1 
 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO         CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
                 TẠI ĐÀ NẴNG                                  Độc lập - Tự do - Hạnh phúc       
   Quyết định giám đốc thẩm 
   Số: 89/2021/GĐT-DS 
   Ngày  22-9-2021 
   Về“Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” 
 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 
  ỦY BAN THẨM PHÁN 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG 
 
- Thành phần Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao gồm:  
Chủ tọa phiên tòa: Ông Đặng Kim Nhân - Thẩm phán 
Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Văn Tiến, ông Trần Minh Tuấn. 
Thư ký phiên tòa: Bà Võ Thị Nhị Tứ - Thẩm tra viên.  
 Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa: 
Ông Lê Văn Thành - Kiểm sát viên cao cấp. 
Ngày 22 tháng 9 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng mở 
phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án dân sự “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”, giữa: 
1. Nguyên đơn: bà Võ Thị N, sinh năm 1986; địa chỉ: Thôn X, xã E, huyện C, 
tỉnh Đắk Lắk. 
Người đ ại di ện theo văn b ản ủy quy ền ngày 02/01/2019  của bà N là ông 
Nguyễn Đức T; địa chỉ: T, TP B, tỉnh Đắk Lắk. 
2. Bị đơn: bà Nguyễn Thị B, sinh năm 1966 và ông M ạnh Sơn H, sinh năm  
1958; cư trú: Thôn X, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk.  
Người đại di ện theo văn b ản ủy quy ền ngày 02/01/2019  của bà B là ông 
Mạnh Sơn H. 
 
                                      TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ ÁN: 
 
- Tại Đơn khởi kiện đề ngày 05/4/2018, Đơn bổ sung ngày 12/4/2018 và quá 
trình tố tụng, nguyên đơn là bà Võ Thị N trình bày: do quan hệ quen biết nên bà N 
cho bà B vay t ổng s ố tiền 1.100.000.000 đ ồng đ ể đáo h ạn Ngân hàng và kinh 
doanh, các bên có l ập Giấy vay ti ền, lãi su ất thỏa thuận miệng, cụ thể: Giấy vay 
tiền ngày 24/12/2018, bà B vay 100.000.000 đồng, không ghi ngày trả và Giấy vay 
tiền ngày 01/03/2018, bà B vay 1.000.000.000 đồng, mục đích đáo h ạn, hạn trả nợ 
sau 10 ngày k ể từ ngày vay. H ai lần bà B vay tiền đều có m ặt chồng bà B là ông 
Mạnh Sơn H nhưng do không hi ểu biết pháp luật nên bà N chỉ yêu cầu mình bà B 
ký Giấy vay tiền mà không yêu cầu ông H ký. Đến nay bà B, ông H chưa trả bất cứ

2 
 
khoản tiền gốc, lãi nào mặc dù bà N nhiều lần yêu cầu nên bà N khởi kiện yêu cầu 
Tòa án buộc vợ chồng bà B, ông H liên đới trả 1.100.000.000 đồng vay gốc và yêu 
cầu trả lãi theo quy định của pháp luật.  
- Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, các bị đơn là bà B, ông H vắng 
mặt không có lý do, không có văn bản phản hồi.  
- Quá trình giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm, ông Mạnh Sơn H có mặt và 
trình bày: Ông không biết việc bà B vay tiền của bà N, Ông chỉ biết sau khi các chủ 
nợ đến đòi ti ền, lúc này bà B mới nói cho ông H biết bà B vay tiền để cho người 
khác vay lại nhưng người vay lại tiền của bà B không trả cho bà B. Ngoài việc vay 
tiền của bà N thì bà B còn vay tiền của bà Thủy, bà Việt, ông Chuẩn, bà Chỉnh với 
số tiền khoảng 8 đến 9 tỷ đồng. Ông H trình bày chi phí sinh hoạt trong gia đình lấy 
từ nguồn thu của Nhà máy đá, hai quầy thuốc tây và 05 sào rẫy, việc bà B vay để cho 
vay lại và người vay lại không trả chứ bà B không sử dụng cho nhu cầu sinh hoạt 
của gia đình nên ông H không đồng ý liên đới cùng bà B trả nợ bà N. 
- Tại Bản án dân s ự sơ thẩm số 18/2018/DS-ST ngày 10/09/2018, Tòa án 
nhân dân huyện C quyết định:  
Căn cứ vào khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 
39, Điều 144; Điều 147; khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự; 
- Áp dụng Điều 280, Điều 463, Điều 466, Điều 468, Điều 469 Bộ luật dân sự 
năm 2015; 
- Áp dụng Điều 27 Luật hôn nhân và gia đình; 
- Áp d ụng kho ản 2 Đi ều 26 Ngh ị quyết 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 
của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản 
lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.  
Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Võ Th ị N. Buộc 
bà Nguy ễn Th ị B và ông M ạnh Sơn H liên đ ới tr ả cho bà Võ Th ị N số tiền là 
1.154.028.000 đồng (một tỉ một trăm năm mươi tư tri ệu không trăm hai mươi tám 
nghìn đồng); trong đó nợ gốc là 1.100.000.000 đồng; nợ lãi là 54.028.000 đồng. 
Tòa án cấp sơ thẩm còn quy ết định về án phí, chi phí giám định, quyền và 
nghĩa vụ thi hành án và tuyên bố quyền kháng của các đương sự.   
- Tại Quyết định số 18/2018/DSST ngày 24/9/2018, Viện Trưởng Viện kiểm 
sát nhân dân huyện C kháng nghị một phần Bản án sơ thẩm. 
- Tại Bản án dân s ự phúc thẩm số 06/2019/DS-PT ngày 28/01/2019, Tòa án 
nhân dân tỉnh Đắk Lắk quyết định giữ nguyên bản án sơ thẩm. 
Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí, quyền, nghĩa vụ thi hành án.

3 
 
- Ngày 13/02/2019, ông Mạnh Sơn H có đơn đề nghị kháng nghị theo thủ tục 
giám đ ốc th ẩm đ ối v ới B ản án dân s ự phúc th ẩm số 06/2019/DS-PT ngày 
28/01/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk.  
- Tại Quyết định số 31/2021/KN-DS ngày 06/8/2021, Chánh án Tòa án nhân 
dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị theo thủ  tục giám đốc thẩm Bản án dân sự phúc 
thẩm số 06/2019/DS-PT ngày 28/01/2019  của Tòa án nhân dân t ỉnh Đắk Lắk; đề 
nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử giám đốc thẩm 
thẩm sửa một phần Bản án dân s ự phúc thẩm số 06/2019/DS-PT ngày 28/01/2019 
của Tòa án nhân dân t ỉnh Đắk Lắk theo hướng chấp nhận một phần yêu c ầu khởi 
kiện của bà N, buộc mình bà B trả nợ gốc và lãi cho bà N và tính lại tiền lãi đối với 
khoản vay 100.000.000 đồng theo đúng quy định của pháp luật. 
 - Tại phiên tòa giám đ ốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân c ấp cao tại 
Đà Nẵng đề nghị Ủy ban Th ẩm phán Tòa án nhân dân c ấp cao t ại Đà N ẵng chấp 
nhận Quyết đ ịnh kháng ngh ị giám đốc thẩm số  31/2021/KN-DS ngày 06/8/2021 
của Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng. 
 
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
 
[1] Tại Kết luận giám định số 345/PC54 ngày 25/7/2018 (bút lục 41) Phòng Kỹ 
thuật hình sự Công an tỉnh Đắk Lắk kết luận chữ ký, chữ viết dưới đề tên “Nguyễn Thị 
B” tại Giấy vay tiền ngày 24/02/2018 (bút lục 26) và Giấy vay tiền ngày 01/03/2018 
(bút lục 25) so với chữ ký, chữ viết mẫu của B là do cùng một người ký, viết ra. Hồ sơ 
vụ án không có tài liệu, chứng cứ chứng minh bà N đã trả 2 khoản vay này, do đó, Tòa 
án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm xác định xác định bà B ký vay, còn nợ bà N 
tổng cộng 1.100.000.000 đồng theo nội dung 02 Giấy vay tiền nêu trên là có cơ sở. 
[2] Đối với khoản vay 1.000.000.000 đồng tại Giấy vay tiền ngày 01/03/2018, 
ghi hạn trả sau 10 ngày kể từ ngày vay, nhưng không có thỏa thuận về lãi nên Tòa 
án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm áp dụng khoản 4 Điều 466, khoản 2 Điều 
468 của Bộ luật dân sự 2015 tính tiền lãi kể từ ngày hết hạn trả nợ đến khi xét x ử 
sơ thẩm là có cơ sở, đúng pháp luật. 
[3] Đối với khoản vay 100.000.000 đồng tại Giấy vay tiền ngày 24/02/2018, 
không ghi hạn trả, không ghi lãi suất, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm xét thấy: (i). 
Bộ luật dân sự năm 2015, Điều 469. Thực hiện hợp đồng vay không kỳ hạn quy 
định: “1. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi thì bên vay có quy ền 
đòi lại tài sản và bên vay cũng có quyền trả nợ vào bất cứ lúc nào, nhưng phải báo 
trước cho nhau bi ết trư ớc một th ời gian h ợp lý,  trừ trường h ợp có th ỏa thu ận 
khác”. Theo quy định tại điểm a kho ản 3 Đi ều 6 Ngh ị quyết 01/2019/NQ-HĐTP 
ngày 11/01/2019 c ủa Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân t ối cao, thì th ời gian

4 
 
hợp lý là không quá 03 tháng; (ii). Xét, trong vụ án này bà N không xuất trình được 
tài liệu chứng minh đã thông báo yêu cầu bà B trả nợ trước một thời gian hợp lý 
nên theo quy đ ịnh tại điểm a kho ản 3 Đi ều 6 Ngh ị quyết 01/2019/NQ-HĐTP nêu 
trên cần lấy mức thời gian báo trước tối đa 03 tháng  tính từ ngày bà B được tống 
đạt hợp lệ Thông báo thụ lý vụ án theo Đơn khởi kiện của bà N để tính ngày bà B 
vi phạm nghĩa vụ nên phải trả lãi đến khi xét xử sơ thẩm với mức lãi suất quy định 
tại khoản 4 Điều 466, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự mới đung; nhưng Tòa 
án cấp sơ th ẩm và Tòa án c ấp phúc thẩm buộc bị đơn trả lãi tính từ ngày nguyên 
đơn khởi kiện đến khi xét xử sơ thẩm là không đúng. 
 [4] Về nghĩa vụ trả nợ: Bà N cho rằng ông H không ký giấy vay tiền nhưng 
ông H có mặt lúc bà B vay tiền, nhưng không xuất trình đư ợc tài li ệu, chứng cứ 
chứng minh; trong khi ông H không thừa nhận đi vay tiền cùng bà B, còn các Giấy 
vay tiền chỉ mình bà B ký tên. Theo quy đ ịnh tại khoản 2 Đi ều 37 c ủa Luật Hôn 
nhân gia đình năm 2014, thì vợ chồng có nghĩa v ụ chung về tài sản trong trư ờng 
hợp “nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia 
đình” và theo quy định tại khoản 20 Điều 3 của Luật Hôn nhân gia đình năm 2014 
thì “nhu cầu thiết yếu là nhu c ầu sinh ho ạt thông thư ờng về ăn, mặc, ở, học tập, 
khám bệnh, chữa bệnh và nhu cầu sinh hoạt thông thường khác không thể thiếu cho 
cuộc sống của mỗi người, mỗi gia đình ”. Ông H khai chi phí sinh ho ạt trong gia 
đình từ nguồn thu của Nhà máy đá, hai quầy thuốc tây và 05 sào rẫy, việc bà B vay 
không sử dụng cho sinh hoạt gia đình, nên ông H không đồng ý liên đới cùng bà B 
trả nợ bà N. Với các căn cứ trên, việc Tòa án cấp sơ th ẩm nhận định: “...mục đích 
vay là để làm ăn, đáo hạn ngân hàng”, Tòa án cấp phúc thẩm nhận định:“...mặc dù 
ông H không ký tên nhưng m ục đích vay tiền để đáo nợ cho các khoản vay của vợ 
chồng bà B, ông H tại Ngân hàng. Như vậy có đủ căn cứ bà B vay tiền của bà N để 
về sử dụng chung trong gia đình”; từ đó buộc ông H liên đới cùng bà B trả nợ cho 
bà N là không có cơ sở, không đúng quy định của pháp luật. 
[5] Như vậy, với các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án Hội đồng xét xử 
giám đốc thẩm chấp nhận nội dung phần nhận định tại Quyết định kháng nghị giám 
đốc thẩm số 31/2021/KN-DS ngày 06/8/2021 của Chánh án Tòa án nhân dân c ấp 
cao tại Đà Nẵng (nhận định Tòa án cấp sơ th ẩm và Tòa án c ấp phúc th ẩm tính lãi 
đối với khoản vay 100.000.000 đồng tại Giấy vay tiền ngày 24/02/2018, không ghi 
hạn trả, không ghi lãi su ất và buộc ông H liên đới cùng bà B trả nợ bà N là không 
đúng). Đối với đề nghị của Quyết định kháng nghị đề nghị cấp giám đốc thẩm sửa 
bản án phúc thẩm, cấp giám đốc thẩm xét thấy trong suốt quá trình tố tụng sơ thẩm, 
phúc thẩm bà B không có mặt và không có văn b ản ghi ý ki ến phản hồi; ông H và 
bà B là vợ chồng và ông H đã có mặt tại phiên tòa phúc thẩm nên cần hủy Bản án

5 
 
phúc thẩm để xét xử phúc thẩm lại nhằm triệu tập hợp lệ bà B đến phiên tòa phúc 
thẩm để nghe bà B trình bày hoặc nếu có tài li ệu, chứng cứ thì bà B xuất trình để 
giải quyết vụ án khách quan, đúng pháp luật; trường hợp bà B cố tình vắng mặt thì 
giải quyết theo quy định của pháp luật. 
Vì các lẽ trên; 
 
    QUYẾT ĐỊNH: 
 
  Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 337; khoản 3 Điều 343 và Điều 345 của Bộ luật 
tố tụng dân sự năm 2015, xử: 
1. H ủy toàn b ộ Bản án dân s ự phúc th ẩm s ố 06/2019/DS-PT ngày 
28/01/2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk, để xét xử phúc thẩm lại; 
2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk để xét xử phúc thẩm 
lại theo đúng quy định của pháp luật; 
3. Quyết định giám đốc  thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày Hội đồng 
giám đốc thẩm ra Quyết định. 
 
  
Nơi nhận:                    
- Vụ Giám đốc kiểm tra II - TANDTC; 
- VKSND cấp cao tại Đà Nẵng;  
- Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk (kèm hồ sơ vụ án 
để xét xử phúc thẩm lại); 
- TAND huyện C (để biết); 
- Chi cục Thi hành án dân sự huyện C, tỉnh Đắk 
Lắk (để biết); 
- Các đương sự (theo địa chỉ); 
- Lưu: Phòng Giám đốc kiểm tra II và hồ sơ vụ án. 
 
 
TM. ỦY BAN THẨM PHÁN 
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 
 
 
 
 
Đặng Kim Nhân