Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 12400/2022/QĐ-PT
NKK Hoàng Thị C - NBK: Công ty TNHH MNL VN
Số: 13/2023/DS-PT
Ngày: 09/01/2023
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Hà Nội
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng bảo hiểm
Thông tin vụ việc: NKK Hoàng Thị C - NBK: Công ty TNHH MNL VN

## Page 1

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Lê Thị Thúy Bình;
Các Thẩm phán: Ông Trần Quang Minh;
 Bà Phan Thị Vân Hương.
Thư ký phiên tòa : Bà Nguyễn Thị Thanh Mai - Thẩm tra viên Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội: Ông Bùi Minh Nghĩa
- Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Ngày 09 tháng 01 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội mở phiên tòa công khai xét xử phúc thẩm vụ án dân sự thụ lý số 49/2022/TLPT-DS ngày 01 tháng 4 năm 2022 về việc “Tranh chấp hợp đồng bảo hiểm”.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 66/2021/DS-ST ngày 31 tháng 12 năm 2021 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 12400/2022/QĐ-PT ngày 23 tháng 12 năm 2022 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Bà Hoàng Thị C, sinh năm 1977; địa chỉ: Số B14 dự án 108 Nguyễn Trãi, phường TĐ, quận TX, thành phố Hà Nội; vắng mặt.
Người đại diện theo ủy quy ền: Ông Nguy ễn Anh S , sinh năm 1977 và bà Hoàng Phương T, sinh năm 1994; địa chỉ: quận Hà Đông, thành phố Hà Nội; có mặt.
2. Bị đơn: Công ty TNHH MNL VN; địa chỉ: quận 7, thành phố Hồ Chí Minh.
Người đại diện theo pháp luật: Ông LSH– Tổng giám đốc; vắng mặt.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguy ễn Hồng H, sinh năm 1965 và bà Nguyễn Thị Minh T, sinh năm 1980 - Công ty luật TNHH HM và cộng sự; địa chỉ:
quận DD, thành phố Hà Nội; có mặt.
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Bản án số: 13/2023/DS-PT Ngày: 09/01/2023 V/v “ Tranh chấp hợp đồng bảo hiểm”.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

## Page 2

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Trần Ngọc C2, sinh năm 1990;
địa chỉ: phường LT, quận DD, thành phố Hà Nội; vắng mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo nguyên đơn trình bày:
Khoảng tháng 4/2018, bà C gặp ông C2 (do người quen gi ới thiệu); ông C2 giới thiệu cho bàC về sản phẩm bảo hiểm “Manulife gia đình tôi yêu” của Công ty MNL VN. Ông C2 cung cấp cho bàC “Bảng tóm tắt giá trị tương lai” để thuyết trình về giá trị bảo hiểm nếu bàC mua gói bảo hiểm này. Sau khinh ận được “Bảng tóm tắt giá trị tương lai”, bàC có ký vào 04 “Đơn yêuc ầu bảo hiểm” chưa có nội dung.
Bên nguyên đơn không có căn c ứ để chứng minh việc chữ ký của bàC có trước hay sau phần nội dung của “Đơn yêu cầu bảo hiểm”.
Tại thời điểm ký “Đơn yêu cầu bảo hiểm”, giữa bàC và ông C2 chưa bàn về nội dung của Hợp đồng; ông C2 cũng chưa đưa bản thảo Hợp đồng cho bàC mà chỉ tư vấn miệng và kèm theo “Bảng tóm tắt giá trị tương lai”. Ông C2 trao đổi miệng với bàC là sẽ đưa lại Hợp đồng cho bàC trong hạn 21 ngày kể từ ngày bàC chuyển tiền; ngoài ra, hai bên không có thỏa thuận nào khác.
Ngày 13/4/2018, bàC chuyển hai lần gồm 250.000.000đ và 510.000.000đ;
tổng số là 760.000.000đ. Ngày 17/4/2018, bàC chuyển 250.000.000đ. Như vậy, tổng cộng bàC đã chuyển số tiền 1.010.000.000đ vào tài kho ản của Công ty MNL VN.
Sau hơn hai (02) tháng kể từ ngày chuyển tiền lần cuối cùng, ông C2 đưa cho bàC 04 bản Hợp đồng bảo hiểm gốc. Trong các Hợp đồng này thì bên nguyên đơn khẳng định:
Tại trang cuối của Hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 ngày 17/04/2018; “Bảng minh họa quyền lợi bảo hiểm” và biên bản bàn giao không phải do bàC ký.
Tại trang cuối của Hợp đồng bảo hiểm số 2817193665 ngày 23/04/2018; 02 “Tờ khai thông tin”, “Bảng minh họa quyền lợi bảo hiểm và biên bản bàn giao không phải do bàC ký.
Tại Hợp đồng bảo hiểm số 2815839897 ngày 17/04/2018 thì “Bảng minh họa quyền lợi bảo hiểm” do bàC ký khi chưa có nội dung.
Tại Hợp đồng bảo hiểm số 815840002 ngày 17/04/2018 thì “Bảng minh họa quyền lợi bảo hiểm” do bàC ký khi chưa có nội dung.
Nguyên đơn nộp 04 Hợp đồng bảo hiểm gốc; nguyên đơn không đề nghị Tòa án giám định chữ ký của bàC trong bốn (04) Hợp đồng này.
Sau khi nhận Hợp đồng bảo hiểm, bàC thấy nội dung Hợp đồng không đúng với nội dung ông C2 đã tư vấn. BàC đã điện thoại cho ông C2 yêu cầu sửa đổi Hợp đồng bảo hiểm như nội dung tư v ấn, ông C2 hứa đến năm thứ hai mới sửa đổi nội dung Hợp đồng. Số tiền 1.010.000.000đ bàC đã đóng là toàn bộ số tiền đóng cho cả bốn (04) hợp đồng. Sau đó, ông C2 và bàC không có thỏa thuận nào khác.

## Page 3

Đối với vấn đề bị đơn trình bày việc ngày 27/6/2018, bàC đã gửi đơn yêu cầu giải quyết quyền lợi bảo hiểm của bàC là đối với hợp đồng ký năm 2013; đơn này do ông C2 viết, không có chữ ký của bà C.
Đối với ý ki ến hòa gi ải của Công ty Manulife Vi ê ̣t Nam về việc Công ty Manulife Viê ̣t Nam vẫn đồng ý đ ể bàC tiếp tục thực hiện hợp đồng bảo hiểm thì nguyên đơn không đồng ý với phương án hòa giải do người đại diện theo ủy quyền của bị đơn đề xuất; nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.
Nguyên đơn yêu cầu hủy toàn bộ bốn (04) Hợp đồng bảo hiểm là cácH ợp đồng bảo hiểm số 2817193319; số 2817193665; số 2815839897; số 2815840002 và yêu cầu trả lại tổng số tiền 1.010.000.000đ (không yêu cầu lãi) là do bên đại lý bảo hiểm có hành vi gian d ối; hợp đồng không phải là ý chíc ủa bàC thể hiện ở việc không có chữ ký của bàC trong bốn (04) Hợp đồng.
Trong quá trình Tòa án gi ải quyết vụ án, người đại diện theo ủy quyền của Công ty MNL VN ông Nguyễn Hồng Hà và bà Nguyễn Thị Minh Thu trình bày:
Năm 2013, bàC đã tham gia bảo hiểm với Công ty Manulife Viê ̣t Nam thông qua Hợp đồng bảo hiểm số 2811670502 có hiệu lực kể từ ngày 13/06/2013, hiện nay vẫn còn hiệu lực.
Năm 2018, thông qua tư vấn viên là ông C2 thì ban đầu bàC định mua 02 Hợp đồng với mức phí là 510.000.000đ/năm và 500.000.000đ/năm (đóng trong vòng 04 năm) đối với bàC và ông Bùi Bá Thiện. Tuy nhiên, theo yêu cầu của bàC chuyển thành bốn (04) Hợp đồng, giảm mức phí của ông Thiện xuống còn 300.000.000đ/năm và chuy ển sang hợp đồng cho hai con của ông Thi ện và bàC mỗi ngư ời 100.000.000đ/năm.
Ông C2 là đại lý bảo hiểm đã giải thích, tư vấn rất rõ về các điều khoản liên quan đến Hợp đồng. Sau khi được giải thích các điều khoản của Hợp đồng, bàC đã tự nguyện ký vào 04 “Đơn yêu cầu bảo hiểm” có chữ ký của người được bảo hiểm (ông Thiện) và 02 Hợp đồng của con bàC do chưa đủ 18 tuổi nên do bàC ký. Trong đơn yêu cầu bảo hiểm không có các điều khoản cụ thể của Hợp đồng mà theo thông lệ là do tư vấn viên trao đổi trực tiếp với người mua bảo hiểm.
Ngày 13/4/2018, bàC chuyển 250.000.000đ và 510.000.000đ; ngày 17/4/2018 bàC chuyển 250.000.000đ. Tổng cộng, bàC đã chuyển số tiền 1.010.000.000đ vào tài khoản của Công ty MNL VN; đây làm ức phíc ủa tổng bốn (04) Hợp đồng cho năm thứ nhất.
Công ty MNL VN không thừa nhận chữ ký của bàC trong các Hợp đồng là chữ ký giả; yêu cầu nguyên đơn chứng minh theo quy định của pháp luật.
Theo quy định tại Điều 4 của Hợp đồng thì trong vòng 21 ngày k ể từ ngày nhận được Hợp đồng thì bàC có quyền yêu cầu thay đổi nội dung Hợp đồng, kể cả từ chối không thực hiện Hợp đồng nữa.

## Page 4

Hiện nay, ông C2 đã chấm dứt Hợp đồng với Công ty MNL VN nên Công ty MNL VN không xác định được chính xác ngày bàn giao Hợp đồng cho bà C. Tuy nhiên, Công ty MNL VN chấp nhận lời khai của bàC về thời điểm nhận Hợp đồng là ngày 17/06/2018.
Hợp đồng bảo hiểm gốc không cóch ữ ký của bàC và không cóch ữ ký của Công ty MNL VN, đơn yêu cầu bảo hiểm là một phần của Hợp đồng bảo hiểm.
Ngày 27/6/2018, bàC đã gửi đơn yêu cầu giải quyết quyền lợi bảo hiểm của bàC theo Hợp đồng đã ký kết năm 2013 là Hợp đồng số 2811670502 và 02 Hợp đồng ký năm 2018 là Hợp đồng bảo hiểm số 2817193319; số 2817193665 để thanh toán viện phí cho bàC tại Bệnh viện 198 với tổng số tiền khoảng 12.500.000 đồng.
Đơn này do bàC viết, ký và chỉ có 01 bản được lưu tại Công ty Manulife Viê ̣t Nam.
Ngày 29/8/2018, hơn 60 ngày k ể từ ngày bàC nhận được Hợp đồng và yêu cầu thanh toán phí bảo hiểm do nằm viện, bàC có đến văn phòng Công ty Manulife Viê ̣t Nam tại Hà Nội để yêu cầu làm rõ nội dung của 04 (bốn) Hợp đồng bảo hiểm, nhân viên Công ty Manulife Viê ̣t Nam tại Hà Nội đã giải thích nội dung của 04 (bốn)
Hợp đồng cho bà C, tại buổi làm việc bàC không đưa ra yêuc ầu nào nên Công ty Manulife Viê ̣t Nam không lập biên bản làm việc.
Bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì các lý do sau:
Sản phẩm “Manulife gia đình tôi yêu” của Công ty MNL VN đã được Bộ Tài Chính cho phép; tài liệu là “Bảng tóm tắt giá trị tương lai” không phải là do Công ty MNL VN phát hành; những tài liệu đính kèm Hợp đồng bảo hiểm là do Công ty MNL VN phát hành.
Bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bàC và đề nghị bàC tiếp tục thực hiện Hợp đồng và đóng phí Hợp đồng bảo hiểm theo quy định.
Ông C2 nghỉ việc từ thời điểm nào thì Công ty MNL VN sẽ kiểm tra và s ẽ cung cấp thông tin cho Tòa án sau và đề nghị Tòa án triệu tập ông C2 phải có mặt để làm rõ một số vấn đề liên quan đến vụ án.
Từ tháng 4/2019, đến nay bàC chưa đóng phí bảo hiểm, theo quy định thì hợp đồng bảo hiểm này hết hiệu lực. Tuy nhiên, để các bên hòa giải được với nhau thì Công ty MNL VN vẫn đồng ý để bàC tiếp tục thực hiện hợp đồng bảo hiểm. Nếu bà C không đồng ý với đề xuất phương án hòa giải thì đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.
Theo ông Trần Ngọc Chú c trình bày:
Khoảng năm 2017 đến năm 2018, ông làc ộng tác viên tư v ấn Công ty Manulife Viê ̣t Nam; ông cũng là khách hàng của các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và làm đẹp của bà Hoàng Thị C.
Khoảng tháng 4/2018 , ông giới thiệu bàC mua gói bảo hiểm “Manulife gia đình tôi yêu” của Công ty MNL VN. Ông đã cung cấp cho bàC 01 Hợp đồng bảo hiểm phù hợp với tình hình tài chính tại thời điểm hiện tại của bàC với số tiền bảo

## Page 5

vệ là 13 (mười ba) tỷ đồng, mức phí đóng là 01 (một) tỷ đồng. Sau đó, bàC nhận thấy giá trị gói bảo hiểm quá cao nên đã thay đổi và tách chuyển sang cho ông Bùi Bá Thiện (là chồng) gói bảo hiểm 500 (năm trăm) triệu đồng. Sau khi bàC đồng ý với phương án trên, ông đã thống nhất với bàC là tặng bàC số tiền 511.000.000đ để bàC đóng phí bảo hiểm. Số tiền này sẽ được lấy ra từ tiền hoa hồng và thưởng của Công ty Manulife Viê ̣t Nam cho ông từ hợp đồng bảo hiểm của bà C.
Ngày 13/4 và 17/4/2018, bàC đã đóng đầy đ ủ số tiền phí bảo hi ểm là 1.010.000.000đ (bao gồm cả số tiền 511.000.000đ lấy ra từ tiền hoa hồng và thưởng của Công ty Manulife Viê ̣t Nam cho ông từ hợp đồng bảo hiểm của bà C).
Sau khi Công ty Manulife Vi ê ̣t Nam ra thư thẩm định và khám sức khỏe thì phát hiện tình trạng sức khỏe của ông Thiện không đáp ứng được tiêu chuẩn do “thất trái dầy đồng tâm nguy cơ đột quỵ” thì giảm mệnh giá gói bảo hiểm của ông Bùi Bá Thiện xuống còn 04 tỷ đồng với mức phí là 300.000.000đ. Phần còn lại 200.000.000đ thì chia làm 02 cho hai ngư ời con của ông Thiện và bàC là Bùi Hoàng Nam Thịnh và Bùi Việt Long cùng với số tiền là 100.000.000đ/hợp đồng và giá trị bảo vệ là 05 tỷ đồng/hợp đồng.
Ngày 07/5/2018, ông đã bàn giao đầy đủ cho bàC 04 (bốn) hợp đồng bảo hiểm số 2817193319; số 2817193665; số 2815839897; số 2815840002. Sau khi bàn giao xong, bộ phận dịch vụ khách hàng của Công ty Manulife Viê ̣t Nam có gọi điện cho bàC để xác nhận đã nhận được 04 (bốn) bộ hợp đồng hay chưa thì bàC đã xác nhận là nhận được 04 (bốn) bộ hợp đồng nêu trên.
Ngày 27/6/2018, bàC đã gửi đơn yêu cầu giải quyết quyền lợi bảo hiểm của bàC theo hợp đồng đã ký kết năm 2013 là Hợp đồng số 2811670502 và 02 Hợp đồng ký năm 2018 là H ợp đồng bảo hiểm số 2817193319; số 2817193665 để thanh toán viện phí cho bàC tại Bệnh viện 198 với tổng số tiền khoảng 13.500.000đ. Nếu ông không gửi cho bàC 04 (bốn) bộ hợp đồng bảo hiểm nêu trên thì bàC không hiểu được quyền lợi và số tiền bảo hiểm không được chuyển thẳng về tài khoản của bàC tại Ngân hàng Sacombank của bà C. Như vậy, hợp đồng của bàC đã qua 21 ngày cân nhắc để tìm hiểu có quyết định tham gia hay không tham gia hợp đồng bảo hiểm.
Nay đối với yêuc ầu khởi kiện của bà C, quan điểm của ông là bàC đã tự nguyện ký vào 04 đơn yêuc ầu bảo hiểm đã điền đầy đủ thông tin; bảng minh họa hợp đồng bảo hiểm số 2817193319; 2815839897; 2815840002 ông khẳng định là do ông mang đến tận nhà cho bàC trực tiếp ký. Còn bảng minh họa 2817193665 thì 02 “Tờ khai thông tin” và “Bảng minh họa” thì ông không nhớ rõ.
Theo ông, 04 Hợp đồng bảo hiểm của bàC với Công ty Manulife Vi ê ̣t Nam đã được thực hiện theo đúng quy trình bán hàng của Công ty Manulife Viê ̣t Nam nên phải được thực hiện theo đúng điều khoản của hợp đồng mà bàC đã ký kết. Do điều kiện thường xuyên công tác xa nhà nên ông đề nghị Tòa án giải quyết và xét xử vắng mặt ông.

## Page 6

Tại Bản án dân s ự sơ thẩm số 66/2021/DS-ST ngày 31 tháng 12 năm 2021, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã quyết định:
Áp dụng: Khoản 3 Điều 26; Điều 93; khoản 2 Điều 201; Điều 271,Điều 272, Điều 273 của Bộ luật dân sự năm 2015; khoản 3 Điều 3; Điều 14; Điều 17; Điều 19 của Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000 (sửa đổi bổ sung năm 2010); Điều 39 Nghị định số 73/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 của Chính Ph ủ; Quyết định số 35/2015/QĐ-TTg ngày 15/10/2015 của Thủ tướng Chính Ph ủ; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội. Xử:
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Hoàng ThịC đối với Công ty trách nhiê ̣m hữu ha ̣n Manulife Viê ̣t Nam cụ thể như sau:
1.1. Hủy toàn bộ bốn (04) Hợp đồng bảo hiểm gồm các bảo hi ểm: S ố 2817193319 ngày 17/04/2018; s ố 2817193665 ngày 23/04/2018; s ố 2815839897 ngày 24/04/2018; số 2815840002 ngày 24/04/2018;
1.2. Công ty trách nhiê ̣m hữu ha ̣n Manulife Viê ̣t Nam phải hoàn trả cho bàC số tiền 1.010.000.000đ (một tỷ, không trăm mười triệu đồng)
1.3. Dành quyền khởi kiện cho Công ty tr ách nhiê ̣m hữu ha ̣n Manulife Vi ê ̣t Nam đối với bà Hoàng ThịC khi có yêu cầu và theo trình t ự pháp luật quy định về chi phí khám, xét nghi ệm y khoa mà Công ty tr ách nhiê ̣m hữu ha ̣n Manulife Vi ê ̣t Nam đã trả liên quan đến 04 (bốn) hợp đồng bảo hiểm gồm: Số 2817193319 ngày 17/04/2018; số 2817193665 ngày 23/04/2018; s ố 2815839897 ngày 24/04/2018; s ố 2815840002 ngày 24/04/2018.
2. Về án phí:
Bà Hoàng ThịC không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, bàC được hoàn lại số tiền 21.450.000đ (hai mươi mốt triệu, bốn trăm năm mươi nghìn đồng) theo phiếu thu số AA/2018/0013277 ngày 20/06/2019 của thi hành án dân sự thành phố Hà Nội.
Công ty trách nhiê ̣m hữu ha ̣n Manulife Viê ̣t Nam phải chịu 42.300.000đ (bốn mươi hai triệu, ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn thông báo quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Ngày 14/01/2022, bị đơn là Công ty TNHH MNL VN có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Ngày 20/01/2022, ngư ời có quyền lợi, nghĩa v ụ liên quan là ông Trần Ngọc C2 có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm Tại phiên tòa phúc thẩm:
Người đại diện của bị đơn Công ty TNHH MNL VN vẫn giữ nguyên nội dung kháng cáo đề nghị sửa quyết định của bản án sơ thẩm theo hướng bác các yêu cầu khởi kiện của bà Hoàng Thị C.

## Page 7

 Đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn bà Hoàng ThịC đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm bác kháng cáo của Công ty TNHH MNL VN và kháng cáo của ông Trần Ngọc C2; giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội nêu quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm áp dụng khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật tố tụng Dân sự sửa quyết định của bản án sơ thẩm, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bàC hủy 02 Hợp đồng bảo hiểm số 2815839897 và 2815840002 ngày 24/04/2018; buộc Công ty TNHH MNL VN trả cho bàC số tiền tương ứng theo giá trị 02 hợp đồng bị hủy.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, ý kiến của các đương sự; kết quả tranh tụng tại phiên tòa và quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:
[1]. Ngày 08/01/2019, bà Hoàng ThịC khởi kiện yêu cầu hủy 04 ( bốn) hợp đồng bảo hiểm gồm các hợp đồng: Số 2817193319 ngày 17/04/2018; số 2817193665 ngày 23/04/2018; số 2815839897 ngày 24/04/2018; số 2815840002 ngày 24/04/2018 giữa bà Hoàng ThịC là bên mua bảo hiểm với Công ty Manulife Viê ̣t Nam và yêu cầu Công ty Manulife Viê ̣t Nam trả lại 1.010.000.000 đồng. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật là yêu cầu tranh chấp hợp đồng bao hiểm và thụ lý, giải quyết vụ án là đúng quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
[2]. Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là bà Hoàng ThịC và yêu cầu kháng cáo của bị đơn là Công ty Manulife Viê ̣t Nam.
[2.1]. Xét tính hợp pháp của các hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 ngày 17/04/2018; số 2817193665 ngày 23/04/2018; s ố 2815839897 ngày 24/04/2018; s ố 2815840002 ngày 24/04/2018: Hồ sơ vụ án thể hiện khoảng tháng 4 năm 2018, qua mối quen hệ quen biết thì đại lý của Công ty MNL VN là ông Trần Ngọc C2 tư vấn cho bàC mua gói bảo hiểm “Manulife gia đình tôi yêu”. Ban đầu ông C2 tư vấn cho bàC mua 02 hợp đồng; trong đó Hợp đồng của bàC 510.000.000đ/năm; Hợp đồng của ông Thiện 500.000.000đ/năm. Ngày 13/04/2018 và ngày 16 tháng 4 năm 2018, bàC đã đóng đủ tiền phí bảo hiểm của năm đầu tiên là 1.010.000.000đ trong đó ngày 13 tháng 4 năm 2018 đóng 760 .000.000đ; ngày 16 tháng 4 năm 2018, bàC đóng 250.000.000đ.
Ngày 16 tháng 4 năm 2018, bàC và ông Thiện đi khám sức khỏe; theo Công ty MNL VN vì sức khỏe ông Thiện không đạt tiêu chuẩn nên không được chấp nhận mức bồi thường tối đa là 6,5 tỷ đồng mà chỉ chấp nhận mức bồi thường tối đa 4 tỷ đồng. Do v ậy, phải điều chỉnh thành 04 Hợp đồng trong đó: Hợp đồng của bàC 510.000.000đ/năm; Hợp đồng của ông Thiện 300.000.000đ/năm và 02 con của ông Thiện và bàC mỗi người 100.000.000đ/năm.

## Page 8

Theo quy định tại Điều 39 Nghị định số 73/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 hướng dẫn thực hiện một số điều của Luật kinh doanh bảo hiểm quy định: “Các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và các sản phẩm bảo hiểm tai nạn, sức khỏe phải được Bộ tài chính phê chuẩn quy tắc, điều khoản sản phẩm và biểu phí trước khi triển khai”.
Như vậy, sản phẩm “Manulife gia đình tôi yêu” của Công ty MNL VN đã được Bộ Tài Chính phê duyệt theo Công văn số 4386 ngày 24 tháng 11 năm 2016 là đảm bảo quy định tại Điều 39 Nghị định số 73/2016/NĐ-CP, phù hợp với Quyết định số 35/2015/QĐ-TTg ngày 15/10/2015 của Thủ tướng Chính Phủ quy định về việc Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cần được đăng ký mẫu với Bộ Công thương trước khi triển khai.
Quá trình giải quyết vụ án, bàC xác nhận có ký vào 04 Đơn yêu cầu bảo hiểm, nhưng bàC cho rằng khi ký cả 04 Đơn yêu cầu bảo hiểm không có nội dung và cũng không được ông C2 cung cấp điều khoản cụ thể của 04 hợp đồng bảo hiểm. Tuy nhiên, bàC cũng như đại diện theo ủy quyền của bàC không cung cấp được chứng cứ chứng minh cho yêu cầu của mình. Tại cấp phúc thẩm, bị đơn cung cấp 04 bộ hợp đồng bảo hiểm gốc, trong đó có 04 Đơn yêu cầu bảo hiểm gốc, có chữ ký của bàC là bên mua bảo hiểm. Tại Điều 14 Luật kinh doanh bảo hiểm quy định: “Hợp đồng bảo hiểm phải được lập thành văn b ản. Bằng chứng giao kết hợp đồng bảo hiểm là giấy chứng nhận bảo hiểm, đơn bảo hiểm, điện báo, telex, fax và các hình thức khác do pháp luật quy định”.
Do vậy, có cơ sở xác định việc bàC ký vào 04 Đơn yêu cầu bảo hiểm là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc, không trái quy định pháp luật nên có căn cứ xác định 04 hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 ngày 17/04/2018; s ố 2817193665 ngày 23/04/2018; số 2815839897 ngày 24/04/2018; số 2815840002 ngày 24/04/2018 giữa bàC và Công ty MNL VN đã được giao kết và có giá trị pháp lý.
[2.2]. Tại Điều 4 của các hợp đồng bảo hiểm đều quy định: “Trong vòng 21 ngày kể từ ngày nhận Hợp đồng, Bên mua bảo hiểm có quyền từ chối tham gia bảo hiểm bằng cách gửi văn bản thông báo đến Công ty, kèm theo các hóa đơn thu phí bảo hi ểm (n ếu có) và b ộ Hợp đ ồng…”. Tại Công văn s ố 1110/2018/LC ngày 10/12/2018 (bút lục số 27) Công ty MNL VN khẳng định: Sau khinh ận được hợp đồng bảo hiểm thì trong thời hạn 21 ngày bàC còn có quyền yêu cầu Công ty MNL VN điều chỉnh thông tin của hợp đồng bảo hiểm nếu bàC cho rằng nội dung của hợp đồng bảo hiểm không đúng với những gì bàC đã được tư vấn.
Tại đơn khởi kiện và tại các phiên tòa sơ thẩm ngày 07/4/2021 và 15/12/2021, bàC và đại diện của bà C, cũng như luật sư bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho bàC đều khẳng định khoảng cuối tháng 6 năm 2018 bàC mới nhận được 04 bản hợp đồng bảo hiểm do ông C2 giao trực tiếp. Sau khinh ận được 04 bản hợp đồng bảo hiểm trên, bàC nhận thấy 02 trong 04 hợp đồng không phải chữ ký của bà C, nội dung của cả 04 hợp đồng bảo hiểm không đúng như những gì ông C2 là đại lý bảo hiểm đã tư vấn. BàC đã liên hệ ông C2 nhiều lần để yêu cầu làm rõ, cụ thể ngày 25/6/2018, bà C đã làm đơn yêu cầu hủy 04 hợp đồng bảo hiểm nêu trên và gửi qua đường bưu điện

## Page 9

cho ông C2 (bút lục 460). Tuy nhiên, tại Đơn đề nghị ngày 25/6/2018 của bà Hoàng ThịC thể hiện: Khoảng tháng 5 năm 2018, ông C2 đã giao 04 hợp đồng bảo hiểm cho bà C, nhưng không lập biên bản giao nhận (bút lục số 476-477, đơn có chữ ký của bà C).
Quá trình giải quyết vụ án, ông Trần Ngọc C2 khẳng định khoảng đầu tháng 5 năm 2018, ông C2 đã bàn giao 04 hợp đồng bảo hiểm cho bà C. Đến khoảng tháng 7 năm 2018, bàC mới liên lạc với ông C2 yêu cầu hủy 04 hợp đồng bảo hiểm. Ông C2 đã đưa bàC đến trụ sở Công ty MNL VN tại phố Duy Tân, Cầu Giấy, Hà Nội để làm việc nhưng không lập biên bản. BàC và Công ty MNL VN xác nhận, thời điểm bàC đến văn phòng Công ty Manulife tại Hà Nội để yêu cầu làm rõ nội dung của 04 bản Hợp đồng bảo hiểm là vào ngày 29/8/2018.
Mặt khác, bị đơn còn cung cấp Đơn yêu cầu giải quyết quyền lợi bảo hiểm ngày 27/6/2018 của bàC đề nghị Công ty MNL VN giải quyết quyền lợi bảo hiểm cho bàC theo hai Hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 và 2817193665. Việc bàC yêuc ầu giải quy ết quyền lợi bảo hiểm phát sinh t ừ hai Hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 và 281719366 với tư cách là bên mua bảo hiểm và là người được bảo hiểm cho thấy bàC đã chấp nhận nội dung của các Hợp đồng bảo hiểm đã nhận. Bà C đã nhận được khoản tiền bảo hiểm do Công ty MNL VN thanh toán cho Đơn yêu cầu ngày 27/6/2018. Mặc dù các tài liệu thanh toán quyền lợi bảo hiểm theo Đơn yêu cầu ngày 27/6/2018 của bàC là tài liệu phô tô, nội dung Đơn yêu cầu ngày 27/6/2018 không phải do bàC viết. Tuy nhiên, các tài liệu này phù hợp với lời khai của bị đơn, người liên quan và cụ thể là tại biên bản phiên tòa ngày 07/4/2021 (bút lục số 439)
đại diện của bàC khẳng định bàC có ký vào Đơn yêu cầu ngày 27/6/2018, nên có cơ sở xác định ngày 27/6/2018, bàC đã yêu cầu Công ty MNL VN giải quyết quyền lợi bảo hiểm cho bàC theo hai Hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 ngày 17/04/2018 và số 2817193665 ngày 23/04/2018.
Căn cứ Đơn đề nghị ngày 25/6/2018 của bàC cùng lời khai của ông C2 là người tư vấn bảo hiểm cho bàC và bị đơn là Công ty MNL VN, Hội đồng xét xử thấy có căn cứ xác định thời điểm bàC nhận được 04 bản Hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 ngày 17/04/2018; s ố 2817193665 ngày 23/04/2018; s ố 2815839897 ngày 24/04/2018; số 2815840002 ngày 24/04/2018 là khoảng tháng 5 năm 2018. Như vậy, ngày 25/6/2018, bàC mới có đơn đề nghị hủy 04 bản Hợp đồng bảo hiểm nêu trên là đã quá thời hạn 21 ngày theo Điều 4 của các Hợp đồng bảo hiểm.
[2.3]. Đối với yêu cầu khởi kiện của bàC và trình bày của đại diện theo ủy quyền của bàC cho rằng ông C2 đã tư vấn không đúng như nội dung các Hợp đồng bảo hiểm mà bàC nhận được và vi phạm các quy định trong hoạt động đại lý bảo hiểm làm xâm hại nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà C, Hội đồng xét xử xét thấy: Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã yêu cầu bàC cung cấp tài liệu, chứng cứ chứng minh việc ông C2 tư vấn sai thông tin, không đúng thông tin như 04 bản Hợp đồng bảo hiểm bàC được nhận. Tại Bản giải trình ngày 14/4/2021 (bút lục số 449), đại diện cho bàC khẳng định không cung cấp được tài

## Page 10

liệu chứng minh việc ông C2 tư vấn sai thông tin hay có vi phạm gì về quy định của Đại lý bảo hiểm gây ảnh hưởng đến quyền lợi của bà C. Về nội dung đại diện hợp pháp của bàC cho rằng việc ông C2 hứa hẹn cho bàC 510.000.000đ tiền hoa hồng nếu bàC tham gia ký các Hợp đồng bảo hiểm, Hội đồng xét xử nhận thấy: Đây chỉ là lời hứa hẹn cá nhân giữa ông C2 và bàC (nếu có), không thể hiện việc ông C2 đã gian dối hay tư vấn sai thông tin các Hợp đồng bảo hiểm cho bàC và cũng không xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của bàC như lời của bàC cũng như đại diện hợp pháp cho bàC trình bày. Hơn nữa, như phân tích tại mục [2.2] nêu trên thì sau khi nhận được 04 bản Hợp đồng bảo hiểm, trong thời hạn 21 ngày bàC không có ý kiến gì về việc ông C2 tư vấn nội dung không đúng với nội dung 04 bản Hợp đồng mà bàC đã nhận và còn có đơn yêu cầu giải quyết quyền lợi bảo hiểm đối với hai Hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 ngày 17/04/2018 , số 2817193665 ngày 23/04/2018. Do đó, yêu cầu này của bàC là không có căn cứ chấp nhận.
Như vậy, bàC khởi kiện yêu cầu hủy 04 Hợp đồng bảo hiểm số 2817193319 ngày 17/04/2018; s ố 2817193665 ngày 23/04/2018; s ố 2815839897 ngày 24/04/2018; số 2815840002 ngày 24/04/2018 và yêu cầu Công ty MNL VN trả lại tổng số tiền 1.010.000.000đ (không yêu cầu lãi) là không có cơ sở chấp nhận.
[3]. Xét yêu cầu kháng cáo của ông Trần Ngọc C2: Ngay sau khi thụ lý vụ án, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã xác định ông Trần Ngọc C2 là người có quyền lợi và nghĩa v ụ liên quan. Ông C2 đã được tống đạt hợp lệ Thông báo thụ lý vụ án ngày 05/07/2019; Gi ấy triệu tập ngày 10/07/2019; Thông báo phiênh ọp kiểm tra việc giao nộp chứng cứ và hòa giải ngày 12/12/2019; Thông báo phiên họp kiểm tra việc giao nộp chứng cứ và hòa giải ngày 01/06/2020; Giấy triệu tập ngày 10/08/2020;
Quyết định đưa vụ án đưa vụ án ra xét xử ngày 18/08/2020 và các thông báom ở lại phiên tòa. Cho đến phiên tòa ngày 15/12/2021, ông C2 mới có ý kiến yêu cầu đòi số tiền 510.000.000đ. Như vậy, yêu cầu của ông C2 đã quá thời hạn quy định tại khoản 2 Điều 201 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; không thuộc trường hợp được thụ lý yêu cầu độc lập nên Hội đồng xét xử cấp sơ thẩm đã không xem xét, giải quyết trong cùng vụ án là có căn cứ, đúng pháp luật. Ông C2 có quyền khởi kiện bằng vụ án khác khi có yêu cầu. Do đó, không có cơ sở chấp nhận đơn kháng cáo của ông C2.
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận toàn bộ yêu cầu của khởi kiện của nguyên đơn là không đúng với những chứng cứ khách quan thu thập được trong hồ sơ vụ án, xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn là có cơ sở nên cần chấp nhận và chấp nhận một phần đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa.
[4] Về án phí:
- Án phí dân sự sơ thẩm: Do sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hoàng ThịC nên bà Hoàng ThịC phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.

## Page 11

- Án phí dân sự phúc thẩm: Công ty MNL VN không phải nộp, ông Trần Ngọc C2 không được chấp nhận kháng cáo nên phải nộp án phí dân sự phúc thẩm theo quy định pháp luật.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
1. Chấp nhận kháng cáoc ủa Công ty trách nhi ệm hữu hạn MNL VN, không chấp nhận kháng cáoc ủa ông Trần Ngọc C2; sửa Bản án dân s ự sơ thẩm s ố 66/2021/DS-ST ngày 31 tháng 12 năm 2021 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội, cụ thể:
Áp dụng: Khoản 3 Điều 26; Điều 35; Điều 93; khoản 2 Điều 201 của Bộ luật dân sự năm 2015; Khoản 3 Đi ều 3; Điều 14; của Luật kinh doanh bảo hiểm năm 2000; sửa đổi b ổ sung năm 2010; Điều 39 Nghị định s ố 73/2016/NĐ-CP ngày 01/07/2016 của Chính Ph ủ; Quyết định số 35/2015/QĐ-TTg ngày 15/10/2015 của Thủ tướng Chính Phủ; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
Xử: Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Hoàng ThịC đối với yêu cầu hủy toàn bộ bốn (04) Hợp đồng bảo hiểm gồm các bảo hiểm: Số 2817193319 ngày 17/04/2018; s ố 2817193665 ngày 23/04/2018; s ố 2815839897 ngày 24/04/2018; số 2815840002 ngày 24/04/2018; và yêu cầu Công ty trách nhiê ̣m hữu ha ̣n Manulife Viê ̣t Nam phải hoàn trả cho bàC số tiền 1.010.000.000đ (một tỷ, không trăm mười triệu đồng).
2. Về án phí:
- Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Hoàng ThịC phải nộp 300.000đ án phí dân sự sơ thẩm, được đối trừ theo Biên lai thu ti ền tạm ứng án phí dân s ự sơ thẩm số AA/2018/0013277 ngày 20/06/2019 của Cục thi hành án dân s ự thành phố Hà Nội.
Hoàn trả cho bàC 21.150.000đ đã nộp tại Biên lai thu tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm số AA/2018/0013277 ngày 20/06/2019 của Cục thi hành án dân s ự thành phố Hà Nội.
- Án phí dân sự phúc thẩm:
+ Công ty trách nhiê ̣m hữu ha ̣n Manulife Viê ̣t Nam không phải nộp được hoàn lại 300.000đ đã nộp tại Biên lai thu ti ền tạm ứng án phí dân s ự phúc thẩm số AA/2021/0000565 ngày 17/01/2022 của Cục Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội.
+ Ông Trần Ngọc C2 phải nộp 300.000đ, được đối trừ theo Biên lai thu ti ền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm số AA/2021/0000597 ngày 16/02/2022 của Cục Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

## Page 12

Nơi nhận:
- VKSNDCC tại Hà Nội;
- TAND tp Hà Nội;
- VKSND tp Hà Nội;
- Cục THADS tp Hà Nội;
- Các đương sự (theo địa chỉ);
- Lưu HCTP, HSVA.
T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA





 Lê Thị Thúy Bình





















CÁC THẨM PHÁN

THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

## Page 13

 Hồ Sỹ Hưng Phan Thị Vân Hương


Lê Thị Thúy Bình
















Nơi nhận:
- VKSNDCC tại Hà Nội;
- TAND tp Hà Nội;
- VKSND tp Hà Nội;
- Cục THADS tp Hà Nội;
- Các đương sự (theo địa chỉ);
- Lưu HCTP, HSVA.
T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa



Lê Thị Thúy Bình









CÁC THẨM PHÁN THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

## Page 14

 Hồ Sỹ Hưng Phan Thị Vân Hương




Lê Thị Thúy Bình