1 
 
TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO 
 
Quyết định giám đốc thẩm 
Số: 17/2020/HC-GĐT 
Ngày 20-8-2020 
V/v khiếu kiện quyết định hành 
chính trong lĩnh vực quản lý đất đai 
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc 
 
 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 
HỘI ĐỒNG THẨM PHÁN  
TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO 
 
- Thành phần Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao gồm có:  
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Du – Phó Chánh án Tòa 
án nhân dân tối cao; 
Các Thẩm phán: - Ông Đặng Xuân Đào; 
                  - Ông Nguyễn Văn Thuân; 
         - Ông Nguyễn Văn Tiến; 
         - Bà Đào Thị Xuân Lan. 
- Thư ký phiên tòa: Bà Lê Thị Hòa - Thư ký Tòa án nhân dân tối cao. 
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân t ối cao tham gia phiên tòa : Ông Lê 
Thành Dương, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao. 
Ngày 20-8-2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân tối cao đã mở phiên tòa giám 
đốc thẩm xét xử vụ án hành chính v ề “Khiếu kiện quyết định hành chính trong 
lĩnh vực quản lý đất đai” giữa các đương sự: 
- Người khởi kiện: Bà Hoàng Kim B, sinh năm 1955; 
Cư trú tại: Thôn 3, xã M, huyện L, tỉnh Lâm Đồng. 
- Người bị kiện: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng; 
Địa chỉ: Số 04 đường T, phường B, thành phố Đ, tỉnh Lâm Đồng 
Người đại diện theo ủy quyền của Người bị kiện: Ông Nguyễn S - Phó 
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng (theo Văn bản ủy quyền 
số 4998/UBND-TD ngày 25 -8-2015 c ủa Chủ tịch Ủy ban nhân dân t ỉnh Lâm 
Đồng); 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: 
1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Lâm Đồng; 
Địa chỉ: Đình V, huyện L, tỉnh Lâm Đồng.

2 
 
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Minh A - Phó Chủ tịch Ủy ban 
nhân dân huyện L, tỉnh Lâm Đồng (theo Văn bản ủy quyền số 31/UQ-UBND ngày 
11-9-2016 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện L, tỉnh Lâm Đồng). 
2. Ông Trần Hữu C (chết ngày 19-8-2015); 
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng hành chính của ông Trần Hữu C 
gồm: 
2.1. Bà Trần Thị N, sinh năm 1968; Người đại diện theo ủy quyền của bà 
Trần Thị N là ông Lưu Thành V (theo Giấy ủy quyền ngày 14-7-2016); 
2.2. Anh Trần Hữu T, sinh năm 1995; 
2.3. Anh Trần Hữu Đ, sinh năm 1996; 
Cùng cư trú tại: Tổ dân phố TL 3, thị trấn N, huyện L, tỉnh Lâm Đồng. 
NỘI DUNG VỤ ÁN: 
Theo Đơn khởi kiện đề ngày 15-6-2015 của bà Hoàng Kim B (Tòa án nhân 
dân tỉnh Lâm Đồng nhận đơn ngày 25-6-2015) và các tài liệu, chứng cứ khác có 
trong hồ sơ vụ án, nội dung vụ án như sau: 
Diện tích 1.526 m2 đất tranh chấp (thuộc một phần các Thửa đất số 197 và 
số 205, Tờ bản đồ địa chính số 06 xã M, huyện L, tỉnh Lâm Đồng) có nguồn gốc 
trước năm 1991 là đất sỏi đá (đất hoang).  
Ngày 05-11-1991, Ủy ban nhân dân xã M đồng ý cấp cho ông Nguyễn Xuân 
Đ1 khoảng 2.000 m 2 (giáp suối, hiện đang b ỏ hoang) theo Đơn xin c ấp đất của 
ông Đ1 ngày 02-10-1991. 
Sau khi được cấp đất, ông Đ1 cùng vợ chồng bà Nguyễn Thị N1 (là chị gái 
ông Đ1), ông Trần Văn Đ2 sử dụng làm nhà và th ủy điện phục vụ các hộ dân ở 
trong khu vực. 
Ngày 03-10-1995, bà Nguyễn Thị N1 lập “Giấy sang nhượng nhà cửa công 
trình thủy điện” (Ủy ban nhân dân xã M xác nhận ngày 03-10-1995), theo đó bà 
N1 “Sang nhượng toàn b ộ công trình th ủy điện gồm 03 gian nhà l ợp tôn vách 
ván, 01 máy phát đi ện và một số vật dụng của công trình, quyền sử dụng miếng 
đất bà N1 đang cất nhà ở. Bề mặt đường 40 m và 30 m cách cầu với giá 16.000.000 
đồng cho ông Bùi Văn H ”. Bà N1, ông Đ2, ông Đ1 không nhận số tiền này mà 
thỏa thuận để ông H có trách nhiệm thay bà N1 trả cho ông C1. Do không có tiền 
trả cho ông C1 nên ngày 20-10-1995, ông Bùi Văn H  lập “Giấy trả lại nhà và 
công trình”  (có xác nh ận của Ủy ban nhân dân xã M), theo đó ông H đã thỏa 
thuận với ông Nguyễn Văn C1 và được ông C1 đồng ý nhận lại toàn bộ tài sản 
và công trình đi ện như gi ấy sang như ợng ngày 03 -10-1995 giữa bà N1 với ông 
H. 
Tháng 12-1995, bà Hoàng Kim B  (có tài li ệu ghi Hoàng Th ị Kim B, vợ 
ông C1) chuyển nhượng 437 m 2 đất thuộc một phần diện tích đ ất sang như ợng 
nêu trên cho bà Nguyễn Thị Đ3. Bà Đ3 đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất vào ngày 26-01-1997.

3 
 
Ngày 07 -4-1997, Ủy ban nhân dân huy ện L , t ỉnh Lâm Đ ồng c ấp Gi ấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 1.780 m 2 (trong đó có 400 m 2 
đất ở và 1.380 m2 đất màu) thuộc Thửa đất số 205, Tờ bản đồ 06 xã M, huyện L, 
tỉnh Lâm Đồng cho bà Hoàng Kim B. 
Ngày 19-02-2005, ông Phạm Ngọc Đ4 (được ông Trần Hữu C (T) ủy quyền 
theo Giấy ủy quyền ngày 05-01-2005) làm đơn tố cáo ông Nguyễn Văn C1 (Chủ 
tịch Ủy ban nhân dân xã M), lợi dụng chức vụ quyền hạn chiếm đất của ông C. 
Ngày 18-3-2011, Ủy ban nhân dân huyện L ban hành Quyết định số 899/QĐ-
UBND thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H 026798 đã c ấp cho bà 
Hoàng Kim B, với lý do: Việc Ủy ban nhân dân xã M lập hồ sơ cấp Giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất cho bà B không thông qua Hội đồng xét cấp Giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất xã M, không đúng trình tự, thủ tục quy định tại Thông tư 
302/TT-ĐKTK ngày 28-10-1989 của Tổng cục quản lý ruộng đất hướng dẫn thi 
hành Quyết định số 201/QĐ-ĐKTK ngày 14-7-1989 về việc cấp Giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất. 
Ông Đ4 cho rằng: Nguồn gốc đất do ông C  nhận chuyển nhượng của bà 
Phạm Thị C2 theo Giấy nhượng hoa màu - thổ cư ngày 20 -7-1992 và đư ợc Ủy 
ban nhân dân xã M  xác nhận ngày 27 -7-1992. Trư ớc đó, vào ngày 18-7-1992, 
ông C đã nộp 60.000 đồng tiền lệ phí cho Ủy ban nhân dân xã M. Năm 1993, ông 
C chuyển nhượng một nửa diện tích đ ất trên cho ông V, bà H 1. Từ năm 1994-
1995, ông C  nhiều lần đến Ủy ban nhân dân xã M  kê khai xin c ấp Giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất nhưng không được chấp nhận. Sau khi biết được ông C1 
và bà B chiếm đoạt đất và đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; năm 
2005, ông C khởi kiện tại Tòa án nhân dân huyện Lâm Hà yêu cầu buộc ông C1, 
bà B trả lại đất cho ông C nhưng chưa được giải quyết. Nay biết được Ủy ban nhân 
dân huyện L thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ bà B và đư ợc 
Phòng Tài nguyên và Môi trường giải thích, ông Đ4 đã thống nhất đề nghị Ủy ban 
nhân dân huyện L giải quyết tranh chấp đất giữa hộ bà B và hộ ông C. 
Ngày 04 -12-2013, Ch ủ tịch Ủy ban nhân dân huy ện L ban hành Quy ết 
định số 3092/QĐ-UBND giải quyết tranh ch ấp quyền sử dụng đất giữa hộ ông 
Trần Hữu C với hộ bà Hoàng Kim B với nội dung: Không công nh ận hộ ông 
Trần Hữu C được quyền sử dụng 1.526 m 2 đất thuộc một phần các t hửa đất số 
197 và số 205, Tờ bản đồ số 6 xã M, với lý do: Từ năm 1987 đến năm 1992, hộ 
bà Phạm Thị C2 không sử dụng đất, trên đ ất không có hoa màu, tài s ản (trong 
đó có m ột phần diện tích đ ất đã đư ợc Ủy ban nhân dân xã M giao cho n gười 
khác sử dụng từ tháng 11-1991) nhưng vẫn viết giấy tay chuyển nhượng hoa màu, 
thổ cư cho ông C là trái quy định tại Điều 5, Điều 49 Luật Đất đai năm 1993. Từ 
khi nhận chuyển nhượng cho đến năm 2005, hộ ông C không sử dụng đất nên không 
xảy ra tranh ch ấp. Nay hộ ông C đ ề nghị Ủy ban nhân dân huy ện L công nhận 
quyền sử dụng đất là không phù hợp với quy định tại khoản 4 Điều 5 Luật Đất đai 
năm 2003. 
Ông C (do ông Đ4 đại diện theo ủy quyền) có đơn khiếu nại Quyết định số 
3092/QĐ-UBND nêu trên. Ngày 27-4-2015, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm

4 
 
Đồng ban hành Quyết định số 1012/QĐ-UBND giải quyết đơn khiếu nại của ông 
C với nội dung: “Chấp nhận một phần nội dung khiếu nại của ông Trần Hữu C, đề 
nghị được công nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần đất 
có diện tích khoảng 1.383 m2 thuộc Thửa số 205, Tờ bản đồ số 06 xã M. Giao Ủy 
ban nhân dân huyện L thu hồi Quyết định số 3092/QĐ-UBND ngày 04-12-2013 
của Ủy ban nhân dân  huyện L về việc giải quyết tranh ch ấp quyền sử dụng đất 
giữa hộ ông Trần Hữu C với hộ bà Hoàng Thị Kim B… Chỉ đạo các cơ quan 
chuyên môn hướng dẫn và lập thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 
ông Trần Hữu C…”. 
Bà Hoàng Kim B không đồng ý với việc giải quyết khiếu nại của Chủ tịch Ủy 
ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng và cho rằng đối chiếu với quy định tại điểm a khoản 1 
Điều 3 Nghị định số 88/NĐ-CP ngày 25-5-2007 của Chính phủ; Khoản 3 Điều 49, 
điểm b khoản 1 Điều 50 Luật Đất đai năm 2003 thì hộ gia đình Bà thuộc diện được 
cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Do đó, ngày 15-6-2015, bà B có đơn khởi 
kiện đề nghị Tòa án hủy Quyết định số 1012/QĐ-UBND ngày 27-4-2015 của Chủ 
tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng.  
Người đại diện theo ủy quyền của Người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân 
dân tỉnh Lâm Đồng trình bày: 
Diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc do Ủy ban nhân dân xã M giao cho 
ông Đ1, bà N1 sử dụng, phục vụ cho việc mở rộng, lắp đặt máy phát điện (không 
giao để sản xuất nông nghiệp hoặc làm nhà ở; không có biên bản cắm mốc đất), 
ông Đ1 cũng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và thực tế cũng 
không sản xuất mà chỉ sử dụng vài chục mét vuông để làm nhà để vật tư và ở canh 
giữ máy phát điện. Sau này, ông Đ1  không sử dụng thì lẽ ra phải trả lại cho Ủy 
ban nhân dân xã M nhưng ông Đ1 và bà N1 lại chuyển nhượng cho ông Bùi Văn 
H là không đúng quy định. 
Ông C1 (chồng bà B) có cho ông Đ2 (chồng bà N1) mượn 16.000.000 đồng 
để làm trạm điện và mua dây tải điện (được Ủy ban nhân dân xã M xác nhận), tiền 
này không liên quan t ới diện tích đất tranh chấp. Vì vậy, khi ông H  làm thủ tục 
thanh toán tiền cho ông C1 bằng việc bàn giao tài sản là nhà, máy phát điện, đường 
dây điện tại Giấy trả lại nhà và công trình giữa ông H và ông C1 ngày 20-10-1995 
không được coi là tài s ản có c ả đất. Ông C 1 coi việc nhận tài s ản có c ả đất là 
không đúng. Giả sử ông C1 nhận lại công trình bao g ồm cả đất mà tiếp tục sản 
xuất, phục vụ nhân dân thì sẽ được Nhà nước xem xét cho thuê hoặc giao đất có 
thu tiền sử dụng, nhưng khi nhận tài sản năm 1995, ông C1 đã tháo gỡ công trình 
phát điện, không ho ạt động nữa. Như v ậy, không th ể công nhận đất này thu ộc 
quyền sử dụng của hộ ông C1. Thực tế, ông C1 và bà B cũng không sử dụng đất 
liên tục từ năm 1995 đến năm 2005, không thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà 
nước. Do đó, không có căn cứ để công nhận một phần Thửa đất số 205 đang tranh 
chấp thuộc quyền sử dụng của hộ ông C1. 
Đối với ông C: Việc mua bán đất giữa ông C và bà C2 được chính quyền 
xã M xác nhận ngày 27-7-1992. Nguồn gốc đất do bà C2 khai phá và nhận chuyển 
nhượng của ông Nguyễn Quang H  theo “Giấy bán đất khai phá và hoa màu” đề

5 
 
ngày 10-7-1987. Hộ ông C đã thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước. Giấy 
chuyển nhượng là do ông N2 (chồng bà C2 viết và ký thay bà C2). Hiện bà C2 đã 
chết nhưng ngày 13-5-2005, thời điểm bà C2 còn sống khi làm việc với Thanh tra 
huyện L thì bà C2 có xác nh ận việc sang nhượng đất vào năm 1992 cho ông C  
như trên. Nên xác định việc sang nhượng đất giữa bà C2 và ông C là có thật. Việc 
ông C không sử dụng đất liên tục là do b ị bệnh, nhưng đến năm 2005 khi bà B  
xây kè đá (phía bờ suối) thì phát sinh tranh chấp giữa các bên. Năm 2011, ông C 
làm nhà khoảng 40 m2 giữa mảnh đất đang có tranh chấp, sự việc này cho thấy hộ 
ông C vẫn khẳng định đất thuộc quyền sử dụng của mình, không phải của bà B, 
đồng thời đề nghị giải quyết tranh chấp suốt từ năm 2005 đến nay. Vì vậy, việc 
xem xét công nh ận quyền sử dụng đất cho hộ ông C tại một phần thửa 205, Tờ 
bản đồ số 6, xã M là có cơ s ở và phù hợp. Còn một phần thửa 197 đã c ấp giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Đ 3, nếu ông C tiếp tục tranh chấp thì do 
Tòa án giải quyết. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định 
số 1012/QĐ-UBND là đúng quy định pháp luật. Đề nghị Tòa án không chấp nhận 
yêu cầu khởi kiện của bà B. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày: 
- Người đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân huy ện L trình 
bày: 
Trước đây, Ủy ban nhân dân huyện L đã giải quyết tranh chấp giữa các bên 
tại Quyết định số 3092/QĐ-UBND với nội dung không công nhận việc khiếu nại 
và yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất cho ông C. Tuy nhiên, sau khi có Quyết 
định số 1012/QĐ-UBND ngày 27-4-2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm 
Đồng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện L đã chấp hành đúng tinh thần của quyết 
định này và không có ý kiến gì thêm. 
- Những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông C thống nhất ý kiến 
của đại diện theo ủy quyền của đại diện Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng. 
Đề nghị Tòa án giữ nguyên Quyết định số 1012/QĐ-UBND ngày 27-4-2015 của Chủ 
tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng. 
Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 06/2016/HC-ST ngày 24-5-2016, Tòa án 
nhân dân tỉnh Lâm Đồng quyết định:  
- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hoàng Kim B  về việc “Khiếu kiện 
quyết định giải quyết khiếu nại đối với quyết định giải quyết tranh chấp đất đai”; 
Hủy toàn b ộ Quyết định số 1012/QĐ-UBND ngày 27 -4-2015 của Chủ tịch Ủy 
ban nhân dân t ỉnh Lâm Đ ồng về việc giải quyết đơn của ông Tr ần Hữu C (lần 
2). 
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo. 
Ngày 03-6-2016, ông Lưu Thành V (đại diện theo ủy quyền của bà Tr ần 
Thị N) có đơn kháng cáo không đồng ý với nội dung Bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa 
án cấp phúc thẩm xem xét giữ nguyên Quyết định số 1012/QĐ-UBND ngày 27-
4-2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân  tỉnh Lâm Đồng.

6 
 
Ngày 08-6-2016, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng kháng cáo toàn 
bộ bản án hành chính sơ thẩm nêu trên, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét, hủy 
Bản án sơ thẩm, giải quyết theo hướng giữ nguyên Quyết định số 1012/QĐ-UBND 
ngày 27-4-2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng. 
Tại Bản án hành chính phúc th ẩm số 15/2017/HC-PT ngày 23 -02- 2017, 
Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh quyết định: 
 - Chấp nhận kháng cáo c ủa Chủ tịch Ủy ban nhân dân t ỉnh Lâm Đ ồng. 
Sửa Bản án sơ thẩm. Xử: 
- Bác yêu cầu khởi kiện của bà Hoàng Kim B về việc “Khiếu nại quyết định 
giải quyết khiếu nại đối với quyết định giải quyết tranh chấp đất đai”, yêu c ầu 
hủy toàn bộ Quyết định số 1012/QĐ-UBND ngày 27/4/2015 của Chủ tịch Ủy ban 
nhân dân tỉnh Lâm Đồng về việc giải quyết đơn của ông C (lần 2). 
Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí. 
Ngày 14 -4-2017 và n gày 25 -6-2017, bà Hoàng Kim B  có đơn đ ề nghị 
Chánh án Tòa án nhân dân t ối cao xem xét theo th ủ tục giám đốc thẩm đối với 
Bản án hành chính phúc thẩm nêu trên. 
Tại Quyết định kháng ngh ị số 02/2020/KN-HC ngày 21-02-2020, Chánh 
án Tòa án nhân dân tối cao đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao 
xét xử giám đốc thẩm, hủy toàn bộ Bản án hành chính phúc thẩm nêu trên và hủy 
toàn bộ Bản án hành chính sơ th ẩm số 06/2016/HC-ST ngày 24-5-2016 của Tòa 
án nhân dân tỉnh Lâm Đồng; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng 
xét xử lại theo đúng quy định của pháp luật. 
Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị 
Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị của Chánh án Tòa án nhân 
dân tối cao.  
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
[1] Về trình tự, thủ tục và thẩm quyền ban hành Quyết định số 1012/QĐ-
UBND ngày 27-4-2015 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân t ỉnh Lâm Đồng: Căn cứ 
quy định tại khoản 2 Điều 21 Luật Khiếu nại năm 2011 và điểm a khoản 2 Điều 
136 Luật Đất đai năm 2003 thì Ch ủ tịch Ủy ban nhân dân t ỉnh Lâm Đ ồng ban 
hành Quyết định số 1012/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại (lần 2) đối với khiếu 
nại của ông Trần Hữu C là đúng thẩm quyền. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết 
khiếu nại lần 2, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng không tổ chức đối thoại 
là không đúng thủ tục giải quyết khiếu nại theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 
15 Luật Khiếu nại năm 2011 và điểm a khoản 1 Điều 21 Thông tư số 07/2013/TT-
TTCP ngày 31/10/2013 của Thanh tra Chính phủ. 
[2] Về nguồn gốc và quá trình qu ản lý, sử dụng đất của hộ ông Trần Hữu 
C: Ông Phạm Ngọc Đ4 (là người đại diện theo ủy quyền của ông Trần Hữu C) 
cho rằng diện tích 1.526 m 2 đất tranh chấp thuộc một phần các Thửa đất số 197 
và số 205, Tờ bản đồ địa chính số 06 xã M, huy ện L, tỉnh Lâm Đồng có nguồn 
gốc do ông C  nhận chuyển nhượng của bà Ph ạm Thị C2 ngày 20-7-1992. Xem 
xét các chứng cứ do ông Đ4 xuất trình, thấy rằng:

7 
 
[3] Tại “Giấy bán đ ất khai phá và hoa màu” ngày 10 -7-1987 do ông 
Nguyễn Quang H lập, thể hiện nội dung ông H chuyển nhượng cho bà Phạm Thị 
C2 diện tích kho ảng 4.000 m 2 đất và hoa màu (chu ối, bắp) trên đ ất; có v ị trí: 
Đông giáp đư ờng đi NB Đà Lạt; Tây giáp ru ộng bà C2, ông N2; Nam giáp đ ất 
bà C2, ông N2; Bắc giáp suối CL. Giấy này có chữ ký xác nhận của ông Lê C3 
- Chủ nhiệm Hợp tác xã M  và đóng dấu của Hợp tác xã M. Tuy nhiên, t ại Đơn 
xin báo cáo ghi ngày 04 -6-2006 và Đơn xin xác nh ận ngày 27 -9-2008, ông C 3 
trình bày: Thời điểm năm 1986-1987, ông C3 không còn là Chủ nhiệm Hợp tác 
xã M nên ông không xác nh ận việc chuyển nhượng giữa ông H và bà C2. Thời 
kỳ này ông Phạm Ngọc N2 (chồng bà C2) làm Chủ nhiệm Hợp tác xã M. Vì vậy, 
nếu việc chuyển nhượng là có th ật thì Gi ấy bán đ ất khai phá và hoa màu này 
cũng không hợp pháp. 
[4] Theo “Giấy nhượng hoa màu - Thổ cư” ngày 20-7-1992 thì bà Phạm Thị 
C2 chuyển nhượng cho ông Trần Hữu C diện tích đất sình (02 sào), đất đồi (7 sào) 
do Bà khai hoang từ năm 1986; đất có vị trí: Phía Đông Nam giáp đường cái cũ từ 
NB đi Đà Lạt; Phía Đông Tây giáp suối CL; Phía Nam giáp nhà và ruộng của ông 
T2; Phía Tây Nam giáp khu ruộng của ông Đ5, ông H, ông V1. “Giấy nhượng hoa 
màu - Thổ cư” nêu trên do ông Phạm Ngọc N2 là chồng bà Phạm Thị C2 viết và 
ký thay bà C2; được cán bộ địa chính xã M là ông Lưu Chí B1 và Ủy ban nhân dân 
xã M chứng thực ngày 27-02-1992. Trước đó, Ủy ban nhân dân xã M đã thu của 
ông C 60.000 đồng lệ phí đất 5% theo Phiếu thu số 22 ngày 18-7-1992. Vì vậy, nên 
có căn cứ xác định “Giấy nhượng hoa màu - Thổ cư” này là có thật và đây là một 
trong các loại giấy tờ quy định tại điểm d khoản 1 Điều 50 Luật Đất đai năm 2003 
(nay là điểm d khoản 1 Điều 100 Luật Đất đai năm 2013). Tuy nhiên, theo Báo cáo 
số 56/BC-TNMT ngày 19-9-2013 và Báo cáo số 82/BC-TNMT ngày 14-11-2013 
của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện L cho thấy kết quả xác minh tại thực 
địa xác định việc sang nhượng đất của bà C2 cho ông C bao gồm cả diện tích đất 
bà C2 chuyển nhượng cho ông Vũ Ti ến T3 năm 1989 (Th ửa số 101); chuyển 
nhượng cho bà Phạm Thị H2 năm 1992 (các Thửa 95, 99, 100); đất thổ cư và đất 
màu do hộ ông Đ6 và hộ ông Đ7 đang sử dụng (Thửa 98) có nguồn gốc do ông 
Đinh Văn S1 tự khai phá và sử dụng (trước khi bà C2 chuyển nhượng cho ông C) 
sau đó chuyển nhượng cho ông Đ6 và ông Đ7; Đất ông C chuyển nhượng cho hộ 
ông Lưu Thành V (V H) năm 1993 (Thửa số 198); Đất ruộng do hộ ông H3 (Thửa 
84 và m ột phần Thửa 85) và h ộ ông T4 (một phần Thửa 85) đang s ử dụng, có 
nguồn gốc nhận chuyển nhượng của hộ ông T1, ông B2 và ông H4; Đất do ông 
Đặng Quang T5 đang sử dụng để làm ao nuôi cá, ngu ồn gốc do ông T 5 tự khai 
phá năm 1990 (thuộc một phần Thửa số 205); Đất đang tranh chấp với bà Hoàng 
Kim B gồm đất bà B đã chuyển nhượng cho bà Nguyễn Thị Đ3 năm 1995 (Thửa 
197) và đất bà B đang cho ông T 5 thuê (một phần Thửa số 205). Điều này phù 
hợp với Họa đồ khu vực đất có liên quan đ ến đơn c ủa ông Đ 4 đính kèm theo 
Quyết định số 3092/QĐ-UBND ngày 04-12-2013 của Ủy ban nhân dân huyện L. 
Do đó, có cơ s ở xác định nội dung chuyển nhượng tại “Giấy nhượng hoa màu - 
Thổ cư” ngày 20-7-1992 giữa bà C2 và ông C là không chính xác.

8 
 
[5] Phiếu thu ngày 18 -7-1992 của Ủy ban nhân dân xã M  thể hiện ông C 
nộp lệ phí đất 5% với số tiền 60.000 đồng, nhưng Phiếu thu này lại không thể hiện 
rõ ông C nộp lệ phí đối với phần đất nào. 
[6] Mặt khác, trong quá trình giải quyết khiếu nại, ông Đ4 xác định sau khi 
nhận chuyển nhượng đất từ bà C2 (khoảng 07 sào) thì ông C đã chuy ển nhượng 
một nửa diện tích đất cho ông V, bà H1; Tuy nhiên, theo Họa đồ khu vực đất tranh 
chấp đính kèm theo Quy ết định số 3092/QĐ-UBND thì phần đất của ông V, bà 
H1 nay thuộc Thửa đất số 198 có diện tích 980 m2, điều này là có mâu thu ẫn về 
diện tích đất. 
[7] Ông C đề nghị được công nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất đối với phần diện tích 1.526 m 2 đất tranh chấp nhưng không có gi ấy tờ hợp 
pháp; đồng thời, từ năm 1992 đến năm 2005 (khi xảy ra tranh chấp với gia đình 
bà Hoàng Kim B), gia đình ông C cũng không qu ản lý, sử dụng đất, không đăng 
ký kê khai (không có tên trong các S ổ mục kê, Sổ đăng ký ruộng đất và Bản đồ 
địa chính của xã M), không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế sử dụng đất đối với Nhà 
nước nên việc ông C đề nghị được công nhận và cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất đối với diện tích đất tranh chấp là không phù hợp với quy định tại khoản 
2 Điều 50 Lu ật Đất đai năm 2003 (nay là kho ản 2 Đi ều 100 Lu ật Đất đai năm 
2013). 
[8] Chủ tịch Ủy ban nhân dân hu yện L, tỉnh Lâm Đ ồng ban hành Quy ết 
định số 3092/QĐ-UBND không công nh ận hộ ông C đư ợc quyền sử dụng đối 
với diện tích 1.526 m2 đất là có căn cứ, nhưng khi giải quyết tranh chấp Chủ tịch 
Ủy ban nhân dân huyện L lại giải quyết cả một phần đất thuộc Thửa 197, Tờ bản 
đồ số 6 xã M đã được Ủy ban nhân dân huy ện L cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng cho bà Nguyễn Thị Đ3 là không đúng. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm 
Đồng ban hành Quyết định số 1012/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại với nội dung 
chấp nhận một phần nội dung khiếu nại của ông C đ ề nghị được công nh ận và 
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với phần diện tích khoảng 1.383 m2 đất 
thuộc thửa đất số 205, Tờ bản đồ số 6 xã M với lý do: “Diện tích khoảng 1.383 
m2 đất thuộc một phần thửa đất số 205, Tờ bản đồ số 6 xã M nằm trong diện tích 
năm 1992 bà Ph ạm Thị C2 sang nhượng cho ông C (Giấy sang nhượng đất, thổ 
cư ngày 20-7-1992…) là có th ật. Sau khi sang như ợng đất; ông Trần Hữu C đã 
thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước (ông C đóng 60.000 đồng 
về khoản lệ phí 5%...). Vi ệc ông C không qu ản lý, s ử dụng liên t ục diện tích 
khoảng 1.383 m 2 đất này là do ông C  bị bệnh phải điều trị xa và dài ngày” là 
không có căn cứ thuyết phục; không phù hợp với pháp luật. 
[9] Về nguồn gốc và quá trình quản lý, sử dụng đất của hộ bà Hoàng Kim 
B. 
[10] Theo bà Hoàng Kim B và xác nhận của Người đại diện theo ủy quyền 
của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thì diện tích đất tranh chấp nêu trên 
có nguồn gốc do Ủy ban nhân dân xã M cho ông Nguyễn Xuân Đ1 khoảng 2.000 
m2 (gần suối; đang bỏ hoang để mở rộng sản xuất) theo Đơn xin cấp đất của ông 
Đ1 ngày 02-10-1991. Sau khi đư ợc cấp đất, ông Đ 1 cùng vợ chồng bà Nguyễn

9 
 
Thị N1 (là chị gái ông Đ1), ông Trần Văn Đ2 sử dụng làm nhà và công trình thủy 
điện phục vụ các hộ dân ở trong khu vực. 
[11] Ngày 03-10-1995, bà Nguyễn Thị N1 lập “Giấy sang nhượng nhà cửa - 
công trình thủy điện” (được Ủy ban nhân dân xã M  xác nhận ngày 03-10-1995); 
theo đó, bà N1 sang nhượng toàn bộ công trình thủy điện gồm: 03 gian nhà lợp tôn 
vách ván, 01 máy phát đi ện và m ột số vật dụng của công trình; quy ền sử dụng 
miếng đất mà bà N1 đang cất nhà ở có bề mặt đường 40 m và 30 m cách cầu với 
giá 16.000.000 đồng cho ông Bùi Văn H. Bà N1, ông Đ2, ông Đ1 không nhận số 
tiền này mà thỏa thuận ông H có trách nhiệm thay bà N1 trả cho ông Nguyễn Văn 
C1 (chồng bà B). Do không có tiền trả cho ông C1 nên ngày 20-10-1995, ông Bùi 
Văn H lập “Giấy trả lại nhà và công trình” cho ông C1 (có xác nhận của Ủy ban 
nhân dân xã M ); ông C1 đồng ý nhận lại toàn bộ tài sản và công trình đi ện như 
Giấy sang nhượng ngày 03-10-1995 giữa bà N1 với ông H. 
[12] Sau khi nhận bàn giao nhà và công trình, ngày 20-10-1995, hộ bà B đã 
đăng ký kê khai (có tên trong Sổ mục kê lập ngày 06-11-1996, Sổ đăng ký ruộng 
đất lập năm 1997 của Ủy ban nhân dân xã M). Trong quá trình quản lý, sử dụng 
đất, tháng 12-1995 bà Hoàng Kim B  đã chuyển nhượng 437 m 2 đất (nay thu ộc 
Thửa 197, Tờ bản đồ số 6 xã M, huyện L, tỉnh Lâm Đồng) cho bà Nguyễn Thị Đ3 
và bà Đ3 đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 26-01-1997. 
Ngày 07-4-1997, bà B  được Ủy ban nhân dân huy ện Lâm Hà c ấp giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 1.780 m 2 thuộc Thửa đất số 205, Tờ 
bản đồ 06, xã M  (trong đó có 400 m 2 đất ở và 1.380 m 2 đất màu). Ngày 18 -3-
2011, Ủy ban nhân dân huyện L ban hành Quyết định số 899/QĐ-UBND thu hồi 
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H 026798 đã c ấp cho bà Hoàng Kim B  
với lý do: Việc Ủy ban nhân dân xã M l ập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất cho bà B không thông qua Hội đồng xét cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đ ất xã M , không đúng trình t ự, th ủ tục quy đ ịnh t ại Thông tư 302/TT -
ĐKTK ngày 28 -10-1989 của Tổng cục quản lý ru ộng đất hướng dẫn thi hành 
Quyết đ ịnh s ố 201/QĐ-ĐKTK ngày 14 -7-1989 về việc c ấp gi ấy ch ứng nh ận 
quyền sử dụng đất. Tại phiên tòa sơ th ẩm, đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch 
Ủy ban nhân dân huyện L xác nhận Ủy ban nhân dân huyện L chỉ mới ban hành 
quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà B ch ứ không thu 
hồi đất, không hủy tên bà B trong các lo ại sổ đăng ký về quyền sử dụng như sổ 
mục kê, sổ địa chính.  
[13] Ngoài ra, trên thực tế từ năm 1995 đến nay gia đình bà B vẫn quản lý, 
sử dụng đất (trực tiếp sử dụng một thời gian; sau đ ó cho ông Đ ặng Quang T 5 
mượn đất, trồng hoa màu - có hợp đồng mượn đất đã được Ủy ban nhân dân xã 
M xác nhận). Ông T5 xác nhận có việc thuê đất của gia đình bà B đ ể trồng màu 
từ năm 1997; đến năm 2005 mới xảy ra tranh chấp với ông C nhưng ông T5 vẫn 
tiếp tục canh tác trên diện tích đất này đến năm 2014.  
[14] Đối chiếu với các quy định tại khoản 2 Điều 50 Luật Đất đai năm 2003, 
(nay là khoản 2 Điều 100 Luật Đất đai năm 2013); Nghị định số 88/2009/NĐ-CP 
ngày 19-10-2009 của Chính phủ về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất,

10 
 
quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP 
ngày 15 tháng 5 năm 2014 c ủa Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều 
của Luật Đất đai năm 2013 thì hộ bà Hoàng Kim B có đủ điều kiện được cấp giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất tranh chấp. 
[15] Tòa án c ấp sơ th ẩm chấp nhận yêu c ầu của bà B  hủy Quyết định số 
1012/QĐ-UBND là có căn c ứ, nhưng Tòa án c ấp sơ thẩm lại không căn c ứ quy 
định tại điểm b khoản 2 Điều 163 Luật Tố tụng hành chính năm 2010 buộc Chủ 
tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng thực hiện lại việc giải quyết khiếu nại của 
ông Trần Hữu C là không đúng quy định của pháp luật. 
[16] Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của Chủ tịch Ủy ban nhân 
dân tỉnh Lâm Đồng; Sửa Bản án hành chính sơ thẩm; Bác yêu cầu khởi kiện của 
bà B là không đúng”. 
[17] Ngày 07-5-2020, Tòa án nhân dân tối cao nhận được Đơn cứu xét đề 
ngày 29-4-2020 của ông Lưu Thành V là người đại diện theo ủy quyền của bà Trần 
Thị N đề nghị xem xét giữ nguyên các quyết định của Bản án hành chính phúc thẩm 
số 15/2017/HC-PT ngày 23-02-2017 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố 
Hồ Chí Minh. Theo ông Lưu Thành V trình bày thì sau khi Bản án hành chính phúc 
thẩm số 15/2017/HC-PT ngày 23-02-2017 có hiệu lực pháp luật; ngày 22-6-2017, 
Ủy ban nhân dân huy ện L đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà 
Trần Thị N được quyền sử dụng 2.414 m 2 đất. Sau đó, bà N đã chuy ển nhượng 
lại toàn b ộ diện tích đ ất trên cho ông Lưu Thành V . Hội đồng giám đốc thẩm 
thấy không có căn cứ để xem xét yêu cầu của ông V trong vụ án hành chính này. 
Nếu ông Vui có yêu c ầu thì sẽ được xem xét giải quyết bằng vụ án dân sự giữa 
ông V và bà N. 
 
Vì các lẽ trên,  
QUYẾT ĐỊNH: 
Căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 266; khoản 1, khoản 2 Điều 271; khoản 3 
Điều 272 và Điều 274 Luật Tố tụng hành chính năm 2015;                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             
1. Chấp nhận Quyết định k háng nghị giám đốc thẩm số 02/2020/KN-HC 
ngày 21-02-2020 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; 
2. Hủy toàn bộ Bản án hành chính phúc thẩm số 15/2017/HC-PT ngày 23-
02-2017 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh và Bản án hành 
chính sơ thẩm số 06/2016/HC-ST ngày 24-5-2016 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm 
Đồng. 
3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử sơ thẩm lại 
theo đúng quy định của pháp luật.

11 
 
Nơi nhận: 
- Chánh án TANDTC (để báo cáo); 
- Viện trưởng VKSNDTC (để biết); 
- TAND cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh; 
- TAND tỉnh Lâm Đồng (Kèm hồ sơ vụ án); 
- VKSND tỉnh Lâm Đồng (để biết); 
- Cục THADS tỉnh Lâm Đồng (để biết); 
- Các đương sự (theo địa chỉ); 
- Lưu: Vụ GĐKT III (3b), VP (TANDTC),  
Hồ sơ vụ án. 
TM. HỘI ĐỒNG THẨM PHÁN 
PHÓ CHÁNH ÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 
 
 
 
 
Nguyễn Văn Du

12