Bản án số: 06/2023/HNGĐ-PT
Tranh chấp hôn nhân và gia đình giữa chị Bùi Thị L và anh Hà Mạnh Đ
Số: 06
Ngày: 16/05/2023
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Phú Thọ
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Hôn nhân và gia đình
Quan hệ pháp luật: Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Thông tin vụ việc: Tranh chấp hôn nhân và gia đình giữa chị Bùi Thị L và anh Hà Mạnh Đ

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ THỌ

Bản án số: 06/2023/HNGĐ-PT Ngày 16 tháng 5 năm 2023 V/v Tranh chấp hôn nhân và gia đình CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ THỌ

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:Ông Hoàng Tiến Dũng;
Các Thẩm phán: Bà Lê Thị Thu Huyền; Bà Điêu Thị Bích Lượt.
- Thư ký phiên tòa: Ông Bùi Trung Hi ếu - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ: Bà Bùi Thị Hồng Yến
- Kiểm sát viên.
Ngày 16 tháng 5 năm 2023 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ, tiến hành xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án thụ lý số: 06/2023/TLPT-HNGĐ ngày 22 tháng 3 năm 2023 về việc “Tranh chấp về hôn nhân và gia đình”.
Do bản án dân s ự sơ thẩm số 07/2023/HNGĐ-ST ngày 08 tháng 02 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ bị kháng cáo.
Theo quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 10/2023/QĐ-PT ngày 25 tháng 4 năm 2023 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn:Chị Bùi Thị L, sinh năm 1996.
ĐKHKTT: Xóm D, xã Tân M, huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ.
Chỗ ở hiện nay: Xóm Đồng G, xã Tân M, huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn:
Ông Bùi Đức D - Trợ giúp viên pháp lý thuộc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Phú Thọ Ông Chu Văn Q - Luật sư thuộc Công ty luật hợp danh Hùng Vương Phú Thọ, Đoàn luật sư tỉnh Phú Thọ
2. Bị đơn:Anh Hà Mạnh Đ, sinh năm 1991.
 ĐKHKTT: Xóm D, xã Tân M, huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cuảbị đơn: Bà Nguyễn Thị S - Trợ giúp viên pháp lý thuộc Trung tâm trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh Phú Thọ.
3. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
- Ông Hà VănH , sinh năm 1968 và Bà Đinh Thị Thúy H , sinh năm 1972

## Page 2

Đều có địa chỉ: Xóm D, xã Tân M, huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ.
Người kháng cáo: Bị đơn anh Hà Mạnh Đ.
(Chị L, anh Đ, bà H, ông Q, bà S đều cóm ặt, ông H, ông D xin xét xử vắng mặt)

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện, các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ và tại phiên tòa sơ thẩm, các đương sự trình bày:
 Về quan hệ hôn nhân:
 Nguyên đơn chị Bùi Thị L trình bày: Chị và anh Hà Mạnh Đ có sự tự nguyện tìm hiểu và đăng ký kết hôn tại UBND xã Tân M, huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ vào ngày 18/8/2014. Sau khi kết hôn, chị L về làm dâu nhà anh Đ và làm nông nghiệp tại xóm D, xã Tân M, đến tháng 10/2019 chị đi làm công ty ở xã Hoàng X, Thanh T. Về tình cảm: Thời gian đầu chung sống hạnh phúc,sau đó phát sinh nhi ều mâu thu ẫn, nguyên nhân là do anh Đ không quan tâm đến vợ con, thường xuyên đi uống rượu, ít khi ở nhà chăm sóc con cái khiến chị L chán nản, từ đó có quen một người qua mạng xã hội và có nhắn tin nói chuyện khiến anh Đ nghi ngờ không tin tưởng. Gia đình đã họp và chị L cũng đã xin lỗi để hai vợ chồng quay v ề tha thứ cho nhau. Tuy nhiên , sau đó hai v ợ chồng sống với nhau không hạnh phúc, anh Đ thường xuyên cónh ững đòi hỏi quá đáng, không thông c ảm, xúc ph ạm, chửim ắng chị L khiến tình cảm v ợ chồng mâu thu ẫn càng trầm trọng hơn. Chị L đã chuyển về sống cùng bố mẹ đẻ tại xóm Đồng G, xã Tân M từ tháng 8/2022 và v ợ chồng sống ly thân t ừ đó đến nay, anh Đ chỉ nhắn tin trách móc, xúc phạm chị L, hai vợ chồng không quan tâm gì đến nhau nữa. Nay chị L xác định tình cảm v ợ chồng không còn, yêuc ầu Tòa án gi ải quyết cho chị được ly hôn với anh Đ.
Bị đơn anh Hà Mạnh Đ trình bày: Anh Đ vắng mặt tại phiên tòa sơ thẩm nhưng anh Đ đã có quan đi ểm tại bản tự khai ngày 18/10/2022 và các biên bản hòa giải, anh Đ thống nhất như lời trình bàyc ủa chị L về thời gian đăng ký kết hôn, thời gian chị L làm dâu nhà anh Đ cũng như mâu thu ẫn vợ chồng và thời gian sống ly thân như chị L trình bày là đúng. Theo anh Đ nguyên nhân mâu thuẫn là do chị L có mối quan hệ ngoài luồng dẫn đến hai vợ chồng xảy ra nhiều mâu thuẫn, cãi vã, xích mích và không còn tin tư ởng nhau, anh Đ cũng đã tha thứ cho chị L để hòa thuận, tuy nhiên đời sống tình cảm vợ chồng không còn như trước khiến anh cảm thấy khó chịu và đôi khi cónh ững lời xúc phạm, chửi mắng chị L nhưng anh xác định không đến mức phải ly hôn. Nay anh xét thấy tình cảm vợ chồng vẫn còn nên không đồng ý ly hôn với chị L.
Về con chung: Chị L, anh Đ đều xác định vợ chồng có 02 con chung là cháu Hà Minh Đ sinh ngày 11/08/2015 và cháu Hà Thị Tuyết M sinh ngày 28/6/2017, hiện các cháu đang ở với anh Đ và ông bà nội tại xã Tân M. Nếu Ly hôn, chị Lyêu cầu được trực tiếp nuôi dư ỡng cháu Hà Thị Tuyết M, không đ ề nghị anh Đ cấp dưỡng nuôi con chung, hi ện nay chị làm công nhân có thunh ập 6.786.714 đồng và đang ở cùng bố mẹ đẻ. Anh Đyêu cầu được trực tiếp nuôi

## Page 3

dưỡng cả hai cháu và tự nguyện không yêu cầu chị L cấp dưỡng nuôi con chung.
Hiện anh làm nghề lao động tự do tại địa phương thu nhập bình quân hàng tháng là 10.000.000đồng và đang ở cùng bố mẹ đẻ, anh có đ ủ điều kiện nuôic ả hai con chung.
Về tài sản chung, n ợ chung của vợ chồng: Lúc đầu chị L xác định vợ chồng có xây 01 ngôi nhà cấp 4 trên đất của bố mẹ chồng nhưng sau đó chị L và anh Đ đều xác định anh chị không có tài sản chung, n ợ chung nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Về công sức đóng góp: chị L xác định trong thời gian làm dâuch ị có công sức đóng góp cùng gia đình anh Đ xâym ột ngôi nhàc ấp 4 di ện tích khoảng 120 m² trên đất của bố mẹ chồng, trị giá ngôi nhà là 400.000.000đ ồng.
Ly hôn lúc đầu chị Lyêu cầu bà H, ông H, anh Đ thanh toán công sức đóng góp trong thời gian chị làm dâu từ năm 2014 đến tháng 8/2022 số tiền là 10.000.000 đồng/năm trong 05 năm chị ở nhà làm dâu = 50.000.000đ ồng và 5.000.000 đồng/tháng t ừ tháng 10/2019 khich ị bắt đầu đi làm công ty cho đến khi v ợ chồng ly thân (Tháng 8/2022). Tại phiên tòa chị Lyêu cầu ông H, bà H, anh Đ phải thanh toán công sức đóng góp cho chị 100.000.000đồng. Ngoài ra không có yêu cầu gì khác.
Lúc đầu chị L cho rằng khi xây nhà chị L có bán 3,5 chỉ vàng đưa tiền cho anh Đ trả tiền đóng cửa làm nh à, quá trình gi ải quyết vàt ại phiên tòa chị L tự nguyện không yêu cầu bà H, ông H, anh Đ trả 3,5 chỉ vàng nữa Anh Đ xác nhận trong thời gian chị L làm dâu b ố mẹ anh có xây nhà và giá trị ngôi nhà như chị L trình bày là đúng, nhưng ti ền làm nhà làc ủa bố mẹ, anh chị chỉ có công sức đóng góp xây dựng ngôi nhà. Ly hôn chị Lyêu cầu chia công sức đóng góp, anh không nhất trí ly hôn nên không có ý ki ến về công sức của chị L, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.
Về tư trang riêng: Chị L, anh Đ xác định không có, không yêuc ầu giải quyết
* Người có quy ền lợi và nghĩa v ụ liên quan - Bà Đinh Thị Thúy H và ông Hà VănH trình bày:
Năm 2014, chị Bùi Thị L về làm dâu và sống chung cùng gia đình ông bà, trong thời gian chị L làm dâu gia đình ông bàch ỉ xây dựng thêm dược 01 ngôi nhà cấp 4 trị giá là 400.000.000 đồng (bốn trăm triệu đồng). Khi xây nhà, bố mẹ đẻ chị L là bàT ông L có giúp gia đình bà s ố tiền là 100.000.000 đồng (Một trăm triệu đồng) và 10 cây xoan trung bình đường vanh là 80 vanh trị giá khoảng 10.000.000đ. Anh L là con trai bàT có làm giúp ngày công chưa thanh toán tiền là 75 công, giá 220.000đ/ngày công = 16.500.000 đồng (Mư ời sáu tri ệu năm trăm nghìn đồng), anh Linh đã ứng 10.000.000 đồng (Mười triệu đồng), còn lại 6.500.000 đồng (Sáu tri ệu năm trăm nghìn đ ồng) bà s ẽ có trách nhi ệm thanh toán cho bàT và anh L, không liên quan đến anh Đ và chị L, bà H khẳng định chị Lanh Đ không đưa vàng ho ặc tiền cho ông bà đóng góp làm nhà màch ỉ có công sức. Nay chị L và anh Đ ly hôn, chị L đề nghị thanh toán công sức đóng

## Page 4

góp bà H ông H cũng nhất trí thanh toán công sức đóng góp cho chị L, mức đóng góp đề nghị tính theo quy định của pháp luật.
 Tại Bản án sơ thẩm số07/2023/HNGĐ-ST ngày08 tháng 02 năm 2023của Tòa án nhân dân huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ đã quyết định:
Căn cứ các Điều 56, 58, 59, 60, 81, 82, 83 Lu ật hôn nhân và gia đình năm 2014; Các Điều 28, 35,39, 147, 157,158, 227, 228, 271 và Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự; Điểm a, c khoản 5 Đi ều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.
Xử:
1. Về quan hệ hôn nhân: Cho chị Bùi Thị L được ly hôn anh Hà Mạnh Đ.
2. Về con chung: Giao cháu Hà Thị Tuyết M sinh ngày 28/6/2017 cho chị Bùi Thị L được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng; giao cháu Hà Minh Đ sinh ngày 11/08/2015 cho anh Hà Mạnh Đ được tiếp tục trực tiếp chăm sóc, nuôi dư ỡng, kể từ tháng 03/2023 đến khi các con chung thành niên. Hai bên không ai phải cấp dưỡng nuôi con chung. Sau khi ly hôn ngư ời không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom chăm sóc con chung mà không ai được cản trở.
3. Về công sức đóng góp: Ông Hà Văn H, bà Đinh Thị Thúy H và anh Hà Mạnh Đ phải có trách nhi ệm thanh toán công sức cho chị Bùi Thị L trong thời gian chị L làm dâut ừ tháng 8/2014 đến tháng 8/2022 s ố tiền là 50.000.000đ (Năm mươi triệu đồng).
4. Về chi phí tố tụng: Chị L, anh Đ mỗi người phải chịu 1.900.000đ (Một triệu chín trăm nghìn) chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, xác nhận chị L đã nộp triệu 5.000.000đ ti ền tạm ứng chi phít ố tụng, anh Đ phải hoàn trả cho chị L 1.900.000đ (Một triệu chín trăm nghìn đông) Trả lại cho chị L 1.200.000đ (Một triệu hai trăm nghìn đồng) ( Đã trả ngày 09/01/2023).
5. Về án phí: Chị Bùi Thị L phải nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí Hôn nhân và gia đình sơ thẩm. Xác nhận chị L đã nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí theo Biên lai thu s ố AA/2020/ 0006949 ngày 11/10 /2022 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Thanh S, nay chuyển thành án phí. Buộc ông Hà VănH , bà Đinh Thị Thúy H và anh Hà Mạnh Đ phải chịu 2.500.000đ (Hai tri ệu năm trăm nghìn đ ồng) ti ền án phí dân s ự sơ th ẩm. K ỷ phần, ông H = 833.000đ (Tám trăm ba mươi ba nghìn đ ồng), bà H = 833.000đ (Tám trăm ba mươi ba nghìn đ ồng), anh Đ = 834.000đ (Tám trăm ba mươi tư nghìn đồng).
Ngoài ra, bản án còn tuyên quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.
 Kháng cáo: Ngày 28/02/2023 anh Hà Mạnh Đ kháng cáo toàn b ộ bản án với những nội dung sau:
+ Về quan hệ hôn nhân: Không chấp nhận yêu cầu xin ly hôn của chị L.
+ Về con chung: Đề nghị giao cả hai con chung là Hà Thị Tuyết M, sinh ngày 28/6/2017 và Hà Minh Đ , sinh ngày 11/8/2015 cho anh Đ trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng.

## Page 5

+ Về công sức đóng góp: Không chấp nhận thanh toán công sức đóng góp cho chị L số tiền 50.000.000 đồng (Năm mươi triệu đồng).
+ Về chi phít ố tụng: Không chấp nhận chịu chi phít ố tụng là 1.900.000 đồng (Một triệu chín trăm nghìn đồng).
+ Về án phí: Không chấp nhận nộp án phí.
 Tại phiên tòa ngày 16/5/2023 anh Đ vẫn giữ yêu cầu kháng cáo . Chị L có quan điểm chỉ yêu cầu ông H, bà H thanh toán công sức đóng góp, không yêu cầu anh Đ phải thanh toán công sức đóng góp.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ có quan điểm về việc tuân theo pháp lu ật của thẩm phán và Hội đồng xét xử, thư ký phiên tòa khi gi ải quyết vụ án ở cấp phúc th ẩm, thẩm phán đãch ấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân s ự, đơn kháng cáoc ủa các đương sự đúng hạn luật định. Hội đồng xét xử đã xét xử đúng nguyên tắc, các bên đương sự đều thực hiện quyền và nghĩa vụ đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung: Đại diện VKS đ ề nghị HĐXX: Ghi nhận sự tự nguyện của chi Lan không yêu cầu anh Đ phải có nghĩa vụ thanh toán tiền công sức mà yêu cầu bà H và ông H phải thanh toán tiền công sức là 50.000.000 đồng. Chấp nhận một phần kháng cáo của anh Hà Mạnh Đ.
Sửa bản án dân s ự sơ thẩm số 07/2023/HNGĐ-ST ngày08 tháng 02 năm 2023của Tòa án nhân dân huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ về phần thanh toán công sức.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa; Căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý ki ến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ; Hội đồng xét xử nhận định như sau:
 [1]. Về hình thức: Đơn kháng cáo của anh Hà Mạnh Đ trong thời hạn luật định, phù hợp với quy định tại điều 272, 273 BLTTDS; đương s ự kháng cáo đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm nên đư ợc chấp nhận xem xét theo trình t ự phúc thẩm.
 [2]. Xét kháng cáo của anh ĐHội đồng xét xử nhận thấy:
[2.1]. Về nội dung kháng cáo không nhất trí ly hôn thấy rằng:
Chị L, anh Đ đều thừa nhận vợ chồng chung sống hạnh phúc đư ợc thời gian đầu sau đó phát sinh nhiều mâu thuẫn, bất đồng, nguyên nhân là do kinh tế khó khăn, chị L phải đi làm Công ty và có quen bi ết và nhắn tin với một người khác giới trên mạng xã hội dẫn tới anh Đ nghi ngờ tình cảm vợ chồng, mặc dù chị L đã giải thích xin lỗi để hàn gắn tình cảm nhưng sau đó anh Đ vẫn thường cónh ững lời l ẽ xúc ph ạm, chửim ắng chị L khiến mâu thu ẫn v ợ chồng ngày càng trầm trọng hơn. Anh Đ cũng thừa nhận tình cảm vợ chồng không còn như trước khiến anh cảm thấy khó chịu và đôi khi có những lời xúc phạm, chửi mắng chị L. Anh Đ, chị L đều xác định chị L đã chuyển về sống cùng bố mẹ đẻ tại khu Đồng G, xã Tân M từ tháng 8/2022 và v ợ chồng sống ly thân t ừ đó đến nay,

## Page 6

không quan tâm gì đến nhau. Tòa án cấp sơ thẩm đã xác minh tại địa phương việc mâu thu ẫn chính của v ợ chồng chị L và anh Đ xuất phát t ừ kinh t ế khó khăn, tình cảm vợ chồng không hợp nhau, v ợ chồng không tin tư ởng lẫn nhau.
anh Đ thường cónh ững lời l ẽ xúc ph ạm, dằn vặt chị L khiến mâu thu ẫn v ợ chồng trở nên trầm trọng hơn. Từ đó dẫn tới chị L phải về nhà mẹ đẻ ở từ tháng 8/2022 và vợ chồng sống ly thân từ đó đến nay không ai còn quan tâm đến nhau, mặc dù anh Đ không nhất trí ly hôn vì xác định v ợ chồng còn tình c ảm, tuy nhiên bản thân anh Đ lại không đưa ra đư ợc giải pháp để khắc phục mâu thuẫn vợ chồng. Trong suốt quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm Tòa án đã kiên trì tiến hành hòa giải cũng như để đương sự có thời gian khắc phục, hàn gắn tình cảm nhưng không thành. Như vậy xác định tình cảm giữa anh Đ chị L không còn, đời sống hôn nhân không hạnh phúc, mâu thu ẫn đã trầm trọng không thể hàn gắn được, níu kéoch ỉ khiến mâu thu ẫn kéo dài thêm, ảnh hưởng tới cuộc sống của nhau. Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm cho chị L được ly hôn anh Đ là phù hợp Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014.
[2.2]. Xét kháng cáoc ủa anh Đ đề nghị giao cả hai con chung là Hà Thị Tuyết M, sinh ngày 28/6/2017 và Hà Minh Đ , sinh ngày 11/8/2015 cho anh Đ trực tiếp chăm sóc nuôi dư ỡng. Hội đồng xét x ử thấy rằng: Nguyện vọng nuôi con của chị L và anh Đ đều chính đáng. Tuy nhiên xét về điều kiện nuôi con của chị L và anh Đ thấy rằng: Hiện nay chị L làm Công ty TNHH JABEZ VINA thu nhập hàng tháng t ừ 5.128.502 đồng đến 6.786.714 đồng. Anh Đ là lao động tự do tại địa phương, thu nhập bình quân khoảng 200.000đồng - 250.000đồng/ngày công, cả chị L và anh Đ hiện chưa có nhà riêng vẫn phải ở cùng bố mẹ và cùng sinh sống tại xã Tân M, như vậy, chị L và anh Đ đều có điều kiện khả năng để nuôi dạy con chung như nhau. Nếu giao cả hai con chung cho 01 người trực tiếp nuôi dưỡng sẽ không đảm bảo được sự phát triển tốt nhất cho các cháu. Tòa án cấp sơ thẩm giao cho chị L được trực tiếp chăm sóc và nuôi dư ỡng cháu Hà Thị Tuyết M, giao cho anh Đ được tiếp tục trực tiếp chăm sóc và nuôi dư ỡng cháu Hà Minh Đ đến khi con chung thành niên, hai bên không ai phải cấp dưỡng nuôi con chung nhằm đảm bảo điều kiện tốt nhất cho các cháu và phù hợp với Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình.
[2.2]. Xét kháng cáo của anh Đ về việc không chấp nhận thanh toán công sức cho chị L. Hội đồng xét xử thấy rằng:
Trong thời gian chị L về làm dâu nhà ông H và bà H, gia đình ông H bà H chỉ xây dựng thêm đư ợc 01 ngôi nhàc ấp 4 di ện tích 120 m², các đương s ự tự nguyện thống nhất trị giá ngôi nhà là 400.000.000 đồng (Bốn trăm triệu đồng), ngoài ra không mu a sắm thêm đư ợc tài sản gì khác .Tuy nhiên khi xây nhà, b ố mẹ đẻ chị L là bà T, ông L có giúp gia đình ông H bà H số tiền là 100.000.000 đồng (Một trăm triệu đồng) và 10 cây xoan trung bình đường vanh là 80 vanh trị giá 10.000.000đ. Anh L là con trai bàT có làm giúp ngày công chưa thanh toán tiền là 75 công, giá 220.000đ/ngày công = 16.500.000 đồng (Mười sáu triệu năm trăm nghìn đ ồng), anh L đã ứng 10.000.000 đồng (Mư ời tri ệu đ ồng), còn lại 6.500.000 đồng (Sáu tri ệu năm trăm nghìn đ ồng) ông H và bà H sẽ có trách

## Page 7

nhiệm thanh toán cho bà Trong và anh Linh, không liên quan đến anh Đ và chị L.
 Theo xác minh tại địa phương chị L là lao động tự do, có thu nhập khoảng từ 25.000.000 đồng đến 29.000.000 đồng/năm, với thu nhập như trên đủ để trang trải chi phí cho bản thân và các con. Theo anh Đ và bà H khai chị L có đóng góp công sức phụ hồ khi làm nhà thời gian làm t ừ tháng 9/2019 đến tháng 11/2019, chị L khai ngày công làm phụ hồ tại thời điểm đó là 250.000 đồng/công.
Tại phiên tòa phúc thẩm anh Đ thừa nhận chị L bán vàng đưa anh s ố tiền 10.000.000 đồng và 2 lần đưa tiền gồm: 01 lần 3.500.000 đồng, 01 lần 5.000.000 đồng để làm nhà. Tổng số tiền chị L đưa cho anh Đ là 18.500.000 đồng. Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm buộc thanh toán công sức cho chị L là 50.000.000 đồng là phù hợp.
Tại phiên tòa phúc thẩm chị L không yêuc ầu anh Đ phải có nghĩa v ụ thanh toán ti ền công sức mà yêuc ầu bà H và ông H phải thanh toán ti ền công sức là 50.000.000 đồng. Đề nghị trên của chị L là phù hợp với pháp lu ật, cấp phúc thẩm cần ghi nhận sự tự nguyện trên. Bởi lẽ. khối tài sản chung là ngôi nhà cấp 4 đư ợc các đương s ự thỏa thuận với giá trị 400.000.000 đồng và xây trên diện tích đất của ông H, bà H, tài sản trên do ông H bà H quản lý sử dụng. Yêu cầu của chị L thuộc trường hợp vợ chồng chung sống với gia đình chồng, tài sản của vợ chồng trong khối tài sản chung của gia đình không xác định được theo quy định tại khoản 1 điều 61 Luật hôn nhân và Gia đ ình. Do vậy cần buộc ông H, bà H phải thanh toán công sức cho chị L là phù hợp. Vì vậy, yêu cầu kháng cáo của anh Đ về nội dung này cần được chấp nhận.
[2.3] Xét kháng cáo của anh Đ về việc không chấp nhận nộp án phí. Hội đồng xét xử thấy rằng: Theo nhận định tại mục [2.2] nên anh Đ không có trách nhiệm phải thanh toán công sức cho chị L nên anh Đ không phải nộp án phí là phù hợp, vì vậy cấp phúc thẩm phải sửa phần án phí theo đúng quy định pháp luật [2.4]. Xét kháng cáo của anh Đ về việc không chấp nhận nộp tiền chi phí tố tụng. Hội đồng xét x ử thấy r ằng: Chi phí xem xét thẩm định tạich ỗ là 3.800.000 đồng, Tòa án cấp sơ thẩm buộc chị L, anh Đ mỗi người phải chịu ½ chi phí tố tụng là phù hợp với quy định pháp luật. Do vậy kháng cáo của anh Đ về nội dung này không được chấp nhận.
Nội dung kháng cáo của anh Đ được chấp nhận một phần nên cần sửa một phần bản án sơ thẩm về thanh toán công sức và án phí.
[3]. Về án phí dân s ự phúc thẩm: Kháng cáoc ủa anh Đ được chấp nhận một phần nên không phải chịu án phí dân s ự phúc thẩm. Hoàn trả lại tiền tạm ứng án phí phúc thẩm do anh Đ đã nộp.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:

## Page 8

 Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, khoản 1 Điều 309 của Bộ Luật tố tụng dân sự.
Chấp nhậnmột phần kháng cáo của anh Hà Mạnh Đ.
Sửa một phần bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số: 07/2023/HNGĐ-ST ngày 08 tháng 02 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện Thanh S, tỉnh Phú Thọ.
Căn cứ các Điều 56, 58, 59, 60, 81, 82, 83 Lu ật hôn nhân và gia đình năm 2014;
Các Điều 28, 35,39, 147, 157,158, 227, 228, 271 và Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự;
Điểm a, c khoản 5 Đi ều 27 , kho ản 2 Đi ều 29 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thư ờng vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.
 Tuyên Xử:
 1. Về quan hệ hôn nhân: Cho chị Bùi Thị L được ly hôn anh Hà Mạnh Đ.
 2. Về con chung: Giao cháu Hà Thị Tuyết M sinh ngày 28/6/2017 choch ị Bùi Thị L được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng; giao cháu Hà Minh Đ sinh ngày 11/08/2015 cho anh Hà Mạnh Đ được tiếp tục trực tiếp chăm sóc, nuôi dư ỡng, kể từ tháng 03/2023 đến khi các con chung thành niên. Hai bên không ai phải cấp dưỡng nuôi con chung. Sau khi ly hôn ngư ời không trực tiếp nuôi con có quyền, nghĩa vụ thăm nom chăm sóc con chung mà không ai được cản trở.
3. Về công sức đóng góp: Ông Hà VănH , bà Đinh Thị Thúy H phải có trách nhiệm thanh toán công sức cho chị Bùi Thị L trong thời gian chị L làm dâu từ tháng 8/2014 đến tháng 8/2022 s ố tiền là 50. 000.000đ (Năm mươi tri ệu đồng).
4. Về chi phí tố tụng: Chị L, anh Đ mỗi người phải chịu 1.900.000đ (Một triệu chín trăm nghìn đồng) chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, xác nhận chị L đã nộp triệu 5.000.000đ tiền tạm ứng chi phí tố tụng, anh Đ phải hoàn trả cho chị L 1.900.000đ (Một triệu chín trăm nghìn đ ồng) Trả lại cho chị L 1.200.000đ (Một triệu hai trăm nghìn đồng) (Xác nhận đã trả ngày 09/01/2023).
Kể từ khi án có hiệu lực pháp luật, người được quyền thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theom ức lãi xuất qui định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015.
 5. Về án phí sơ thẩm: Chị Bùi Thị L phải nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) ti ền án phí Hôn nhân và gia đình sơ th ẩm. Xác nhận chị L đãn ộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đ ồng) ti ền tạm ứng án phí theo Biên lai thu s ố AA/2020/0006949 ngày 11/10/2022 của Chic ục thi hành án dân s ự huyện Thanh S, nay chuy ển thành án phí . Buộc ông Hà VănH , bà Đinh Thị Thúy H phảich ịu 2.500.000đ (Hai tri ệu năm trăm nghìn đ ồng) ti ền án phí dân s ự sơ thẩm. Kỷ phần, ông H = 1.250.000đ (Một triệu, hai trăm năm mươi nghìn đồng), bà H = 1.250.000đ (Một triệu, hai trăm năm mươi nghìn đồng), 6.Về án phí phúc thẩm: Anh Hà Mạnh Đ không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Trả lại anh Hà Mạnh Đ 300.000 đồng ( Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm

## Page 9

ứng án phí phúc thẩm. (Xác nhận anh Đ đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo biên lai số 0007091 ngày 28/02/2023 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Thanh S).
 Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6,7,7a,7b và 9 luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 luật thi hành án dân sự.
Bản án phúc thẩm hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.
Nơi nhận:
- VKSND tỉnh Phú Thọ;
- TAND huyện Thanh S;
- Chi cục THADS huyện Thanh S;
- Các đương sự;
- Lưu: HS;VA.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA


(đã ký)


Hoàng Tiến Dũng