1 
 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO  
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 
 
Quyết định giám đốc thẩm 
Số: 79/2023/DS-GĐT 
Ngày: 10/4/2023 
V/v: Tranh chấp di sản thừa kế và tranh 
chấp quyền sử dụng đất.  
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
                    Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc 
 
       
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
ỦY BAN THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO 
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 
Với Hội đồng giám đốc thẩm gồm có 10 thành viên Ủy ban Thẩm phán 
Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia xét xử, do ông 
Bùi Đức Xuân – Phó Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí 
Minh làm chủ tọa phiên tòa. 
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham 
gia phiên tòa: ông Nguyễn Hữu Hậu - Kiểm sát viên. 
Thư ký Tòa án ghi biên bản phiên tòa: ông Nguyễn Khánh Chinh - Thẩm 
tra viên. 
Ngày 10/4/2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí 
Minh mở phiên tòa giám đốc thẩm vụ án dân sự về “Tranh chấp di sản thừa kế 
và tranh chấp quyền sử dụng đất”, giữa các đương sự: 
1. Nguyên đơn:  
1.1. Anh Lê Trung H, sinh năm 1988;  
1.2. Chị Lê Thị Thanh Th, sinh năm 1993;  
1.3. Anh Lê Thái D, sinh năm 2003;  
1.4. Bà Trần Thị Minh Ph, sinh năm 1964.  
Cùng địa chỉ: Ấp HN, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre.  
2. Bị đơn: Bà Lê Thị Thanh HF, sinh năm 1959;  
Địa chỉ: H Lê Thị Hồng Gấm, Phường S, thành phố M, tỉnh Tiền Giang.  
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:  
3.1. Ông Đỗ Văn T, sinh năm 1966; 
Địa chỉ: Ấp HN, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre.  
3.2. Anh Bùi Dương Kh, sinh năm 1983;  
Địa chỉ: Ấp HT, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre.

2 
 
3.3. Ông Thái Kim T, sinh năm 1957; 
3.4. Anh Thái Bảo Ch, sinh năm 1994; 
3.5. Anh Thái Trí Nh, sinh năm 1998. 
Địa chỉ: H Lê Thị Hồng Gấm, Phường S, thành phố M, tỉnh Tiền Giang.  
NỘI DUNG VỤ ÁN 
Tại Đơn khởi kiện đề ngày 22/6/2018 , Đơn thay đổi bổ sung yêu cầu khởi 
kiện ngày 10/10/2019 và quá trình giải quyết vụ án, các nguyên đơn trình bày:  
Yêu cầu đòi quyền sử dụng đất của hộ và chia di sản thừa kế của cụ Võ Thị 
B (sinh năm 1928, chết 22/10/2016) để lại gồm: Một phần thửa 407 và thửa 404 
tờ bản đồ số 01, tọa lạc tại xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre. Cụ Võ Thị B có 02 
người con là Lê Quốc Ths và Lê Thị Thanh HF. Năm 2015, ông Ths chết, ông 
Ths có vợ là Trần Thị Minh Ph và 03 người con là Lê Trung H, Lê Thị Thanh 
Th, Lê Thái D.  
Các thửa đất này cấp cho hộ gia đình cụ Võ Thị B ngày 06/7/2001. Ngày 
26/9/2002, bà HF giả mạo chữ ký của ông Lê Quốc Ths trong biên bản họp gia 
đình và hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất  (sau đây gọi tắt là 
HĐCNQSDĐ) ngày 28/10/2002 để chuyển quyền sử dụng đất từ hộ Võ Thị B 
sang cho bà HF, thời điểm này trong hộ có ông Lê Quốc Ths, bà Trần Thị Minh 
Ph, Lê Trung H, Lê Thị Thanh Th, bà Ph cũng không ký tên. Ngày 22/11/2002, 
Ủy ban nhân dân (sau đây gọi tắt là UBND) huyện BĐ thu hồi giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất  (sau đây gọi tắt là GCNQSDĐ ) của hộ cụ Võ Thị B để cấp 
cho bà Lê Thị Thanh HF. Năm 2018, các nguyên đơn phát hiện bà HF giả mạo 
chữ ký để đứng tên GCNQSDĐ nên phát sinh tranh chấp. 
Tại Bản tự khai ngày 20/8/2018 và những lời khai trong quá trình giải 
quyết vụ án, phía bị đơn là bà Lê Thị Thanh HF trình bày:  
Bà không đồng ý với các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, vì quyền sử 
dụng đất cụ Võ Thị B đã chuyển nhượng cho bà và bà được cấp GCNQSDĐ. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Thái Kim T, anh Thái Bảo Ch 
và anh Thái Bảo Nh trình bày: Thống nhất lời trình bày của bị đơn.   
Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 166/2020/DS -PT ngày 05/6/2020, Tòa án 
nhân dân tỉnh Bến Tre quyết định  giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 
85/2019/DS-ST ngày 11/12/2019 của Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh Bến Tre 
như sau (tóm tắt): 
Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Lê Trung H, chị 
Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D, bà Trần Thị Minh Ph đối với bị đơn bà Lê Thị 
Thanh HF và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Thái Kim T,

3 
 
anh Thái Bảo Ch, anh Thái Trí Nh về việc chia di sản thừa kế và đòi quyền sử 
dụng đất. 
Buộc bà Lê Thị Thanh HF, ông Thái Kim T, anh Thái Bảo Ch, anh Thái Trí 
Nh phải trả lại quyền sử dụng đất và chia 01 phần di sản thừa kế của cụ bà Võ 
Thị B để lại cho anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D và bà 
Trần Thị Minh Ph đối với thửa đất 165, 165-1, 164-1 và thửa 213, 213-1 tờ bản 
đồ số 3, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre, cụ thể: 
Bà Lê Thị Thanh HF được nhận diện tíc h đất 1965,7m 2 thửa 165-1, 164-1 
tờ bản đồ số 3 (theo số liệu cũ là thửa 404 tờ bản đồ số 01) (có các điểm tứ cận 
theo họa đồ).  
Anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D, bà Trần Thị Minh 
Ph được nhận diện tích đất 1965,6m2 thuộc thửa 165 tờ bản đồ số 3 (theo số liệu 
cũ là thửa 404 tờ bản đồ số 01) (có các điểm tứ cận theo họa đồ).  
Anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D, bà Trần Thị Minh 
Ph được nhận thửa đất 213, 213 -1 tờ bản đồ số 3, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến 
Tre (có họa đồ kèm theo). 
 Anh Lê Trung H, chị Lê Thị Thanh Th, anh Lê Thái D, bà Trần Thị Minh 
Ph phải có nghĩa vụ hoàn lại ½ giá trị quyền sử dụng đất thửa đất 213, 213-1 tờ 
bản đồ số 3, xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre cho bà Lê Thị Thanh HF số tiền là  
125.650.000 đồng. 
Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về nghĩa vụ chậm trả, chi 
phí thẩm định, định giá, giám định, án phí và quyền, nghĩa vụ của các đương sự 
trong giai đoạn thi hành án. 
Ngày 27/7/2020, ông Thái Kim T, bà Lê Thị Thanh HF có đơn đề nghị xem 
xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án phúc thẩm nêu trên. 
Tại Quyết định số 86/2022/KN-DS ngày 16/9/2022 của Chánh án Tòa án  
nhân dân cấp cao  tại Thành phố Hồ Chí Minh  kháng nghị Bản án dân s ự phúc 
thẩm nêu trên ; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành 
phố Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm, hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 
166/2020/DS-PT ngày 05/6/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre và hủy Bản 
án dân sự sơ thẩm số 85/2019/DS -ST ngày 11/12/2019 của Tòa án nhân dân 
huyện BĐ, tỉnh Bến Tre; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh 
Bến Tre giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.  
Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiể m sát nhân dân cấp cao tại 
Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến: Kháng nghị có căn cứ, đề nghị Hội 
đồng xét xử giám đốc thẩm  chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa án  nhân 
dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

4 
 
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN 
[1] Theo G CNQSDĐ số T 4 42719 do UBND huyện BĐ cấp ngày 
06/7/2001 thì “Hộ bà Võ Thị B” được quyền sử dụng các thửa đất số 403, 404, 
406, 407, 408, 1316, 1317, 1605, 1606, 1607, 1610, tờ bản đồ số 1; toàn bộ đất 
tọa lạc tại xã CH, huyện BĐ, tỉnh Bến Tre.  
[1.1] Theo hồ sơ xét cấp GCNQSDĐ đã được Tòa án cấp sơ thẩm, phúc 
thẩm thu thập và qua chính sự thừa nhận của các bên đương sự thì các thửa đất 
này có nguồn gốc là của vợ chồng cố Võ Văn LG, Đỗ Thị TX (là cha mẹ đẻ của 
cụ B) sinh thời tạo lập được, sau đó để lại cho cụ B quản lý, sử dụng. Cá nhân cụ 
B là người đăng ký kê khai và được cấp GCNQSDĐ (lần đầu). Việc cấp 
GCNQSDĐ cho “hộ” là cấp theo mẫu chung, không có chứng cứ chứng minh cụ 
B nhập vào tài sản chung của hộ.  
[1.2] Căn cứ Giấy xác nh ận nguồn gốc đất được UBND xã CH xác nhận 
ngày 18/5/2000 thì cha mẹ cụ B để lại cho cụ B năm 1978. Chồng của cụ B là cụ 
Lê Ngọc Bình, theo xác nhận của UBND xã CH thì đã chết mất xác từ năm 
1974, trước thời điểm cụ B kê khai cha m ẹ cho đất. Do đó, quyền sử dụng các 
thửa đất nêu trên là tài sản riêng của cụ B. Tòa án cấp sơ thẩm, cấp phúc thẩm 
căn cứ vào G CNQSDĐ ghi cấp cho “hộ”, Công văn số 2632/UBND -NC ngày 
28/10/2019 của UBND huyện BĐ và Sổ hộ khẩu của hộ gia đình cụ B để cho 
rằng đây là tài sản chung của hộ, bao gồm cụ B, ông Ths, vợ và các con của ông 
Ths (là các nguyên đơn trong vụ án này ) là không đúng . Các nguyên đơn còn 
cho rằng ông Ths khi còn sống được cố LG cho riêng một phần đất, sau đó nhập 
chung trong số các thửa đất cấp cho hộ cụ B, nhưng không có chứng cứ chứng 
minh nên không có cơ sở chấp nhận. 
[2] Theo trang bổ sung GCNQSDĐ của cụ B, ngày 13/4/2002, cụ B 
chuyển nhượng cho bà HF các thửa 403, 1316, 1317, 1605, 1607 (một phần) và 
1610 (một phần). Ngày 15/4/2002, cụ B chuyển nhượng cho ông Ths các thửa 
1606, 406, phần còn lại của các thửa 1607, 1610. Đây là lần sang nhượng được 
các bên thừa nhận, cụ B đứng tên các thửa còn lại là 404, 407 và 408. 
[2.1] Tuy nhiên, qua tài liệu xác mi nh thực tế có trong hồ sơ thì thửa 404 
nay là thửa 164 -1, 165 và 165 -1 do bà HF quản lý sử dụng; thửa 407 nay tách 
thành 03 thửa: thửa 213 do bà HF quản lý sử dụng; thửa 224 do cụ Võ Thị Kim 
CR (em ruột của cụ B) sử dụng và thửa 254 do bà Đỗ Thị Kim Ci quản lý sử 
dụng; bà Cicũng đang sử dụng thửa 408 (nay là thửa 19). Các thửa 19, 254 được 
cụ CR sang nhượng cho bà Đỗ Thị Kim Ci gần 30 năm nay.  
[2.2] Trong khi đó, B bản họp gia đình ngày 26/9/2002 lại thể hiện: cụ B 
chia cho bà HF các thửa 404, 408; chia cho ông Ths thửa 407, là có sự sai lệch 
về số thửa, chồng lấn so với thực tế sử dụng đất. Tòa án cấp sơ thẩm, cấp phúc 
thẩm chưa xác minh làm rõ có hay không việc ông Ths nhận 3000m2 đất do cụ B

5 
 
chia cho, nếu có thì thuộc thửa nào? vị trí nào?. Ngoài ra, phần thửa 164-1 có sự 
chồng lấn ranh với thửa 165 -1 và thửa 164 (của chủ đất liền kề) nên cần phải 
xác định chính xác vị trí, diện tích các thửa đất có tranh chấp thì việc giải quyết 
vụ án mới đúng pháp luật.  
[3] Ngoài ra, kèm theo đơn  đề nghị giám đốc thẩm, bà HF xuất trình “Tờ 
cam kết” ngày 25/10/2002 có chữ ký, điểm chỉ tên của cụ B và ông Ths, có xác 
nhận của UBND xã CH, nội dung là: "… tôi và con trai tôi đồng ý giao hết 
quyền của mẹ con tôi cho cháu Sử được viết và được  ký tên thay cho tôi và Lê 
Quốc Ths … trong hồ sơ chuyển nhượng hai thửa đất 404 và 408 cho con gái tôi 
là Lê Thị Thanh HF đứng tên trong sổ đỏ, cháu Sử được quyền thay mặt tôi và 
con trai tôi đem hồ sơ đi xác nhận tại UBND xã CH".  
[3.1] Tại Giấy  xác nhận ngày 29/6/2022, ông Võ Thành S R (cán bộ địa 
chính thời điểm đó) thừa nhận nội dung tờ cam kết nêu trên và cho rằng cụ B, 
ông Ths ủy quyền cho ông SR ký tên hợp đồng chuyển nhượng nên ký thay cụ B 
và ông Ths. Vì vậy, Kết luận giám định số 166/2018/GĐTL ngày 13/9/2018 của 
Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bến Tre và Kết luận giám định số 
2782/C09B ngày 09/8/2019 của Viện khoa học hình sự Bộ Công an xác định 
chữ ký trong B bản họp gia đình và Hợp đồng chuyển nhượng không phải của 
ông Ths là đúng diễn biến nội dung sự việc.  
[3.2] Nội dung Tờ cam kết nêu trên thể hiện rõ bà HF được cụ B chuyển 
nhượng đất, có sự thống nhất của ông Ths. Bà HF quản lý, sử dụng đất, đứng tên 
GCNQSDĐ từ năm 2002 cho đến nay. Như vậy, Tờ cam kết này có thể làm thay 
đổi bản chất, nội dung vụ án. Do đó, quá trình giải quyết lại vụ án, Tòa án cấp sơ 
thẩm, cấp phúc thẩm cần thu thập, đánh giá chứng cứ này để giải quyết vụ án 
đúng pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự.  
[4] Về việc định giá tài sản tranh chấp: 
Tại Biên bản định giá tài sản ngày 22/11/2018 của Tòa án cấp sơ thẩm thể 
hiện: “Hội đồng định giá thống nhất giá trị quyền sử dụng đất  tại thửa đất số 
404, 407 Tờ bản đồ số 1 xã CH, huyện BĐ có đơn giá 61.600 đồng/m 2”. Biên 
bản định giá k hông thể hiện  Hội đồng định giá xác định giá trị quyền sử dụng 
đất tranh chấp là Nhà nước hay giá thị trường.  Quá trình giải quyết lại vụ án, 
Tòa án cấp sơ thẩm cần làm rõ nội dung này để giải quyết vụ án theo đúng quy 
định tại Điều 104 Bộ luật Tố tụng dân sự. 
Vì các lẽ trên,  
QUYẾT ĐỊNH: 
Căn cứ Điều 337, Điều 343 và Điều 349 Bộ luật Tố tụng dân sự. 
1. Chấp nhận Kháng nghị số 86/2022/KN-DS ngày 16/9/2022 của Chánh 
án Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

6 
 
2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 166/2020/DS-PT ngày 05/6/2020 của 
Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre và hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 85/2019/DS -ST 
ngày 11/12/2019 của Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh Bến Tre.  
Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện BĐ, tỉnh Bến Tre giải quyết 
lại theo thủ tục sơ thẩm. 
3. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết 
định. 
 
Nơi nhận: 
- Chánh án TANDCC tại TP HCM (để báo cáo); 
- VKSNDCC tại TP HCM (để biết); 
- Vụ pháp chế và QLKH TANDTC; 
- TAND tỉnh Bến Tre;  
- TAND huyện BĐ, Bến Tre; 
- Chi cục THADS huyện BĐ, Bến Tre; 
- Các đương sự (theo địa chỉ);  
- Lưu VP, Phòng HCTP, Phòng GĐKT, HSVA. 
 
 TM. ỦY BAN THẨM PHÁN  
PHÓ CHÁNH ÁN 
 
 
 
 
 
 
 
Bùi Đức Xuân