Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi
Số: 51
Ngày: 11/01/2023
Tòa án xét xử: TAND TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Ông Huỳnh Diên L (chết năm 1965) và bà Nguyễn Thị Thanh N (chết năm 2019) có 02 người con chung là Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) sinh năm 1964 và Huỳnh Diên Thanh Y sinh năm 1966. Bà Huỳnh Diên Thanh Y bị bệnh tâm thần và mất năng lực hành vi đã lâu, mặc dù gia đình nhiều năm chữa trị nhưng bệnh tình vẫn không thuyên giảm. Bà Y không có chồng, con. Nay, bà yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Huỳnh Diên Thanh Y sinh năm 1966 mất năng lực hành vi dân sự để bà hoàn tất thủ tục khai nhận di sản thừa kế đối với nhà đất tại số 188/30 đường X, Phường E, Quận D, Thành phố H.

## Page 1

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ Về việc Tuyên bố một người mất năng lực hành vi TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Đặng Huyền Phương Thư ký phiên họp: Bà Võ Thị Hoàng Yến - Thư ký Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Đỗ Thị Vân - Kiểm sát viên.
Ngày 11 tháng 01 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 317/2022/TLST-DS ngày 03/10/2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” , theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 6559/2022/QĐST-DS ngày 30 tháng 12 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T), sinh năm 1964 Cư trú tại Hoa Kỳ Người đại diện theo ủy quyền: Ông Ngô Ngọc Q, sinh năm 1993 Địa chỉ: G3/6 ấp 7 xã A, huyện S, Thành phố H.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 23 tháng 02 năm 2021, Bản tự khai ngày 03/11/2022 ông Ngô Ngọc Q là người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) trình bày:
Ông Huỳnh Diên L (chết năm 1965) và bà Nguyễn Thị Thanh N (chết năm 2019) có 02 người con chung là Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) sinh năm 1964 và Huỳnh Diên Thanh Y sinh năm 1966.
Bà Huỳnh Diên Thanh Y bị bệnh tâm thần và mất năng lực hành vi đã lâu, mặc dù gia đình nhiều năm chữa trị nhưng bệnh tình vẫn không thuyên giảm. Bà Y không có chồng, con.
Nay, bà yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Huỳnh Diên Thanh Y sinh năm 1966 mất năng lực hành vi dân sự để bà hoàn tất thủ tục khai nhận di sản thừa kế đối với nhà đất tại số 188/30 đường X, Phường E, Quận D, Thành phố H.
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Số: 51/2023/QĐST-DS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 11 tháng 01 năm 2023

## Page 2

2 Tại phiên họp đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến:
Về tố tụng: Thẩm phán đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự trong quá trình thụ lý và phiên họp. Về phía các đương sự đã thực hiện đầy đủ các quyền của mình theo Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
Về nội dung: Căn cứ kết quả kết luận Giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh số 6481/KLGĐ ngày 14/12/2022 kết luận bà Huỳnh Diên Thanh Y bị tâm thần phân liệt, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi dân sự.
Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự 2015 có cơ sở chấp nhận yêu cầu của bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T ); tuyên bố bà Huỳnh Diên Thanh Y , sinh năm 1966 mất năng lực hành vi dân sự.
Về lệ phí: Bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) phải chịu theo qui định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
[1] Về thẩm quyền giải quyết và thủ tục tố tụng:
[1.1] Về thẩm quyền giải quyết: Yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”. Người yêu cầu là bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) hiện đang cư trú tại Hoa Kỳ. Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 3 Điều 35, điểm b khoản 1 Điều 37, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự, yêu cầu của bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T ) là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết sơ thẩm của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.
[1.2] Về quyền yêu cầu giải quyết việc dân sự: Theo lời khai, chứng cứ và xác nhận của đương sự thì người yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Huỳnh Diên Thanh Y mất năng lực hành vi dân sự là Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) là chị ruột của bà Y. Cha mẹ ông L đều đã chết. Bà Y không có chồng con. Căn cứ khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T)
là người có quyền yêu cầu tuyên bố bà Yên “mất năng lực hành vi dân sự”.
[1.3] Về việc ủy quyền tham gia tố tụng: Bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff
T) ủy quyền cho bà Đào Thị ThuỳC (theo Hợp đồng ủy quyền số 13/HPH/2019 được Tổng lãnh sự quán nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Hiu - Xtơn, Texas, Hoa Kỳ chứng nhận ngày 03/01/2019 được công chứng ngày 20/01/2021 tại Văn phòng Công chứng R và bà Đào Thị ThuỳC ủy quyền lại cho ông Ngô Ngọc Q theo Giấy ủy quyền số công chứng 00012751 quyển số 05/2022 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 16/5/2022 tại Văn phòng Công chứng V là hợp lệ).
[1.4] Về sự vắng mặt của đương sự : Ông Ngô Ngọc Q là người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt. Căn cứ Điều 367 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án tiến

## Page 3

3 hành phiên họp vắng mặt các đương sự.
[2] Xem xét nội dung yêu cầu của đương sự:
Căn cứ lời khai của đương sự thì trạng thái tinh thần của bà Huỳnh Diên Thanh Y không ổn định, không làm chủ được hành vi của mình cũng như không đủ khả năng để tự chăm sóc bản thân từ nhiều năm nay . Trên thực tế , bà Yên đang được điều trị tại Nhà dưỡng lão tình thương V và thường xuyên uống thuốc điều trị tâm thần phân liệt.
Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh số 6481/KLGĐ ngày 14/12/2022 kết luận:“1.1. Về y học: Đương sự : Tâm thần phân liệt thể di chứng, tiến triển liên tục (F20.50-ICD10); 1.2 Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. 2. Ý kiến khác: Không. ”. Có cơ sở xác định kết luận giám định pháp y tâm thần của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh phù hợp với lời trình bày của bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) và phù hợp tình trạng sức khỏe hiện tại của bà Y.
Theo qui định tại khoản 1 Điều 22 Bộ Luật dân sự 2015 quy định: “1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của ngườic ó quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên b ố người này là người mầt năng lực hành vi dân sự trên cơ sở giám định pháp y tâm thần ”. Do đó, có cơ sở chấp nhận yêu cầu của bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T) về việc tuyên bố bà Huỳnh Diên Thanh Y sinh năm 1966 “mất năng lực hành vi dân sự” theo qui định của pháp luật.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị chấp nhận yêu cầu của bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T ) tuyên bố bà Huỳnh Diên Thanh Y mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ.
[3] Về lệ phí dân sự sơ thẩm, chi phí giám định:
Bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T ) phải chịu 300.000 đồng lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 6, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Về chi phí giám định: Người yêu cầu bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T )
tự nguyện chịu toàn bộ chi phí giám định. Bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T)
đã nộp đủ chi phí giám định.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 3 Điều 35, điểm b khoản 1 Điều 37, Điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;
- Căn cứ Điều 22, Điều 25, Điều 54 Bộ luật dân sự 2015;

## Page 4

- Căn cứ khoản 1 Điều 6, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016 / UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự về việc “ Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ” của bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T).
Tuyên bố: Bà Huỳnh Diên Thanh Y , sinh ngày 19 tháng 01 năm 1966; Hộ khẩu thường trú tại số 188/30 đường X, Phường E, Quận D, Thành phố H mất năng lực hành vi dân sự.
2. Giao dịch dân sự của bà Huỳnh Diên Thanh Y phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.
3. Bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T ) phải chịu lệ phí dân sự 300.000 (Ba trăm ngàn) đồng nhưng được cấn trừ và o số tiền đã tạm nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2021/ 0002906 của Cục thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh. Bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T ) đã nộp đủ lệ phí.
Về chi phí giám định: Người yê u cầu bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff
T) tự nguyện chịu toàn bộ chi phí giám định. Bà Huỳnh Diên Thanh T (Cundiff T ) đã nộp đủ chi phí giám định.
4. Về quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.
Viện Kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện Kiểm sát cấp trên có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Nơi nhận:
- TAND cấp cao tại TPHCM;
- VKSND TPHCM;
- Cục THADS TPHCM;
- UBND Phường 1, Quận 5;
- Các đương sự;
- Lưu HS (T/18).

TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP




Đặng Huyền Phương