TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO 
 
Quyết định giám đốc thẩm 
Số: 02/2022/HNGĐ-GĐT 
Ngày 13/01/2022 
V/v tranh chấp ly hôn và chia  
tài sản khi ly hôn 
 
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
HỘI ĐỒNG THẨM PHÁN 
TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO 
 
 
- Thành phần Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao gồm: 
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Thuân; 
Các Thẩm phán:  - Ông Ngô Tiến Hùng; 
                              - Ông Trần Hồng Hà; 
                              - Ông Nguyễn Biên Thùy; 
                              - Bà Đào Thị Minh Thủy. 
- Thư ký phiên tòa: Bà Lê Thị Hòa - Thư ký Tòa án nhân dân tối cao. 
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao  tham gia phiên tòa : Ông 
Nguyễn Việt Hùng, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao. 
Ngày 13/01/2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân tối cao mở phiên tòa giám 
đốc thẩm xét xử vụ án về “Tranh chấp ly hôn và chia tài sản khi ly hôn” giữa:  
1. Nguyên đơn: Ông E, sinh năm 1948;  
Quốc tịch Pháp; số hộ chiếu: 15CT98946, cấp ngày 08/10/2015 tại Cộng 
hòa Pháp; Địa chỉ thường trú: Mullhouse, France; 
Cư trú tại thôn Hồng H, xã Hòa T, huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận. 
Người đại diện hợp pháp của ông E: Bà Lê Nguyễn Vi V , sinh năm 
1977; cư trú tại 19 TK, thành phố P , tỉnh Bình Thuận là người đại diện theo  ủy 
quyền (theo Văn bản ủy quyền ngày 27/12/2016). 
2. Bị đơn: Bà Nguyễn Thị Ngọc C, sinh năm 1978; 
Cư trú tại thôn Hồng H, xã Hòa T, huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận. 
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:  
- Bà Nguyễn Thị Ngọc B, sinh năm 1959;  
Cư trú tại tổ 13, khu phố Tân N, thị trấn Phú M , huyện Tân T, tỉnh Bà 
Rịa – Vũng Tàu. 
- Ông Nguyễn Kim D, sinh năm 1962;

2 
 
Cư trú tại xóm Thọ Phú B, thôn Thọ L, xã Nhơn T , thị xã A n N, tỉnh 
Bình Định. 
Người đại diện hợp pháp của bà B, ông D: Bà Nguyễn Thị Ngọc C, sinh 
năm 1978; trú tại thôn Hồng H, xã Hòa T, huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận; là người 
đại diện theo ủy quyền (theo Văn bản ủy quyền ngày 27/3/2017). 
NỘI DUNG VỤ ÁN: 
Nguyên đơn là ông E và người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là 
bà Lê Nguyễn Vi V  trình bày: Ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C  kết hôn ngày 
06/8/2013 tại Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định. Ngày 02/11/2016, ông E xin ly 
hôn bà C; về con chung v à nợ chung: không có và không yêu cầu Tòa án giải 
quyết; về tài sản chung gồm có:  
- Các thiết bị máy móc, vật dụng điện tử ông đã mua trước và trong thời 
kỳ hôn nhân gồm: tủ lạnh, tivi, máy giặt, lò vi sóng, máy nén khí c ó tổng trị giá 
gần 50.000.000 đồng. Ông yêu cầu chia các tài sản trên nhưng sau đó  ông tự 
nguyện rút yêu cầu này. 
- Diện tích 1.288m 2 tại Hồng H, xã Hòa T, huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận: 
diện tích đất nêu trên có nguồn gốc của vợ chồng ông nhận chu yển nhượng của 
ông Trần Minh P, bà Nguyễn Thị P1  với giá 600.000.000  đồng. Vợ chồng ông 
ký hợp đồng mua bán với ông P , bà P1 bằng giấy viết tay ngày 05/10 /2013 với 
tổng diện tích 1.288m 2 đất, nhưng chỉ có 589,8m 2 đất đã có giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất nên ngày 08/10/2013,  vợ chồng ông và vợ chồng ông P, bà 
P1 đến Văn phòng công chứng làm thủ tục chuyển nhượng 589,8m2 và trả trước 
số tiền 322.000.000  đồng, diện tích đất còn lại chờ được cấp giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất thì sẽ làm thủ tục chuyển nhượng sau. Đến n gày 08/4/2014, 
vợ chồng ông P, bà P1 và vợ chồng ông đến Văn phòng công chứng Lương P để 
làm hợp đồng chu yển nhượng diện tích 590,7m2 đất mà ông P, bà P1 đã được 
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Vợ chồng ông đã giao đủ tiền c huyển 
nhượng. Tuy nhiên, bà C  đã hai lần lừa dối ông với lý do ông là người nước 
ngoài, không thể đứng tên trong hợp đồng nên để bà C đứng tên, nhưng bà C lại 
để cho ông Nguyễn Kim D , bà Nguyễn Thị Ngọc B ( là anh, chị của bà C ) đứng 
tên trong hợp đồng với tư cách là người mua đất, cụ thể như sau: 
+ H ợp đ ồng chuyển như ợng quyền sử dụng đất ngày 08/10/2013, ông 
Trần Minh P, bà Nguyễn Thị P1 và chị Trần Thị Minh P2 (con của ông P, bà P1) 
chuyển nhượng cho bà C , bà B di ện tích 589,8m 2 đất, thửa số 57, tờ bản đồ số 
03, với giá 249.900.000 đồng, hợp đồng được công ch ứng tại Văn phòng Công 
chứng Lương S. 
+ H ợp đ ồng chuy ển như ợng quyền sử dụng đất ngày 08/4/2014, ông 
Trần Minh P , bà Nguy ễn Thị P1 chuyển nhượng cho ông Nguy ễn Kim D  diện 
tích 590,7m2 đất, thửa số 57, tờ bản đồ 335 với giá 100.000.000 đồng, hợp đồng 
được công chứng tại Văn phòng Công chứng Lương S. 
Đến tháng 6/2014, ông v à bà C xin được giấy phép xây dựng và đã xây 
căn nhà cấp 3B diện tích 173,85m2 với giá khoảng 700.000.000 đồng.

3 
 
- Diện tích 600m2 đất tại Hồng H, xã Hòa T, huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận: 
diện tích đất nêu trên có nguồn gốc của vợ chồng ông nhận chuyển nhượng  của 
bà Trần Thị N với giá 280.000.000 đồng theo Giấy thỏa thuận mua bán đất ngày 
09/7/2013. Các bên đã lập thành 02 hợp đồng chuyển nhượng như sau: 
+ Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 09/7/2013, bà Trần 
Thị N và chị Trần Thị Huyền M (con của bà N) ch uyển nhượng cho bà C di ện 
tích 291,3m 2, th ửa số 56, t ờ bản đ ồ số 3 (sau này đư ợc c ấp giấy chứng nh ận 
quyền sử dụng đất là thửa số 58, tờ bản đồ số 335) tại Hồng H, xã Hòa T, huyện 
Bắc B  với giá 100.000.000  đồng, h ợp đ ồng đư ợc công ch ứng t ại Văn phòng 
Công chứng Lương S. 
+ Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 26/9/2014, bà Trần 
Thị N và chị Trần Thị Huyền M (con c ủa bà N) chuy ển nhượng cho bà C  diện 
tích 261,4m2 đất, thửa số 67, tờ bản đồ số 335 tại Hồng H, xã Hòa T, huyện Bắc 
B với giá 130.000.000  đồng, hợp đồng được công ch ứng tại Văn phòng Công 
chứng Lương S. 
Nguồn tiền mua các thửa đất nêu trên là của ông đưa cho bà C. Nhưng vì 
hạn chế ngôn ngữ, tin tưởng bà C và ông là người nước ngoài, không được đứng 
tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên ông đã để cho bà C  đứng tên trên 
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nay ông đề nghị Tòa án chia đôi tài sản 
chung của ông và bà C  là căn nhà cấp 3B và diện tích 1.888m 2 đất nêu trên, với 
tổng số tiền là 1.630.000.000 đồng.  
Bị đơn là  bà Nguyễn Thị Ngọc  C trình bày: Bà thống nhất với lời khai 
của ông E về việc kết hôn và con chung. Nay ông E xin ly hôn, bà đồng ý. Về nợ 
chung: Bà và ông E có nợ của bà Trần Thị Tố U  số tiền 300.000.000 đồng, giấy 
nợ hiện ông E đang giữ nên bà không có yêu cầu Tòa án giải quyết  số tiền này. 
Về tài sản chung: vợ chồng bà không có tài sản chung. Các tài sản mà ông E 
trình bày như trên là tài sản riêng của bà và các anh, chị của bà, cụ thể như sau:  
- Diện tích 552,7m 2 đất bà mua của bà Trần Thị N  bằng tiền tích lũy 
riêng của bà tr ước khi biết ông E, thể hiện tại giấy viết tay thỏa thuận mua bán 
nhà đất ngày 09/7/2013. 
- Diện tích 589,8m2 đất (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban 
nhân dân huy ện Bắc B, t ỉnh Bình Thu ận cấp ngày 15/11/2013 đứng tên bà 
Nguyễn Thị Ngọc C và bà Nguyễn Thị Ngọc B) có nguồn gốc ông Trần Minh P, 
bà Nguyễn Thị P1 chuyển nhượng cho bà B và bà nhưng bà B  có 85% trên tổng 
giá trị, bà chỉ có 15% bằng nguồn tiền riêng mà bà có trước hôn nhân. 
- Diện tích 590,7m2 đất (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban 
nhân dân huy ện Bắc B, t ỉnh Bình Thu ận cấp ngày 08/5/2014 đứng tên ông 
Nguyễn Kim D) là của ông D  nhận chuyển nhượng của ông Trần Minh P, bà 
Nguyễn Thị P1, không liên quan đến bà nhưng ông D  đồng ý cho bà quản lý và 
sử dụng. 
- Về căn nhà: l à tiền của ông  D, bà B và bà góp lại để xây dựng, bà chỉ 
có một phần nhỏ và là người đại diện đứng ra quản lý.

4 
 
Bà không nhận tiền của ông E để mua các thửa đất nêu trên và xây dựng 
nhà như ông E trình bày . 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị Ngọc B  trình 
bày: Tháng 11/2013, bà có mua một lô đất của ông Trần Minh P, bà Nguyễn Thị 
P1 thông qua bà C . Vì bà C đã  ký hợp đồng mua đất với ông P  và đặt cọc 
50.000.000 đồng nhưng sau đó vợ chồng bà C lục đục, không có đủ tiền mua đất 
nên bà đã mua lại diện tí ch đất này với giá 500.000  đồng/m2 theo diện tích đất 
đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với tổng số tiền là 322.000.000 
đồng, nhưng do phát sinh 108m 2 đất không được cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất nằm trong lô đất bà mua  nên hai bên thươ ng lượng mỗi bên chịu thiệt 
50%, bà không nhớ chính xác là bao nhiêu. Bà là người thương lượng, trao đổi 
với anh Trần Minh Q (con trai ông P) và giao tiền cho gia đình ông P. Tiền mua 
đất là của gia đình bà tích góp, bà C chỉ có 50.000.000 đồng tiền đặt cọc ban đầu. 
Nay ông E yêu cầu chia quyền sử dụng đất bà không đồng ý vì đây là đất của bà, 
bà chỉ nhờ bà C đứng tên hộ để thuận tiện mua bán giao dịch. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ô ng Nguyễn Kim D trình bày: 
đầu năm 2013, sau khi kết hôn, vợ chồng em gái của ông là bà C có dự định mua 
đất tại xóm D để xây nhà kinh doanh nhưng không đủ năng lực tài chính nên có 
đề nghị anh, chị trong gia đình cho mượn. Tu y nhiên, sau đó vợ chồng bà C  hay 
xích mích, bất hòa nên lại thôi. Vì thế bà B đã giúp bà C  mua 589,8m2 đất của 
ông P đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất , còn diện tích 590,7m2 
đất chưa làm xong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất  thì chờ làm xong mới 
tính tiếp. Sau đó, ông giúp việc xây dựng nhà trong thời gian 02 năm. Đến tháng 
4/2014, diện tích đất còn lại đã được  cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất  
nên ông mua của ông P, bà P1 với giá 250.000.000 đồng. Ông là người giao tiền 
cho ông P , bà P1 tại Văn phòng công chứ ng Lương S. Đây là tài sản của riêng 
ông nên ông không đồng ý chia theo yêu cầu của ông E. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Trần Thị N trình bày: ngày 
09/7/2013, bà và các thành viên trong gia đình cùng thống nhất chuyển nhượng 
cho vợ chồng ông E và bà C diện tích 600m 2 đất tại thôn Hồng H, xã Hòa T với 
giá 280.000.000 đồng, thanh toán tiền bằng nhiều đợt. Đến ngày 26/9/2014, hai 
bên mới ra phòng công chứng ký hợp đồng để làm giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất. Bà nhận ti ền chuyển nhượng đất cho bà C  và ông E giao tại phòng 
công chứng. Bà C nói ông E là người nước ngoài, không biết tiếng việt và không 
được phép nhận chuyển nhượng đất tại Việt Nam  nên bà C  đại diện đứng tên 
tham gia ký kết hợp đồng chuyển nhượng đất với bà. Bà xác nhận chuyển 
nhượng đất cho vợ chồng ông E và bà C, ông E ký hợp đồng chuyển nhượng với 
tư cách là chồng của bà C, không chuyển nhượng cho cá nhân bà C.  
Người có quyền lợi , nghĩa vụ liên quan  là ông Trần Minh P , bà Nguyễn 
Thị P1 trình bày: ngày 05/10/2013, vợ chồng ông bà chuyển nhượng cho ông E 
và bà C  diện tích 1.288m2 (trong đó 589,8m 2 đã được cấp giấy chứng nhận 
quyền sử đụng đất , diện tích còn lại đang chờ cấp giấy  chứng nhận quyền sử 
dụng đất) tại thôn H ồng H , xã Hòa T với giá 600.000.000  đồng. Hai bên chỉ

5 
 
làm giấy viết tay, có chữ ký của ông E, nhưng sau này làm hợp đồng chính 
thức thì không ghi tên ông E, do bà Châu giải thích là ông E là ngư ời nước 
ngoài không biết tiếng V iệt và cũng không được phép nhận chuyển nhượng 
đất tại Việt Nam nên không được đứng tên tại hợp đồng. Vợ chồng ông, bà 
đã nhận đủ tiền chuyển nhượng do bà C  giao, ông  E không tham gia giao 
nhận tiền mua bán đất.  Vợ chồng bà chuyển nhượng cho vợ chồng bà C và ông 
E diện tích 1.288m 2 đất nhưng được ký kết thành 2 lần. Lần 1 là đối với  diện 
tích đất đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, công chứng viên đến nhà ông 
bà để vợ chồng ông bà và con là chị Trần Thị Minh P2 ký vào hợp đồng; lần 2 là 
đối với diện tích đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất  thì ông, bà đi 
cùng bà C  và ông D tới phòng công chứng để ký hợp đồng. Khi đó ông, bà 
không để ý ai ký vào hợp đồng d o ông mắt kém, còn bà thì không biết chữ nên 
chỉ ký tên và điểm chỉ theo hướng dẫn của công chứng viên. Vợ chồng ông bà 
xác định chỉ chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bà C và ông E. 
Tại Bản án  hôn nhân và gia đình  sơ thẩm số 34/2017/HNGĐ-ST 
ngày 30/11/20 17, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận  quyết định:  
- Công nhận sự thuận tình ly hôn giữa ông E với bà Nguyễn Thị Ngọc 
C. Ông E được ly hôn với bà Nguyễn Thị Ngọc C. 
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông E về việc rút một phần yêu cầu 
khởi kiện đối với các tài s ản như máy nén khí, tủ lạnh… có giá trị 50.000.000  
đồng. Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu khởi nguyên đơn đã rút. 
Chấp nhận yêu cầu chia tài sản của nguyên đơn E về việc chia tài sản 
khi ly hôn với bà Nguyễn Thị Ngọc C . 
Xác định tài sản chung của vợ ch ồng ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C 
được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân là diện tích 1.888m 2 đất thuộc các Giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất số BQ 214308 ngày 15/11/2013; Giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất số BS 735727 ngày 22/10/2014; Giấy chứng nhận quyền s ử 
dụng đất số BP 237780 ngày 22/7/2013; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 
BQ 214310 ngày 15/11/2013; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BS 681961 
ngày 08/5/2014 đều được UBND huyện Bắc B cấp. 01(một) căn nhà cấp 3B diện 
tích xây dựng 173,85m2, diện tích sàn 173,85m2 chiều cao công trình 7,091m, kết 
cấu xây dựng nhà: tường gạch, trụ cột gỗ; trụ cột hành lang bê tông cốt thép, lan 
can rộng 20cm ốp gạch ceramic khung hoa, trụ lục bình, cửa Pano gỗ, tay cầm 
cầu thang bằng gỗ, sàn gỗ. Nhà và đất tọa lạc tại thôn Hồng H, xã Hòa T, huyện 
Bắc B, tỉnh Bình Thuận. Tổng giá trị tài sản là 3.104.426.000 đồng. 
Xác định công sức đóng góp của vợ chồng là ngang nhau. Chia phần mỗi 
người được nhận giá trị tài sản là 1.552.213.000 đồng. Giao bà Nguyễn Thị Ngọc 
C được quyền sở hữu, quản lý và sử dụng diện tích 1.888m2 đất và 01 căn nhà cấp 
3B diện tích xây dựng 173,85m 2, diện tích sàn 173,85m 2 chiều cao công trình 
7,091m, kết cấu xây dựng nhà: tường gạch, trụ cột gỗ, trụ cột hành lang bê tông 
cốt thép, lan can rộng 20cm ốp gạch ceramic khung hoa, trụ lục bình, cửa Pano 
gỗ, tay cầm cầu thang bằng gỗ, sàn gỗ. Nhà và đất đều tọa lạc tại thôn H, xã T, 
huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận, đất đã được UBND huyện Bắc B cấp giấy chứng

6 
 
nhận quyền sử dụng đất cụ thể: Giấy chứng nhận quyền s ử dụng đất số BQ 
214308 ngày 15/11/2013; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BS 735727 ngày 
22/10/2014; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BP 237780 ngày 22/7/2013; 
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BQ 214310 ngày 15/11/2013; Giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất số BS 681961 ngày 08/5/2014. 
Bà Nguyễn Thị Ngọc C  có nghĩa vụ hoàn lại cho ông E số tiền 
1.552.213.000 đồng.  
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí, lãi suất chậm thi 
hành án, chi phí thẩm định tại chỗ và quyền kháng cáo của đương sự. 
Ngày 07/12/2017, bà C, ông D, bà B kháng cáo bản án sơ thẩm về phần  
chia tài sản chung. 
Ngày 13/12/2017, ông E kháng cáo yêu cầu định giá lại căn nhà có diện tích 
xây dựng là 173,85m2 và diện tích 1.888m2 đất tại thôn Hồng H, xã Hòa T và đề 
nghị miễn tiền án phí cho ông.  
Tại Bản án hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 04/2019/HNGĐ-PT ngày 
05/3/2019, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh quyết định: 
Chấp nhận kháng cáo của ông E, bà Nguyễn Thị Ngọc C, bà Nguyễn Thị 
Ngọc B và ông Nguyễn Kim D. Sửa bản án sơ thẩm: 
a/ Xác định tài sản chung vợ chồng ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C có 
trong thời kỳ hôn nhân là:  
+ Thửa đất số 67, tờ bản đồ số 355, tọa lạc tại thôn Hồng H, xã Hòa T, 
huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận; đã được UBND huyện Bắc B cấp GCNQSDĐ số B 
S 735727 ngày 22/10/2014 đứng tên bà Nguyễn Thị Ngọc C . Giá trị QSDĐ tạm 
tính theo Chứng thư thẩm định giá của Công ty Cổ phần thông tin và thẩm định 
giá miền nam ngày 07/6/2017 là 282.312.000 đồng. 
+ ½ diện tích đất tại thửa số 57, tờ bản đồ số 03, tọa lạc tại Xóm C, Hồng 
H, xã Hòa T, huyện Bắc B , tỉnh Bình Thuận; đã được UBND huyện B cấp giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất số BQ 214308 ngày 15/11/2013 đứng tên bà 
Nguyễn Thị Ngọc C và số BQ 214310 ngày 15/11/2013 đứng tên bà Nguyễn Thị 
Ngọc B. Giá trị quyền sử dụng đất tạm tính theo Chứng thư thẩm định giá của 
Công ty Cổ phần thông tin và thẩm định giá miền nam ngày 07/6/2017 là 
318.492.000 đồng. 
+ 01 Căn nhà cấp 3B xây dựng trên thửa đất số 57, tờ bản đồ số 3, tọa lạc 
tại thôn H, xã T, huyện B, tỉnh Bình Thuận; diện tích xây dựng 173,85m2, diện tích 
sàn 173,85m2, chiều cao công trình 7,091m; kết cấu nhà tường gạch, trụ cột gỗ, 
trụ cột hành lang bê tông cốt thép, lan can rộng 20cm ốp gạch ceramic khung 
hoa, trụ lục bình, cửa pano gỗ, tâ y cầm cầu thang bằng gỗ, sàn gỗ. Giá trị nhà 
tạm tính theo Chứng thư thẩm định giá của Công ty Cổ phần thông tin và thẩm 
định giá miền nam ngày 07/6/2017 là 1.232.569.663 đồng. 
b/ Giao cho bà C được sử dụng toàn bộ diện tích đất và sở hữu căn nhà 
nêu trên.

7 
 
c/ Buộc bà C thối trả cho ông E 30% giá trị quyền sử dụng đất, tạm tính là 
180.241.200 đồng và 20% giá trị nhà tạm tính là 246.514.000 đồng trong trường 
hợp nhà đất lên hay xuống thì bà C vẫn phải thối trả cho ông E 30% giá trị đất và 
20% giá trị nhà tại thời điểm thi hành án. 
Tổng giá trị tài sản (tạm tính) ông E được nhận là 426.755.000 đồng. 
Tổng giá trị tài sản (t ạm tính) bà Nguyễn Thị Ngọc C  được nhận là 
1.406.618.436 đồng. 
Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về lãi suất chậm thi hành 
án, chi phí thẩm định tại chỗ và án phí. 
Ngày 22/5/2019, ông E có đơn đề nghị xem xét lại theo thủ tục giám đốc 
thẩm đối với bản án phúc thẩm nêu trên. 
Ngày 23/11/2021, Chánh án Tòa án nhân  dân tối cao ban hành Quyết 
định kháng nghị giám đốc thẩm số 10/2021/KN-HNGĐ đối với Bản án hôn nhân 
và gia đình phúc thẩm số 04/2019/HNGĐ-PT ngày 05/3/2019 của Tò a án nhân 
dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về vụ án “Tranh chấp ly hôn và chia tài 
sản khi ly h ôn” nguyên đơn là ông E với bị đơn là bà Nguyễn Thị Ngọc C; đề 
nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám đốc thẩm, hủy 
Bản án hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 04/2019/HNGĐ-PT ngày 05/3/2019 
của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh và Bản án hôn nhân và 
gia đình sơ thẩm số 34/2017/HNGĐ-ST ngày 30/11/2017 của Tòa án nhân dân 
tỉnh Bình Thuận về phần chia tài sản chung; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân 
dân tỉnh Bình Thuận xét xử sơ thẩm lại theo quy định của pháp luật; Tạm đình 
chỉ thi hành Bản án hôn nhân và gia đình phúc thẩm số 04/2019/HNGĐ-PT ngày 
05/3/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Th ành phố Hồ Chí Minh về phần tài 
sản chung cho đến khi có quyết định giám đốc thẩm. 
Tại phiên họp giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề 
nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao c hấp nhận Quyết định kháng 
nghị giám đốc thẩm số 10/2021/KN-HNGĐ ngày 23/11/2021 của Chánh án Tòa 
án nhân dân tối cao. 
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
[1] Về quan h ệ hôn nh ân: Ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C  kết hôn 
ngày ngày 06/8/2013 tại Ủy ban nh ân dân tỉnh Bình Định. Sau m ột thời gian 
chung sống, do t ình cảm không còn nên ông, bà đều thuận tình ly hôn. Tòa án 
cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm công nhận ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc 
C thuận tình ly hôn là có căn cứ. 
[2] Về việc xác định tài sản chung của vợ chồng: 
[2.1] Đối với thửa đất số 67, tờ bản đồ số 335 diện tích 261,4 m 2, tại 
thôn H, xã T, huyện B, tỉnh Bình Thuận: 
Ngày 26/9/2014, bà Trần Thị N và chị Trần Thị Huyền M (con của bà N) 
chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Ngọc C  thửa đất số 67, tờ bản đồ số 335 
diện t ích 261,4 m 2 đất tại thôn Hồng H , xã Hòa T, huyện Bắc B  với giá

8 
 
130.000.000 đồng, hợp đồng được công chứng tạ i Văn phòng Công chứng 
Lương S. Tại Giấy nhận tiền ngày 26/9/2014, thể hiện bên giao tiền mua đất là 
ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C. Bà Trần Thị N  xác định bà chuyển nhượng 
thửa đất nêu trên cho vợ chồng ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C.  
Mặc dù Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất  đứng tên bà Nguyễn Thị 
Ngọc C nhưng thửa đất nêu trên được hình thành trong thời kỳ hôn nhân và bà 
Nguyễn Thị Ngọc C không có tài liệu chứng minh đó là tài sản riêng nên Tòa án 
cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm xác định thửa đất này là tài sản chung 
của ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C  là có căn cứ theo quy định tại khoản 3 
Điều 27 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và mục b Điều 3  Nghị quyết số 
02/2000/NQ-HĐTP ngày 23/12/2000 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân 
dân tối cao. 
[2.2] Đối với thửa đất số 58, tờ bản đồ số 335 diện tích 291,3 m 2 đất tại 
Hồng H, xã Hòa T, huyện Bắc B, tỉnh Bình Thuận: 
Ngày 09/7/2013, bà Trần Thị N và chị Trần Thị Huyền M (con của bà N) 
chuyển nhượng cho bà Nguy ễn Thị Ngọc C thửa đất số 56, tờ bản đồ số 3 (nay 
là thửa đất 58, t ờ bản đồ số 335) diện tích 291,3 m 2 đất tại Hồng H, xã Hòa T, 
huyện B ắc B  với giá 100.000.000 đ ồng, h ợp đ ồng đư ợc công ch ứng t ại Văn 
phòng Công chứng Lương S. Ngày 22/7/2013, bà Nguyễn Thị Ngọc C được Ủy 
ban nhân dân huyện B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 
Ông E cho rằng 291,3 m2 đất nêu trên là tài sản chung của vợ chồng nên 
yêu cầu được chia ½ t hửa đất. Bà Nguyễn Thị Ngọc C  cho rằng diện tích đất 
trên là tài sản riêng của bà mua từ trước khi kết hôn với ông E, nguồn tiền là 
của cá nhân bà. 
Tuy nhiên, theo xác nh ận của bà Trần Thị N thì bà chuyển nhượng thửa 
đất nêu trên cho vợ chồng ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C. Bà Trần Thị N còn 
cho rằng do b à Nguyễn Thị Ngọc C nói ông E là người nước ngoài nên không 
được đứng tên trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và cũng không 
được mua đất tại Việt Nam. Theo quy định tại Điều 9 Luật Đất đai năm 2003 thì 
người nước ngoài không đư ợc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại Việt 
Nam. Do đó, chỉ có mình bà Nguyễn Thị Ngọc C đứng tên (là bên nh ận chuyển 
nhượng) t ại h ợp đ ồng chuy ển như ợng quy ền s ử dụng đ ất nêu trên và ngày 
22/7/2013, Ủy ban nhân dân huy ện Bắc B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất mang tên bà Nguy ễn Thị Ngọc C là phù h ợp với lời khai c ủa ông E và bà 
Trần Thị N. 
Mặc dù Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 09/7/2013 được 
ký trước khi ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C đăng ký kết hôn (ngày 06/8/2013) 
nhưng ngày 16/4/2013, ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C đã có tờ khai đăng ký kết 
hôn và đã tổ chức lễ cưới vào tháng 7/2013.  
Do đó, có cơ sở xác định thửa đất số 58, tờ bản đồ số 335 diện tích 219,3 m2 
đất là tài sản chung của ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C . Tòa án cấp sơ thẩm 
xác định là tài sản chung của ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C là có căn cứ. Tòa

9 
 
án cấp phúc thẩm xác định là tài sản riêng của bà Nguyễn Thị Ngọc C là không 
đúng. 
[2.3] Đối với thửa đất số 57, tờ bản đồ số 3 diện tích 589,8 m 2 và thửa 
đất số 57, tờ bản đồ số  335 diện tích 590,7 m 2 đất tại thôn Hồng H, xã Hòa T, 
huyện Bắc Bình: 
Ngày 05/10/2013, ông Trần Minh P , bà Nguyễn Thị P1 cùng 08 người 
con chuyển nh ượng cho bà Nguyễn Thị Ngọc C  diện tích 1.288 m 2 đất, tờ bản 
đồ số 335 với giá 500.000đ/m 2 (trong đó diện t ích 589,8 m 2 đã được cấp Giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất), hợp đồng được viết bằng tay, không được công 
chứng, chứng thực nhưng có chữ ký của bà  Nguyễn Thị Ngọc C  và ông E. Khi 
lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được công chứng ngày 
08/10/2013 và ngày 08/4/2014 thì phần đất nêu trên được tách làm 2, theo đó bà 
Nguyễn Thị Ngọc C, bà Nguyễn Thị Ngọc B đứng tên nhận chuyển nhượng diện 
tích 589,8 m2 đất; ông Nguyễn Kim D  đứng tên nhận chuyển nhượng diện tích 
590,7 m 2 đất (bà Nguyễn Thị Ngọc B, ông N guyễn Kim D  là anh, chị của bà 
Nguyễn Thị Ngọc C).  
Trên cơ sở các hợp đồng nêu trên, ngày 15/ 11/2013, bà Nguyễn Thị 
Ngọc C, bà Nguyễn Thị Ngọc B mỗi người được cấp Giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất riêng nhưng đều cùng 01 thửa số 57, tờ bản đồ số 3, diện tích 589,8 m2 
đất và ông Nguyễn Kim D  cũng được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
ngày 08/5/2014 đối với thửa đất số 57, tờ bản đồ số 335, diện tích 590,7 m2 đất. 
Ông E cho rằng các thửa đất trên là tài sản chung của vợ chồng nên đề 
nghị được chia ½ nhưng bà Nguyễn Thị Ngọc C, bà Nguyễn Thị Ngọc B và ông 
Nguyễn Kim D không đồng ý vì cho rằng đây là tài sản riêng của bà Nguyễn Thị 
Ngọc C, bà Nguyễn Thị Ngọc B và ông Nguyễn Kim D. 
Tuy nhiên, ông Trần Minh P  và bà Nguyễn Thị P1 (người chuyển 
nhượng quyền s ử dụng đất) xác định chỉ chuyển nhượng đất cho ông E và bà 
Nguyễn Thị Ngọc C, không chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Ngọc B và ông 
Nguyễn Kim D. Ông Trần Minh P  và bà Nguyễn Thị P1 trình bày bà Nguyễn 
Thị Ngọc C  nói ông E là người nước ngoài nên không được mua đất tại Việt 
Nam. Tại thời điểm này, Luật Đất đai năm 2003 cũng không cho phép người 
nước ngoài được nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại Việt Nam. Như 
vậy, lời khai của ông Trần Minh P, bà Nguyễn Thị P1 và ông E là có cơ sở. 
Trên thực tế, bà Nguyễn Thị Ngọc B và ông Nguyễn Kim D  cũng không 
quản lý, sử dụng các thửa đất nêu trên mà do ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C  
quản lý, sử dụng và xây dựng căn nhà trên thửa đất số 57, tờ bản đồ số 3. Khi 
xây dựng nhà, ông Phan Hồng K (người thi công xây dựng nhà) xác nhận ông E 
và bà Nguyễn Thị Ngọc C là người trả tiền xây dựng nhà. 
Như vậy, có cơ sở xác định nhà và đất tại thửa đất số 57, tờ bản đồ số 3, 
diện tích 589,8 m2 và thửa đất số 57, tờ bản đồ số 335, diện tích 590,7 m2 đất là 
tài sản chung của ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C, không phải là tài sản của bà 
Nguyễn Thị Ngọc B và ông Nguyễn Kim D.

10 
 
[3] Tòa án cấp phúc thẩm cho rằng chỉ có ½ thửa đất số 57, tờ bản đồ số 
3, (diện tích 589,8 m 2 đất/2) là tài s ản chung của ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc 
C, còn ½ thửa đất số 57, tờ bản đồ số 3 (diện tích 589,8 m 2 đất/2) là tài sản của 
bà Nguyễn Thị Ngọc B và thửa số 57, tờ bản đồ số 335, diện tích 590,7 m2 đất là 
tài sản của ông Nguyễn Kim D là không có căn cứ. 
[4] Tòa án cấp sơ thẩm xác định các thửa đất nêu trên là tài  sản chung 
của ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C  là đúng. Tuy nhiên, tại Giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất ngày 15/11/2013 thì thửa số 57, tờ bản đồ số 3, diện tích 
589,8 m2 đứng tên bà Nguyễn Thị Ngọc B  và thửa đất số 57, tờ bản đồ số 335 
diện tích 590,7 m 2 đất đứng tên ông Nguyễn Kim D  nhưng Tòa án cấp sơ thẩm 
không xem xét tính hợp pháp của 02 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nêu 
trên là chưa giải quyết triệt để vụ án. 
[5] Về việc phân chia tài sản chung: Tòa án cấp phúc thẩm chia công 
sức đóng góp của mỗi bên trong việc tạo dựng tài sản là các thửa đất th eo tỷ lệ 
bà Nguyễn Thị Ngọc C  được hưởng 70%, ông E được hưởng 30% là chưa đảm 
bảo quyền lợi của ông E và không phù hợp với nguyên tắc chia tài sản chung 
của vợ chồng theo quy định tại Điều 59 Luật hôn nhân  và gia đình năm 2014. 
Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng công sức đóng góp đối với quyền sử dụng đất của 
ông E và bà Nguyễn Thị Ngọc C  là ngang nhau nên chia đôi giá trị quyền sử 
dụng đất là có căn cứ. Riêng về giá trị nhà, Tòa án cấp phúc thẩm xác định căn 
nhà xây dựng trên thửa đất số 57, tờ bản đồ số 3 là tài sản chung của ông E và bà 
Nguyễn Thị Ngọc C  nhưng cho rằng khi xây dựng nhà ông E bỏ đi nơi khác 
sống, một mình bà Nguyễn Thị Ngọ c C xây dựng hoàn thiện ngôi nhà nên chia 
cho ông E được hưởng 20% giá trị ngôi nhà là phù hợp. 
[6] Về việc định giá tài sản là quyền sử dụng đất và tài sản trên đất tại 
Tòa án cấp phúc thẩm:  trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã 
căn cứ Chứng thư thẩm định giá ngày 07/6/2017 của Công ty cổ phần thông tin 
và thẩm định giá miền Nam để xác định giá trị quyền sử dụng đất (gồm thửa đất 
số 58, 67, 57) là 1.871.856.000 đồng, công trình xây dựng và tài sản trên đất là 
1.232.570.000 đồng. Ông E cho rằng việc định giá của Tòa án cấp sơ thẩm là 
không đúng nên đề nghị Tòa án  cấp phúc thẩm tiến hành định giá lại các tài sản 
nêu trên. Tòa án cấp phúc thẩm đã ủy thác cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận 
tiến hành định giá lại đối với nhà đất đang tranh chấp nhưng cho  rằng do bà 
Nguyễn Thị Ngọc C không hợp tác nên không định giá lại được. Vì vậy, đại diện 
theo ủy quyền của ông E là bà Lê Nguyễn Vi V mời Công ty cổ phần thông tin và 
thẩm định giá miền nam định giá lại tài sản thì giá trị quyền sử dụng đất là 
3.825.172.400 đồng, công trình xây dựng và tài sản trên đất là 1.232.555.08 9 
đồng (theo Chứng thư thẩm định giá ngày 25/10/2018). Tuy nhiên, Tòa án cấp 
phúc thẩm xác định việc định giá lại tài sản nêu trên là không cần thiết và giải 
quyết trên cơ sở kết quả định giá tài sản của Tòa án cấp sơ thẩm là không bảo 
đảm quyền và lợi ích hợp pháp của ông E. 
Vì các lẽ trên; 
QUYẾT ĐỊNH:

11 
 
Căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 337, khoản 1 Điều 342, khoản 3 Điều 
343, khoản 1, 2 Điều 345 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; 
1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 10/2021/KN-HNGĐ 
ngày 23/11/2021 của Chánh án Tòa án  nhân dân tối cao đối với Bản án hôn nhân 
và gia đình phúc thẩm số 04/2019/HNGĐ-PT ngày 05/3/2019 của Tòa án nhân dân 
cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh về phần xác định và phân chia tài sản chung. 
2. Hủy Bản án hôn nhân và gia đình phú c thẩm số 04/2019/HNGĐ -PT 
ngày 05/3/2019 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh và hủy 
Bản án hôn nhân và gia đình sơ thẩm số 34/2017/HNGĐ-ST ngày 30/11/2017 của 
Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận về phần xác định và phân chia tài sản chung. 
3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận xét xử sơ thẩm 
lại về phần xác định và phân chia tài sản chung theo quy định của pháp luật. 
 
Nơi nhận: 
- Chánh án TANDTC (để báo cáo); 
- Viện trưởng VKSNDTC (để biết); 
- TAND cấp cao tại Tp Hồ Chí Minh;  
- TAND tỉnh Bình Thuận (kèm hồ sơ vụ án); 
- VKSNDCC tại Tp Hồ Chí Minh; 
- Cục THADS tỉnh Bình Thuận; 
- Các đương sự (theo địa chỉ); 
- Lưu: Vụ GĐKTIII (3b), VP  
  (TANDTC), Hồ sơ vụ án. 
  
TM. HỘI ĐỒNG THẨM PHÁN 
CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 
 
 
 
 
 
Nguyễn Văn Thuân