Số: 195/2023/QĐ-PT
Người khởi kiện: Ông Hà K; cư trú tại: 1601 Louetta rd # 107, SpringTX 77388, USA
Số: 195/2023/QĐ-PT
Ngày: 21/06/2023
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Đà Nẵng
Cấp xét xử: Phúc thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG

 Số: 195/2023/QĐ-PT

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


 Đà Nẵng, ngày 21 tháng 6 năm 2023


QUYẾT ĐỊNH GIẢI QUYẾT VIỆC KHÁNG CÁO ĐỐI VỚI QUYẾT ĐỊNH ĐÌNH CHỈ GIẢI QUYẾT VỤ ÁN HÀNH CHÍNH

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Cường Các Thẩm phán: Ông Phạm Tồn Ông Lê Phước Thanh Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên họp:
Ông Quách Hòa Bình – Kiểm sát viên.
Tại Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính sơ thẩm số 21/2023/QĐST-HC ngày 28 tháng 4 năm 2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định.
Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định đã căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 116, điểm g khoản 1 Điều 143 của Luật Tố tụng hành chính đình chỉ giải quyết vụ án hành chính về “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai” giữa:
- Người khởi kiện: Ông Hà K; cư trú tại: 1601 Louetta rd # 107, SpringTX 77388, USA.
Người đại diệnh ợp pháp của người khởi kiện: Ông Nguyễn Văn Th ; cư trú tại: số 59 đường Đ, thị trấn T, huyện T, tỉnh Bình Định là người đại diện theo ủy quyền của ông Hà K (Văn bản ủy quyền ngày 29/11/2022).
 - Người bị kỉện: Ủy ban nhân dân thành phố Q, tỉnh Bình Định.
Người đại diệnh ợp pháp của người bị kiện: Ông Ngô Hoàng N - Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Q là người đại diện họp pháp của Ủy ban nhân dân thành phố Q.
 - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
 + Bà Hoàng Thị TốM ; cư trú tại: 1601 Louetta rd # 107, spring TX 77388, USA.

## Page 2

Người đại diệnh ợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Ông Nguyễn Văn Th ; cư trú tại: số 59 đường Đ, thị trấn T, huyện T, tỉnh Bình Định là người đại diện theo ủy quyền của bà Hoàng Thị TốM (Văn bản ủy quyền ngày 29/11/2022).
 + Bà Hà Thị Thùy L;
 + Ông Đinh Quang N1;
 + Bà Đinh Thị Hoàng Y;
 + Ông Đinh Hoàng L1;
Bà L, ông N1, chị Y và anh Long đồng cư trú tại: 1840 s 7 th St, San Jose, CA 95112, USA.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Đinh Thị Hoàng Y, bà Hà Thị Thùy L, ông Đinh Hoàng L1:
+ Bà Hứa Thị Trung N1 - Luật sư Văn phòng Luật sư H1 - Gia Lai thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Gia Lai; địa chỉ liên hệ: số 106 đường L2, tố 6, phường I, thành phố P1, tỉnh Gia Lai.
+ Ông Lê Tấn L3 - Luật sư Công ty Luật Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên P thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Bình Định; địa chỉ liên hệ: Số 654 đường N2, thành phố Q, tỉnh Bình Định.
 + Bà Hà Thị Hồng T2 ; cư trú tại: số 134 đưòng Đ, phưòng N3, thành phố Q, tỉnh Bình Định.
 + Bà Hà Thị Hồng V ; cư trú tại: Lô A, lầu 16, số 8A, Chung cư L3, đường M1, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh.
Tại đơn kháng cáo ngày 03 tháng 5 năm 2023 của người đại diện theo ủy quyền của ông Hà K là ông Nguyễn Văn Th cho rằng Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính số 21/2023/QĐST-HC ngày 28/4/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định đã nhận định cho rằng thời hiệu khởi kiện của ông Hà K đã hết và đình chỉ giả i quyết vụ án là không đúng , ông yêu cầu Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng hủy quyết định đình chỉ giải quyết vụ án nêu trên.
XÉT THẤY:
Ông K khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết: Hủy Giấy chứng nhận quyền dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BC271943, số vào số CH00216 ngày 17/11/2010 ( viết tắt là GCN số CH00216) do Ủy ban nhân dân thành phố Q, tỉnh Bình Định cấp cho bà H à Thị Thùy L đối với thửa đất số 138, tờ bản đồ số 78, diện tích 447, 1m2 tại tổ 11, khu vực 2, phư ờng N1, thành phố Q (viết tắt là thửa đất số 138).
Theo đơn khởi kiện đề ngày 18/7/2022 (bút lục số 63, 64) và đơn khởi

## Page 3

kiện đề ngày 03/8/2022 (bút lục số 72, 73, 74), ông K trình bày: Trong khoảng thời gian sống ở Việt Nam, ông có một phần nhà và đất với diện tích là 447,1m2 (bao gồm 165,8m 2 đất ở, 281,3m 2 đất trồng cây hàng năm khác) thuộc thửa đất số 138. (Vợ chồng ông Hà K và bà Hoàng Thị TốM đã được ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà số 1905 ngày 11/7/1992 đối với ngôi nhà có diện tích 150,88m 2 tại thửa đất số 138). Nguyên thửa đất trên do mẹ ông là bà Võ Thị S (đã mất năm 1987) để lại di chúc cho ông để ở và gìn giữ nhà từ đường thờ cúng ông bà, cha mẹ; có chữ ký của mẹ ông cùng các con đồng ký tên, có xác nhận của chính quyền địa phương kèm biên bản họp gia tộc được lập vào ngày 22/4/1992. Năm 1992, ông cùng vợ và các con sang Mỹ định cư. Lo rằng phần nhà đất này không có người trông coi, ông đã để lại ngôi nhà có diện tích 150,88m2 tại thửa đất số 138 cho con ruột là bà L kèm theo họp đồng cho nhà ở được công chứng ngày 13/6/2005 với mục đích để bà L trông coi ngôi nhà từ đường. Ngày 28/10/2008, bà L tự ý kê khai làm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (viết tắt là G CN) đối với phần diện tích 281,3m 2 đất trồng cây hàng năm khác thuộc thửa đất số 138a, tờ bản đồ số 78 tại tổ 11, khu vực 2, phường N1, thành phố Q. Ngày 06/8/2009, bà L tiếp tục làm thủ tục để cấp GCN đối với phần diện tích 165,8m2 đất ở. Sau đó, bà L đến Ủy ban nhân dân thành phố Q (viết tắt là UBND thành phố Q) kê khai lại toàn bộ phần nhà đất và được cấp GCN số CH00216 đối với thửa đất số 138, diện tích 447, 1m2. Năm 2010, gia đình bà L được vợ chồng ông bảo lãnh sang Mỹ . Trước khi đi, bà L đã treo giấy bán nhà và làm giấy ủy quyền cho bà Nguyễn Thị N3 trong coi toàn bộ phần nhà đất này.
Khi sang Mỹ định cư, bà L đã thống nhất với vợ chồng ông trả lại sổ đỏ, đưa cho em trai là ông Hà H 1 trực tiếp nắm giữ. Sau đ ó, bà L bị bệnh trở thành người thực vật nhưng không có tiền chữa bệnh. Ông H1 vì thương chị nên đã giấu v ợ chồng ông gửi sổ đỏ cho chị Đinh Thị Hoàng Y (con gái bà L) tìm cách bán nhà để lo cho mẹ. Tuy nhiên, tại Mỹ, sau khi xem xét hồ so của bà L, biết gia đình bà L nghèo nên cho hưởng chăm sóc y tế miễn phí. Vì vậy, mục đích bán số đỏ của bà L không còn nữa. Vợ chồng ông đã nhiều lần yêu cầu chị Y trả lại sổ đỏ nhưng bà Y không chịu trả. Bản thân ông thấy việc tặng cho 150,88m 2 nhà đất từ đường cho bà L mà không kèm theo các điều kiện như chỉ ở không được bán, gìn giữ, chăm non, hương khói cho ông bà hàng năm, làm nhà từ đường để con cháu đi về hàng năm là sai di nguyện của mẹ ông và mong ước của các anh chị em trong gia đình.
Tại bản tự khai đề ngày 22/12/2022 (bút lục số 184, 185), người đại diện hợp pháp của người khởi kiện ông K là ông Nguyễn Văn Th trình bày: Đến năm 2010, gia đình bà L được vợ chồng ông K bảo lãnh sang Mỹ; trước khi đi, bà L đã treo giấy bán nhà và làm giấy ủy quyền cho bà Nguyễn Thị N3 trong coi toàn bộ phần nhà đất này nhưng sau đó một thời gian, bà Hà Thị Hồng T2 (em ruột

## Page 4

của ông K) quản lý sử dụng. Khi sang Mỹ định cư, bà L thống nhất với vợ chồng ông K sẽ trả lại s ổ đỏ khi vừa qua Mỹ. Sau đó, bà L bị đau và không có tiền chữa bệnh, ông H1 vì thương chị nên ông H1 đã giấu vợ chồng ông K gửi sổ đỏ đến cho chị Y (con gái bà L) để thế chấp có tiền chữa bệnh cho mẹ. Tuy nhiên, tại Mỹ, sau khi xem xét hồ sơ của bà L, biết gia đình bà L nghèo nên cho hưởng chăm sóc y tế miễn phí. Vì vậy, mục đích bán sổ đỏ của bà L không còn nữa. Vợ chồng ông K đã nhiều lần yêu cầu chị Y trả lại sổ đỏ nhưng bà Y không chịu trả.
Theo đơn xin làm chứng của các ông bà Hà H 2, Hà Thị Thùy L4, Hà Thị Thùy L5 và Hà H2 (là con ruột của ông Hà K và bà Hoàng Thị Tố M) (bút lục từ 285-305) đều có nội dung như sau: Năm 2010, khi bà L mới qua Mỹ định cư, bà L có đưa GCN số CH00216 nhờ cha mẹ là ông K và bàM giữ giúp do mới qua Mỹ sợ bị mất. Ông K đã cất giữ đến năm 2013 thì gửi trả lại GCN số CH00216 cho bà L và động viên bà L về Việt Nam mời luật sư đòi lại nhà, đất do khi đó cô ruột là bà T2 tự ý chiếm nhà sau đó, bà L quay về Việt Nam để giải quyết.
Năm 2015, khi quay về Mỹ, bà L bị đột qụy nên mọi việc Luật sư ở Việt Nam giải quyết như thế nào không ai biết. Năm 2015, ông K có công khai với các con trong gia đình là sẽ bảo con gái bà L là bà Y về Việt Nam giải quyết tranh chấp với bà T2 và bán nhà, đất đ ể lấy tiền điều trị bệnh cho bà L. Các anh chị em trong gia đình đều nghĩ việc đó là hợp lý vì nhà, đất cha mẹ đã cho bà L, nay bà L nằm bất động thì con gái bà L được quyền quyết định là hợp lý.
 Theo hồ sơ vụ án dân sự đang lưu trữ tại Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định thể hiện như sau: Ngày 17/5/2013, bà L đã có đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định yêu cầu Tòa án buộc bà T2 phải tháo dỡ phần nhà đã xây dựng trái phép trên đất để trả lạ i nhà và quyền sử dụng đất tại tổ 11, khu vực 2, phường N1, thành phố Q cho bà L do bà L đã được UBND thành phố Q cấp GCN số CH00216 và Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định đã thụ lý số 07/2013/TLST-DS ngày 29/5/2013 (BL:339); ông K và bàM được xác định tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Sau đó, nguyên đơn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện nên Tòa án đã đình chỉ giải quyết vụ án vào ngày 13/6/2017 và quyết định đã có hiệu lực pháp luật theo quy định. Trong quá trình giải quyết vụ án, ông K đã ủy quyền cho bàM tham gia tố tụng tại Tòa án và có cung cấp cho Tòa án Tờ trình về căn nhà chủ sở hữu Hà K đề ngày 25/6/2013, nội dung như sau: Năm 1992, tôi được Nhà nước cho xuất cảnh định cư nước ngo ài nên phải làm mọi thủ tụch ợp lệ, không nợ ngân hàng, trả ruộng hợp tác xã, giải quyết nhà cửa. Đ ể hợp thức hóa ngôi nhà mà gia đình tôi đang ở, các em tôi đã đồng ý cho tôi làm chủ quyền, khi ra đi con gái tôi là L ở lại nên tôi phải giao nhà cho con gái tôi quản lý. Đến năm 2005, hai vợ chồng chúng tôi trở về ra công chứng làm giấy tờ chính thức cho căn nhà lại L với sổ chứng nhận 1905,

## Page 5

quyền sở hữu nhà do ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định cấp ngày 11/7/1992. Sau hơn 18 năm con gái tôi ở và xây dựng thêm với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất BC271943 của UBND thành phố Q cấp.
Đối chiếu với lời khai của các đương sự có trong hồ sơ vụ án và nội dung xác minh của Tòa án, có cơ sở để xác định như sau:
Năm 2010, gia đình bà L được vợ chồng ông bảo lãnh sang Mỹ. Khi sang Mỹ định cư, bà L có đưa GCN số CH00216 nhờ cha mẹ là ông K và bàM giữ giúp. Ông K đã cất giữ đến năm 2013 thì gửi trả lại GCN số CH00216 cho bà L và sau đó bà L về Việt Nam khởi kiện bà T2 đòi lại nhà, đất. Ngày 17/5/2013, bà L đã có đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định yêu cầu Tòa án buộc bà T2 phải tháo dỡ phần nhà đã xây dựng trái phép trên đất để trả lại nhà và quyền sử dụng đất tại tổ 11, khu vực 2, phường N1, thành phố Q. Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định đã thụ lý vụ án ngày 29/5/2013; ông K và bàM được xác định tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và trong quá trình giải quyết vụ án, ông K đã ủy quyền cho bàM tham gia tố tụng tại Tòa án và có cung cấp cho Tòa án Tờ trình về căn nhà chủ sở hữu Hà K đề ngày 25/6/2013 (BL:238), nội dung như đã liệt kê nói trên. Sau đó, nguyên đơn rút toàn bộ yêu cầu khởi kiện nên Tòa án đã đình chỉ giải quyết vụ án vào ngày 13/6/2017 và quyết định đã có hiệu lực pháp luật theo quy định.
Như vậy, ông K biết được bà L được cấp GCN số CH00216 trước ngày 13/6/2017. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền có yêu cầu độc lập của ông K vói tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án dân sự nói trên, cần tính thời hiệu khởi kiện của ông K đối với GCN số CH00216 kể từ ngày 13/6/2017 (ngày Tòa án đã đình chỉ giải quyết vụ án dân sự).
Theo điểm a khoản 2 Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính quy định về thời hiệu khởi kiện như sau: 01 năm kể từ ngày nhận được hoặc biết được quyết định hành chính.
Đối chiếu với thời gian ông Hà K nộp đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định qua đường bưu điện vào ngày 18/7/2022 và căn cứ điểm a khoản 2 Điều 116 của Luật Tố tụng hành chính thì thời hiệu khởi kiện của ông K đối với GCN số CH00216 đã hềt.
 Từ những nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ điểm g khoản 1 Điều 143 Luật tố tụng hành chính đình chỉ việc giải quyết vụ án là đúng, kháng cáo của người đại diện theo ủy của người khởi kiện ông Nguyễn Văn Th không có căn cứ nên không chấp nhận, giữ nguyên Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính sơ thẩm số 21/2023/QĐST-HC ngày 28 tháng 4 năm 2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định.

## Page 6

 Do kháng cáo kháng cáo không được chấp nhận nên ông Hà K phải chịu án phí theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, ông Hà K là người cao tuổi nên được miễn án phí phúc thẩm.
 Căn cứ vào Điều 243 Luật tố tụng hành chính, QUYẾT ĐỊNH:
 1. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện ông Nguyễn Văn Th; giữ nguyên Quyết định đình chỉ giải quyết vụ án hành chính sơ thẩm số 21/2028/QĐST-HC ngày 28 tháng 4 năm 2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định.
2. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Hà K không phải chịu
 3. Quyết định này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.

Nơi nhận:
- TAND tối cao;
-VKSND cấp cao tại Đà Nẵng;
- TAND tỉnh Bình Định;
- VKSND tỉnh Bình Định;
- Cục THADS Bình Định ;
- Các đương sự;
- Lưu HSVA, Lưu trữ.
TM. HỘI ĐỒNG PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP

(Đã ký)

Nguyễn Cường