Bản án số: 77/2023/HS-ST
Bản án Lơ Mu Gê Dê Ô, Lơ Mu Her Ry Y phạm tội Hủy hoại tài sản - phạm tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản
Số: 77
Ngày: 09/05/2023
Tòa án xét xử: TAND huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng
Cấp xét xử: Sơ thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN Đ TỈNH LÂM ĐỒNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

 Bản án số: 77/2023/HS-ST Ngày: 09-5-2023 NHÂN DANH NƢỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN Đ, TỈNH LÂM ĐỒNG
- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
 Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Trần Thanh Long Các Hội thẩm nhân dân: 1/ Ông Ya Thuyên 2/ Ông Võ Khắc Chương Thư ký phiên tòa : Ông Nguyễn Văn Tấn – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đ tham gia phiên tòa : Ông Nguyễn Phi Hùng - Kiểm sát viên.
Ngày 09 tháng 5 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đ xét xử sơ thẩm vụ án hình sự thụ lý số 69/2023/TLST-HS ngày 06 tháng 4 năm 2023 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 91/2023/QĐXXST-HS ngày 28 tháng 4 năm 2023 đối với các bị cáo:
1. Họ và tên: Lơ Mu Gê Dê Ô, sinh năm 1996; nơi sinh: Lâm Đồng; nơi cư trú: 182 thôn Srê Đăng, xãN H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng; nghề nghiệp: Lao động tự do; quốc tịch: Việt Nam ; dân tộc: Cil ; giới tính: Nam; tôn giáo: Tin lành; trình độ học vấn: 12/12; Cha: Liêng Hót Ju S, sinh năm 1959, mẹ: Lơ Mu K’Jôn, sinh năm 1968; anh, chị, em ruột: Có 03 người, lớn nhất sinh năm 1990, nhỏ nhất là bị cáo; Vợ, con: Chưa có; Tiền án, ti ền sự: Không; Bị cáo khôn bị bắt tạm giữ, tạm giam, hiện bị cáo đang được tại ngoại. Có mặt
2. Họ và tên: Lơ Mu Her Ry Y, sinh năm 1992; nơi sinh: Thanh Hóa; nơi cư trú: 182 thôn Srê Đăng, xãN H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng; nghề nghiệp: Lao động tự do; quốc tịch: Việt Nam; dân tộc: Cil; giới tính: Nữ; tôn giáo: Tin lành;
trình độ học vấn: 12/12; Cha: Liêng Hót Ju S, sinh năm 1959, mẹ: Lơ Mu K’Jôn, sinh năm 1968; anh, chị, em ruột: C ó 03 người, lớn nhất sinh năm 1990, nhỏ nhất là bị cáo; chồng: Liêng Pam JeReMin, sinh năm 1989, con: Có 02 con, lớn sinh năm 2014, nhỏ sinh năm 2021; Tiền án, tiền sự: Không; Bị cáo khôn bị bắt tạm giữ, tạm giam, hiện bị cáo đang được tại ngoại. Có mặt Người bào chữa cho các bị cáo: Luật sư Liêng Hót H à Thanh – Văn phòng luật sư Phan Công Quyền – Đoàn luật sư tỉnh Lâm Đồng; địa chỉ: 53 Phạm Ngũ Lão, phường 3, thành phố Đ L, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt
* Bị hại: Ông Trần Thế M, sinh năm 1981 Trú tại: 117 Trần Phú, tổ 28, thị trấn L N, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng . Có đơn xin xét xử vắng mặt

## Page 2

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Ông Nguyễn Văn Đ, sinh năm 1983 Trú tại: 78 Lý Nam Đế, phường 8, thành phố Đ L, tỉnh Lâm Đồng . Vắng mặt
- Ông Liêng Hót Ju S, sinh năm 1959 Trú tại: 182 thôn Srê Đăng, xãN H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt
- Ông Kră Jăn My S, sinh năm 2003 Trú tại: thôn Srê Đăng, xãN H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Vắng mặt
- Ông Kră Jăn S, sinh năm 2001 Trú tại: thôn Srê Đăng, xãN H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Vắng mặt
- Ông Lơ Mu L, sinh năm 1973 Trú tại: 59 thôn Srê Đăng, xãN H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tạip hiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:
Ông Trần ThếM là chủ sở hữu thửa đất số 1261, tờ bản đồ 34 có diện tích 2.154m2 thuộc thôn Sê Đăng, N’Thôl Hạ, Đ, Lâm Đồng đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CL656875. Ngoài phần diện tích trên ông M có thuê thêm 1.000m 2 đất bên cạnh thuộc thửa đất số 1262, tờ bản đồ số 34 thôn S ê Đăng, N’Thôl Hạ, Đ, Lâm Đồng của vợ chồng ông Nguyễn Văn Đ và bà Kiều Thị Thảo. To àn bộ 02 thửa đất trên ông M kinh doanh cây ăn trái và cây cảnh giống.
Ngày 13/3/2022, Lơ Mu Gê Dê Ô và Lơ Mu Her Ry Y là con của ông Liêng Hót J là chủ của thửa đất số 1250, tờ bản đồ 34, thuộc thôn S ê Đăng, N’Thôl Hạ, Đ, Lâm Đồng có đất tiếp giáp với đất của ông M và phần đất ông M thuê của ông Đ. Do nghi ngờ ông M trồng cây lấn sang đất của mình nên Lơ Mu Gê Dê Ô và Lơ Mu Her Ry Y đã thuê Kră Jăn My S (SN: 2003), Kră Jăn S (SN:
2001), Lơ Mu L (SN: 1973) cùng trú tại N’Thôl Hạ, Đ, Lâm Đồng dùng dao chặt 137 cây các loại của ông M dọc theo phần giáp ranh giữa đất của ông M với đất của ông Liêng Hót J. Qua khám nghiệm phát hiện 137 cây bị chặt gồm: 22 cây vú sữa Ho àng Kim, 27 cây sưa đỏ, 03 cây bông giấy, 74 cây Mai xanh, 02 cây Cherry tím, 09 cây nho thân gỗ.
Cơ quan CSĐT Công an huyện Đ phối hợp cùng với Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ xác định tọa độ vị trí 137 cây bị chặt phá xác định:
- 60 gốc cây vị trí từ điểm 01 đến điểm 60 thuộc thửa đất số 1262, tờ bản đồ số 34 thôn Sê Đăng, N’Thôl Hạ, Đ, Lâm Đồng của vợ chồng ông Nguyễn Văn Đ và bà Kiều Thị Thảo.

## Page 3

- 49 gốc cây vị trí từ điểm 61 đến điểm 104, 106, 108, 110, 112, 113 thuộc thửa đất số 1261, tờ bản đồ 34 có diện tích 2.154m2 thuộc thôn Sê Đăng, N’Thôl Hạ, Đ, Lâm Đồng cấp cho vợ chồng ông M.
- 28 gốc cây vị trí điểm 105, 107, 109, 111, 114 đến điểm 137 thuộc thửa đất số 1250, tờ bản đồ 34, thuộc thôn Sê Đăng, N’Thôl Hạ, Đ, Lâm Đồng cấp cho ông Liêng Hót J.
Căn cứ Bản kết luận định giá tài sản số 58/KL-HĐĐG ngày 31/5/2022 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự huyện Đ xác định giá trị tài sản bị hủy hoại là 70.260.000đ (bảy mươi triệu hai trăm sáu mươi ngàn đồng).
 Tình tiết giảm nhẹ: Các bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô và Lơ Mu Her Ry Y thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, đã bồi thường khắc phục hậu quả xảy ra và được người bị hại viết đơn bãi nại và xin giảm nhẹ hình phạt.
 Vật chứng của vụ án: Quá trình điều tra, CQĐT đã thu giữ: 01 dao rựa phát cán gỗ dài khoảng 48cm, lưỡi bằng kim loại dài khoảng 28cm; 01 dao rựa phát cán gỗ dài khoảng 34,5cm, lưỡi bằng kim loại dài khoảng 23cm. Hiện tất cả những vật chứng trên Chơ quan CSĐT Công an huyện Đ đã chuyển giao cho Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đ.
Về trách nhiệm dân sự: Sau khi sự việc xảy ra bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô và Lơ Mu Her Ry Y cùng bị hại ông Trần ThếM đã tự thỏa thuận bồi thường về mặt dân sự. Ông M chỉ yêu cầu các bị cáo bồi thường tổng số tiền là 20.000.000đ (hai mươi triệu đồng), các bị cáo đã tự nguyện khắc phục hậu quả, ông M đã nhận đủ số tiền trên đồng thời viết đơn bãi nại và xin giảm nhẹ hình phạt không yêu cầu gì thêm về mặt dân sự nên không đề cập đến.
Tại bản Cáo trạng số 71/CT-VKS ngày 05 tháng 4 năm 2023 Viện kiểm sát nhân dân huyện Đ đã truy tố các bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô, Lơ Mu Her Ry Y về tội “Hủy hoại tài sản” quy định tại điểm b khoản 2 Điều 178 Bộ luật Hình sự.
Tại phiên tòa hôm nay, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đ thực hành quyền công tố tại phiên tòa giữ nguyên cáo trạng truy tố đối với các bị cáo và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét:
- Áp dụng điểm b khoản 2 Điều 178; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51;
Điều 54; Điều 38 Bộ luật Hình sự 2015 để xử phạt bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô từ 12 tháng tù đến 18 tháng tù.
Đề nghị: áp dụng điểm b khoản 2 Điều 178; điểm b, s khoản 1 , khoản 2 Điều 51; Điều 54; Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015 để xử phạt bị cáo Lơ Mu Her Ry Y từ 12 tháng tù đến 18 tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 24 tháng đến 36 tháng.
Người bào chữa cho bị cáo : Nguyên nhân xảy ra vụ án xuất phát từ việc tranh chấp đất đai giữa gia đình các bị cáo và ông M. Gia đình bị cáo có hẹn ông M để thương lượng nhưng ông M phớt lờ. Do thiếu hiểu biết về pháp luật nên 2 bị cáo đã thực hiện hành vi chặt phá cây của ông M để lấy lại đất và không nghĩ hành vi của mình là vi phạm pháp luật, các bị cáo là đồng bào dân tộc thiểu số, các bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, đã tự nguyền bồi thường thiệt

## Page 4

4 hại và được bị hại viết đơn bãi nại, các bị cáo có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu nên mong Hội đồng xét xử cho các bị cáo được hưởng án treo để còn có cơi hội sửa sai.
Tại phiên tòa các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình và xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Xét về hoạt động điều tra, truy tố của điều tra viên, kiểm sát viên thì thấy rằng trong quá trình điều tra, truy tố , điều tra viên, kiểm sát viên đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, không ai có ý kiến thắc mắc hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của những người tiến hành tố tụng.
Như vậy, các cơ quan tiến hành tố tụng, những người tiến hành tố tụng thực hiện đúng thẩm quyền, đúng trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật.
[2] Tại phiên tòa các bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô, Lơ Mu Her Ry Y đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình, cụ thể như sau: Vào ngày 13/3/2022, do tranh chấp về ranh giới đất tại tờ bản đồ số 34 thôn Sê Đăng, xã N’Thôl Hạ, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng, các bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô và Lơ Mu Her Ry Y cùng nhau thuê người chặt phá đập phá 137 cây ăn trái và cây cảnh gồm: 22 cây vú sữa Hoàng Kim, 27 cây sưa đỏ, 03 cây bông giấy, 74 cây Mai xanh, 02 cây Cherry tím, 09 cây nho thân gỗ của ông Trần ThếM gây thiệt hại tổng giá trị tài sản là 70.260.000đ (bảy mươi triệu hai trăm sáu mươi ngàn đồng).
Xét thấy, lời khai của bị cáo , bị hại tại phiên tòa phù hợp với lời khai tại Cơ quan điều tra, Cáo trạng Viện kiểm sát đã truy tố , biên bản phạm tội quả tang, vật chứng vụ án, lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các chứng cứ tài liệu có trong hồ sơ vụ án. Do đó, Hội đồng xét xử thấy rằng có đủ cơ sở kết luận hành vi của các bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô, Lơ Mu Her Ry Y đã phạm vào tội “ Cố ý làm hư hỏng tài sản ” tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 178 Bộ luật Hình sự 2015.
[3] Xét tính chất mức độ và hành vi phạm tội của bị cáo: hành vi phạm tội của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, các bị cáo nhận thức rõ tài sản của công dân được pháp luật bảo vệ, cấm mọi hành vi xâm phạm tài sản bất hợp pháp nhưng các bị cáo vẫn thực hiện . Hành vi của các bị cáo đã xâm phạm trực tiếp đến tài sản của công dân được pháp luật bảo vệ, làm ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh trật tự tại địa phươ ng. Hội đồng xét xử xét thấy cần có một bản án nghiêm khắc tương xứng với hành vi phạm tội của bị cáo mới thỏa đáng.
[4] Xét về vai trò, nhân thân, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô trực tiếp thuê người đến chạt phá cây, còn bị cáo Lơ Mu Her Ry Y chỉ phụ giúp dọn cây nên bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô phải chịu trách nhiệm hình sự cao hơn bị cáo Lơ Mu Her Ry Y.

## Page 5

5 Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: sau khi phạm tội bị cáo đã thành khẩn khai báo , ăn năn hối cải , các bị cáo đã tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả cho bị hại và được bị hại viết đơn bãi nại, xin giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo nên áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1 , khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự cho các bị cáo khi lượng hình.
[5] Từ những phân tích nhận định trên , căn cứ vào tính chất, mức độ của hành vi phạm tộ i, các tình tiết giảm nhẹ và nhân thân của bị cáo. Hội đồng xét xử xét các bị cáo có nhân thân tốt, các bị cáo là chị em đều là đồng bào dân tộc thiểu số, các bị cáo phạm tội xuất phát từ việc tranh chấp đất đai nên nhất thời phạm tội, các bị cáo có nơi cư trú ổn định rõ ràng nên không nhất thiết phải cách ly các bị cáo ra khỏi xã hội mà áp dụng Điều 65 Bộ luật Hình sự cho các bị cáo được hưởng án treo, giao bị cáo cho gia đình và chính quyền địa phương theo dõi, giáo dục cũng đủ tác dụng cải tạo giáo dục riêng bị cáo và phòng ngừa chung cho xã hội.
[6] Về trách nhiệm dân sự: Sau khi sự việc xảy ra bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô và Lơ Mu Her Ry Y cùng bị hại ông Trần ThếM đã tự thỏa thuận bồi thường về mặt dân sự. Ông M chỉ yêu cầu các bị cáo bồi thường tổng số tiền là 20.000.000đ (hai mươi triệu đồng ), các bị cáo đã tự nguyện khắc phục hậu quả, ông M đã nhận đủ số tiền trên đồng thời viết đơn bãi nại và xin giảm nhẹ hình phạt không yêu cầu gì thêm về mặt dân sự nên không đề cập đến.
[7] Về xử lý vật chứng: 01 dao rựa phát cán gỗ dài khoảng 48cm, lư ỡi bằng kim loại dài khoảng 28cm; 01 dao rựa phát cán gỗ dài khoảng 34,5cm, lưỡi bằng kim loại dài khoảng 23cm xét thấy cần tịch thu tiêu hủy là phù hợp.
[8] Đối với hành vi của Kră Jăn My S, Kră Jăn S và Lơ Mu L được Lơ Mu Gê Dê Ô và Lơ Mu Her Ry Y thuê dọn vườn thì làm để kiếm tiền và không biết cây bị chặt là của ai và không biết việc tranh chấp đất giữa các bên liên quan, do đó không xem xét xử lý trong vụ án.
 [9] Về án phí: Buộc các bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô, Lơ Mu Her Ry Y phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
1. Tuyên bố các bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô, Lơ Mu Her Ry Y phạm tội “Cố ý làm hư hỏng tài sản”.
- Áp dụng điểm b khoản 2 Điều 178; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51;
Điều 38 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.
Xử phạt bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô 24 (hai mươi bốn) tháng tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 48 (bốn mươi tám) tháng tính từ ngày tuyên án.

## Page 6

6 Xử phạt bị cáo Lơ Mu Her Ry Y 12 (mười hai) tháng tù cho hưởng á n treo, thời gian thử thách là 24 (hai mươi bốn) tháng tính từ ngày tuyên án.
Giao các bị cáo cho Ủy ban nhân dân xãN H, huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng để giám sát, giáo d ục. Gia đình b ị cáo có trách nhi ệm phối hợp với cơ quan, t ổ chức, chính quy ền địa phương trong việc giám sát, giáo dục bị cáo trong thời gian thử thách.
Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treoc ố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tùc ủa bản án đã cho hưởng án treo. Trư ờng hợp thực hi ện hành vi phạm tộim ới thì Tòa án bu ộc người đó phải chấp hành hình phạt của bản án trư ớc và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 của Bộ luật này.
2. Về xử lý vật chứn g: Áp dụng Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:
Giao Chi cục thi hành án dân sự huyện Đ tịch thu tiêu hủy 01 dao rựa phát cán gỗ dài khoảng 48cm, lưỡi bằng kim loại dài khoảng 28cm; 01 dao rựa phát cán gỗ dài khoảng 34,5cm, lưỡi bằng kim loại dài khoảng 23cm.
(Theo biên bản giao nhận vật chứng tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Đ, tỉnh Lâm Đồng).
3. Về án phí: Áp dụng Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự, Điều 23 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án. Buộc các bị cáo Lơ Mu Gê Dê Ô, Lơ Mu Her Ry Y mỗi bị cáo phải chịu án 200.000đ (hai trăm ngàn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.
4. Trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án các bị cáo có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo . Riêng bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án hoặc niêm yết bản án để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử phúc thẩm.
Nơi nhận:
- Tòa án tỉnh Lâm Đồng;
- VKSND huyện Đ;
- Công an huyện Đ;
- THA huyện Đ;
- Bị cáo;
- Người tham gia tố tụng;
- Bộ phận THA phạt tù;
- Lưu.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa



Trần Thanh Long

## Page 7

THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ






Lƣu Văn Lợi Phạm Thị Hạnh THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA






Trần Thanh Long

## Page 8

THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ






Võ Khắc Chƣơng Nguyễn Thị Ngọc THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA






Trần Thanh Long

## Page 9

9