Bản án số: 61/2023/HC-PT
Khà Thị T - UBND tỉnh Hòa Bình - Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai
Số: 61/2023/HC-PT
Ngày: 10/02/2023
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Hà Nội
Cấp xét xử: Phúc thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Bản án số: 61/2023/HC-PT Ngày: 10/02/2023 V/v Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc



NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Cường;
Các Thẩm phán: Bà Lê Thị Thúy Bình;
 Ông Hồ Sỹ Hưng.
Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Bích Ngọc - Thẩm tra viên Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội: Bà Vũ Thị Thúy , Kiểm sát viên cao cấp tham gia phiên tòa.
Ngày 10 tháng 02 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số 171/2022/TLPT-HC ngày 12 tháng 5 năm 2022 do có kháng cáo của người khởi kiện, đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2022/HC -ST ngày 11 tháng 01 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 348/2023/QĐPT-HC ngày 12 tháng 01 năm 2023 giữa các đương sự:
1. Người khởi kiện: Bà Khà Thị T, sinh năm 1967; nơi cư trú: Xóm M, xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình; có mặt.
Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện: Ông Hoàng Công T1, sinh năm 1959; địa chỉ: Tiểu khu 2, thị trấn LS, huyện LS, tỉnh Hòa Bình; vắng mặt, có đơn xin xét xử vắng mặt.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện:
- Luật sư Nguyễn Trọng T4– Văn phòng Luật sư ĐTP thuộc Đoàn luật sư tỉnh Hòa Bình; có mặt.
- Luật sư Nguyễn Thị H - Công ty Luật TNHH BB thuộc Đoàn luật sư thành phố Hà Nội; vắng mặt.
2. Người bị kiện: Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình.
Người đại diện: Ông Quách Tất L – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình; vắng mặt, có đơn xin xét xử vắng mặt.

## Page 2

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện: Ông Nguyễn Phương Đ – Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình; có mặt.
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
3.1. Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình.
Người đại diện: Ông Nguyễn Phương Đ – Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình; có mặt.
3.2. Ủy ban nhân dân huyện MC, tỉnh Hòa Bình.
Người đại diện: Ông Trần Tiến Đ1– Phó Trưởng phòng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện MC; có mặt.
3.3. Ủy ban nhân dân xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình.
Người đại diện: Ông Vì Văn M1 – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã CC;
có mặt.
3.4. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên KT.
Người đại diện: Bà Phạm Thị T2– Phó Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên KT; có mặt.
3.5. Anh Lường Quang H1 , sinh năm 1993; nơi cư trú: Xóm M, xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình và chị Lường Thị Huyền T3 , sinh năm 1986; nơi cư trú: 165B, PH, phường CĐ, quận HK, thành phố Hà Nội; đều vắng mặt.
Người đại diện theo ủy quyền của anh H1 và chị T3: Ông Hoàng Công T1, sinh năm 1959; địa chỉ: Tiểu khu 2, thị trấn LS, huyện LS, tỉnh Hòa Bình; vắng mặt, có đơn xin xét xử vắng mặt.
4. Người làm chứng:
4.1. Ông Hà Việt H2 (nguyên cán bộ địa chính xã); nơi cư trú: Xóm M, xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình; có mặt.
4.2. Ông Hà Văn H3 (nguyên chủ nhiệm hợp tác xã Xóm M); nơi cư trú:
Xóm M, xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình; có mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn khởi kiện đề ngà y 06/8/2020 và đơn kh ởi ki ện b ổ sung ng à y 04/10/2021 của người khởi kiện bà Khà Thị T, người đại diện theo ủy quyền của bà T, ông Hòa ng Công T1 trình bày: bà T và chồng Lườ ng Quang G (đã chết năm 2012) c ó tài sản chung l à quyền sử du ̣ng đất số 00004 cấp tháng 11 năm 1997 vớ i tổng diê ̣n tích là 1847,1m2 mang tên Lườ ng Quang G trong đó đất trồng lúa là 841,1m2 và đất màu là 1006m2, cu ̣ thể: số tờ bản đồ số 8 có thử a 337 ta ̣i N
- P - H6 vớ i diê ̣n tích là 103m2, thử a 435 có diê ̣n tích là 131m2 ta ̣i N - Khểnh, tờ bản đồ số 9 có thử a 156 c ó diê ̣n tích 300m2 ta ̣i N - Hỉa, th ử a 336 c ó diê ̣n tích 230m2 ta ̣i N - Lác và thử a 313 có diê ̣n tích 77,1 m2 ta ̣i Hồ ML và diê ̣n tích 1006m2 đất màu ta ̣i Hồ ML, thử a 313 và đất màu có thờ i gian sử du ̣ng đến năm 2045, các thử a khác có thờ i ha ̣n sử dụng năm 1995. Năm 2004, Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC ban hành quyết định số 328/QĐ-UB ngày 20/5/2004 về việc cho phép chuyển đổi

## Page 3

mục đích sử dụng 160m2 đất màu sang đất thổ cư theo giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất số 887R364577, cấp ngày 08/6/2004. Sau khi được chuyển thì diê ̣n tích đất màu còn la ̣i là 846m2.
Năm 2005 chồng bà T đi cải ta ̣o. Bà T đi cải ta ̣o từ năm 2009 đ ến năm 2017 thì được trả tự do trướ cha ̣n. Khi trở về địa phương th ì được biết toàn bô ̣ diê ̣n tích 846m2 đất màu đang bị Công ty KT sử du ̣ng và được Ủ y ban nhân dân tỉnh cho thuê, trả tiền hàng năm từ năm 2010, diê ̣n tích cho thuê là 917m2 để sử du ̣ng vào mu ̣c đích sản xuất, kinh doanh, đư ợc cấp giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất ngày 05/4/2010. Quá trình làm viê ̣c vớ i Ủ y ban nhân dân tỉnh thì bà T mớ i biết quyết định số 420/QĐ-UBND ngày 26/3/2010 về viê ̣c thu h ồi đất của gia đình và cho Công ty KT thuê. Quyết định này đã xâm pha ̣m nghiêm tro ̣ng quyền lợi của bà, cu ̣ thể: Về nguồn gốc đất: Gia đình sử du ̣ng từ năm 1995, trong sổ mu ̣c kê có lưu ta ̣i Ủ y ban xã cũng đã thể hiê ̣n rõ quyền sử du ̣ng đất màu của gia đình. Năm 2004, Ủ y ban nhân dân huy ê ̣n cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng 160m2 đất màu sang đất thổ cư theo giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất số 887R364577, cấp ngày 08/6/2004. Sau khi được chuyển thì diê ̣n tích đất màu còn la ̣i là 846m2. Ngày 13/9/2011, đã chuyển nhượng 40m2 cho ông Pha ̣m Quốc L1, ngày 27/01/2012 đã chuyển nhượng 50m2 cho ông Pha ̣m Hồng L2, viê ̣c chuyển nhượng này đã được đính chính ta ̣i trang cuối của giấy chứ ng nhâ ̣n. Diê ̣n tích 70m2 còn la ̣i chuyển nhượng cho ông K nhưng hiê ̣n nay v ẫn chưa l àm thủ tu ̣c đăng ký biến đô ̣ng đất đai; Về thẩm quyền thu hồi đất: Ủ y ban tỉnh không thực hiê ̣n đúng quy định ta ̣i điểm b khoản 2 Điều 36 Nghị định 181/2004/NĐ - CP của Chính phủ, gia đình bà không thuô ̣c diê ̣n thu hồi; Về thông báo thu hồi đất: Ủ y ban tỉnh không thực hiê ̣n theo đúng quy định về công khai chủ trương thu hồi đất;
phương án bồi thườ ng hỗ trợ tái định cư, nếu giả thiết gia đình bà đồng ý viê ̣c thu hồi đất thì Công ty KT phải thương lượng vớ i gia đình về giá trị quyền sử du ̣ng đất. Ngày 06/8/2020, bàT đã làm đơn khởi kiện, yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh hủy Quyết định số 420/ QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình; Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất BA668036 do Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình cấp ngày 05/4/2010 và yêu cầu Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình trả lại hiện trạng quyền sử dụng đất màu cho gia đình bà.
Ngày 04/10/2021, bà T có đơn khở i kiê ̣n bổ sung: Diê ̣n tích 1006m2 đất màu của gia đ ình đang s ử du ̣ng có đă ̣c điểm: phía Đông Nam gi áp đất đồi (đất lâm nghiê ̣p) là đất công có đô ̣ dài là 46m, gia đình bà D đang trồng tre và xoan, phía Tây Bắc giáp Quốc lô ̣ 15, phía Tây Nam giáp đất thổ cư nhà bà Ngô Thị H4 có đô ̣ dài 21m, phía đông bắc giáp đất công do các cu ̣ phu ̣ lão trồng cây, đô ̣ dài khoảng 22m. Năm 2005, gia đình gă ̣p biến cố lớ n nên đã lần lượt chuyển nhượng toàn bô ̣ diê ̣n tích 160m2 đất ở , cu ̣ thể: chuyển nhượng cho ông Pha ̣m Hồng L2 100m2, ông Pha ̣m Quốc L1 diê ̣n tích 80m2 còn la ̣i 120m2 đất ở trong đó có 60m2 đất ở , 60m2 đất vườ n bà T chuyển nhượng cho nhà KT nhưng chưa làm thủ tu ̣c

## Page 4

đăng ký biến động đất đai, trên đất vẫn trồng màu (cây xoan, cây sưa). Diê ̣n tích đất màu còn la ̣i là 686m2, chiều rô ̣ng theo Quốc lô ̣ 12 là 31m. Trên đất trồng sắn sau đó trồng cây lâu năm l à cây xoan, cây sưa. Như vâ ̣y trong khi gia đ ình gă ̣p biến cố, Ủ y ban nhân dân t ỉnh lấy đất của gia đ ình giao cho Công ty KT thuê, không banh ành quyết định thu hồi, không c ó thỏa thuâ ̣n bồi thườ ng. Bà Tyêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình hủy mô ̣t phần Quyết định số 420/QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình vì đã cấp chồng lên diê ̣n tích 686m2 đất màu của gia đình. Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất BA668036 do Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình ngày 05/4/2010 đối vớ i diê ̣n tích cấp chồng là 686m2. Yêu cầu Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình trả lại hiện trạng ban đ ầu diê ̣n tích 686m2 đất màu mà gia đình đang sử d u ̣ng trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00004 – QSDĐNN do Ủ y ban nhân dân huyện MC cấp tháng 11/1997 mang tên Lườ ng Quang G. Ta ̣i phiên ho ̣p tiếp câ ̣n công khải chứ ng cứ và đối thoa ̣i, bà T vẫn giữ nguyên yêu cầu khở i kiê ̣n chỉ thay đổi về diê ̣n tích cấp chồng từ 686m2 xuống chỉ còn cấp chồng lên diê ̣n tích đất màu của gia đình bà T là 649,9m2.
Người bị kiện Chủ tịch Ủy ban nhân tỉnh Hòa Bình có ý kiến trong quá trình giải quyết án (theo công văn số 1596/UBND-NC ngày 18/9/2020): Về trình tự, thủ tu ̣c hồ sơ cho Công ty KT thuê đất: Ngày 15/6/2009, Công ty KT có đơn xin thuê đất gử i Ủ y ban nhân dân t ỉnh Hòa Bình. Ngày 18/6/2009, Ủ y ban nhân dân xã CC ho ̣p xác định mă ̣t bằng diê ̣n tích xin thuê đất. Ngày 25/6/2009, Ủ y ban nhân dân xã CC ho ̣p Hô ̣i đồng đăng ký đất đai mở rô ̣ng nhất trí cho Công ty KT thuê để thực hiê ̣n dự án. Ngày 06/7/2009, Ủ y ban nhân dân xã CC có tờ trình số 66/TTr –UBND v ề viê ̣c phê duy ê ̣t k ế hoa ̣ch xin thuê đ ất t a ̣i xó m M . Ng ày 10/9/2009, Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC có công văn về viê ̣c xin chủ trương thu hồi đất để lâ ̣p hồ sơ xin giao đ ất, thuê đ ất xây d ựng cơ s ở kinh doanh d ịch vu ̣.
Ngày 09/11/2009, S ở Tài nguyên v à Môi trườ ng tỉnh có công văng ử i Ủ y ban nhân dân tỉnh đề xuất chỉ đa ̣o các ngành liên quan xem xét, cho ý kiến viê ̣c Công ty KT thuê đ ất đ ể xây d ựng cơ s ở sản xuất v à bán hàng truy ền th ống. Ng ày 18/11/2009, Ủ y ban nhân dân tỉnh giao Sở Tài nguyên và Môi trườ ng hướ ng dẫn đơn vị xin thuê đất thực hiê ̣n dự án theo quy định. Ngày 10/2/2010, Ủ y ban nhân dân tỉnh có công văn s ố 196/UBND-ĐT đồng ý cho Công ty KT thuê khoảng 930m2 ta ̣i xóm M. Ngày 08/4/2010 , Hội đồng bồi thường gi ải phóng mặt bằng huyện MC có Công văn số 03/CV-GPMB gửi Sở Tài nguyên và Môi trường báo cáo qua kiểm tra , xem xét lô đất , Công ty KT thuộc đối tượng không phải bồi thường về đất vì nguồn gốc đất là đất đồi chưa sử du ̣ng do Ủ y ban nhân dân xã CC quản lý, không có câyc ối hoa màu trên đ ất, đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường xem xét làm thủ tục giao đất tại thực địa cho Công ty theo quy định. Ngày 26/3/2010, Ủ y ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 420/QĐ-UBND về việc thu hồi đất và cho Công ty KT xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh và bán hàng truyền thống. Ngày 29/4/2010 , Ban Chỉ đạo bồi thường gi ải phóng mă ̣t bằng và hỗ trợ tái định cư tỉnh có Công văn số 10/BCĐ đề nghị Hội đồng giải phóng mă ̣t

## Page 5

bằng huyện MC triển khai thực hiện. Sau khi có Quy ết định thu hồi đất và văn bản về bồi thường giải phóng mặt bằng, Sở Tài nguyên và Môi trường tiến hành bàn giao đất trên thực địa, xác định đơn giá thuê đất cho Công ty, thực hiê ̣n việc ký hợp đồng thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
Đối vớ i quá trình cấp giấy chứng nhận và chuyển mục đích sử dụng đất cho hộ bà Khà Thị T. Năm 1997, ông Lường Quang G (vợ là bà Khà Thị T) được Ủ y ban nhân dân huyện MC cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất t ổng diê ̣n tích 1.847,1 m2 trong đó: Thửa đất số 337, tờ bản đồ số 8, diện tích 103m2 đất lúa 02 vụ; Thửa đất số 156, tờ bản đồ số 9, diện tích 300 m 2đất lúa 02 vụ; Thửa đất số 336, tờ bản đồ số 9, diện tích 230 m2 đất lúa 02 vụ; Thửa đất số 435, tờ bản đồ số 8, diện tích 131 m2 lúa 01 vụ; Thửa đất số 313, diện tích 77,1 m2 đất mạ. Thửa đất cuối cùng, không có số thửa, không có tờ bản đồ, chỉ ghi diện tích 1006 m 2 đất màu. Thời hạn sử dụng đất từ tháng 5/1995 đến tháng 5/2015, địa chỉ tại Hợp tác xã M, xã CC, huyện MC. Ngày 05/3/2004, hộ bà Khà ThịT có đơn xin cấp giấy chứng nhâ ̣n quyền sử dụng đất được Chủ tịch Ủ y ban nhân dân xã CC xác nhâ ̣n; Đơn xin đăng ký bi ến động đất đai g ử i Ủ y ban nhân dân xã CC diê ̣n tích1006m2, không có s ố thửa, tờ bản đồ, mu ̣c đích trồng màu, nay xin chuy ển mu ̣c đích sử du ̣ng mô ̣t phần đất màu sang đ ất thổ cư, diê ̣n tích 160m 2, Ủ y ban nhân dân xã xác nhâ ̣n ngày 15/3/2004. Ngày 23/12/2003, Ủ y ban nhân dân xã CC có biên b ản xét duyê ̣t c ủa Hội đồng đăng ký đất đai kết qu ả xét đơn đăng ký quyền sử dụng đất tên hộ bà Khà Thị T, diện tích 160m 2, về hiện trạng sử dụng đất ổn định không tranh chấp, về nguồn gốc sử dụng đất tự k ê khai theoCh ỉ thị 64/CT-TTg về giao đất nông nghiệp, tranh chấp khiếu nại về đất đai không có, về quy hoạch sử dụng đất phù hợp với quy hoạch khu dân cư, tỷ lệ tán thành 100%, ngày 31/12/2003 Chủ tịch Ủ y ban nhân dân xã ký xác nhận. Ngày 15/3/2004, Ủ y ban nhân dân xã CC có tờ trình số 28/TT-UB gửi Ủ y ban nhân dân huyện MC, kèm theo trích lục bản đồ. Ngày 26/8/2004 , phòng Địa chính Nông nghiệp xác nhận hồ sơ đủ điều kiện chuyển mục đích. Sau khi hoàn thiện các thủ tục hồ sơ ngày 20/5/2004, Ủy ban nhân dân huyện MC ban hành Quyết định số 328/QĐ-UB cho phép hộ bà Khà ThịT chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trồng màu sang đ ất thổ cư, diện tích 160m 2 thời hạn sử dụng lâu dài . N gày 03/6/2004 hộ bà Khà ThịT đã thực hiện nghĩa vụ tài chính. Ngày 08/6/2004, Ủ y ban nhân dân huyện MC ban hành Qu yết định số 405/QĐ -UB về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, số giấy chứng nhận R364577 cho b à Khà ThịT với diện tích là 160m 2, mục đích sử dụng đất là đất thổ cư, thời hạn sử dụng lâu dài, không có số thử a, không có tờ bản đồ và địa danh, vị trí thửa đất ở đâu. Như vậy, việc Ủ y ban nhân dân huyện MC cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp (trồng màu) sang đất thổ cư diện tích là không đúng quy định củ a pháp luật về đất đai vì biên bản xét duyệt của Hội đồng đăng ký đất đai là năm 2003 có trước khi hộ bà Khà ThịT có đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất, hồ sơ không cót rích lục, trích đo th ử a đất, không có vị trí số tờ bản đồ, số thửa, không thể hiện trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Giấy chứ ng nhận quyền

## Page 6

sử dụng cấp cho ông Lường Quang G và các hộ tại xóm M cùng thời điểm năm 1997 có cùng diện tích đất màu là 1006m2 không ghi vị trí đất tại đâu nhưng trong giấy chứng nhận quyền s ử dụng đất của ông G có ghi vị trí đất là Hồ MLvà sử a chữa thời hạn sử dụng đ ất từ năm 2015 thành năm 2045 dẫn đến việc Ủ y ban nhân dân huyện MC cho phép chuyển mục đích s ử dụng đất không đúng vị trí diê ̣n tích đất màu được giao.
Như vậy, Quyết định số 420/QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủ y ban nhân dân tỉnh Hòa Bình là đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật nên viê ̣c cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho Công ty KT thuê là đúng quy định của pháp luâ ̣t. Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình bác toàn bô ̣ yêu cầu khở i kiê ̣n của bà T.
Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan - Ủy ban nhân dân huyện MC có ý kiến trong quá trình giải quyết: Quyết định số 420/QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủ y ban nhân dân tỉnh Hòa Bình về việc thu hồi đất và cho Công ty KT xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh và bán hàng truyền thống là đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật . Căn cứ nguồn gốc của đất thấy rằng vị trí thửa đất màu diện tích 1.006 m2 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hộ ông G (bà T) chưa được đo đạc địa chính (không có số tờ bàn đồ, sổ th ử a) và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không có xứ đồng nên không xác định được vị trí thửa đất mầu dựa trên hồ sơ địa chính. Do đó, việc xác định vị trí của thử a đất màu đã được UBND huyện MC phối hợp với các cơ quan liên quan t ổ chức thu thập ý kiến của những người dân tại xóm M - những người nắm được nguồn gốc đã xác định diê ̣n tích đất màu này nằm ở vị trí từ KP đến TLN. Theo tờ khai đăng ký quyền sử du ̣ng đất và sổ địa chính thì diê ̣n tích đất 1006m2 do ông G kê khai là cùng mô ̣t loa ̣i đất, được xác định là đất trồng cây hàng năm thuô ̣c nhóm đất nông nghiê ̣p. Đối vớ i loa ̣i đất ta ̣i khu vực Công ty KT thuê đất và đất ông G chuyển mu ̣c đích sử du ̣ng đất từ năm 1998, đã thực hiê ̣n dự án 327 thuô ̣c dự án rừ ng phòng hô ̣ huyê ̣n MC, khu đất được phân cho các hô ̣ để trồng luồng, lát. Năm 2003, thực hiê ̣n dự án bảo vê ̣ rừ ng tự nhiên năm thứ nhất thuô ̣c Dự án rừ ng phòng hô ̣ huyê ̣n MC, khu đất được giao cho các hô ̣ để trồng rừ ng bảo vê ̣ tự nhiên. Năm 2007, thực hiê ̣n dự án đo đạc, cấp giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất lâm nghiê ̣p theo quyết định 672/QĐ - TTg ngày 28/4/2006 c ủa Thủ tướ ng Chính phủ, khu đất xác định là đất trồng rừ ng sản xuất; Từ năm 2010 đến nay, theo bản đồ hiê ̣n tra ̣ng sử du ̣ng đất qua các thờ i kỳ, vị trí thử a đất cho Công ty KT thuê được xác định là đất sản xuất, kinh doanh, thử a đất hộ ông G (bà T) được chuyển mu ̣c đích sử du ̣ng là đất ở do các hô ̣ gia đình khác sử du ̣ng ven đường được được xác định là đất ở, phần còn la ̣i của khu đất đều được xác định là đất trồng rừ ng sản xuất.
Như vậy, vị tríc ủa thửa đất 160 m2 được chuyển mục đích sử dụng không đúng với vị trí của thử a đất màu 1006m2. Quá trình xem xét, giải quyết hồ sơ của UBND xã CC và phòng Địa chính Nông nghiệp huyện MC vẫn còn có sai sót: Không xác nhận đầy đủ các nội dung về hiện trạng sử dụng đất, về quy hoạch sử dụng đất và

## Page 7

lý do chuyển mục đích s ử dụng đất; trích lục bản đồ địa chính thửa đất sai vị trí thửa đất; việc Hội đồng đăng ký đất đai lập biên bản xét duyệt đối với hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất là không có trong quy định; Không xem xét, nghiên cứu kỹ hồ sơ và không cho ý kiến về mức độ đầy đủ, chính xác của hồ sơ nên đã tham mưu cho Ủy ban nhân dân huyện quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất sai vị trí. Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình bác toàn bô ̣ yêu cầu khở i kiê ̣n của bà Khà Thị T.
Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan - Sở Tà i nguyên và Môi trườ ng tỉnh Hòa Bình trình bà y: Hồ sơ cho Công ty KT thuê đất được thực hiê ̣n đúng trình tự, thủ tu ̣c theo quy định của pháp luâ ̣t nên viê ̣c bà T khở i kiê ̣n yêu cầu hủy mô ̣t phần quyết định số 420/QĐ -UBND ngày 26/3/2010 của Ủ y ban nhân dân tỉnh và mô ̣t phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cấp cho Công ty KT là không đúng. Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh bác toàn bô ̣ yêu cầu khở i kiê ̣n của bà T.
Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan - Ủy ban nhân dân xã CC trình bà y: Căn cứ Điều 103 Luâ ̣t Đất đai năm 200 3, bản đồ định hướng khai thác đất chưa sử dụng năm 2000 và bản đồ hiê ̣n tra ̣ng sử du ̣ng đất năm 2001, 2005, Ủ y ban nhân dân x ã CC xác định diê ̣n tích đất ta ̣i xó m M, xã CC, huyê ̣n MC, thờ i điểm cho Công ty KT thuê là đất chưa sử du ̣ng do Ủ y ban nhân dân x ã quản lý.
Ủ y ban nhân dân t ỉnh Hòa Bình cho Công ty KT thuê đất là đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tu ̣c theo quy định của pháp luâ ̣t. Đối vớ i diê ̣n tích đất cấp cho hô ̣ ông G năm 1997 là do Ủ y ban nhân dân xã CC bàn giao diê ̣n tích 6ha đất màu ta ̣i Khu KP đến Tin LN cho Hợp tác xã xóm M, thờ i điểm đó không giao bằng văn bản nên hiê ̣n naych ỉ thu thâ ̣p thông tin t ừ ông trưở ng xóm, chủ nhiê ̣m Hợp tác xã ngày trướ c và ngườ i dân xó m M ở thờ i điểm giao đất cho hô ̣ ông G để từ đó xác định diê ̣n tích đất màu của ông G không nằm vị trí đất của Công ty KT đang sử du ̣ng.
Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan - Công ty TNHH một thà nh viên KT trình bày: Ngày 26/3/2010, Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 420/QĐ-UBND về việc thu hồi đất và cho Công ty thuê để xây dựng cơ s ở sản xuất, kinh doanh và bán hàng truyền thống. Sau khi hoàn tất hồ sơ, Sở Tài nguyên và Môi trường đại diện cho Ủ y ban nhân dân tỉnh đã tiến hành ký hợp đồng cho Công ty thuê 917m2 tại Xóm M, xã CC, huyện MC, trả tiền thuê đất hàng năm.
Ủy ban nhân dân tỉnh đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản khác gắn liền với đất . Viê ̣c thuê đất của Công ty hoàn toàn hợp pháp và tuân th ủ đúng các quy định pháp luâ ̣t. Bà T cho rằng diê ̣n tích đất của Công tych ồng lấn, có nguồn gốc là diê ̣n tích đất màu của bà T. Nhưng căn c ứ vào lờ i khai của những ngườ i làm chứ ng và các bản đồ hiê ̣n tra ̣ng sử du ̣ng đất thì đất do Công ty sử du ̣ng là đất đồi thuô ̣c loa ̣i đất lâm nghiê ̣p nhưng đất của bà T có nguồn gốc là đất nông nghiê ̣p. Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh bác toàn bô ̣ yêu cầu khở i kiê ̣n của bà T.

## Page 8

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan - anh Lườ ng Quang H1 , ch ị Lườ ng Thị Huyền T3 có ý kiến trong quá trình giải quyết: anh, chị là con của ông G, bà T. Trong thờ i kỳ hôn nhân, bố me ̣ anh chị có khối tài sản chung là quyền sử du ̣ng đất 1847,1m2 ta ̣i xã CC, huyê ̣n MC, tỉnh Hòa Bình trong đó đất trồng lúa là 841,1m2, đất màu là 1006m2, viê ̣c cấp giấy chứ ng nhâ ̣n cho toàn bô ̣ diê ̣n tích trên là cấp cho hô ̣. Diê ̣n tích này được gia đình canh tác từ năm 1995. Năm 2009, mẹ anh chị đi chấp hành án, khi đ ó chị T3 đi lấy chồng ở Hà Nô ̣i, còn anh H1 không ai chăm sóc nên cũng xuống Hà Nô ̣i làm thuê, không có ai ở nhà, khi me ̣ của anh chị chấp hành án xong về nhà phát hiê ̣n toàn bô ̣ diê ̣n tích đất màu còn la ̣i đã bị nhà nướ c thu h ồi v à cho Công ty tư nhân thuê nhưng không h ề có bồi thườ ng, chỉ đến khi có nhà báo vào cuô ̣c thì gia đình anh chị mớ i biết được quyết định thu hồi Quyết định số 420/QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình, viê ̣c làm này đã xâm pha ̣m nghiêm tro ̣ng quyền lợi của gia đình.
Đề nghị Tòa án giải quyết buô ̣c Ủ y ban nhân dân t ỉnh thu hồi quyết định và trả la ̣i đất cho gia đình anh, chị.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Khà Thị T, luật sư Nguyễn Trọng T4 trình bà y: Gia đình bà T được cấp giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng 1006m2 đất màu vào tháng 11/1997. Năm 2004, Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC đã nhất trí cho gia đình bà T chuyển nhượng 160m2 đất màu thành đất thổ cư. Sau đó gia đình bà T gă ̣p nhiều biến cố nên đã chuyển nhượng cho ông Pha ̣m Hồng L2 100m2; ông Pha ̣m Quốc L1 diê ̣n tích 80m2; chuyển nhượng cho nhà KT 120m2 đất ở trong đó có 60m2 đất ở , 60m2 đất vườ n, viê ̣c chuyển nhượng cho nhà KT chưa làm thủ tu ̣c đăng ký đất đai. Vì vâ ̣y, sau khi chuyển đổi đất thổ cư thì diê ̣n tích đất màu còn la ̣i là 686m2. Căn cứ vào giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất cho ông G thì viê ̣c Ủ y ban nhân dân tỉnh Hòa Bình đã ra quyết định thu hồi 917m2 để cho Công ty KT thuê và cấp giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất cho Công ty đã chồng lấn lên diê ̣n tích đất màu còn la ̣i của gia đình bàT là 649,9m2. Để đảm bảo quyền lợi cho gia đình bà T, đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh chấp nhâ ̣n toàn bô ̣ yêu cầu khở i kiê ̣n của bà T.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện, ông Nguyễn Văn S - Phó Giá m đốc Sở tư phá p và ông Nguyễn Phương Đ - Phó giá m đốc Sở Tà i nguyên v à Môi trư ờ ng trình b à y: Quyết định số 420/ QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình là khách quan, đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Vì vâ ̣y viê ̣c cấp giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất cho Công ty KT thuê là đúng. Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà T.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Ủy ban nhân dân huyện MC, ông Khà Văn T4 – Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện MC trình bày:
Thực trạng chính sách quản lý đất đai những năm trướ c đây còn lỏng lẻo, việc kê khai cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên cơ sở người dân tự kê khai và chịu trách nhiệm. Vì vậy dẫn đến việc đã đồng ý cho bà T chuyển đổi không đúng

## Page 9

loa ̣i đất, vị trí đất. Ông T4 giữ nguyên quan điểm giải quyết vụ án tại Công văn số 1517/UBND –VP ngày 06/11/2020 và Công văn số 1571/UBND–TNMT ngày 30/9/2021 của Ủy ban nhân dân huyện MC.
Người làm chứng , ông Hà Việt H2 trình bày: Việc Ủy ban nhân dân tỉnh cho thuê và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho KT là đúng. Đối với việc chuyển đổi đất màu, do tin tưởng bàT nên khi bàT có đặt vấn đề muốn chuyển đổi mảnh đất tại ở M Luông, ông đã không kiểm tra lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như đối chiếu với sổ sách nên đã có việc chuyển đổi không đúng vị trí. Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình bác đơn khởi kiện của bà T.
Ngườ i là m chứ ng, ông Hà Văn H3 trình bà y: Khoảnh đất tính từ đất giáp Công ty KT bây giờ kéo dài đến tâ ̣n hồ 3/2, thờ i điểm năm 1996 mưa to, đ ất ta ̣i khu vực đó bị nứ t, sa ̣t lở nên năm 1997, huyê ̣n có chủ trương thực hiê ̣n đất trồng rừ ng để chống sa ̣t lở . Thờ i điểm đó, ông là Kế toán của Hợp tác xã xó m M nên cũng tham gia kêu go ̣i xã viên phát cây cỏ để tiến hành khảo sát thiết kế để trồng rừ ng. Đến đầu năm 1998 thì hoàn tất hồ sơ thực hiê ̣n dự án, đó là dự án 327 thuô ̣c dự án trồng rừ ng phòng hô ̣. Khoảnh đất trồng rừ ng được chia th ành 9 lô, trong đó có 9 ngườ i đứ ng ra đa ̣i diê ̣n cho các hô ̣ để hoàn thiê ̣n hồ sơ. Đất trồng rừ ng này do Hợp tác xã chia cho các hô ̣ để thực hiê ̣n dự án 327, nhà ông G được chia đầu tiền, sau đó đến nhà ông H5 rồi đến các hô ̣ khác do có hơn 140 hô ̣ nên ông không nhớ các hô ̣ khác. Sau khi đư ợc chia, ông th ấy diê ̣n tích đất ông G được chia có trồng luồng, bương, ai trồng thì ông không biết. Đối vớ i diê ̣n tích đất màu, gia đình ông cũng được chia 745m2 cho 03 nhân khẩu ta ̣i KX. Ông được biết, gia đình ông G được chia ở khu KP - Tin LN. Diê ̣n tích đất màu của ông cũng như các hô ̣ dân được cấp cùng thờ i điểm vớ i hô ̣ ông G đều không ghi vị trí ở đâu vì thực tế có hô ̣ thì sử du ̣ng hai năm, có hô ̣ không đến thực địa để nhâ ̣n đất nên diê ̣n tích đất màu của các hô ̣ trải dài từ khu KP đến Tin LN bị bỏ H6 từ thờ i điểm đó.
Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2022/HC-ST ngày 11 tháng 01 năm 2022, Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình quyết định:
Căn cứ Điều 30, Điều 32, khoản 2 Điều 116, điểm a khoản 2 Điều 193, Điều 348, Điều 358, Điều 206 và Điều 164 Luật Tố tụng hành chính; căn cứ Điều 37, Điều 44 Luật đất đai năm 2003, s ử a đổi năm 2009; căn cứ Đi ều 27, 28, 29, 30, 31 Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 quy định bổ sung về quy hoạch sử du ̣ng đất, giao đất, thu hồi đất, bồi thườ ng, hỗ trợ và tái định cư; căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án;
Xử: Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Khà Thị T về việc yều cầu hủy mô ̣t phần Quyết định số 420/QĐ - UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình, hủy mô ̣t phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất BA668036 mang tên Công ty TNHH một thành viên KT do Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình c ấp ngày 05/4/2010 và trả lại hiện trạng ban đầu diê ̣n tích 649,9m2 đất màu do Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC cấp tháng 11/1997 mang tên Lườ ng Quang G.

## Page 10

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Ngày 24/01/2022, bà Khà ThịT có đơn kháng cáo, đề nghị sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà T.
Tại phiên tòa phúc thẩm:
Bà Khà ThịT và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bàT đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm để xét xử lại vụ án.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện đồng thời là đại diện Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình, đại diện của Ủy ban nhân dân huyện MC, đại diện Ủy ban nhân dân xã CC và đại diện Công ty KT đều đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà Khà Thị T, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội nêu quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm áp dụng khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính, bác yêu cầu kháng cáo của bà Khà Thị T, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Về tố tụng:
[1.1]. Tại đơn đề ngày 31 /01/2023 và tại phiên tòa phúc thẩm, luật sư Nguyễn Trọng T4và bà Khà ThịT đề nghị thay đổi chủ tọa phiên tòa, lý do: Thẩm phán ban hành Quyết định số 9996/2022/QĐ-PT ngày 24/10/2022 và Quyết định số 12546/2022QĐPT-HC ngày 26/12/2022 đưa vụ án ra xét xử, không đưa luật sư tham gia bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho bàT ; Quyết định số 348/2023/QĐPT-HC ngày 12/01/2023 đưa vụ án ra xét xử, do thẩm phán Lê Thị Thúy Bình, không phải là chủ tọa (ký), thể hiện không vô tư khách quan khi giải quyết vụ án. Hội đồng xét xử phúc thẩm, thấy: Việc ban hành các quyết định nêu trên không vi phạm Điều 14 và Điều 146 Luật Tố tụng Hành chính . Mặt khác, Quyết định số 9996 và Quyết định số 12546 nêu trên là các phiên tòa đã hoãn, không ảnh hưởng đến quyền lợi của đương sự. Vì vậy, cần chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại phiên tòa , không chấp nhận đề nghị của Luật sư Nguyễn Trọng T4 và bà Khà ThịT nêu trên.
[1.2]. Tại phiên tòa, bà T, luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà T cho rằng, Tòa án cấp sơ thẩm vi phạm tố tụng như: vi phạm về việc thu thập chứng cứ, thu thập chứng cứ không đúng quy định của pháp luật, cụ thể: tự ý giám định, thẩm định không có yêu cầu của đương sự và Tòa án thống nhất để các cán bộ cơ quan nhà nước thống nhất lời khai nhằm gây bất lợi cho bà T, đề nghị hủy bản án sơ thẩm . Tuy nhiên, bàT và luật sư bảo vệ quyền , lợi ích hợp pháp cho bàT không xuất trình được chứng cứ chứng minh. Vì vậy, không có cơ sở để chấp nhận.
[1.3]. Quyết định số 420/QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài

## Page 11

sản khác gắn liền với đất BA668036 do Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình cấp ngày 05/4/2010 là quyết định hành chính thuộc đối tượng khởi kiện vụ án hành chính theo quy định tại Điều 3, Điều 30 Luật Tố tụng hành chính. Căn cứ vào Điều 32 Luật Tố tụng hành chính, Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý đúng thẩm quyền.
Ngày 11/5/2020, bà T biết Quyết định số 420/QĐ-UBND ngày 26/3/2010 và giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền vớ i đất cấp cho Công ty KT đã xâm phạm quyền lợi của gia đình bà . Ngày 06/8/2020, bà T nô ̣p đơn khở i kiê ̣n ta ̣i Tòa án là đảm bảo thời hiệu khởi kiện theo quy định tại khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính.
[2]. Về nội dung vụ án:
[2.1]. Xét đơn kháng cáo của bàT về việc yêu cầu Tòa án hủy mô ̣t phần Quyết định số 420/ QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình vì đã cấp chồng lên di ê ̣n tích 649,9m 2 đất màu của gia đình và hủy gi ấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền vớ i đất cấp cho Công ty KT.
[2.1.1]. Về thẩm quyền ban hành quyết định: Quyết định số 420/QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình l à quyết định thu hồi đất và cho Công ty KT thuê để xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh và bán hàng truyền thống. Ủ y ban nhân dân tỉnh Hòa Bình ban hành quyết định là đúng thẩm quyền theo quy định ta ̣i Điều 44 Luâ ̣t Đất đai năm 2003, sử a đổi năm 2009.
[2.1.2]. Về hình thứ c, trình tự, thủ tục ban hành quyết định: Căn cứ vào đơn xin thuê đất của Công ty KT, Ủ y ban nhân dân xã CC ho ̣p xác định mă ̣t bằng diê ̣n tích xin thuê đ ất và ngày 25/6/2009, Ủ y ban nhân dân x ã đã ho ̣p Hô ̣i đồng đăng ký đất đai mở rô ̣ng, nhất trí cho Công ty KT thuê để thực hiê ̣n dự án. Ngày 06/7/2009, Ủ y ban nhân dân x ã CC có tờ trình phê duyê ̣t kế hoa ̣ch xin thuê đ ất ta ̣i xóm M. Ngày 10/9/2009, Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC có công văn xin ch ủ trương thu hồi đất để lâ ̣p hồ sơ xin thuê đất, xây dựng cơ sở kinh doanh dịch vu ̣.
Ngày 18/11/2009, Ủ y ban nhân dân tỉnh giao Sở Tài nguyên và Môi trườ ng hướ ng dẫn đơn vị xin thuê đất thực hiê ̣n dự án theo quy định. Ngày 10/02/2010, Ủ y ban nhân dân tỉnh đồng ý cho Công ty KT thuê khoảng 930m2 ta ̣i xóm M. Trên cơ sở tờ trình số 51/TTr-STNMT ngày 16/3/2010 của Sở Tài nguyên và Môi trườ ng, Ủ y ban nhân dân tỉnh ban hành Quyết định số 420/QĐ -UBND ngày 26/3/2010 về việc thu hồi đ ất và cho Công ty KT xây dựng cơ sở sản xu ất, kinh doanh và bán hàng truyền thống. Ngày 08/4/2010 , Hội đồng bồi thường gi ải phóng mặt bằng huyện MC báo cáo Sở Tài nguyên và Môi trường, sau khi kiểm tra, xem xét thì lô đất cho Công ty KT thuê thuộc đối tượng không phải bồi thường về đất vì nguồn gốc đất là đất đồi chưa sử du ̣ng do Ủ y ban nhân dân xã CC quản lý, không có cây cối hoa màu trên đất, đề nghị Sở Tài nguyên và Môi trường xem xét làm thủ tục giao đất tại thực địa cho Công ty theo quy định. Ngày 29/4/2010, Ban Chỉ đạo bồi thường giải phóng mă ̣t bằng và hỗ trợ tái định cư tỉnh yêu cầu Hô ̣i đồng giải phóng mă ̣t bằng huyện MC triển khai thực hiện. Sau khi có Quy ết định thu

## Page 12

hồi đất và văn bản về bồi thường giải phóng mặt bằng, Sở Tài nguyên và Môi trường đã tiến hành bàn giao đất trên thực địa, xác định đơn giá thuê đất cho Công ty, thực hiê ̣n việc ký hợp đồng thuê đất và cấp giấy chứng nhận quy ền sử dụng đất theo quy định. Như vâ ̣y, về hình thứ c, trình tự, thủ tu ̣c khi thu hồi đất và cho Công ty TNHH KT thuê được thực hiê ̣n đúng quy định ta ̣i Điều 27, 28, 29, 30, 31 Nghị định 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 quy định bổ sung về quy hoa ̣ch sử du ̣ng đất, giao đất, thu hồi đất, bồi thườ ng, hỗ trợ và tái định cư.
[2.1.3]. Tại đơn khởi kiện và đơn kháng cáo bà T cho rằng, UBND cấp cho Công ty KT thuê 917,0m2 chồng lấn lên diện tích 1006m2 của ông G (chồng bà
T) được cấp GCNQSDĐ. Hô ̣i đồng xét xử phúc thẩm, thấy:
a) Các giấy tờ xác định nguồn gốc đất liên quan đến diện tích 1006m2 ĐRM
- “Sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” tháng 5 năm 1995 (BL218)
thể hiện, ông Lường Quang G được cấp 1 847,1 m 2 tổng số 6 thửa, gồm: (8), 337,345; (9), 156,336,313c,313a, không ghi diện tích các thửa.
- Theo “Tờ khai xin đăng ký quyền sử dụng đất và kết quả xét duyệt của Hội đồng giao đất” ngày 11 /8/1995, do ông Lường Quang G khai thì: các thửa đất số 1 diện tích 103m2 (loại ruộng đất: hai lúa, xứ đồng: phá H6); thửa số 2, diện tích 300 m2 (loại ruộng đất: hai lúa, xứ đồng: N lúa); thửa số 3, diện tích 230m2 (loại ruộng đất: hai lúa, xứ đồng: N L3); thửa số 4, diện tích 131m2 (loại ruộng đất: một lúa, xứ đồng: N K1); thửa số 5, diện tích 77,1 m2 (loại ruộng đất:
5, xứ đồng: N N); thửa số 6, diện tích 1006m2 (loại ruộng đất: màu, xứ đồng: đất màu, không có số thửa, có xác nhận của chủ nhiệm hợp tác xã NBP, chủ tịch xã.
- Theo Sổ ghi chép của Hợp tác xãM C, ngày 01/7/1997, mang tên Lườ ng Quang G, cu ̣ thể: gồm 03 nhân khẩu, tờ bản đồ số 8, thử a 337 ta ̣i phá H6, vớ i diê ̣n tích là 103m2 mục đích sử dụng 2 lúa; tờ bản đồ số 9, thử a 156 ta ̣i N H7, vớ i diê ̣n tích là 300m2 mục đích sử dụng 2 lúa; tờ bản đồ số 10, thử a 6 ta ̣i N L3, vớ i diê ̣n tích là 230m2 mục đích sử dụng 2 lúa và 1006m2 mục đích sử dụng: mầu, không có số thửa (ngoài rat hửa số 345, diện tích 131 m2, xứ đồng: N K1 ; diện tích 77,1m2 xứ đồng: N N, đã bị gạch ngang).
- “Sổ địa chính” số 00004 cấp tháng 11 năm 1997, mang tên Lườ ng Quang G, tại Xóm M, xã CC, cu ̣ thể: tờ bản đồ số 8, thử a 337 phá H6, vớ i diê ̣n tích là 103m2 mục đích sử dụng lúa, tờ bản đồ số 9, thử a 156 ta ̣i N Húa, vớ i diê ̣n tích là 300m2 mục đích sử dụng lúa; tờ bản đồ số 10, th ử a 6 ta ̣i N L3, vớ i diê ̣n tích là 230m2 mục dích sử dụng lúa, Ruộng mạ Tbi và diê ̣n tích 1006m2 ĐRM “đất nông nghiệp trồng cây hàng năm”, không có số thửa.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 331480, mang tên Lườ ng Quang G, được Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC cấp tháng 11/1997, được quyền sử dụng 1847,1m2 tại HTX M, xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình, thì:
+ Tờ bản đồ số 8, th ử a 337 phá H6, vớ i diê ̣n tích là 103m2 mục đích sử dụng lúa (N-P-H6),

## Page 13

+ Tờ bản đồ số 9, th ử a 156 N Húa, vớ i diê ̣n tích là 300m2 mục đích sử dụng 2lúa (5-1995, N-H7);
+ Tờ bản đồ số 9, th ử a 336 ta ̣i N- L3, vớ i diê ̣n tích là 230m2 mục đích sử dụng 2lúa (5-1995, N-L3);
+ Tờ bản đồ số 9, th ử a 336 ta ̣i N- L3, vớ i diê ̣n tích là 230m2 mục đích sử dụng 2lúa (5-1995, N-L3);
+ Tờ bản đồ số 8, thử a 435 ta ̣i N- K1, vớ i diê ̣n tích là 131m2 mục đích sử dụng một vụ (5-1995);
+ Tờ bản đồ số 9, thử a 313c 77,1 mạ (5-1995);
+ Diê ̣n tích 1006m2 ĐRM “đất nông nghiệp trồng cây hàng năm”, Hồ ML (BL 295).
Hội đồng xét xử phúc thẩm, thấy: Các giấy tờ đều không thống nhất với nhau về ký hiệu tờ bản đồ, số thửa ; đặc biệt “Sổ địa chính” số 00004 cấp tháng 11 năm 1997 di ê ̣n t ích 1006m 2 ĐRM “đất nông nghiệp trồng cây hàng năm ”
không có số thửa, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 331480, mang tên Lườ ng Quang G, được Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC cấp tháng 11/1997 mới ghi diê ̣n tích 1006m2 ĐRM “đất nông nghiệp trồng cây hàng năm ”,“Hồ ML”. “Hồ ML” là khu vực UBND cấp cho Công ty KT thuê.
Tuy nhiên, tại Kết luâ ̣n gi ám đ ịnh s ố 29/KLGĐ-CAT-PC09 ng ày 08/02/2021 của Phòng kỹ thuâ ̣t hình sự Công an t ỉnh đã xác định chữ viết “Hồ ML” vớ i chữ viết còn la ̣i trong giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất cấp cho h ô ̣ ông G không phải do cùng mô ̣t ngườ i viết ra, chữ viết “Hồ ML” này đã được mô ̣t ngườ i khác viết thêm vào sau khi đã viết xong các nô ̣i dung trên giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất.
Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện Ủ y ban nhân dân xã CC cung cấp “Sổ địa chính” quyển số 1, ngày 05 /9/2002 và bản đồ địa chính “quyển gốc” . Hội đồng xét xử phúc thẩm xem và thấy: Diê ̣n tích 1006m2 ĐRM “đất nông nghiệp trồng cây hàng năm” không có số thửa, không có địa danh, không có thời gian sử dụng, không có chữ “Hồ ML”.
Tại Công văn số 23/TNMT -ĐĐ ngày 12 /4/2021, Phòng Tài nguyên Môi trường huyện MC, xác định: hiện không có hồ sơ địa chính lưu trữ, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do người dân tự khai.
Hội đồng xét xử phúc thẩm, nhận thấy : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 331480, mang tên Lườ ng Quang G, tháng 11/1997, được quyền sử dụng 1847,1m2 tại HTX M, xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình, trong đó có di ê ̣n tích 1006m2 ĐRM. Diê ̣n tích 1006m 2 ĐRM không có số thửa, không có địa danh, không có thời gian sử dụng, không có chữ “Hồ ML”.
b) Các Cơ quan chức năng đều xác định diện tích 1006m 2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp mà UBND cấp cho Công ty KT thuê.

## Page 14

 - Tại “Biên bản làm việc” ngày 11 /9/2020, tại UBND xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình, đại diện Phòng tài Nguyên Môi trường , đại diện UBND xã CC, một số nguyên cán bộ chính quyền địa phương và một số hộ dân xóm M đều xác định diện tích 1006m 2 ĐRM các hộ được cấp khu vực “ TLN” Đội 1, Xóm M, khu vực khoảng 6ha, đã bỏ H6 từ lâu, không thuộc khu vực “Hồ ML” mà UBND cấp cho Công ty KT thuê.
- Tại Công văn số 790/DS -UBND ngày 27 /12/2022, UBND xã CC xác định danh sách 41 hộ đều được cấp diện tích 1006m 2 tại Xóm M từ năm 1997, không có số thửa, vị trí, Trích lục từ quyển 01, sổ địa chính xã CC năm 2002, chủ yếu cấp để tính thuế, cùng khu vực, không đi thực địa.
Tại phiên tòa phúc thẩm , bàT xác định 41 hộ đều được cấp diện tích 1006m2 nhưng chỉ mình bàT được cấp khu đất “Hồ ML” mà UBND đã cấp cho Công ty KT thuê. Tuy nhiên, bàT không cung cấp chứng cứ chứng minh, không phù hợp thực tế.
- Tại Biên bản thẩm định tại chỗ ngày 08/12/2022, do Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình thực hiện theo quyết định số 10596/2022/QĐ-UTTA ngày 09/11/2022 Ủy thác tư pháp của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, cụ thể:
+ Đại diện Ủy ban nhân dân huyện MC ý kiến: Khu vực đất diện tích 1006m2 ĐRM các hộ được cấp khu vực “ TLN” Đội 1, Xóm M, khu vực khoảng 6ha, cấp cho gia đình ông G từ năm 1997, không đi thực địa mà chỉ căn cứ bản kê khai của người dân, không xác định được v ị trí chính xác, nhưng khẳng định diện tích 1006m2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp mà UBND cấp cho Công ty KT thuê.
+ Đại diện Ủy ban nhân dân xã CC khẳng định diện tích 1006m 2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp mà UBND cấp cho Công ty KT thuê và khẳng định đồi đất mầu tại Xóm M chỉ nằm tại khu KP-TLN-Là nam-KX, ngoài ra các khu vực khác không có đất mầu. Việc chia đất diện tích 1006m2 ĐRM các hộ giống nhau (41 hộ), các hộ vẫn đang sử dụng để trồng sắn, trồng chuối… có hộ thì bỏ H6 (kèm theo danh sách các hộ và một số giấy chứng nhận quyền sử dụng đất).
+ Biên bản thẩm định có chữ ký của ông Hoàng Công T1, bà Khà Thị T, luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bàT - ông Nguyễn Trọng T, cán bộ địa chính - ông Hà Văn A, trưởng xóm - ông Hà Văn C, đại diện UBND xã CC - ông Vì Văn M1, phó chủ tịch và đại diện Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Hòa Bình - ông Bạch Văn A1.
- Tại phiên tòa phúc thẩm: Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện: ông Nguyễn Phương Đ - Phó giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh và đại diện Sở Tài Nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình, đại Ủy ban nhân dân huyện MC và đại diện Ủy ban nhân dân xã CC, huyện MC, tỉnh Hòa Bình đều xác định diện tích 1006m 2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp mà UBND cấp cho Công ty KT thuê.

## Page 15

c) Các nhân chứng khẳng định diện tích 1006m 2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp mà UBND cấp cho Công ty KT thuê.
Tại phiên tòa phúc thẩm nhân chứng là ông Hà Việt H2 nguyên cán bộ địa chính xã và ông Hà Văn H3 cho rằng, diện tích 1006m 2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp mà UBND cấp cho Công ty KT thuê.
Theo lờ i khaic ủa ông H3 cũng nhưm ô ̣t số hô ̣ dân thì diê ̣n tích đất màu của các hô ̣ (trong đó có hô ̣ ông G) có vị trí ta ̣i Khu KP đến Tin LN và diê ̣n tích đất màu được cấp trong giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất của các hô ̣ cùng thờ i điểm cấp cho h ô ̣ ông G đều không ghi v ị trí và diện tích 1006m 2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp mà UBND cấp cho Công ty KT thuê.
Theo nhân chứng, đại diện chính quyền địa phương xác nhận đất diện tích 1006m2 ĐRM không thuộc khu đất mà UBND cấp cho Công ty KT thuê và khẳng định đồi đất mầu tại Xóm M chỉ nằm tại khu KP-TLN-Là nam-KX, ngoài ra các khu vực khác không có đất mầu. Diện tích 1006m 2 ĐRM các hộ được cấp khu vực “TLN” Đội 1, Xóm M, khu vực khoảng 6ha, đã bỏ H6 từ lâu và cũng phù hợp với việc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 331480, mang tên Lườ ng Quang G, được Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC cấp tháng 11/1997 mới ghi diê ̣n tích 1006m2 ĐRM “đất nông nghiệp trồng cây hàng năm ”, có viết thêm “Hồ ML ”
nhằm thay đổi vị trí khu đất di ê ̣n tích 1006m 2 ĐRM từ khu vực “TLN” Đội 1, Xóm M sang khu vực “Hồ ML”.
Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện không chứng minh được diê ̣n tích 1006m2 ĐRM “đất nông nghiệp trồng cây hàng năm”, khu vực “Hồ ML” là diện tích đất mà UBND cấp cho Công ty KT thuê.
đ) Căn cứ thực trạng khu đất Hồ ML (bao gồm diện tích trư ớ c khi cho Công ty KT thuê).
Căn cứ vào các tài liê ̣u có trong hồ sơ vu ̣ án, thấy rằng toàn bộ khu đất đối diện với Hồ ML (bao gồm diện tích trướ c khi cho Công ty KT thuê và ông G chuyển mu ̣c đích sử du ̣ng), năm 1996 có trâ ̣n mưa làm sa ̣t lở đất nên năm 1997 Ủ y ban nhân dân huyê ̣n đã có chủ trương trồng rừ ng chống sói mòn, từ năm 1998 đã thực hiê ̣n dự án 327 thuô ̣c dự án rừ ng phòng hô ̣ huyê ̣n MC, khu đất được phân cho các hô ̣ để trồng luồng, lát. Năm 2000, toàn bộ khu vực đất Ny được xác định là đất chưa sử dụng (theo bản đồ định hướng khai thác đất chưa sử dụng năm 2000). Bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2001, toàn bộ khu vực đất đối diện với Hồ ML chỉ có loại đất núi đá không có rừng cây , đất trồng rừng và đất khu dân cư. Năm 2003, thực hiê ̣n dự án bảo vê ̣ rừ ng tự nhiên năm thứ nhất thuô ̣c Dự án rừ ng phòng hô ̣ huyê ̣n MC, khu đất được giao cho các hô ̣ để trồng rừ ng bảo vê ̣ tự nhiên. Bản đồ hiện trạng sử dụng đất năm 2005 , khu vực đất Ny chỉ có loại đất thổ cư, đất trồng rừng và đất đồi chưa sử dụng. Theo bản đồ hiê ̣n tra ̣ng sử du ̣ng đất qua các thờ i kỳ, vị trí thử a đất cho Công ty KT thuê được xác định là đất sản xuất kinh doanh, còn đất do các hô ̣ gia đình khác sử du ̣ng ven đường đư ợc xác định là đất ở , phần còn la ̣i của khu đất đều được xác định là đất trồng rừ ng sản

## Page 16

xuất. Như vâ ̣y, nguồn gốc diện tích đất Công ty KT đang sử du ̣ng cũng như toàn bộ khu vực đất xung quanh đó không có loại đất nông nghiệp (trồng màu) chỉ có loa ̣i đất lâm nghiê ̣p, đất ở.
e) Bà T, ông T1 cho rằng, Quyết định số 328/QĐ-UB ngà y 20/5/2004 của Ủ y ban nhân dân huy ện cho ph é p chuyển đổi mục đích sử dụng đất 160m2 đất mà u sang đất thổ cư, cấp giấy chứ ng nhận quyền sử dụng đất thổ cư cho bà Khà Thị T.
Theo bà T: năm 2005, gia đình gă ̣p biến cố lớ n nên đ ã lần lượt chuyển nhượng toàn bô ̣ diê ̣n tích 160 m2 đất ở , cu ̣ thể: chuyển nhượng cho ông Pha ̣m Hồng L2 100m2, ông Pha ̣m Quốc L1 diê ̣n tích 80m2 còn la ̣i 120m2 đất ở trong đó có 60m2 đất ở , 60m2 đất vườ n bà T chuyển nhượng cho nhà KTnhưng chưa làm thủ tu ̣c đăng k ý biến động đ ất đai, trên đất vẫn trồng màu (cây xoan, cây sưa ).
Diê ̣n tích đất màu còn la ̣i là 686m2, Ủ y ban nhân dân t ỉnh lấy đất của gia đ ình giao cho Công ty KT thuê, không banh ành quyết định thu h ồi, không c ó thỏa thuâ ̣n bồi thườ ng.
Hội đồng xét xử phúc thẩm, thấy:
Theo lời khai có trong hồ sơ và tại phiên tòa phúc thẩm, ông Hà Việt H2 “cán bộ địa chính thời điểm đó”, cho rằng, do tin tưởng bàT nên khi bàT có đặt vấn đề muốn chuyển đổi mục đích sử dụng đất , trong GCNQSDĐ có chữ “ Hồ ML”, ông đã không kiểm tra lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng như đối chiếu với sổ sách nên đã có việc chuyển đổi không đúng vị trí, không đúng loại đất. Sau khi biết chữ “Hồ ML” là do viết thêm thì mới biết nhầm lẫn và xác diê ̣n tích 1006m2 đất của ông G được ghi trong t ờ khai đăng k ý quyền sử du ̣ng đất, giấy chứ ng nhâ ̣n quyền sử du ̣ng đất và sổ địa chính là cùng mô ̣t loa ̣i đất, cu ̣ thể là đất trồng cây h àng năm, thu ô ̣c nhó m đất nông nghi ê ̣p, ký hiê ̣u mu ̣c đích sử du ̣ng khi ghi vào sổ địa chính là ĐRM. Vì vâ ̣y, diê ̣n tích đất màu của gia đình bà T 1006m2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp , không nằm ở vị trí Hồ
ML. Tuy nhiên, quá trình giải quyết đại diện UBND và đa ̣i diê ̣n theo ủy quyền của bà T cũng đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh kiện thành vụ án khác nên Tòa án không xem xét trong vu ̣ án này.
[2.2]. Xét yêu cầu hủy mô ̣t phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất BA668036 do Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình cấp ngày 05/4/2010 và yêu cầu Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình trả lại hiện trạng ban đầu diê ̣n tích đất màu (đo tại thực địa là 649,9m2) đất màu do Ủ y ban nhân dân huyê ̣n MC cấp tháng 11/1997 mang tên Lườ ng Quang G. Hô ̣i đồng xét xử xét phúc thẩm, thấy: Quyết định số 420/ QĐ-UBND ngày 26/3/2010 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình về việc thu hồi đất và cho Công ty TNHH một thành viên KT xây dựng cơ sở sản xuất , kinh doanh và bán hàng truyền thống được ban hành hành theo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tu ̣c và nô ̣i dung của quyết định là có căn cứ đúng pháp luâ ̣t nên viê ̣c Ủy ban nhân dân tỉnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho

## Page 17

Công ty TNHH một thành viên KT đúng trình tự, thủ tu ̣c và thẩm quyền theo quy định ta ̣i Điều 37 Luâ ̣t đất đai năm 2003 , sử a đổi năm 2009. Vì vâ ̣y yêu cầu này của bàT là không có cơ sở chấp nhâ ̣n.
[3]. Tòa án cấp sơ thẩm xác định diện tích 1006m2 ĐRM không thuộc khu đất đang tranh chấp mà UBND tỉnh cho Công ty KT thuê là đúng và không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Khà Thị T là có căn cứ. Tại phiên tòa phúc thẩm, người kháng cáo không cung cấp chứng cứ mới. Vì vậy, cần chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại phiên tòa, bác kháng cáo của bà Khà Thị T và giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2022/HC-ST ngày 11 tháng 01 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình.
[4]. Về án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận, bà Khà Thị T phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định của pháp luât.
Vì các lẽ trên, Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 /12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
QUYẾT ĐỊNH:
Không chấp nhận kháng cáo của bà Khà Thị T và giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2022/HC -ST ngày 11 tháng 01 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Hòa Bình:
Về án phí: Bà Khà Thị T phải chịu 300.000đ (ba trăm nghìn đ ồng) án phí hành chính phúc thẩm, được đối trừ khoản tạm ứng án phí đã nộp tại Biên lai số 0000901 ngày 26/01/2022 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Hòa Bình.
Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Bản án hành chính phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:
- VKSNDCC tại Hà Nội;
- TAND tỉnh Hòa Bình;
- VKSND tỉnh Hòa Bình;
- Cục THADS tỉnh Hòa Bình;
- Các đương sự (theo đ/c);
- Lưu HS, HCTP.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN- CHỦ TỌA PHIÊN TÒA





Nguyễn Văn Cường

 CÁC THẨM PHÁN THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

## Page 18

 Hồ Sỹ Hưng Lê Thị Thúy Bình Nguyễn Văn Cường