Bản án số: 858/2022/HS-PT
Ngô Văn T - phạm tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản
Số: 858
Ngày: 24/11/2022
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Phúc thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Bản án số: 858/2022/HS-PT Ngày 24 tháng 11 năm 2022 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Chung Văn Kết Các Thẩm phán: Ông Phạm Công Mười Bà Lê Thúy Cầu
- Thư ký phiên tòa : Ông Thới Ngọc Bắc – Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đại diện Viện ki ểm sát nhân dân cấp caot ại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Vi Dũng - Kiểm sát viên.
 Ngày 24 tháng 11 năm 2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao Thành phố Hồ Chí Minh , ti ến hành xét x ử công khai vụ án hình s ự phúc thẩm thụ lý s ố 532/2021/TLPT-HS ngày 04 tháng 11 năm 2021 đối với bị cáo Ngô Văn T; Do có kháng cáoc ủa bị cáo đối với Bản án hình s ự sơ thẩm số 42/2021/HS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông.
- Bị cáo kháng cáo: Ngô Văn T, sinh năm 1977 tại tỉnh Bắc Ninh; nơi cư trú:
B, xã Q, huy ện Đ, tỉnh Đ ắk Nông ; nghề nghiệp: Kinh doanh ; trình đ ộ học v ấn:
12/12; giới tính: nam; dân t ộc: Kinh; tôn giáo: không; qu ốc tịch: Việt Nam; con ông Ngô Văn L và bà Tống Thị S; có vợ là Nông Thị O và 02 con; bị bắt tạm giam từ ngày 26/8/2020 đến ngày 21/12/2020, tại ngoại, (có mặt).
- Người bàoch ữa cho b ị cáo: Luật sư Nguyễn Văn Q và Luật sư Lê Thị Bích H – Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội, (có mặt).
- Bị hại: Anh Huỳnh Hữu L, sinh năm 1972; địa chỉ: Thôn 2, xã Q1, huyện Đ1, tỉnh Đắk Nông (có đơn xin xét xử vắng mặt).
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo các tài liệu có trong h ồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:
Khoảng tháng 6 năm 2019, Ngô Văn T quen biết anh Trần Văn N , địa chỉ:
thôn 4, xã M, huyện B, tỉnh Bình Phước. Thông qua anh N, T quen biết anh Huỳnh Hữu L. Sau đó, T nói cho anh N đang nợ tại Ngân hàng TMCP B - Chi nhánh tỉnh Đắk Nông (vi ết tắt B chi nhánh Đắk Nông ) s ố tiền 6.000.000.000 đồng (g ồm 3

## Page 2

khoản vay), trong đó có kho ản vay 500.000.000 đồng gần đến hạn phải trả nên T nhờ anh N tìm người cho vay ti ền trả nợ và nói sau khi trả xong khoản vay này sẽ sắp xếp trả hết s ố nợ còn l ại, rút các Gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất (GCNQSDĐ) đang thế chấp, để thế chấp tại Ngân hàng Thương mại cổ phần T - Chi nhánh B, Đồng Nai (viết tắt T chi nhánh B) vay số tiền 20.000.000.000 đồng để đầu tư mua trang trại nuôi heo và trả các khoản vay khác. Anh N đồng ý và dẫn T đến vay tiền của anh L 500.000.000 đồng để trả cho B chi nhánh Đắk Nông, lấy GCNQSDĐ, thửa đất số 320, tờ bản đồ 167, diện tích 653m2 tọa lạc tại xã Q, huyện Đ mang tên Ngô Văn T đã thế chấp giao cho anh L giữ để đảm bảo khoản vay.
Khoảng 08 gi ờ ngày 19/12/2019, T và anh N đến nhà anh L, viết Giấy vay tiền với nội dung “Tôi vay s ố tiền 500.000.000đ (năm trăm tri ệu đồng) hẹn trong một tháng tôi chu ộc lại sổ QSDĐ không tôi phải thanh toán ti ền lời trước và ti ếp tục hẹn lại sau”. Sau đó, T và anh N đến thành phố G, tỉnh Đắk Nông đợi anh L, song anh L không có tiền nên đã vayc ủa anh Nguyễn Văn Th (chủ cây xăng BT ở xã Q1) số tiền 500.000.000 đồng vành ờ anh Th chuyển vào tài kho ản của T. Sau khi, làm thủ tục trả khoản vay 500.000.000 đồng cho B Chi nhánh tỉnh Đắk Nông, ngân hàng hẹn T đến ngày 20 /12/2019 mới trả GCNQSDĐ. Đến kho ảng 16 gi ờ cùng ngày, T cùng anh N đến nhà anh L hỏi vay thêm số tiền 700.000.000 đồng để trả nợ, anh L đồng ý. Sau đó, anh L cùng vợ là chị Trương Thị Đ viết giấy chuyển nhượng thửa đất của gia đình tại thôn 02, xã Q1 cho anh Th với giá 1.500.000.000 đồng. Tại nhà anh L, T viết Giấy thế chấp quyền s ử dụng đ ất, nội dung: “…thế chấp bằng QSDĐ thửa đất số 320, tờ bản đồ số 167, địa chỉ tại xã Q, huyện Đắk G’long, tỉnh Đắk Nông với số tiền bằng 700.000.000đ (bảy trăm triệu đồng) tôi hẹn trong một tháng vay ngân hàng hoàn trả cả gốc và lãi. Nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật với anh L”. Ngày 20/12/2019, B chi nhánh Đắk Nông trảT GCNQSDĐ, đến ngày 24 /12/2019, T làm thủ tục xóa thế chấp. Ngày 25/12/2019, T và anh L đến Văn phòng công chứng Nguyễn Văn T , tọa lạc tại phường N, thành phố G lập Hợp đồng ủy quyền và giao GCNQSDĐ, thửa đất số 320, t ờ bản đ ồ 167 cho anh L giữ, thời hạn ủy quy ền là 05 tháng k ể từ ngày 25/12/2019.
Ngày 28/12/2019, Tổ kiểm tra, xác minh tài sản thế chấp cuảT chi nhánh B đến xã Q, huyện Đ để kiểm tra tài sản thế chấp của T. T nói với anh L biết thông tin này và đề nghị vay thêm của anh L 200.000.000 đồng. Ngày 30/12/2019, T tiếp tục vay thêm của anh L số tiền 50.000.000 đồng và ký xác nhận vay s ố tiền 250.000.000 đồng vào phần cuối trang Giấy vay tiền ngày 19/12/2019, liên quan số tiền vay 500.000.000 đ ồng, nhưng không ghi thời hạn trả và tài sản đảm bảo. Như vậy, tổng s ố tiền T vayc ủa anh L có ký xác nhận là 1.450.000.000 đ ồng, riêng khoản vay 250.000.000 đồng không ghi nhận tài sản đảm bảo, thời gian trả nợ. Sau khi thẩm định, T chi nhánh B không đồng ý choT vay vì không có tài sản thế chấp.
Mặc dù, T chưa trả được nợ cho B chi nhánh tỉnh Đắk Nông và biết được thông tin T chi nhánh B không cho vay. Tuy nhiên, ngày 14 /01/2020, T nói cho anh L thông tin đã trả hết nợ ở B chi nhánh tỉnh Đắk Nông, đang lấy các GCNQSDĐ đ ể thế chấp vay tạiT chi nhánh B, hiện cần GCNQSDĐ đối với thửa đất số 320 và đề nghị anh L cho mượn lại GCNQSDĐ này để thế chấp vayT chi nhánh B để trả cho anh L, T viết và ký tên vào Giấy vay trước đó, nội dung “ngày 14/01/2020 tôi mượn lại

## Page 3

QSDĐ để lo việc ngân hàng” . Sau đó, T không làm thủ tục vay ngân hàng, đến ngày 22/01/2020 lập Hợp đồng chuyển nhượng thửa đất trên cho anh Phạm Tuấn A, trút ại xã Đ2, huy ện Đ1, tỉnh Đ ắk Nông với s ố tiền 600.000.000 đồng (anh Phạm Tuấn A nhờ em trai của mình là Phạm Quang H đứng tên làm thủ tục nhận chuyển nhượng). T đã trả cho anh L 70.000.000 đồng tại xã N1, huyện Đ1, tỉnh Đắk Nông. Quá thời hạn vay không thấyT trả tiền, anh L đòi nhiều lần nhưng T không trả, anh L liên hệ vớiT chi nhánh B thì biết ngân hàng không choT vay và đã làm đơn tố cáo.
Kết luận giám định số 98 ngày 17 /7/2020 của Phòng K ỹ thuật hình s ự Công an tỉnh Đắk Nông kết luận: Chữ ký, chữ viết mang tên Ngô Văn T trên 02 giấy vay tiền đ ề ngày 19/12/2019; Hợp đồng ủy quy ền đ ề ngày 25 /12/2019 và Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho anh Phạm Quang H đề ngày 22/01/2020 so với chữ ký, chữ viết của Ngô Văn T là cùng một người ký, viết ra.
Cáo trạng số 26/CTr-VKS(P2) ngày 11/5/2021 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Nông đã truyt ố Ngô Văn T về tội “Lạm dụng tín nhi ệm chiếm đoạt tài sản” theo khoản 4 Điều 175 của Bộ luật Hình sự.
Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 42/2021/HS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông quyết định:
Tuyên bố Ngô Văn T phạm tội “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản”. Áp dụng khoản 4 Điều 175; điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54 của Bộ luật Hình s ự, xử phạt bị cáo Ngô Văn T 09 (chín) năm 06 (sáu ) tháng tù, tính từ ngày bị bắt đi thi hành án và đư ợc trừ thời gian tạm giam từ ngày 26/8/2020 đến ngày 21/12/2020.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về biện pháp tư pháp, án phí và quyền kháng cáo theo luật định.
Ngày 11/10/2021, bị cáo Ngô Văn T kháng cáo kêu oan. Lý do:
- Tòa án sơ thẩm đưa Trần Văn N , Lục Hồng V vào tham giat ố tụng với tư cách là người làm chứng là bất lợi cho bị cáo, vìN và L có mối quan hệ thân thích, còn V có liên quan đến số tiền 200 triệu đồng mà V ghi vay của bị cáo và L. Phiên tòa sơ thẩm xử không có mặt của những người này là vi phạm tố tụng.
- Bản thân b ị cáo không có ý thức chi ếm đo ạt ti ền, giao dịch vay ti ền của Huỳnh Hữu L là giao dịch dân sự, tài sản bị cáo thế chấp Ngân hàng gấp nhiều lần khoản nợ vay, việc bị cáo ghi gi ấy nhận nợ cho L là giữa bị cáo, L, N có bàn với nhau mục đích là đ ể làm đơng ửi Viện kiểm sát xin gi ảm nhẹ hình phạt, còn bản chất bị cáo chỉ nhận của L số tiền 750.000.000 đồng.
Tại phiên tòa phúc thẩm:
- Các bị cáo Ngô Văn T vẫn giữ nguyên kháng cáo kêu oan.
- Luật sư bàoch ữa cho bị cáo cho rằng việc vay tiền giữa bị cáo và bị hại là giao dịch dân sự hợp pháp, có tài sản đảm bảo; có nhi ều chứng cứ chứng minh bị cáo luôn luôn có ý thức trả nợ, không gian dối và bỏ trốn như án sơ thẩm đã nhận định. Các chứng cứ mới cung cấp cho Tòa sơ thẩm (Công văn 135 của Ngân hàng TMCP A, 02 vi bằng…) nhưng không được xác minh làm rõ và đánh giá. Bị cáo là

## Page 4

Chủ Doanh nghiệp có nhiều tài sản, hiện tại hoạt động kinh doanh phân bón diễn ra bình thường thì không thể nói bị cáo bỏ trốn, không trả nợ. Những người có liên quan đến việc vay ti ền không đư ợc Tòa sơ thẩm đưa vào tham giat ố tụng để làm sáng tỏ sự thật khách quan v ụ án. Vì v ậy, đề nghị cấp phúc thẩm hủy án sơ thẩm giao về điều tra, truy tố, xét xử lại để minh oan cho bị cáo.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp caot ại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan đi ểm về xử lý vụ án: Đề nghị Hội đồng xét x ử không chấp nhận kháng cáo kêu oan của bị cáo; giữ nguyên bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1]. Tại phiên tòa phúc thẩm, bị cáo Ngô Văn T kêu oan, cho rằng khoản vay nợ của bị hại Huỳnh Hữu L là giao dịch dân sự, bị cáo không có ý thức chiếm đoạt, số tiền vay thực tế chỉ có 750.000.000 đồng chứ không phải như cấp sơ thẩm xác định là 1.450.000.000 đồng. Tòa sơ thẩm không đưa ông Trần Văn N, Lục Hồng V vào tham gia tố tụng với tư cách ngư ời liên quan mà xác định là người làm chứng là bất lợi cho bị cáo. Thực tế số tiền bị cáo vay là của anh Nguyễn Văn Th (chủ cây xăng BT ở xã Q1) và bị cáo đã trả xong khoản nợ vay. Nên đề nghị cấp phúc thẩm minh oan cho bị cáo.
[2] Sau khi nghe quan đi ểm tranh luận của các Luật sư bào chữa cho bị cáo, quan điểm của Viện kiểm sát, thấy rằng:
[2.1]. Về tố tụng:
[2.1.1]. Số tiền cấp sơ thẩm xác định bị cáo Ngô Văn T chiếm đoạt, thực tế là vay của anh Nguyễn Văn Th. Theo anh L khai: Buổi sáng ngày 19/12/2019 cho vay 500 tri ệu đồng do anh Th chuyển khoản trực tiếp cho bị cáoT và buổi chiều cho bị cáoT vay thêm 700 triệu đồng doT nhận trực tiếp tại cây xăng của anh Th, cả 02 lần đều có chứng kiến cả anh Trần Văn N. Trong khi bị cáo xác định thực tế chỉ có nhận số tiền 750 triệu đồng; Còn Trần Văn N thì có nhiều lời khai mâu thuẫn với nhau, cụ thể: Lời khai ngày 25/5/2020, ngày 08/7/2020 (BL646, 647) thể hiện:
Sáng ngày 19/12/2019 chứng kiến L choT vay 700 triệu, còn buổi chiều thì L cho T vay 500 triệu (chuyển khoản); Tại đơn kiến nghị ngày 08/4/2021 của ông N trình bày thực tế L chỉ có nhận 400 triệu đồng trong tổng số tiền vay 1 tỷ 450 triệu đồng, số tiền còn lại là cuảN góp vốn cùng T mua trang trại nuôi heo….
Như vậy, hồ sơ thể hiện có nhi ều mâu thu ẫn về số tiền chiếm đoạt của bị cáo, có liên quan đến nhiều người nhưng Bản án sơ thẩm không đưa Trần Văn N (người chứng kiến sự việc, trực tiếp giới thiệu cho bị cáo đi vay tiền), Nguyễn Văn Th (người trực tiếp đưa ti ền) vào tham giat ố tụng để đối chất làm rõ mâu thu ẫn trên là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
[2.1.2]. Về tài sản thế chấp đảm bảo khoản vay là GCNQSDĐ, thửa số 320, tờ bản đồ 167, diện tích 653m2, tọa lạc tại xã Q, huyện Đắk G’long, thấy rằng:
Ngày 25 /12/2019, b ị cáoT và anh L đến Văn phòng công chứng Nguyễn Văn T , tọa lạc tại phư ờng N, thành phố G lập Hợp đồng ủy quy ền và giao

## Page 5

GCNQSDĐ, thửa đất số 320, tờ bản đồ 167 nêu trên cho anh L giữ, thời hạn ủy quyền là 05 tháng kể từ ngày 25/12/2019 mục đích đảm bảo cho khoản vay và cam kết “nếu sai tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật với anh L”.
Tại “Gi ấy vay ti ền” ngày 19 /12/2019 có ghi thêm nội dung: Ngày 14/01/2020 Tôi mượn lại QSDĐ để lo việc ngân hàng”. Cấp sơ thẩm cho rằng, sau khi bị cáo mượn lại QSD đất, bị cáo không “lo việc Ngân hàng” để vay tiền trả nợ mà bị cáo lại đem chuy ển nhượng cho anh Phạm Quang H (chỉ đứng tên giấy tờ cho Phạm Tu ấn A ) vào ngày 22 /01/2020 với giá 600.000.000đ ồng là có s ự gian dối. Tòa sơ thẩm không đưa anh H, anh Tuấn A vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là vi phạm tố tụng, vì đây là tài sản thế chấp đảm bảo nghĩa v ụ trả nợ của b ị cáo. Đồng thời cũng đ ể làm rõ trư ớc khinh ận chuyển nhượng anh H, anh Tuấn A có biết thông tin về thửa đất thực tế đã được thế chấp cho anh L không.
Tại phiên tòa, các Luật sư cung cấp chứng cứ chứng minh Hợp đồng chuyển nhượng phần đất trên cho anh H là gi ả cách cho kho ản vay , chứ không có vi ệc chuyển nhượng. Vì sau đó, phía anh H cũng đã trả lại Quyền sử dụng đất cho b ị cáo. Vấn đề này cũng chưa được xác minh, làm rõ.
[2.2]. Về ý thức chiếm đoạt theo đơn kêu oan của bị cáo.
Bị cáoT cho rằng việc vay nợ là giao dịch dân sự, bị cáo có thiện chí trả nợ chứ không trốn tránh như Cấp sơ thẩm đã quy kết cho bị cáo, thể hiện: Lúc đầu vay ngày 19/12/2019 là không có tài sản thế chấp, nhưng đến ngày 24/12/2019 (05 ngày sau) b ị cáo làm thủ tục ủy quy ền và giao QSD đất cho anh L để đảm bảo khoản vay. Khi mượn lại giấy chứng nhận QSD đất ngày 14/01/2020 để lo vay tiền trả nợ thì thực tế bị cáo có làm thủ tục vay tiền tại Ngân hàng T chi nhánh B nhưng do không đ ủ điều kiện vay v ốn; Đến ngày tết nguyên đán (ngày 22/01/2020) khi anh L cần tiền ăn tết bị cáo vẫn mượn và trả trước cho anh L số tiền 70 triệu đồng.
Sau đó b ị cáo tiếp tục làm thủ tục vay vốn tại Ngân hàng A và được Ngân hàng đồng ý cấp hạn mức tín dụng vay 20 tỷ đồng. Đến ngày 16/10/2020 thì bị cáo đã trả toàn bộ khoản nợ vay cho anh L.
Hồ sơ thể hiện: Quá trình điều tra bị cáo có cung cấp Công văn số 135 ngày 04/5/2020 của Ngân hàng A (bản phô tô) về việc đồng ý cấp hạn mức tín dụng vay 20 tỷ đồng cho Công ty của bị cáo, trong đó có thửa đất 320 và thửa 167. Lẽ ra Cấp sơ thẩm cần điều tra, xác minh làm rõ có hay hay vi ệc bị cáo có vay 20 tỷ đồng tại Ngân hàng A, để chứng minh ý thức chiếm đoạt của bị cáo. Bởi lẽ tại thời điểm này (tháng 5/2020) thì thời hạn của Hợp đồng ủy quyền và giao QSD đất cho L để đảm bảo khoản nợ vay vẫn còn hiệu lực.
[2.3]. Tóm lại:
Mặc dù Tòa sơ thẩm có trả hồ sơ đi ều tra b ổ sung để làm rõnh ững mâu thuẫn v ề lời khai s ố tiền chi ếm đoạt, ý thức chi ếm đoạt. Nhưng vi ệc không đưa những người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan vào tham giat ố tụng (như đã phân tích ở mục 1) là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Vì thực tế số tiền bị cáo nhận là của anh Th, nhưng bị cáo đã trả cho anh L; do không đưa anh Th vào tham gia tố tụng nên Tòa phúc thẩm không thể triệu tập anh Th để làm rõ vấn đề này;

## Page 6

hơn nữa bị hại L đã triệu tập nhiều lần nhưng không đến gây khó khăn cho việc xác định sự thật khách quan vụ án.
Do cấp sơ thẩm chưa đi ều tra, xác minh đầy đủ những vẫn đề như đã phân tích ở mục [2.1]; [2.2], để chứng minh ý thức chiếm đoạt của bị cáoT và có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng mà cấp phúc thẩm không thể bổ sung được nên cần hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để điều tra, truy tố xét xử lại nhằm tránh oan sai.
[2.4] Quan điểm bào chữa của các Luật sư đề nghị hủy án sơ thẩm là có căn cứ, nên được chấp nhận. Quan điểm của Viện kiểm sát đề nghị bác kháng cáo kêu oan, giữ nguyên bản án sơ thẩm là không phù hợp với nhận định trên.
[3]. Do hủy án sơ thẩm nên bị cáoT không phải chịu án phí hình sự sơ, phúc thẩm.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
 Căn cứ vào điểm c khoản 1 Điều 355; Điều 358 Bộ luật Tố tụng hình sự;
1/. Hủy Bản án hình sự sơ thẩm số 42/2021/HS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Nông. Chuyển hồ sơ về cho Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Nông để điều tra và truy tố lại theo đúng quy định của pháp luật.
2/. Về án phí hình sự phúc thẩm: Bị cáo Ngô Văn T không phải chịu.
3/. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
 Thành viên Hội đồng xét xử






Phạm Công Mười Lê Thúy Cầu Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa






Chung Văn Kết