Bản án số: 12/2018/DS-PT
Tranh chấp thừa kế tài sản
Số: 12
Ngày: 07/05/2018
Tòa án xét xử: TAND TP. Hải Phòng
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về thừa kế tài sản
Thông tin vụ việc: Tranh chấp thừa kế tài sản

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Bản án số: 12/2018/DS-PT Ngày 07-5-2018 V/v tranh chấp thừa kế tài sản


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
- Thành phần Hội đồng xét xử phú c thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Vũ Văn Cường Các Thẩm phá n: Ông Nguyễn Văn Dương Bà Đặng Hồ Điệp
- Thư ký phiên tòa: Bà Bùi Thị Thúy Hà – Thẩm tra viên Tòa án nhân thành phố Hải Phòng.
 - Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân th ành phố Hả i Phòng tham gia phiên tòa: Bà Phạm Thị Hồng Thúy - Kiểm sát viên.
Trong các ngày 05 tháng 3 năm 2018 và ngày 07 tháng 5 năm 2018 tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án dân s ự thụ lý 44/2017/TLPT- DS ngày 25 tháng 12 năm 2017 về tranh chấp thừa kế tài sản.
Do Bản án dân sơ th ẩm số 98/2017/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2017 c ủa Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng bị kháng cáo.
Theo Quy ết đ i ̣nh đưa v u ̣ án ra x ét x ử phúc th ẩm s ố 181/2018/QĐPT-DS ngày 22 tháng 01 năm 2018 giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Chị Phạm Thị Y; cư trú tại: Thôn 8, xã A, huyện C, thành phố Hải Phòng; có mặt tại phiên tòa ngày 05 tháng 3 năm 2018, vắng mặt tại phiên tòa ngày 07 tháng 5 năm 2018.
Người đại diện theo ủy quyền của chị Phạm Thị Y: Chị Nguyễn Phương Th;
cư trút ại số 02/31/178 D, phư ờng E, qu ận F, thành phố Hải Phòng, là ngư ời đại diện theo ủy quyền (Đại diện theo Văn bản ủy quyền ngày 26 tháng 02 năm 2018);
có mặt tại phiên tòa.
- Bị đơn: Bà Đoàn Thị Ch, sinh năm 1950; cư trú tại: Thôn 3, xã A, huyện C, thành phố Hải Phòng; có mặt tại phiên tòa.

## Page 2

2 Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Đoàn ThịCh : Bà Nguyễn Kim V, Luật sư của Công ty Luật Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên K thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội; có mặt tại phiên tòa.
- Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
1. Ông Phạm Văn C;
2. Ông Phạm Văn Ph;
3. Bà Phạm Thị H;
Cùng cư trú tại: Thôn 3, xã A, huyện C, thành phố Hải Phòng; anh Phong và chị Hoa cùng có mặt tại phiên tòa, anh Cảnh vắng mặt tại phiên tòa.
- Người kháng cáo: Bà Đoàn ThịCh là bị đơn.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo chị Phạm Thị Y thì:
Chị là con duy nhất của ông Phạm Văn T và bà Trần Thị Th. Khi giải quyết ly hôn và chia tài sản khi ly hôn của ông Tư ởng và bà Thư ợc, Bản án s ố 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huy ện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng đã quy ết đ ịnh: Ông Phạm Văn T được nhận mảnh đất có di ện tích 237m2, trên đất có 01 nhà 03 gian, 01 nhà ngang 02 gian, 01 nhà v ệ sinh, chuồng lợn, tường bao, cổng sắt. Khi còn s ống, do mắc bệnh, ông Tưởng đã đập phá, làm hỏng hoàn toàn 01 nhà ngang 02 gian, 01 nhà v ệ sinh, chuồng lợn, tường bao. Bà Ch phải làm lại những thứ mà bố chị đã phá để mẹ con sử dụng, trên đất, bàCh có trồng một số cây cau còn các cây khác như xoài, vú s ữa, dâu da là cây mọc hoang không phải của bố chị và cũng không phải của bàCh trồng.
Bố chị chết ngày 04 tháng 8 năm 2007, không để lại di chúc, tài sản mà bố chị để lại là quyền sử dụng 237m2 đất (đo thực tế là 247,7m2) tại thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, trên đất có 01 nhà 3 gian. Sau khi b ố chị chết thì bàCh đã khóa cửa để đó mà không quan tâm bảo quản tài sản. Chị khởi kiện yêu cầu Tòa án chia thừa kế đối với di sản của bố chị để lại là quy ền sử dụng 247,7m2 đất và 01 nhà xâyc ấp 4 di ện tích 38,8m 2 theo quy định của pháp luật; chị đề nghị chia di sản bằng hiện vật.
 BàCh là người trực ti ếp trông nom, chăm sóc b ố chị cho đến khich ết và quản lý khối tài sản trên, giữa chị với bàCh không có thỏa thuận v ề việc được hưởng thù lao trông nom di sản của bố chị nên chị tự nguyện đề nghị chia cho bà Ch phần di sản có giá trị nhiều hơn phần di sản chị được nhận 10.000.000 đồng.
Theo bà Đoàn ThịCh và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bàCh thì:

## Page 3

3 Năm 1998, bà Đoàn ThịCh và chồng là ông Phạm Văn Viên đã muac ủa ông Trần Văn Hoan 474m 2 đất (không đo v ẽ thực tế), giá nhận chuyển nhượng khi đó là 23.000.000 đồng. Khi đó con trai bà là Phạm Văn T bị bệnh tâm thần đòi ký vào chỗ người mua trong gi ấy chuyển nhượng nhà đất nên bà phải đồng ý để cho ông Tưởng ký. Khi mua xong, vợ chồng ông bà để vợ chồng ông Tưởng sử dụng.
Ông Tưởng bị mắc bệnh tâm thần phân li ệt, gia đình đã đưa đich ữa trị nội trú, ngoại trú tại bệnh viện chuyên khoa nhưng ông Tư ởng không khỏi bệnh. Năm 2003, vợ chồng ông Tưởng ly hôn, bàCh là người đại diện cho ông Tưởng đã đồng ý chia cho bà Thư ợc một nửa di ện tích đ ất, một nửa còn lại bàCh ở cùng ông Tưởng quản lý, s ử dụng. Khi ông Tư ởng còn s ống, do bị bệnh tâm thần nên ông Tưởng đã phá hỏng ngôi nhà ngói đỏ 20m2, nhà vệ sinh, chuồng lợn, tường bao và cổng; bàCh là người xây mới tường bao, cổng sắt, 01 nhà ngang và nhà vệ sinh và một số cây cau trên đất, các cây khác là mọc hoang, không phải cây do bàCh hay ông Tưởng trồng.
Bản án s ố 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huy ện Thủy Nguyên đã quyết định: Ông Phạm Văn T phải trả cho bà Đoàn ThịCh và ông Phạm Văn Viên 14.000.000đ . Khi còn s ống, ngày 26 tháng 02 năm 2007, ông Tưởng đã thỏa thuận trả nhà nhà đất cho vợ chồng bàCh để trừ vào khoản tiền mà ông tưởng phải trả đó. Thỏa thuận đó được ông Tưởng lập thành văn bản ngày 26 tháng 02 năm 2007. Diện tích đất từ khi cơ quan Thi hành án đo giao cho bà Thược và ông Tưởng, đến nay vẫn giữ nguyên hiện trạng, không có tranh chấp với ai.
Khi ông Tư ởng chết (Ông Tư ởng chết ngày 04 tháng 8 năm 2007), ông Tưởng không còn tài sản gì. Nay chị Y khởi ki ện yêuc ầu chia di sản của ông Tưởng; bàCh không đồng ý.
Chồng bà là ông Phạm Văn Viên chết ngày 25 tháng 01 năm 2015 cũng không có di chúc nay bà cũng nhưnh ững người thừa kế của ông Viên không ai có yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Viên.
Theo Ông Phạm Văn C, ông Phạm Văn Ph và bà Phạm Thị H thì:
 Các ông bà xác nhận nguồn gốc và quá trình sử dụng nhà đất đang tranh chấp như bàCh đã nêu là đúng. Ông Phạm Văn T chết năm 2007, không để lại di chúc.
Bố của các ông bà là Phạm Văn Viên đã chết ngày 25 tháng 01 năm 2015, các ông bà không có tranh chấp gì về di sản của bố các ông bà đ ể lại. Chị Y yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Tưởng, các ông bà đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.
Theo kết quả định giá tài sản ngày 28 tháng 4 năm 2017 của Hội đồng định giá tài sản huyện thủy Nguyên thì: Thửa đất đang tranh chấp tọa lạc tại thửa số 101, t ờ bản đ ồ số 03 thôn Hà Lu ận, xã A, huy ện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, có diện tích 247,7m 2, theo quy định của Nhà nước thì quyền sử dụng diện

## Page 4

4 tích đất trên trị giá 500.000 đồng/m2, giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường là 1.500.000 đ ồng/m2; 01 nhà xâyc ấp 4, ngói xi măng di ện tích 38,8m 2 trị giá 12.000.000 đồng; 01 nhà xâyc ấp 4, ngói đ ỏ, diện tích 20,8m 2, trị giá 5.000.000 đồng; 01 nhà v ệ sinh, trị giá 500.000 đ ồng; tường bao dài 14,9m 2 và 16m2 trị giá 7.500.000 đồng; 12 cây cau, trị giá 1.800.000 đ ồng; 03 cây xoài, trị giá 600.000 đồng; 1 cây dâu da, trị giá 100.000 đồng; 01 cây vú sữa trị giá 200.000 đồng.
Theo thông báo kết quả thi hành án dân sự ngày 28 tháng 9 năm 2017 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thủy Nguyên thì:
Bản án s ố 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huy ện Thủy Nguyên đã quyết định: Ông Phạm Văn T Tưởng phải trả cho bà Đoàn ThịCh và ông Phạm Văn Viên 14.000.000đ; ông Tư ởng được nhận 687.500 đồng do bà Thược tr ả, ông Tư ởng phảich ịu 656.000đ án phí chia tài s ản; nhưng đến ngày ngày 18 tháng 9 năm 2017 , cả ông Phạm Văn T và bàCh đều không có đơn yêu cầu thi hành án, nên Chic ục Thi hành án dân s ự huyện Thủy Nguyên không ra quyết định thi hành án.
Với nội dung nê u trên, tại Bản án s ố 98/2017/DS-ST ngày 29 tháng 9 năm 2017 của Tòa án nhân dân huy ện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng đã quyết định:
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Phạm Thị Y, chia thừa kế di sản của ông Phạm Văn T:
Chia và giao cho chị Phạm Thị Y sở hữu quyền sử dụng 97m 2 đất của thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng trị giá 145.500.000 đồng và một phần diện tích nhà ba gian xây dựng trên đất, trị giá 2.920.000 đồng (có sơ đồ kèm theo Bản án); chịP hạm Thị Y được sở hữu 10 cây cau trị giá 1.500.000 đồng và một phần tường bao trị giá 2.000.000 đồng có trên đất (là tài sản của bà Đoàn Thị Ch); chị Phạm Thị Y có nghĩa vụ trả cho bà Đoàn ThịCh 3.500.000 đồng.
Chia và giao cho bà Đoàn ThịCh sở hữu quyền sử dụng 150,7m2 đất của thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, trị giá 226.050.000 đồng và một phần diện tích nhà ba gian xây dựng trên đất, trị giá 9.080.000 đồng (có sơ đồ kèm theo bản án); bà Đoàn ThịCh có nghĩa vụ trả cho ông Phạm Văn C, ông Phạm Văn Ph và bà Phạm Thị H, mỗi người số tiền 25.570.000 đồng (là phần mà họ được hưởng thừa kế phần di sản của ông Phậm Văn Viên được hưởng thừa kế của ông Tưởng).
Ngoài ra Bản án còn tuyên quyền kháng cáo, nghĩ a vụ chịu án phí cho các đương sự theo quy định của pháp luật.

## Page 5

5 Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 08 tháng 12 năm 2017 bà Đoàn ThịCh kháng cáo. BàCh cho rằng: Từ khi ông Tưởng chết đến nay, bà là người quản lý khối tài sản của ông Tư ởng, nhưng khi chia thừa kế di sản của ông Tư ởng để lại, Tòa án cấp sơ thẩm không tính trả công sức của bà; các đồng thừa kế không có yêuc ầu chia thừa kế di sản của ông Phạm Văn Viên nhưng Tòa án cấp sơ thẩm đã chia phần di sản mà ông Viên được thừa kế của ông Tưởng cho những người được thừa kế của ông Viên là vư ợt quá phạm vi khởi kiện, không đúng quy định của pháp luật. Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét vi ệc bà đ ề nghị giám định chữ viết của anh Tưởng là xâm phạm quyền lợi của bà.
Tại phiên tòa, bà Đoàn ThịCh trình bày: Ngày 08 tháng 12 năm 2017, bà kháng cáo đối với Bản án sơ thẩm, nay bà vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, vì:
Ngày 20 tháng 10 năm 1998, v ợ chồng bà có muac ủa anh Trần Văn Hoan ở xóm 8, thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên khoảng 400m2 đất, trên đất có 01 ngôi nhà với giá 23 triệu đồng. Sau khi mua, ông Tưởng muốn ra ở riêng, ông bà đã giao nhà đất đó cho v ợ chồng ông Tư ởng sử dụng (việc giao cho v ợ chồng ông Tưởng không có giấy tờ). Năm 2003 Tòa án huyện Thủy Nguyên giải quyết việc ly hôn của vợ chồng ông Tưởng, Bản án số 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên đã quyết định chia cho ông Tưởng, bà Thược mỗi người một nửa diện tích đất nêu trên, ông Tư ởng phải trả cho vợ chồng bà 14 triệu đồng.
Từ năm 2003 đến nay, bà không làm đơn đến cơ quan Thi hành án dân sự để yêu cầu ông Tưởng trả 14.000.000đ theo quyết định của Bản án nêu trên. Khi còn sống, ngày 26 tháng 02 năm 2007, ông Tưởng đã viết giấy thỏa thuận trả nhà nhà đất cho vợ chồng bà để trừ vào khoản tiền mà ông Tưởng phải trả theo quyết định của Bản án s ố 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huy ện Thủy Nguyên. Vì vậy khi ông Tưởng chết, ông Tưởng không còn di sản gì. Tòa án cấp sơ thẩm đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Phạm Thị Y về chia thừa kế di sản của ông tư ởng và chia cho chị Y 97m2 đất của thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng; bà không đồng ý.
Nếu phải chia thừa kế di sản của ông Tưởng thì án phí dân s ự đối với phần mà ông Viên được hưởng, bà nhận trách nhiệm nộp án phí.
Người bảo v ệ quyền và lợi ích hợp pháp của bàCh trình bày: Bản án s ố 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huy ện Thủy Nguyên đã quyết định Ông Phạm Văn T được nhận mảnh đất có di ện tích 237m 2 của thửa số 101, t ờ bản đ ồ số 03 thôn Hà Lu ận, xã A, huy ện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng. Trên đất có 01 nhà 03 gian, 01 nhà ngang 02 gian, 01 nhà v ệ sinh, chuồng lợn, tường bao, cổng sắt. Đến nay đã hết thời hạn kháng nghị theo trình t ự giám đốc thẩm, vì thế công nhận những tài sản nêu trên v ề pháp lý làc ủa ông Tư ởng.

## Page 6

6 Khi còn s ống, ông Tư ởng đã đập phá hết nhà ngang, nhà v ệ sinh, chu ồng lợn, tường bao, cổng sắt, bàCh phải xây dựng lại để bàCh và ông Tưởng sử dụng. Ông Tưởng chết năm 2007, từ đó đến nay, bàCh là người quản lý, sử dụng khối tài sản trên. Vì Bản án số 85/LHST ngày ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên (Về việc giải quyết ly hôn giữa ông Phạm Văn T với bà Trần Thị Th) đã có hiệu lực pháp luật; đã hết thời hạn kháng nghị theo trình tự giám đốc thẩm nên bàCh phải chấp nhận quyền sử dụng 237m2 đất (Đo thực tế hiện tại là 247,7m2) và ngôi nhà 3 gian trên thửa đất số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng là di sản của ông Tưởng để lại. Nay chị Phạm Thị Y yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Tưởng để lại. Theo quy định tại khoản 2, 3 Điều 618 của Bộ luật Dân sự thì phải trích một phần của khối di sản đó để trả công sức bảo quản cho bà Ch, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm đã chia hết di sản của ông Tưởng cho những người thừa kế mà không trích lại một phần của khối di sản để trả công sức bảo quản khối di sản cho bàCh là không đúng.
Ông Phạm Văn Viên là ngư ời được thừa kế di sản của ông Tưởng; hiện tại ông Phạm Văn Viên đã chết, những người thừa kế của ông Viên (bà Ch, ông Phạm Văn C, ông Phạm Văn Ph và bà Phạm Thị H vàch ị Y) không ai có yêuc ầu chia thừa kế di sản của ông Viên, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại chia phần mà ông Viên được hưởng cho họ mỗi người được 25.570.000 đồng là không đúng.
BàCh đề nghị Hội đồng xét xử sửa lại Bản án sơ thẩm theo hướng: Trích ¼ khối di sản để trả công bảo quản cho bà Ch, phần còn lại chia đều cho bà Ch, ông Viên và chị Y, phần của ông Viên được hưởng tạm giao cho bàCh quản lý.
Ông Phạm Văn Ph và bà Phạm Thị H thống nhất trình bày: Chị Y yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Tưởng, các ông bà đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật. Bố của các ông bà đãch ết ngày 25 tháng 01 năm 2015, các ông bà không có tranh chấp gì v ề di sản của bố các ông bà đ ể lại. Phần mà ông Viên được hưởng thừa kế của ông Tưởng, các ông bà thống nhất giao cho mẹ của các ông bà là Đoàn ThịCh quản lý.
Chị Phạm Thị Y và người đại diện theo ủy quyền của chị Y thống nhất trình bày: Sau khi kết hôn với bà Thư ợc, năm 1998, ông Phạm Văn T đã muac ủa anh Trần Văn Hoan ở xóm 8, thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên khoảng 400m2 đất; trên đất có 01 ngôi nhà với giá 23 triệu đồng, để vợ chồng ra ở riêng. Năm 2003 Tòa án huy ện Thủy Nguyên gi ải quyết việc ly hôn của vợ chồng ông Tư ởng, bà Thược, Tòa án đã chia cho ông Tư ởng, bà Thược mỗi người 1/2 diện tích nhà đất nêu trên. Ông Tư ởng được nhận 237m 2 đất; trên đất có 01 nhà 03 gian, 01 nhà ngang 02 gian, 01 nhà vệ sinh, chuồng lợn, tường bao, cổng sắt.
Ông Tưởng, bà Thư ợc cóm ột mình chị Y là con, ông Tư ởng chết ngày 04 tháng 8 năm 2007, không để lại di chúc. Chị Y yêu cầu chia thừa kế di sản của ông

## Page 7

7 Tưởng để lại là 247,7m 2 đất và 01 nhà xâyc ấp 4 di ện tích 38,8m 2 theo quy định của pháp lu ật. Tòa án cấp sơ thẩm đã chia cho chị Y 97m2 đất vàm ột phần diện tích nhà ba gian xây dựng trên đất; chị Phạm Thị Y được sở hữu 10 cây cau và một phần tường bao; chị Phạm Thị Y có nghĩa v ụ trả cho bà Đoàn ThịCh 3.500.000 đồng. Sau khi xét x ử sơ thẩm, chị Y không kháng cáo, bàCh kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử giải quyết theo quy định của pháp luật.
 Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến:
Từ khi thụ lý vụ án ở giai đoạn phúc thẩm đến nay, Thẩm phán đư ợc phân công giải quyết vụ án cũng như Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng các quy định của pháp luật về việc chuyển hồ sơ cho Viện Kiểm sát, thời hạn chuẩn bị xét xử, quyết định đưa v ụ án ra xét x ử, khaim ạc phiên tòa, xét hỏi tại phiên tòa, các đương s ự thực hiện đúng, đầy đủ quyền và nghĩa v ụ của mình, chấp hành nghiêm chỉnh nội quy phiên tòa và sự điều khiển của Hội đồng xét xử tại phiên tòa. Riêng ông Phạm Văn C, tuy đã đư ợc tòa án tri ệu tập hợp lệ nhưng vẫn vắng mặt không có lý do, chứng tỏ không chấp hành các quy định của pháp luật.
Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 08 tháng 12 năm 2017 bà Đoàn ThịCh kháng cáo, tại phiên tòa hôm nay, bàCh vẫn giữ nguyên yêuc ầu kháng cáo, kháng cáo của bà Đoàn ThịCh trong hạn luật định nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét.
Đối với kháng cáoc ủa bà Đoàn ThịCh thấy: Bản án số 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên (về việc giải quyết ly hôn giữa ông Phạm Văn T với bà Trần Thị Th) đã có hiệu lực pháp luật; đã hết thời hạn kháng nghị theo trình t ự giám ðốc thẩm. Nhý vậy quyền sử dụng 237m2 đất (đo thực tế hiện tại là 247,7m2) của thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, trên đất có 01 nhà 03 gian, 01 nhà ngang 02 gian, 01 nhà vệ sinh, chuồng lợn, tường bao, cổng sắt là tài sản của ông Phạm Văn T.
Bản án s ố 85/LHST ngày ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên đã quy ết đ ịnh: Ông Tư ởng đư ợc nhận 687.500 đồng do bà Thược trả và ông Tư ởng có trách nhi ệm trả cho bàCh và ông Viên 14.000.000 đồng; nhưng theo Thông báo kết quả thi hành án dân sự ngày 28 tháng 9 năm 2017 của Chi cục Thi hành án dân s ự huyện Thủy Nguyên về việc Thi hành án đối với Bản án s ố 85/LHST ngày ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huy ện Thủy Nguyên thì: Đến ngày 28 tháng 9 năm 2017, cả ông Phạm Văn T và bàCh đều không có đơn yêuc ầu thi hành án, Chi cục Thi hành án dân s ự huyện Thủy Nguyên không ra quyết định thi hành án; đến nay thời hiệu thi hành án đối với bản án nêu trên đã h ết. Vì thế ông Tưởng không còn quy ền yêu cầu bà Thược phải trả 687.500 đồng và bàCh không có quyền yêu cầu ông Tưởng trả 14.000.000đ theo

## Page 8

8 quyết định của Bản án s ố 85/LHST ngày ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên.
Khi còn sống, ông Tưởng mắc bệnh tâm thần, ông Tưởng đã đập phá, làm hư hỏng gần hết phần tài sản trên thửa đất số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên; bàCh phải xây dựng lại nhà vệ sinh, tường bao... và trồng cây trên đất; không có tài liệu nào chứng minh ông tưởng nợ người khác và người khác nợ ông Tưởng; vì thế Tòa án cấp sơ thẩm xác định tài sản mà ông Tư ởng để lại là quyền sử dụng 237m2 đất (đo thực tế là 247,7m2) của thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Lu ận, xã A, huy ện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng trị giá 371.550.000đ và 01 ngôi nhà 03 gian cấp 4 trị giá 12.000.000đ vàch ấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Phạm Thị Y chia thừa kế theo luật đối với khối di sản nêu trên là đúng.
Kể từ khi ông tư ởng chết, khối di sản mà ông Tư ởng để lại, bàCh quản lý;
đáng lẽ khi chia thừa kế, Tòa án cấp sơ thẩm phải trích một phần khoảng 15% đến 20% của khối di sản để trả công bảo quản cho bà Ch, phần còn lại chia đều cho những người thừa của ông Tư ởng (bà Đoàn Thị Ch, ông Phạm Văn Viên vàch ị Phạm Thị Y), nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không trích một phần di sản để trả công bảo qu ản di sản cho bàCh mà đem chia hết chonh ững ngư ời thừa k ế của ông Tưởng là không bảo đảm được quyền lợi của bà Ch.
 Hiện tại ông Phạm Văn Viên đã chết, không để lại di chúc, những người thừa kế của ông Viên là bà Ch, Phạm Văn C, ông Phạm Văn Ph bà Phạm Thị H và chị Phạm Thị Y (thừa kế thế vị) không ai có yêuc ầu chia thừa kế di sản của ông Viên để lại. Phần di sản mà ông Viên được hưởng thừa kế của ông Tưởng, đáng lẽ cần tạm giao cho một trong những người thừa kế của ông Viên quản lý, khi nào những người thừa kế của ông Viên có yêuc ầu chia thừa kế di sản của ông Viên s ẽ giải quyết, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại chia phần di sản mà ông Viên được hưởng thừa kế của ông Tưởng cho những người thừa kế của ông Viên là vượt quá yêu cầu khởi kiện, không đúng quy định của pháp luật, cần phải được sửa lại.
Về án phí: BàCh sinh năm 1950, là ngư ời cao tu ổi, thuộc trường hợp được miễn nộp ti ền án phí theo quy định tại đi ểm đ kho ản 1 Đi ều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016, Tòa án cấp sơ thẩm buộc bàCh phải nộp án phí dân sự sơ thẩm là không đúng, cần sửa lại.
Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa lại Bản án sơ thẩm theo hướng phân tích nêu trên.
Qua các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, lời trình bày của các đương sự, người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của đương sự và ý kiến phát biểu của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng tại phiên tòa NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

## Page 9

- Về tố tụng:
 [1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết vụ án: Đây là vụ án tranh chấp về thừa kế tài sản, được quy định tại khoản 5 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự; theo quy định tại Điều 35, Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên.
[2] Về thời hi ệu khởi ki ện: Ông Phạm Văn T mất ngày 04 tháng 8 năm 2007, ngày 04 tháng 01 năm 2017 chị Phạm Thị Y khởi kiện, theo quy định tại Điều 623 của Bộ luật Dân s ự thì thời hiệu màch ị Phạm Thị Y khởi kiện yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Phạm Văn T vẫn còn.
[3] Đối với kháng cáo của bà Đoàn Thị Ch: Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 08 tháng 12 năm 2017 bà Đoàn ThịCh đã kháng cáo , tại phiên tòa hôm nay, bàCh vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo , kháng cáo của bà Đoàn ThịCh trong hạn luật định nên được xem xét.
- Về nội dung: Xét kháng cáo của bà Đoàn ThịCh thấy:
[4] Bản án số 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên ( về việc giải quyết ly hôn giữa ông Phạm Văn T với bà Trần Thị Th) đã có hiệu lực pháp luật; đã hết thời hạn kháng nghị theo trình tự giám đốc thẩm. Như vậy, quyền sử dụng 237m2 đất (đo thực tế hiện tại là 247,7m2) của thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hả i Phòng, trên đất có 01 nhà 03 gian, 01 nhà ngang 02 gian, 01 nhà vệ sinh, chuồng lợn, tường bao, cổng sắt là tài sản của ông Phạm Văn T. Bản án số 85/LHST ngày ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên đã quyết định: Ông Tưởng được nhận 687.500 đồng do bà Thược trả và ông Tưởng có trách nhiệm trả cho bàCh và ông Viên 14.000.000 đồng, nhưng theo thông báo kết quả thi hành án dân sự ngày ngày 18 tháng 9 năm 2017 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thủy Nguyên về việc thi hành án đối với bản án số 85/LHST ngày ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên thì: Đến ngày ngày 18 tháng 9 năm 2017, cả ông Phạm Văn T và bàCh đều không có đơn yêu cầu thi hành án, Chi cục Thi hành án dân sự huyện Thủy Nguyên không ra quyết định thi hành án. Đến nay thời hiệu thi hành án đối với Bản án nêu trên đã hết , vì thế ông Tưởng không còn quyền yêu cầu bà Thược phải trả 687.500 đồng và bàCh không có quyền yêu cầu ông Tưởng trả 14.000.000đ theo quyết định của Bản án số 85/LHST ngày 28 tháng 7 năm 2003 của Tòa án nhân dân huyện Thủy Nguyên.
[5] Khi còn sống, ông Tưởng mắc bệnh tâm thần, ông Tưởng đã đập phá, làm hư hỏng nhà ngang, nhà vệ sinh, tường bao... bàCh phải xây dựng lại và trồng cây trên đất. Ông Tưởng chết không để lại di chúc. Quá trình thu thập chứng cứ, không có tài liệu nào chứng minh ông Phạm Văn T còn nợ ai hay ai nợ ông Phạm Văn T; vì thế Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định: Quyền sử dụng 237m 2 đất (đo thực

## Page 10

10 tế là 247,7m 2) của thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Luận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng trị giá 371.550.000đ và 01 ngôi nhà 03 gian cấp 4 trị giá 12.000.000đ là di sản của ông Tưởng và chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Phạm Thị Y : Chia thừa kế khối di sản của ông Tưởng nêu trên theo luật là đúng.
Kể từ khi ông tư ởng chết, khối di sản mà ông Tưởng để lại, bà Đoàn ThịCh quản lý, đáng lẽ khi chia thừa kế di sản của ông Tưởng để lại, Tòa án cấp sơ thẩm phải trích một phần trong khối di sản của ông Tưởng để trả công bảo quản cho bà Ch, phần còn lại chia đều cho những người có quyền thừa kế của ông Tưởng (gồm có bà Đoàn ThịCh là mẹ đẻ, ông Phạm Văn Viên là Bố đẻ và chị Phạm Thị Y là con đẻ), nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không trích một phần di sản để trả công bảo quản di sản cho bàCh mà đem chia hết cho những người thừa kế của ông Tưởng là chưa phù hợp.
[6] Ông Phạm Văn Viên đã chết ngày 25 tháng 01 năm 2015, không để lại di chúc, những người thừa kế của ông Phạm Văn Viên là bà Đoàn Thị Ch, ông Phạm Văn C, ông Phạm Văn Ph, bà Phạm Thị H và chị Phạm Thị Y (thừa kế thế vị), không ai có yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Viên. Phần mà ông Viên được hưởng thừa kế của ông Tưởng, đáng lẽ cần tạm giao cho một trong những người thừa kế của ông Viên quản lý, khi nào những người thừa kế của ông Viên có yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Viên để lại sẽ giải quyế t, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm lại chia phần mà ông Viên được hưởng thừa kế của ông Tưởng cho những người thừa kế của ông Viên là vượt quá yêu cầu khởi kiện của chị Phạm Thị Y , không đúng quy định của pháp luật , vì vậy cần chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Đoàn Thị Ch, sửa lại một phần quyết định củ a bản án sơ thẩm theo hướng:
Trích 37,5 m2 đất để trả công bảo quản khối di sản cho bà Đoàn Thị Ch; diện tích đất còn lại chia đều cho bà Đoàn Thị Ch, ông Phạm Văn Viên và chị Phạm Thị Y mỗi người 70 m2; chị Phạm Thị Y được sử dụng một phần ngôi nhà và sử dụng cây cối, một phần tường bao trên phần đất được chia và có nghĩa vụ trả giá trị của những cây và phần tường bao đó cho bà Đoàn ThịCh . Phần mà ông Phạm Văn Viên được hưởng sẽ tạm giao cho bà Đoàn ThịCh quản lý, khi nào những người thừa kế của ông Phạm Văn Viên có yêu cầu chia thừa kế di sản của ông Phạm Văn Viên sẽ được giải quyết bằng một vụ án khác.
[7] Về án phí: Do bà Đoàn ThịCh là người cao tuổi nên theo điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, bà Đoàn ThịCh được miễn toàn bộ án phí (trong đó cả phần án phí mà bàCh tự nguyện nộp đối với phần di sản ông Viên được hưởng).
Tòa án cấp s ơ thẩm buộc bàCh phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là không đúng, cần sửa lại.
[8] Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị nên không xét.

## Page 11

11 Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào khoản 1 Đi ều 147, kho ản 1 Đi ều 148, khoản 1 Đi ều 308 của Bộ luật Tố tụng dân s ự; Điều 469, 650, 651, 652, 660 của Bộ luật Dân s ự; Điều 179 của Luật Đất đai; Điều 12, Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thư ờng vụ Quốc hội về mức thu, mi ễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Xử:
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của bà Đoàn Thị Ch; sửa một phần của Bản án sơ thẩm:
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Phạm Thị Y về chia thừa kế di sản của ông Phạm Văn T.
Chia và tạm giao cho chị Phạm Thị Y sử dụng 70 m2 đất của thửa số 101, tờ bản đồ số 03 thôn Hà Lu ận, xã A, huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, trị giá 105.000.000 đồng (một trăm không năm tri ệu đồng) (có mốc giới là 4, 5, 6, 7,
8) và một phần diện tích nhà ba gian xây dựng trên đất, trị giá 2.920.000 đồng (hai triệu chín trăm hai mươi nghìn đồng). Chị Phạm Thị Y được sở hữu 10 cây cau, trị giá 1.500.000 đồng (một triệu năm trăm nghìn đ ồng) và một phần tường bao gắn liền với đất, trị giá 2.000.000 đồng (hai triệu đồng). Chị Phạm Thị Y có nghĩa vụ trả cho bà Đoàn ThịCh 3.500.000 đồng (ba triệu năm trăm nghìn đ ồng) (có sơ đồ kèm theo).
 Chia và tạm giao cho bà Đoàn ThịCh quản lý, sử dụng 177,7m2 đất thửa số 101, t ờ bản đ ồ số 03 thôn Hà Lu ận, xã A, huy ện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, trị giá 266.550.000 đồng (hai trăm sáu sáu triệu năm trăm năm mươi nghìn đồng) (có mốc giới 1, 2, 3, 4, 8) và một phần diện tích nhà ba gian xây dựng trên đất, trị giá 9.080.000 đồng (chín triệu không trăm tám mươi nghìn đ ồng) (trong đó có 37,7 m2 trả công sức bảo quản di sản cho bà Ch, 70 m2 bàCh được chia thừa kế và 70 m2 là của ông Viên được chia thừa kế (có sơ đồ kèm theo).
Sau khi Bản án có hiệu lực pháp luật, kể từ ngày bà Đoàn ThịCh có đơn yêu cầu thi hành án, s ố tiền mà chị Phạm Thị Y phải trả, chưa thi hành thì hàng tháng chị Phạm Thị Y còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi su ất quy định tại Điều 357, kho ản 2 Đi ều 468 của Bộ luật Dân s ự tương ứng với số tiền và thời gian chậm trả.
 2. Về án phí dân sự sơ thẩm và phúc thẩm:
Chị Phạm Thị Y phải chịu 5.571.000 đ (năm triệu năm trăm bảy mươim ốt nghìn đồng) án phí dân s ự sơ thẩm. Chị Y được đã nộp 4.300.000 (bốn triệu ba trăm nghìn đ ồng) đồng tạm ứng án phí dân s ự sơ thẩm tại Biên lai thu tiền số

## Page 12

12 0005545 ngày 02/3/2017 của Chic ục Thi hành án dân s ự huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng, chị Phạm Thị Y còn phải nộp 1.271.000đồng (một triệu hai trăm bảy mốt nghìn đồng).
Miễn án phí dân sự sơ thẩm và án phí dân sự phúc thẩm cho bà Đoàn ThịCh và ông Phạm Văn Viên. Trả lại cho bà Đoàn ThịCh 300.000đ tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm đã nộp tại Biên lai thu tiền số 0008554 ngày 12 tháng 12 năm 2017 của Chi Cục Thi hành án dân sự huyện Thủy Nguyên, thành phố Hải Phòng.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật Thi hành án dân s ự, người được thi hành án, người phải thi hành án dân s ự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 của Luật Thi hành án dân s ự;
thời hiệu thi hành án đư ợc thực hiện theo qui định tại Điều 30 của Luật Thi hành án dân sự.
Nơi nhận:
-VKSNDTP Hải Phòng;
- TAND huyện Thủy Nguyên;
- Chi cục THADS huyện Thủy Nguyên;
- Các đương sự;
- Lưu: Hồ sơ vụ án, HCTP.

 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA



 Vũ Văn Cường TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA




 Đặng Hồ Điệp

## Page 13

CÁC THẨM PHÁN



Nguyễn Văn Dương Đặng Hồ Điệp THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA



Vũ Văn Cường

## Page 14

14 Nơi nhận:
-VKSNDTP Hải Phòng;
- TAND huyện Thủy Nguyên;
- Chi cục THADS huyện Thủy Nguyên;
- Các đương sự;
- Lưu: Hồ sơ vụ án, HCTP.

 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA



 Vũ Văn Cường TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA




 Đặng Hồ Điệp

## Page 15

## Page 16

16