Bản án số: 211/2021/HC-PT
Bà Phùng Thị N + Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bắc Giang
Số: 211/2021/HC-PT
Ngày: 26/10/2021
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Hà Nội
Cấp xét xử: Phúc thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Bản án số: 211/2021/HC-PT Ngày 26 tháng 10 năm 2021 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
 Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Phương Hạnh;
 Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Hải Thanh;
 Ông Nguyễn Xuân Điền;
 Thư ký phiên tòa: Bà Hà Lê Giang , Thư ký Tòa án nhân dân cấp caot ại Hà Nội.
 Đại di ện Vi ện ki ểm sát nhân dân cấp caot ại HàN ội: Bà Nguy ễn Thị Thanh Mai - Kiểm sát viên cao cấp.
Ngày 26 tháng 10 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp caot ại Hà Nộim ở phiên tòa xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án hành chính thụ lý s ố 430/2020/TLPT-HC ngày 19 tháng 08 năm 2020 về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực đất đai” do có kháng cáoc ủa người khởi kiện đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 09/2020/HC-ST ngày 01 tháng 06 năm 2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét x ử số 8197/2021/QĐPT ngày 05 tháng 10 năm 2021, giữa các đương sự:
Người khởi kiện: Bà Phùng Thị N, sinh năm 1962; trú quán: Thôn My Đ, xã Hoàng N, huyện V, tỉnh Bắc Giang; có mặt.
Người đại diện theo ủy quyền của bà N: Ông Phùng Văn S, sinh năm 1962;
trú tại: Thôn My Đ, xã Hoàng N, huyện V, tỉnh Bắc Giang; có mặt.
Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bà N: Luật sư Nguyễn Văn D - Công ty Luật B, Đoàn Luật sư tỉnh Bắc Giang; có mặt.
Người b ị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân huy ện V , tỉnh Bắc Giang.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Hoàng B - Phó Chủ tịch UBND huyện V, tỉnh Bắc Giang; cóm ặt (Văn bản ủy quy ền s ố 13906/QĐ-UBND ngày 25/10/2021).

## Page 2

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V: Ông Lương Ngọc Đ - Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trư ờng huyện V, tỉnh Bắc Giang; có mặt.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Chị Phùng Thị M, sinh năm 1986; trú quán: Đồi 17, thôn Đông H, xã Lam S, huyện S, thành phố Hà Nội; vắng mặt.
2. Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bắc Giang;
Người đại di ện theo pháp lu ật: Ông Nguy ễn Văn P - Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bắc Giang.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Hoàng B - Phó Chủ tịch UBND huyện V, tỉnh Bắc Giang; có mặt (Văn bản ủy quyền số 13906/QĐ-UBND ngày 25/10/2021).
3. Ủy ban nhân dân thị trấn N (Trư ớc đây là Ủy ban nhân dân xã Hoàng N), huyện V, tỉnh Bắc Giang; vắng mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN Tại đơn khởi kiện ngày 31/7/2019, đơn khởi kiện bổ sung ngày 24/8/2019 và quá trình tố tụng, người khởi kiện là bà Phùng ThịN trình bày:
Trước ngày 10/7/1993 , hộ gia đình bà gồm bà và con gái bà là Phùng Thị M, sinh năm 1986 là hộ gia đình sản xuất nông nghiệp, sinh sống tại thôn My Đ, xã Hoàng N, huyện V, tỉnh Bắc Giang. Trước thời điểm 15/10/1993, hộ gia đình bà đã được Nhà nước giao đất để sản xuất nông nghi ệp. Tuy nhiên, năm 1993 Nhà nước có chủ trương giao lại ruộng đất để sử dụng ổn định lâu dài cho các hộ gia đình, cá nhân có nhuc ầu sản xuất nông nghi ệp thì h ộ gia đình bà đã b ị thu hồi toàn b ộ diện tích đất nông nghi ệp đã đư ợc Nhà nước giao trư ớc năm 1993 mà không có quy ết định thu hồi đất và không đư ợc giao lại ru ộng đất đ ể sản xuất nông nghi ệp theo quy định tại Đi ều 6 Nghị định 64/NĐ -CP/1993 ngày 27/9/1993 của Chính phủ quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp.
Bà xác định năm 1989-1992, bà vào Miền Nam làm ăn kinh tế, đi chợ buôn bán. Khoảng 1 tháng bà lại về nhà ở My Đ một lần. Thời gian bà đi làm ăn kinh tế, bà có gửi con gái bà là Phùng Thị M, sinh năm 1986 chom ẹ bà là cụ Lê Thị T trú tại thôn My Đ, xã Hoàng N (nay là thị trấn N) chăm sóc, nuôi dưỡng. Đến khoảng năm 1995, cụT mất nên bà trở về thôn My Đ để nuôi con, không đi miền Nam làm ăn nữa. Sau khi về thôn My Đ, bà làm đơn gửi UBND xã Hoàng N (nay thị trấn N) yêuc ầu giải quyết trả đất cho gia đình bà. Bà xác định trong gia đình bà thì bà và cháuM được hưởng định xuất ruộng cụ thể: bà được hưởng 1,5 định xuất (2 sào 2 thư ớc + 3 thước rau xanh); cháuM đư ợc hưởng 0,5 định xuất (1 sào 1 thư ớc + 3 thư ớc rau xanh) tại các thửa ruộng: 04 thư ớc Đồng Cả

## Page 3

đám mạ mùa; 7,5 thước ở xứ đồng Bãi Xẻ; 06 thước rau xanh ở xứ đồng Nang;
02 thư ớc đám m ạ chiêm ở xứ đồng cổng H ậu, 04 thư ớc đám m ạ chiêm ở xứ đồng B ến, 18 thư ớc chiêm ở xứ đồng Bờ Mái; 03 thư ớc ở xứ đồng Ngòi; 11 thước ở xứ Đồng Ban Trên; 09 thước Đồng Bài; 04 thước ở xứ đồng cạnh Nghè.
Tổng diện tích ruộng khoảng bằng 4 sào 5 thước. Nay bà yêu cầu buộc Chủ tịch UBND huyện V xem xét trả lại cho hai mẹ con bà 03 sào 03 thước ruộng theo định xuất và 06 thước rau xanh. Ngoài ra, bà xác định con gái bà là Phùng Thị M, sinh ngày 12/11/1986 (theo gi ấy khai sinh) có đi học tại trư ờng tiểu học Hoàng N1 từ cấp 1 (từ lớp 1 đến lớp 5). CháuM học lớp 1 năm học 1993-1994 do cô Đoàn ThịC là giáo viên chủ nhiệm, do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên cháuM học hết cấp 1 thì nghỉ học.
BàN khẳng định đất đai là tư li ệu sản xuất chính của gia đình bà, là ngu ồn chính để gia đình bà sinh sống mà không đư ợc các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giao đất theo quy định pháp luật nên bà đã nhi ều lần, nhiều năm làm đơn khiếu nại về việc hộ gia đình bà không đư ợc giao đất nông nghi ệp tới các Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, tuy nhiên đến nay vẫn chưa đư ợc giao đất theo quy định pháp luật. Ngày 08/3/2019, Chủ tịch UBND huyện V, tỉnh Bắc Giang ban hành Văn bản số 308/UBND-TNMT (do ông Nguyễn Văn P là Phó chủ tịch UBND huyện V ký thayC hủ tịch UBND huy ện V) trả lời về việc bà làm đơn yêu cầu được giao đất nông nghiệp để sản xuất nông nghiệp là không có căn cứ.
Văn bản nêu trên của Chủ tịch UBND huyện V là Quyết định hành chính không có căn cứ pháp luật, làm ảnh hưởng quyền lợi chính đáng và hợp pháp của bà và thành viên trong h ộ gia đình bà. Do đó, bà khởi kiện yêuc ầu hủy Văn bản số 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 cuảCh ủ tịch UBND huy ện V , tỉnh Bắc Giang; buộc UBND huy ện V xem xét giao đất nông nghi ệp cho h ộ gia đình bà theo đúng quy định pháp luật.
Người bị kiện là Chủ tịch UBND huy ện V, tỉnh Bắc Giang do ngư ời đại diện theo ủy quyền trình bày: Năm 1991, bà Phùng Thị N, trú tại thôn My Đ, xã Hoàng N (trước đây là thôn M, xã Hoàng N ) chuyển đi nơi khác sinh sống (đi miền Nam). Đến năm 1992-1993, thực hiện chủ trương chung của Nhà nước về giao ruộng đất nông nghiệp, các địa phương thực hiện rà soát nhân khẩu đủ điều kiện để giao ruộng (thời điểm chốt nhân khẩu để giao ruộng là tháng 06 năm 1992). Tại thời điểm rà soát, bàN không cóm ặt tại địa phương nên không được xem xét giao ru ộng đất nông nghi ệp (theo quy định tại mục II.1 Hư ớng dẫn số 28/HD-GR ngày 18/01/1992 của S ở Nông nghi ệp tỉnh Hà Bắc v ề hướng dẫn giao ruộng đất nông nghiệp).
Làm việc với bà N, bà cho rằng tại thời điểm năm 1992 -1993 con gái bàN là chị Phùng ThịM cóm ặt tại địa phương, nhưng không đư ợc giao ru ộng đất nông nghi ệp (theo ý ki ến của bà N, khi đi Mi ền Nam, bàNg ửi con gái cho

## Page 4

người thân chăm sóc) . Tuy nhiên , quá trình UBND xã Hoàng N kiểm tra, xác minh thấy thời điểm năm 1992-1993 chịM không có mặt tại địa phương.
Đối với diện tích đất rau xanh: Năm 1992, khi thực hiện chủ trương giao ruộng đất nông nghiệp ổn định, các địa phương có rà soát lại nhân khẩu để xem xét điều chỉnh diện tích đất rau xanh trên cơ s ở diện tích đất rau xanh giao năm 1988. Tại thời điểm năm 1992- 1993, các khẩu của hộ bàN không có mặt tại địa phương nên diện tích đất rau xanh trư ớc đây được điều chỉnh không giao h ộ bà N (theo quy định tại Điều 9 Quyết định về việc giao đất làm ăn kinh t ế ngày 14/5/1988 kèm theo Nghị Quyết số 337/NQ-HĐ ngày 13/5/1988 của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà Bắc về việc giao đất làm kinh tế gia đình và khu dân cư) . Mặt khác, theo chủ trương giao ruộng đất nông nghiệp năm 1992-1993 thì không còn chính sách chia mới, chia lại đất rau xanh, diện tích đất rau xanh của các khẩu có mặt tại địa phương được xác định cơ bản giữ nguyên theo diện tích đã giao năm 1988.
Như vậy bàN không được giao ruộng đất nông nghiệp và đất rau xanh năm 1992- 1993 là đúng quy định tại mục II.1 Hư ớng dẫn s ố 28/HD-GR ngày 18/01/1992 của Sở nông nghiệp tỉnh Hà Bắc về hướng dẫn giao ruộng đất nông nghiệp. Do đó, việc bàN đ ề nghị trả lại diện tích đất ruộng nông nghiệp và đất rau xanh cho gia đình bà (gồm bàN và con gái) là không có cơ s ở. Ngày 8/3/2019, Chủ tịch UBND xã Hoàng N có Báo cáo số 20 đến số 28/BC- UBND và Chủ tịch UBND huyện có Công văn số 308 đến số 316/UBND-TNMT để trả lời đơn của bà N. Chủ tịch UBND huyện V không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà N.
Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là chị Phùng ThịM được Tòa án triệu tập hợp lệ đến Tòa án để làm việc. Tuy nhiên, chịM có đơn xin vắng mặt khi tham gia tố tụng vụ án trên nên không có lời khai của chịM trong hồ sơ vụ án.
Người có quy ền lợi và nghĩa v ụ liên quan là UBND xã Hoàng N do ông Phùng Văn T 1 là người đại diện theo pháp lu ật trình bày: Hộ gia đình bàN và một số công dân thôn My Đ đã nhiều lần có đơn gửi UBND xã Hoàng N về việc không được chia ru ộng. UBND xã Hoàng N đã ti ến hành xác minh và có công văn trả lời. Sau đó, bàN không đồng ý, ti ếp tục có đơn khi ếu nại gửi UBND huyện V. UBND huyện V giao cho UBND xã Hoàng N rà soát l ại, UBND xã Hoàng N có báo cáo gửi UBND huy ện V . Vi ệc xem xét báo cáo trả lờic ủa UBND xã Hoàng N đối với hộ bàN là đúng theo quy định pháp luật. Trong quá trình xác minh thì bàN chưa chuyển khẩu. Việc UBND xã thông báo đến các hộ được chia ru ộng là có. Thời đi ểm chia ru ộng bàN không có nhà, UBND xã Hoàng N có biên bản xác minh các hộ gia đình về việc bàN không có mặt ở địa phương.

## Page 5

UBND xã Hoàng N nay là UBND thị trấn N, huy ện V, tỉnh Bắc Giang do ông Hoàng Minh T2 là người đại diện theo pháp luật của UBND thị trấn N trình bày: UBND xã Hoàng N nay sáp nhập với UBND thị trấn Ngọi tắt là UBND thị trấn N (theo Nghị quyết số 813/NQ-UBTVQH14 ngày 21/11/2019 v ề việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Giang): Nhất trí với ý kiến của UBND xã Hoàng N. Đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định pháp luật.
Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 09/2020/HC-ST ngày 01/6/2020, Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang đã quyết định:
Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Phùng ThịN về việc:
- Đề nghị hủy Văn bản số 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bắc Giang.
- Đề nghị buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân huy ện V xem xét giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình bà N.
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quy ền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.
 Ngày 12/6/2020, người khởi kiện là bà Phùng ThịN có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Tại phiên tòa phúc th ẩm, bà Phùng Thị N, người đại diện theo ủy quyền của bàN và Luật sư bảo vệ quyền lợi của bàN trình bày: Năm 1988, gia đình bà N được giao hơn 04 sào đất nông nghi ệp và đất rau xanh. Năm 1992 bàN đi miền Nam làm ăn, vẫn thường xuyên về địa phương, nhưng UBND xã Hoàng N đã rút toàn b ộ đất đã giao cho gia đình bàN là không đúng quy định tại điểm c khoản 2 mục II Hướng dẫn số 28/HD-GR ngày 18/01/1992 của Sở Nông nghiệp tỉnh Hà Bắc, làm ảnh hưởng đến đời sống và nhuc ầu sử dụng đất của bà N. Đ ề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà N, hủy Văn bản số 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 của Chủ tịch UBND huy ện V, tỉnh Bắc Giang và bu ộc Chủ tịch UBND huy ện V, tỉnh Bắc Giang xem xét giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình bà N.
Người đại di ện theo ủy quy ền cuảCh ủ tịch UBND huy ện V , tỉnh Bắc Giang và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Chủ tịch UBND huy ện V trình bày: Năm 1988 địa phương có chủ trương giao đất rau xanh cho các hộ gia đình để phát triển kinh tế, nhưng năm 1992 pháp luật đất đai quy định không còn đất rau xanh nữa nên đất ruộng, đất rau xanh đư ợc xác định là đất nông nghiệp.
Tại thời điểm chốt khẩu để giao ruộng đất ổn định lâu dài (T6/1992), bàN và chịM không cắt h ộ khẩu nhưng không cóm ặt tại địa phương . Đến tháng 10/1992 tiến hành giao ruộng, bàN cũng không có mặt tại địa phương nên được xác định là trường hợp chuyển đi nơi khác sinh sống đến thời điểm giao ru ộng quá 06 tháng nên không đư ợc giao ru ộng theo khoản 1 mục II Hướng dẫn số

## Page 6

28/HD-GR ngày 18/01/1992 của S ở Nông nghi ệp tỉnh Hà Bắc. Thủ tục chốt nhân khẩu và giao ru ộng được làm rất chặt chẽ, đúng quy đ ịnh. ChịM (con bà
N) có học tại địa phương, nhưng học sau thời điểm chốt khẩu giao ruộng (tháng 6/1992) nên không thuộc trường hợp được giao đất ruộng. Hiện nay, địa bàn xã Hoàng N nằm trong cụm công nghiệp và toàn bộ quỹ đất ruộng hiện nay đã nằm trong quy hoạch, chưa giải phóng mặt bằng nên không còn qu ỹ đất để giao cho bà N. UBND huyện V sẽ xem xét việc hỗ trợ đối với trường hợp không được giao lại đất nông nghi ệp như bàN vì liên quan đến chính sách h ỗ trợ đối với nhiều hộ gia đình khác cũng không được giao đất nông nghiệp và nguồn kinh phí hỗ trợ. Chủ tịch UBND huy ện V ban hành Văn bản số 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 là đúng quy định của pháp lu ật, đề nghị Hội đồng xét x ử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của bà N, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội sau khi phân tích nội dung vụ án, trình bàyc ủa các bên đương s ự, kết quả tranh tụng tại phiên tòa đã kết luận: BàN không cóm ặt tại địa phương tính đến thời điểm chốt giao ruộng trước 06 tháng và không có căn c ứ xác định cháuM cóm ặt tại thời điểm chốt nhân khẩu tháng 6/1992 nên không thuộc trường hợp được giao đất. Đối với đất rau xanh, do bàN đi mi ền Nam sinh s ống, làm ăn đư ợc xác định là không có nhu cầu sử dụng đất nên chính quyền địa phương thời điểm đó đãc ắt đất rau xanh của bàN là đúng quy định tại Điều 9 Quyết định về việc giao đất làm kinh tế gia đình. Chủ tịch UBND huy ện V ban hành Văn bản số 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 là có căn cứ. Do đó, kháng cáo của bàN đề nghị hủy Văn bản số 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 của Chủ tịch UBND huy ện V , tỉnh Bắc Giang; buộc Chủ tịch UBND huyện V trả lại đất cho bà là không có căn cứ chấp nhận.
 NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu; chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã thẩm tra tại phiên tòa; kết quả tranh luận và trình bàyc ủa đương sự; ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa; Hội đồng xét xử xét thấy:
[1] Về thủ tục tố tụng:
[1.1] Về người tham gia tố tụng: Tại phiên tòa phúc thẩm, vắng mặt người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có kháng cáo làch ị Phùng ThịM và Ủy ban nhân dân thị trấn N. Các đương s ự có mặt tham gia phiên tòa và đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp caot ại HàN ội đều đề nghị Hội đồng xét x ử phúc thẩm tiến hành xét x ử. Đây là phiên toàm ở lần thứ tư, Hội đồng xét x ử phúc thẩm quyết định tiến hành xét xử.
[1.2] Đối tượng khởi kiện vụ án hành chính:

## Page 7

Công văn s ố 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 của Chủ tịch UBND huyện V, tỉnh Bắc Giang v ề việc trả lời đơn của bà Phùng ThịN là đối tượng khởi kiện vụ án hành chính theo quy định tại theo quy định tại khoản 1 Đi ều 3 Luật Tố tụng hành chính và khoản 1 Đi ều 1 Nghị quyết số 02/2011/NQ-HĐTP ngày 29/7/2011 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
[1.3] Thời hiệu khởi kiện:
Ngày 31/7/2019 và ngày 24/8/2019, bà Phùng ThịN có đơn khởi ki ện, đơn khởi ki ện b ổ sung yêuc ầu hủy Công văn s ố 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huy ện V, tỉnh Bắc Giang và buộc Chủ tịch UBND huy ện V xem xét giao đất nông nghi ệp cho h ộ gia đình bà là trong thời hiệu khởi kiện được quy định tại điểm a kho ản 2 Đi ều 116 Lu ật Tố tụng hành chính.
[1.4]. Thẩm quyền thụ lý, giải quyết của Tòa án:
Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang thụ lý, giải quy ết là đúng thẩm quy ền theo quy định tại Điều 30; khoản 4 Điều 32 Luật tố tụng hành chính.
[1.5]. Đơn kháng cáo của đương sự:
Ngày 12/6/2020, bà Phùng ThịN có đơn kháng cáo hợp l ệ, đư ợc gửi trong thời hạn và đã nộp tạm ứng án phí theo quy định tại các Điều 205, 206 và 209 Luật Tố tụng hành chính nên được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
[2] Về nội dung:
Xét kháng cáoc ủa bà Phùng ThịN đ ề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của bà N, Hội đồng xét x ử phúc thẩm xét thấy:
[2.1] Về thẩm quyền, trình tự, thủ tục ban hành Công văn số 308/UBND- TNMT ngày 08/3/2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V, tỉnh Bắc Giang:
Sau khi nhận được đơn của bà Phùng ThịN phản ánh năm 1989-1992 gia đình bà vào mi ền Nam làm kinh t ế, năm 1992 Nhà nư ớc cóch ủ trương giao ruộng ổn định lâu dài cho nhân dân, khi đó địa phương đãt ự ý cắt phần đất rau xanh và không chia ru ộng theo định suất cho gia đình bà. Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V đã ban hành Văn bản số 856/UBND-VP ngày 01/6/2018 giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng N (nay là Ủy ban nhân dân N) kiểm tra, xác minh nội dung đơn của bà N.
Ngày 29/8/2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng N có Báo cáo s ố 73/BC-UBND về kết quả kiểm tra, xác minh đơn của một số công dân, trong đó có bà N. Tuy nhiên, công dân không nhất trí nguồn gốc và việc cắt khẩu nêu tại Báo cáo số 73/BC-UBND nên ngày 06/9/2018 tiếp tục có đơn kiến nghị gửi Chủ tịch UBND huyện V xem xét lại. Chủ tịch UBND huyện V ban hành Văn bản số 1451/UBND-VP ngày 13/9/2018 giao Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng N

## Page 8

kiểm tra, xác định lại ngu ồn gốc và làm rõ quá trình s ử dụng đất của cách ộ.
Ngày 18/9/2018, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng N đã ban hành Quyết định số 137/QĐ-UBND thành lập Tổ giải quyết đơn thư kiến nghị, phản ánh của công dân trên địa bàn xã Hoàng N trong đó có bà N. Tại Báo cáo số 01/BC-TCT ngày 22/10/2018, Ủy ban nhân dân xã Hoàng N đã báo cáo kết quả xác minh nội dung đơn đề nghị, kết quả làm việc với các ông, bà nguyên là cán bộ thôn qua các thời kỳ và các cá nhân có liên quan. Trên cơ s ở báo cáo kết quả kiểm tra, xác minh của Tổ công tác nêu trên, ngày 26/10/2018 Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng N có Báo cáo s ố 80/BC-UBND báo cáo về việc trả lời đơn ki ến nghị của bà Phùng ThịN và một số công dân trên địa bàn xã. Tuy nhiên, các hộ dân vẫn tiếp tục kiến nghị, đề nghị xem xét lại kết quả xác minh. Ngày 21/01/2019, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng N có Báo cáo s ố 07/BC-UBND tiếp tục báo cáo kết quả rà soát, xác minh b ổ sung. Ngày 05/3/2019 , bàN vàm ột số công dân ti ếp tục kiến nghị, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V giao cho Phòng Tài nguyên & Môi trường huyện V chủ trì, phối hợp với Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng N tiếp tục kiểm tra, rà soát, đồng thời tổ chức làm việc với công dân để bổ sung, làm rõ một số nội dung liên quan.
Ngày 08/3/2019, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hoàng N có Báo cáo s ố 20/BC-UBND báo cáo kết quả kiểm tra, xác minh gi ải quyết đơn của bà Phùng ThịN và xác định việc bàN đề nghị trả lại diện tích đất nông nghiệp và đất rau xanh cho gia đình bà (gồm bà và con gái Phùng Thị M) là không có cơ sở. Cùng ngày 08/3/2019, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huy ện V ban hành Công văn s ố 308/UBND-TNMT trả lời đơn đề nghị của bàN là đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền theo quy định của Luật Khi ếun ại và Lu ật t ổ chức chính quy ền địa phương.
[2.2] Về nội dung của văn bản:
Thực hiện Nghị quyết 10/NQ-TW của Bộ chính trị khóa VI về tiếp tục đổi mới cơ chế quản lý kinh t ế nông nghiệp, ngày 18/01/1992 S ở Nông nghiệp tỉnh Hà Bắc ban hành Hư ớng dẫn số 28/HD-GR về việc giao ru ộng đất ổn định lâu dài và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ nông dân. Căn cứ các văn bản báo cáo của Ủy ban nhân dân xã Hoàng N , tài liệu xác minh và lời khai của các đương s ự thể hiện: Năm 1988 Hợp tác xã nông nghiệp thôn M giao đất ruộng rau xanh cho cách ộ dân thôn M, đối với hộ xã viên có từ 05 khẩu trở lên không quá 01 sào (b ằng 360 m 2) và đối với chân ruộng mầu được 03 thước rau xanh (72m 2) và 09 thư ớc ruộng chân mầu bằng (216m 2) cộng thêm 20m 2 đám mạ tùy thuộc vào từng đội. Năm 1992-1993, Ủy ban nhân dân xã Hoàng N thực hiện điều chỉnh lại ruộng đất nông nghiệp để giao ruộng đất ổn định lâu dài cho các hộ nông dân theo Hướng dẫn số 28/HD-GR nêu trên , trong đó có thôn M.
Theo đó, căn cứ để tính giao ruộng đất là khẩu có mặt đã đăng ký hộ khẩu tại địa

## Page 9

phương tính đến ngày 31/12/1991 và khẩu vắng mặt bao gồm Thương binh nặng đang điều trị tại các trại an dưỡng, Quân nhân đang làm nghĩa v ụ quân sự, Học sinh đang học ở các trường đại học, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề do xã và HTX c ử đi và các đối tư ợng khác đư ợc quy định c ụ thể tạim ục II.1 của Hướng dẫn số 28/HD-GR. Cũng tại mục II.1 quy định: “…Những trường hợp có hộ khẩu ở địa phương, là xã viên HTX nhưng không làm nông nghi ệp hoặc đã chuyển đi nơi khác sinh sống đến thời điểm giao ruộng quá 06 tháng thì không được giao ruộng”.
Kết quả xác minh những người làm đội trưởng đội sản xuất và giúp vi ệc cho tập thể tại thời điểm đó đều thể hiện việc tổ chức giao ruộng ổn định cho các hộ gia đình được tổ chức rất chặt chẽ, có tổ chức họp, rà soát đối với từng khẩu của cách ộ trong thôn, công khait ừng danh sách c ụ thể, thống kê các lo ại đất, hạng đất làm cơ sở cho việc điều chỉnh ruộng đất tại địa phương. Tại Báo cáo số 73/BC-UBND ngày 29/8/2018 của Ủy ban nhân dân xã Hoàng N và ông Thân Văn B1 (nguyên đội trưởng xóm 7), ông Lê Văn T 3 (nguyên đội trưởng xóm 5)
thể hiện khi tổ chức họp tập thể có thông tin cho các hộ gia đình đi làm ăn kinh tế tại miền Nam bi ết chủ trương giao ru ộng lâu dài và đ ề nghị về nhận ruộng, nhưng không bi ết lý dot ại sao tại thời đi ểm giao ru ộng (tháng 10/1992 giao ruộng vụ mùa và tháng 5/1993 giao ru ộng vụ chiêm) các hộ không về nhận. Ủy ban nhân dân xã Hoàng N xác định trong quá trình tri ển khai thực hiện, tổ chức giao ruộng xong và đến trước năm 2008 thì địa phương không nhận được ý kiến phản ánh của bàN liên quan đến việc giao ruộng và đất rau xanh năm 1992.
Tại các biên bản xác minh đối với ông Thân Văn X - nguyên cán bộ thôn tại thời điểm đó, ông Phùng Văn T 4 và bà Phùng Thị N1, ông Nguyễn Nam T5 (kế toán UBND xã năm 1991-1999) đều xác định tại thời điểm chia lại ruộng đất năm 1992 bàN không có mặt tại địa phương nên không đủ tiêu chuẩn được chia ruộng. Tại biên bản làm vi ệc ngày 22/01/2019 với Phòng Tài nguyên & Môi trường huyện V, bàN xác định năm 1991 bà đi mi ền Nam đến năm 1995 trở về địa phương sinh s ống. Các Báo cáo s ố 80/BC-UBND ngày 26/10/2018; s ố 20/BC-UBND ngày 08/3/2019 của Ủy ban nhân dân xã Hoàng N và Công văn số 812/UBND-TNMT ngày 12/4/2021 của Ủy ban nhân dân huyện V trả lời văn bản của Tòa án nhân dân cấp caot ại HàN ội đều xác định thời điểm chốt nhân khẩut ại thôn My Đ , xã Hoàng N đ ể chia ru ộng là tháng 6/1992 để đảm bảo quyền lợi cho các khẩu cóm ặt với lý do vi ệc chốt khẩu theo thời đi ểm 31/12/1991 nêut ại Hướng dẫn số 28/HD-GR sẽ dẫn đến tình trạng nhiều khẩu tháng 6/1992 cóm ặt tại địa phương nhưng không đư ợc tính nhân khẩu để giao ruộng, không tạo được sự đồng thuận trong nhân dân. Mặt khác, trong trư ờng hợp xác định thời điểm 31/12/1991 là thời điểm chốt nhân khẩu theo Hướng dẫn số 28/HD-GR ngày 18/01/1992 của Sở Nông nghiệp tỉnh Hà Bắc thì đến thời

## Page 10

điểm giao ruộng tại thôn M là tháng 10/1992, nhân khẩu vắng mặt quá 06 tháng cũng không được giao ruộng. Từ những căn cứ nêu trên cho thấy mặc dù bàN là xã viênH ợp tác xã, có h ộ khẩu tại địa phương, nhưng đã chuyển đi nơi khác sinh s ống, làm ăn (đi mi ền Nam) từ năm 1991. Tại thời đi ểm năm 1992, đầu năm 1993 thực hiện việc giao ruộng đất nông nghiệp lâu dài, bàN không có mặt tại địa phương nên theo Hướng dẫn s ố 28/HD-GR ngày 18/01/1992 của S ở Nông nghiệp tỉnh Hà Bắc thì trư ờng hợp của bàN thu ộc trường hợp chuyển đi nơi khác sinh sống đến thời điểm giao ru ộng quá 6 tháng nên không đư ợc giao ruộng. Ủy ban nhân dân xã Hoàng N và Hợp tác xã nông nghi ệp thôn M không giao đất nông nghi ệp lâu dài cho h ộ gia đình bàN là đúng quy định tại Hướng dẫn số 28/HD-GR nêu trên.
Đối với trường hợp chị Phùng ThịM (là con gái bà N): BàN cho rằng khi bà đi miền Nam làm ăn, bà gửi chịM cho mẹ bà là cụT chăm sóc và xuất trình học bạ tiểu học, bằng tốt nghiệp tiểu học, tốt nghiệp THCS của chịM để chứng minh tại thời đi ểm giao ru ộng đất chịM có mặt tại địa phương, đủ điều ki ện được giao ruộng đất. Tuy nhiên, căn cứ học bạ tiểu học của chịM tại trường tiểu học Hoàng N1 và lời khaic ủa bà Đoàn ThịC là giáo viên chủ nhiệm lớp 1B trường Tiểu học Hoàng N1 đều thể hiện chị Phùng ThịM học lớp 1B khóa học 1993-1994, năm học bắt đầu được tính t ừ tháng 9/1993 và vi ệc xét học bạ cho học sinh khóa học này làt ừ tháng 9/1993 đến tháng 5/1994. Mặt khác, tại Báo cáo số 01/BC-TCT ngày 22/10/2018 của Tổ công tác giải quyết đơn xã Hoàng N thể hiện bà Phùng Thị N1 xác nhận “Năm 1988 bàN đư ợc 01 tiêu chu ẩn giao đất ruộng rau xanh bằng 03 thư ớc (72m 2), con gái bàN là Phùng Thị M, sinh năm 1985 không đư ợc tiêu chu ẩn gì với lý do con sinh ngoài giá thú nên đội không chia. Năm 1991 bàN đi mi ền Nam và đưa con gái là Phùng ThịM đi cùng. Năm 1992 Hợp tác xã nông nghi ệp thôn M điều chỉnh lại ruộng đất bàN và chịM không cóm ặt ở nhà, đã chuyển đi nơi khác sinh sống nên Hợp tác xã nông nghiệp thôn M đã cắt 03 thư ớc ruộng rau xanh của bàN đ ể giao cho h ộ gia đình ông L, Đ1 người cùng thôn sử dụng” và Báo cáo số 07/BC-UBND ngày 21/01/2019 của Ủy ban nhân dân xã Hoàng N thể hiện làm việc với ông Phùng Văn T4, ông T5 khẳng định “ Khoảng đầu năm 1991 là ngư ời trực tiếp đưa mẹ con cô Phùng ThịN đi mi ền Nam vào khu vực vùng ĐăkLăk đ ể sinh sống. Lúc đó con gái là Phùng ThịM mới 06 tuổi và theo học ở trong ĐăkLăk. Sau khi đi vào miền Nam, ông T 4, bàNh vàch ị M ở cùng nhau. Cuối năm 1992, đầu năm 1993 ở địa phương chia ru ộng đất ổn định lâu dài, ông T 4, bàN có bi ết thông tin về việc chia ru ộng đất ổn định lâu dài song không v ề để nhận ruộng (lý do lúc này ông T4, bàN chuyển đi khỏi địa phương, không có ý nghĩ để quay về địa phương nữa). Do vậy, tại thời điểm chia ruộng đất ổn định lâu dài ông 4, bàN và chịM không cóm ặt ở địa phương; thôn M đã cắt tiêu chu ẩn ruộng…”. Tại

## Page 11

Biên bản làm việc ngày 07/5/2018, ông Nguy ễn Nam T5 cũng xác nhận bàN đi miền Nam trước tháng 6/1992 và mang con gái làM đi cùng nên năm 1992 m ẹ con bàN không đư ợc giao ru ộng đ ất. Quá trình gi ải quy ết v ụ án, bàN cũng không cung cấp đư ợc tài li ệu, chứng c ứ chứng minh chịM cóm ặt tại địa phương tại thời đi ểm chốt nhân khẩu tháng 6/1992 và thời đi ểm giao ru ộng tháng 10/1992 . Như v ậy, đối chi ếu thời đi ểm chốt nhân khẩu đ ể giao ru ộng (tháng 6/1992) thì không có căn c ứ xác định chịM có mặt ở địa phương mà đến tháng 9/1993 chịM mới bắt đầu học lớp 1 tại trường tiểu học trên địa bàn xã Hoàng N. Do đó, việc bàN đề nghị giao đất cho chịM là không có căn cứ.
Đối với diện tích đất rau xanh: BàN cho rằng hai mẹ con bà được chia 06 thước đất ruộng rau xanh, nhưng căn cứ các tài liệu xác minh thể hiện năm 1988 bàN được tiêu chuẩn giao 03 thước (72m2) đất ruộng rau xanh, còn 06 thước là cuảc ụ T và bàN 2 (là m ẹ vàch ị gái bàN ). Chị Phùng ThịM (là con bà N)
không được tiêu chuẩn giao đất. Năm 1991 bàN đi miền Nam và đưa con gái là chịM đi cùng. Năm 1992, khi thực hiện chủ trương giao ruộng đất nông nghiệp ổn định, các địa phương có rà soát lại nhân khẩu để xem xét điều chỉnh diện tích đất rau xanh trên cơ s ở diện tích đất rau xanh đư ợc giao năm 1988. Tại thời điểm đó, bàN vàch ị M đã chuyển đi nơi khác sinh s ống, không có nhu cầu sử dụng đất nên Ủy ban nhân dân xã Hoàng N và Hợp tác xã thôn M đã thu lại diện tích đất rau xanh là đúng với quy định tại Điều 9 quyết định về việc giao đất làm kinh t ế gia đình ngày 14/5/1988 ban hành kèm Nghị quyết s ố 337 ngày 13/5/1988 của Hội đồng nhân dân tỉnh Hà B ắc. Theon ội dung Báo cáo số 80/BC-UBND ngày 26/10/2018 của Ủy ban nhân dân xã Hoàng N thì trong suốt quá trình các hộ chuyển đi nơi khác sinh sống đến trước thời điểm các hộ có đơn đề nghị thì cơ quan Nhà nư ớc không nhận được ý kiến phản ánh, kiến nghị của bà N. Đến năm 2008, cóm ột số hộ đề nghị trả lại phần diện tích ru ộng đất rau xanh mà tập thể đã thuc ủa cách ộ sau khi đi mi ền Nam sau kho ảng thời gian năm 1988. Ủy ban nhân dân xã Hoàng N đã đ ề nghị Ủy ban nhân dân huy ện V, Ban GPMB huy ện V xem xét, giải quyết hỗ trợ kinh phí cho cách ộ mất diện tích ruộng đất rau xanh mà tập thể đã thu hồi lại sau khi cách ộ chuyển đi nơi khác sinh sống (đi mi ền Nam). Riêng trư ờng hợp bàN chưa đư ợc hỗ trợ trong đợt 1, đợt 2 nằm trong danh sách trình nhưng đến nay chưa được giải quyết.
Tại phiên tòa phúc th ẩm, đại di ện Ủy ban nhân dân huy ện V xác nhận năm 1988 cóch ủ trương giao đất ruộng rau xanh cho cách ộ gia đình đ ể phát triển kinh t ế, nhưng đến năm 1992 pháp lu ật không còn quy định loại đất rau xanh nữa nên việc thực hiện giao ruộng đất ổn định lâu dài cho cách ộ gia đình được xác định trên cơ sở diện tích đất sản xuất nông nghiệp và nhân khẩu có mặt tại địa phương theo Hư ớng dẫn s ố 28/HD-GR ngày 18/01/1992 của S ở Nông nghiệp tỉnh Hà Bắc theo nguyên tắc hộ nào đủ diện tích theo định xuất của địa

## Page 12

phương thì gi ữ nguyên, còn những hộ thừa hoặc thiếu diện tích mới thực hiện việc điều chỉnh ruộng đất giữa các hộ gia đình với nhau. Đối với việc hỗ trợ kinh phí đối với diện tích đất ruộng rau xanh cho gia đình bà N, do liên quan đến nguồn kinh phí và chính sách đối với nhiều hộ gia đình khác cũng không được giao ruộng đất như gia đình bàN nên Ủy ban nhân dân huy ện V sẽ tiến hành họp và xem xét. Cũng tại phiên tòa này, đại diện Ủy ban nhân dân huyện V trình bày trường hợp gia đình bàN đ ã được Ủy ban nhân dân huy ện V xem xét, giải quyết đơn nhiều lần, nhưng hiện nay do địa bàn xã Hoàng N nằm trong cụm khu công nghiệp nên toàn bộ quỹ đất ruộng tại địa phương đều nằm trong quy hoạch, chưa giải phóng mặt bằng và không còn quỹ đất dự phòng nên không còn ruộng đất để giao cho bàN sử dụng ổn định lâu dài. Ủy ban nhân dân huy ện V và Ủy ban nhân dân xã Hoàng N cũng đãt ạo điều kiện giao khoán đất cho bàN thực hiện sản xuất.
Từ những phân tích, đánh giá nêu trên thấy Hợp tác xãM xác định các khẩu của gia đình bàN không đ ủ cơ sở để tính khẩu được giao ruộng và đất rau xanh là đúng quy định. Tòa án cấp sơ thẩm bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà N về việc đề nghị hủy Công văn số 308/UBND-TNMT ngày 08/3/2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huy ện V, tỉnh Bắc Giang và bu ộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện V xem xét giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình bàN là có cơ s ở. Vì vậy, không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của bà N. Tuy nhiên, do gia đình bàN làm nông nghi ệp nên đề nghị Ủy ban nhân dân huy ện V căn cứ chính sách pháp luật đất đai và các chính sách, quy định của địa phương để vận dụng, hỗ trợ đảm bảo quyền lợi cho gia đình bà N.
Về án phí: Do kháng cáo không đư ợc chấp nhận nên bàN phải chịu tiền án phí hành chính phúc thẩm.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính 2015;
Căn c ứ khoản 1 Đi ều 12 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thư ờng vụ Quốc hội quy định về mức thu, mi ễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Không chấp nhận kháng cáoc ủa bà Phùng Thị N; giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm s ố 09/2020/HC-ST ngày 01/6/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang.
2. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không b ị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
3. Về án phí: Bà Phùng ThịN phải chịu 300.000đ án phí hành chính phúc thẩm, được đối trừ số tiền 300.000 đ ti ền tạm ứng án phí đãn ộp tại Biên lai thu

## Page 13

số AA/2018/0000689 ngày 15/6/2 020 cuảC ục thi hành án dân s ự tỉnh Bắc Giang.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nơi nhận:
- VKSNDCC tại Hà Nội;
- TAND tỉnh Bắc Giang;
- VKSND tỉnh Bắc Giang;
- Cục THADS tỉnh Bắc Giang;
- Các đương sự (theo địa chỉ);
- Lưu HS, HCTP.
T/M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa






Nguyễn Phương Hạnh