tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự
Số: 478
Ngày: 01/12/2022
Tòa án xét xử: TAND Q. Tân Phú, TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Bà Q yêu cầu tuyên bố bà L mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN TÂN PHÚ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Số: 478 /2022/QĐST-DS Tân Phú, ngày 01 tháng 12 năm 2022 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN TÂN PHÚ, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Trần Hoàng Thị Thanh Mai Thư ký phiên họp: Bà Trần Thị Ngọc Thúy – Thư ký Tòa án nhân dân quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Hồng Dân - Kiểm sát viên.
Ngày 01 tháng 12 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 312/2022/TLST-DS ngày 03 tháng 10 năm 2022 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 879/2022/QĐST-DS ngày 21 tháng 11 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu: Bà Từ Thị Ngọc Q, sinh năm 1962; Địa chỉ: 108 đường D, phường H, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đối với: Bà Vương Thị L, sinh năm 1935; Địa chỉ: 108 đường D, phường H, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.
Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: Ông Từ Văn U, sinh năm 196; Địa chỉ:
108 đường D, phường H, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh.
(Tại phiên họp: Bà Q có mặt, ông U có đơn yêu cầu vắng mặt)
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự ngày 26/8/2022 và tại bản tự khai cũng như trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà Từ Thị Ngọc Q trình bày như sau:
Cha bà là ông Từ S (chết năm 1994) và mẹ bà là Vương Thị L. Cha mẹ bà có ba người con là Từ Văn U, Từ Ngọc Diễm T (chết năm 2021) và bà là Từ Thị Ngọc
Q. Lúc còn trẻ, mẹ bà (bà L) khỏe mạnh, bình thường đến năm 2017 thì bị bệnh mãn tính của người già như: Cao huyết áp, loãng xương, rối loạn tiền đình, thiểu năng tuần hoàn não... Hiện nay, sức khỏe của mẹ bà (bà L) ngày càng yếu, trí nhớ giảm, lúc nhớ lúc quên, phải ngồi xe lăn, tay chân yếu, mọi sinh hoạt hằng ngày đều phụ thuộc vào người khác.

## Page 2

2 Nay bà Quang yêu cầu Tòa án tuyên bố mẹ bà là bà Vương Thị L mất năng lực hành vi dân sự để gia đình làm thủ tục hành chính.
Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Từ Văn U có văn bản trình bày:
Ông thống nhất với lời khai của bà Q về nhân thân bà Vương Thị L. Nay bà Q yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Vương Thị L mất năng lực hành vi dân sự thì ông đồng ý, không có tranh chấp khiếu nại gì và có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự đã trình bày trong hồ sơ và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
[1] Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự:
Bà Từ Thị Ngọc Q yêu cầu tuyên bố bà Vương Thị L mất năng lực hành vi dân sự. Bà L đang cư trú tại quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 và Điều 376 của Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về thủ tục giải quyết vắng mặt: Ông Từ Văn U có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Căn cứ khoản 2 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án giải quyết vắng mặt ông U.
[3] Về yêu cầu của đương sự:
Xét, bà Q yêu cầu tuyên bố bà L mất năng lực hành vi dân sự:
Căn cứ lời khai của bà Q thì bà L bị bệnh mãn tính của người già như: Cao huyết áp, loãng xương, rối loạn tiền đình, thiểu năng tuần hoàn não... Hiện nay, sức khỏe của bà L ngày càng yếu, trí nhớ giảm, lúc nhớ lúc quên, phải ngồi xe lăn, tay chân yếu, mọi sinh hoạt hằng ngày đều phụ thuộc vào người khác.
Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 5169/KLGĐ ngày 24/10/2022 của Trung tâm Pháp y tâm thần Khu vực Thành phố Hồ Chí Minh đối với đương sự là bà Vương Thị L kết luận:
- Về y học: Đương sự bị Sa sút tâm thần trong bệnh mạch máu (F01-ICD10)
- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh có ý kiến về việc giải quyết yêu cầu của đương sự như sau:

## Page 3

3 + Về việc tuân theo pháp luật: Thẩm phán, Thư ký phiên họp và các đương sự đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết việc dân sự.
+ Về nội dung: Căn cứ các chứng cứ có trong hồ sơ, lời khai của các đương sự, đề nghị Tòa án nhân dân quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 369, Điều 370 của Bộ luật tố tụng dân sự chấp nhận yêu cầu của bà Từ Thị Ngọc Q.
Từ những căn cứ nêu trên, Tòa án nhân dân quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh đã có đủ cơ sở để chấp nhận yêu cầu của bà về việc tuyên bố bà Vương Thị L mất năng lực hành vi dân sự.
[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: là 300.000 đồng do bà Từ Thị Ngọc Q chịu. Tuy nhiên, bà Q là người cao tuổi và có Đơn yêu cầu miễn giảm án phí, lệ phí nên được xem xét miễn giảm lệ phí theo quy định tại điểm đ Khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do đó, bà Q không phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39;
khoản 2 Điều 67; Điều 361; Điều 362; Điều 367; Điều 371, Điều 372; Điều 376 của Bộ luật tố tụng dân sự;
- Căn cứ vào điểm đ Khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Từ Thị Ngọc Q.
Tuyên bố: Bà Vương Thị L, sinh năm 193; Địa chỉ: 108 đường D, phường H, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.
2. Về lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm: bà Từ Thị Ngọc Q là người cao tuổi và có Đơn yêu cầu miễn giảm lệ phí nên được xem xét miễn giảm lệ phí theo quy định tại điểm đ Khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Do đó, bà Q không phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Đương sự có mặt được quyền kháng cáo trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Đương sự vắng mặt được quyền kháng cáo trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự, hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 10 (mười) ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

## Page 4

4 Nơi nhận:
- Các đương sự;
- TAND TP. Hồ Chí Minh;
- VKSND quận Tân Phú;
- Chi cục THADS quận Tân Phú;
- Lưu: VT, hồ sơ vụ án (Thúy).
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Trần Hoàng Thị Thanh Mai