Bản án số: 91/2023/DS-PT
Ông Nguyễn Ngọc T kiện bà Nguyễn Thị Kim Q về Tranh chấp đòi lại lối đi chung
Số: 91
Ngày: 01/03/2023
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Ông Nguyễn Ngọc T kiện bà Nguyễn Thị Kim Q về Tranh chấp đòi lại lối đi chung

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Bản án số: 91/2023/DS-PT Ngày 01 – 3 – 2023 V/v “Tranh chấp đòi lại lối đi chung; Tháo dở vật kiến trúc trên đất; Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂNCẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Dương Tuấn Vinh Các Thẩm phán: Bà Trần Thị Thu Thủy Bà Nguyễn Thị Thụy Vũ
- Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Hữu Trung – Thư ký Tòa án.
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh:
Ông Đoàn Văn Vâng - Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Trong các ngày 24 tháng 02 năm 2023 đến ngày 01 tháng 3 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 398/2022/TLPT -DS ngày 03 tháng 10 năm 2022 về việc “Tranh chấp đòi lại lối đi chung; Tháo dỡ vật kiến trúc trên đất;
Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.
Do bản án dân sự sơ thẩm số 12/2022/DS -ST ngày 05 tháng 7 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 158/2023/QĐ -PT ngày 10 tháng 02 năm 2023 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Ông Nguyễn Ngọc T, sinh năm 1972 (vắng mặt);
Địa chỉ: Thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Văn B, sinh năm 1989 (có mặt);
Địa chỉ: Thôn G, xã H, huyện N, tỉnh Ninh Thuận.
2. Bị đơn: Bà Nguyễn Thị Kim Q, sinh năm 1976 (vắng mặt);
Địa chỉ: Thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Thanh Q1, sinh năm 1978 (có mặt);
Địa chỉ: Thôn G, xã H, huyện N, tỉnh Ninh Thuận.
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

## Page 2

+ Ông Bùi Như K, sinh năm 1962 (vắng mặt);
Địa chỉ: Thôn G, xã H, huyện N, tỉnh Ninh Thuận.
+ Ông Bùi Vinh Q2, sinh năm 1960 (vắng mặt);
+ Bà Nguyễn Thị D, sinh năm 1960 (vắng mặt);
Cùng địa chỉ: Thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận.
+ Ủy ban nhân dân huyện N, tỉnh Ninh Thuận;
Người đại diện theop háp luật: Ông Nguyễn Thành P - Chức vụ: Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện N (vắng mặt).
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Khắc Đ - Chức vụ: Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện N (vắng mặt).
Địa chỉ: SốC đường T, khu phố N, thị trấn K, huyện N, tỉnh Ninh Thuận.
4. Người kháng cáo: bà Nguyễn Thị Kim Q là bị đơn.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn – ông Lê Văn B trình bày:
Nguồn gốc thửa đất số 116, 117, 118 cùng tờ bản đồ địa chính số 8c tọa lạc tại thôn T, xã H, huyện N, tỉnh Ninh Thuận có nguồn gốc là của cha mẹ ông T là ông Bùi T1 (chết năm 1963) và bà Nguyễn Thị L (chết năm 2010).
Năm 1999, bà Nguyễn Thị L có lập văn bản thỏa thuận phân chia các thửa đất trên cho các con và có vẽ sơ đồ vị trí các thửa đất, cụ thể:
Ông Bùi Như K được quyền sử dụng lô số 01 (tương ứng với thửa đất số
117) diện tích 75.2m2.
Bà Nguyễn Thị L sử dụng lô số 02 (tương ứng với thửa đất số 116) diện tích 184.79m2.
Ông Bùi Vinh Q2 được quyền sử dụng lô số 03 (tương ứng với thửa đất số
118) diện tích 215.52m2.
Tại văn bản phân chia lập năm 1999 có dành riêng con đường đi chung cho 03 thửa đất trên có chiều ngang 1.5m, chiều dài chạy hết lô số 02 (nay là thửa đất số 116) là 17m.
Sau đó bà Nguyễn Thị L lập văn bản tặng cho ông Nguyễn Ngọc T lô số 02 và ông T đã được Ủy ban nhân dân huyện N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 09/12/2014 đối với thửa đất số 116, tờ bản đồ số 8c, tọa lạc tạ i Thôn T, xã T, huyện N.
Khoảng năm 2009, ông Bùi Như K chuyển nhượng thửa đất số 117 (lô số
01) cho bà Nguyễn Thị Kim Q . Năm 2019, ông Bùi Vinh Q2 chuyển nhượng thửa đất số 118 (lô số 03) cho bà Nguyễn Thị Kim Q . Sau khi nhận chuyển nhượng 02 thửa đất trên, bà Q chiếm luôn con đường đi chung và rào không cho ông T sử dụng con đường này. Hiện nay, diện tích lối đi chung đã được Ủy ban

## Page 3

nhân dân huyện N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn Thị Kim Q.
Nay ông Nguyễn Ngọc T khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết như sau:
- Yêu cầu Tòa án xác định diện tích 38m2 đất thuộc thửa đất số 505, tờ bản đồ số 8c theo Trích lục bản đồ địa chính số 63/V P.ĐKDĐCNNH ngày 12/4/2021 là đường đi chung của các thửa đất số 116, 117, 118 theo đúng như nguyên trạng con đường được phân chia bởi các ông, bà Bùi Như K , Nguyễn Thị L, Bùi Vinh Q2;
- Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BK 293383 ngày 13/11/2012 do Ủy ban nhân dân huyện N đã cấp cho bà Nguyễn Thị Kim Q;
- Buộc bà Q tháo dỡ công trình, vật kiến trúc trên phần đất đường đi chung và trả lại đường đi chung diện tích 38m2.
Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã nhiều lần triệu tập bà Nguyễn Thị Kim Q, ông Bùi Vinh Q2 , bà Nguyễn Thị D nhưng bà Q, ông Q2, bà D vắng mặt không có lý do.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Bùi Như K trình bày:
Ông K thống nhất với ông T về nguồn gốc các thửa đất. Sau khi ông K chuyển nhượng đất cho bà Nguyễn Thị Kim Q thì phần đất tranh chấp vẫn là đường đi chung của các thửa đất số 116, 117, 118 tờ bản đồ số 8c, tọa lạc tại Thôn T, xã T, huyện N . Vì vậy, ông K đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc T.
Quá trình giải quyết vụ án, người đại diện theo ủy quyền của UBND huyện N – ông Nguyễn Khắc Đ trình bày:
Nguồn gốc phần diện tích 62m2 bà Nguyễn Thị Kim Q nhận chuyển nhượng của bà Nguyễn Thị L vào tháng 02/2002 tại thửa đất số 117, tờ bản đồ số 8c và được Ủy ban nhân dân huyện N cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BK 293383 ngày 13/11/2 012 cho bà Nguyễn Thị Kim Q là đảm bảo theo quy định. Tuy nhiên, diện tích 62m2 được cấp trên Giấy chứng nhận so với diện tích 107m2 trên cơ sở cự ly cạnh của sơ đồ thửa đất tại trang III Giấy chứng nhận đã cấp là không trùng khớp, đồng nghĩa là Giấy chứng nhận đã cấp không đúng diện tích đất.
Theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 106 Luật Đất đai 2013 và khoản 26 Điều 1 Nghị định số 148/2020/NĐ -CP ngày 18/12/2020 của Chính phủ, trường hợp Giấy chứng nhận đã cấp trên phải thực hiện thu hồi Giấy chứng nhận và cấp lại Giấy chứng nhận cho bà Nguyễn Thị Kim Q theo đúng diện tích sử dụng đất, sơ đồ hình thể thửa đất và theo đúng quy định pháp luật đất đai hiện hành.
Tại bản án dân sự sơ thẩm số 12/2022/DS -ST ngày 05 tháng 7 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận đã quyết định:
1. Đình chỉ xét xử đối vớip hần yêu cầu khởi kiện ông Nguyễn Ngọc T đã rút gồm: Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện N

## Page 4

cấp cho ông Nguyễn Ngọc T đối với thửa đất số 116, tờ bản đồ số 8c thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận ; Tranh chấp ranh giới với thửa đất số 117, tờ bản đồ số 8c. Ông T được quyền khởi kiện lại theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
2. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc T đối với bà Nguyễn Thị Kim Q.
2.1. Buộc bà Nguyễn Thị Kim Q phải có nghĩa vụ tháo dỡ một (01) cổng sắt ngang l,5m cao l,6m; Một máich e tôn màu, đòn tay diện tích 6m2 (1,5m x 4m) trên diện tích lối đi chung 38m2 được xác định bởi các điểm A, B, C, D theo Trích lục bản đồ địa chính số 63/VP.ĐKĐĐCNNH ngày 12/4/2021 của Văn phòng Đ1, chi nhánh huyện N (đính kèm bản án sơ thẩm). Các chủ sử dụng đất thửa số 116, 117, 118 tờ bản đồ số 8c thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận được sử dụng chung lối đi theo trích lục nêu trên.
2.2. Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện N cấp cho bà Nguyễn Thị Kim Q số bìa BK 293383, số vào sổCH 00471 ngày 13/11/2012 thửa đất số 117, tờ bản đồ số 8c thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận; Diện tích hủy là 38m2 được xác định bởi các điểm A, B, C, D theo Trích lục bản đồ địa chính số 63/VP.ĐKĐĐCNNH ngày 12/4/2021 của Văn phòng Đ1, chi nhánh huyện N (đính kèm bản án sơ thẩm).
3. Bà Nguyễn Thị Kim Q có nghĩa vụ hoàn trả cho ông Nguyễn Ngọc T 4.075.000đ.
Ngoài ra, bản án còn quyết định về thi hành án, án phí, quyền kháng cáo của các đương sự.
Ngày 22 tháng 7 năm 2022, bị đơn bà Nguyễn Thị Kim Q có đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm số 12/2022/DS - ST ngày 05 tháng 7 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận.
Tại phiên tòa phúc thẩm người đại diện theo ủy quyền của bà Q là ông Nguyễn Thanh Q1 trình bày:
Đối với thửa đất 118, ông đã chuyển nhượng từ bà Q và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 27/12/2022. Riêng thửa đất số 117 bà Q cũng đã chuyển nhượng cho ông ngày 05/01/2021 bằng hình thức ủy quyền. Cấp sơ thẩm không đưa ông vào tham gia tố tụng là ảnh hưởng quyền lợi của ông.
Hiện nay không có rào cổng và cóc ông trình xây dựng gì trên diện tích tranh chấp hẻm chung nhưng bản án sơ thẩm buộc bà Q tháo dỡ là không đúng hiện trạng. Các thửa đất s ố 116, 117 đã có con đường đi khác, đây là đường đi của thửa đất số 118. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét hủy bản án sơ thẩm.
Nguyên đơn trình bày:
Ông Q1 chuyển nhượng thửa đất số 118 không liên quan đến diện tích đất tranh chấp. Không có chứng cứ xác định ông Q1 đã chuyển nhượng thửa đất số

## Page 5

117 do đó ông không phải là người có liên quan đến vụ án. Bản án sơ thẩm giải quyết là có căn cứ, đề nghị y án sơ thẩm .
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh trình bày quan điểm:
- Về tố tụng: Hội đồng xét xử, các đương sự đã tuân thủ đầy đủ các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự
- Về nội dung kháng cáo: Không có chứng cứ xác định ông Nguyễn Thanh Q1 là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án. Bản án sơ thẩm xét xử có căn cứ pháp luật, đã có văn bản phân chia xác định giữa thửa đất số 116, 117 là lối đi chung. Đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Về tố tụng: Đơn kháng cáo làm trong hạn luật định và hợp lệ nên được chấp nhận xem xét theo trình tự phúc thẩm Đối với ý kiến của ông Nguyễn Thanh Q1 đề nghị hủy án sơ thẩm và đưa ông vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền và nghĩa vụ liên quan, Hội đồng xét xử xét thấy:
Tại cấp phúc thẩm ông Q1 xuất trình Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thể hiện bà Q đã chuyển nhượng cho ông thửa đất số 118, Giấy ủy quyền cho ông được thay mặt bà chuyển nhượng thửa 117, xét thấy, thửa đất số 118 không liên quan đến phần đất tranh chấp và trong Giấy chứng nhận của ông Q1 đã xác định phía trước thửa đất 118 có con hẻm, thửa 117 vẫn đứng tên bà Q do đó ông Q1 không phải là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án.
[2] Về nội dung kháng cáo, Hội đồng xét xử xét thấy:
[2.1] Văn bản phân chia thừa kế được chứng thực tại Ủy ban nhân dân xã H, huyện N, tỉnh Ninh Thuận ngày 29/6/1999 có họa đồ kèm theo thể hiện việc phân chia các lô đất số 1, 2, 3 nay tương ứng các thửa 117, 116, 118 tờ bản đồ 8c xã H có lối đi chung. Sau khi phân chia đất, các chủ sử dụng đất đăng ký, kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đúng ranh giới, sơ đồ trích lục vẫn có lối đi chung. Như vậy, diện tích lối đi chung là quyền sử dụng đất chung của các chủ sử dụng đất Nguyễn Thị L, Bùi Như K, Bùi Vinh Q2.
[2.2] Theo Công văn số 2072/UBND -NC ngày 27/4/2022 (BL242) của Ủy ban nhân dân huyện N thì:
- Bà Nguyễn Thị Kim Q nhận chuyển nhượng thửa đất số 117 và được ủy ban nhân dân huyện N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BK 293383 ngày 13/11/2012 không đúng theo bản đồ địa chính năm 2002;
- Hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Q đối với thửa đất số 117 nhận chuyển nhượng của bà Nguyễn Thị L 62m2 nhưng nay kiểm tra hiện trạng thực tế là 107m2;

## Page 6

- Theo bản đồ địa chính năm 2002 (giấy) và số mục kê (hồ sơ địa chính năm 2002) được Sở địa chính (nay là Sở T2) duyệt ngày 30/12/2002, xác định thửa đất số 117, tờ bản đồ 8c tại hướng Tây có con đường đi và thửa đất có diện tích 62m2 quy chủ cho ông Nguyễn Tòng P1 nhận chuyển nhượng của ông Bùi Như K (con bà Nguyễn Thị L), ông P1 tiếp tục chuyển nhượng giấy tay cho bà Nguyễn Thị Kim Q.
[2.3] Xét giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện N cấp cho bà Nguyễn Thị Kim Q thửa số 117, tờ bản đồ số 8c thôn T, xã T, huyện N, diện tích ghi 62m2, tuy nhiên hiện trạng thực tế theo cự ly cạnh được cấp theo sơ đồ thửa đất thì diện tích là 107m2. Như vậy, Ủy ban nhân dân huyện N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn Thị Kim Q bao gồm diện tích lối đi chung. Theo kết quả thẩm tra hiện trạng đất theo Trích lục bản đồ địa chính số 63/VP.ĐKĐĐCNNH ngày 12/4/2021 diện tích lối đi chung là 38m2 được xác định bởi các điểm A, B, C, D. Bà Nguyễn Thị Kim Q xây dựng một cổng sắt ngang l,5m cao l,6m; Một mái che tôn màu, đòn tay diện tích 6m2 (1,5m x 4m) trên diện tích lối đi chung. Do đó, cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn là có căn cứ, Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị Kim Q, giữ nguyên án sơ thẩm.
[3] Các nội dung khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị Hội đồng xét xử không xét và có hiệu lực thi hành theo quy định của pháp luật.
[4] Do kháng cáo không được chấp nhận, bà Nguyễn Thị Kim Q phải chịu án phí dân sự phúc thẩm theo luật định.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự;
1. Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị Kim Q; Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 12/2022/DS-ST ngày 05 tháng 7 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Thuận.
Tuyên xử:
- Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu khởi kiện ông Nguyễn Ngọc T đã rút gồm: Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện N cấp cho ông Nguyễn Ngọc T đối với thửa đất số 116, tờ bản đồ số 8c thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận ; Tranh chấp ranh giới với thửa đất số 117, tờ bản đồ số 8c.
Ông T được quyền khởi kiện lại theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
- Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc T đối với bà Nguyễn Thị Kim Q.
+ Buộc bà Nguyễn Thị Kim Q phải có nghĩa vụ tháo dỡ một (01) cổng sắt ngang l,5m cao l,6m; Một máich e tôn màu, đòn tay diện tích 6m2 (1,5m x 4m)
trên diện tích lối đi chung 38m2 được xác định bởi các điểm A, B, C, D theo Trích lục bản đồ địa chính số 63/VP.ĐKĐĐCNNH ngày 12/4/2021 của Văn

## Page 7

phòng Đ1, chi nhánh huyện N (đính kèm theo bản án). Các chủ sử dụng đất thửa số 116, 117, 118 tờ bản đồ số 8c thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận được sử dụng chung lối đi theo trích lục nêu trên.
+ Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện N cấp cho bà Nguyễn Thị Kim Q số bìa BK 293383, số vào sổCH 00471 ngày 13/11/2012 thửa đất số 117, tờ bản đồ số 8c thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Ninh Thuận; Diện tích hủy là 38m2 được xác định bởi các điểm A, B, C, D theo Trích lục bản đồ địa chính số 63/VP.ĐKĐĐCNNH ngày 12/4/2021 của Văn phòng Đ1, chi nhánh huyện N (đính kèm theo bản án).
+ Bà Nguyễn Thị Kim Q có nghĩa vụ hoàn trả cho ông Nguyễn Ngọc T 4.075.000đ.
2. Về án phí phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị Kim Q phải chịu 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm, nhưng được khấu trừ số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm 300.000đ đã nộp theo biên lai số 0000536 ngày 28/ 7/2022 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Ninh Thuận.
3. Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:
- Tòa án nhân dân tối cao;
- VKSNDCC tại TP.HCM;
- TAND tỉnh Ninh Thuận;
- Cục THADS tỉnh Ninh Thuận;
- Các đương sự;
- Lưu: VP, HSVA, TVN.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA






Dương Tuấn Vinh