Yêu cầu tuyên bố một người mât năng lực hành vi dân sự
Số: 02
Ngày: 17/02/2023
Tòa án xét xử: TAND TX. Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất tích
Thông tin vụ việc: Bà H và ông Lâm Văn T, tự nguyện xây dựng gia đình với nhau từ năm 1994, được gia đình hai bên tổ chức đám cưới theo phong tục tập quán địa phương nhưng hai người không đi đăng ký kết hôn. Sau khi làm đám cưới bà về chung sống cùng ông T và gia đình ông T, rồi được gia đình cho ra ở riêng. Quá trình chung sống ông T là người hoàn toàn khoẻ mạnh, minh mẫn, tỉnh táo và phát triển bình thường, cho đến đầu năm 2021 ông T bị tăng huyết áp, sau đó bị tai biến mạch máu não ba lần nhưng vì gia đình khó khăn nên chỉ ở nhà không đi điều trị ở đâu. Đến ngày 21/9/2021 thì ông T ho nhiều và khó thở nên gia đình đã đưa ông T đến Bệnh viện C Thái Nguyên điều trị cho đến ngày 05/10/2021 thì ra viện. Về nhà ông T chỉ nằm tại chỗ không đi lại được, không tự phục vụ bản thân được, không nói, không viết, không tự điểm chỉ và không hiểu được mọi người nói gì nữa. Nay bà muốn thực hiện một số giao dịch dân sự nhưng không có chữ ký hay điểm chỉ của ông T thì không thể thực hiện được.Vì vậy bà làm đơn yêu cầu Toà án nhân dân thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên tuyên bố ông Lâm Văn T, sinh năm 1970; Địa chỉ: Tổ dân phố N2, phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên bị Mất năng lực hành vi dân sự.

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHỔ YÊN TỈNH THÁI NGUYÊN

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Số:02/2023/QĐST – VDS Phổ Yên ngày 17 tháng 02 năm 2023

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ Về việc: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN

 Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán-Chủ tọa phiên họp: Bà Hà Thị Thu Thủy.
Thư ký phiên họp: Ông Cao Văn Chiến-Thư ký tòa án nhân dân thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phổ Yên , tỉnh Thái Nguyên tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Hoàng Bảo Anh-Kiểm sát viên.
 Ngày 17 tháng 02 năm 2023 tại trụ sở Tòa án nhân dân thành Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 12/2022/TLST- VDS ngày 17 tháng 11 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một mất năng lực hành vi dân sự ” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số:02/2023/QĐST-VDS ngày 06 tháng 02 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1972;
Địa chỉ: Tổ dân phố N2, phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (có mặt).
- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Ông Lâm Văn T, sinh năm 1970;
Địa chỉ: Tổ dân phố N2, phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên (vắng mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu, bản tự khai và tại phiên họp, người yêu cầu bà Nguyễn Thị H trình bày: Bà và ông Lâm Văn T, tự nguyện xây dựng gia đình với nhau từ năm 1994, được gia đình hai bên tổ chức đám cưới theo phong tục tập quán địa phương nhưng hai người không đi đăng ký kết hôn. Sau khi làm đám cưới bà về chung sống cùng ông T và gia đình ông T, rồi được gia đình cho ra ở riêng.
Quá trình chung sống ông T là người hoàn toàn khỏe mạnh, minh mẫn, tỉnh táo và phát triển bình thường, cho đến đầu năm 2021 ông T bị tăng huyết áp, sau đó bị tai biến mạch máu não ba lần nhưng vì gia đình khó khăn nên chỉ ở nhà không đi điều trị ở đâu. Đến ngày 21/9/2021 thì ông Tho nhiều và khó thở nên gia đình đã đưa ông T đến Bệnh viện C Thái Nguyên điều trị cho đến ngày 05/10/2021 thì ra viện. Về nhà ông T chỉ nằm tại chỗ không đi lại được, không tự phục vụ bản thân được, không nói, không viết, không tự điểm chỉ và không hiểu được mọi người nói gì nữa. Nay bà muốn thực hiện một số giao dịch dân sự nhưng

## Page 2

2 không có chữ ký hay điểm chỉ của ông T thì không thể thực hiện được.Vì vậy bà làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên tuyên bố ông Lâm Văn T, sinh năm 1970; Địa chỉ: Tổ dân phố N2, phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên bị Mất năng lực hành vi dân sự.
Quá trình giải quyết vụ án Tòa án nhân dân thành phố Phổ Yên đã yêu cầu Bệnh viện C Thái Nguyên cung cấp cho Tòa án toàn bộ hồ sơ bệnh án của ông Lâm Văn T trong thời gian điều trị tại Bệnh viện C Thái Nguyên.
Theo Bệnh án lưu trữ số HS21/923, mã y tế 215200020500 của Bệnh viện C Thái Nguyên cung cấp thì ông Lâm Văn T , sinh năm 1970; Địa chỉ: Núi 2 - Nam Tiến -Phổ Yên -Thái Nguyên vào viện ngày 21/9/2021 ra viện ngày 05/10/2021. Chuẩn đoán: Viên phổi (J18.9)(J18.9)Loét tì đè; Nhồi máo não (I63.8); Tăng huyết áp(I10)(L89;I63;I10).
Ngày 27 tháng 12 năm 2022 Tòa án nhân dân thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên đã ra Quyết số 05/2022/QĐ-TCGĐ định trưng cầu giám định tại Viện pháp y tâm thần Trung ương, Giám định bệnh tật đối với ông Lâm Văn T, sinh 1970; địa chỉ: Tổ dân phố N2 , phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, xác định ông T có bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi dân sự hoặc mất năng lực hành vi dân sự không.
Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 03/2023/KLGĐ ngày 06/01/2023 của Viện pháp y tâm thần Trung ương đối với ông Lâm Văn T, sinh năm: 1970; địa chỉ: Tổ dân phố N2 , phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Sau khi tiến hành giám định đã kết luận như sau: “Tại thời điểm giám định đối tư ợng Lâm Văn T bị bệnh Mất trí nhớ trong bệnh mạch máu. Theo phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F01. Đối tượng mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi.
Tại phiên họp bà H giữ nguyên yêu cầu đề nghị Tòa án tuyên bố ông Lâm Văn T, sinh 1970; địa chỉ: Tổ dân phố N2, phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên bị Mất năng lực hành vi dân sự.
Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Căn cứ khoản 1 Điều 27; Điều 149, 367, 369, 370 , 371, 372, 376, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự ; Các Điều 22,46,47,49,53,54,57,58,59 Bộ luật dân sự năm 2015; Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu , nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
 Đề nghị Tòa án Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị H. Tuyên bố ông Lâm Văn T, sinh năm 1970; địa chỉ: Tổ dân phố N2, phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên Mất năng lực hành vi dân sự.
Xác định bà Nguyễn Thị H (vợ ông Lâm Văn T ) là người giám hộ của ông Lâm Văn T.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị H phải nộp lệ phí theo quy định của pháp luật để nộp ngân sách Nhà nước.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

## Page 3

3 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân nhân thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng:
Về thẩm quyền: Đây là việc dân sự về “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ” là loại việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án, quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Người bị y êu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự ông Lâm Văn T cư trú tại Tổ dân phố N2, phường NT, thành phố Phổ Yên , căn cứ khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên.
[2] Về nội dung vụ việc:
Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, đơn yêu cầu đề ngày 17/11/2022, bản tự khai của người yêu cầu bà Nguyễn Thị H xác định: Chồng bà là ông Lâm Văn T, sinh năm 1970, từ đầu năm 2 021 ông T bị tăng huyết áp, sau đó bị tai biến mạch máu não ba lần nhưng vì gia đình khó khăn nên chỉ ở nhà không đi điều trị ở đâu, cho đến ngày 21/9/2021 thì ông Tho nhiều và khó thở nên bà đã đưa ông T đến Bệnh viện C Thái Nguyên điều trị cho đến ngày 05/10/2021 thì ra viện.Về nhà ông T nằm tại chỗ , không đi lại được, không tự phục vụ bản thân được, không nói, không viết, không tự điểm chỉ và không hiểu được mọi người nói gì nữa. Trong gia đình nhà ông T ba đời nay không có ai mắc bệnh như ông
T. Nay bà muốn thực hiện một số giao dịch dân sự nhưng không có chữ ký hay điểm chỉ của ông T thì không thể thực hiện được. Vì vậy, bà Hyêu cầu Tòa án tuyên bố ông Lâm Văn T bị Mất năng lực hành vi dân sự.
Tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về mất năng lực hành vi dân sự: “1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người Mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần...”.
Căn cứ Kết luận giám định pháp y tâm thần số 03/2023/KLGĐ ngày 06/01/2023 của Viện pháp y tâm thần đối với ông Lâm Văn T, sinh năm: 1970;
địa chỉ: Tổ dân phố N2, phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Sau khi tiến hành giám định đã kết luận như sau: “Tại thời điểm giám định đối tượng Lâm Văn T bị bệnh Mất trí nhớ trong bệnh mạch máu. Theo phân loại quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F01. Đối tượng mất khả năng nhận thức và làm chủ hành vi.
Như vậy, yêu cầu của bà Nguyễn Thị H về việc yêu cầu tuyên bố ông Lâm Văn T Mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở chấp nhận.
[3]. Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị H là người yêu cầu Tòa án giải quyết việc dân sự nên phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật để nộp ngân sách Nhà nước.
[4]. Ông Thiện nay đang ở với vợ là bà Nguyễn Thị H và 02 người con.
Bà H là người giám hộ đương nhiên của ông T theo quy định tại Điều 47,54 Bộ luật dân sự. Bà H có đủ điều kiện là người giám hộ theo quy định tại Điều 49 Bộ luật dân sự, nên chấp nhận bà Nguyễn Thị H là người giám hộ cho ông Lâm Văn

## Page 4

T. Bà H có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại khoản 1 Điều 57 và khoản 1 Điều 58, khoản 1 Điều 59 Bộ luật dân sự.
[5]. Đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phổ Yên tại phiên họp là phù hợp và có căn cứ chấp nhận.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 149,367,369,370,371,372,376,378 Bộ luật Tố tụng dân sự ; Các Điều 22,46,47,49,53,54,57,58,59 Bộ luật dân sự năm; Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu , nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Thị H .Tuyên bố ông Lâm Văn T , sinh năm 1970; địa chỉ: Tổ dân phố N2 , phường NT, thành phố Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên là người Mất năng lực hành vi dân sự.
2. Xác định bà Nguyễn Thị H (Vợ ông Lâm Văn T) là người giám hộ của ông Lâm Văn T.
Bà Nguyễn Thị H có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại khoản 1 Điều 57, khoản 1 Điều 58 và khoản 1 Điều 59 Bộ luật dân sự.
3. Về chi phí giám định: Bà Nguyễn Thị H đã tự nguyện chi phí xong toàn bộ chi phí giám định, không đặt ra việc giải quyết.
4. Về lệ phí: Bà Nguyễn Thị H phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn đồng) lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm để nộp ngân sách Nhà nước , được khẩu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí bà H đã nộp 300.000 đồng theo Biên lai thu số 0002488 ngày 17/11/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Phổ Yên , tỉnh Thái Nguyên.
5. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người giám hộ có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định.Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị Quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện Kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra Quyết định.

Nơi nhận :
- TAND tỉnh Thái Nguyên;
- VKSND tỉnh Thái Nguyên;
- VKSND TP Phổ Yên;
- UBND phường NT;
- CCTHA dân sự TP Phổ Yên;
- Đương sự.
- Lưu hồ sơ.

TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký tên)


Hà Thị Thu Thủy