Số: 35/2022/QĐST-DS
Yêu càu tuyên bố mát năng lực hành vi dân sự
Số: 35
Ngày: 11/03/2022
Tòa án xét xử: TAND Quận 11, TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Yêu càu tuyên bố mát năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 11 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

 Số: 35/2022/QĐST-DS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Quận 11, ngày 11 tháng 3 năm 2022 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 11, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Thị Vũ Vân.
Thư ký phiên họp: Bà Trần Thị Quyên – Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Trương Võ Thùy Dung – Kiểm sát viên.
Ngày 11 tháng 3 năm 2022 tại trụ sở của Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự sơ thẩm thụ lý số: 09/2022/TLST-DS ngày 14 tháng 01 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp số:
04/2022/QĐST- DS ngày 25 tháng 02 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Ông HMN, sinh năm 1964; Địa chỉ thường trú: x/x đường xxx, Phường x, Quận x, Thành phố Hồ Chí Minh (có đơn xin giải quyết vắng mặt ngày 28/02/2022);
Người đại diện ủy quyền của người yêu cầu: Ông VTĐ, sinh năm: 1999;
Địa chỉ: x đường xxx, Phường x, Quận x, Thành phố Hồ Chí Minh (có đơn xin giải quyết vắng mặt ngày 07/3/022);
Yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với:
Ông HTP, sinh năm: 1971; Địa chỉ thường trú: x/x đường xxx, Phường x, Quận x, Thành phố Hồ Chí Minh;
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà HMN; sinh năm 1965;
2. Bà HTV, sinh năm: 1966;
3. Bà HTP, sinh năm: 1968;
4. Bà HTM, sinh năm: 1972;

## Page 2

5. Bà HXL, sinh năm: 1975, Cùng địa chỉ thường trú: x/x đường xxx, Phường x, Quận x, Thành phố Hồ Chí Minh.
(Cùng có đơn xin giải quyết vắng mặt ngày 28/02/2022).
 NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 04/02/2022 và bản tự khai của ông HMN trình bày:
Cha mẹ của ông HMN là Ông HVS (sinh năm 1941, chết năm 2013) và bà LTT (sinh năm 1937, chết năm 2021). Cha mẹ ông N có 07 người con chung gồm:
1. Ông HMN, sinh năm: 1964;
2. Bà HMN; sinh năm 1965;
3. Bà HTV, sinh năm: 1966;
4. Bà HTP, sinh năm: 1968;
5. Ông HTP, sinh năm : 1971;
6. Bà HTM, sinh năm: 1972;
7. Bà HXL, sinh năm: 1975;
Ông HMN có em ruột là ông HTP, sinh năm 1971. Khi sinh ra ông P có thể trạng bình thường. Đến năm 1987, ông P có biểu hiện lên cơn co giật, gồng cứng người toàn thân, sau cơn co giật người mệt mỏi, không nhớ gì trong cơn co giật. Ông P được người nhà đưa đến bệnh viện điều trị thì được bệnh viện chẩn đoán là bị bệnh động kinh. Thời gian sau bệnh của ông P ngày càng trầm trọng, có biểu hiện tính tình nóng nảy, hay cáu gắt vô cớ, hay quên, không thể lao động, đầu đau và không kiểm soát được hành vi của bản thân. Ông P được người nhà đưa đến bệnh viện Tâm thần Thành phố Hò Chí Minh khám và được chẩn đoán Tâm thần phân liệt, động kinh.
Nay ông HMN yêu cầu Tòa án tuyên bố ông P, sinh năm 1971 là người mất năng lực hành vi dân sự.
Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Tại bản tự khai tại tòa ngày 20/01/2022 bà HMN; bà HTV; bà HTP; bà HTM và bà HXL đều xác định có cha mẹ ruột là Ông HVS (sinh năm 1941, chết năm 2013) và bà LTT (sinh năm 1937, chết năm 2021). Ông HTP là anh em ruột trong gia đình. Ông P bị bệnh động kinh từ nhỏ, thời gian sau bệnh càng nặng. Ông Phiện đang sống chung nhà với các anh chị em. Bà N, bà V, bà P, bàM và bà L đều thống nhất với yêu cầu của ông HMN về việc yêu cầu tuyên bố ông HTP mất năng lực hành vi dân sự như trên.

## Page 3

Tại phiên họp, ông HMN, đại diện ủy quyền của ông HMN là ông VTĐ, bà HMN; bà HTV; bà HTP; bà HTM và bà HXL vắng mặt và có đơn xin giải quyết vắng mặt.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11 phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật như sau:
- Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án Tòa án đảm bảo thực hiện đúng các quy định tại Điều 48, 67 369 Bộ luật Tố tụng dân sự . Người tham gia tố tụng đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo đúng quy định tại Điều 70,72,362,367 Bộ luật Tố tụng dân sự.
- Về nội dung: Xét thấy nội dung đơn yêu cầu và bản tự khai của ông N cùng các chứng cứ khác có trong hồ sơ là phù hợp với Kết luận giám định pháp y của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, nên việc ông HMN yêu cầu Tòa án tuyên bố ông HTP mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở được quy định tại Điều 22 Bộ luật Dân sự và đề nghị Tòa án nhân dân Quận 11 chấp nhận đơn yêu cầu của ông HMN về việc yêu cầu tuyên bố ông HTP mất năng lực hành vi dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự trong bản tự khai và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
[1] Về pháp luật tố tụng:
Ông HMN yêu cầu tuyên bố ông HTP mất năng lực hành vi dân sự. Ông HTP, sinh năm: 1971; địa chỉ thường trú: x/x đường xxx, Phường x, Quận x, Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là yêu cầu về Việc dân sự, do ông P hiện đang cư trú tại Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại Khoản 1 Điều 27; Điểm a Khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
 Ngưởi yêu cầu, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã có đơn xin vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự. Các đương sự đã có bản tự khai tại Tòa án nên căn cứ Khoản 2, Khoản 3 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Tòa án quyết định mở phiên họp vắng mặt đương sự nêu trên là đúng quy định pháp luật.
 [2] Về pháp luật nội dung:
Xét đơn yêu cầu của ông HMN về việc yêu cầu tuyên bố ông HTP mất năng lực hành vi dân sự:

## Page 4

Căn cứ vào đơn yêu cầu, bản tự khai, giấy khai sinh, bản sao trích lục khai tử và một số tài liệu khác có liên quan trong hồ sơ việc dân sự có cơ sở xác định:
Các ông /bà N, N, V, P, P, M, L có cha mẹ ruột là ông HVS và bà LTT và là anh chị em ruột với nhau. Ông N là anh ruột của ông P- là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan được quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông P theo quy định tại Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 là đúng quy định pháp luật.
Ngày 24/01/2022 Tòa án đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 03/2022QĐ-TCGĐ trưng cầu Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh để xác định năng lực hành vi dân sự của ông HTP.
Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần số 227/KLGĐ của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh ngày 26/01/2022 đối với ông HTP, sinh năm: 1971 như sau:
Về y học: đương sự tâm thần phân liệt thể di chứng, giai đoạn thiếu sót tăng dần (F20.51-ICD10);
Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức được, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở giám định pháp y tâm thần”.
Với những căn cứ trên và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11 tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 11 xét thấy có đủ cơ sở chấp nhận yêu cầu của ông HMN về việc yêu cầu tuyên bố ông HTP là người mất năng lực hành vi dân sự.
 [3] Xét về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: ông HMN chịu lệ phí sơ thẩm là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng.
Vì các lẽ trên,


QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39;
Điều 149; Điều 361, Điều 362, Điều 366, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, khoản 1 Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự;

## Page 5

Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
1. Chấp nhận yêu cầu của ông HMN.
Tuyên bố Ông HTP, sinh năm 1971; Địa chỉ thường trú: số x/x đường xxx, Phường x, Quận x, Thành phố Hồ Chí Minh - mất năng lực hành vi dân sự.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông HMN chịu lệ phí là 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2021/0019760 ngày 11/01/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông N đã nộp đủ lệ phí;
3. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát nhân dân Quận 11 có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

 inh n
- TAND TP.HCM;
- VKSND Quận 11;
- Chi cục TH DS Quận 11;
- Các đương sự;
- Lưu: VT, HS.



THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP:







 Trần Thị Vũ Vân

## Page 6

inh n
- TANDTP. HCM;
- VKSND Quận 11;
- Chi cục TH DS Quận 11;
- Các đương sự;
- Lưu: VT, HS.



TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA





Trần Cơ Dũng