Việc dân sự
Số: 03
Ngày: 17/02/2023
Tòa án xét xử: TAND huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Bà Thị Đ yêu cầu tuyên bố ông Lâm L mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM HUYỆN LỘC NINH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc TỈNH BÌNH PHƯỚC Số: 03/2023/QĐST-DS Lộc Ninh, ngày 17 tháng 02 năm 2023


QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN LỘC NINH – TỈNH BÌNH PHƯỚC

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Phạm Thị Khánh Duyên Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Lành – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Lộc Ninh.
Đại diện viện kiểm sát nhân dân huyện Lộc Ninh tham gia phiên họp:
Bà Nguyễn Như Mai Trang – Kiểm sát viên Ngày 17 tháng 02 năm 2023 tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 144/2022/TLST-VDS ngày 02 tháng 12 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân s ự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm gi ải quyết việc dân sự số 01/2023/QĐST-DS ngày 02 tháng 02 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Thị Đ, sinh năm: 1966 (có mặt)
Địa chỉ: Ấp V, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước
 - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Ông Lâm L, sinh năm 1980 (vắng mặt)
Địa chỉ: Ấp V, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
 Theo đơn yêu đề ngày 18/11/2022 và tại phiên họp, bà Thị Đyêu cầu giải quyết nội dung sau:
Ông Lâm L là con ruột của bà Thị Đ, ông Lâm L không lập gia đình và sinh sống với bà Thị Đ từ nhỏ đến nay. Từ nhỏ ông Lâm L đã có biểu hiện chậm khôn, chậm biết đi và chậm biết nói, không tự vệ sinh cá nhân được, kèm theo thường xuyên lên cơn co giật, quậy phá, la hét, bỏ nhà đi, không làm chủ được hành vi của mình, gia đình có đưa đi chữa trị tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 2, nhưng vẫn không thuyên giảm, hiện vẫn uống thuốc do bệnh viện cấp và nhận trợ cấp hàng

## Page 2

tháng của địa phương. Tuy nhiên tình trạng bệnh đến nay không thuyên giảm mà ngày càng nặng.
Vì vậy nay bà Thị Đyêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Lâm L để bà Thị Đ có cơ sở đại diện cho ông Lâm L thực hiện các giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lộc Ninh phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự.
Việc chấp hành pháp lu ật tố tụng: Từ khi thụ lý việc dân sự đến khi mở phiên họp sơ thẩm, Thẩm phán đã chấp hành đúng các quy định tại Điều 48 của Bộ luật tố tụng dân sự. Việc xác định quan hệ pháp luật, thẩm quyền giải quyết, thực hiện thủ tục cấp tống đạt các văn bản tố tụng, thu thập chứng cứ, chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát...được thực hiện theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đối với người yêu cầu đã chấp hành đúng quy định pháp luật khi tham gia tố tụng.
Tại phiên họp, Thẩm phán, Thư ký phiên họp đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về phiên họp sơ thẩm. Viện Kiểm sát nhân dân huyện Lộc Ninh không có kiến nghị gì về tố tụng.
Về nội dung: Căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự và Điều 3 76, Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự. Đề nghị chấp nhận yêu cầu của bà Thị Đ về việc tuyên bố ông Lâm L mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ cót rong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Lộc Ninh nhận định:
[1] Về tố tụng: Bà Thị Đ có đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Lâm L, nên xác định quan hệ pháp luật trong việc dân sự là “yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ” theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự. Xét ông Lâm L có nơi cư trú tại xã L, huyện Lộc Ninh nên căn cứ theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân huyện Lộc Ninh thụ lý giải quyết việc dân sự là đúng thẩm quyền.
[2] Về nội dung, xét yêu cầu của bà Thị Đ về việc yêu cầu tuyên bố ông Lâm L mất năng lực hành vi dân sự:
Căn cứ tài liệu do bà Thị Đ cung cấp về quan hệ nhân thân của ông Lâm L thì ông Lâm L không lập gia đình, có mẹ là bà Thị Đ và cha là ông Lâm L 1 (đã chết), như vậy bà Thị Đ là người có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Lâm L mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 37 6 Bộ luật tố tụng dân sự Theo lời khai của bà Thị Đ thì ông Lâm L phát bệnh từ nhỏ đến nay với biểu hiện chậm phát triển, chậm nói, không tự vệ sinh cá nhân được và thường xuyên lên co giật, la hét, quậy phá . Tại giấy khám sức khỏe của Bệnh viện Tâm thần

## Page 3

Trung ương 2 do bà Thị Đ cung cấp cũng thể hiện ông Lâm L bị hội chứng động kinh và động kinh toàn bộ không rõ nguyên do, phải uống thuốc điều trị bệnh.
Đồng thờic ăn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần số 21/KL-VPYTW ngày 10/01/2023 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa, giám định đối với ông Lâm L, kết luận hiện ông Lâm L bị bệnh chậm phát triển tâm thần mức độ nặng có tật chứng về tác phong đáng kể đòi hỏi phải theo dõi hoặc điều trị/động kinh (F72.1/ G40 – ICD.10), hiện mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Như vậy, từ những căn cứ trên đã có đủ cơ sở kết luận, hiện tại ông Lâm L đã bị mắc bệnh nên không thể nhận thức, làm chủ được hành vi, không còn khả năng bằng hành vi của mình xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự. Do đó, xét yêu cầu của bà Thị Đ về việc yêu cầu tuyên bố ông Lâm L bị mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ chấp nhận theo quy định tại Điều 22 Bộ luật dân sự 2015.
[3] Về lệ phí và chi phí tố tụng:
Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án thì bà Thị Đ phải chịu lệ phí sơ thẩm là 300.000đồng, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí bà Thị Đ đã nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lộc Ninh theo biên lai thu tiền số 0010171 ngày 02/12/2022.
Về chi phí giám định: Bà Thị Đ phải chịu chi phí giám định với số tiền 7.000.000đồng và được khấu trừ vào tiền tạm ứng chi phí giám định đã nộp.
[4] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lộc Ninh phù hợp nên chấp nhận.
QUYEÁT ÑÒNH:
- Căn cứ: Khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điềm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 161, Điều 162, Điều 361, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 22 của Bộ luật Dân sự 2015; Khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
- Chấp nhận yêu cầu của bà Thị Đ Tuyên bố ông Lâm L, sinh năm 1980, hộ khẩu thường trú: ấp V, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước bị mất năng lực hành vi dân sự.
- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Buộc bà Thị Đ chịu 300.000đồng lệ phí việc dân sự sở thẩm, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 0010171 ngày 02 tháng 12 năm 2022 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Lộc Ninh.
Về chi phí tố tụng: Bà Thị Đ chịu chi phí giám định với số tiền 7.000.000đồng (Bảy triệu đồng) và được khấu trừ vào tiền tạm ứng chi phí giám định đã nộp.

## Page 4

- Quyền kháng cáo, kháng nghị Người yêu cầu , người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Quyết định này có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật.
Nơi nhận THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP
- VKSND huyeän Loäc Ninh;
- Đương sư;
- Löu: HS


 Phạm Thị Khánh Duyên