TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO 
TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 
   Bản án số: 23/2022/DS-PT 
   Ngày 13 tháng 01 năm 2022 
“V/v tranh chấp chia di sản thừa kế; yêu cầu 
hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. 
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có: 
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa:  Bà Trần Thị Thúy Hồng. 
Các thẩm phán:  Bà Trần Thị Hòa Hiệp. 
 Ông Tô Chánh Trung. 
- Thư ký phiên tòa: Ông Phạm Quang Hiển- Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao 
tại Thành phố Hồ Chí Minh.  
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành ph ố Hồ Chí Minh 
tham gia phiên tòa: Bà Phạm Thị Thanh Tuyết - Kiểm sát viên cao cấp. 
Ngày 13 tháng 01 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố 
Hồ Chí Minh  xét x ử phúc th ẩm công khai vụ án thụ lý s ố: 116 /2021/TLPT-DS 
ngày 25 tháng 01 năm 2021 về việc “Tranh chấp chia di s ản thừa kế, yêu cầu hủy 
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. 
Do Bản án dân s ự sơ th ẩm số 28/2020/DS-ST ngà y 15/7/2020 của Tòa án 
nhân dân tỉnh An Giang bị kháng cáo. 
Theo Quyết định đưa v ụ án ra xét x ử phúc thẩm số 2876/2021/QĐ-PT ngày 
16 tháng 12 năm 2021 giữa các đương sự: 
1. Nguyên đơn: Bà Trần Thị N, sinh năm 1943 (chết ngày 08/3/2019); 
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà Trần Thị N gồm: 
1.1 Bà Trần thị M, sinh năm 1948.  
Địa chỉ: Tổ 11, Ấp Hòa P, thị trấn A, huyện Châu T, tỉnh An Giang (có mặt). 
1.2. Bà Trần Thị S, sinh năm 1951 (chết ngày 23/4/2019). 
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà Trần Thị S gồm:  
1.2.1. Ông Nguyễn Phú S, sinh năm 1972 (vắng mặt).  
Địa chỉ: Ấp Tân T, xã Tân H, huyện B, tỉnh Đồng Tháp.  
1.2.2. Bà Nguyễn Tố N, sinh năm 1975 (vắng mặt). 
Địa chỉ: Khóm Châu Q, phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang.

2 
 
1.2.3. Bà Nguyễn Tố N1, sinh năm 1977 (có mặt). 
Địa chỉ: Tổ 12, Khóm Châu Q, phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang. 
1.3. Bà Trần Thị H, sinh năm 1956 (vắng mặt). 
Địa chỉ: Ấp Tân P, xã Tân H, huyện B, tỉnh Đồng Tháp. 
Đại diện hợp pháp của bà Huê: Bà Trần Thị Thu N, sinh năm 1983.  
Địa chỉ: Khóm 3, Khóm Châu Q 1, thành phố Đ, tỉnh An Giang (Theo văn bản 
ủy quyền ngày 19/5/2021), có mặt. 
1.4. Bà Trần Thị S1, sinh năm 1961 (vắng mặt). 
Địa chỉ: Số 29/64 tổ 20, Khóm Châu Q  1, phường C, thành phố Đ, tỉnh An 
Giang. 
Người đại diện hợp pháp của bà Son: Ông Nguyễn Văn B, sinh năm 1955.  
Địa ch ỉ: T ổ 20, Khóm Châu Q  1, phường C , thành ph ố Đ, t ỉnh An Giang 
(Theo văn bản ủy quyền ngày 27/11/2019), có mặt. 
2. Bị đơn: Bà Lê Thị L, sinh năm 1951 (có mặt).  
Địa chỉ: số nhà 723, đường T nối dài, khóm Châu L  2, phường C, thành phố 
Đ, tỉnh An Giang (nay là Số 131, tổ 8, Khóm Châu Q, phường C, thành phố Đ, tỉnh 
An Giang). 
- Người đại diện hợp pháp của bị đơn bà Lê Thị L: ông Lê Chí H , sinh năm 
1973.  
Địa chỉ:  S ố 68, tổ 12, khóm 7, phư ờng Châu Phú A, thành phố Đ, tỉnh An 
Giang (Theo văn bản ủy quyền ngày 20/11/2018), có mặt. 
Người bảo vệ quyền và l ợi ích h ợp pháp c ủa bị đơn có: Lu ật sư Lôi Văn Đ - 
Văn phòng luật sư H, thuộc Đoàn luật sư tỉnh An Giang (xin xét xử vắng mặt). 
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: 
3.1 Ông Trần Văn G, sinh năm 1988 (có mặt). 
3.2. Ông Trần Văn T, sinh năm 1990 (có mặt). 
Địa chỉ: Tổ 8, Khóm Châu Q; phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang. 
3.3. Bà Trần Thị Thu T, sinh năm 1992 (có mặt). 
Địa chỉ: Số 142, khóm Lê Văn T, phường Khánh H, thị xã V, tỉnh Sóc Trăng. 
3.4. Bà Trần Thị Thu T1, sinh năm 1996 (có mặt). 
Địa chỉ: Tổ 8, Khóm Châu Q; phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang. 
3.5 Bà Nguyễn Thị C, sinh năm 1948 (vắng mặt). 
3.6. Bà Trần Thị Minh V, sinh năm 1974 (vắng mặt). 
3.7. Ông Trần Đình V, sinh năm 1976 (vắng mặt). 
3.8. Ông Trần Văn Đình T, sinh năm 1979 (vắng mặt). 
3.9. Bà Trần Thị Minh N, sinh năm 1982 (vắng mặt).

3 
 
3.10. Bà Trần Thị Minh N1, sinh năm 1985 (vắng mặt). 
Cùng địa chỉ: tổ 24, Khóm Châu Q, phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang.  
3.11. Bà Dương Thị H, sinh năm 1966. (vắng mặt). 
3.12. Ông Trần Văn Quí L, sinh năm 1993 (vắng mặt). 
3.13. Bà Trần Thị Huyền L, sinh năm 1987 (vắng mặt). 
Cùng địa chỉ: tổ 9, Khóm Châu Q, phường C, Thành phố Đ, tỉnh An Giang. 
3.14. Bà Trần thị M, sinh năm 1948 (có mặt). 
Địa chỉ: Tổ 11,ấp Hòa P4, thị trấn A, huyện Châu T, tỉnh An Giang. 
3.15 Ông Nguyễn Phú S, sinh năm 1972 (vắng mặt). 
Địa chỉ: Ấp Tân Thới, xã Tân H, huyện B, tỉnh Đồng Tháp. 
5.16. Bà Nguyễn Tố N, sinh năm 1975 (vắng mặt). 
Địa chỉ: Khóm Châu Q, phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang. 
3.17. Bà Nguyễn Tố N1, sinh năm 1977 (có mặt). 
Địa chỉ: Khóm Châu Q, phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang. 
3.18. Bà Trần Thị H, sinh năm 1956 (vắng mặt). 
Địa chỉ: ấp Tân Phong, xã Tân Huề, huyện B, tỉnh Đồng Tháp. 
Đại diện hợp pháp của bà Huê: Bà Trần Thị Thu N, sinh năm 1983.  
Địa chỉ: Khóm 3, Châu Phú A, Châu Đ ốc, tỉnh An Giang (Theo văn b ản ủy 
quyền ngày 19/5/2021), có mặt. 
3.19. Bà Trần Thị S1, sinh năm 1961 (vắng mặt) 
Địa chỉ: số nhà 29/64, t ổ 20, Khóm Châu Q  1, phường C, thành phố Đ, tỉnh 
An Giang. 
- Người đại diện theo ủy quyền của bà Son: Ông Nguyễn Văn B , sinh năm 
1955.  Địa chỉ: Khóm Châu Q 1, phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang (Theo văn 
bản ủy quyền ngày 27/11/2019), có mặt). 
3.20. Ủy ban nhân dân thành phố Đ, tỉnh An Giang (vắng mặt). 
Địa chỉ: Khóm Châu Q 3, phường C, Thành phố Đ, tỉnh An Giang. 
4. Người kháng cáo:  
4.1. Bà Lê Thị L là bị đơn. 
4.2. Ông Trần Văn G , ông Trần Văn T, bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu 
T1 là những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. 
NỘI DUNG VỤ ÁN: 
- Trong đơn khởi kiện ngày 22 tháng 7 năm 2018 và trong quá trình giải quyết 
vụ án nguyên đơn bà Trần Thị N và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng 
của bà Trần Thị N trình bày: Vợ chồng cụ Trần Văn G1 và cụ Cụ T1 có 08 người 
con gồm: Trần Thị N, Trần Văn C, Trần thị M, Trần Thị S, Trần Văn D, Trần Thị

4 
 
H, Trần Thị S1 và Trần Văn Quý M.  Ngày 17/02/1999 cụ G1 và cụ T1 lập “Tờ di 
chúc (phân chia di s ản)”, có tất cả các con và có người làm chứng ông Huỳnh Văn 
Hoài và ông Huỳnh Văn Vọng ký tên. Nội dung tờ di chúc có phân chia tài s ản cụ 
thể cho từng người con, riêng bà N được phân chia căn nhà mà cụ G1 và cụ bà 
Truyền đang ở để bà N có trách nhiệm trông coi, qu ản lý và làm ph ủ thờ. Do thời 
điểm lập di chúc,  bà N đi tu, nên vợ chồng ông D, bà L có xin cho ở nhờ tại căn 
nhà mà cụ G1, cụ T1 lập di chúc đ ể lại cho bà N. Năm 2014 ông D chết, bà L và 
người con út ở tại căn nhà thờ nhưng không thực hiện việc thờ cúng, nên bà N đòi 
lại nhà và đất nhưng bà L không đồng ý trả. Sau đó bà N phát hiện ông D, bà L đã 
tự ý làm thủ tục đăng ký kê khai và đã được Ủy ban nhân dân thị xã Đ nay là thành 
phố Đ tỉnh An Giang cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Trần Văn D, 
Lê Thị L đứng tên với diện tích 92,7m2 đất ngày 30/8/2005. 
Bà N khởi kiện yêu cầu Tòa án chia di sản thừa kế của cụ Trần Văn G1 và cụ 
Cụ T1 để lại theo di chúc l ập ngày 17/02/1999; yêu c ầu h ủy G iấy ch ứng nh ận 
quyền sử dụng đất số H1388bE của Ủy ban nhân dân thị xã Đtỉnh An Giang cấp 
ngày 30/8/2005 cho ông Trần Văn D, bà Lê Thị L. 
Ngày 08/3/2019 bà N chết, những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng 
của bà N gồm: bà Trần thị M; bà Trần Thị S, bà Trần Thị H và bà Trần Thị S1 
giữ nguyên yêu c ầu kh ởi ki ện và yêu c ầu giao  cho bà Trần th ị M được nh ận 
phần di s ản th ừa k ế bà N  được hưởng để bà M  quản lý sử dụng để thờ cúng.  
Không ch ấp nh ận yêu c ầu c ủa bà L  về việc đòi bà N  trả số tiền 120.000.000 
đồng vì bà N  không có vay c ủa bà L ; không ch ấp nh ận tr ả 30% giá tr ị căn nhà 
công sức giữ gìn tài s ản. Đối với chi phí s ửa chữa, xây m ới nhà v ệ sinh thì đồng 
ý hoàn tr ả cho bà Lê Th ị L với số tiền là 30.000.000 đ ồng; không đồng ý trả lại 
Giấy chứng nh ận quy ền sử dụng đất số H1388bE hiện các đồng thừa kế của bà N 
đang quản lý. 
 - Bị đơn bà Lê Thị L có ông Lê Chí H đại diện theo ủy quyền trình bày: Năm 
1986 ông D cưới bà L, khi đó đã có đất và nhà trên đất, phía sau nhà có phần đất là 
02 cái hầm nuôi cá. Ông D có nói là đã mua diện tích đất và cất căn nhà này. Đ ến 
năm 2004 ông D mới đi kê khai phần đất để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đất. Khi đo đạc và cơ quan có thẩm quyền niêm yết các thủ tục để cấp giấy 
thì bà N và các anh ch ị em không có ý ki ến và không ai tranh ch ấp nên năm 2005 
ông D, bà L được Ủy ban nhân dân  thị xã Đ  tỉnh An Giang c ấp giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất số H1388bE với di ện tích 92,70m 2. Hiện tại căn nhà do bà L 
sống và con là Trần Văn G  đang s ử dụng để ở. Bà L không bi ết về di chúc c ủa 
cha m ẹ ông D  và không có ý ki ến hay yêu c ầu gì đ ối v ới di chúc này. Bà L  
không chấp nhận yêu c ầu của nguyên đơn.  Do đó bà L có yêu c ầu các đồng thừa 
kề của bà N phải trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số số H1388bE, do 
Ủy ban nhân dân thị xã Đ(nay là thành phố Đ) tỉnh An Giang cấp ngày 30/8/2005 
cho ông Trần Văn D, bà Lê Thị L; 
Trong quá trình s ử dụng nhà bà L  có s ửa ch ữa ph ần nhà b ếp, di ện tích 
ngang 05m, dài 07m, làm nhà v ệ sinh với tổng chi phí kho ảng 80.000.000 đ ồng. 
Ngoài ra lúc ông D  còn s ống, bà N  có mư ợn 50.000.000 đ ồng nhưng đ ến nay 
không tr ả vốn, lãi. Việc đưa tiền này cũng không có gi ấy tờ gì chứng minh.  Nay 
bà L yêu cầu đồng thừa kế của bà N phải trả lại số tiền đã vay 50.000.000 đ ồng

5 
 
(năm mươi tri ệu đồng) và tiền lãi 70.000.000 đ ồng (b ảy mươi tri ệu đồng); y êu 
cầu đồng thừa kế của bà N phải trả lại 30% giá tr ị tài sản tranh ch ấp (nhà + đất) 
là công s ức giữ gìn di sản; yêu cầu đồng thừa kề của bà N phải trả lại chi phí s ửa 
chữa và xây d ựng thêm tr ị giá 80.000.000 đ ồng (tám mươi tri ệu đồng). 
- Tại Văn bản số 3013/UBND-NC ngày 12/10/2018 người có quyền lợi, nghĩa 
vụ liên quan Ủy ban nhân dân thành phố Đ có ý kiến như sau: 
Về nguồn gốc và trình t ự, thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 
H1388bE do UBND thị xã Đ (nay là thành ph ố Đ) c ấp ngày 30/8/2005 cho ông 
Trần Văn D và Lê Thị L là thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định tại Quyết 
định số 272/2002/QĐ.UB ngày 30/01/2002 của UBND tỉnh An Giang quy đ ịnh về 
trình tự, thủ tục xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá 
nhân có nhà đ ất trên đ ịa bàn t ỉnh an Giang. Do đó, yêu c ầu của bà N hủy Gi ấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất số H1388bE do UBND thị xã Đ (nay là thành phố 
Đ) cấp ngày 30/8/2005 cho ông Trần Văn D và Lê Thị L là không có cơ sở. 
- Người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Trần Văn G , ông Trần Văn T : 
Tòa án đã triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt và cũng không có văn b ản trình bày ý 
kiến. 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu 
T1 có ý kiến: Nhà và đ ất của ông D bà L được cơ quan có th ẩm quyền cấp Giấy 
chứng nhận hợp pháp, nên không đồng ý theo yêu cầu của nguyên đơn. 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Dương Thị H, ông Trần Văn Quí 
L, bà Trần Thị Huyền L: Được Tòa á n triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt và cũng 
không có văn bản trình bày ý kiến. 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị C, bà Trần Thị Minh 
V, ông Trần Đình V , ông Trần Văn Đình T , bà Trần Thị Minh N và bà Trần Thị 
Minh N1 có ý ki ến như sau:  Các đương s ự là người thừa kế của ông Trần Văn C  
thống nhất với trình bày c ủa nguyên đơn v ề TỜ DI CHÚC l ập ngày 17.02.1999 
(02.01 Kỷ Mão). Ông Chỉnh đã nhận phần tài sản theo di chúc, sau khi ông Ch ỉnh 
chết thì các đồng thừa kế đang sử dụng. Đối với phần di s ản để thờ cúng theo d i 
chúc ghi rõ: “Căn nhà vợ chồng tôi đang ở sẽ được giao lại cho Trần Thị N và sẽ là 
phủ thờ của gia đình sau này”. Các đương sự Nguyễn Thị C, bà Trần Thị Minh V, 
ông Trần Đình V, ông Trần Văn Đình T, bà Trần Thị Minh N và bà Trần Thị Minh 
N1 thống nhất theo định đoạt của cụ G1 và cụ T1, nên không có yêu c ầu gì thêm. 
Đề nghị Tòa án xem xét giải quyết chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà 
Trần Thị N, xin được vắng mặt khi Tòa án giải quyết vụ án. 
Tại b ản án dân s ự sơ th ẩm s ố 28/2020/DS-ST ngày 15/7/2020  của Tòa án 
nhân dân tỉnh An Giang đã quyết định: 
Căn cứ khoản 5 Đi ều 26, Đi ều 34, đi ểm a kho ản 1 Đi ều 37, đi ểm a kho ản 1 
Điều 38, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 147, khoản 2 Điều 227, Điều 228, Điều 273 
và Điều 280 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; 
Căn cứ Điều 649, Điều 650, Điều 655, Điều 657, Điều 670 của Bộ luật dân sự 
năm 1995; khoản 4 Điều 32 của Luật tố tụng hành chính năm 2015; Ngh ị quyết số 
326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14

6 
 
quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa 
án. Tuyên xử: 
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ 
tố tụng của nguyên đơn bà Trần Thị N về yêu cầu được chia di sản thừa kế của cụ 
Trần Văn G1 và cụ Cụ T1 theo di chúc ngày 17/02/1999 dương lịch: 
- Buộc bà Lê Thị L, ông Trần Văn G, ông Trần Văn T, bà Trần Thị Thu T1 và 
bà Trần Thị Thu T có trách nhi ệm giao tr ả cho bà Trần thị M căn nhà di ện tích 
88,9m2 nằm trong di ện tích đ ất 92,7m2 tại các đi ểm 27, 28, 29, 30 , 31, 32 (Theo 
Bản trích đo hiện trạng của Văn phòng Đăng ký đ ất đai - Chi nhánh Châu Đốc lập 
ngày 31/10/2018). 
- Hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H1388bE, ngày 30/8/2005 của 
Ủy ban nhân dân thị xã Đ(nay là thành phố Đ) tỉnh An Giang c ấp cho ông Trần 
Văn D và bà Lê Thị L đứng tên. 
2. Không chấp nhận yêu cầu của bị đơn bà Lê Thị L về việc đòi những người 
kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của bà Trần Thị N do bà Trần thị M đại diện 
phải trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H1388bE, ngày 30/8/2005 của Ủy 
ban nhân dân thị xã Đ(nay là thành phố Đ) tỉnh An Giang cấp cho ông Trần Văn D 
và bà Lê Thị L;  
3. Buộc những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà Trần Thị N do 
bà Trần thị M đại diện phải trả cho bà Lê Thị L chi phí sửa chữa, xây dựng số tiền 
là 43.627.944 đ ồng và công s ức gi ữ gìn di s ản s ố tiền 56.812.388 đ ồng 
(568.123.880 x 10%). Tổng cộng: 100.440.332 đồng (một trăm triệu bốn trăm bốn 
mươi ngàn ba trăm ba mươi hai đồng). 
Ngoài ra án sơ thẩm còn quyết định về đình chỉ giải quyết yêu cầu phản tố của 
bà Lê Thị L đối với những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của bà Trần 
Thị N do bà Trần thị M đại diện phải trả số tiền 120.000.000 đồng; về việc bà Son 
đồng ý di d ời đ ồ đạc tr ả lại cho Bà M  diện tích 5,0m2 đất theo các  đi ểm 
37,8,26,7,18,39 thuộc thửa đất số130 tờ bản đồ số 33 tọa lạc tại Phường C, thành 
phố Đ, tỉnh An Giang; về việc Mừng có trách nhi ệm liên h ệ với cơ quan có th ẩm 
quyền để đăng ký xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở 
theo quy định của pháp luật; về thời hạn lưu cư của bà Lê Thị L, ông Trần Văn G, 
ông Trần Văn T , bà Trần Thị Thu T1 và bà Trần Thị Thu T; về lãi suất chậm thi 
hành án; v ề chi phí tố tụng; về án phí dân s ự sơ thẩm và quyền kháng cáo, kháng 
nghị theo quy định của pháp luật. 
- Ngày 27/7/2020 bị đơn bà Lê Thị L, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên 
quan ông Trần Văn G , ông Trần Văn T , bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu T1 
kháng cáo b ản án sơ th ẩm yêu c ầu Tòa án c ấp phúc th ẩm gi ải quy ết bu ộc bên 
nguyên đơn trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà L và các con của bà, 
bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. 
Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay: 
- Bị đơn bà Lê Thị L có ông Lê Chí H làm đại diện giữ nguyên yêu cầu kháng 
cáo yêu cầu Tòa án c ấp phúc thẩm bác toàn b ộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn 
và yêu cầu nguyên đơn trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà L và các

7 
 
con của bà. 
- Những người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Trần Văn G , ông Trần 
Văn T, bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu T1 giữ nguyên yêu cầu kháng cáo yêu 
cầu Tòa án c ấp phúc th ẩm bác toàn b ộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn  và yêu 
cầu bà M trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà L và các con của bà. 
- Người kế thừa quyền và nghĩa vụ của nguyên đơn Trần Thị N có bà Trần thị 
M làm đại điện đề nghị bác yêu cầu kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm. 
- Bà Nguyễn Thị Huê có bà Trần Thị Thu N làm đại diện yêu cầu bác kháng 
cao giữ nguyên bản án sơ thẩm. 
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại thành phố Hồ Chí Minh phát biểu 
quan điểm giải quyết vụ án:  
Về tố tụng: Những người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng đã thực 
hiện đúng quyền và nghĩa v ụ theo quy đ ịnh c ủa pháp lu ật t ố tụng dân s ự; Đơn 
kháng cáo của bị đơn bà Lê Thị L, những người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan 
ông Trần Văn G, ông Trần Văn T, bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu T1 hợp lệ 
đủ điều kiện để giải quyết theo th ủ tục phúc th ẩm. Các đương s ự trong vụ án đã 
được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vắng mặt nên đề nghị xét xử phúc thẩm 
vắng mặt các đương sự theo quy định tại Điều 296 Bộ luật tố tụng dân sự. 
Về nội dung kháng cáo: Tòa án cấp sơ thẩm chia di sản thừa kế theo di chúc là 
có căn cứ. Vì vậy đề nghị căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự bác đơn 
kháng cáo của bị đơn bà Lê Thị L, những người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan 
ông Trần Văn G , ông Trần Văn T , bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu T1, giữ 
nguyên bản án sơ thẩm.  
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh 
tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:  
[1] Đơn kháng cáo c ủa bị đơn bà Lê Thị L, những người có quyền lợi, nghĩa 
vụ liên quan ông Trần Văn G , ông Trần Văn T , bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị 
Thu T1 làm trong thời hạn luật định, đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục phúc 
thẩm. 
Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đã được triệu tập hợp lệ đến lần 
thứ hai mà v ẫn vắng mặt. Nên Tòa án  tiến hành phiên tòa phúc th ẩm xét x ử vắng 
mặt những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định tại khoản 3 Điều 
296 Bộ luật tố tụng dân sự. 
[2] Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà L và những người có quyền lợi nghĩa 
vụ liên quan ông Giáu, ông T, bà T và bà T1, thấy rằng: 
[2.1] Cụ G1 chết năm 2001, cụ T1 chết năm 2005. Cụ G1 và cụ T1 có 8 người 
con gồm: Trần Thị N, Trần Văn C, Trần thị M, Trần Thị S, Trần Văn D, Trần Thị 
H, Trần Thị S1 và Trần Văn Quý M . Vào ngày 17/02/1999 cụ G1 và cụ T1 có lập 
di chúc phân chia tài sản cho các con, trong đó bà Trần Thị N được hưởng căn nhà 
và đất hiện đang tranh chấp. “Tờ di chúc (phân chia di s ản)” lập ngày 17/02/1999 
dương lịch nhằm ngày mùng 2 tháng 01 năm K ỷ Mão 1999. Có ch ữ ký của người

8 
 
lập di chúc là c ụ Trần Văn G1 cụ Cụ T1, cùng 8 người con và người làm chứng là 
ông Huỳnh Văn Hoài và ông Huỳnh Văn Vọng ký tên.  
Theo di chúc thì bà N  được nh ận căn nhà c ủa cụ G1 và cụ T1 để lại. Tuy 
nhiên bà N khai rằng do bà N đi tu, nên ông D bà L hỏi mượn nhà để ở nhờ nên bà 
N đồng ý cho ông D và bà L vào ở nhờ trong căn nhà mà cụ Giản và cụ T1 để lại 
cho bà N. Năm 2014 ông D chết, bà N có nhu cầu lấy lại nhà để làm nơi thờ cúng 
cha mẹ thì bà L không trả, đồng thời bà N phát hiện ông D bà L đã đăng ký kê khai 
và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2005. Vì vậy bà N khởi kiện 
yêu cầu bà L cùng các con đang ở trong nhà phải trả lại nhà và đất cho bà N. Còn bị 
đơn bà L và người đại diện hợp pháp cho bà L thì cho r ằng  nhà và đ ất mà bà L 
cùng các con đang ở hiện nay là do ông Trần Văn D  mua từ năm 1985 trước thời 
điểm bà L và ông D kết hôn. Sau đó ông D kê khai đăng ký và được cấp giấy chứng 
nhận quyền sử dụng đất. 
Căn cứ hồ sơ xin đăng ký cấp quyền sử dụng đất của ông D, bà L do Ủy ban 
nhân dân thành phố Đ cung cấp thì ông D và bà L cólàm đơn xin c ấp quyền sử 
dụng đất  và kê khai ngu ồn gốc đất do cha Trần Văn G1  và mẹ Cụ T1 cho năm 
1999. Tuy nhiên trong hồ sơ xin đăng ký cấp quyền sử dụng đất của ông D và bà L 
không có gi ấy tờ, tài li ệu gì chứng minh vi ệc cụ G1 và cụ T1 cho ông D và bà L 
căn nhà và đất; các đồng thừa kế của cụ G1 và cụ T1 cũng không có ý kiến đồng ý 
cho ông D, bà L kê khai đăng ký đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
đối với nhà và đ ất của cụ G1 và cụ T1 để lại. Do đó xét vi ệc cấp giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất số H1388bE ngày 30/8/2005 của Ủy ban nhân dân thị xã Đđã 
cấp cho ông Trần Văn D và bà Lê Thị L đứng tên đối với thửa đất số 130, tờ bản đồ 
số 33 diện tích 92,7m2 đất ở có gắn căn nhà c ủa cụ G1 và cụ T1 để lại tọa lạc tại 
phường C, thị xã Châu Đốc, tỉnh An Giang là chưa phù hợp với quy định của pháp 
luật.  
Án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn và ủy Giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đ ất s ố H1388bE, ngày 30/8/2005 c ủa Ủy ban nhân dân thị xã Đ (nay là 
thành phố Đ) tỉnh An Giang cấp cho cho ông Trần Văn D và bà Lê Thị L đứng tên 
trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 130, tờ bản đồ số 33 
diện tích 92,7m 2 đất ở tọa lạc tại phường C, thị xã Đnay là thành phố Đ, tỉnh An 
Giang và  không ch ấp nh ận yêu c ầu c ủa bà L  đòi bà M  trả lại giấy ch ứng nh ận 
quyền sử dụng đất là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. 
[2.2] Xét tờ di chúc do cụ G1 và cụ T1 lập ngày 17/02/1999 phân chia tài sản 
cho các con, trong đó có căn nhà giao l ại cho bà N được hưởng và làm nơi th ờ 
cúng. Quá trì nh thu th ập ch ứng c ứ, các đương s ự có lời khai thống nhất theo di 
chúc lập ngày 17.02.1999 (02.01 Kỷ Mão) do cụ G1 và cụ T1 phân chia tài sản và 
các đương sự đã nhận phần tài sản theo di chúc lập ngày 17.02.1999. Đối với phần 
di sản để thờ cúng thì đề nghị Tòa án xem xét gi ải quyết chấp nhận yêu c ầu khởi 
kiện của nguyên đơn bà Trần Thị N. 
Căn cứ Điều 659 của Bộ luật dân sự năm 1995 quy định: “Trong trường hợp 
người lập di chúc không th ể tự mình viết bản di chúc, thì có th ể nhờ người khác 
viết, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc 
điểm ch ỉ vào b ản di chúc trư ớc m ặt nh ững ngư ời làm ch ứng, nh ững ngư ời làm

9 
 
chứng xác nh ận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào b ản di chúc” . 
Đồng th ời t ại Đi ều 673 B ộ luật dân s ự năm 1995 quy đ ịnh: “ Trong trư ờng h ợp 
người lập di chúc có để lại một phần di sản dùng vào việc thờ cúng, thì phần di sản 
đó không được chia thừa kế và được giao cho một người đã được chỉ định trong di 
chúc quản lý để thực hiện việc thờ cúng...”  Do đó có căn cứ xác định di chúc do cụ 
G1 và cụ T1 lập ngày 17/02/1999 về việc giao căn nhà cho bà N quản lý và dùng 
vào việc thờ cúng là có căn cứ phù hợp với quy định tại Điều 659, 673 của Bộ luật 
dân sự năm 1995. Do đó buộc bà L có nghĩa vụ giao trả lại căn nhà và đất cho bà M 
quản lý để thờ cúng là có căn cứ. 
Theo Bản trích đo hiện trạng ngày 31/10/2018 của Văn phòng đăng ký đất đai 
- Chi nhánh Châu Đ ốc thể hiện: Căn nhà gắn trên diện tích 92,7 m2 thuộc thửa đất 
số 130, do  bà L, bà T1, bà T ông G, ông T đang quản lý sử dụng. 
Xét bà L có chổ ở khác tại Khóm Châu Q  1, phường C, thành phố Đ và các 
con của bà L gồm bà Trần Thị Thu T đã có chồng về sinh sống tại tỉnh Sóc Trăng, 
bà Trần Thị Thu T1 có chồng sinh sống tại Ngã tư Đư ờng Núi thuộc thành phố Đ 
và ông Trần Văn T sinh sống tại dãy nhà trọ tại Khóm Châu Q 1, phường C, thành 
phố Đ.  
Nên Tòa án c ấp sơ th ẩm buộc bà L cùng các con của bà L gồm bà T1, bà T 
ông G, ông T có trách nhi ệm giao tr ả nhà và đ ất cho bà M quản lý đ ể thờ cúng. 
Đồng thời ấn định thời gian cho bà L cùng các con của bà L thời hạn lưu cư 6 tháng 
kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật để thu xếp tài sản và di chuyển đi nơi khác 
để giao trả nhà và đất là phù hợp. 
[2.3] Xét yêu cầu của bà L đòi trả chi phí sửa chữa và xây d ựng nhà và công 
sức giữ gìn di sản:  
Theo Biên bản định giá tài sản ngày 17/3/2020 đã xác định căn nhà mái tonle 
xi măng, cột gỗ, tường xây gạch + tonle, sàn ván + danl , trong quá trình s ử dụng 
nhà bà L có xây dựng nhà vệ sinh: 19.413.000 đồng; đóng trần nhà 3.200.000 đồng; 
Cải tạo, sửa chữa nhà diện tích 21,76m2: 20.114.944 đồng. Tổng cộng 43.627.944 
đồng. Nên buộc bà M phải trả lại cho bà L tổng chi phí sửa chữa và xây dựng bằng 
số tiền 43.627.944 đồng là đúng quy định của pháp luật.  
Đối với yêu c ầu trả công sức giữ gìn căn nhà th ờ cúng và đ ất: Tại biên bản 
định giá tài sản ngày 17/3/2020 đã định giá 92,7m2 đất có giá trị 478.332.000 đồng 
và nhà (nhà cũ + cải tạo mới):  89.791.880 đồng. Tòa án cấp sơ thẩm buộc bà M trả 
cho bà L tiền công s ức giữ gìn di s ản là 56.812.388 đ ồng là có lợi cho bà L. Nên 
không chấp nhận kháng cáo của bị đơn. 
 Do đó, không có kháng cáo của bà L, giữ nguyên án sơ thẩm về việc buộc bà 
M trả cho bà L chi phí sửa chữa và xây dựng nhà 43.627.944 đồng và tiền công sức 
giữ gìn di sản là 56.812.388 đồng. 
[3] Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn Lê Thị L có ông H làm đại diện và những 
và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Trần Văn G, ông Trần Văn T, bà Trần Thị 
Thu T, bà Trần Thị Thu T1 giữ nguyên kháng cáo nhưng không xuất trình đư ợc 
chứng cứ mới. Nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo c ủa bị đơn Lê Thị L và

10 
 
những người có quy ền lợi, nghĩa vụ liên quan Trần Văn G , ông Trần Văn T , bà 
Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu T1. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm. 
Xét Quan điểm của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân c ấp cao t ại Thành ph ố 
Hồ Chí Minh đ ề nghị bác kháng cáo, gi ữ nguyên bản án sơ th ẩm có căn c ứ, phù 
hợp với nhận định trên. 
[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo không được chấp nhận nên các 
đương sự phải chịu án phí  theo quy đ ịnh tại khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 
326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định 
về mức thu, mi ễn, gi ảm, thu, n ộp, qu ản lý và s ử dụng án phí và l ệ phí Tòa án. 
Nhưng xét bà Lê Thị L là người cao tu ổi nên đư ợc miễn án phí theo quy đ ịnh tại 
điểm đ kho ản 1 Đi ều 12 c ủa Ngh ị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 
30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, 
nộp, quản lý và s ử dụng án phí và l ệ phí Tòa án.  Các đương s ự ông Trần Văn G , 
ông Trần Văn T, bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu T1 phải chịu án phí dân s ự 
phúc thẩm theo luật định. 
[5] Các Quyết định khác của án sơ th ẩm về đình chỉ giải quyết yêu cầu phản 
tố của bà Lê Thị L đối với những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của bà 
Trần Thị N do bà Trần thị M đại diện phải trả số tiền 120.000.000 đồng; về việc bà 
Son đ ồng ý di d ời đ ồ đạc trả lại cho Bà M  diện tích 5,0m2 đất theo các  đi ểm 
37,8,26,7,18,39 thuộc thửa đất số130 tờ bản đồ số 33 tọa lạc tại Phường C, thành 
phố Đ, tỉnh An Giang theo Bản trích đo hiện trạng ngày 31/10/2018 của Văn phòng 
đăng ký đất đai - Chi nhánh Châu Đốc; về việc Mừng có trách nhiệm liên hệ với cơ 
quan có thẩm quyền để đăng ký xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền 
sở hữu nhà ở theo quy định của pháp luật; về thời hạn lưu cư của bà Lê Thị L, ông 
Trần Văn G , ông Trần Văn T , bà Trần Thị Thu T1 và bà Trần Thị Thu T; về lãi 
suất chậm thi hành án; về chi phí tố tụng; về án phí dân sự sơ thẩm không có kháng 
cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật thi hành k ể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, 
kháng nghị. 
Vì những lẽ trên; 
QUYẾT ĐỊNH: 
1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Nghị quyết 
số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 
14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và l ệ phí 
Tòa án. 
Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn Lê Thị L và những người có 
quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Văn G, ông Trần Văn T, bà Trần Thị Thu T, 
bà Trần Thị Thu T1.  
2. Giữ nguyên bản án dân s ự sơ thẩm số 28/2020/DS-ST ngày 15/7/2020 c ủa 
Tòa án nhân dân tỉnh An Giang: 
Áp dụng các Điều 659, 673 của Bộ luật dân s ự năm 1995; khoản 4 Đi ều 32 
của Luật tố tụng hành chính năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 
30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14 quy đ ịnh về mức thu, miễn, 
giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

11 
 
2.1. Chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn bà Trần Thị N và của những người kế 
thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn bà Trần Thị N: 
- Buộc bà Lê Thị L, ông Trần Văn G, ông Trần Văn T, bà Trần Thị Thu T1 và 
bà Trần Thị Thu T có trách nhiệm giao trả cho bà Trần thị M nhận căn nhà có kết 
cấu mái tonle xi măng, cột gỗ, tường xây gạch + tonle, sàn ván + danl , có trần, nhà 
vệ sinh gắn trên diện tích đất 92,7m2 thuộc thửa đất số 130, tờ bản đồ số 33, tọa lạc 
tại phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang (Theo Bản trích đo hi ện trạng của Văn 
phòng Đăng ký đất đai chi nhánh Châu Đốc lập ngày 31/10/2018 – Bút lục 74). 
- Hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H1388bE, ngày 30/8/2005 của 
Ủy ban nhân dân thị xã Đ(nay là thành phố Đ) tỉnh An Giang cấp cho cho ông Trần 
Văn D và bà Lê Thị L đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với 
thửa đất số 130, tờ bản đồ số 33 diện tích đ ất 92,7m2 tọa lạc tại phường C, thành 
phố Đ, tỉnh An Giang. 
2.2. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn bà Lê Thị L:  
- Buộc bà Trần thị M trả cho bà Lê Thị L chi phí sửa chữa, xây dựng  nhà với 
số tiền là 43.627.944 đ ồng và công s ức gi ữ gìn di s ản bằng số tiền 56.812.388 
đồng. Tổng cộng chung:  100.440.332 đ ồng (Một trăm tri ệu bốn trăm b ốn mươi 
ngàn ba trăm ba mươi hai đồng).  
- Không chấp nhận yêu cầu phản tố của bà Lê Thị L yêu cầu bà Trần thị M trả 
lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H1388bE, ngày 30/8/2005 c ủa Ủy ban 
nhân dân thị xã Đ(nay là thành phố Đ) tỉnh An Giang c ấp cho ông Trần Văn D và 
bà Lê Thị L đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. 
3. Về án phí dân sự phúc thẩm:  
- Miễn án phí dân sự phúc thẩm cho bà Lê Thị L.  
- Buộc ông Trần Văn G, ông Trần Văn T, bà Trần Thị Thu T, bà Trần Thị Thu 
T1 mỗi người phải nộp 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm. Được khấu trừ vào 
số tiền n ộp t ạm ứng án phí phúc th ẩm theo biên lai thu s ố 0005288, 0005289 , 
0005290, 0005291 theo biên lai thu c ủa C ục Thi hành án t ỉnh An Giang. Các 
đương sự đã nộp đủ. 
4. Các Quyết định khác của án sơ thẩm về đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu 
phản tố của bà Lê Thị L kiện đòi những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng 
của bà Trần Thị N do bà Trần thị M đại diện phải trả số tiền 120.000.000 đồng; về 
việc bà Son đồng ý di dời tải sản để trả lại cho Bà M diện tích 5,0m2 đất thuộc thửa 
đất số130 tờ bản đồ số 33 tọa lạc tại Phường C, thành phố Đ, tỉnh An Giang th eo 
Bản trích đo hi ện tr ạng ngày 31/10/2018 c ủa Văn phòng đăng ký đ ất đai - Chi 
nhánh Châu Đốc; về lãi suất chậm thi hành án; về chi phí tố tụng; về án phí dân sự 
sơ thẩm không có kháng cáo, kháng ngh ị có hiệu lực pháp luật thi hành kể từ ngày 
hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị. 
5. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật 
Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014 thì người được thi hành án dân 
sự, người phải thi hành án dân s ự có quyền thỏa thuận thi hành án; quyền yêu cầu 
thi hành án, tự nguyện thi hành án ho ặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy đ ịnh tại 
các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014;

12 
 
thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân 
sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014. 
6. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./. 
 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM 
THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 
(Đã ký)