Bản án số: 61/2022/DS-PT
Tranh chấp di sản thừa kế
Số: 61/2022/DS-PT
Ngày: 22/08/2022
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Phú Yên
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về thừa kế tài sản
Thông tin vụ việc: Tranh chấp di sản thừa kế giữ ông Trần Khánh T và ông Trần Hữu T1

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ YÊN

Bản án số: 61/2022/DS-PT Ngày: 22/8/2022 “Tranh chấp thừa kế”.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ YÊN
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Mai Tấn Hoàng Các Thẩm phán: Ông Ngô Chịu và ông Trần Minh Quang -Thư ký phiên tòa: Bà Cao Thị Thu Hà - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên.
 - Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Yên tham gia phiên tòa: Bà Trần Thị Thu Anh- Kiểm sát viên.
 Ngày 22 tháng 8 năm 2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án dân sự thụ lý 63/2021/TLPT-DS ngày 22 tháng 12 năm 2021 về việc “Tranh chấp di sản thừa kế” . Do bản án dân s ự sơ thẩm số 04/2021/DSST ngày 26 tháng 3 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Tây Hòa bị kháng cáo.
Theo Quy ết định đưa v ụ án ra xét x ử phúc thẩm s ố 10/2022/QĐ-PT ngày 08 tháng 03 năm 2022, giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Anh Trần Thanh T, sinh năm 1982; Nơi cư trú: Thôn L, xã H 1, huyện T, tỉnh P; Có mặt
2. Bị đơn: Ông TrầnH ữuT 1, sinh năm 1963; Nơi cư trú: Thôn L, xã H 1, huyện T, tỉnh P; có mặt
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh P; vắng mặt
2. Ủy ban nhân dân xã H 1, huyện T.
Đại diện theo ủy quyền ông Nguyễn Ngọc Ch, chức vụ: Phó chủ tịch. Có mặt
3. Bà Đinh Thị V, sinh năm 1955; Nơi cư trú: Thôn L, xã H 1, huy ện T, tỉnh P;

## Page 2

Xin vắng mặt
4. Chị Trần Thị Mỹ K, sinh năm 1976; Nơi cư trú: Thôn P, xã H 1, huyện T, P;
Xin vắng mặt
5. Chị Trần Thị Diễm Q, sinh năm 1984; Nơi cư trú: T ổ 4, thôn 4, xã D, huyện D, tỉnh K; Xin vắng mặt
6. Chị Trần Thị Mỹ H, sinh năm 1989; Nơi cư trú: Thôn T, xã V, T, Khánh Hòa;
Xin vắng mặt
7. Anh Trần Mạnh Tr, sinh năm 1993; Nơi cư trú: Thôn L, xã H 1, huyện T, tỉnh P; Xin vắng mặt
8. Trần Thị L; Nơi cư trú: KP P, thị trấn P, huyện T, P; có mặt
9. Trình Thị Nh, sinh năm 1964; Nơi cư trú: Thôn L, xã H, huyện T, tỉnh P; có mặt
10. Vợ chồng ông Nguyễn Mạnh H, sinh năm 1961, bà Trần Thị Th, sinh năm 1964. Nơi cư trú: Thôn L, xã H 1, huyện T, tỉnh P; Bà Thu có mặt
11. Ông Trần Hữu Ngh, sinh năm 1995; Nơi cư trú: Thôn L, xã H, huyện T, tỉnh P; có mặt Người kháng cáo: Bị đơn ông Trần Hữu T1.
NỘI DUNG VỤ ÁN Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản hòa gi ải vàt ại phiên tòa nguyên đơn trình bày:
Di sản tranh chấp là diện tích đất 608m2 tại Thôn L, xã H 1, huyện T, tỉnh P có nguồn gốc của ông TrầnH và bà Đỗ Thị X tạo lập do nhận chuyển nhượng đất vào năm 1957. Ông H và bà X có 5 người con chung là: Trần Ngọc A (chết năm 1972 không có vợ con ), ông Trần Thanh T2 (chết năm 2016), bà Trần Thị L, ông Trần Hữu T1 và bà Trần Thị Th. Ông Trần Thanh T2 có vợ là Đinh Thị V và có 5 ngư ời con là: Trần Thị Mỹ K, Trần Thanh T, Trần Thị Diễm Q, Trần Thị Mỹ H và Trần Mạnh T. Sau khi ông TrầnH chết vào năm 1987, di ện tích đất trên do bà X quản lý sử dụng. Đến năm 1993 được cân đối theo Nghị định 64/CP hộ bà X không có đất ruộng chỉ có 200m2 đất ở và 118m2 đất vườn. Sau khi bà X chết năm 1996 thì ông T2, bà Th quản lý sử dụng. Diện tích đất còn lại thì ông Trần HữuT tự đăng ký kê khai khi chưa có s ự đồng thuận của các anh em và đã đư ợc Nhà nước cân đối giao sử dụng 200m2 đất ở và 76m2 đất vườn, ông T1 đã xây dựng nhà ở từ năm 1998. Ông H và bà X chết đều không có di chúc.

## Page 3

Ngày 03/6/2015, ông Trần Thanh T2 nộp đơn khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế do cha mẹ của ông đ ể lại. Ngày 10/3/2016, Tòa án chưa thụ lý vụ án thì ông Trần Thanh T2 chết. Ông Trần Thanh T tiếp tục khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế đối với diện tích đất 594m2 (đo đạt thực tế là 608m2) do ông TrầnH và bà Đỗ Thị X để lại theo pháp luật, đối với phần di sản ông T2 được hưởng thì các đồng thừa kế của ông T2 yêu cầu được nhận và sẽ tự thỏa thuận phân chia.
 Ngoài ra nguyên đơn còn yêuc ầu hủy gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất UBND huyện T cấp cho ông Trần Hữu T2 vì ông T2 tự ý đăng ký kê khaic ấp giấy chứng nhận trong khi không có ý ki ến đồng thuận của các đồng thừa kế, cũng không được cha mẹ tặng cho nên việc cấp giấy là trái pháp luật.
Tài liệu cót ại hồ sơ và tại phiên tòa bị đơn trình bày: V ề nguồn gốc đất là của cham ẹ đúng như nguyên đơn trình bày, thời gian cham ẹ còn sống ông là ngư ời ở chung với cham ẹ. Sau khi đi nghĩa v ụ quân sự xuất ngũ v ề lại địa phương vào năm 1985 được Nhà nước cân đối giao một phần đất ở trong vườn của cha mẹ là 276m2 , đến năm năm 2005 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 200m2 đất ở và xây dựng ở cho đến nay. Cha mẹ chết không để lại di chúc ông T2 tự ý tháo dỡ nhà ở của cha mẹ để lại và lấy đi vật dụng trong nhà, nay con ông T2 yêu cầu chia di sản thì ông không đồng ý vì người nào cũng đã có phần đất Nhà nước giao cho ở, riêng đất của ông được Nhà nước giao cho người đi nghĩa vụ chiến trường Campuchia về, nên ông không đồng ý chia, nếu chia di sản thì ông đồng ý chia di ện tích 320m 2 của cham ẹ để lại cho 3 người hiện còn s ống, riêng ngôi nhà cham ẹ để lại thì ông không yêuc ầu chia vì anh ruột là ông T2 đã chết.
 Bà Đinh Thị V, bà Trần Thị Mỹ K, bà Trần Thị Diễm Q, bà Trần Thị Mỹ H và ông Trần Mạnh T đều đồng ý với yêu cầu của ông Trần Thanh T.
 Bà Trần Thị L, bà Trần Thị Th thừa nhận nguồn gốc đất là di sản của cha mẹ tạo lập để lại, sau khi chết không có di chúc phân chia di sản nên đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêuc ầu chia di sản theo pháp luật và được nhận một phần đất để sử dụng.
 Bà Trình ThịNh không đồng ý yêuc ầu của nguyên đơn vì cho rằng đất của vợ chồng ông bà đư ợc Nhà nư ớc cấp theo Nghị định 64/CP nên đư ợc quyền sử dụng đất không phải trả lại cho cha mẹ, đồng ý với lời trình bày của bị đơn Trần Hữu T1. Ông Trần Đại Ngh trình bày không có yêu cầu gì.

## Page 4

 Tại Công văn s ố 472/UBND-TNMT ngày 26/4/2019, Ủy ban nhân dân huy ện T không đồng ý đối với yêuc ầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông TrầnH ữu T1 vì: Vi ệc cấp gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất s ố AD 115555 ngày 08/12/2005 cho h ộ ông TrầnH ữu T1 dựa trên cơ s ở hồ sơ xin cấp gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Trần Hữu T1 và thuộc trường hợp cấp giấy đại trà theo h ồ sơ địa chính của UBND xã H 1 là đúng quy định pháp lu ật nên không đồng ý yêuc ầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Tại bản án dân sự sơ thẩm số 04/2021/DSST ngày 26 tháng 3 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện T đã quyết định:
Căn cứ Điều 609, 610, 611, 612, 613, 649, 650, 660, 688 Bộ luật dân sự.
Tuyên xử:
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, yêuc ầu của bà Trần Thị L và bà Trần Thị Th. Chia thừa kế theo pháp luật đối với di sản là quyền sử dụng đất diện tích 400m2 đất ở trong tổng diện tích 608m2 đất thửa 762 tờ bản đồ số 13 (bản đồ địa chính đo v ẽ năm 2016) tại Thôn L, xã H 1, huy ện T, tỉnh P . Xác định di sản có giá trị là 211.200.000 đồng.
Chia di sản của ông TrầnH để lại có giá trị 105.600.000 đồng cho các ông bà Đỗ Thị X, Trần Thanh T 2, Trần Thị L, Trần Thị Th, Trần Hữu T1; mỗi người được nhận một phần thừa kế có giá trị là 21.120.000 đồng.
Chia di sản bà Đ ỗ Thị X để lại là có giá trị 126.720.000 đồng cho các ông bà Trần Thanh T2, Trần Thị L, Trần Thị Th, Trần Hữu T1; mỗi người được nhận một phần thừa kế có giá trị là 31.680.000 đồng.
Chia về về hiện vật: Giao ông Trần Hữu T1 được tiếp tục sử dụng diện 200m2 đất ở tại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 115555 ngày 08/12/2005 của Ủy ban nhân dân huyện T tỉnh P cấp cho hộ ông Trần Hữu T1 ; giao bà Trần Thị Th sử dụng 100m2đất ở tại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 115944 ngày 08/12/2005 của UBND huy ện T tỉnh P (trên phần đất có nhà ở của v ợ chồng bà Trần Thị Thông Nguyễn Mạnh H); giao cho các đồng thừa kế của ông Trần Thanh T 2 sử dụng 100m2 đất ở còn lại tại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 115944 ngày 08/12/2005 của UBND huyện T tỉnh P (có vị trí Đông và Bắc giáp đất ông Trần Hữu T1 được nhận, Tây giáp đất bà Trần Thị Th được nhận, Nam giáp đường).
Buộc ông Trần Hữu T1 phải thanh toán chênh lệch giá trị di sản cho bà Trần Thị L một phần thừa k ế giá trị 52.800.000 đ ồng; thanh toán cho bà Trần Thị Th giá trị

## Page 5

chênh lệch di sản thừa kế là 2.550.000 đồng; thanh toán cho các đồng thừa kế của ông Trần Thanh T2 giá trị chênh lệch di sản thừa kế là 6.900.000 đồng.
Không chấp nhận yêu cầu của ông Trần Thanh T về yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 115555 ngày 08/12/2005 của Ủy ban nhân dân huyện T tỉnh P cấp cho hộ ông Trần Hữu T1 vì không có căn cứ.
Ngoài ra bản án còn tuyên v ề chi phít ố tụng, án phí và thời hạn kháng cáoc ủa đương sự.
Ngày 29/3/2021, bị đơn ông Trần Hữu T1 kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm Tại phiên tòa phúc thẩm:
Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện Bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Yên phát bi ểu ý ki ến: về việc tuân theo pháp luật trong quá trình gi ải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm của Thẩm phán, HĐXX và những người tham gia tố tụng là đúng quy đ ịnh. Về nội dung vụ án: đề nghị HĐXX căn c ứ khoản 3 Đi ều 308 BLTTDS hủy bản án sơ thẩm chuy ểnh ồ sơ cho TAND tỉnh Phú Yên giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu tài li ệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý ki ến của các bên đương s ự, Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Tại phiên tòa, những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Tòa án đã tri ệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt. Căn c ứ quy định tại Điều 227, 228 BLTTDS, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án.
[2] Về thời hiệu yêuc ầu chia thừa kế: Cụ TrầnH chết năm 1897, c ụ Đỗ Thị X chết năm 1996. Căn cứ Pháp lệnh thừa kế năm 1990 thì thời điểm mở thừa kế đối với di sản của cụ TrầnH là 10/9/1990 và thời điểm mở thừa kế đới với di sản của cụ Đỗ Thị X là năm 1996. Ngày 16/11/2017, ông Trần Thanh T2 có đơn khởi kiện yêu cầu chia thừa kế đối với di sản của cụ H và cụ X là diện tích đất 608m2 tại thửa số 762 tờ bản đồ số 13 (bản đồ đo vẽ năm 2016) tại Thôn L, xã H 1, huyện T, tỉnh P. Căn cứ Khoản 1 Điều 623 BLDS thì thời hiệu để người thừa kế yêu cầu chia di sản là 30 năm đối với bất động sản. Do đó yêu cầu chia thừa kế của nguyên đơn vẫn còn thời hiệu khởi kiện.

## Page 6

[2] Về nguồn gốc diện tích đất tranh chấp: nguyên đơn và b ị đơn đều thừa nhận nguồn gốc diện tích đất 608m2 tại thửa số 762 tờ bản đồ số 13 (bản đồ đo vẽ năm 2016)
tại Thôn L, xã H 1, huyện T, tỉnh P có nguồn gốc của vợ chồng ông Trần H, bà Đỗ Thị X nhận chuyển nhượng vào năm 1957 . Theo bản đồ năm 1996 thể hiện hai thửa: Thửa số 230, t ờ bản đ ồ 374C di ện tích 318m 2 gồm 200m 2 đất ở đãc ấp gi ấych ứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Đỗ Thị X và 118m2 đất quy hoạch thổ cư; thửa số 229 tờ bản đồ 374C diện tích 276m2 gồm 200m2 đất ở đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Trần Hữu T1 và 76m2 đất quy hoạch thổ cư. Bị đơn ông Trần Hữu T1 cho rằng diện tích tại thửa số 229 tờ bản đồ 374C diện tích 276m 2 ( 200m2 đất ở, 76m2 đất quy hoạch thổ cư) là phần đất của ông được Nhà nước giao cho người đi nghĩa vụ chiến trường Campuchia nên không đồng ý chia thừa kế. Tuy nhiên theo xác minh tại UBND xã H 1 cung cấp thì thời điểm năm 1985 có chính sách dành cho b ộ đội đi chiến trường K về chưa có đất ở có đơn xin đất và được hội đồng xét duyệt giao đất. Ông Trần Hữu T1 có đơn xin đất nhưng không có quy ết định được giao đ ất, ông T 1 ở trên vườn nhà mẹ là Đỗ Thị X do đó năm 1993 thực hiện việc cân đối giao đất theo nghị định 64/CP, ông T 1 được cân đối giao đất đối với di ện tích đất hi ện đang tranh chấp là 276m 2 (200m2 đất ở + 76m2 đất QHTC).
NĐ 64/CP ngày 27/9/1993 của Chính Phủ quy định về việc giao Đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp bao gồm đất nông nghiệp trồng cây hàng nă m, đất nông nghi ệp trồng cây lâu năm, đất cóm ặt nước nuôi trồng thủy sản, các lo ại đất này gồm cả đất làm kinh t ế gia đình trư ớc đây hợp tác xã giao, đất vườn, đất xâm canh, đất trống, đồi núi tr ọc, đất hoang hóa đư ợc xác định để sản xuất nông nghiệp. Diện tích ông T1 được cân đối giao theo NĐ 64/CP 276m 2 (gồm 200m2 đất ở + 76m2 đất QHTC) thuộc đất vườn của bà Đỗ Thị X. Tuy nhiên theo biên bản xác minh ngày 17/6/2022, UBND xã H 1 cung cấp thời điểm thực hiện cân đối theo nghị định 64/CP thì h ộ ông T1 đã xây dựng nhà ở trong vườn nhà bà X nên được cân đối giao đất và việc giao đất vườn của bà X cho ông Trần Hữu T1 không có quyết định thu hồi đất thừa của hộ bà X. Căn cứ Điều 3, Điều 10 nghị định 64/CP thì UBND xã H 1 đưa đi ện tích đất vườn của bà X và o cân đối cấp đất theo NĐ 64/CP đ ể cấn đối cấp cho hộ ông Trần Hữu T1 276m2 (200m2 đất ở + 76m2 đất QHTC) là không đúng. Do đó có căn c ứ việc cấp giấy chứng nhận QSDĐ đất cho ông Trần Hữu T1 tại giấy chứng nhận QSDĐ số AD 115555 ngày 08/12/2005 là không đúng quy định. Mặt khác, cụ X chết năm 1996, nhưng UBND huyện T cấp giấy chứng nhận QSDĐ số AD 115944 ngày 08/12/2005 cho cụ X làc ấp không đúng đối tượng cần phải thu thập chứng cứ và làm rõ.

## Page 7

[2] Cụ H chết năm 1987, cụ X chết năm 1996 không để lại di chúc. Cụ H và cụ X có 5 người con chung là: Trần Ngọc A (chết năm 1972 không có v ợ con gì), ông Trần Thanh T (chết năm 2016) có vợ là Đinh Thị V và có 5 ngư ời con là: Trần Thị Mỹ K, Trần Thanh T , Trần Thị Diễm Q, Trần Thị Mỹ H và Trần Mạnh T là người thừa kế chuyển tiếp của ông T2; bà Trần Thị L, ông Trần Hữu T1 và bà Trần Thị Th. Cấp sơ thẩm xác định hàng thừa kế và chấp nhận yêu cầu chia thừa kế di sản của cụ H, cụ X là có căn cứ. Bản án Dân s ự sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn chia di sản thừa kế của cụ H, cụ X đối với diện tích đất tranh ch ấp, tuyên về giá trị mỗi đồng thừa kế được hưởng 01 kỷ phần bằng nhau, nhưng chia về hiện vật giao ông Trần HữuT được tiếp tục sử dụng diện tích 200m2 đất ở tại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 115555 ngày 08/12/2005 ; giao bà Trần Thị Th sử dụng 100m 2 đất ở tại gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 115944 ngày 08/12/2005 của UBND huy ện T tỉnh P ;
giao cho các đồng thừa kế của ông Trần Thanh T2 sử dụng 100m2 đất ở còn lại tại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AD 115944 ngày 08/12/2005 mà không giao đối với phần đất quy hoạch đất thổ cư là có thiết xót.
Tại cấp phúc thẩm nguyên đơn và b ị đơn đều có yêu cầu xem xét thẩm định tại chỗ, đo vẽ lại đối với diện tích đất tranh chấp. Theo bản trích đo bản vẽ thửa đất ngày 17/6/2022 do công ty TNHH Th thực hiện thì hiện tích đất thực tế theo sự chỉ dẫn của nguyên đơn và bị đơn có diện tích 560.5m2 giảm 47.5m2 so với kết quả đo vẽ của cấp sơ thẩm, giảm 33.5m2 so với giấy chứng nhận QSDĐ. Xét thấy hiện trạng đất có s ự thay đổi dẫn đến việc phân chia di sản ảnh hưởng đến quyền lợi nghĩa vụ của các đồng thừa kế và tước quyền kháng cáo của họ. Đây là tình tiết mới phát sinh tại cấp phúc thẩm nên cần phải hủy án sơ thẩm chuyển hồ sơ về Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
[4] Về án phí và chi phí tố tụng: Các đương sự phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 3 Điều 308, 310 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;
Hủy bản án sơ thẩm số 04/2021/DSST ngày 26 tháng 3 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Tây Hòa giữa nguyên đơn ông Trần Thanh T và bị đơn ông Trần Hữu T1. Giao hồ sơ lại cho Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên xét xử lại sơ thẩm theo đúng quy định của pháp luật.

## Page 8

Về án phí: Hoàn lại cho ông Trần Hữu T1 300.000đ án phí DSPT tại biên lai thu tiền án phí số 0002361ngày 10/5/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện T.
Về án phí DSST và chi phít ố tụng sẽ được xác định lại khi vụ án được tiếp tục giải quyết theo thủ tục sơ thẩm.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.


Nơi nhận:
- TANDCC tại Đà Nẵng;
- VKSND tỉnh Phú Yên;
- Phòng KTNV&THA;
- TAND H Tây Hòa;
- Chi cục THADS H Tây Hòa;
- Đương sự;
- Lưu: HSVA.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA





Mai Tấn Hoàng

## Page 9

9