Số: 05/2023/QĐST-DS
tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Số: 05
Ngày: 28/04/2023
Tòa án xét xử: TAND huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Chị Phan Đình P, sinh năm 1994. Địa chỉ: Ấp U, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Tháp là con ruột của bà K. Từ nhỏ, sự phát triển tâm thần chậm hơn so với tuổi, lớn lên không thể học được, không thể đọc, viết, không biết sử dụng tiền, giao tiếp hạn chế, không bạn bè, việc ăn uống vệ sinh cá nhân cần người nhà hổ trợ, kiểm tra, giám sát. Bà K đã có đơn yêu cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ thực hiện giám định sức khỏe, bệnh tật, năng lực hành vi dân sự của chị Phan Đình P.

## Page 1

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ Về việc yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TAM NÔNG, TỈNH ĐỒNG THÁP Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán-Chủ tọa phiên họp: Ông Lê Hùng Cường.
Thư ký phiên họp: Ông Lê Trần Minh Châu - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tam Nông tham gia phiên họp:
Bà Hồ Thị Thuần - Kiểm sát viên.
Ngày 28 tháng 4 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 06/2023/TLST- DS ngày 20 tháng 3 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 06/2023/QĐST-DS ngày 19 tháng 4 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
 - Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Lê Thị Thúy K, sinh năm 1974.
Địa chỉ: Ấp U, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Tháp.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Phan Đình P, sinh năm 1994.
Địa chỉ: Ấp U, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Tháp.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ Theo đơn yêu cầu ngày 28/02/2023, bản tự khai ngày 28/02/2023, bà Lê Thị Thúy K trình bày: Chị Phan Đình P, sinh năm 1994. Địa chỉ: Ấp U, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Tháp là con ruột của bà K. Từ nhỏ, sự phát triển tâm thần chậm hơn so với tuổi, lớn lên không thể học được, không thể đọc, viết, không biết sử dụng tiền, giao tiếp hạn chế, không bạn bè, việc ăn uống vệ sinh cá nhân cần người nhà hổ trợ, kiểm tra, giám sát. Bà K đã có đơn yêu cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ thực hiện giám định sức khỏe, bệnh tật, năng lực hành vi dân sự của chị Phan Đình P. Tại kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số : 87/2023/KLGĐYC ngày 27/02/2023 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ kết luận đối với chị Phan Đình P:
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TAM NÔNG TỈNH ĐỒNG THÁP

Số: 05/2023/QĐST-DS

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


Tam Nông, ngày 28 tháng 4 năm 2023

## Page 2

- Về y học: Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần: Chậm phát triển tâm thần vừa (F71- ICD10).
- Về năng lực: Hiện tại đương sự có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Ngoài ra, chịP là người khuyết tật , đang hưởng mức trợ cấp hàng tháng là 540.000đ (năm trăm bốn mươi nghìn đồng).
Nhận thấy chịP không thể tự mình tham gia vào các hoạt động xã hội và cần có người đại diện hợp pháp để quản lý, xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự liên quan đến chị P. Do vậy, bà Lê Thị Thúy K đề nghị Tòa án tuyên bố chị Phan Đình P có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tam Nông phát biểu ý kiến:
Về tố tụng: Thẩm phán, Thư ký phiên họp, Hồi đồng giải quyết việc dân sự đã thực hiện đúng quy định pháp luật tốt ụng trong quá trình giải quyết việc dân sự và người yêu cầu chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ tố tụng của mình.
Về nội dung giải quyết việc dân sự: Đề nghị Hội đồng giải quyết việc dân sự căn cứ Điều 23 BLDS, Điều 376, Điều 37 7 Bộ luật Tố tụng dân sự để chấp nhận yêu cầu của bà Lê Thị Thúy K và tuyên bố chị Phan Đình P có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Đồng thời chỉ định bà Lê Thị Thúy K là giám hộ cho chị Phan Đình P, quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được quy định tại Điều 57, 58 BLTTDS năm 2015.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Tam Nông nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết : Đây là việc dân sự “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ”
nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Tam Nông, theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
 [2] Về nội dung: Chị Phan Đình P sinh năm 1994. Địa chỉ: Ấp U, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Tháp là con ruột của bà Kiều. Từ nhỏ, sự phát triển tâm thần chậm hơn so với tuổi, lớn lên không thể học được, không thể đọc, viết, không biết sử dụng tiền, giao tiếp hạn chế, không bạn bè, việc ăn uống vệ sinh cá nhân cần người nhà kiểm tra, giám sát. Tại kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số: 87/2023/KLGĐYC ngày 27/02/2023 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ kết luận : Về y học: Hiện tại đương sự có bệnh lý tâm thần:
Chậm phát triển tâm thần vừa (F71 - ICD10); Về năng lực: Hiện tại đương sự có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
 Ngoài ra, chị Phú là người khuyết tật, đang hưởng mức trợ cấp hàng tháng là 540.000đ (Năm trăm bốn mươi nghìn đồng).

## Page 3

 Mặt khác, những người làm chứng là ông Nguyễn PhướcH , Bí thư - Trưởng ấp U, xã P, bà Nguyễn ThịT là hàng xóm của bà K : xác nhận chị Phan Đình P ngay từ nhỏ chậm phát triển so với lứa tuổi, không đi học được, mọi sinh hoạt cá nhân do bà K chăm sóc, hàng tháng được hưởng trợ cấp xã hội, bản thân Phú không giao tiếp với mọi người được.
Xét yêu cầu của bà Lê Thị Thúy K yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Phan Đình P có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là có căn cứ và phù hợp với kết luận giám định và quy định tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật Dân sự nên cần chấp nhận.
 Theo quy định tại Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định:“……Trong quyết định tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, Tòa án phải chỉ định người giám hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ”.
Theo công văn số 180/UBND ngày 06/4/2023 của Ủy ban nhân dân xã Phú Cường. Xác định bà Kiều có đủ điều kiện làm giám hộ đương nhiên cho con ruột Phan Đình P là phù hợp theo quy định tại Điều 49 Bộ luật tố tụng năm 2015 nên chỉ định bà Lê Thị Thúy K là người giám hộ cho chị Phan Đình P là phù hợp quy định của pháp luật.
[3] Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tam Nông là có căn cứ nên chấp nhận.
[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự : Bà K phải chịu tiền lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
[5] Về các chi phí tố tụng khác: Tiền chi phí giám định bà K đã nộp trực tiếp cho cơ quan giám định, không yêu cầu giải quyết nên không xem xét.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 367, 369, 370, 371, 372, 376, 377, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Áp dụng khoản 1 Điều 23, 49, 57, 58 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Áp dụng khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Lê Thị Thúy K về việc yêu cầu “Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.
Tuyên bố: Chị Phan Đình P, sinh năm 19 94. Địa chỉ: Ấp U, xã P, huyện T, tỉnh Đồng Tháp có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

## Page 4

2. Chỉ định bà Lê Thị Thúy K là người giám hộ đối với chị Phan Đình P.
Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ được quy định theo Điều 57, 58 Bộ luật dân sự năm 2015.
 3. Lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: Bà Lê Thị Thúy K phải chịu tiền lệ phí dân sự sơ thẩm số tiền là 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số: 0001521 ngày 20 tháng 3 năm 2023, tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp.
4. Người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được Quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự hoặc được niêm yết theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

Nơi nhận:
- TAND tỉnh Đồng Tháp;
- VKSND huyện Tam Nông;
- Người yêu cầu;
- Chi cục THADS huyện Tam Nông;
- UBND xã Phú Cường;
- Lưu hồ sơ việc dân sự.
THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký)






Lê Hùng Cường