Số: 08/2023/QĐST-VDS
Ông Chí Phí T yêu cầu tuyên bố chị Chí Vững D mất năng lực hành vi dân sự
Số: 08
Ngày: 10/07/2023
Tòa án xét xử: TAND huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Ông Chí Phí T yêu cầu tuyên bố chị Chí Vững D mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỒNG PHÚ TỈNH BÌNH PHƯỚC

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 Số: 08/2023/QĐST-VDS Đồng Phú, ngày 10 tháng 7 năm 2023

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐỒNG PHÚ, TỈNH BÌNH PHƯỚC Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hằng Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hoài Thương– Thư ký Tòa án nhân dân huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Đức Mạnh - Kiểm sát viên.
Ngày 10 tháng 7 năm 2023, tại Trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đồng Phú mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 05/2023/TLST- VDS ngày 16 tháng 5 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2023/QĐST-VDS ngày 29 tháng 6 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Ông Chí Phí T, sinh năm 1957 (Có mặt).
Địa chỉ: Đội 1, ấp Nam Đ, xã Tân P, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước.
 - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Chị Chí Vững D, sinh năm 1998 (Vắng mặt).
Địa chỉ: Đội 1, ấp Nam Đ, xã Tân P, huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu ngày 28/4/2023 và tại phiên họp, người yêu cầu ông Chí PhíT trình bày như sau:
Ông Chí PhíT và bà Sú Sám M là vợ chồng, ông bà có con chung tên Chí Vững D, sinh năm 1998. Sau khi sinh được 01 tháng thì chị Dg bị sốt, được gia đình đưa đi khám và điều trị tại bệnh viện ở Bình Dương được một thời gian, từ thời điểm đó cho đến nay chị D chậm phát triển so với những đứa trẻ bình thường, không nhận thức và không làm chủ được hành vi của mình.

## Page 2

Do gia đình đang có nhu cầu thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai của hộ gia đình cần có sự tham gia của chị D nhưng do chị D không nhận thức được hành của mình nên ông Chí PhíT đề nghị Tòa án tuyên bố chị Chí Vững D bị mất năng lực hành vi dân sự đồng thời cử ông T là người giám hộ cho chị D trong mọi giao dịch dân sự nhằm đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của chị D.
Kèm theo đơn yêu cầu, ông Chí PhíT giao nộp 01 Giấy khám sức khỏe tâm thần của chị Chí Vững D ngày 14/3/2023 của Bệnh viện tâm thần trung ương 2.
 Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã trưng cầu giám định sức khỏe tâm thần đối chị Chí Vững D. Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa đã có kết luận giám định pháp y tâm thần số 414/KL-VPYTW ngày 14/6/2023 đối với chị Chí Vững Dứng.
Tại phiên họp: Ông Chí Vững D vẫn giữ nguyên yêu cầu tuyên bố chị Chí Vững D mất năng lực hành vi dân sự, không thay đổi hay bổ sung gì thêm.
Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát : Quá trình giải quyết vụ việc của Thẩm phán là đúng quy định của pháp luật; việc chấp hành pháp luật của người yêu cầu ông Chí Vứng D là đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự;
Về nội dung: Đại diện Viện kiểm sát nhân dânh uyện Đồng Phú đề nghị Tòa án áp dụng Điều 22, Điều 53 và Điều 141 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 chấp nhận yêu cầu của ông Chí Phí Tắc về việc “Tuyên bố chị Chí Vững D mất năng lực hành vi dân sự” và cử ông Chí PhíT làm người giám hộ đồng thời là người đại diện cho chị D để thực hiện các giao dịch dân sự theo quy định.
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ việc được thẩm tra tại phiên họp, căn cứ ý kiến của Kiểm sát viên và đương sự;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đồng Phú nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng:
Ông Chí PhíT làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Chí Vững D, sinh năm 1998 mất năng lực hành vi dân sự. Chị D có nơi cư trú tại xã Tân P, huyện Đồng P, tỉnh Bình Phước . Do đó, Tòa án xác định đây là Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân

## Page 3

huyện Đồng Phú theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Về nội dung yêu cầu:
- Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và tại phiên họp, ông Chí PhíT đề nghị Tòa án tuyên chị Chí Vững D bị mất năng lực hành vi dân sự:
Theo đơn yêu cầu và tại phiên họp, ông T xác định chị D chậm phát triển so với những đứa trẻ bình thường, không tự chăm sóc được bản thân, không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình.
Tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về mất năng lực hành vi dân sự: “1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần...”.
 Tại Kết lu ận giám định pháp y tâm thần số 414/KL-VPYTW ngày 14/6/2023 của Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa kết luận chị Chí Vững D:
“- Về y học: Hiện nay: Đương sự bị bệnh Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD.10).
 - Về khả năng nhận thức, điều khiển hành vi: Hiện nay: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
 Như vậy, lời trình bày của đương sự phù hợp với kết lu ận giám định pháp y tâm thần số 414/KL-VPYTW ngày 14/6/2023 của Viện pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa. Do đó, yêu cầu của ông Chí PhíT về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Chí Vững D mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự nên được Tòa án chấp nhận.
- Đối với yêu cầu cử ông Chí PhíT là đại diện theo pháp luật cho chị Chí Vững D: do chị D không có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, ông T là cha đồng thời cũng là người trực tiếp chăm sóc chị D, các thành viên trong gia đình đều thống nhất cử ông T là người đại diện hợp pháp cho chị D trong thời gian chị D bị mất năng lực hành vi dân sự . Như vậy, theo quy định tại khoản 3 Điều 53, khoản 2 Điều 136 Bộ luật dân sự năm 2015, ông T là người giám hộ đồng thời là người đại diện theo pháp luật cho chị D. Do vậy, yêu cầu về việc cử ông T là người giám hộ đồng thời làn gười đại diện theo pháp luật cho chị D để thực hiện các giao dịch dân sự theo quy định là có căn cứ nên được Tòa án chấp nhận.

## Page 4

[3] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Chí PhíT phải chịu theo quy định của pháp luật.
 [4] Tại phiên họp, đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Đồng Phú đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Chí PhíT là phù hợp với quy định của pháp luật nên được chấp nhận.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, các Điều 149, 369; 370, 371 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
- Căn cứ các Điều 19, 22, 46, 47, 136 và khoản 3 Điều 53 Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Nghị quyết 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
1. Chấp nhận yêu cầu của ông Chí Phí T.
Tuyên bố chị Chí Vững D là người mất năng lực hành vi dân sự.
Ông Chí PhíT là người đại diện theo pháp luật cho chị Chí Vững D để thực hiện các giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.
 2. Về lệ phí sơ thẩm : Ông Chí PhíT phải chịu 300.000đ (Ba trăm ngàn đồng) lệ phí sơ thẩm dân sự , được khấu trừ số tiền bà Nguyễn Thị Tình đã nộp theo biên lai thu tiền số 0019357 ngày 16/5/2023 của Chi cục thi hành án huyện Đồng Phú, tỉnh Bình Phước.
3. Ông Chí PhíT có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 (Mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Đối với chị Chí Vững D do vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 (Mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được niêm yết theo quy định của pháp luật.
Nơi nhận:
- TAND tỉnh Bình Phước;
- VKSND huyện Đồng Phú;
- THADS huyện Đồng Phú;
- Đương sự;
- Lưu.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký)



Nguyễn Thị Hằng

## Page 5

5