Cử người giám hộ
Số: 646
Ngày: 16/09/2022
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu
Thông tin vụ việc: Cử người giám hộ

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Bản án: 646/2022/DS-PT Ngày: 16 - 9 - 2022 V/v: tranh chấp “Cử người giám hộ”.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Lê Thành Long Các Thẩm phán: Ông Vũ Ngọc Huynh Ông Nguyễn Văn Tửu Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Tấn Duy Minh - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Bà Phạm Thị Út - Kiểm sát viên.
Ngày 16 tháng 9 năm 2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh m ở phiên tòa xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án dân s ự thụ lý số 165/2022/TLPT-DS ngày 19 tháng 5 năm 2022 về việc tranh chấp “Cử người giám hộ”.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2022/DS-ST ngày 22 tháng 02 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa v ụ án ra xét x ử phúc thẩm s ố 1755/2022/QĐPT-DS ngày 29 tháng 8 năm 2022 giữa các đương sự:
- Nguyên đơn:
1. Ông Trần Anh V, sinh năm 1950 (có mặt);
Địa chỉ: Số 305, tổ 12, ấp B, xã T, huyện G, tỉnh T.
2. Ông Trần Anh K, sinh năm 1956 (có mặt);
Địa chỉ: Số 25 ấp B, phường 5, thành phố M, tỉnh T.
3. Trần Văn T, sinh năm 1959 (có mặt);
Địa chỉ: Số 232, quốc lộ 1, phường 10, thành phố M, tỉnh T.
4. Bà Trần Thị Kim Q, sinh năm 1960 (có mặt);
Địa chỉ: Số 25 ấp B, phường 5, thành phố M, tỉnh T.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn : Luật sư Võ HuyT thuộc Đoàn luật sư tỉnh Tiền Giang (có mặt).
- Bị đơn: Bà Trần Thị P, sinh năm 1947 (vắng mặt);

## Page 2

Địa chỉ: Số 25 ấp B, phường 5, thành phố M, tỉnh T.
Tạm trú: số 18/9 khu phố 4, phường 10, thành phố M, tỉnh T..
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn: Luật sư Phạm Ngọc D thuộc Đoàn luật sư tỉnh Tiền Giang (có mặt).
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Ông Trần Anh D, sinh năm 1947; Quốc tịch Australia;
Địa chỉ: 7Ruth St. Canley Heights NSW 2166, Australia.
2. Ông Trần Thế H, sinh năm 1954; Quốc tịch Australia;
Địa chỉ: 7Ruth St, Canley Heights NSW 2166, Australia.
Đại diện theo ủy quyền của Trần Anh D và Trần Thế H: Ông Trần Anh V , sinh năm 1950. Địa chỉ: Số 305, tổ 12, ấp Bì xã T, huyện G, tỉnh T (có mặt).
3. Ông Trần Anh T , sinh năm 1952; Địa chỉ: Số 25 ấp Bắc, phường 5, thành phố M, tỉnh T (có mặt).
- Người kháng cáo: Ông Trần Anh V , ông Trần Anh K , ông Trần Văn T và bà Trần Thị Kim Q (nguyên đơn).
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn khởi kiện , bản tự khai ngày 09/4/20121 và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn Trần Anh V, Trần Anh K, Trần Văn T, Trần Thị Kim Q và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn trình bày:
Nguyên đơn, bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án là con của ông Trần Văn Nhì, sinh năm 1924, chết ngày 22/7/ 2014 và bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1922, chết ngày 09/12/2012.
Cha mẹ sinh tất cả 08 người con, trong đó có Trần Anh T từ nhỏ đã bị bệnh tâm thần. Tại (Quyết định số 21/2018/QĐDSST ngày 03/5/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang đã tuyên bố: “Ông Trần Anh T bị mất năng lực hành vi dân sự”.
Khi cha mẹ còn sống thì cha mẹ là đại diện đương nhiên của Trần Anh T , nhưng từ khi cha mẹ chết, Tòa án tuyên bố Trần Anh T bị mất năng lực hành vi nhưng không chỉ định người giám hộ mà giao cho chính quyền địa phương để cử người giám hộ. Nguyên đơn có liên hệ với chính quyền địa phương, nhưng Ủy ban nhân dân phường 5, thành phố Mỹ Tho không cử được người giám hộ, do trong anh chị em có tranh chấp việc cử người giám hộ. Cụ thể là bà Trần ThịP dành quyền giám hộ, trong khi từ lâu nay BàP hoàn toàn không có trách nhiệm trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc Trần Anh T. Các nguyên đơn yêu cầu chỉ định ông Trần Anh K làm người giám hộ cho ông Trần Anh T nhưng bà Trần ThịP không đồng ý nên xảy ra tranh chấp. Do đó các nguyên đơn yêu cầu tòa án cử ông Trần Anh K là người giám hộ cho ông Trần Anh T vì các lý do:
1. Khi còn sống mẹ của các nguyên đơn là bà Nguyễn Thị S có tài sản là căn nhà số 25 đường ấp Bắc, phường 5, Thành Phố Mỹ Tho, ý định của bà là giao căn nhà này cho anh K để anh K nuôi dưỡng Trần Anh T đến cuối đời, thực tế từ ngày

## Page 3

bà Sắc chết năm 2012 đến nay anh K là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng anh Trần Anh T tại căn nhà này, nay chị Phượng có ý định bán căn nhà này nên xảy ra tranh chấp.
2. Chỉ trừ chị Phương ra tất cả anh em trong gia đình đều thống nhất giao Trần Anh K là người giám hộ cho Trần Anh T.
3. Trên thực tế ông Trần Anh K là người trực tiếp nuôi Ông T từ năm 2012 cho đến nay, bàP không nuôi Ông T và cũng không có ở tại địa chỉ trên.
4. Các giấy xác nhận của địa phương, giấy nuôi bệnh, giấy trợ cấp của Ông T đều thể hiện BàP không có nuôi dưỡng Ông T.
- Tại văn bản trình bày ý ki ến ngày 29/11/2021 và quá trình gi ải quyết vụ án bị đơn Trần ThịP và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn trình bày:
BàP thống nhất với với lời trình bàyc ủa các nguyên đơn v ề các anh chị em trong gia đình. BàP là chị thứ hai (chị cả) trong gia đình, Trần Anh T là em ru ột của Bà P, theo Quy ết định số 21/2018/QĐDSST ngày 03/5/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang đã tuyên bố: “Ông Trần Anh T bị mất năng lực hành vi dân sự”. Theo quy định của pháp lu ật thì BàP là người giám h ộ đương nhiên và hợp pháp cho ông Trần Anh T . Ngày 20/11/2020 BàP có đơn xin làm ngư ời giám h ộ đương nhiên theo quy định pháp luật cho Trần Anh T, đơn gửi cho UBND phường 5, Tp Mỹ Tho, Tiền Giang. Khi xử lý đơn và yêu cầu của BàP thì các em tên: Trần Thị Kim Q, Trần Anh K , Trần Văn T , Trần Anh V , cũng có đơn yêuc ầu UBND phường 5, Tp Mỹ Tho, Tiền Giang đề cử Trần Anh K làm người giám hộ cho Trần Anh T. Trong cu ộc hòa gi ải tại UBND phư ờng 5, Tp.M ỹ Tho, Tiền Giang trư ớc đây các bên không thống nhất được, nên UBND phường 5, Tp Mỹ Tho, Tiền Giang không cử BàP làm người giám hộ cho Trần Anh T được, nên phát sinh tranh chấp và vụ án khởi kiện yêu cầu Tòa án chỉ định người giám hộ xảy ra và Tòa án nhân dân Tiền Giang thụ lý theo đơn khởi kiện của Trần Thị Kim Q, Trần Anh K, Trần Văn T, Trần Anh V.
Đối với yêuc ầu khởi kiện của các nguyên đơn BàP không đồng ý, BàP đề nghị Tòa án xem xét chỉ định bà Trần ThịP và Trần Thị Kim Q là người giám hộ cho Trần Anh T với lý do:
1. Bà là chị ruột (chị cả) của các nguyên đơn.
2. Căn nhà s ố 25, đường Ấp Bắc Phường 5, thành phố Mỹ Tho BàP và ông Trần Anh K đứng tên đồng sở hữu.
3. Nhà đất tại số số 25, đường Ấp Bắc Phường 5, thành phố Mỹ Tho hiện nay Trần Thị Kim Q và Trần Anh T đang ở và sử dụng, Trần Anh K không ở tại căn nhà này.
4. BàP có đủ sức khỏe để chăm sóc cho ông Trần Anh T.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Anh D, Trần Thế H đại diện theo ủy quyền là ông Trần Anh V trình bày: Thống nhất với lời trình bày và yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đề nghị tòa án cử ông Trần Anh K là người giám hộ cho ông Trần Anh T.

## Page 4

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2022/DS-ST ngày 22 tháng 02 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang, đã quyết định:
Căn cứ các Điều 26, 35, 37, 147, 272, 273 Bộ luật tố tụng dân sự.
Căn cứ các Điều 49, 51, 53, 54, 57, 58, 59 Bộ luật dân sự.
Căn c ứ Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định v ề mức thu, mi ễn, giảm, thu, n ộp, quản lý và s ử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
Xử:
1. Công nhận sự thỏa thuận giữa các đương sự nguyên đơn: ông Trần Anh V, Trần Anh K, Trần Văn T, bà Trần Thị Kim Q với bị đơn bà Trần ThịP về việc chỉ định người giám hộ cho ông Trần Anh T.
Chỉ định ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q là người giám hộ cho ông Trần Anh T, sinh năm 1952, địa chỉ: số 25 ấp Bắc, phường 5, thành phố M, tỉnh T.
Ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q được thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại Điều 57, 58, 59 của Bộ luật Dân sự.
2. Chấp nhận một phần yêu cầu của các nguyên đơn ông Trần Anh V , Trần Anh K, Trần Văn T, bà Trần Thị Kim Q về việc chỉ định người giám sát việc giám hộ.
Chấp nhận yêu cầu của bị đơn bà Trần ThịP về việc chỉ định người giám sát việc giám hộ.
Chỉ định bà Trần ThịP và ông Trần Anh V là người giám sát việc giám hộ của ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q.
Bà Trần ThịP và ông Trần Anh V được thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám sát việc giám hộ theo quy định tại Điều 51 Bộ luật Dân sự.
Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên v ề án phí và quy ền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Ngày 04/3/2022, nguyên đơn ông Trần Anh V, Trần Anh K, Trần Văn T và bà Trần Thị Kim Q kháng cáo một phần bản án sơ th ẩm. Yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết bao gồm: Hủy một phần bản án sơ thẩm và đình chỉ xét xử đối với nội dung cử người giám sát việc giám hộ.
Tại phiên tòa phúc thẩm:
Các nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.
Luật sư bảo v ệ quyền và nghĩa v ụ của các nguyên đơn cho r ằng, theo các nguyên đơn thì khic ử BàP là người giám sát ngư ời giám h ộ, BàP sẽ lợi dụng quyền của người giám sát, khủng bố tinh thần của người được giám hộ, điều đó sẽ làm ảnh hưởng đến sức khỏe của ông Trần Anh T , vì thực tế mỗi khi BàP xuất hiện, Ông T luôn tỏ ra sợ hãi và bỏ đi khỏi nhà.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp caot ại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu:

## Page 5

- Việc chấp hành pháp luật tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án.
- Về thủ tục tố tụng: Đơn kháng cáoc ủa nguyên đơn đảm bảo quy định pháp luật về nội dung và thời hạn kháng cáo.
- Về nội dung: Sau khi phân tích, đánh giá các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh luận tại phiên tòa, xét thấy cấp sơ thẩm xét xử vụ án là có căn cứ và đúng quy định pháp luật. Tại phiên tòa, người kháng cáo không cung cấp được tình tiết nào mới để chứng minh cho yêuc ầu của mình là có căn c ứ và có cơ sở. Vì v ậy, đề nghị Hội đồng xét x ử không chấp nhận kháng cáoc ủa các nguyên đơn ông Trần Anh V , Trần Anh K , Trần Văn T và Trần Thị Kim Q. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:
Đơn kháng cáoc ủa nguyên đơn và b ị đơn đúng v ề hình th ức, nội dung và được nộp trong hạn luật định, nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
[1] Về sự có mặt của các đương sự:
Bà Trần ThịP được triệu tập hợp lệ lần thứ 2 nhưng vắng mặt không lý do, vì thế căn cứ căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 xét xử vắng mặt Bà P.
[2] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết vụ án:
Căn c ứ Quyết định tuyên b ố một ngư ờim ất năng lực hành vi dân s ự số 21/2018/QĐST-DS ngày 03/5/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang thì ông Trần Anh T được xác định là người bị mất năng lực hành vi dân sự. Theo quy định của pháp lu ật, để thực hiện việc chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người mất năng lực hành vi dân sự thì sẽ được thực hiện thông qua người giám hộ.
Ông T trước khi ở tình trạng cần được giám h ộ đã không lựa chọn ai làm ngư ời giám hộ cho mình. Ông T không có vợ, con, còn cha mẹ thì đều đã chết nên không có người giám h ộ đương nhiên theo quy định tại Khoản 1, 3 Đi ều 53 của Bộ luật Dân sự. Các anh chị em của Ông T không thống nhất về cử người giám hộ cho Ông T mà có tranh chấp. Do đó, Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang xác định đây là tranh chấp về việc cử người giám hộ theo quy định tại Điều 54 của Bộ luật dân sự, vụ án có đương s ự là người định cư ở nước ngoài nên thu ộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân tỉnh là đúng theo quy định tại khoản 14 Điều 26, Điều 37 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
 [3] Về nội dung:
Tại phiên tòa sơ thẩm các nguyên đơn là ông V , ông Ki ệt, ông Tín và bà Quyên với bị đơn là BàP đã thỏa thuận thống nhất được với nhau đề nghị tòa án cử ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q là người giám hộ cho ông Trần Anh T. Do đó Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang công nhận sự thỏa thuận giữa các đương sự chỉ định ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q là người giám hộ cho ông Trần Anh T

## Page 6

là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
Ngoài ra Tòa cấp sơ thẩm còn chỉ định người giám sát việc giám hộ là bà Trần ThịP và ông Trần Anh V.
[4] Xét yêuc ầu kháng cáoc ủa các nguyên đơn là ông Trần Anh V, ông Trần Anh K, ông Trần Văn T và bà Trần Thị Kim Q về việc đề nghị không cử người giám sát việc giám hộ, Hội đồng xét xử nhận thấy:
Việc giám h ộ ảnh hưởng tới toàn b ộ cuộc sống vật chất cũng như tinh thần của người được giám hộ vì người giám hộ là người chăm sóc, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được giám hộ và đồng thời cũng giúp người được giám hộ quản lý tài s ản, thực hiện các giao dịch liên quan. Do đó Đi ều 51 của Bộ luật dân sự năm 2015 đã quy định cụ thể về giám sát vi ệc giám h ộ xuất phát t ừ chính yêu cầu đảm bảo mục đích của việc giám hộ.
Tại phiên tòa sơ thẩm các bên đương s ự đề cử những người khác nhau đều là những người thân thích của người được giám h ộ và những người được đề cử này không có s ự phản đối trở thành người giám sát vi ệc giám h ộ. Do đó Tò a án nhân dân tỉnh Tiền Giang chỉ định bà Trần ThịP và ông Trần Anh V là người giám sát việc giám h ộ của ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q là đúng quy định của pháp luật. Các nguyên đơn kháng cáo cho rằng, Tòa án chỉ định BàP là người giám sát là không phù hợp vì cho rằng BàP sẽ lợi dụng việc giám sát gây ảnh hưởng đến tinh thần của ngư ời đư ợc giám h ộ, nhưng không đưa ra đư ợc chứng c ứ chứng minh. Do đó kháng cáo của nguyên đơn không được chấp nhận.
[5] Quan đi ểm của các lu ật sư bảo v ệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các nguyên đơn không được Hội đồng xét xử chấp nhận.
[6] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.
[7] Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
[8] Án phí dân s ự phúc th ẩm: Kháng cáoc ủa các nguyên đơn không đư ợc chấp nhận, tuy nhiên do các nguyên đơn là ngư ời cao tu ổi, do đó đư ợc miễn toàn bộ án phí.
Vì các lẽ trên:
QUYẾT ĐỊNH Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự.
[1] Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của các nguyên đơn ông Trần Anh V, ông Trần Anh K, ông Trần Văn T và bà Trần Thị Kim Q. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2022/DS-ST ngày 22 tháng 02 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang.
Căn cứ các Điều 26, 35, 37, 147, 272, 273 Bộ luật tố tụng dân sự.
Căn cứ các Điều 49, 51, 53, 54, 57, 58, 59 Bộ luật dân sự.
Căn c ứ Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban

## Page 7

Thường vụ Quốc hội quy định v ề mức thu, mi ễn, giảm, thu, n ộp, quản lý và s ử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
Tuyên xử:
 1. Công nhận sự thỏa thuận giữa các đương sự nguyên đơn: ông Trần Anh V, Trần Anh K, Trần Văn T, bà Trần Thị Kim Q với bị đơn bà Trần ThịP về việc chỉ định người giám hộ cho ông Trần Anh T.
Chỉ định ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q là người giám hộ cho ông Trần Anh T, sinh năm 1952, địa chỉ: số 25 ấp Bắc, phường 5, thành phố M, tỉnh T.
Ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q được thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại Điều 57, 58, 59 của Bộ luật Dân sự.
2. Chấp nhận một phần yêu cầu của các nguyên đơn ông Trần Anh V , Trần Anh K, Trần Văn T, bà Trần Thị Kim Q về việc chỉ định người giám sát việc giám hộ.
Chấp nhận yêu cầu của bị đơn bà Trần ThịP về việc chỉ định người giám sát việc giám hộ.
Chỉ định bà Trần ThịP và ông Trần Anh V là người giám sát việc giám hộ của ông Trần Anh K và bà Trần Thị Kim Q.
Bà Trần ThịP và ông Trần Anh V được thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám sát việc giám hộ theo quy định tại Điều 51 Bộ luật Dân sự.
[2] Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
[3] Án phí dân sự phúc thẩm: Các nguyên đơn ông Trần Anh V, ông Trần Anh K, ông Trần Văn T và bà Trần Thị Kim Q không phải chịu.
[4] Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nơi nhận:
- Tòa án nhân dân tối cao;
- VKSNDCC tại TP Hồ Chí Minh;
- TAND tỉnh Tiền Giang;
- VKSND tỉnh Tiền Giang;
- Cục THADS tỉnh Tiền Giang;
- Nguyên đơn;
- Bị đơn;
- NLQ;
- Lưu VT (6), HS (2) T.21 (BA 36).

(1)
(1)
(1)
(1)
(1)
(4)
(1)
(3)


TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA





Lê Thành Long