TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO 
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 
 
Bản án số: 171/2021/DS-PT 
Ngày 08 - 4 - 2021 
V/v Tranh chấp quyền sử dụng đất; 
yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đất. 
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc 
 
 
 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 
  
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có: 
 Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Hoàng Thanh Dũng 
 Các Thẩm phán: Bà Mai Thị Tú Oanh 
  Ông Phan Tô Ngọc 
 - Thư ký phiên tòa: Ông Phạm Phú Cường - Thư ký Tòa án nhân dân cấp 
cao tại Thành phố Hồ Chí Minh. 
 - Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh  
tham gia phiên tòa: Bà Phạm Thị Hồng Đào- Kiểm sát viên. 
 Ngày 08 tháng 4 năm 2021, tại trụ sở, Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành 
phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự  thụ lý số 
465/2020/TLPT-DS ngày 04 tháng 9 năm 2020 về việc “Tranh chấp quyền sử 
dụng đất; yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. 
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2020/DS-ST ngày 17 tháng 01 năm 2020 
của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng bị kháng nghị, kháng cáo. 
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 382/2021/QĐ-PT ngày 
15 tháng 3 năm 2021, giữa các đương sự: 
- Nguyên đơn: Chùa L, phường L1. 
Người đại diện t heo pháp luật của nguyên đơn:  Ông Trần Đức Kh  (Đạo 
hiệu Thích Thông N), sinh năm 1971 - Trụ trì Chùa L.  
Địa chỉ: Tổ 3, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn : Ông Lê Thanh D , sinh 
năm 1967. (có mặt) 
Địa chỉ: đường L, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
- Bị đơn: 
1/. Hợp tác xã nông nghiệp T 
Địa chỉ: đường Tr, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.

2 
 
Người đại diện theo pháp luật của bị đơn Hợp tác xã nông nghiệp T: Ông 
Nguyễn Hữu Đ , sinh năm 1958; chức vụ: Chủ t ịch Hội đồng quản trị - Chủ 
nhiệm Hợp tác xã nông nghiệp T. (có mặt) 
Địa chỉ: đường Tr, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. 
2/. Ủy ban nhân dân phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. 
Người đại diện theo pháp luật của bị đơn Ủy ban nhân dân phường L1: 
Ông Lê Minh T - Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường L1. (vắng mặt) 
Địa chỉ: đường Tr, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: 
1/. Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng 
Người đại diện theo pháp luật của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng: Ông 
Đoàn Văn V - Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng. (có văn bản xin xét xử 
vắng mặt) 
Người đại diện theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng:  Ông 
Nguyễn Văn Y - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng. (vắng mặt) 
Cùng địa chỉ: đường Tr1, Phường 3, thành phố Đ, tỉnh Lâm Đồng. 
2/. Ông Võ Văn Q, sinh năm 1959. (vắng mặt) 
Địa chỉ: tổ 3, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
3/. Ông Nguyễn Hữu Q1, sinh năm 1980. (vắng mặt) 
Địa chỉ: đường L, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
4/. Cụ ông Huỳnh Chánh Kh  (1911 - 1982), cụ bà Trần Vĩnh M  (1916 - 
1963), cụ bà Hồ Thị B (1940 - 2008). 
Địa chỉ: đường L, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. 
Hàng thừa kế thứ nhất của cụ ông Huỳnh Chánh Kh và cụ bà Trần Vĩnh 
M: 
4.1/. Bà Huỳnh Thị N, sinh năm 1948. (vắng mặt) 
Địa chỉ: đường L, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
4.2/. Bà Huỳnh Thị M, sinh năm 1950. (vắng mặt) 
Địa chỉ: đường L, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
4.3/. Bà Huỳnh Thị K (Dương Thị K) (1953 - 2006). 
Địa chỉ: Khu phố 2a, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. 
Hàng thừa kế thứ nhất của cụ ông Huỳnh Chánh Kh và cụ bà Hồ Thị B: 
4.4/. Bà Huỳnh Chánh Kh (Dương Chánh Kh), sinh năm 1969. (vắng mặt) 
Địa chỉ: đường L1, Phường 9, quận G, Thành phố Hồ Chí Minh.

3 
 
4.5/. Ông Huỳnh Thoại Ch (1971 - 1989) (không có vợ con). 
4.6/. Ông Huỳnh Thoại Th, sinh năm 1975. (vắng mặt) 
Địa chỉ: đường L, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
5/. Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng 
Người đại diện theo pháp luật của Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã t ỉnh 
Lâm Đồng: Ông Bùi Quang T - Giám đốc Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh 
Lâm Đồng. 
Người đại diện theo ủy quyền của Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh 
Lâm Đồng: Bà Nguyễn Thị Minh Ng - Phó Giám đốc. (vắng mặt) 
Cùng địa chỉ: đường Tr1, Phường 3, thành phố Đ, tỉnh Lâm Đồng. 
6/.  Tổ dân phố 3, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. 
Người đại diện theo pháp luật của tổ dân phố 3, phường L1: Ông Nguyễn 
Đình S - Tổ trưởng tổ dân phố 3, phường L1. (vắng mặt) 
Địa chỉ: đường Tr, tổ 3, phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.  
- Người kháng nghị: Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng. 
- Người kháng cáo: Hợp tác xã T, UBND tỉnh Lâm Đồng. 
NỘI DUNG VỤ ÁN: 
Nguyên đơn Chùa L có đại diện theo ủy quyền là ông Lê Thanh D  trình 
bày: 
Nguyên đơn Chùa L yêu cầu Tòa án giải quyết buộc Hợp tác xã  nông 
nghiệp T (viết tắt là Hợp tác xã T) tháo dỡ công trình xây dựng trên đất để trả lại 
diện tích đất 947, 6m2 thuộc thửa 189 (theo kết quả đo đạc của Văn phòng đăng 
ký đất đai tỉnh Lâm Đồng là 1. 059,8m2) và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đất số AN 949274 do Ủy ban nhân dân  (UBND) tỉnh Lâm Đồng cấp 
cho Hợp tác xã  T vào ngày 20/4/2009 đối với diện tích 947, 6m2 thuộc thửa đất 
số 189 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thị xã B (nay là thành phố B).  
Nguồn gốc diện tích đất đang tranh chấp nguyên đơn Chùa L cho rằng 
trước đây là do Chế độ cũ đã giao cho Chùa L quản lý sử dụng từ năm 1958. 
Chùa L sử dụng đến năm 1969 thì đại diện Chùa L cho bà Hồ Thị B thuê đất có 
lập giấy thuê đất vào ngà y 05/11/1969. Trong quá trình sử dụng đất, bà B làm 
nhà trên đất. Năm 1980, bà B cho Hợp tác xã T thuê nhà để làm kho. Năm 1986, 
bà B bán căn nhà trên cho Hợp tác xã T với giá 30.000 đồng và 100 tấm tôn. Bà 
B chỉ bán căn nhà trên đất chứ không bán đất. Quá trình sử dụng căn nhà trên thì 
Hợp tác xã  T đã làm thủ tục đăng ký và được UBND tỉnh Lâm Đồng cấp giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 20/4/2009. 
Trong quá trình giải quyết vụ án được biết có một phần diện tích đất của 
Chùa L thì UBND phường L1, thành phố B đã được Sở Tài nguyên và Môi

4 
 
trường tỉnh Lâm Đồng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu 
nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất  số BQ 044805 với diện tích 211 m2 thuộc 
thửa đất số 817, tọa lạc tại phường L1, thành phố B và đã xây dự ng hội trường 
cho tổ dân phố 3, phường L1 trên diện tích đất nêu trên nên cũng yêu cầu UBND 
phường L1, thành phố B trả lại đất cho Chùa L 211m2 (theo kết quả đo đạc thực tế 
của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Lâm Đồng  là 167,2m2) và hủy giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số 
BQ 044805 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng cấp cho UBND 
phường L1, thành phố B vào ngày 10/01/2014 đối với diện tích đất nêu trên. 
Người đại diện theo pháp luật của bị đơn Hợp  tác xã nông nghiệp T là 
ông Nguyễn Hữu Đ trình bày: 
Ông không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì Hợp tác 
xã T đã được UBND tỉnh Lâm Đồng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
theo đúng quy định của pháp luật, phần diện tích đất trên hiện n ay Hợp tác xã T 
đang cho ông Võ Văn Q và ông Nguyễn Hữu Q1 ở nhờ để trông coi đất cho Hợp 
tác xã T, việc cho ở nhờ các bên chỉ thỏa thuận với nhau bằng miệng, không lập 
giấy tờ gì. 
Về kết quả đo vẽ thì không đúng với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
mà Hợp tác xã T được cấp và cũng không đúng với thực tế sử dụng đất của Hợp 
tác xã T nhưng bị đơn không yêu cầu đo đạc lại. 
Về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 949274 do UBND tỉnh 
Lâm Đồng cấp cho Hợp tác xã T vào ngày 20/4/2009 đối với diện tích 947, 6m2  
thuộc thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thị xã B (nay là 
thành phố B) thì hiện nay Hợp tác xã T đang thế chấp tại Quỹ hỗ trợ phát tri ển 
hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng, địa chỉ đường Tr1, Phường 3, thành phố Đ, tỉnh Lâm 
Đồng để vay số tiền 1.300.000.000 đồng. 
Ngoài ra, việc tranh chấp đất đai nêu trên thì Chùa L đã khiếu nại nhiều 
lần. Ngày 09/4/2004, Đoàn thanh tra của tỉnh Lâm Đồng đã về giải quyết liên 
quan đến việc tranh ch ấp đất đai và đã có k ết luận, Chùa L đã rút đơn khiếu nại 
nên nay bị đơn không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện của Chùa L. 
Người đại diện theo pháp luật của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan 
Ủy ban nhân dân phường L1 trình bày: 
UBND phường L1 đã được UBND tỉnh Lâm Đồng cấp giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất theo đúng quy định của pháp luật (giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất do Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng ký với tư 
cách là thừa ủy quyền của Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng). Nay Chùa L khởi 
kiện buộc UBND phường L1 phải tháo dỡ công trình trên đất đ ể trả lại đất cho 
Chùa L thì UBND phường L1 không đồng ý. Vì các lý do sau: 
Thửa đất số 817 tờ bản đồ số 25 mà UBND phường L1 được cấp giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất có nguồn gốc được tách ra từ thửa đất số 189 tờ 
bản đồ số 25, thửa đất số 189 có nguồn gốc của Hợp tác xã T đã được Thanh tra

5 
 
nhà nước tỉnh Lâm Đồng xác minh, kết luận bằng Văn bản số 287/BC -TTr ngày 
20/4/2004. 
Ngày 24/5/2004, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Văn bản số 1963/ UB 
về việc giải quyết đơn của ông Trần Đức Kh  với nội dung chấp nhận việ c rút 
đơn của Chùa L. 
Ngày 21/7/2016, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Văn bản số 
4186/UBND-TD về việc xử lý đơn của Chùa L với nội dung không tiếp tục giải 
quyết khiếu nại đối với việc đòi đất Hợp tác xã T của Chùa L. 
Trước đó vào năm 2013, Chùa L lập hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đất đối với diện tích thửa đất số 149 tờ bản đồ số 25 không có khiếu nại 
cũng như không đăng ký diện tích đất thuộc thửa đất số 817 tờ bản đồ số 25. 
Năm 2013, thực hiện Chỉ thị số 05/TTCP về việc đẩy nhanh tiến độ cấp gi ấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức cá nhân, UBND phường L1 đã lập 
hồ sơ xin giao đất với diện tích đất 211 m2 thuộc thửa đất số 817 tờ bản đồ số 25 
để xây dựng hội trường cho tổ dân phố 3. Tại thời điểm xác lập hồ sơ cũng như 
trong quá trình triển khai xây dựng hội trường thì Chùa L biết việc xây dựng hội 
trường cho tổ dân phố 3 nhưng Chùa L cũng không có ý kiến liên quan gì đến 
diện tích đất và công trình xây dựng nêu trên. 
Theo hồ sơ địa chính thiết lập năm 1994, UBND phường L1 đang quản lý 
thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 tên đối tượng sử dụng đất là Hợp tác xã T chứ 
không phải là Chùa L. Do đó, bị đơn không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện 
của Chùa L. 
Về kết quả đo đạc thì thấy không đúng với giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất mà UBND phường L1 được cấp và không đúng với thực tế đang sử 
dụng nhưng không yêu cầu đo đạc lại. 
Về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản 
khác gắn liền với đất số BQ 044805 do UBND tỉnh Lâm Đồng cấp cho UBND 
phường L1 vào ngày 10/01 /2014 đối với diện  tích đất 211 m2 thuộc thửa đất số 
817 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thành phố B thì hiện nay UBND 
phường L1 vẫn đang quản lý, sử dụng, không thế chấp tại bất cứ tổ chức tín 
dụng nào. 
Người đại diện theo ủy quyền của Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác x ã tỉnh 
Lâm Đồng trình bày: 
Hợp tác xã T có thế chấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa 
đất số 189 hiện đang tranh chấp với Chùa L, theo hợp đồng thế chấp số 03 ngày 
20/3/2017 theo biên bản định giá giá trị tài sản thế chấp là 2.066.147.040 đồng  
để vay số tiền là 1.300.000.000 đồng. Hồ sơ liên quan đến việc thế chấp đã cung 
cấp cho Tòa án. Nay Chùa L khởi kiện Hợp tác xã  T thì đề nghị Tòa án giải 
quyết theo quy định của pháp luật và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Quỹ 
hỗ trợ phát triển hợp t ác xã tỉnh Lâm Đồng vì việc thế chấp giữa Hợp tác xã T 
và Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã  tỉnh Lâm Đồng là đúng theo quy định của

6 
 
pháp luật. Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã  tỉnh Lâm Đồng không yêu cầu Tòa 
án giải quyết đối với khoản nợ vay 1.300.000.000 đồng giữa Hợp tác xã  T và 
Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã  tỉnh Lâm Đồng. Trường h ợp Tòa án hủy giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 189 mà hiện nay Hợp tác xã T 
đang thế chấp tại Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã  tỉnh Lâm Đồng thì đề nghị 
Hợp tác xã T phải thế chấp bằng một giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khác 
để đảm bảo cho khoản vay 1.300.000.000 đồng. 
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của cụ Huỳnh Chánh Kh và cụ 
Hồ Thị B là bà Huỳnh Chánh Kh trình bày: 
Bà Kh là con đẻ của cụ B (1940 - 2008) và cụ Kh (1911 - 1982), cụ Kh và 
cụ B có 03 người con chung là bà Huỳnh Chánh Kh, ông Huỳnh Thoại Ch (1971 
- 1989), ông Huỳnh Thoại Th. Ông Ch không có vợ con. Cụ B là vợ thứ hai của 
cụ Kh . Cụ Kh có người vợ đầu là cụ Trần Vĩnh M, cụ M  chết từ lâu nên bà 
không nhớ năm sinh, năm chết của cụ M, chỉ biết là cụ M chết trước năm 1968. 
Cụ Kh và cụ M có 03 người con chung là bà Huỳnh Thị N, bà Huỳnh Thị M, bà 
Huỳnh Thị K (1953 - 2006). 
Đối với diện tích đất hiện nay Chùa L đang tranh chấp với Hợp tác xã T 
và UBND phường L1 có nguồn gốc là của Chùa L. Năm 1969, cha mẹ của bà là 
cụ B và cụ Kh có thuê lại của Chùa L (do thầy trụ trì là Thích Huyền M  cho 
thuê) để ở và làm nhà máy sơ chế chè khô, việc thuê đất hai bên có lập g iấy tờ 
với nhau, hàng năm cụ B trả tiền thuê đất cho Chùa L với giá thuê là 15.000 
đồng/năm (việc trả tiền thuê đất bằng cách hàng năm cha mẹ bà đều gửi tiền 
nhang đèn cho Chùa L). Trong quá trình sử dụng đất thuê thì cha mẹ bà có xây 
dựng căn nhà cấp 4, với 5 gian nhà, mái lợp tôn, nền xi măng, kích thước 30m x 
20m. Khi cha mẹ bà xây nhà trên đất thuê thì Chùa L có biết nhưng không có ý 
kiến gì. Năm 1980, cha mẹ bà cho Hợp tác xã T mượn căn nhà 5 gian để làm 
nhà kho. Khi cho mượn thì cha mẹ bà giao cả nhà  và đất cho Hợp tác xã T. Cha 
mẹ bà cho mượn đến năm 1986 thì cha mẹ bà thống nhất bán lại phần xác nhà 
cho Hợp tác xã T để làm nhà kho với giá là 100 tấm tôn và 30 bao xi măng, quy 
thành tiền là 1.000 đồng/bao xi măng, cụ B chỉ bán xác nhà chứ không ký g iấy 
bán đất vì mảnh đất thuộc quyền sở hữu của Chùa L, cụ B chỉ thuê đất của Chùa 
L để sử dụng. 
Việc mua bán xác nhà giữa cha mẹ bà và Hợp tác xã T thì hai bên đã tiến 
hành nhận tiền bằng hiện vật và giao xác nhà xong, nay không có ý kiến, tranh 
chấp gì. 
Việc tranh chấp giữa Chùa L và Hợp tác xã T, UBND phường L1 thì bà 
đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. 
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của cụ Huỳnh Chánh Kh và cụ 
Hồ Thị B là ông Huỳnh Thoại Th trình bày: Ông thống nhất với lời trình bày của 
bà Huỳnh Chánh Kh. 
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ t ố tụng của cụ Huỳnh Chánh Kh và cụ

7 
 
Trần Vĩnh M là bà Huỳnh Thị N, bà Huỳnh Thị M trình bày: Các bà thống nhất 
với lời trình bày của bà Huỳnh Chánh Kh. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Võ Văn Q trình bày: 
Ông là người trông coi đất và ở trong nhà kho của Hợp tác xã  T từ năm 
1998 đến nay. Trong quá trình ở và trông coi nhà đất cho Hợp tác xã T thì ông Q 
không xây dựng và tôn tạo gì trên đất.  Việc ở và trông coi nhà đất cho Hợp tác 
xã T thì hai bên không lập giấy tờ gì, chỉ thỏa thuận với nhau bằng miệng.  
Trường hợp Tòa án giải quyết buộc Hợp tác xã T phải tháo dỡ nhà thì ông Q  có 
nguyện vọng được Hợp tác xã T cho ông Q  được nhận toàn bộ xác nhà.  Còn 
việc Chùa L tranh chấp với Hợp tác xã T và UBND phường L1 thì ông không có 
ý kiến gì. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Hữu Q1 trình bày: 
Ông Q1 có xây dựng một nhà kho (dạng nhà tiền chế) trên mảnh đất sát 
bên Chùa L và Hợp tác xã T. Phần diện tích đất mà ông xây dựng thì ông không 
biết là đất của Chùa L hay của Hợp tác xã T. Tuy nhiên, khi xây dựng thì ông có 
xin ý kiến của Hợp tác xã T. Việc xin ý kiến để xây dựng của ông với Hợp tác 
xã T thì hai bên không lập giấy tờ gì. Lý do ông xin Hợp tác xã T cho dựng kho 
tạm mà không xin Chùa L là vì ông thấy Hợp tác xã T đã xây dựng sẵn dãy nhà 
trên đất sát bên còn Chùa L thì chưa thấy xây dựng gì. Ngoài việc có xây dựng 
một nhà tiền chế để làm kho đựng xi măng thì ông không xây dựng, tôn tạo gì 
thêm trên đất. Ông không có ý ki ến và yêu cầu gì đối với quyền lợi của ông vì 
ông Quý cho rằng nhà kho ông Q1 xây dựng trên đất có thể di dời bất cứ lúc nào 
mà không thiệt hại gì. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan UBND tỉnh Lâm Đồng trình bày: 
Theo Báo cáo số 77/BC -STNMT ngày 15/3/ 2017 của Sở Tài nguyên và 
Môi trường tỉnh Lâm Đồng thể hiện: 
Ngày 20/4/2004, Thanh tra tỉnh Lâm Đồng có báo cáo số 287/BC -TTr về 
việc thẩm tra xác minh đơn khiếu nại của ông Trần Đức Kh  - Trụ trì Chùa L, 
phường L1, thành phố B đối với nội dung Chùa L khiếu nại về việc tranh chấp 
đất đòi lại 6.580m 2 đất mà hiện nay Hội người cao tuổi phường L1 và Hợp tác 
xã T đang quản lý, sử dụng. Theo báo cáo thể hiện: Chùa L không có giấy tờ gì 
chứng minh nguồn gốc diện tích đất trên là của Chùa L. Mặt khác, sau ngày giải 
phóng năm 1975 thì toàn bộ diện tích đất này là đất trống, năm 1979 Hợp tác xã 
T được thành lập trực tiếp quản lý giao cho một số xã viên nhận khoán. Năm 
1995, UBND xã L1 (nay là phường L1) có đo đạc hiện trạng lập bản đồ, phần 
diện tích đất chùa chỉ có 3 .425m2 (không có diện tích 6.580m 2 đất mà Chùa L 
hiện đang khiếu nại). Mặt khác, trong số diện tích đất mà Chùa L đang khiếu nại 
nêu trên, thì đối với diện tích 5.000m2 sau giải phóng do Hợp tác xã T quản lý và 
bàn giao cho Hội người cao tuổi phường L1 sử dụng. Năm 1997, UBND tỉnh 
Lâm Đồng và UBND thị xã B (nay là thành phố B) cấp giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đất cho Hội người cao tuổi phường L1. Diện tích đất 1.580m 2 thuộc trụ

8 
 
sở của Hợp tác xã T trước đây là tài sản của bà Hồ Thị B, năm 1986 bà B đã bán 
cho Hợp tác xã  T. Do vậy, Chùa L cho rằng diện tích đất này trước đây của 
Chùa L nên khiếu nại đòi lại đất là không đúng. 
Ngày 24/5/2004, UBND tỉnh Lâm Đồng có Văn bản số 1963/UBND về 
việc giải quyết khiếu nại của ông Trần Đức Kh  thể hiện nội dung: Chấp t huận 
nguyện vọng rút đơn khiếu nại của Chùa L; giao Sở Tài nguyên và Môi trường 
cùng với UBND thị xã B (nay là thành phố B) lập hồ sơ thủ tục cấp giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất cho Chùa L theo thực tế hiện trạng mà Chùa L đang 
quản lý, sử dụng theo đúng quy định hiện hành của Nhà nước. 
Ngày 21/7/2016, UBND tỉnh Lâm Đồng có Văn bản số 4186/UBND - TD 
về việc xử lý đơn của Chùa L với nội dung UBND tỉnh Lâm Đồng không tiếp 
tục giải quyết khiếu nại đối với đơn khiếu nại của Chùa L. 
Trình tự thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Hợp tác xã T 
là căn cứ Điều 53 của Nghị định số 181/2004/NĐ -CP ngày 29/10/2004 của 
Chính phủ về việc thi hành Luật Đất đai thì Hợp tác xã T đủ điều kiện để cấp 
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 
Về thành phần hồ sơ, trình tự thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất số AN 949274 do UBND tỉnh Lâm Đồng cấp ngày 20/4/2009 cho Hợp tác 
xã nông nghiệp T: 
Ngày 24/3/2009, Hợp tác xã T có đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất đối với thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thành 
phố B, kèm theo báo cáo kết quả rà soát hiện trạng quỹ đất đang quản lý, sử 
dụng, trích lục hiện trạng thửa đất do UBND phường L1, thành phố B lập ngày 
26/3/2009. 
Các giấy tờ liên quan đến quyền sử dụng đất của Hợp tác xã T bao gồm: 
Tờ khai nguồn gốc đất số 40/BQT-TK ngày 15/10/1999 có xác nhận của UBND 
phường L1 và UBND thị xã B (nay là thành phố B); tờ khai xác nhận tiền hóa 
giá nhà đất không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước số 01/09/TK -BQT ngày 
02/4/2009 có xác nhận của Phòng Tài c hính - Kế hoạch và UBND thị xã B (nay 
là thành phố B). 
Ngày 02/4/2009, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đã phối 
hợp với các cơ quan có liên quan kiểm tra hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất của Hợp tác xã T, đồng thời tham mưu UBND tỉnh Lâm Đồng cấp giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 949274 ngày 20/4/2009 cho Hợp tác xã T. 
Về thành phần hồ sơ, trình tự thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất số BQ 044805 do Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng 
(thừa ủy quyền của Chủ  tịch UBND tỉnh Lâm Đồng) cấp ngày 10/01/2014 cho 
UBND phường L1, thành phố B: 
Ngày 08/11/2013, UBND phường L1 có đơn đề nghị cấp giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất đối với thửa 
đất số 817 - gốc là thửa đất số 189 tờ bản đồ s ố 25 tọa lạc tại phường L1, thành

9 
 
phố B, kèm theo báo cáo kết quả rà soát hiện trạng quỹ đất đang quản lý, sử 
dụng, trích lục bản đồ thửa đất do UBND phường L1, thành phố B lập. 
Ngày 22/11/2013, Trung tâm thông tin - đăng ký quyền sử dụng đất thuộc 
Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đã phối hợp với các cơ quan có 
liên quan kiểm tra hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của UBND 
phường L1; đồng thời tham mưu Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh 
Lâm Đồng trình UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 16/QĐ -UBND 
ngày 06/01/2014 về việc giao đất theo hiện trạng sử dụng cho UBND phường 
L1 để xây dựng Hội trường tổ dân phố. 
Ngày 10/01/2014, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Lâm 
Đồng (thừa ủy quyền của Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng) ký cấp giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất số BQ 044805 cho UBND phường L1, thành phố B. 
Việc UBND tỉnh Lâm Đồng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 
Hợp tác xã T và UBND phường L1 là đảm bảo về trình tự, thủ tục theo quy định 
tại Điều 49, 51 Luật Đất đai năm 2003, Điều 137 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP 
ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai năm 2003, Điều 19 
Nghị định số 88/2009/NĐ -CP ngày 19/10/2009 của Chính phủ về việc cấp giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở v à tài sản khác gắn liền với 
đất. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Tổ dân phố 3, phường L1, thành 
phố B trình bày: 
Nguồn gốc căn nhà cấp 4 (hội trường tổ dân phố 3) là thuộc quyền quản lý 
trực tiếp của UBND phường L1, UBND phường L1 là chủ đầu tư đứng ra xây 
dựng và giao cho tổ dân phố 3 quản lý, sử dụng để làm cơ sở sinh hoạt cho cộng 
đồng dân cư. Xuất phát từ việc 02 lớp học được xây dựng trong khuôn viên của 
Chùa L. Hai lớp học có từ trước giải phóng, sau giải phóng thì nhà nước t iếp 
quản và giao cho khu phố 2A (nay là tổ dân phố 3) để dùng làm hội trường tổ 
dân phố 3. Để đảm bảo khuôn viên của Chùa L nên Chùa L mua lại 02 xác nhà 
của hai lớp học với giá 70.000.000 đồng, số tiền này UBND phường L1 giữ. 
Thực hiện chủ trương, chính s ách xã hội hóa thì người dân đóng góp thêm để 
xây dựng hội trường tổ dân phố, sau khi người dân đóng góp thêm thì cộng với 
số tiền 70.000.000 đồng nêu trên được tổng cộng là 115.000.000 đồng để UBND 
phường L1 đứng ra làm chủ đầu tư xây dựng hội trường. Sau khi UBND phường 
L1 xây dựng xong thì giao cho tổ dân phố 3 quản lý, sử dụng để làm chỗ sinh 
hoạt cho cộng đồng dân cư. Năm 2017, UBND phường L1 có hỗ trợ cho tổ dân 
phố 3 số tiền 50.000.000 đồng để sửa chữa tổ dân phố 3. Việc UBND phường 
L1 đứng ra xây dựng hội trường tổ dân phố 3 thì Chùa L có biết nhưng không có 
ý kiến gì. 
Nay các bên tranh chấp về đất đai, tổ dân phố 3 không có ý kiến gì, không 
tranh chấp gì vì chủ thể quản lý, sử dụng đất đai và tài sản trên đất vẫn là UBND 
phường L1, tổ dân phố 3 chỉ được Ủy ban nhân dân phư ờng L1 giao cho qu ản 
lý, sử dụng để làm chỗ sinh hoạt cho cộng đồng dân cư.

10 
 
Diện tích đất liền kề với hội trường tổ dân phố 3 là đất của Hợp tác xã T, 
hiện nay Hợp tác xã T không sử dụng diện tích đất đang tranh chấp vào hoạt 
động của Hợp tác xã T mà cho hộ ông Võ Văn Q và hộ ông Nguyễn Hữu Q1 ở 
nhờ. 
Tại B ản án dân s ự sơ th ẩm s ố 02/2020/DS-ST ngày 17 tháng 01 năm 
2020, Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã quyết định: 
Căn cứ Điều 247 Bộ luật Dân sự năm 2005; Điều 163, khoản 2 Điều 357 
Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 51 Luật Đất đai năm 2003; Điều 166, Điều 167, 
Điều 188, Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; Điều 26 Luật Thi hành án dân sự; 
Điều 42 Pháp lệnh chi phí giám định, định giá, chi phí cho người làm chứng, 
người phiên dịch trong tố tụng; Nghị quyết số  326/2016/UBTVQH 14 ngày 
30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, 
thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 
Tuyên xử: 
Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Chùa L về việc kiện 
“Tranh chấp về quyền sử dụng đất; yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất” đối với Hợp tác xã nông nghiệp T, Ủy ban nhân dân phường L1, thành phố 
B, tỉnh Lâm Đồng. 
Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 949274 do Ủy ban nhân 
dân tỉnh Lâm Đồng cấp cho Hợp t ác xã nông nghiệp T vào ngày 20/4/2009 đối 
với diện tích 947, 6m2 (đo đạc thực tế là 920,2m 2) thuộc thửa đất số 189 tờ bản 
đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thị xã B (nay là thành phố B), tỉnh Lâm Đồng. 
Xác định diện tích đất 920,2m 2 thuộc thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 tọa 
lạc tại phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng thuộc quyền quản lý, sử dụng 
của nguyên đơn Chùa L. 
Buộc Hợp tác xã nông nghiệp T trả lại cho Chùa L diện tích đất 920,2m 2 
thuộc thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thành phố B, tỉnh 
Lâm Đồng. (có họa đồ lô đất ngày 16/02/2017 do Văn phòng đăng ký đất đai 
tỉnh Lâm Đồng đo vẽ kèm theo). 
Hủy hợp đồng thế chấp số 03 ngày 20/3/2017 giữa Hợp tác xã nông 
nghiệp T với Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng đối với giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất số AN 949274 do Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng cấp 
cho Hợp tác xã nông nghiệp T vào ngày 20/4/2009 đối với diện tích 947,6m2 (đo 
đạc thực tế là 920,2m2) thuộc thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường 
L1, thị xã (nay là thành phố) B, tỉnh Lâm Đồng.  
Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BQ 044805 do Ủy ban nhân 
dân tỉnh Lâm Đồng cấp cho Ủy ban nhân dân phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm 
Đồng vào ngày 10/01/2014 đối với diện tích đất 211m 2 thuộc thửa đất số 817 tờ 
bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. 
Xác định diện tích đất 211m2 thuộc thửa đất số 817 tờ bản đồ số 25 tọa lạc

11 
 
tại phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng thuộc quyền quản lý, sử dụng của 
nguyên đơn Chùa L. 
Buộc Ủy ban nhân dân phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng trả lại 
cho Chùa L diện tích đất 211m2 thuộc thửa đất số 817 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại 
phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. (có họa đồ lô đất ngày 16/02/2017 do 
Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Lâm Đồng đo vẽ kèm theo). 
Chùa L có trách nhiệm đăng ký kê khai cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất theo quy định của pháp luật. 
Giao toàn bộ tài sản trên diện tích đất thuộc các thửa đất số 189 và thửa 
đất số 817 cùng tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm 
Đồng cho Chùa L được quyền sở hữu, sử dụng. 
Buộc nguyên đơn Chùa L phải thanh toán cho Hợp tác xã nông nghiệp T 
giá trị tài sản trên đất tương ứng với số tiền là 136.947.800đ (một trăm ba mươi 
sáu triệu chín trăm bốn mươi bảy nghìn tám trăm đồng). Buộc nguyên đơn Ch ùa 
L phải thanh toán cho Ủy ban nhân dân phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm 
Đồng giá trị tài sản trên đất tương ứng với số tiền là 126.378.000đ (một trăm hai 
mươi sáu triệu ba trăm bảy mươi tám nghìn đồng). 
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chí p hí tố tụng khác, việc 
thi hành án và quyền kháng cáo vụ án theo quy định pháp luật. 
Ngày 31/01/2020, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng có 
Quyết định số 147/QĐKNPT -KKS-DS kháng nghị đối với toàn bộ bản án sơ 
thẩm. 
Ngày 21/2/2020, UBND tỉnh Lâ m Đồng có đơn kháng cáo đề nghị hủy 
toàn bộ bản án sơ thẩm. 
Ngày 26/2/2020, Hợp tác xã nông nghiệp T có đơn kháng cáo toàn bộ bản 
án sơ thẩm. 
Ngày 13/3/2020, UBND phường L1 có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ 
thẩm. Đến ngày 27/4/2020, UBND phường L1 có đơn xin rút lại toàn bộ yêu cầu 
kháng cáo. 
Tại phiên tòa phúc th ẩm, H ợp tác xã nông nghi ệp T, UBND t ỉnh Lâm 
Đồng vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử sửa bản án sơ 
thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. 
Ông Nguyễn Hữu Đ đại diện theo ủy quyền của Hợp tác xã nông nghiệp T 
trình bày: Việc tranh ch ấp đã đư ợc giải quyết nhiều lần, Hợp tác xã đư ợc giao 
đất sản xuất nhưng để lại 05 sào cho chùa. Sau khi thanh tra t ỉnh vận động, hợp 
tác xã và chùa thống nhất rút đơn tranh chấp, Ủy ban tỉnh có văn bản chấp nhận 
việc rút đơn của Chùa. Quá trình sử dụng đất nhiều biến động, họa đồ năm 1968 
không còn giá tr ị. Do đó, Hợp tác xã nông nghi ệp T đề nghị Tòa án c ấp phúc 
thẩm sửa bản án sơ thẩm, bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

12 
 
Ông Lê Thanh D đại diện nguyên đơn Chùa L trình bày: Đề nghị Tòa án 
cấp phúc thẩm bác kháng cáo, kháng ngh ị và giữ nguyên bản án sơ th ẩm vì đất 
tranh chấp có nguồn gốc do chế độ cũ cấp cho chùa theo họa đồ năm 1968, năm 
1969 chùa cho Bà Kh mượn đất cất nhà, sau đó Bà Kh bán nhà cho bà B. Năm 
1969, Chùa cho bà B thuê đất tại vị trí tranh chấp hiện nay, năm 1980, bà B cho 
Hợp tác xã thuê nhà, năm 1986 thì bán nhà cho hợp tác xã, biên bản họp thể hiện 
thỏa thuận giữa bà B và hợp tác xã ch ỉ bán nhà, không có đ ất. Năm 2004, khi 
tranh chấp hợp tác xã cũng đ ề nghị chia giá tr ị đất, mỗi bên 50% giá tr ị. Như 
vậy, Hợp tác xã đã thừa nhận đất là của Chùa. 
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh 
tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án:  
- Về việc chấp hành pháp luật: Hội đồng xét xử phúc thẩm và những 
người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng các quy định của Luật tố tụng hành 
chính. 
- Về nội dung: Hồ sơ vụ án thể hiện giữa chùa và h ợp tác xã nhi ều lần 
tranh chấp, tại văn b ản ngày 20/4/2004 c ủa Thanh tra t ỉnh Lâm Đ ồng kết luận 
đất tranh ch ấp là đ ất trống, Chùa L không chứng minh đư ợc việc sử dụng đất 
hợp pháp và đã rút yêu c ầu khiếu nại, UBND t ỉnh Lâm Đ ồng có văn b ản chấp 
nhận vi ệc rút khi ếu n ại c ủa chùa L, t ừ đó Hợp tác xã và Ủy ban nhân dân 
phường L1 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hơn n ữa, chùa L đã 
biết bị đơn quản lý, s ử dụng đất trong th ời gian dài nhưng không có ý ki ến gì, 
đến 2004 m ới tranh ch ấp. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bị 
đơn là đúng quy đ ịnh pháp lu ật. Bản án sơ th ẩm chấp nhận yêu c ầu khởi kiện 
của nguyên đơn là không phù h ợp. Đề nghị Hội đồng xét x ử chấp nhận kháng 
cáo của Hợp tác xã nông nghi ệp T, UBND t ỉnh Lâm Đ ồng và kháng ngh ị của 
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đ ồng, sửa bản án sơ th ẩm theo 
hướng không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. 
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
Sau khi nghiên c ứu các tài li ệu có trong h ồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại 
phiên tòa và căn c ứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận 
định: 
[1] Về tố tụng: Quyết định kháng nghị số 147/QĐKNPT-KKS-DS ngày 
31/01/2020 c ủa Vi ện trư ởng Vi ện ki ểm sát nhân dân t ỉnh Lâm Đ ồng và đ ơn 
kháng cáo của Hợp tác xã nông nghiệp T, UBND tỉnh Lâm Đồng làm trong thời 
hạn luật định, được Hội đồng xét xử xem xét theo trình tự phúc thẩm.  
[2] Về nội dung:  
[2.1] Nguyên đơn Chùa L khởi kiện yêu cầu bị đơn Hợp tác xã nông 
nghiệp T trả lại diện tích đất 947,6m2 thuộc thửa đất số 189, tờ bản đồ số 25, tọa 
lạc tại phường L1, thị xã B, tỉnh Lâm Đ ồng và yêu cầu bị đơn UBND phường 
L1 trả lại diện tích đất 211m 2 thuộc thửa số 817, tờ bản đồ số 25, tọa lạc tại

13 
 
phường L1, thị xã B, tỉnh Lâm Đồng; đồng thời hủy giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất đã cấp, hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất đối với các thử a đất nêu 
trên. 
Hợp tác xã nông nghiệp T và UBND phường L1 không đồng ý với yêu 
cầu khởi kiện của Chùa L với lý do các thửa đất tranh chấp trên Hợp tác xã T đã 
nhận chuyển nhượng lại của bà Hồ Thị B  và sử dụng hợp pháp, sau đó cho 
UBND phường L1 sử dụng một phần để xây hội trường sinh hoạt cộng đồng cho 
tổ dân phố 3, phường L1; Hợp tác xã nông nghiệp T và UBND phường L1 đăng 
ký kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; Chùa L không có ý 
kiến phản đối đối với việc sử dụng, xây dựng các công trình trên đất của Hợp tác 
xã nông nghiệp T và UBND phường L1. 
[2.2] Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét 
xử xét thấy:  
[2.2.1] Bị đơn Hợp tác xã nông nghiệp T và UBND phường L1 thừa nhận 
nguồn gốc đất trước đây do Hợp tác xã nông nghiệp T nhận chuyển nhượng hợp 
pháp của bà Hồ Thị B; bà Hồ Thị B nhận chuyển nhượng từ bà Hoàng Tuệ Kh. 
Tuy nhiên, những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của bà Hồ Thị B có 
lời khai xác định phần đất tranh chấp do bà B thuê lại của Chùa L, t rả tiền thuê 
đất hàng năm; sau khi thuê đất bà B xây dựng nhà xưởng chế biến trà; năm 1986 
bà B bán lại xác nhà cho Hợp tác xã T, không bán đất. 
Xét thấy, lời trình bày của những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng 
của bà Hồ Thị B, ông Huỳnh Chánh Kh (chồng bà B) phù hợp với các tài li ệu, 
chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, cụ thể: Ngày 04/11/1969 bà Hoàng Tuệ Kh lập 
“Giấy bán nhà” cho bà Hồ Thị B với nội dung bà Kh bán cho bà B một cái nhà 
gồm 05 căn, mỗi căn 4m ngang, 10m sâu, làm bằng gỗ, tọa lạc trên đất của Chùa 
L v ới s ố bạc 200.000 đ ồng; có xác nh ận c ủa Thư ợng t ọa Thích Huy ền M  là 
Tổng Thư ký Vi ện hóa đạo Giáo hội phật giáo Vi ệt Nam, trụ trì Chùa L. Ngày 
05/11/1969, Thượng tọa Thích Huyền M lập văn bản cho bà Hồ Thị B thuê một 
lô đất của Chùa L có di ện tích 30m x 20m, m ỗi năm bà B phải trả cho Chùa L 
tiền thuê đ ất là 15.000 đ ồng vào ngày 15/01 dương l ịch. Hội đồng xét x ử xét 
thấy có cơ s ở xác định bà Hồ Thị B sử dụng phần diện tích đất tranh chấp trên 
cơ sở thuê đất của Chùa L; bà B nhận chuyển nhượng của bà Kh tài sản là căn 
nhà trên đất chứ không phải quyền sử dụng đất bởi lẽ ngay sau khi nhận chuyển 
nhượng căn nhà thì bà B lập hợp đồng thuê đất với Chùa L.  
Đến ngày 07/3/1980, bà Hồ Thị B và ông Huỳnh Chánh Kh lập “Giấy cho 
mượn nhà” nội dung cho Hợp tác xã nông nghiệp T mượn ngôi nhà 05 gian, lợp 
tôn, vách xây chung quanh, cao 1,5m đ ể làm nhà kho. Ngày 15/7/1986, bà Hồ 
Thị B và Hợp tác xã nông nghi ệp T l ập “Biên b ản họp giải quyết nhà” có n ội 
dung bà B thống nhất nhận giá tr ị xác nhà với số tiền 30.000 đ ồng và 100 t ấm 
tôn. Như vậy, sau khi mua lại xác nhà của bà Hoàng Tuệ Kh, bà B, ông Kh tiếp 
tục thuê đ ất của Chùa L đ ể làm xưởng chế biến trà; sau đó cho H ợp tác xã T 
mượn lại căn nhà này làm nhà kho, đ ến ngày 15/7/1986 thì t hống nhất bán l ại

14 
 
xác nhà cho Hợp tác xã T.  
Nội dung kháng ngh ị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân t ỉnh Lâm 
Đồng và kháng cáo của Hợp tác xã T, UBND tỉnh Lâm Đồng cho rằng nội dung 
văn b ản ngày 15/7/1986 th ực ch ất là nh ận chuy ển như ợng toàn b ộ quyền s ử 
dụng đất, quyền sở hữu nhà nhưng do Luật đất đai thời điểm đó không cho phép 
chuyển nhượng quyền sử dụng đất nên các bên ch ỉ lập văn b ản nội dung mua 
bán căn nhà. H ội đồng xét x ử xét thấy việc cho r ằng các bên l ập văn b ản mua 
bán xác nhà thay vì chuyển nhượng quyền sử dụng đất không được những người 
kế thừa quy ền và nghĩa v ụ của bà Hồ Thị B (bên bán) công nh ận, không có 
chứng cứ chứng minh, mang tính chất suy diễn. Mặt khác, bà Hồ Thị B sử dụng 
đất trên cơ sở thuê của Chùa L nên việc bà Hồ Thị B thỏa thuận chuyển nhượng 
cho Hợp tác xã T nếu có cũng không đúng quy định pháp luật.  
[2.2.2] Đối với quá trình sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất:  
Việc các bị đơn quản lý, sử dụng đất là có thực trên thực tế; tuy nhiên 
Hợp tác xã T sử dụng trên cơ sở mượn nhà của gia đình bà Hồ Thị B  để làm 
kho, hiện nay Hợp tác xã T cũng không sử dụng mà cho ông Võ Văn Q , ông 
Nguyễn Hữu Q1 mượn; quá trình Hợp tác xã T và UBND phường L1 sử dụng, 
Chùa L đã có tranh chấp, khiếu nại yêu cầu được giải quyết từ năm 20 04 nên 
không thuộc trường hợp sử dụng ổn định, hợp pháp, ngay tình. 
Quá trình giải quyết khiếu nại của Chùa L, UBND tỉnh Lâm Đồng ban 
hành Văn bản số 1963/UB ngày 24/5/2004 có nội dung chấp nhận việc rút đơn 
khiếu nại của Chùa L; Văn bản số 4186/UBND-TD ngày 21/7/2016 nội dung 
không tiếp tục giải quyết khiếu nại đối với việc đòi đất Hợp tác xã T của Chùa 
L. Kháng nghị của Viện kiểm sát và kháng cáo của bị đơn, người có quyền lợi, 
nghĩa vụ liên quan cho rằng yêu cầu của Chùa L đã được giải quyết nên không 
có cơ sở chấp nhận là không phù hợp. Bởi lẽ, việc rút khiếu nại của Chùa L trên 
cơ sở biên bản ghi nhớ ngày 20/2/2004 giữa Chùa L với Hợp tác xã T về việc 
thỏa thuận giải quyết tranh chấp quyền sử dụng đất; sau khi lập biên bản này thì 
Chùa L thực hiện việc rút đơn khiếu nại nhưng sau đó các bên không thực hiện 
được thỏa thuận như nội dung văn bản ngày 20/2/2004. Chùa L tiếp tục khiếu 
nại thì UBND tỉnh Lam Đồng ban hành Văn bản số 4186/UBND-TD ngày 
21/7/2016 không tiếp tục giải quyết khiếu nại của Chùa L vì n gày 09/4/2004 
Chùa L đã rút đơn khiếu nại. Như vậy, việc tranh chấp quyền sử dụng đất giữa 
Chùa L và Hợp tác xã T chưa được các cơ quan có thẩm quyền giải quyết. Nay 
Chùa L khởi kiện tại Tòa án yêu cầu giải quyết là đúng quy định pháp luật. 
[2.2.3] Từ nhữn g phân tích trên, Hội đồng xét xử xét thấy có cơ sở xác 
định Chùa L là chủ sở hữu hợp pháp đối với quyền sử dụng đất tranh chấp. 
UBND tỉnh Lâm Đồng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Hợp tác xã 
T và UBND phường L1 là không đúng quy định pháp luật.  
Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị 
đơn trả lại diện tích đất tranh chấp cho nguyên đơn, hủy giấy chứng nhận quyền

15 
 
sử dụng đất đã cấp cho nguyên đơn, hủy hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất 
giữa Hợp tác xã nông nghiệp T v à Quỹ hỗ trợ phát triển Hợp tác xã tỉnh Lâm 
Đồng; buộc nguyên đơn thanh toán cho bị đơn giá trị tài sản trên đất là có căn 
cứ; đúng quy định pháp luật. Do đó, không có cơ sở chấp nhận kháng nghị của 
Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng, kháng c áo của Hợp tác xã 
nông nghiệp T và UBND tỉnh Lâm Đồng; cần giữ nguyên bản án sơ thẩm. 
[3] Các quyết định khác c ủa bản án sơ th ẩm không có kháng cáo, kháng 
nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị. 
[4] Do kháng cáo không đư ợc chấp nhận nên Hợp tác xã nông nghi ệp T 
và UBND tỉnh Lâm Đồng phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. 
Vì các lẽ trên, 
QUYẾT ĐỊNH: 
Căn khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; 
Không ch ấp nh ận Quyết đ ịnh kháng ngh ị số 147/QĐKNPT-KKS-DS 
ngày 31/01/2020 c ủa Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân t ỉnh Lâm Đ ồng và 
kháng cáo c ủa bị đơn Hợp tác xã nông nghi ệp T, người có quyền lợi, nghĩa v ụ 
liên quan UBND tỉnh Lâm Đồng.  
Giữ nguyên Bản án dân s ự sơ thẩm số 02/2020/DS-ST ngày 17 tháng 01 
năm 2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng. 
Áp dụng Điều 247 Bộ luật Dân sự năm 2005; Điều 163, khoản 2 Điều 357 
Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 51 Luật Đất đai năm 2003; Điều 166, Điều 167, 
Điều 188, Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 
14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, 
miễn giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 
Tuyên xử: 
I/. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Chùa L. 
1/. Xác định diện tích đất 920,2m 2 thuộc thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 
tọa lạc tại p hường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng thuộc quyền quản lý, sử 
dụng của nguyên đơn Chùa L. 
Buộc Hợp tác xã nông nghiệp T trả lại cho Chùa L diện tích đất 920,2m 2 
thuộc thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thành phố B, tỉnh 
Lâm Đồng. (có họa  đồ lô đất ngày 16/02/2017 do Văn phòng đăng ký đất đai 
tỉnh Lâm Đồng đo vẽ kèm theo). 
Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AN 949274 do Ủy ban nhân 
dân tỉnh Lâm Đồng cấp cho Hợp tác xã nông nghiệp T vào ngày 20/4/2009 đối 
với diện tích 947, 6m2 (đo đạc thực tế là 920,2m 2) thuộc thửa đất số 189 tờ bản 
đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thị xã B (nay là thành phố B), tỉnh Lâm Đồng. 
Hủy hợp đồng thế chấp số 03 ngày 20/3/2017 giữa Hợp tác xã nông

16 
 
nghiệp T với Quỹ hỗ trợ phát triển hợp tác xã tỉnh Lâm Đồng đối với giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất số AN 949274 do Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng cấp 
cho Hợp tác xã nông nghiệp T vào ngày 20/4/2009 đối với diện tích 947,6m2 (đo 
đạc thực tế là 920,2m2) thuộc thửa đất số 189 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường 
L1, thị xã (nay là thành phố) B, tỉnh Lâm Đồng.  
2/. Xác định diện tích đất 211m2 thuộc thửa đất số 817 tờ bản đồ số 25 tọa 
lạc tại phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng thuộc quyền quản lý, sử dụng 
của nguyên đơn Chùa L. 
Buộc Ủy ban nhân dân phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng trả lại 
cho Chùa L diện tích đất 211m2 thuộc thửa đất số 817 tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại 
phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. (có họa đồ lô đất ngày 16/02/2017 do 
Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Lâm Đồng đo vẽ kèm theo). 
Hủy giấy chứng nhậ n quyền sử dụng đất số BQ 044805 do Ủy ban nhân 
dân tỉnh Lâm Đồng cấp cho Ủy ban nhân dân phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm 
Đồng vào ngày 10/01/2014 đối với diện tích đất 211m 2 thuộc thửa đất số 817 tờ 
bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. 
3/. Giao toàn bộ tài sản trên diện tích đất thuộc các thửa đất số 189 và 
thửa đất số 817 cùng tờ bản đồ số 25 tọa lạc tại phường L1, thành phố B, tỉnh 
Lâm Đồng cho Chùa L được quyền sở hữu, sử dụng. 
Buộc nguyên đơn Chùa L phải thanh toán cho Hợp t ác xã nông nghiệp T 
giá trị tài sản trên đất tương ứng với số tiền là 136.947.800đ (một trăm ba mươi 
sáu triệu chín trăm bốn mươi bảy nghìn tám trăm đồng). Buộc nguyên đơn Chùa 
L phải thanh toán cho Ủy ban nhân dân phường L1, thành phố B, tỉnh Lâm 
Đồng giá trị tài sản trên đất tương ứng với số tiền là 126.378.000đ (một trăm hai 
mươi sáu triệu ba trăm bảy mươi tám nghìn đồng). 
Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, người phải 
thi hành án không thi hành khoản tiền nêu trên thì còn phải chịu tiền lãi phát 
sinh đối với số tiền chậm thi hành án theo quy định tại Điều 357 và khoản 2 
Điều 468 của Bộ luật dân sự tương ứng với thời gian chậm thi hành án. 
4/. Sau khi thực hiện xong nghĩa vụ thanh toán của bản án, nguyên đơn 
Chùa L được quyền liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để đăng ký kê khai 
và xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.  
II/. Án phí dân s ự sơ th ẩm và các chi phí t ố tụng đư ợc th ực hi ện theo 
quyết định của bản án sơ thẩm. 
III/. Các quyết định khác của bản án sơ th ẩm không có kháng cáo, kháng 
nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị. 
IV/. Án phí dân sự phúc thẩm:  
Hợp tác xã nông nghiệp T phải chịu 300.000 đồng; được khấu trừ 300.000 
đồng tạm ứng án phí đã n ộp theo biên lai thu s ố 0019941 ngày 05/3/2 020 của 
Cục Thi hành án dân sự tỉnh Lâm Đồng; đương sự đã thực hiện xong.

17 
 
Ủy ban nhân dân t ỉnh Lâm Đồng phải chịu 300.000 đồng; được khấu trừ 
300.000 đ ồng t ạm ứng án phí đã n ộp theo biên lai thu s ố 0001958 ngày 
31/3/2020 của Cục Thi hành án dân s ự tỉnh Lâm Đồng; đương s ự đã thực hiện 
xong. 
V/. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án. 
VI/. Trong trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật 
thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân 
sự có quyền thoả thuận thi hành án, quy ền yêu c ầu thi hành án, t ự nguyện thi 
hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui đ ịnh tại các Điều 6,7 và 9 Lu ật 
thi hành án dân s ự, thời hiệu thi hành án đư ợc thực hiện theo qui đ ịnh tại Điều 
30 Luật thi hành án dân sự. 
 
Nơi nhận:  
- Tòa án nhân dân tối cao;   
- VKSND cấp cao tại TP.HCM; 
- TAND tỉnh Lâm Đồng; 
- VKSND tỉnh Lâm Đồng; 
- Cục THADS tỉnh Lâm Đồng;  
- ĐS (9); 
- Lưu VP(3), HS(2).19b. 
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM 
THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 
 
 
 
 
Hoàng Thanh Dũng