Yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự
Số: 03
Ngày: 10/04/2023
Tòa án xét xử: TAND Quận 3, TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 3 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Số: 03/2023/QĐST-DS Quận 3, ngày 10 tháng 4 năm 2023 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 3, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có: Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Nguyễn Gia Phước Thư ký phiên họp: Bà Trần Thị Ngọc Trinh - Thư ký Tòa án nhân dân Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 3 tham gia phiên họp: Bà Lê Mộng Điệp - Kiểm sát viên. Ngày 10 tháng 4 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân Quận 3 mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 65/2023/TLST-DS ngày 22 tháng 02 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 70/2023/QĐST-DS ngày 30 tháng 3 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông C, sinh năm 1939 Địa chỉ: Đường M, phường N, quận K, Thành phố Hồ Chí Minh. Người bị yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà H, sinh năm 1945 Địa chỉ: Địa chỉ: Đường M, phường N, quận K, Thành phố Hồ Chí Minh. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: 1. Ông L, sinh năm 1966 2. Bà T, sinh năm 1971 3. Cùng địa chỉ: Đường M, phường N, quận K, Thành phố Hồ Chí Minh. NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ: Tại đơn yêu cầu và biên bản lấy lời khai, người yêu cầu ông C trình bày: Ông và bà H, sinh năm 1945 kết hôn ngày 28/6/1965, trích lục hôn thú ngày 01/5/1971 tại ủy ban hành chánh xã Chánh Hiệp, quận Châu Thành, tỉnh Bình Dương. Ông và bà H có 02 người con chung là L, sinh năm 1966 và con gái là T, sinh năm 1971. Năm 2015, bà H có dấu hiệu mất trí nhớ. Năm 2018 gia đình đưa bà H đi khám tại khoa thần kinh Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, bác sĩ chẩn đoán

## Page 2

2 bà H mắc bệnh sa sút trí tuệ hỗn hợp nên nay ông yêu cầu Tòa án tuyên bố bà H mất năng lực hành vi dân sự để thực hiện các thủ tục dân sự liên quan. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày: Ông L và bàT không có ý kiến gì về việc ông Cyêu cầu Tòa án tuyên bố bà H mất năng lực hành vi dân sự. Tại phiên họp, các đương sự đều có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt và đề nghị Tòa án tiếp tục giải quyết vụ án theo quy định pháp luật. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 3 tham gia phiên họp phát biểu: Về tố tụng: Các đương sự đã chấp hành quy định pháp luật, Thẩm phán và Thư ký phiên họp đã tiến hành tố tụng đúng theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự. Về nội dung: Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ và phần trình bày của các đương sự có căn cứ xác định bà H mất năng lực hành vi dân sự. Do đó, Viện kiểm sát nhân dân Quận 3 đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông C. NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 3 nhận định: [1] Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Người yêu cầu ông Cyêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối bà H; bà H có hộ khẩu thường trú tại Quận 3 nên đây là yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 3 được quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự. [2] Về tố tụng: Xét người yêu cầu ông C và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đều có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt. Vì vậy tại phiên họp hôm nay, Tòa án tiến hành giải quyết vắng mặt ông C và người liên quan là phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 367 Bộ Luật Tố tụng dân sự. [3] Về yêu cầu của đương sự: Căn cứ trích lục chứng thư hôn thú ngày 01/3/1971 của Ủy ban hành chánh xã Chánh Hiệp, huyện Châu Thảnh, tỉnh Bình Dương thể hiện ông C là chồng của bà H và ông Cyêu cầu Tòa án tuyên bố bà H mất năng lực hành vi dân sự. Ngày 09/3/2023, Tòa án nhân dân Quận 3 đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định về năng lực hành vi dân sự của bà H tại trung tâm Giám định pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 1618/KLGĐ ngày 14/3/2023 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh đã kết luận: -Về y học: Đương sự sa sút tâm thần trong bệnh Alzeheimer khởi phát muộn (F00.1-ICD10)

## Page 3

- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp ý tâm thần”. Từ những căn cứ và nhận định trên thì ông Cyêu cầu Tòa án tuyên bố bà H mất năng lực hành vi dân sự là phù hợp với quy định tại Khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự và Khoản 1 Điều 22 bộ luật dân sự nên được chấp nhận. [4] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông C được xác định là người cao tuổi theo quy định tại Điều 2 Luật người cao tuổi. Do vậy, ông C được miễn nộp lệ phí giải quyết việc dân sự theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Vì các lẽ nêu trên, QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 149, khoản 2 Điều 367, Điều 370, 371, 372, 378 Bộ luật tố tụng dân sự; Căn cứ Khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự; Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; 1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông C: Tuyên bố bà H, sinh năm 1945, địa chỉ: Đường M, phường N, quận K, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự. 2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Người yêu cầu ông C được miễn lệ phí dân sự. 3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Các đương sự được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Nơi nhận: THẨM PHÁN

## Page 4

- TAND TP.HCM; - VKSND Quận 3; - Chi cục THADS Quận 3; - Các đương sự; - Lưu VP, Hồ sơ Trần Nguyễn Gia Phước .