Bản án số: 37/2023/DS-PT
Kiện yêu cầu chấm dứt hành vi ngăn trở quyền sử dụng đất, tranh chấp chia thừa kế và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Số: 37/2023/DS-PT
Ngày: 08/02/2023
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Hà Nội
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: “Kiện yêu cầu chấm dứt hành vi ngăn trở quyền sử dụng đất, tranh chấp chia thừa kế và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” giữa Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị M với Bị đơn: Ông Nguyễn Xuân M1

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Bản án số: 37/2023/DS-PT Ngày: 08/02/2023 V/v “Kiện yêu cầu chấm dứt hành vi ngăn trở quyền sử dụng đất, tranh chấp chia thừa kế và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Bùi Xuân Trọng;
Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Hồng Nam;
 Bà Vũ Thị Thu Hà.
Thư ký phiên tòa: Ông Phan Nhật Phong - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa:
Ông Phạm Đức Thắng - Kiểm sát viên cao cấp.
Ngày 08 tháng 02 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp caot ại Hà Nội mở phiên tòa công khai xét x ử vụ án dân s ự phúc thẩm thụ lý 214/2022/TLPT-DS ngày 07 tháng 7 năm 20 22 về việc “Kiện yêu cầu chấm dứt hành vi ngăn trở quyền sử dụng đất, tranh chấp chia thừa kế và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. Do có kháng cáo của bị đơn và người có quy ền lợi nghĩa vụ liên quan đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2022/DS-ST ngày 05 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh T.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét x ử số 337/2023/QĐ-PT ngày 13 tháng 01 năm 2023, giữa:
1. Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị M, sinh năm 1962; Nơi cư trú: Thôn Q, xã V, thành phố T, tỉnh T; có mặt.
2. Bị đơn: Ông Nguyễn Xuân M1 , sinh năm 1956; Nơic ư trú: Thôn T1, xã V, thành phố T, tỉnh T; có mặt.
Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho bị đơn: Luật sư Đặng Thị Vân T2 - Văn phòng luật sư K thuộc Đoàn luật sư thành phố Hà Nội; có mặt.
3. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

## Page 2

3.1. Bà Nguyễn Thị T3, sinh năm 1941; Nơi cư trú: Thôn C10, xã S, huyện Đ, tỉnh Đ.
3.2. Bà Nguyễn Thị R (tên khác: H), sinh năm 1938; Nơi cư trú: Thôn Q, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.3. Bà Nguyễn ThịN (tên khác: T4), sinh năm 1944; Nơi cư trú: Thôn T5, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.4. Bà Nguyễn Thị T6, sinh năm 1947; Nơi cư trú: Thôn T5, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.5. Bà Nguyễn Thị Đ1, sinh năm 1951; Nơi cư trú: Thôn N1, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.6. Bà Nguyễn Thị U, sinh năm 1958; Nơi cư trú: Thôn T7, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.7. Bà Lại Thị M2, sinh năm 1954; Nơi cư trú: Thôn T5, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.8. Anh Nguyễn Xuân L , sinh năm 1980; Nơi cư trú: Thôn T5, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.9. Chị Nguyễn Thị L1, sinh năm 1983; Nơi cư trú: Thôn T5, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.10. Chị Nguyễn Thị L2, sinh năm 1989; Nơi cư trú: Thôn T5, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.11. Ông Nguyễn Hữu T8, sinh năm 1954; Nơi cư trú: Thôn T5, xã V, thành phố T, tỉnh T.
3.12. Anh Nguyễn Hữu L3, sinh năm 1993; Nơi cư trú: Thôn T5, xã V, thành phố T, tỉnh T.
Người đại diện theo ủy quyền của bà T3, bà R, bà N, bà T6, bà Đ1, bà U, bà M2, anh L, chị L1, chị L2, ông T8, anh L3: Ông Nguyễn Xuân M1, sinh năm 1956; Nơi cư trú: Thôn T1, xã V, thành phố T, tỉnh T; có mặt.
3.13. Chị Nguyễn Thị T9, sinh năm 1976; Nơi cư trú: Thôn B, xã V1, thành phố T, tỉnh T; vắng mặt.
3.14. Chị Nguyễn Thị H1, sinh năm 1984; Nơi cư trú: Thôn T10, xã T11, huyện V2, tỉnh T; có mặt.
3.15. Anh Nông Văn H2 , sinh năm 1970; Nơi cư trú: Khu Lao đ ộng, thị trấn L4, huyện L4, tỉnh L5; vắng mặt.
3.16. Anh Nông Văn B1 , sinh năm 1972; Nơi cư trú: S ố 239 khu Lao động, thị trấn L4, huyện L4, tỉnh L5; vắng mặt.

## Page 3

3.17. Anh Nông Văn C , sinh năm 1976; Nơi cư trú: Thôn H3, xã M3, huyện C1, tỉnh L5; vắng mặt.
3.18. Chị Nông Thị L6, sinh năm 1 980; Nơi cư trú: S ố 90 khu Lao đ ộng, thị trấn L4, huyện L4, tỉnh L5; vắng mặt.
3.19. Ủy ban nhân dân thành phố T, tỉnh T; Địa chỉ: Số 71, đường T12, thành phố T, tỉnh T.
Người đại diện theo pháp luật: Ông Đinh Gia D ; Chức vụ: Chủ tịch U ỷ ban nhân dân (sau đây viết tắt là UBND) thành phố T;
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Phạm Đình T13 , Chức vụ: Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường UBND thành phố T; có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
I. Theo đơn khởi kiện, bản tự khai và lời khai trong quá trình tố tụng, nguyên đơn bà Nguyễn ThịM trình bày và có yêu cầu cụ thể như sau:
Bố bà là cụ Nguyễn Xuân K1 (chết năm 1987) có hai vợ. Cụ K1 và cụ D1 (chết năm 1974) kết hôn năm 1935, có 09 ngư ời con là bà Nguyễn Thị T3, bà Nguyễn Thị R, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị H4 (chết năm 2021, có 04 con:
Nông Văn H2, Nông Văn B1, Nông Văn C và Nông Thị L6), bà Nguyễn Thị T6, bà Nguyễn Thị Đ1, ông Nguyễn Xuân X (chết 1996, có vợ bà Lại Thị M2 và 04 con Nguyễn Thị T9, Nguyễn Xuân L , Nguyễn Thị L1 và Nguyễn Thị L2), ông Nguyễn Xuân M1 và bà Nguyễn Thị U. Năm 1953, C ụ K1 kết hôn với cụ Trần Thị N2 (chết năm 2009) có 02 con là bà Nguyễn Thị N3 và bà Nguyễn Thị M;
(Bà N3 chết năm 2019, chồng là ông Nguyễn Hữu T8 và 02 con là Nguyễn Thị H1 và Nguyễn Hữu L3).
Cụ K1 trước đây là địa chủ, có nhiều đất đai nên sau khi kết hôn đã cho cụ N2 mảnh đất đang tranh chấp (thửa 196, tờ bản đồ 06) tại thôn Q, xã V, còn cụ K1 sống cùng bàc ả và các anh chị con bà cả ở thôn T5, xã V. Cụ N2 làm một căn nhà nhỏ tường đất lợp rạ để 03 mẹ con sinh sống. Đến năm 1978, bà N3 đi lấy chồng và ở nhà chồng, còn bà vẫn ở cùng cụ N2, mẹ con chăm lo cho nhau.
Cụ N2 nói đất này cho bà, bà toàn quyền định đoạt. Năm 1980, khi Ủy ban nhân dân xã tiến hành đo đạc đất đai, bà đứng ra kê khai diện tích đất. Năm 1995, bão làm đổ hết cả nhà cửa bà phải vay mượn và buôn bán lấy tiền xây nhà, tôn sân, đào tre xây tường bao xung quanh thì mới có được mảnh đất như ngày hôm nay.
Mảnh đất trên bà s ử dụng ổn đ ịnh, đóng thu ế đầy đủ, lâu dài không có tranh chấp với ai. B à được nhà nư ớc công nhận quyền sử dụng đất hợp pháp vàc ấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AG068888 ngày 11/12/2006, s ố vào sổ cấp gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất s ố H00003/VC-TP/1152/QĐ-UB tên Nguyễn Thị M.

## Page 4

Quá trình kê khai, đo đạc đất đai và Ủy ban nhân dân xã làm thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không ai có ý ki ến gì. Năm 2011, ông M1 và bà N3 đến nhà bà đòi 01 sào ru ộng của mẹ con bà v ề cho ông T14 làm, các anh chị không có ý ki ến gì về diện tích đất ở của bà. Năm 2019 bà N3 mất, khi còn sống bà N3 không đòi hỏi quy ền lợi gì v ề mảnh đất này, chưa bao gi ờ UBND xã phải hòa giải tranh chấp đất đai giữa chị em bà. Nay do sức khỏe yếu, điều kiện kinh tế khó khăn nên bà mu ốn nhượng một phần mảnh đất để lấy tiền thuốc men, sinh sống và sửa lại gian nhà cho đ ỡ dột nát. Tuy nhiên, khi liênh ệ làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở địa phương thì bà được UBND xã thông báo ông M1 có đơn cho rằng đất trên là di sản thừa kế của cụ Nguyễn Xuân K1 nên UBND xã V không cho bà chuyển nhượng đất, địa phương đã gọi các bên hòa gi ải nhi ều lần nhưng ông M1 đều vắng mặt nên không hòa gi ải được. Nay bàM cho rằng ông M1 cản trở bà thực hi ện quy ền của ngư ời có quyền s ử dụng đất hợp pháp, đ ề nghị Tòa án gi ải quy ết công nhận quy ền s ử dụng đất của bà và yêu cầu ông M1 chấm dứt hành vi cản trở thực hiện quyền sử dụng đất của bà.
Đối với yêu cầu của bị đơn ông Nguyễn Xuân M1 về chia di sản thừa kế của cụ K1 thửa số 196, tờ bản đồ số 06 tại thôn Q, xã V và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bà có quan đi ểm là cụ K1 trước đây đã choc ụ N2 diện tích đất trên để mẹ con bà ở, cụ K1 không sinh sống trên đất, không có công sức tôn tạo đất, không thực hiện nghĩa vụ tài chính và không kê khai đứng tên người sử dụng đất nên không có quy ền sử dụng đất. Cụ N2 đã cho bà mảnh đất trên t ừ trước nên bà đã đứng tên, nộp thuế, sử dụng ổn định, năm 2006 bà được UBND thành phốT cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không ai có ý ki ến gì. Bà là người sử dụng đất ổn định lâu dài đư ợc Nhà nư ớc thừa nhận quyền sử dụng đất; diện tích đất trên không phải là di sản thừa kế của cụ K1 để lại nên bà không chấp nhận yêu cầu của ông M1 về chia di sản thừa kế đất này và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
II. Theo bản tự khai, lời khai của bị đơn ông Nguyễn Xuân M1 trình bày và yêu cầu cụ thể như sau:
Ông đồng ý với phần trình bày v ề quan hệ huyết thống bố mẹ và các anh chị em trong gia đình như bàM trình bày.
Năm 1953, bố ông là cụ K1 lấy vợ hai là cụ Trần Thị N2 (chết năm 2009)
sau cải cách ruộng đất thì cụ K1 mua nhà ở thôn T5, xã V sống cùng mẹ ông là cụ D1 và anh chị em ông, cụ N2 vẫn ở cùng ông bàn ội tại Thôn Q, xã V. Sau một thời gian bà N2 phát sinh mâu thuẫn với em dâu nên ông bàn ội cho bố ông mảnh vườn tại Thôn Q, xã V (đất đang có tranh chấp) để cụ N2 làm nhà ở riêng.
Bố ông chết năm 1987 không để lại di chúc, di sản để lại là mảnh đất 154m2 tại thửa s ố 196, t ờ bản đ ồ số 06, ở thôn Q, xã V, thành phố T, tỉnh Thiện bà Nguyễn ThịM quản lý đã được UBND thành phốT cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên Nguyễn Thị M. Ông không chấp nhận yêu cầu của bà M.

## Page 5

Ngày 18/3/2021, ông M1 có đơn yêuc ầu phản tố, cho rằng thửa số 196, tờ bản đồ số 06 ở thôn Q, xã V, thành phố T, tỉnh T là di sản thừa kế của cụ Nguyễn Xuân K1 chưa chia, vi ệc bàM tự ý làm thủ tục để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây vi ết tắt là GCNQSDĐ) không thông báo nên ông không biết. Ông M1 đề nghị hủy GCNQSDĐ số AG068888 ngày 11/12/2006 vào sổ số H00003/VC-TP/1152/QĐ-UB mang tên Nguyễn ThịM và phân chia thừa kế đối với thửa đất trên. Cụ thể hàng thừa kế của bố ông có 11 ngư ời con nên mỗi người được hưởng 14m2 đất và đ ề nghị giao cho 10 ngư ời (trừ bà M)
được nhận kỷ phần bằng hiện vật.
III. Quan điểm của những người có quyền và nghĩa vụ liên quan:
1. Ông Nguyễn Xuân M1 đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị T3, bà Nguyễn Thị R, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị T6, bà Nguyễn Thị Đ1, bà Nguyễn Thị U, bà Nguy ễn Thị M2, anh Nguyễn Xuân L , chị Nguyễn Thị L1, chị Nguyễn Thị L2, ông Nguyễn Hữu T8, anh Nguyễn Hữu L3 trình bày:
Về quan hệ huyết thống bố mẹ và các anh chị em trong gia đình như bàM trình bày là đúng nhưng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị
M. Đồng ý với yêuc ầu của bị đơn, đề nghị hủy GCNQSDĐ số AG068888, số vào sổ cấp GCNQSDĐ số H00003/VC-TP/1152/QĐ-UB do UBND thành phốT cấp ngày 11/12/2006 mang tên bà Nguyễn ThịM và phân chia di sản thừa kế của cụ K1 để lại tại thửa đất số 196, tờ bản đồ số 06 thuộc Thôn Q, xã V, thành phố T, tỉnh T theo quy định của pháp luật, đề nghị chia hiện vật và tặng cho toàn bộ phần di sản thừa kế được hưởng cho ông Nguyễn Xuân M1.
2. Anh Nông Văn H2, anh Nông Văn B1, anh Nông Văn C, chị Nông Thị L6 (con bà Nguyễn Thị H4) có văn bản trình bày đồng ý với phần trình bày v ề quan hệ huyết thống bố mẹ và các anh chị em trong gia đình như bàM trình bày.
Nhất trí với yêu cầu hủy GCNQSDĐ số AG068888, số vào sổ cấp GCNQSD đất số H00003/VC-TP/1152/QĐ-UB do UBND thành phốT cấp ngày 11/12/2006 mang tên bà Nguyễn ThịM và phân chia di sản thừa kế là mảnh đất tại thửa số 196, tờ bản đồ số 06 thuộc Thôn Q, xã V, thành phố T, tỉnh T theo quy định của pháp luật, đề nghị chia hiện vật và nhường toàn bộ cho ông Nguyễn Xuân M1.
Ngoài ra không có yêu cầu gì khác.
3. Chị Nguyễn Thị H1 trình bày: Về nguồn gốc thửa đất số 196, tờ bản đồ số 06 ở thôn Q, xã V, thành phốT đã được UBND thành phốT cấp GCNQSDĐ số AG068888, số vào sổ cấp GCNQSDĐ số H00003/VC-TP/1152/QĐ-UB ngày 11/12/2006 đứng tên bà Nguyễn Thị M, ngu ồng ốc đất trư ớc đâyc ủa aich ị không rõ, chỉ biết đất này bà ngo ại là cụ Trần Thị N2 sinh sống với hai con gái bà Nguyễn Thị N3 (mẹ đẻ chị) và dì là bà Nguyễn Thị M, đến năm 1984 mẹ chị kết hôn với bố ở thôn T1, xã V, bà ngoại và dìM sinh sống trên đất, do cụ N2 bị mù và đi ếc, bàM tự kê khai đất và làm thủ tục đến năm 2006 bàM được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không ai biết. Năm 2009 cụ N2 chết không để lại di chúc, nay bàM có ý định bán đất nhưng ông M1 không đồng ý dẫn đến

## Page 6

tranh chấp. Chị đồng ý với yêu cầu của bị đơn ông Nguyễn Xuân M1 về yêu cầu chia di sản thừa kế của cụ Nguyễn Xuân K1 đối với diện tích đất trên và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà Nguyễn Thị M, đồng thời chị H1 là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập đề nghị chia di sản thừa kế của cụ Trần Thị N2 để lại và được hưởng di sản thừa kế phần của mẹ chị là bà Nguyễn Thị N3 được chia, ngoài ra không có yêu cầu gì khác.
4. Đối với người liên quan làc hị Nguyễn Thị T9: Trong quá trình gi ải quyết vụ án, Tòa án giao các văn bản tố tụng: Thông báo thụ lý vụ án, thông báo kiểm tra việc giao nộp tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải nhưng chị Nguyễn Thị T9 không đến Tòa án làm việc cũng không có văn bản ghi ý kiến gửi cho Tòa án.
5. Đại diện UBND thành phố T, tỉnh T có quan điểm: Việc UBND thành phốT thực hi ện cấp gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất s ố H00003/VC-TP ngày 11/12/2006 mang tên Nguyễn ThịM được thực hiện trên cơ s ở Hội đồng đăng ký đất đai của UBND xã V đã xét duyệt, xác nhận hồ sơ đủ điều kiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn ThịM là đảm bảo đúng trình tự thủ tục tại thời điểm cấp giấy. Đề nghị Tòa án căn c ứ vào các quy định của pháp luật để giải quyết vụ án.
IV. Kết quả định giá tài sản và xem xét thẩm định tại chỗ
1. Kết quả định giá về tài sản:
- Về đất: Thửa đất số 196, tờ bản đồ số 06, tại thôn Q, xã V, thành phố T, diện tích theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 154m2; kết quả đo đạc hiện trạng: 144,8m2. Tứ cận: Phía Đông dài 14,27m giáp nhà ông S1; Phía Tây dài 13,6m giáp đường liên thôn; Phía Nam dài 10 m giáp ngõ nhà ông B2; Phía Bắc dài 10,77m giáp ngõn hà ông S1. Đất có trị giá là: 144,8m 2 x 16.000.000 đồng/01m2 = 2.316.800.000 đồng (Hai t ỷ, ba trăm mư ời sáu tri ệu, tám trăm nghìn đồng).
- Về tài sản trên đất: Gồm có 02 gian nhà xây lợp ngói cấp 4, diện tích 24m2, 01 bể nước 01m3, 01 giếng nước, 01 gian chuồng lợn diện tích 4m2 và 01 nhà vệ sinh 02m2, tường bao: phía Tây dài 13,6m có 02 cánh cổng sắt, phía Nam dài 8,5m, phía Bắc dài 4m, chi ều cao 1,4m. Sân 40m 2 láng xi măng; 01 cây nhãn, 05 khóm chu ối và 01 cây mít nh ỏ. Các đương s ự có mặt thống nhất đề nghị không yêu cầu định giá các tài sản trên đất vì công trình xây dựng trên đất đã lâu, đã xuống cấp, cây cối giá trị không đáng kể.
2. Kết quả xác minh tại địa phương:
2.1. Ông Vũ Đức G , công chức địa chính xã V cung c ấp: Theo GCNQSDĐ số AG068888 thửa đất 196 t ờ bản đồ 06 tại thôn Q, xã V có diện tích 154m2; theo đo đạc VLAP 2012 thửa đất là thửa số 189 tờ bản đồ 25 diện tích 147,5m2; đo đạc qua xem xét thẩm định tại chỗ diện tích là 144,8m 2. Lý do có sự chênh lệch số liệu do đo đạc vì thời điểm làm thủ tục cấp GCNQSDĐ bà

## Page 7

M và các hộ liền kề xác định ranh giới chưa cụ thể, rõ ràng và giai đo ạn 2014 - 2015 làm đường liên thôn dẫn đến diện tích đất nhà bàM bị thu hẹp lại.
2.2. Ông Nguyễn Công T15 - Phó Chủ tịch UBND xã V cung cấp: Theo các tài liệu quản lý đất đai địa phương thửa đất 196, tờ bản đồ số 06, thôn Q, xã V, thành phốT quy chủ đứng tên bà Nguyễn ThịM từ năm 1995 - 1996, nguồn gốc đất trước đây địa phương chỉ biết là của cụ Trần Thị N2 (mẹ đẻ bà M). Quá trình sử dụng chủ yếu là cụ N2 và bà M, còn bà N3 đi lấy chồng ở nơi khác. Vào thời điểm năm 2004 - 2008 UBND xã V thực hiện sự chỉ đạo của UBND thành phố cấp GCNQSDĐ đồng loạt cho các hộ dân chưa được cấp GCNQSDĐ, trong đó thửa đất 196 đã làm hồ sơ cấp GCNQSDĐ đứng tên bà M, các thủ tục làm tại UBND đều công khai, dân chủ tại UBND xã và xu ống tận thôn theo quy định của pháp luật. Từ khi làm thủ tục đến khi được cấp GCNQSDĐ thì không nhận được đơn từ khiếu nại gì. Tại thời điểm này cụ N2 vẫn còn sống và khỏe mạnh.
Từ khi được cấp GCNQSDĐ bàM thực hiện quyền và nghĩa v ụ nộp thuế cho Nhà nước, quan điểm của địa phương đất là của bà M, việc cấp GCNQSDĐ cho bàM là đúng trình t ự pháp luật. Đến ngày 20/5/2018 , thì ông M1 và bà N3 có đơn đ ề nghị UBND xã V dừng ký các thủ tục liên quan đến chuyển như ợng, tặng cho đối với thửa đất này. Đối với tài liệu quản lý đất đai tại địa phương trước bản đồ 241 không còn lưu trữ bản đồ 299, sổ mục kê và tài li ệu liên quan đến bản đồ 299 nên không xác định được thửa đất đang tranh chấp trên trước khi có bản đồ 241 chủ sử dụng mang tên ai, địa phương chỉ biết cụ Trần Thị N2 và hai con gái là bà Nguyễn ThịM và Nguyễn Thị N3 sinh sống trên đất này, đến khi bà N3 đi lấy chồng thì cụ N2 và bàM sinh sống. Thửa đất 196 tờ bản đồ số 06 tại thôn Q thể hiện trên bản đồ và sổ mục kê 241 (năm 1995 - 1996), tài liệu gốc của UBND xã V đang lưu trữ tại Sở Tài nguyên và Môi trường tên người sử dụng đất là bà Nguyễn Thị M. Đối với Sổ mục kê 241 thửa đất 196, di ện tích 154m2 có ghi tên là Trần Thị N4 mà UBND xã V cung cấp cho Tòa án, sau khi kiểm tra lại xác định đây là sổ do ông Phạm Xuân V3 là cán bộ địa chính xã V, thành phốT lập từ sau năm 2000.
2.3. Ông Phạm Văn N5 , nguyên trư ởng thôn Q, xã V, thành phốT (thời kỳ năm 2000 - 2005) cung c ấp: Giai đo ạn bàM làm thủ tục hồ sơ cấp GCNQSDĐ ông là ngư ời trực tiếp phối hợp với UBND xã V làm thủ tục cấp GCNQSDĐ cho cách ộ dân trong đó có h ồ sơ h ộ bà M, tại thời đi ểm cấp GCNQSDĐ chỉ có bàM và cụ N2 sống chung tại thửa đất này còn bà N3 đã đi lấy chồng; khi làm thủ tục căn cứ tên trong trích lục bản đồ thì cụ N2 không có ý kiến gì, UBND xã đã niêm y ết và thông báo trên các phương ti ện thông tin đại chúng, không ai có ý ki ến khiếu nại tranh chấp gì. Về nguồn gốc thửa đất trước đây của ai ông không rõ, ông chỉ biết từ năm 1967 - 1968 thửa đất này doc ụ Trần Thị N2 và hai con sử dụng, khi bà N3 đi lấy chồng thì cụ N2 và bàM ở. Về tài liệu quản lý đất đai tại địa phương thửa đất này từ trước đến nay chỉ đứng tên bàM chứ không đứng tên ai khác, nên tôi khẳng định bàM được cấp GCNQSDĐ là đúng.

## Page 8

2.4. Ông Nguyễn Công N6 , nguyên trư ởng thôn Q, xã V, thành phốT (thời kỳ năm 2006 - 2008) cung cấp: Nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp do cụ N2 cùng hai con là bà N3 và bàM sử dụng từ năm 1967 - 1968, sau đó bà N3 đi lấy chồng thì bàM ở cùng cụ N2, nghĩa vụ tài chính đối với thửa đất do bàM thực hiện, khi bàM làm GCNQSDĐ do trưởng thôn là ông N5 trực tiếp làm, thời điểm cấp GCNQSDĐ cho bàM làm thủ tục cấp đồng loạt cho cách ộ gia đình theo quy ết định của UBND thành phố T, thủ tục làm đúng quy định của pháp luật, từ khi làm thủ tục cấp GCNQSDĐ đến nay không ai có khi ếu nại gì, thửa đất này do cụ N2 và hai con sinh s ống, sau này bà N3 lấy chồng thì chỉ có cụ N2 và bàM sống cùng nhau, hoàn cảnh rất khó khăn , khi làm thủ tục cấp GCNQSDĐ cho bàM thì cụ N2 và bà N3 vẫn còn sống không có ý ki ến gì, khi có GCNQSDĐ đứng tên bàM tôi là người trực tiếp giao lại cho gia đình không ai có ý kiến, khiếu nại hoặc tranh chấp gì đối với đất này.
2.5. Ông Lê Xuân H5 , trưởng thôn Q, xã V, thành phốT cung cấp: Tôi làm trưởng thôn Q, xã V, thành phốT từ tháng 4/2010 đến nay. Đối với đất đang tranh chấp tôi đư ợc biết nguồn gốc thửa đất 196 t ừ trước là 03 m ẹ con cụ N2 sinh sống, khi làm trư ởng thôn thì thửa đất này đã đư ợc cấp GCNQSDĐ mang tên bà M, do bàM nộp thuế và làm nghĩa vụ tài chính với nhà nước, không ai có ý kiến gì, đến cuối năm 2020 ông Nguyễn Xuân M1 có đơng ửi UBND xã đ ề nghị hòa giải tranh chấp đất đai liên quan thửa đất trên, nhưng khi xã hòa giải thì ông M1 vắng mặt. Tôi xác định thửa đất số 196, tờ bản đồ 06, thôn Q, xã V, thành phốT được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà Nguyễn ThịM là hợp pháp, bàM đã sử dụng ổn định và thực hiện nghĩa vụ của người sử dụng đất từ trước đến nay.
V. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2022/DS-ST ngày 05 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh T đã quyết định:
Áp dụng Điều 26, khoản 4 Điều 34; khoản 1 Điều 37, Điều 147, Điều 157 Điều 165, điểm e khoản 1 Điều 217, Điều 228, Điều 271, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 36 Pháp lệnh thừa kế năm 1990; Điều 167, 168 Luật Đất đai; Điều 163, 164, 611, 613 và khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 ; Điều 12, Điều 26, Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp án phí, lệ phí Tòa án.
Xử:
1. Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Xuân M1 về yêu cầu chia di sản thừa kế do hết thời hiệu khởi kiện.
2. Không chấp nhận yêu cầu độc lập của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị H1 về yêu cầu chia di sản thừa kế của cụ N2.
3. Không chấp nhận yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bị đơn và người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan.

## Page 9

4. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:
Buộc ông Nguyễn Xuân M1 chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật đối với quyền sử dụng đất của bà Nguyễn ThịM tại thửa đất số 196, tờ bản đồ số 06 tại thôn Q, xã V, thành phốT đã được UBND thành phốT cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AG068888 vào sổ số H00003/VC -TP/1152/QĐ-UB ngày 11/12/2006.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định v ề án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Ngày 14/4/2022, bị đơn là ông Nguyễn Xuân M1 , Người có quy ền l ợi, nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn Hữu T8, anh Nguyễn Hữu L3 và chị Nguyễn Thị H1 có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
VI. Tại phiên tòa phúc thẩm:
1. Ông Nguyễn Xuân M1 trình bày: Thửa số 196, tờ bản đồ số 06 ở thôn Q, xã V, thành phố T, tỉnh T là di sản thừa kế của cụ Nguyễn Xuân K1 chưa chia, việc bàM tự ý làm thủ tục để được cấp GCNQSDĐ không thông báo nên ông không bi ết. Ông M1 đề nghị hủy GCNQSDĐ số AG068888 ngày 11/12/2006 vào sổ số H00003/VC-TP/1152/QĐ-UB mang tên Nguyễn ThịM và phân chia thừa kế đối với thửa đất trên cho 11 người con.
2. Người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan chị Nguyễn Thị H1 đồng tình với quan điểm của ông Ông Nguyễn Xuân M1.
3. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông M1 được ủy quyền trình bày:
Về nguồn gốc đất tranh chấp làc ủa cụ Nguyễn Xuân K 1 và cụ Trần Thị N2. Cụ K1 mất năm 1987 không để lại di chúc, bàM cho rằng được mẹ cho đất nhưng khi làm thủ tục kê khai cấp để cấp GCNQSDĐ thì cụ N2 còn sống không có văn bản thể hiện vi ệc tặng cho nào với bà M. Vi ệc bàM được cấp GCNQSDĐ nhưng trong h ồ sơ không thể hiện việc kê khai hayt ừ chối di sản thừa kế là không đúng với quy định pháp luật. Cụ K1 chết năm 1987, theo quy định thời hiệu khởi kiện thừa kế tính từ ngày 10/9/1990 đến thời điểm bị đơn khởi kiện chia thừa kế là 30 năm 07 tháng . Theo lời khai của một số đương sự thời điểm cụ N2 về ở trên đất đã có nhà là tranh chấp nhà ở. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêuc ầu của bị đơn và ngư ời có quyền lợi nghĩa vụ liên quan chia di sản thừa k ế cuảc ụ K1 vàc ụ N2 theo quy định của pháp lu ật và hủy GCNQSDĐ.
4. Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa:
- Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Những người tham gia tố tụng thực hiện đúng các quy định tại Điều 70, 71, 72, 73, 234 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

## Page 10

- Về nội dung kháng cáo của các đương sự:
+ Về quan hệ tài sản: Cụ K1 kết hôn với cụ D1 năm 1935, sau đó năm 1953 kết hôn với cụ N2, hôn nhân gi ữa cụ K1 với cụ D1 và cụ N2 là hôn nhân thực tế. Tài sản đang tranh chấp phát sinh t ừ năm 1967. Việc kết hôn cũng như tài sản đều phát sinh trong thời kỳ Luật Hôn nhân và gia đình năm 1959 có hiệu lực. Theo quy định, tài sản có trước, trong và sau thời kỳ hôn nhân đều là tài sản chung của cả 3 cụ. Tòa án cấp sơ thẩm xác định đây chỉ là tài sản chung của cụ K1 và cụ N2 là không đúng.
+ Việc xác định cụ N2 đã cho bàM đất: BàM sống cùng với cụ N2, việc bàM đứng tên trên GCNQSDĐ không có nghĩa cụ N2 đã cho bàM đất, tại đơn xin cấp GCNQSDĐ của bàM không ghi ngu ồng ốc đ ất. BàM không chứng minh được việc cụ N2 cho đất. Tòa án cấp sơ thẩm xác định cụ N2 đã cho bàM đất là không có cơ sở.
+ Về việc cấp GCNQSDĐ cho bà M: Cụ D1 chết năm 1974, tài sản này là tài sản chung giữa cụ K1, cụ N2 và hàng thừa kế thứ nhất của cụ D1. BàM làm thủ tục cấp GCNQSDĐ đứng tên mình không có sự đồng ý của hàng thừa kế thứ nhất của cụ D1 là không đúng.
 Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 310 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, chấp nhận một phần kháng cáoc ủa ông M1, ông T8, chị H1, anh L3 để hủy bản án sơ thẩm về giải quyết lại theo hướng: hủy GCNQSDĐ mà UBND thành phốT cấp cho bà M. Tài sản trên là di sản thừa kế của cụ K1, cụ D1, cụ N2, cần phải giải quyết yêu cầu chia thừa kế của ông T8, chị H1, anh L3 và giải quyết yêuc ầu đòi di sản thừa kế đối với hàng thừa kế thứ nhất của cụ D1.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu đã thu thập có trong hồ sơ vụ án, cũng như thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định:
[I]. Về tố tụng:
[1]. Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Đây là vụ án dân sự “Kiện yêuc ầu chấm dứt hành vi ngăn trở quyền sử dụng đất, tranh chấp chia thừa kế và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” theo khoản 5, khoản 9 Điều 26, khoản 4 Điều 34 , Điều 37 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân thành phốT đã chuyển vụ án đến Tòa án nhân dân tỉnh T để thụ lý và giải quyết là đúng thẩm quyền.
[2]. Đơn kháng cáoc ủa bị đơn là ông Nguyễn Xuân M1 và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn Hữu T8, anh Nguyễn Hữu L3, chị Nguyễn Thị H1 trong hạn luật định, đúng thủ tục pháp luật được quy định tại khoản 1 Điều 273, Điều 280 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

## Page 11

[3]. Tại phiên tòa vắng mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà T3, bà R, bà N, bà T6, bà Đ1, bà U, bà M2, anh L, chị L1, chị L2, ông T8, anh L3 nhưng đã ủy quyền cho ông Nguyễn Xuân M1 tham gia tố tụng. Chị T9, anh H2, anh B1, anh C, chị L6 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt không có lý do.
Căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án tiến hành xét xử vụ án theo thủ tục chung.
[II]. Xét nội dung kháng cáo:
Xét kháng cáo của bị đơn và những người có quy ền l ợi, nghĩa v ụ liên quan, Hội đồng xét xử thấy như sau:
[1]. Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ lời khai của các đương sự đều thống nhất, cụ K1 có hai vợ là cụ D1 và cụ N2. Cụ K1 và cụ D1 có 9 con chung là bà Nguyễn Thị T3, bà Nguyễn Thị R, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị H4, bà Nguyễn Thị T6, bà Nguyễn Thị Đ1, ông Nguyễn Xuân X, ông Nguyễn Xuân M1 và bà Nguyễn Thị U. Cụ K1 và cụ N2 có 02 con chung là bà Nguyễn Thị N3 và bà Nguyễn Thị M. Các cụ không có con nuôi. 09 người con riêng cụ K1 không ai ở cùng cụ N2, không ai có quan hệ chăm sóc nuôi dưỡng cụ N2 nên xác định hàng thừa kế thứ nhất của cụ K1 gồm cụ N2 và 11 người con; hàng thừa kế thứ nhất của cụ N2 là bàM và bà N3. Cụ K1 và cụ N2 chung sống trước ngày 13/01/1960 (ngày công bố Luật Hôn nhân và gia đình năm 1959), theo điểm a Điều 4 Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19/10/1990 và quy định của pháp luật thì cụ K1 và cụ N2 là hôn nhân thực tế và là người thừa kế hàng thứ nhất của nhau.
[2]. Về di sản thừa kế:
Tòa án cấp sơ thẩm nhận định: Qua xác minh tại địa phương và các đương sự thừa nhận nguồn gốc thửa đất tranh chấp của cụ K1 cho cụ N2 từ năm 1967- 1968 để cụ N2 làm nhà 03 mẹ con ở riêng vì cụ N2 và cụ D1 không ở được với nhau, như vậy thửa đất trên có nguồn gốc là tài sản của cụ K1 cho cụ N2 ra ở riêng, xác định di sản của cụ K1 và cụ N2 là 144,8m2 trên thửa đất số 196, tờ bản đồ số 06, thôn Q, xã V, thành phốT (UBND thành phốT cấp GCNQSDĐ số AG068888 ngày 11/12/2006 vào sổ số H00003/VC -TP/1152/QĐ-UB mang tên Nguyễn Thị M). Theo đo đạc năm 1996 thì thửa đất 196 diện tích 154m 2 tên chủ hộ sử dụng đất Nguyễn ThịM do thời điểm làm thủ tục cấp GCNQSDĐ bà M và các hộ liền kề xác định ranh giới chưa cụ thể, rõ ràng. Bản án sơ thẩm đã xác định thửa đất số 196 tờ bản đồ số 06 có nguồn gốc là tài sản riêng của cụ K1 và cụ N2. Các đương s ự đều xác nhận từ năm 1967 - 1968 cụ K1 đã làm nhà trên đất cho mẹ con cụ N2 ở riêng vì cụ N2 và cụ D1 không ở được với nhau...
Tuy nhiên cấp sơ thẩm chỉ mới xác định di sản là quy ền s ử dụng đ ất, không xác định tài sản trên đất là di s ản, không làm rõ nhà đư ợc xây dựng như thế nào, ai là người xây dựng ban đầu. Quá trình sử dụng tài sản có sự tu bổ, tôn tạo nhưng cũng chưa đư ợc làm rõ ở cấp sơ th ẩm. Điều này là vi phạm nghiêm

## Page 12

trọng thủ tục t ố tụng làm ảnh hư ởng đến quy ền và lợi ích hợp pháp của các đương sự.
[3]. Về thời hiệu yêu cầu chia thừa kế:
Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng cụ Nguyễn Xuân K1 chết năm 1987, trước khi Pháp lệnh Thừa kế công bố ngày 10/9/1990. Theo quy định tại khoản 4 Điều 36 Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 đối với các việc thừa kế đã mở trước ngày ban hành pháp lệnh thì thời hiệu mở thừa kế tính từ ngày công bố pháp lệnh. Do vậy thời điểm mở thừa kế của cụ K1 được tính từ ngày 10/9/1990, đến ngày 12/3/2021 bị đơn ông Nguyễn Xuân M1 nộp đơn kiện tại Tòa án đã quá 30 năm, các đương sự thừa nhận cụ K1 cho cụ N2 mảnh đất để làm nhà tạm mẹ con ra ở, sau này bàM xây nhà, công trình phụ, tường bao, làm sân... trên đất. Ông M1 khởi kiện yêu cầu chia thừa kế di sản của cụ K1 là quyền sử dụng đất (bất động sản), không phải di sản là nhà và do ông M1 chỉ yêu cầu chia thừa kế di sản của cụ K1 là quyền sử dụng đất, không yêuc ầu chia nhà, cũng như ngày 10/9/2021 nguyên đơn bà Nguyễn ThịM nộp đơn yêu cầu Tòa án áp dụng thời hiệu đối với yêu cầu chia di sản thừa kế của bị đơn nên đã hết thời hiệu khởi kiện. Nhận định của Tòa án cấp sơ thẩm là không đúng, bởi:
+ Theo lời khai của một số đương sự có trong hồ sơ vụ án thì thời điểm cụ N2 về ở trên đất cùng cụ K1 đã có nhà ở. Lời trình bàyc ủa bà Nguyễn Thị N3 tại Bút lục 64: “Sau khi sinh được 2 chị em tôi là Nguyễn Thị N3 và Nguyễn Thị M... bố tôi đã làm nhà cho mẹ con tôi ở.”.
 Bút lục 62 lời trình bàyc ủa ông Nguyễn Xuân M1 “Bố tôi tách 2 bà ở riêng nhà. Bố tôi làm nhà cho bà kế tại đất của cụ tôi để lại cho bố tôi...”. Cũng tại Bút lục số 42 lời trình bày của ông Nguyễn Xuân M1 có sự xác nhận của các ông bà là cô chú ruột, thím dâu, xác nhận lời trình bày của ông.
Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Nguyễn ThịM cũng xác nhận lời khai trên là đúng nhưng bà cho rằng ngôi nhà cụ K1 làm chỉ là nhà tre vách đất đã bị hỏng, ngôi nhà hiện nay là do bà mới làm lại. Như vậy đủ căn cứ để xác định di sản do cụ K1 để lại đã có nhà ở trên đất. Phía bị đơn có yêu cầu phân chia di sản của cụ K1, vậy nhà ở đây cũng được xác định là di sản của cụ K1 để lại.
- Xem xét các quy định tại Phần I về dân s ự tại Giải đáp s ố 01/GĐ- TANDTC ngày 05/01/2018 thì th ấy: “Khi xác định thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế mà thời điểm mở thừa kế trước ngày 01/7/1991 và di sản là nhà ở thì thời gian t ừ ngày 01/7/1996 đến ngày 01/01/1999 không tính vào thời hiệu khởi kiện đối với trường hợp thừa kế không có người Việt Nam định cư ở nước ngoài tham gia”.
- Theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 2 và khoản 2 Điều 17 Nghị quyết số 58/1998/NQ-UBTVQH10 ngày 20/8/1998 của Ủy ban Thư ờng vụ Quốc hội thì “Thời gian t ừ ngày 01/7/1996 đến ngày Nghị quyết này có hi ệu lực không được tính vào thời hiệu trong thủ tục giải quyết các v ụ án dân s ự đối với giao dịch dân sự về nhà ở được xác lập trước ngày 01/7/1991”.

## Page 13

 Ngoài ra, Nghị quyết s ố 02/2004 ngày 10 /8/2004 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao Phần I mục 2.2 A có quy định: “Khi xác định thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế mà thời điểm mở thừa kế trước ngày 01/7/1991 và di sản là nhà ở thì thời gian t ừ ngày 01/7/1996 đến ngày 01/01/1999 không tính vào thời hiệu khởi kiện.”
Việc Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng do b ị đơn chỉ có yêuc ầu chia di sản của cụ K1 là quyền sử dụng đất, không có yêu cầu chia nhà nên không có cơ sở áp dụng quy định về thời hiệu như trên là không đúng. Không có quy định về việc áp dụng quy định về thời hiệu này thì phải phụ thuộc vào việc đương sự có yêu cầu hay không yêuc ầu chia. Từ đó dẫn đến việc nhận định đối với phần di sản của cụ K1 để căn cứ khoản 1 Điều 623 B ộ luật Dân sự năm 2015 xác định hiện nay bàM đang quản lý di sản nên phần di sản của cụ K1 là 1/2 diện tích đất đang tranh chấp thuộc về bàM như vậy là không đúng.
Cũng tại phiên tòa hôm nay bàM trình bày hiện tại bà cũng không ở ngôi nhà trên kể từ khi đi xây dựng gia đình, hiện ngôi nhà này bà đang cho cháu h ọ thuê để ở. Như vậy, trên thực tế hiện nay bàM cũng không ở và không phải là người trực tiếp sử dụng, quản lý, chiếm hữu phần di sản này.
Việc Tòa án cấp sơ thẩm tuyên: Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Xuân M1 về yêu cầu chia di sản thừa kế do hết thời hiệu khởi kiện là không đúng với quy định pháp luật.
[4]. Đối với yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị H1 về chia di sản thừa kế của cụ N2:
- Cụ N2 chết ngày 18/4/2009, chị H1 gửi đơn khởi kiện chia thừa kế ngày 01/3/2022. Theo quy định tạ i khoản 1 Điều 623 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu chia di sản thừa kế của cụ N2 vẫn còn.
- Hàng thừa kế thứ nhất của cụ N2 gồm bàM và bà N3. Sau đó đến năm 2019 bà N3 chết ( bà N3 có chồng là ông Nguyễn Hữu T8 và 02 con là chị Nguyễn Thị H1 và anh Nguyễn Hữu L3). Như vậy, trường hợp chia di sản thừa kế của cụ N2 thì ông T8, chị H1 và anh L3 là những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà N3 đối với di sản bà N3 được chia.
- Tài sản tranh chấp trong vụ án này là diện tích đất tại thửa đất số 196, tờ bản đồ số 06, thôn Q, xã V, thành phốT đã được UBND thành phốT cấp GCNQSDĐ mang tên bà M. Như đã phân tích trên, đất có nguồn gốc của cụ K1 cho cụ N2 từ năm 1967 - 1968 để cụ N2 làm nhà 03 mẹ con ở riêng , khi bà N3 đi lấy chồng thì nhà đất này cụ N2 và bàM sinh sống mẹ con nuôi nhau. Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng bàM kê khai đứng tên và thực hiện nghĩa vụ của người sử dụng đất, đồng thời bàM đã tôn tạo xây dựng nhà, công trình phụ, tường bao, làm sân trên đất cụ N2 và anh chị em đều biết nhưng không ai có ý kiến gì, khi làm thủ tục đến khi bàM được cấp GCNQSDĐ xã không nhận được đơn từ, ý kiến khiếu nại gì liên quan đến cấp GCNQSDĐ cho bà M, đồng thời cho rằng ý chí của cụ N2 khi còn sống đã cho bàM diện tích đất này là không đúng.

## Page 14

Tại phiên tòa phúc thẩm, bàM cũng không có tài liệu gì chứng minh diện tích đất trên đã được cụ N2 cho riêng bà còn việc bị đơn có biết việc này hay không thì bà không nắm đượ c, ý kiến này cũng trùng khớp với lời trình bày của bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là hoàn toàn không biết bà Nguyễn ThịM được cấp GCNQSDĐ số AG068888 ngày 11/12/2006.
Từ những phân tích trên thấy tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu độc lập của chị H1 về việc chia di sản thừa kế của cụ N2 là không đúng, làm ảnh hưởng đến những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất của bà N3 đối với di sản mà bà N3 để lại.
[5]. Xét yêu cầu về hủy GCNQSDĐ số AG068888 ngày 11/12/2006 vào sổ số H00003/VC-TP/1152/QĐ-UB mang tên Nguyễn ThịM thấy:
Bản án sơ thẩm nhận định nguồn gốc đất trước đây của cụ K1 cho cụ N2, năm 1987 cụ K1 chết không để lại di chúc, còn 2 m ẹ con bàM và cụ N2 ở trên đất này. Thời điểm bàM làm thủ tục cấp GCNQSDĐ cụ N2 vẫn còn sống nhưng hồ sơ không có tài li ệu tặng cho là chưa phù hợp quy đ ịnh. Tuy nhiên qua xác minh thời điểm này cụ N2 còn minh mẫn nên xác định cụ N2 biết và cho bàM phần tài sản của mình, sau khi bàM được cấp GCNQSDĐ đã sử dụng đất ổn định, không ai có ý ki ến gì. Nay bàM là người duy nhất có quyền sử dụng đất trên nên không cần thiết phải hủy GCNQSDĐ. Việc nhận định như trên là hoàn toàn không có cơ sở và trái với quy định pháp luật, bởi lẽ:
Sau khic ụ K1 mất đi, h ồ sơ tài li ệu lưu gi ữ tại chính quy ền địa phương (Bút lục 197) thể hiện tại tờ bản đồ số 06, thửa 196, diện tích 154m² thuộc thôn Q, xã V người sử dụng đất mang tên c ụ Trần Thị N4. Tuy nhiên toàn b ộ hồ sơ kê khai và xem xét cấp GCNQSDĐ của bàM (từ Bút lục 170 đến 174) đều ghi tên bà Nguyễn ThịM là chủ sử dụng đất, trong khi thời điểm nàyc ụ Trần Thị N2 vẫn đang còn sống và vẫn đứng tên chủ sử dụng thửa đất. Như vậy việc kê khai như trên là không đúng. Việc cấp GCNQSDĐ cho bàM là đãc ấp sai đối tượng. Bên cạnh đó, nguồn gốc di sản này đã được cấp sơ thẩm xác định là của cụ Nguyễn Xuân K1 và cụ Trần Thị N2. Cụ K1 mất đi không để lại di chúc, tuy nhiên trong toàn bộ hồ sơ vụ án không có bất cứ tài liệu nào thể hiện trước và tại thời điểm thực hiện việc kê khaic ấp GCNQSDĐ nguyên đơn đã thực hiện thủ tục kê khai di sản thừa kế đối với di sản này. Và cũng không có bất cứ tài liệu nào thể hiện những người thuộc hàng thừa kế của cụ K1 có văn bản từ chối nhận di sản thừa kế trên. Như vậy di sản có nguồn gốc của cụ K1, chưa thực hiện việc kê khai di sản thừa kế mà đã thực hiện cấp GCNQSDĐ cho bàM là hoàn toàn trái với quy định pháp luật chứ không phải là có sai sót như nhận định của Bản án sơ thẩm.
Trong quá trình xét hỏi công khait ại phiên tòa phúc thẩm và căn c ứ đơn trình bày của bà N3, ông M1 vàch ị H1 thìt ại thời đi ểm bàM được cấp GCNQSDĐ thì cụ N2 đã bị khuyết tật về thị giác và thính giác . Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng vì cụ vẫn còn minh mẫn nên cụ buộc phải biết việc bàM làm thủ

## Page 15

tục cấp GCNQSDĐ và cụ đồng ý cho bàM làm GCNQSDĐ phần tài sản này là không chính xác.
Từ những phân tích trên vàc ăn cứ vào các tài li ệu có trong h ồ sơ vụ án, các Đơn đề nghị của bà Nguyễn Thị N3, ông Nguyễn Xuân M1, lời khai của ông M1, chị H1 thể hiện việc bàM được cấp GCNQSDĐ không ai được biết để có ý kiến phản đối. Chỉ đến năm 2014, khi bàM có ý định chuyển nhượng phần đất cho người khác thì tất cả các người con của cụ K1, cụ N2 và cụ D1 mới biết đất đã được cấp tên của bà Nguyễn Thị M. Và ngay khi biết được thông tin, ông M1 và bà N3 đã có đơn ngăn chặn gửi đến UBND xã V để đề nghị giải quyết theo quy định. Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng không ai có ý ki ến phản đối việc cấp GCNQSDĐ của bàM là không đúng. Bản án cấp sơ thẩm đã tuyên không chấp nhận yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Xuân M1 và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là không đúng quy định pháp luật.
[III]. Hội đồng xét xử thấy Bản án sơ thẩm số 01/2022/DS-ST ngày 05 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh T đã có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng trong việc đánh giá chứng cứ và áp dụng pháp luật, những sai sót này cấp phúc thẩm không thể khắc phục được. Do đó Hội đồng xét xử đồng tình với quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa, hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo quy định.
Do Bản án s ơ thẩm bị hủy nên người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm; Tòa án cấp sơ thẩm sẽ quyết định về án phí dân s ự sơ thẩm, chi phí tố tụng khi giải quyết lại vụ án.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 3 Điều 308 và Điều 310 B ộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và s ử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
1. Chấp nhận kháng cáo của bị đơn là ông Nguyễn Xuân M1 và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Nguyễn Hữu T8, anh Nguyễn Hữu L3, chị Nguyễn Thị H1.
Hủy toàn bộ Bản án dân s ự sơ thẩm số 01/2022/DS-ST ngày 05 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân tỉnh T về về việc “Kiện yêu cầu chấm dứt hành vi ngăn trở quyền s ử dụng đất, tranh chấp chia thừa k ế và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” giữa Nguyên đơn bà Nguyễn ThịM với Bị đơn ông Nguyễn Xuân M1 và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan khác.

## Page 16

2. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh T giải quyết, xét x ử lại theo thủ tục sơ thẩm..
3. Về án phí: Các đương sự kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm; hoàn trả anh Nguyễn Hữu L3 và chị Nguyễn Thị H1, mỗi người 300.000đ (Ba trăm nghìn đ ồng) tạm ứng án phí phúc thẩm đãn ộp tại Biên lai thu tương ứng số 0005351 và 0005352 ngày 29/4/2022 của Cục thi hành án dân s ự tỉnh T.
Án phí, tạm ứng án phí và chi phí tố tụng dân sự sơ thẩm sẽ được quyết định khi Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án.
4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án./.
* Nơi nhận:
- VKSNDCC tại Hà Nội;
- TAND tỉnh Thái Binh (kèm HSVA);
- VKSND tỉnh Thái Binh;
- Cục THADS tỉnh Thái Binh;
- Các đương sự (theo địa chỉ);
- Lưu: VT; HCTP; Hồ sơ vụ án.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

(đã ký)




Bùi Xuân Trọng