Số: 03/2022/QĐST-VDS
Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Số: 03
Ngày: 31/08/2022
Tòa án xét xử: TAND huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Bà Bùi Hữu Minh L là con ruột của bà Bùi Thị L1. Ba mẹ bà L1 đều đã chết, bà L1 không có chồng, chỉ có 2 người con là bà và ông Bùi Văn D. Bà L1 bà bị chậm phát triển trí tuệ từ nhỏ, không có khả năng học tập, chị em bà là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng bà L1. Đến năm 2012 thì bà L1 bắt đầu lâm bệnh nặng, tâm thần không ổn định, chị em bà đã đưa bà L1 đi chữa trị nhiều nơi nhưng không khỏi. Hiện nay, bà L1 có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi. Do đó, nay bà yêu cầu Tòa án nhân dân huyện D K tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi đối với bà Bùi Thị L1 và yêu cầu Tòa án chỉ định bà là người giám hộ cho bà L1

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM HUYỆN D K Độc lập - Tự do - Hạnh phúc TỈNH KHÁNH HÒA

Số: 03/2022/QĐST-VDS D K, ngày 31 tháng 8 năm 2022 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN D K - KHÁNH HÒA Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thanh Hoa Thư ký phiên họp: Bà Dương Thị Tuyết - Thư ký Tòa án nhân dân huyện D K - Khánh Hòa.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện D K - Khánh Hòa tham gia phiên họp: Bà Thái Thị Hương - Kiểm sát viên.
Ngày 31 tháng 8 năm 202 2, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện D K , tỉnh Khánh Hòa mở phiên họp sơ thẩm công khai giả i quyết việc dân sự thụ lý số 10/2022/TLST-VDS ngày 02 tháng 8 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 03/2022/QĐST-DS ngày 25 tháng 8 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Bùi Hữu Minh L - sinh năm 1987 (có mặt)
Địa chỉ: Thôn N 1, xã Diên S, huyện D K, Khánh Hòa.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Bà Bùi Thị L1, sinh năm 1964 (vắng mặt)
- Ông Bùi Văn D, sinh năm 1993 (có đơn xin vắng mặt)
Cùng địa chỉ: Thôn N 1, xã Diên S, huyện D K, Khánh Hòa.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 01/8/2022, các lời khai trong quá trình giải quyết và tại phiên họp, người yêu cầu bà Bùi Hữu Minh L trình bày: Bà L là con ruột của bà Bùi Thị L1. Ba mẹ bà L1 đều đã chết, bà L1 không có chồng, chỉ có 2 người con là bà và ông Bùi Văn D. Bà L1 bà bị chậm phát triển trí tuệ từ nhỏ, không có khả năng học tập, chị em bà là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng bà L1. Đến năm 2012 thì bà L1 bắt đầu lâm bệnh nặng, tâm thần không ổn định, chị em bà đã đưa bà L1 đi chữa trị nhiều nơi nhưng không khỏi. Hiện nay, bà L1 có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi. Do đó, nay bà yêu cầu Tòa án nhân dân huyện D K tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, điều khiển

## Page 2

hành vi đối với bà Bùi Thị L1 và yêu cầu Tòa án chỉ định bà là người giám hộ cho bà L1.
Trong quá trình giải quyết việc dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - ông Bùi Văn D đều thống nhất lời trình bày và yêu cầu của bà Bùi Hữu Minh L.
Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện D K - tỉnh Khánh Hòa:
Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Trong quá trình giải quyết, Thẩm phán, thư ký đã tuân thủ đúng, đầy đủ các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự; người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật. Về nội dung: Đề nghị chấp nhận yêu cầu của bà Bùi Hữu Minh L , tuyên bố bà Bùi Thị L1 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Chỉ định bà Bùi Bữu Minh L - con cả là người giám hộ cho bà L1 và xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện D K nhận định:
[1] Về tố tụng: Theo lời khai của các đương sự và tài liệu có trong hồ sơ, bà Bùi Hữu Minh L là con ruột của bà Bùi Thị L1, cha mẹ bà L1 đều đã chết. Bà L1 chỉ có 2 người con là bà L và ông Bùi Văn D. Bà L1 bị chậm phát triển trí tuệ từ nhỏ, không có khả năng học tập, chị em bà L là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng bà L1. Hiện nay, bà L 1 đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng giành cho người khuyết tật của chính quyền địa phương. Do đó, bà L là con ruột của bà L1 có đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự liên quan đến bà L1 là đúng theo quy định tại Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự và Tòa án nhân dân huyện D K thụ lý vụ việc theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về nội dung: Bà Bùi Thị L1 bị chậm phát triển trí tuệ từ nhỏ, không tiếp xúc với ai, không có khả năng học tập, bà L1 được bà L, ông D trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.
Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 162/KLGĐ ngày 16 tháng 7 năm 2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên đối với tình trạng tâm thần của bà Bùi Thị L1 đã kết luận:
 - Về y học: Chậm phát triển tâm thần vừa (F71-ICD10);
- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi (Có khó khăn trong việc nhận thức và làm chủ hành vi).
Căn cứ vào khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự năm 2015 và Kết luận giám định pháp y tâm thần của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên về bệnh tật đối với bà Bùi Thị L1, xét thấy yêu cầu của bà Bùi Hữu Minh L là có cơ sở nên cần chấp nhận.

## Page 3

Mặt khác, tại biên bản xác minh ngày 24/8/2022 chính quyền địa phương xác nhận hiện nay bà Bùi Thị L1 không có chồng, đang sinh sống chung với 02 người con là bà Bùi Hữu Minh L và ông Bùi Văn D, được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng đối với người khuyết tật tại địa phương nên căn c ứ vào các Điều 47, 48, 49, 54, 57, 58 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án chỉ định bà Bùi Hữu Minh L - con cả là người giám hộ cho bà L1 và xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ theo quy định.
[3] Về lệ phí: Bà Bùi Hữu Minh L phải nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 2 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, các Điều 149, 366, 370, 371, 372 và 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
- Căn cứ khoản 1 Điều 23; các Điều 46, 47, 48, 49, 54, 57 và 58 Bộ luật dân sự 2015;
- Căn cứ Điều 35 và Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự về “ Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” của bà Bùi Hữu Minh L.
 Tuyên bố bà Bùi Thị L 1, sinh năm 19 64; Địa chỉ: Thôn N 1, xã Diên S, huyện D K, tỉnh Khánh Hòa là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
 2. Về giám hộ: Chỉ định bà Bùi Hữu Minh L là người giám hộ cho bà Bùi Thị L1.
 Người giám hộ có quyền:
 - Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ (nếu có).
 - Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có).
 - Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
 Người giám hộ có nghĩa vụ:
 - Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ.
 - Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự.
 - Quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có).
 - Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
 3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự : Bà Bùi Hữu Minh L phải nộp 300.00đ (Ba trăm nghìn đồng) lệ phí dân sự sơ thẩm, nhưng được vào 300.00đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng đã nộp theo biên lai thu tiền số AA/2021/00 07985

## Page 4

ngày 02/8/2022 của Chi cục thi hành án huyện D K - tỉnh Khánh Hòa. Bà L đã nộp đủ tiền lệ phí.
4. Người yêu cầu , người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 (Mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định.
Trường hợp người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng tại phiên họp thì thời hạn đó được tính kể từ ngày nhận được Quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định này được thông báo hoặc niêm yết.

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nơi nhận:
- TAND tỉnh Khánh Hòa;
- VKSND huyện D K; (đã ký)
- Các đương sự;
- UBND xã Diên S;
- Lưu hồ sơ.
 Nguyễn Thị Thanh Hoa