Bản án số: 37/2022/DS-PT
Yêu cầu trả lại tài sản
Số: 37
Ngày: 06/12/2022
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Quảng Trị
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản
Thông tin vụ việc: Ngô Thị C đòi lại tài sản là GCNQSD đất

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG TRỊ

Bản án số: 37/2022/DS-PT Ngày: 06/12/2022 “V/v “Yêu cầu trả lại tài sản là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất””

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG TRỊ
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Lê Văn Luật.
Các Thẩm phán: Bà Nguyễn Thị Thu Hà;
 Ông Đinh Viết Nam.
- Thư ký phiên tòa : Ông Trần Trung Thành - Thư ký Chính Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị.
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Trị tham gia phiên tòa: Ông Lê Xuân An - Kiểm sát viên.
Ngày 06 tháng 12 năm 2022, tại Hội trường xét xử Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Trị, xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 40/2022/TLPT-DS ngày 26 tháng 10 năm 2022 về việc “Yêu cầu trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” .
Do Bản án dân sự sơ thẩm số: 11/2022/DS -ST ngày 15 tháng 8 năm 2022 của To à án nhân dân huyệnG bị kháng cáo; Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 39/2022/QĐ-PT ngày 21 tháng 11 năm 2022 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Bà Ngô Thị C, sinh năm 1940;
Địa chỉ: Thôn L, xã G, huyện G, tỉnh Quảng Trị, vắng mặt.
Người đại diện hợp pháp của bà Ngô ThịC : Bà Trần Thị Hoàng M – Văn phòng luật sư H; địa chỉ: Số 43 đường Tr , Phường H, thành phố Đ, tỉnh Quảng Trị là người đại diện theo ủy quyền ( văn bản ủy quyền ngày 18/4/2022), có mặt.
2. Bị đơn: Chị Tạ Thị H, sinh năm 1974;
Địa chỉ: Thôn L, xã G, huyện G, tỉnh Quảng Trị, có mặt.
3. Vụ án được đưa ra xét xử phúc thẩm do có kháng cáo của bị đơn.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 18/4/2022 của nguyên đơn, trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:
Bà Ngô ThịC có 02 người con gái gồm chị Tạ Thị G , sinh năm 1972 và chị Tạ Thị H, sinh năm 1974, đều đã lập gia đình và ở riêng; trong đó, chị H lấy chồng và ở riêng từ năm 1994.

## Page 2

Trước ngày 15/11/1997, bàC sống tại ngôi nhà trong khuôn viên vườn nhà do ba mẹ của bàC để lại. Quá trình sinh sống bàC làm ăn và tích góp, nuôi được 06 con bò và một số tài sản khác.
Ngày 15/11/1997, theo đề nghị của con gái út là chị Tạ Thị H , bàC về ở cùng chị H để giúp đở chị H một thời gian. Ngày 10/6/1998, chị H dỡ toàn bộ nhà của bàC nên buộc bàC phải về sống chung với chị H. Ở với chị H khoảng được 10 năm, tài sản bàC tích góp không còn. Năm 2007, bàC tuổi già, sức yếu, thường xuyên đau ốm, chị H đã không cho bàC ở cùng nhà. BàC không còn nhà, không biết đi đâu nên về xin vợ chồng của em trai của bàC ở tạm mấy ngày, sau đ ó bàC thôn xóm quyên góp làm cho bàC một ngôi nhà nhỏ để ở và giúp bàC trong cuộc sống hàng ngày.
Quá trình ở chung , chị H đã lấy 02 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Ngô ThịC nói là để giữ giùm, gồm:
+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 917325 do UBND huyện Gio Linh cấp ngày 29/12/1999, tên người sử dụng đất: bà Ngô Thị C, loại đất LUC tại: (1) thửa đất số 5, tờ bản đồ số 1, diện tích 407 m 2 và (2) thửa đất số 418, tờ bản đồ số 8, diện tích 456 m2; địa chỉ thửa đất: xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.
+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 655719 do UBND huyện Gio Linh cấp ngày 23/12/2004, tên người sử dụng đất: hộ bà Ngô Thị C, thửa đất số 290/1, tờ bản đồ số 06, diện tích 300 m 2, trong đó: đất ở 200 m 2, đất vườn 100 m2, địa chỉ thửa đất: xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.
Đã nhiều lần bà Ngô ThịC yêu cầu chị H trả lại 02 Giấy chứng nhận QSDĐ nhưng chị H không trả mà chỉ đưa cho bàC bản phô tô GCNQSDĐ số Q 917325 cấp ngày 29/12/1999. BàC đã làm thủ tục đăng Thông báo mất Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì chị H thông báo cho UBND xã biết: Giấy chứng nhận QSDĐ của bàC chị H đang cất giữ. Bà Ngô ThịC đã yêu cầu Ủy ban xã giải quyết nhưng vẫn không có kết quả. Do tuổi cao, sức y ếu bàC không thể làm được việc gì để kiếm được tiền mua thuốc thang chữa bệnh và nuôi sống bản thân nên rất cần có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để có ý muốn chuyển nhượng một phần đất của mình lấy tiền lo cho cuộc sống hằng ngày của bà.
Do đó, bà Ngô ThịC yêu cầu Tòa án gi ải quyết, buộc chị Tạ Thị H phải giao trả lại các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu trên cho bà Ngô Thị C.
Ý kiến trình bày của bị đơn chị Tạ Thị H:
Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành cấp tống đạt trực tiếp Thông báo thụ lý vụ án cho chị Tạ Thị H; niêm yết các Thông báo về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải; bản sao các tài liệu chứng cứ do nguyên đơn nộp cho bị đơn tại nơi cư trú của chị Tạ Thị H , trụ sở UBND xã Gio Mai và tại Tòa án nhân dân huyệnG theo quy định. Tuy nhiên, chị Tạ Thị H không có văn bản trình bày ý kiến và không đến Tòa án để tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 11/2022/DS -ST ngày 15 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyệnG đã quyết định:

## Page 3

Căn cứ khoản 2 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điếm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 264 của Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 164 của Bộ luật dân sự; khoản 16 Điều 3 của Luật đất đai; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016 -UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án, xử:
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ngô ThịC . Buộc chị Tạ Thị H phải trả cho bà Ngô ThịC các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 917325 do UBND huyện Gio Linh cấp ngày 29/12/1999, tên người sử dụng đất: bà Ngô Thị C, loại đất LUC tại (1) thửa đất số 5, tờ bản đồ số 1, diện tích 407 m 2 và (2) thửa đất số 418, tờ bản đồ số 8, diện tích 456 m2; địa chỉ thửa đất: xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 655719 do UBND huyện Gio Linh cấp ngày 23/12/2004, tên người sử dụng đất: hộ bà Ngô Thị C, thửa đất số 290/1, tờ bản đồ số 06, diện tích 300 m 2, trong đó: đất ở 200 m 2, đất vườn 100 m 2, địa chỉ thửa đất: xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo đối với các đương sự.
Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 29/8/2022 bị đơn chị Tạ Thị H kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm với lý do:
Tòa án cấp sơ thẩm buộc bị đơn phải trả lại các GCNQSD đất số Q 917325 và số Đ 655719 cho bà Ngô ThịC là không đúng, vì chị H không giữ các GCNQSD đất này. Chị H có mượn 01 GCNQSD đất số Đ 655719 nhưng đã trả cho bàC rồi.
Yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết , sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Ngô Thị C.
Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Trị phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm và quan điểm về việc giải quyết vụ án như sau:
- Về việc chấp hành thủ tục tố tụng: Thẩm ph án, HĐXX, Thư ký cấp phúc thẩm đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án, từ khi thụ lý phúc thẩm vụ án cho đến trước khi Hội đồng xét xử nghị án;
Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm và Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật tố tụng.
- Về quan điểm giải quyết vụ án: Đề nghị HĐXX phúc thẩm căn cứ vào khoản 2 Điều 308, Điều 309 BLTTDS; khoản 2 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn, sửa bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Gio Linh theo hướng: Không buộc chị H phải trả lại cho bàC Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 917325 do UBND huyện Gio Linh cấp ngày 29/12/1999, tên người sử dụng đất: bà Ngô Thị C, loại đất LUC tại (1) thửa đất số 5, tờ bản đồ số 1, diện tích 407 m2 và (2) thửa đất số 418, tờ bản đồ số 8, diện tích 456 m2; địa chỉ thửa đất: xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị vì chỉ có căn cứ chứng minh chị H có mượn 01 GCNQSD đất số Đ 655719.
Về án phí:

## Page 4

 Bị đơn chị Tạ Thị H không phải chịu án phí DSPT.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:
 [1] Về tố tụng:
[1.1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp, thẩm quyền giải quyết:
Bà Ngô ThịC khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc chị Tạ Thị H trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 917325 do UBND huyện Gio Linh cấp ngày 29/12/1999, tên người sử dụng đất: bà Ngô ThịC và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 655719 do UBND huyện Gio Linh cấp ngày 23/12/2004, tên người sử dụng đất: hộ bà Ngô ThịC mà chị H đang cất giữ để bà Ngô ThịC thực hiện các quyền của người sử dụng đất. Các GCNQSD đất này cũng được coi là một loại tài sản theo quy định của BLDS. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp trong vụ án là “Yêu cầu trả lại tài sản là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” quy định tại khoản 2 Điều 26 của Bộ luật Tố tụng Dân sự và vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án quy định điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39 của BLTTDS là đúng quy định của pháp luật.
 [1.2] Thời hạn kháng cáo: B ị đơn chị Tạ Thị H kháng cáo bản án dân s ự sơ thẩm trong thời hạn quy định tại Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự, nên chấp nhận để xem xét kháng cáo theo trình tự phúc thẩm.
[2] Xét nội dung kháng cáo của bị đơn chị Tạ Thị H, HĐXX thấy rằng:
Ngày 29/12/1999, bà Ngô ThịC được Ủy ban nhân dân huyện Gio Linh cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 917325 đối với diện tích đất trồng lúa nước tại (1) thửa đất số 5, tờ bản đồ số 1, diện tích 407 m 2 và (2) thửa đất số 418, tờ bản đồ số 8, diện tích 456 m2; tại Thôn L, xã G, huyện G, tỉnh Quảng Trị.
Theo quyết định số 2770/2002/QĐ -UB ngày 23/12/2004 của UBND huyện Gio Linh về việc giao đất và cấp Giấy CNQSDĐ số Đ 655719 mang tên hộ bà Ngô Thị C, thửa đất số 290/1, tờ bản đồ số 06, diện tích 300 m 2, trong đó: đất ở 200 m 2, đất vườn 100 m2, tại thôn Lâm Xuân. xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Hộ bà Ngô ThịC vào năm 2004 có 02 nhân khẩu, gồm bà Ngô ThịC và anh Phan Văn Hiệp (cháu ngoại bàC - con của chị H), bàC là chủ hộ.
Tại biên bản hòa giải ngày 17/ 11/2021 của Ủy ban nhân dân xã Gio Mai thể hiện: Bà Ngô ThịC đã nhiều lần yêu cầu chị Huyển trả lại Giấy CNQSDĐ nói trên nhưng chị H không trả nên ngày 27/7/2020, bàC làm đơn xin báo mất giấy chứng nhận Quyền sử dụng đất số Đ 655719; bàC đã làm thủ tục Thông báo tìm Giấy CNQSDĐ tại Đài phát thanh truyền hình tỉnh Quảng Trị ngày 29/7/2020. Sau khi Thông báo tìm Giấy CNQSDĐ không có ai có ý kiến, UBND xã Gio Mai có biên bản làm việc ngày 18/12/2020, đề nghị UBND huyện Gio Linh có Quyết định hủy b ỏ Giấy CNQSDĐ số Đ 655719 đã mất. Tuy nhiên, chị Tạ Thị H đã đến UBND xã Gio Mai thông báo Giấy CNQSDĐ do chị H đang nắm giữ. Do đó, UBND xã Gio Mai

## Page 5

ngừng việc yêu cầu hủy bỏ Giấy CNQSDĐ số Đ 655719 đã cấp cho hộ bà Ngô Thị C.
Tại buổi hòa giải chị Tạ Thị H thừa nhận Giấy CNQSDĐ bàC giao cho chị H cất giữ giùm chứ chị H không chiếm dụng.
Theo quy định tại Điều 164 của Bộ luật dân sự về biện pháp bảo vệ quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản thì:
1. “Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản có quyền tự bảo vệ, ngăn chặn bất kỳ người nào có hành vi xâm phạm quyền của mình bằng những biện pháp không trái quy định của pháp luật.
2. Chủ sở hữu, chủ thể có quyền khác đối với tài sản có quyền yêu cầu Tòa án, cơ quan nhà nước có thẩm quyền khác buộc người có hành vi xâm phạm quyền phải trả lại tài sản, chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật việc thực hiện quyền sở hữu, quyền khác đối với tài sản và yêu cầu bồi thường thiệt hại” .
Vì các lẽ trên, việc Tòa án cấp sơ thẩm xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc chị Tạ Thị H phải trả cho bà Ngô ThịC Giấy CNQSDĐ số Q 917325 cấp ngày 29/12/1999 mang tên bà Ngô ThịC và Giấy CNQSDĐ số Đ 655719 cấp ngày 23/12/2004 của Ủy ban nhân dân huyện Gio Linh cấp cho hộ bà Ngô ThịC là hoàn toàn có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
Trường hợp chị Tạ Thị H không thực hiện việc trả lại các GCNQSD đất nêu trên, thì bà Ngô ThịC có quyền yêu cầuc ơ quan Nhàn ước có thẩm quyền ra quyết định thu hồi và hủy bỏ giá trị pháp lý của Giấy CNQSD Đ số Q 917325 cấp ngày 29/12/1999 mang tên bà Ngô ThịC và Giấy CNQSDĐ số Đ 655719 do Ủy ban nhân dân huyện Gio Linh cấp cho hộ bà Ngô Thị C, để thực hiện thủ tục cấp lại GCNQSD đất mới cho bà Ngô ThịC theo quy tại Điều 106 Luật đất đai năm 2013.
Ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Trị, đề nghị H ĐXX phúc thẩm căn cứ vào khoản 2 Điều 308, Điều 309 BLTTDS: Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn, sửa bản án dân sự s ơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện Gio Linh không được chấp nhận.
[3] Về án phí:
Bị đơn chị Tạ Thị H phải chịu 300.000 đồng đồng án phí dân sự sơ thẩm và 300.000 đồng án phí DSPT.
Những phần của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:

 1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;
 Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn chị Tạ Thị H , giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Áp dụng Điều 164, Điều 166 của Bộ luật dân sự; khoản 16 Điều 3, điểm d khoản 2 Điều 106 Luật đất đai năm 2013; khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân s ự; khoản 1 Đi ều 26, kho ản 1 Đi ều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14

## Page 6

ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án.
xử:
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ngô Thị C.
Buộc chị Tạ Thị H phải trả lại cho bà Ngô ThịC các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gồm:
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Q 917325 do UBND huyện Gio Linh cấp ngày 29/12/1999, tên người sử dụng đất: bà Ngô Thị C, loại đất LUC tại thửa đất số 5, tờ bản đồ số 1, diện tích 407 m2 và thửa đất số 418, tờ bản đồ số 8, diện tích 456 m2; địa chỉ thửa đất: Xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 655719 do UBND hu yện Gio Linh cấp ngày 23/12/2004, tên người sử dụng đất: hộ bà Ngô Thị C, thửa đất số 290/1, tờ bản đồ số 06, diện tích 300 m 2, trong đó: đất ở 200 m 2, đất vườn 100 m 2, địa chỉ thửa đất: Xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị.
2. Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày án có hiệu lực pháp luật và có đơn yêu cầu thi hành án của nguyên đơn; nếu chị Tạ Thị H không thực hiện việc trả lại các GCNQSD đất nêu trên, thì bà Ngô ThịC có quyền yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ra quyết định thu hồi và hủy bỏ giá trị pháp lý của Giấy CNQSDĐ số Q 917325 cấp ngày 29/12/1999 mang tên bà Ngô ThịC và Giấy CNQSDĐ số Đ 655719 do Ủy ban nhân dân huyện Gio Linh cấp cho hộ bà Ngô Thị C, để thực hiện thủ tục cấp lại GCNQSD đất mới cho bà Ngô ThịC theo quy định của pháp luật.
3. Về án phí:
Buộc chị Tạ Thị H phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm và 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tò a án số 0000 224 ngày 12/9/2022 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Chị Tạ Thị H còn phải nộp tiếp số tiền 300.000 đồng án phí.
Những phần của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.

Nơi nhận: TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
- VKSND tỉnh Quảng Trị; Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa
- TAND huyện Gio Linh;
- Chi cục THADS h. Gio Linh;
- Các đương sự; (đã ký)
- Phòng KTNV;
- Tổ HCTP;
- Lưu hồ sơ, Tòa Dân sự.
 Lê Văn Luật