Mất năng lực hành vi dân sự
Số: 01
Ngày: 13/01/2023
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Đắk Nông
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ GIA NGHĨA TỈNH ĐẮK NÔNG Số: 01/2023/QĐST-VDS

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Gia Nghĩa, ngày 13 tháng 01 năm 2023


QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ GIA NGHĨA, TỈNH ĐẮK NÔNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán- Chủ tọa phiên họp: Bà Bùi Thị Ngọc Thư ký phiên họp: Bà Lương Thúy Hảo - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Gia Nghĩa tham gia phiên họp:
Bà Nguyễn Thị Lan Hương - Kiểm sát viên.
Ngày 13 tháng 01 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số:
11/2022/TLST-VDS ngày 21 tháng 11 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 03/2023/QĐST-VDS ngày 09 tháng 01 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự : Bà Vũ Thị T; địa chỉ: Thôn T, xã Đ, thành phố G, tỉnh Đắk Nông - Có đơn xin vắng mặt Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Ông Đỗ Văn V – Có đơn xin vắng mặt
- Cháu Đỗ Thị Thu H – Vắng mặt Cùng địa chỉ: Thôn T, xã Đ, thành phố G, tỉnh Đắk Nông NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Qúa trình giải quyết vụ việc, người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Vũ Thị T và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Đỗ Văn V trình bày:
Năm 2004, bàT sinh chá u H tại trạm y tế xã K, Y , Ninh Bình. Khi sinh ra cháu phát triển bình thường. Khi cháu được 11 tháng tuổi cháu bị sốt và bị co giật nặng, khi đưa đi nhập viện ở bệnh viện Đắk Nông, sau đó chuyển cấp cứu xuống bệnh viện Nhi đồng 2 thì được kết luận cháu bị nhiễm trùng tiêu hóa và động kinh.
Từ đó trở đi cháu bị động kinh, cứ 01 tuần lên cơn 2 -3 lần, trước đây cứ mỗi lần

## Page 2

cháu lên cơn là phải nhập viện về sau không có điều kiện thì gia đình tự chữa tại nhà và cho uống thuốc. Vì tình trạng bệnh như vậy nên cháu không thể đi học, đồng thời cháu có khó khăn trong việc nhận thức và làm chủ hành vi, cháu khờ khạo nên hầu như mọi sinh hoạt của cháu là do bàT làm cho. Vì cần phải thực hiện một số công việc của gia đình nên nay bàT yêu cầu Tòa án tuyên bố cháu Đỗ Thị Thu H là người có khó khăn trong việc nhận thức và điều khiển hành vi. Tuy nhiên quá trình giải quyết vụ việc, sau khi có kết quả Trưng cầu giám định tâm thần của cháu H , nhận thấy cháu mất năng lực hành vi dân sự, do đó bàT thay đổi yêu cầu đề nghị Tòa án tuyên bố cháu H mất năng lực hành vi dân sự, ông V đồng ý với việc bàT thay đổi yêu cầu.
Tòa án đã tiến hành xác minh tại chính quyền địa phương, Trạm y tế, thôn trưởng và hàng xóm nơi cháu H cư trú đều xác định cháu H có biểu hiện khờ khạo, hay lên cơn động kinh, khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi. Mọi sinh hoạt của chàu đều do bàT làm cho.
Tòa án đã trưng cầu giám định tại Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên để giám định năng lực hành vi dân sự của cháu H . Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số: 283/KLGĐ ngày 29-12-2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên kết luận cháu Đỗ Thị Thu H bị bệnh động kinh + chậm phát triển tâm thần nặng (G40 + F72 – ICD10); Hiện tại mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông phát biểu ý kiến: Về các trình tự, thủ tục tố tụng đều tuân thủ quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về nội dung, đề nghị căn cứ khoản 1 Điều 27, 376 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 của Bộ luật Dân sựch ấp nhận yêu cầu của bà Vũ Thị T: Tuyên bố cháu Đỗ Thị Thu H mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông nhận định như sau:
 [1]. Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết:
 Người yêu cầu giải quyết việc dân sự có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự. Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự cư trú tại thành phố G, tỉnh Đắk Nông nên có căn cứ xác định đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông, quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2]. Xét yêu cầu của người yêu cầu:

## Page 3

Căn cứ tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ, đơn yêu cầu, bản tự khai, biên bản lấy lời khai của người yêu cầu là bà Vũ ThịT , người thân trong gia đình cháu Đỗ Thị Thu H, đại diện thôn và những người hàng xóm, có căn cứ xác định: Từ khoảng năm 2005, cháu Đỗ Thị Thu H bị sốt cao và bị co giật nặng, từ đó trở đi cháu bị động kinh, cứ 01 tuần lên cơn 2 -3 lần, cháu trở nên khờ khạo, mọi sinh ho ạt của cháu phải do bà Vũ ThịT là mẹ cháu làm cho.
 Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 283/KLGĐ ngày 29-12-2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên,
- Kết luận về y học: đương sự bị bệnh động kinh + chậm phát triển tâm thần nặng (G40 + F72 – ICD10);
- Kết luận khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi.
Căn cứ khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự quy định như sau:
“1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần...”.
Từ những căn cứ trên, xét thấy yêu cầu của bà Vũ ThịT về việc tuyên bố cháu Đỗ Thị Thu H mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ chấp nhận.
[3]. Xét đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Gia Nghĩa tại phiên họp là có căn cứ nên cần chấp nhận.
 [4]. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Vũ ThịT phải chịu lệ phí sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
[5]. Về quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát cùng cấp, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
 Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 362, Điều 370, Điều 371, Điều 372 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễ n, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
 1. Chấp nhận yêu cầu của bà Vũ ThịT về việc tuyên bố cháu Đỗ Thị Thu H mất năng lực hàng vi dân sự:

## Page 4

Tuyên bố cháu Đỗ Thị Thu H, sinh ngày 11-06-2004; nơi cư trú: Thôn T, xã Đ, thành phố G, tỉnh Đắk Nông là người mất năng lực hành vi dân sự.
 Mọi giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Vũ ThịT phải chịu 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) lệ phí sơ thẩm, khấu trừ vào 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng lệ phí mà bà Vũ ThịT đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0006463 ngày 15-11-2022 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị : Người yêu cầu; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Quyết định được thông báo, niêm yết.
 Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Nơi nhận:
- TAND tỉnh Đắk Nông;
- VKSND tỉnh Đắk Nông;
- VKSND thành phố Gia Nghĩa;
- Chi cục THADS thành phố Gia Nghĩa;
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự;
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
- Lưu hồ sơ vụ án; Văn phòng Tòa án.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký)





Bùi Thị Ngọc