Quyết định giám đốc thẩm Số: 01/2023/HNGĐ-GĐT
“Ly hôn, tranh chấp nuôi con khi ly hôn”
Số: 01/2023/HNGĐ-GĐT
Ngày: 07/06/2023
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Đà Nẵng
Cấp xét xử: Giám đốc thẩm
Loại vụ việc: Hôn nhân và gia đình
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn
Thông tin vụ việc: Hủy Bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 24/2021/HNGĐ-PT ngày 17/11/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng N. Giữ nguyên Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 130/2021/HNGĐ-ST ngày 01/9/2021 của Tòa án nhân dân huyện Quế S, tỉnh Quảng N về việc “Ly hôn, tranh chấp nuôi con khi ly hôn”, giữa nguyên đơn là chị Phan Thị Tuyết Ng với bị đơn anh Nguyễn Tiến H về phần con chung.

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 Quyết định giám đốc thẩm Số: 01/2023/HNGĐ-GĐT Ngày 07/6/2023 V/v: Ly hôn, tranh chấp nuôi con khi ly hôn.


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM



ỦY BAN THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG


- Thành phần Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Vũ Thanh Liêm.
Các Thẩm phán: Ông Đặng Kim Nhân và ông Trần Quốc Cường.
- Thư ký phiên tòa : Ông Trương Quang Hưng – Thẩm tra viên Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa:
Bà Bùi Thị Dung - Kiểm sát viên.
Ngày 07 tháng 6 năm 2023 , tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng mở phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án Hôn nhân và gia đình về “Ly hôn, tranh chấp nuôi con khi ly hôn”, giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn : Chị Phan Thị Tuyết Ng , sinh năm 1987, nơi cư trú: thôn Lộc Thượng, xã Quế L, huyện Quế S, tỉnh Quảng N.
2. B ị đơn: Anh Nguyễn Ti ến H, sinh năm 1987 ; nơi cư trú: thôn Phư ớc Thành, xã Quế Th, huyện Quế S, tỉnh Quảng N.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Tại Đơn khởi kiện đề ngày 07/6/2021 và quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn là chị Phan Thị Tuyết Ng trình bày:
Về quanh ệ hôn nhân: Chị và anh Nguyễn Ti ếnH t ự nguyện kết hôn vào ngày 09/3/2015, đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân xã Qu ế Th, huyện Quế S, tỉnh Quảng N. Sau khi kết hôn, v ợ chồng sống hạnh phúc đến đầu năm 2020 thì phát sinh mâu thu ẫn. Nguyên nhân là do bất đồng quan đi ểm sống, anh H thường xuyên uống rượu, chửi bới, đánh Chị và không chăm lo cho cu ộc sống gia đình, tính tình gia trưởng, coi thường gia đình bên vợ. Hiện nay Chị và anh H đã sống ly thân. Nay, Chị yêu cầu Tòa án giải quyết cho chị ly hôn anh H.
Về con chung: v ợ chồng có 02 con chung tên là Nguyễn Phan Hà Ph, sinh ngày 25/9/2016 và Nguy ễn Ti ến Đ, sinh ngày 09/02/2020. Khi ly hôn, Chị có

## Page 2

nguyện vọng xin nhận nuôi hai con và không yêuc ầu anh H cấp dưỡng. Trường hợp Chị phải lựa chọn mỗi người nuôi 01 con chung, thì yêu cầu giao cháu Nguyễn Phan Hà Ph cho Chị nhận nuôi dưỡng vì cháu Ph là con gái, m ẹ chăm sóc sẽ tốt hơn.
Về tài sản chung: Chị không yêuc ầu gi ải quy ết; v ợ chồng không cón ợ chung.
- Bị đơn là anh Nguyễn TiếnH trình bày:
Về quan hệ hôn nhân: Anh thống nhất với phần trình bày của chịNg về thời gian kết hôn. Sau khi kết hôn, vợ chồng sống hạnh phúc đến đầu năm 2020 thì xảy ra mâu thuẫn, nguyên nhân do chịNg sống không hòa hợp với gia đình chồng, luôn tự quyết định mọi vấn đề mà không hỏi ý ki ến của chồng nên v ợ chồng bất đồng quan điểm sống. Ngày 23/5/2021, chị Nga đưa con là Nguyễn Phan Hà Ph về nhà bên ngoại chơi vài ngày nhưng sau đó không v ề lại nhà chồng, từ đó đến nay Anh và chịNg sống ly thân. Nay, chịNg cương quy ết ly hôn , Anh đồng ý ly hôn chị Ng.
Về con chung: vợ chồng có 02 con chung tên Nguyễn Phan Hà Ph, sinh ngày 25/9/2016 và Nguyễn Tiến Đ, sinh ngày 09/02/2020, hiện cháu Đ do Anh nuôi dưỡng, cháuP h do chịNg nuôi dưỡng . Khi ly hôn, Anh có nguyện vọng nuôi cả hai con và không yêu cầu chịNg cấp dưỡng nuôi con. Trường hợp mỗi người nhận nuôi một con thì Anh tôn trọng quyết định của chị Ng, Anh xin nhận nuôi cháu Đ.
Về tài sản chung: không yêu cầu giải quyết; vợ chồng không có nợ chung.
 - Tại Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 130/2021/HNGĐ-ST ngày 01/9/2021, Tòa án nhân dân huyện Quế S, tỉnh Quảng N quyết định:
 Căn cứ khoản 1 Điều 28, Điều 35, Điều 39, Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 55, Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
 Tuyên x ử: Chấp nhận yêuc ầu khởi ki ện cuảch ị Phan Thị Tuyết Ng v ề “Tranh chấp ly hôn và nuôi con”.
 1. Về quan hệ hôn nhân: Công nhận sự thuận tình ly hôn gi ữa chị Phan Thị Tuyết Ng và anh Nguyễn Tiến H.
 2. Về con chung: Giao cháu Nguy ễn Phan Hà Ph, sinh ngày 25/9/2016 cho chị Nga trực tiếp nuôi dưỡng; giao cháu Nguyễn Tiến Đ, sinh ngày 09/02/2020 cho anh H trực tiếp nuôi dưỡng. Không ai phải cấp dưỡng nuôi con chung. Chị Ng, anh H có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai đư ợc cản trở. Các đương sự có quyền yêuc ầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con vàc ấp dưỡng nuôi con theo quy định của pháp luật.
 Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định án phí và quyền kháng cáo.
 - Ngày 14/9/2021, nguyên đơn chị Phan Thị Tuyết Ng có đơn kháng cáo bản án sơ thẩm.

## Page 3

 - Tại Bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 24/2021/HNGĐ-PT ngày 17/11/2021, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng N quyết định:
 Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn chị Phan Thị Tuyết Ng. Sửa một phần Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 130/2021/HNGĐ-ST ngày 01/9/2021 của Tòa án nhân dân huyện Quế S, tỉnh Quảng N về “Ly hôn và tranh chấp về nuôi con khi ly hôn”.
 Căn cứ vào khoản 1 Điều 28, Điều 35, Điều 39, Điều 147, Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân s ự năm 2015; Đi ều 55, Đi ều 81, Đi ều 82, Đi ều 83, Đi ều 84 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
 Tuyên xử:
 Về con chung: Giao cháu Nguyễn Phan Hà Ph, sinh ngày 25/9/2016 và cháu Nguyễn Tiến Đ, sinh ngày 09/02/2020 choch ị Phan Thị Tuyết Ng trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dư ỡng và giáo d ục. Anh Nguy ễn Ti ếnH không phảic ấp dưỡng nuôi con chung. Các bên có quy ền, nghĩa v ụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung, không ai đư ợc quyền cản trở; không đư ợc lạm dụng quyền thăm nom con để làm ảnh hưởng xấu đến việc nuôi con chung. Khi cần thiết các bên có quy ền yêuc ầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, nghĩa v ụ cấp dưỡng nuôi con theo quy định của pháp luật.
 Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về phần án phí phúc thẩm.
 - Ngày 26/12/2022, Chi cục trưởng Chi cục Thi hành án dân sự huyện Quế S, tỉnh Quảng N có Văn bản kiến nghị số 78/KN-THADS đề nghị Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xem xét kháng nghị theo thủ tục giám đốc thẩm, sửa bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm nêu trên v ề phần con chung, vì không tổ chức được việc thi hành bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm.
- Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 01/2023/KN-HNGĐ ngày 05/5/2023, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị Bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 24/2021/HNGĐ-PT ngày 17/11/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng N; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét x ử giám đốc th ẩm; hủy Bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm s ố 24/2021/HNGĐ-PT ngày 17/11/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng N, giữ nguyên Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 130/2021/HNGĐ-ST ngày 01/9/2021 của Tòa án nhân dân huyện Quế S, tỉnh Quảng N về phần con chung.
- Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện ki ểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 01/2023/KN-HNGĐ ngày 05/5/2023 của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng.

## Page 4

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

 [1] Chị Phan Thị Tuyết Ng và anh Nguy ễn Ti ếnH kết hôn vào ngày 09/3/2015; có 02 con chung là cháu Nguy ễn Phan Hà Ph, sinh ngày 25/9/2016 và cháu Nguyễn Tiến Đ, sinh ngày 09/02/2020. Quá trình giải quyết ly hôn, chịNg và anh H đều có nguyện vọng được nuôi cả hai con chung và không yêu cầu cấp dưỡng nuôi con.
 [2] Tại khoản 3 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con”. Theo quy định trên, khi chị Phan Thị Tuyết Ng và anh Nguyễn TiếnH ly hôn, cháu Nguyễn Tiến Đ chưa đủ 36 tháng tuổi nên Tòa án cấp phúc thẩm quyết định giao cho mẹ là chịNg trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục là đúng. Tuy nhiên, k ể từ ngày 11/6/2021 (lúc này cháu Đạt chỉ hơn 16 tháng tu ổi) chịNg không còn trực tiếp nuôi dư ỡng cháu Nguyễn Tiến Đ mà anh H là ngư ời trực tiếp nuôi dưỡng; đồng thời, tại phiên tòa sơ thẩm chịNg đề nghị nếu Tòa án giao choCh ị và anh H mỗi người nuôi 01 con chung thì giao cháu Nguyễn Phan Hà Ph cho Chị nuôi dưỡng vì cháu Ph là con gái, mẹ chăm sóc sẽ tốt hơn. Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm giao cháu Nguyễn Phan Hà Ph choch ịNg trực ti ếp nuôi dư ỡng, giaoch áu Nguyễn Ti ến Đ, sinh ngày 09/02/2020 cho anh Nguy ễn TiếnH trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo d ục, không ai phải cấp dưỡng nuôi con chung là phù hợp vì hiện tại mọi sinh hoạt, học tập, phát triển của cháu Đ đều đã ổn định và phù hợp với nguyện vọng của các bên đương sự khi mỗi người nhận nuôi một người con.
 [3] Tại Bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 24/2021/HNGĐ-PT ngày 17/11/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng N đã quyết định sửa bản án sơ th ẩm, giao cháu Nguyễn Tiến Đ choch ị Phan Thị Tuyết Ng trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục là không trái với các quy định của pháp luật (tại thời điểm xét xử phúc thẩm), nhưng chưa phù hợp với tình hình thực tế và chưa xem xét đầy đủ đến quyền, lợi ích hợp pháp v ề mọi mặt đối với cháu Đ, vì s ẽ làm thay đổi về thói quen về nơi sinh sống, gây ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của cháu Đ.
 [4] Theo Biên bản xác minh đi ều ki ện thi hành án ngày 10/6/2022, Chấp hành viên xác định: cháu Nguyễn Tiến Đ hiện đang sống với anh H và ông, bàn ội, được nuôi dư ỡng ổn định, chăm sóc chu đáo, khỏe mạnh, phát tri ển bình thư ờng.
Mặt khác, hiện cháu Nguyễn Tiến Đ đã trên 36 tháng tuổi nên để anh Nguyễn Tiến H tiếp tục trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục là phù hợp với lợi ích của cháu. Nếu chị Phan Thị Tuyết Ng có đ ủ căn cứ chứng minh anh Nguy ễn TiếnH không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dư ỡng, giáo dục cháu Đ thì có quy ền khởi kiện yêuc ầu Tòa án có thẩm quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình.

## Page 5

 [5] Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm xét thấy để giải quyết vụ án phù hợp với những tình ti ết khách quan, không gây thi ệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp và tạo điều kiện ổn định tâm sinh lý, sự phát triển tốt nhất về tất cả mọi mặt cho cháu Nguyễn Tiến Đ nên cần chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 01/2023/KN-HNGĐ ngày 05/5/2023 của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng , hủy Bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm s ố 24/2021/HNGĐ-PT ngày 17/11/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng N, giữ nguyên Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 130/2021/HNGĐ-ST ngày 01/9/2021 của Tòa án nhân dân huyện Quế S, tỉnh Quảng N về phần con chung.
 Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 343, Điều 344 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015;
1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 01/2023/KN-HNGĐ ngày 05/5/2023 của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng . Hủy Bản án Hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 24/2021/HNGĐ-PT ngày 17/11/2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng N.
2. Giữ nguyên Bản án Hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 130/2021/HNGĐ-ST ngày 01/9/2021 của Tòa án nhân dân huy ện Quế S, tỉnh Quảng N về việc “Ly hôn, tranh chấp nuôi con khi ly hôn”, giữa nguyên đơn là chị Phan Thị Tuyết Ng với bị đơn anh Nguyễn TiếnH về phần con chung.
3. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày Hội đồng giám đốc thẩm ra quyết định.

Nơi nhận:
- Chánh án TAND CC tại Đà Nẵng (để b/c)
- Viện trưởng VKSNDCC tại Đà Nẵng (để biết);
- TAND tỉnh Quảng N (để biết);
- TAND huyện Quế S, tỉnh Quảng N (để biết);
- Chi cục Thi hành án dân sự huyện Quế S, tỉnh Quảng N (để thi hành);
- Các đương sự (theo địa chỉ);
- Lưu: Phòng lưu trữ (VP); Phòng GĐKT I và Hồ sơ.
 TM. ỦY BAN THẨM PHÁN THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA






 Vũ Thanh Liêm

## Page 6

6