1 
 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO 
              TẠI ĐÀ NẴNG 
 
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
    Độc lập - Tự do - H1 phúc  
 
    Quyết định giám đốc thẩ m 
     Số: 36/2021/DS-GĐT 
      Ngày 05/7/2021    
V/v “Tranh chấp về yêu 
 cầu bồi thường thiệt hại” 
 
 
 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 
 
ỦY BAN THẨM PHÁN 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG 
 
           - Thành phần Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng gồm có:  
         Thẩm phán Chủ tọa phiên tòa: Ông Trần Minh Tuấn. 
         Các Thẩm phán: Ông Lê Tự và ông Nguyễn Văn Tiến, 
        - Thư ký phiên tòa : Bà Nguyễn Thị Ng – Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao 
tại Đà Nẵng. 
         - Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao  tại Đà Nẵng tham gia phiên 
tòa: Ông Trần Viết Tuấn - Kiểm sát viên. 
Ngày 05 tháng 7 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà 
Nẵng mở phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án dân sự “Tranh chấp về yêu cầu 
bồi thường thiệt hại” giữa các đương sự: 
1. Nguyên đơn: ông Phạm Tấn T, bà Nguyễn Thị G; cùng cư trú: Thôn X, xã R, 
huyện E, tỉnh Đắk Lắk.  
2. Bị đơn: ông Cao Văn H, cư trú: Thôn X, xã R, huyện E, tỉnh Đắk Lắk. 
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:  
- Bà Ngô Thị H1; cư trú: Thôn X, xã R, huyện E, tỉnh Đắk Lắk. 
- Ông Nguyễn Kịch T1; cư trú: thôn L, xã V, thành phố N, tỉnh Khánh Hòa. 
- Ông Võ V H, bà Nguyễn Thị Ng; cùng cư trú: buôn K, xã E, huyện E, tỉnh Đắk 
Lắk. 
- Ông Võ N, bà Lê Thị Th H2; cùng cư trú: buôn K, xã H, huyện E, tỉnh Đắk 
Lắk.

2 
 
NỘI DUNG VỤ ÁN: 
   Tại đơn khởi kiện ghi ngày 24/11/2011 và quá trình giải quyết vụ án, nguyên 
đơn ông Phạm Tấn T, bà Nguyễn Thị G trình bày: ngày 15/11/1997, vợ chồng Ông 
Bà nhận chuyển nhượng của ông Lâm Xuân Vinh diện tích đất có chiều ngang 09m, 
chiều dài 26m tại Thôn X, xã R, huyện E; và tiến hành xây dựng nhà ở kiên cố, sử 
dụng ổn định. Liền kề với đất của Ông, Bà là thửa đất trống của ông Cao Văn H. 
Vào khoảng năm 2007, ông H đã đưa xe, xe ben tới múc đất san ủi mặt bằng lô đất 
của ông H để chuyển nhượng cho người khác. Quá trình thi công, ông H đã cho múc 
lô đất quá sâu và múc sát vào phần đất của gia đình Ông nhưng không có biện pháp 
chống sạt lở; dẫn đến vào các mùa mưa từ năm 2007 đến năm 2010, lô đất của gia 
đình Ông bị sạt lở, làm hư hỏng các tài sản gồm: 01 bờ rào xây bằng gạch, 01 nhà vệ 
sinh, 01 nhà tắm, 01 chuồng heo và 01 căn nhà cấp 4. Tại kết luận giám định số 
3222/KL-SXD ngày 25/12/2018 của Sở xây dựng tỉnh Đắk Lắk thì tổng thiệt hại về 
tài sản của Ông, Bà là 28.571.000 đồng và chi phí để khắc phục, chống sạt lở theo 
phương án 1 là 566.142.000 đồng; Ông, Bà yêu cầu Tòa án buộc ông Cao Văn H và 
bà Ngô Thị H1 phải có trách nhiệm bồi thường toàn bộ số tiền nêu trên. 
Bị đơn ông Cao Văn H trình bày: nguyên toàn bộ thửa đất số 140, tờ bản đồ số 
2 tại Thôn X, xã R, huyện E thuộc quyền sử dụng của Ông đã được UBND huyện E 
cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số P 039235 ngày 10/10/2001, diện tích 
3485 m2. Năm 2006, Ông đã sang nhượng một phần lô đất tiếp giáp với ông T và bà 
G cho ông Nguyễn Kịch T1; khi bàn giao đất thì lô đất còn nguyên trạng, chưa bị san 
múc. Đến năm 2007, Ông tiếp tục sang nhượng cho ông Võ N 900 m2 và ông Võ H 
V 300 m2 trong tổng diện tích đất nêu trên, khi bàn giao đất cho ông N và ông V thì 
lô đất đó đã bị ông T1 múc san ủi mặt bằng và còn lại khoảng 06 mét mới tới đất của 
ông T, bà G. Ông không biết phần đất 06 mét trên do ai múc. Ông không thuê ông 
Nguyễn Văn Ch múc đất và không biết ông Ch là ai. Việc ông Ch khai Ông là người 
đã thuê ông Ch múc đất là nhằm mục đích trốn tránh trách nhiệm là người múc trộm 
đất và để xảy ra tai nạn làm chết người. Mặt khác, các công trình của gia đình ông T 
xây dựng vào năm 2008, chứ không phải vào năm 1996 như ông T, bà G trình bày. 
Vì vậy, Ông không chấp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại và rút toàn bộ yêu cầu 
phản tố về việc yêu cầu ông T, bà G tháo dỡ công trình trên đất lấn chiếm của anh V, 
anh N.  
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: 
- Bà Ngô Thị H1 (vợ ông H) thống nhất với ý kiến trình bày của ông Cao Văn 
H.

3 
 
- Ông Võ N, bà Lê Thị Bích H2, ông Võ H V và bà Nguyễn Thị Ng trình bày: 
năm 2007, các Ông, Bà nhận chuyển nhượng lô đất tại Thôn X, xã R, huyện E, tỉnh 
Đắk Lắk của vợ chồng ông H, bà H1; các bên đã làm hợp đồng chuyển nhượng 
quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Khi nhận chuyển nhượng thì lô đất 
trên đã được san ủi, các lô đất liền kề cũng đã được san ủi mặt bằng. Các Ông, Bà 
không liên quan và không biết ai là người san ủi các lô đất trên nên không có ý kiến 
gì. 
- Ông Nguyễn Kịch T1 trình bày: Vào khoảng năm 2006 Ông nhận chuyển 
nhượng của ông H diện tích đất 372 m2 tại Thôn X, xã R; đến năm 2007, hai bên mới 
làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. Khi nhận 
chuyển nhượng thì diện tích đất trên chưa san ủi mặt bằng, sau khi nhận chuyển 
nhượng Ông có thuê người múc đất nhưng chỉ múc một đường giáp ranh đất ông 
Lộc, không múc phần đất phía sau (giáp với đất nhà ông T, ông H). Sau đó, có người 
đến múc đất của nhà Ông, sau này thì Ông mới biết là ông Ch múc đất, thời điểm 
múc đất Ông không nhớ rõ. Việc ông T và bà G kiện ông H, Ông không có ý kiến gì 
vì không liên quan và hiện nay Ông đã chuyển nhượng diện tích đất này cho bà 
Nguyễn Thị Hương, tại thời điểm chuyển nhượng diện tích đất đã được san bằng 
nhưng ai múc đất thì Ông không biết. 
Người làm chứng: 
- Ông Phạm Xuân Th trình bày: do ông Nguyễn Văn Th1 (tên thường gọi là 
Hai Th1) có nhu cầu cần đất để đổ đường nên ông Nguyễn Kịch T1 bảo Ông đến 
múc đất tại thửa đất của ông T1 mua của ông H, rồi chở đến đổ cho ông Hai Th1. 
Lô đất mà ông múc nằm phía bên trái của đường đi vào xã Ea Wy, gần chợ km 92, 
có chiều sâu tính từ mép đường nhựa vào khoảng 05 đến 06 m, chiều ngang song 
song với mặt đường nhựa khoảng 10 m. Ông múc lô đất này trong khoảng 02 đến 
03 ngày, được khoảng 20 chuyến xe ben thì không múc nữa. Sau đó, ông được biết 
ông Ch Phước tiếp tục múc lô đất này và xảy ra tai nạn làm chết người. 
- Ông Nguyễn Văn Th1 (Hai Th1) trình bày: ông là hàng xóm với ông T, bà G 
và ông H. Vào năm 2007, Ông thuê ông Th múc đất từ trên cao đổ xuống mặt bằng 
còn thấp để làm kho trong phạm vi diện tích đất của Ông chứ không mua hay lấy đất 
của ai. Việc ông T, bà G khởi kiện ông H, Ông không có ý kiến gì.  
- Ông Nguyễn Văn Ch (Ch Phước) trình bày: năm 2005, Ông được ông Cao 
Văn H thuê múc đất để san ủi mặt bằng. Diện tích đất mà ông H thuê Ông múc nằm 
cạnh đất ông T và gần cây xăng Ba Sứ. Ông đã cử anh Đặng Quốc L và anh Huỳnh 
Công Tâm là nhân viên lái xe của Ông đến lô đất này để múc đất và san ủi mặt bằng 
cho ông H. Quá trình múc đất xảy ra tai nạn chết người nên chiếc xe ben của Ông đã 
bị Công an huyện E thu giữ nên không tiến hành múc đất nữa. Nay vợ chồng ông T

4 
 
khởi kiện, yêu cầu ông H bồi thường thiệt hại thì Ông không có ý kiến gì vì Ông 
không liên quan gì tới sự việc trên.  
- Anh Đặng Quốc L trình bày: Anh là người lái xe múc đất thuê cho ông 
Nguyễn Văn Chín. Trong năm 2005, ông Ch có điều động Anh đi múc đất để san 
mặt bằng tại Km 92, huyện E, tỉnh Đắk Lắk, Anh không biết rõ là san mặt bằng cho 
ai. Khi vừa san mặt bằng để tạo thế đứng cho xe múc thì xảy ra tai nạn làm cho anh 
Tâm chết. Vụ việc này đã được giải quyết bằng bản án của Tòa án nhân dân huyện 
E. Đối với tranh chấp giữa vợ chồng ông Phạm Tấn T và ông Cao Văn H thì Anh 
không liên quan. 
- Bà Lê Thị D trình bày: Bà có một lô đất giáp với lô đất của ông Phạm Ngọc 
A, phía Bắc giáp với lô đất của ông Cao Văn H. Vào khoảng năm 2007, ông H đã 
cho xe múc đất phía sau nhà ông T, bà G và nhà Bà, thời gian cụ thể thì Bà không 
nhớ rõ. Ông H là người trực tiếp chỉ đạo việc múc đất này. Khi thấy ông H múc đất, 
Bà có hỏi ông H sao lại múc sát đất của Bà như vậy thì ông H nói là không sao. Khi 
múc đất, ông H có chừa lại nửa mét đất phía sau chuồng heo nhà Bà, còn bên phía 
nhà ông T, bà G thì ông H có chừa lại hay không Bà không rõ. Khi múc đất xong, 
ông H có đến gặp vợ chồng Bà và đề nghị ký giáp ranh để làm thủ tục cấp Giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng chồng Bà không ký, chỉ có một mình Bà ký 
vào. Do ông H múc đất sâu nên qua nhiều trận mưa đã làm sụp đổ đất nhà Bà. Hiện 
nay vợ chồng ông T khởi kiện ông H thì Bà mong muốn Tòa án sớm xem xét giải 
quyết để gia đình ông T cũng như các hộ dân liền kề sớm ổn định cuộc sống. 
- Ông Phạm Ngọc A, ông Trần Văn H, ông Lê Vinh trình bày: 
Các Ông, Bà là hàng xóm ở gần nhà ông T, bà G và gần đất của ông H. Phần 
diện tích đất của ông H nằm ở phía sau nhà ông T, bà G, được múc vào khoảng năm 
2007. Các Ông, Bà biết rõ ông H là người trực tiếp thuê người và chỉ đạo việc múc 
đất san mặt bằng trên diện tích đất thuộc quyền sử dụng của ông H. Đồng thời tài xế 
tới múc đất có nói ông H là người trực tiếp thuê họ múc đất, thời điểm đó lô đất trên 
đang thuộc quyền quản lý, sử dụng của ông H nên chỉ có ông H mới có quyền thuê 
người tới múc. Khi múc diện tích đất trên thì không chừa bất cứ khoảng đất trống 
nào. 
- Anh Nguyễn Nhật N trình bày: vào mùa hè (khoảng tháng 7, 8) năm 2006, tại 
lô đất ở Thôn X, xã R có xảy ra tai nạn làm chết người. Lúc đó, Anh làm công an 
viên tại Thôn X, xã R, được Ban công an xã R cử xuống hiện trường bảo vệ vụ tai 
nạn thì Anh thấy lô đất đó đang múc, dọc chiều theo đường đi khoảng 20 m đến 30 
m, chiều sâu vào khu nhà dân, cũng dài khoảng 20 m đến 30 m. Sau khi vụ tai nạn 
được giải quyết xong thì Anh đi về nhà, vì Anh đã làm xong nhiệm vụ, còn các sự 
việc sau này Anh không biết, ai là người múc đất Anh cũng không rõ.

5 
 
- Ông Nguyễn Kim Đtrình bày: Ông là hàng xóm, có đất đối diện với đất của 
ông Cao Văn H. Có khoảng thời gian, ông Ch Phước múc đất trên diện tích đất của 
ông H, sau khi múc được một nửa diện tích đất thì xảy ra tai nạn làm chết người nên 
ngừng lại. Đến khoảng năm 2011 hoặc 2012, ông T1 có mua 06 m đất chiều ngang 
của ông H và thuê người múc hết lô đất. Thời gian đó, Ông thấy có múc đất hàng 
loạt nhưng không thấy ông H, chỉ thấy xe ở đâu đến múc, còn ai múc thì Ông không 
biết. 
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 22/2019/DS-ST ngày 03/7/2019 của Tòa án nhân 
dân huyện E quyết định: 
- Căn cứ vào khoản 6 Điều 26, khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, 
khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 158, khoản 2 Điều 161, khoản 1 
Điều 162, khoản 1 và khoản 3 Điều 228, khoản 2 Điều 224 Bộ luật Tố tụng dân sự; 
- Căn cứ vào các Điều 267, Điều 604, Điều 605, khoản 1 Điều 606, Điều 608 
và Điều 627 Bộ luật Dân sự năm 2005. 
- Căn cứ vào khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30 
tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án 
phí và lệ phí Tòa án. 
Tuyên xử: 
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Phạm Tấn T và bà Nguyễn 
Thị G. 
Buộc vợ chồng ông Cao Văn H và bà Ngô Thị H1 phải có trách nhiệm liên 
đới bồi thường thiệt hại về các tài sản cho ông Phạm Tấn T và bà Nguyễn Thị G 
với số tiền 28.571.000 đồng (hai mươi tám triệu năm trăm bảy mươi mốt nghìn 
đồng). 
Buộc vợ chồng ông Cao Văn H và bà Ngô Thị H1 phải có trách nhiệm liên đới 
bồi thường chi phí để khắc phục thiệt hại cho ông Phạm Tấn T và bà Nguyễn Thị G 
theo phương án 1 tại Kết luận giám định số 3222/KLGĐ-SXD, ngày 25 tháng 12 
năm 2018 của Sở xây dựng tỉnh Đắk Lắk với tổng kinh phí để xây dựng với số tiền 
566.142.000 đồng (năm trăm sáu mươi sáu triệu một trăm bốn mươi hai nghìn 
đồng). 
Áp dụng khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 để tính lãi suất chậm trả 
đối với số tiền bồi thường nói trên. 
Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu phản tố của ông H về việc ông T và bà G lấn 
chiếm đất của ông V và ông N và xây dựng công trình trên diện tích đất đã lấn 
chiếm, nên ông H yêu cầu ông T phải tháo dỡ các công trình xây dựng. 
 Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí; chi phí xem xét, thẩm định 
tại chỗ; chi phí giám định; quyền kháng cáo; quyền và nghĩa vụ thi hành án.

6 
 
Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 29/2020/DS-PT ngày 26/02/2020 của Tòa án 
nhân dân tỉnh Đắk Lắk quyết định: 
Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật Tố tụng dân sự. 
- Chấp nhận một phần kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đắk Lắk. 
- Chấp nhận đơn kháng cáo của ông Cao văn H. 
Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 22/2019/DS -ST ngày 03/7/2019 của Tòa án 
nhân dân huyện E. 
Căn cứ các Điều 267 Bộ luật Dân sự và khoản 3 Điều 26 Nghị quyết số 
326/2016/UBTVQH14, ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc H 
quy định án phí lệ phí Tòa án. 
Tuyên xử: 
 1. Bác toàn bộ đơn khởi kiện của nguyên đơn ông Phạm Tấn T, bà Nguyễn Thị 
G về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản và chí phí để khắc phục thiệt hại 
cho ông Phạm Tấn T và bà Nguyễn Thị G. 
2. Đình chỉ xét xử đối với yêu cầu phản tố của ông H về việc ông T và bà G lấn 
chiếm đất của ông V và ông N và xây dựng công trình trên diện tích đất đã lấn 
chiếm, nên ông H yêu cầu ông T phải tháo dỡ các công trình xây dựng. 
Ngoài ra bản án phúc thẩm còn quyết định về chi phí xem xét, thẩm định tại 
chỗ, chi phí giám định và án phí. 
Ngày 22/6/2020, Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng nhận được Đơn đề nghị 
xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên của 
ông T, bà G. 
Tại Quyết định kháng nghị số 10/2021/KN- DS ngày 03/3/2021 của 
Chánh án tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị đối với Bản án dân sự 
phúc thẩm số 29/2020/DS-PT ngày 26/2/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk, 
Đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử giám đốc 
thẩm sửa Bản án dân sự phúc thẩm số 29/2020/DS-PT ngày 26/2/2020 của Tòa án 
nhân dân tỉnh Đắk Lắk theo hướng chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của vợ 
chồng ông Phạm Tấn T, bà Nguyễn Thị G, buộc ông Cao Văn H phải bồi thường 
cho ông T, bà G thiệt hại đối với nhà, công trình phụ là 28.571.000 đồng và chi phi 
khắc phục là 253.964.000 đồng.  
       - Tại phiên tòa giám đốc thẩm, Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại 
Đà Nẵng đề nghị Ủy ban thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng 
không chấp nhận Quyết định kháng nghị số 10/2021/KN- DS ngày 03/3/2021 
của Chánh án tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng. 
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

7 
 
Qua xem xét các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, thấy rằng:  
- Ông H cho rằng Ông không thuê người múc đất vì đã chuyển nhượng đất cho 
ông T1, ông N, ông V, sự việc múc đất là do ông T1 thuê người múc, còn việc ông 
Ch khai Ông là người thuê ông Ch múc đất là để trốn tránh trách nhiệm của mình, 
thiệt hại của ông T, bà G không phải do Ông gây ra; xét thấy: Theo Biên bản xem 
xét, thẩm định tại chỗ, thể hiện lô đất của ông T, bà G giáp với đất của ông N, ông V, 
chứ không giáp với đất của ông T1. Do đó, việc ông T1 có thuê người múc đất thì 
cũng không ảnh hưởng đến đất của ông T, bà G. Còn đối với phần đất của ông N, ông 
V tiếp giáp với đất của ông T, bà G, ông N, ông V xác định khi nhận chuyển nhượng 
các lô đất này từ ông H thì lô đất đã san ủi mặt bằng hoàn chỉnh, các ông không thuê 
người san ủi, ông H cũng thừa nhận các lô đất đã được san ủi trước khi chuyển 
nhượng cho ông N, ông V nhưng lại khai rằng ai san ủi thì ông H không biết; nhận 
thấy, với tư cách là chủ sử dụng đất, lô đất trước khi chuyển nhượng cho ông N, ông V 
thuộc sự quản lý của ông H nên ông H phải chịu trách nhiệm đối với các sự việc xảy ra 
từ lô đất của mình.  
Việc ông H cho rằng ông Ch muốn trốn tránh trách nhiệm nên khai Ông là 
người thuê múc đất; xét thấy lập luận này của ông H là không có cơ sở vì trong vụ án 
hình sự tài xế xe múc đất gây tai nạn chết người, thì ngay từ đầu, ông Ch đã khai ông 
H là người thuê múc đất, tại thời điểm này chưa xảy ra thiệt hại tài sản của ông T, bà 
G, cho nên lời khai này hoàn toàn khách quan.  
Ngoài ra, ông Cao Văn H  còn cho rằng người thuê ông Ch múc đất là ông 
Dương H cũng có đất gần đó, chứ không phải Ông thuê; xét thấy, quá trình giải 
quyết vụ án hình sự, lời khai của các người làm chứng ông Phạm Xuân Th, anh Trần 
Văn Phương, anh Đặng Quốc L (bị cáo của vụ án) đều xác định hiện trường vụ án 
chính là lô đất thuộc quyền sử dụng của ông Cao Văn H, chứ không phải của người 
nào khác; đồng thời, các người làm chứng là hàng xóm liền kề đất của ông H là các 
ông, bà Lê Thị Dũng, Phạm Ngọc A, Trần Văn H, Lê Vinh cũng khẳng định trước 
đây tại thửa đất của ông Cao Văn H có việc xe múc  san lấp đất gây tai nạn chết 
người và người thuê múc đất để san ủi mặt bằng là ông Cao Văn H, cho nên lời khai 
trên của ông Cao Văn H là không có căn cứ. 
Như vậy, có cơ sở xác định trước khi chuyển nhượng đất cho người khác, ông 
H đã thuê người múc đất san lấp mặt bằng; việc Tòa án cấp phúc thẩm cho rằng từ 
năm 2005 đến 2007, diện tích đất của ông H có nhiều người đến múc đất nh ưng 
không rõ là ai, ai là người thuê múc, múc thời gian nào nên không có căn cứ chứng 
minh việc ông H múc đất gây thiệt hại cho ông T, bà G là không thỏa đáng vì tháng 
9/2007, ông H mới chuyển nhượng đất cho ông V, ông N nên nếu trước đó có việc 
múc đất trộm xảy ra mà không xác định được ai múc thì ông H với tư cách là chủ sử

8 
 
dụng đất vẫn phải chịu trách nhiệm đối với thiệt hại do việc múc đất gây ra như đã 
phân tích trên. 
- Về nguyên nhân sạt lở đất, gây nứt, sụt lún nhà, công trình phụ của hộ ông 
T, bà G: 
Việc múc đất diễn ra từ trước năm 2007; đến năm 2011 thì đất bị sạt lở, gây 
sụt lún nhà, công trình phụ của ông T, bà G nên ông T, bà G khiếu nại và khởi kiện. 
Tại bản Kết luận giám định ngày 12/12/2013 của Giám định viên tư pháp xây 
dựng, thể hiện qua kiểm tra xác minh thì công trình lân cận đã thi công đào đất từ 
năm 2007 nhưng không có biện pháp bảo vệ các công trình lân cận, ranh giới múc 
đất trong phạm vi đất của ông H, cách ranh giới của đất ông T 50 cm, sau hai năm bờ 
đất và các công trình lân cận bắt đầu sạt lở, trượt đất từ bờ đất xuống đáy hố đào (bắt 
đầu từ năm 2009, đỉnh điểm là mùa mưa năm 2010 và vẫn tiếp diễn đến hiện tại), 
hiện tại đã sạt lở hết phần chừa lại (50 cm) và sạt sâu vào phần đất của ông T từ 0 m 
đến 01 m; từ đó kết luận việc múc phần đất phía sau và không có biện pháp gia cố, 
ổn định bờ đất là nguyên nhân dẫn đến việc hư hại các hạng mục công trình xây 
dựng của hộ ông T. 
Tại bản Kết luận giám định số 3222/KLGĐ-SXD ngày 25/12/2018 của Sở 
xây dựng tỉnh Đắk Lắk xác định tại thời điểm kiểm tra thực tế lần 2, phần đất đã sạt 
lở đến trụ 2/A-C của công trình còn cách khoảng 0,3 m và có chiều hướng tiếp tục 
sạt lở sâu vào phần móng của công trình, việc thi công múc đi phần đất phía sau 
công trình mà không thực hiện các biện pháp gia cố, ổn định bờ đất là nguyên nhân 
dẫn đến việc hư hại các hạng mục công trình nhà ở riêng lẻ của ông Phạm Tấn T và 
bà Nguyễn Thị G. 
Như vậy, mặc dù ông Cao Văn H kết thúc việc múc đất từ năm 2007 và bờ 
ranh giới múc đất nằm hoàn toàn trong diện tích đất của ông H nhưng do không có 
biện pháp gia cố, ổn định bờ đất nên sau hai năm bờ  đất  bị mưa làm sạt lở, càng 
ngày càng sạt lở nghiêm trọng (thực tế kiểm tra lần 2 năm 2018 thì đã sạt lở vào sâu 
hơn nhiều so với kiểm tra lần 1 vào năm 2013) và hiện nay việc sạt lở vẫn đang có 
chiều hướng tiếp tục; kết luận giám định xác định công trình nhà của ông T, bà G hư 
hỏng là do việc múc đất ở phía sau nhưng Tòa án cấp phúc thẩm lại cho rằng do phía 
Đông lô đất của ông T có một mương nước nhỏ chảy từ N sang Bắc khi trời đổ mưa 
nên dẫn đến đất bị sạt lở dần theo thời gian là không có căn cứ. 
- Về thời điểm xây dựng nhà của ông T, bà G: 
Ông H cho rằng ông T xây nhà vào năm 2008 (sau khi kết thúc việc múc đất) 
và cung cấp lời khai của một số người làm chứng là hàng xóm của ông T (ông 
Nguyễn Nhật N, bà Huỳnh Thị L, ông Phạm Đình H, ông Trần Văn M, ông Võ N) 
xác định vào khoảng năm 1996, khu vực nhà ông T chỉ có nhà ván, chưa có nhà xây;

9 
 
trong khi đó, ông T, bà G và một số người làm chứng cũng là hàng xóm của ông T, 
bà G (ông Trần Văn H, ông Phạm Ngọc A) khẳng định ngôi nhà của ông T và các 
công trình phụ đều được xây dựng từ rất lâu trước khi việc múc đất xảy ra và nhà 
ông T chỉ xây 1 lần từ trước đến nay; như vậy, lời khai của các người làm chứng 
cùng là hàng xóm của ông T, bà G có sự khác nhau về thời điểm xây dựng nhà. Xét 
thấy, lời khai của nhóm các người làm chứng cho rằng nhà ông T xây dựng trước khi 
có việc múc đất san lấp mặt bằng là có cơ sở vì phù hợp với các kết luận giám định, 
thể hiện ở nội dung:“việc thi công múc đi phần đất phía sau công trình mà không 
thực hiện các biện pháp gia cố, ổn định bờ đất là nguyên nhân dẫn đến việc hư hại 
các hạng mục công trình…”; qua đó, cho thấy công trình phải tồn tại trước khi có 
việc múc đất.  
Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn căn cứ vào Biên bản xem xét, thẩm 
định tại chỗ ngày 10/01/2020 và kết quả đo đạc diện tích đất theo hiện trạng ngày 
15/01/2020 để nhận định: “như vậy, nhà ông T, bà G xây dựng khoảng năm 2007 
hoặc 2008, không có việc gia đình ông T xây nhà trước năm 2006”, là không có 
căn cứ bởi vì trong Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 10/01/2020 không có 
nội dung nêu trên; chưa kể đến Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ không phải là 
kết luận giám định trong lĩnh vực xây dựng của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền. 
Do đó, có cơ sở xác định nhà và các công trình phụ của hộ ông T đã được xây 
dựng trước khi có sự việc múc đất xảy ra. 
- Mặt khác, nếu cho rằng hộ ông T xây dựng nhà bếp, nhà vệ sinh và nhà tắm 
lấn sang đất của ông H nên việc ông H múc đất gây thiệt hại các tài sản trên cũng 
không chịu trách nhiệm bồi thường; xét thấy: 
Ông H chuyển nhượng cho ông N 900 m 2 và ông V 300 m 2 đất nhưng 
thực tế diện tích đất ông N, ông V đang sử dụng là 832,4 m 2 và 288,5 m 2, tổng 
diện tích đất bị thiếu so với nhận chuyển nhượng là 79,1 m 2; trong khi đó, hộ 
ông T nhận chuyển nhượng của ông Lâm Xuân Vinh 234 m 2, thực tế sử dụng 
235,9 m2, chỉ thừa 1,9 m 2; như vậy, ông N, ông V bị thiếu 79,1 m 2 đất, còn hộ 
ông T chỉ thừa 1,9 m 2 đất; đồng thời, qua xem xét Giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất số P 039235 ngày 10/10/2001 do UBND huyện E cấp cho ông Cao 
Văn H thì phía N đất ông H có ranh giới là một đường thẳng, phần diện tích 
đất chuyển nhượng cho anh N, anh V có ranh giới giáp với đất ông T cũng là 
một đường thẳng nhưng tại Bản vẽ hiện trạng sử dụng  đất thực tế ngày 
15/01/2020 thì ranh giới đất là đường gấp khúc bị lệch qua hướng diện tích đất 
của ông T, do đó việc Tòa án cấp phúc thẩm nhận định hộ ông T xây dựng nhà 
bếp, nhà vệ sinh, nhà tắm lấn qua đất ông H là chưa đủ căn cứ. Hơn nữa, công 
trình được xây dựng từ lâu nhưng ông H không có ý kiến gì, các công trình phụ

10 
 
là một khối thống nhất với toàn bộ ngôi nhà, không thể tách rời đều bị nứt lún 
do việc múc đất nên ông H phải bồi thường thiệt hại đối với toàn bộ công trình.  
- Về biện pháp khắc phục thiệt hại: 
Theo kết luận giám định số 3222/KLGĐ-SXD ngày 25/12/2018 của Sở xây 
dựng tỉnh Đắk Lắk thì có hai phương án để ổn định bờ đất, đảm bảo khả năng sử 
dụng lâu dài công trình: Phương án một có giá trị là 566.142.000 đồng và Phương án 
hai có giá trị là 253.964.000 đồng. 
Theo quy định tại Điều 608 của Bộ luật Dân sự năm 2005 (nay là Điều 589 
của Bộ luật Dân sự năm 2015) trong trường hợp tài sản bị xâm phạm thì thiệt hại 
được bồi thường trong đó có cả chi phí hợp lý để hạn chế, ngăn chặn và khắc phục 
thiệt hại. 
Như vậy, khi cả hai phương án trên đều có thể khắc phục thiệt hại, thì cần phải 
lựa chọn phương án có giá trị thấp hơn nhằm tránh phát sinh chi phí cao trong việc 
bồi thường thiệt hại, mới hợp lý. 
Từ những phân tích trên, có cơ sở xác định trong khoảng thời gian trước năm 
2007 diễn ra việc múc đất trong một thời gian dài trên diện tích đất thuộc quyền quản 
lý của vợ chồng ông H là người chủ sử dụng đất nên khi gây ra thiệt hại về tài sản 
của người khác từ việc múc đất  thì vợ chồng ông H phải có trách nhiệm bồi thường. 
Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông H phải bồi thường là đúng nhưng lại áp dụng phương 
án một có chi phí cao hơn là không hợp lý, Tòa án cấp phúc thẩm bác toàn bộ yêu 
cầu khởi kiện của ông T, bà G là không thỏa đáng.  Do đó, H đồng xét xử giám đốc 
thẩm xét thấy cần sửa Bản án dân sự phúc thẩm số 29/2020/DS-PT ngày 26/2/2020 
của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk; chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của vợ 
chồng ông T, bà G, buộc ông H, bà H1 phải bồi thường cho ông T, bà G thiệt hại đối 
với nhà, công trình phụ là 28.571.000 đồng và chi phi khắc phục là 253.964.000 
đồng là phù hợp.  
Do H đồng xét xử giám đốc thẩm sửa Bản án dân sự phúc thẩm nên án phí 
được tính lại như sau: 
- Về án phí dân sự sơ thẩm:  
Ông T, bà G khởi  kiện yêu cầu bồi thường tổng cộng  594.713.000 đồng 
(566.142.000 + 28.571.000). Số tiền được chấp nhận là 282.535.000 đồng (253.964.000 
đồng + 28.571.000 đồng). Do đó, ông T, bà G phải chịu án phí đối với số tiền không 
được chấp nhận là 312.178.000 đồng (594.713.000 – 282.535.000 ) x 5%  = 15.608.900 
đồng. Được khấu trừ vào số tiền 200.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai số 
0005170 ngày 02/12/2011 và 200.000 đồng đã nộp tạm ứng tại Chi cục thi hành án dân 
sự huyện E theo Biên lai số AA/2013/31260 ngày 02/10/2015. Ông T, bà G còn phải 
nộp 15.208.900 đồng.

11 
 
Bị đơn là ông H, bà H1 phải chịu án phí đối với số tiền nguyên đơn khởi kiện 
được chấp nhận là  282.535.000  x 5% = 14.126.750 đồng. Được khấu trừ vào số tiền 
tạm ứng án phí  200.000 đồng đã nộp theo Biên lai số 25632 ngày 15/8/2014  và số 
tiền tạm ứng án phí 300.000 đồng đã nộp tại Biên lai số AA/20190000928 ngày 
17/7/2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện E, ông H, bà H1 còn phải nộp 
13.626.750 đồng. 
- Áp dụng Điều 165 của Bộ luật Tố tụng dân sự để tính  lại chi phí xem xét 
thẩm định tại chỗ và chi phí giám định như sau: 
- Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ: Tại Tòa án cấp sơ thẩm chi phí hết 
1.000.000 đồng (do ông T  nộp); Tòa án cấp phúc thẩm chi phí hết 7.300.000 đồng 
(do ông H  nộp). H đồng xét xử giám đốc sửa bản án dân sự phúc thẩm, chấp nhận 
một phần yêu cầu khởi kiện của ông T, bà G nên ông T, bà G phải chịu chí phí định 
giá tài sản đối với phần yêu cầu không được chấp nhận là  4.356.853 đồng, được 
khấu trừ  vào số tiền 1.000.000 đồng tạm ứng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ mà 
ông T, bà G đã nộp, buộc ông T, bà G phải trả lại cho ông H, bà H1 số tiền  
3.356.853 đồng. Ông H, bà H1 phải chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ đối với 
yêu cầu của ông T, bà G được chấp nhận là 3.943.146  đồng, ông H đã nộp 7.  
300.000 đồng nên được khấu trừ và nhận lại 3.356.853 đồng.  
Về chi phí giám định:  Chi phí giám định  hết 38.616.000 đồng (do ông T, bà G 
nộp tạm ứng).  
Ông T, bà G phải chịu chí phí giám định đối với phần yêu cầu không được chấp 
nhận là 20.270.392  đồng, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng giám định đã nộp và 
được nhận lại 18.345.608 đồng.  
Ông H, bà H1 phải chịu chi phí giám định đối với số tiền ông T, bà G khởi kiện 
được chấp nhận là 18.345.608 đồng. Buộc ông H, bà H1 phải trả cho ông T, bà G số 
tiền chi phí giám định nêu trên (18.345.608 đồng). 
       Về án phí dân sự phúc thẩm: Do cấp giám đốc thẩm sửa bản án dân sự phúc 
thẩm nên ô ng Cao Văn H không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, số tiền 
300.000 đồng ông H đã nộp tạm ứng  án phí phúc thẩm  tại Chi cục Thi hành án 
dân sự huyện E theo Biên lai số AA/20190000928 ngày 17/7/2019 đã được khấu 
trừ vào số tiền án phí dân sự sơ thẩm phải nộp. 
         Vì các lẽ trên; 
 
QUYẾT ĐỊNH: 
Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 337; khoản 5 Điều 343 và Điều 347 của 
Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

12 
 
          1. Sửa Bản án dân sự phúc thẩm số 29/2020/DS-PT ngày 26/2/2020 của Tòa 
án nhân dân tỉnh Đắk Lắk.  
Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của  ông Phạm Tấn T, bà Nguyễn 
Thị G, buộc ông Cao Văn H, bà Ngô Thị H1 phải có trách nhiệm liên đới bồi 
thường thiệt hại cho ông T, bà G  282.535.000 đồng  ( thiệt hại đối với nhà, công 
trình phụ là 28.571.000 đồng và chi phi khắc phục là 253.964.000 đồng). 
Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành 
án dân sự thì người được thi h ành án, người phải thi hành án có quyền thỏa 
thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị 
cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 9 Luật Thi hành án dân 
sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành 
án dân sự.   
2. Về án phí dân sự sơ thẩm:  
Ông Phạm Tấn T, bà Nguyễn Thị G phải chịu án phí dân sự sơ thẩm là 
15.608.900 đồng. Được khấu trừ vào số tiền 200.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo 
Biên lai số 0005170 ngày 02/12/2011 và 200.000 đồng đã nộp tạm ứng tại Chi cục thi 
hành án dân sự huyện E theo Biên lai số AA/2013/31260 ngày 02/10/2015. Ông T, bà G 
còn phải nộp 15.208.900 đồng. 
         Ông Cao Văn H, bà Ngô Thị H1 phải chịu án  dân sự sơ thẩm là 14.126.750 
đồng. Được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí 200.000 đồng đã nộp theo Biên lai 
số 25632 ngày 15/8/2014  và  số tiền tạm ứng án phí  300.000 đồng đã nộp tại 
Biên lai số AA/20190000928 ngày 17/7/2019  tại Chi cục Th i hành án dân sự 
huyện  E và  ông H, bà H1 còn phải nộp 13.626.750 đồng. 
3.Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ:  
Ông Cao Văn H, bà Ngô Thị H1 phải chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ là 
3.943.146  đồng, ông H đã nộp 7.300.000 đồng nên được khấu trừ và nhận lại 
3.356.853 đồng. 
Ông T, bà G phải chịu chí phí xem xét thẩm định tại chỗ  là  4.356.853 đồng, 
được khấu trừ  vào số tiền 1.000.000 đồng tạm ứng chi phí xem xét thẩm định tại chỗ 
mà ông T, bà G đã nộp, buộc ông T, bà G phải trả lại cho ông H, bà H1 số tiền  
3.356.853 đồng. 
4.Về chi phí giám định:  
Ông T, bà G phải chịu chí phí giám định là 20.270.392  đồng, được khấu trừ 
vào số tiền tạm ứng giám định đã nộp và được nhận lại 18.345.608 đồng. 
Ông H, bà H1 phải chịu chi phí giám định là 18.345.608 đồng. Buộc ông H, bà 
H1 phải trả số tiền  chi phí giám định nêu trên (18.345.608 đồng) cho ông T, bà G.

13 
 
          5. Về án phí dân sự phúc thẩm:  Ông Cao Văn H không phải chịu án phí 
dân sự phúc thẩm, số tiền 300.000 đồng ông H đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm 
tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện E theo Biên lai số AA/20190000928 ngày 
17/7/2019 được khấu trừ vào số tiền án phí dân sự sơ thẩm phải nộp. 
Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày H đồng giám 
đốc thẩm ra quyết định. 
 
         
             Nơi nhận:                                                                 
- Vụ Giám đốc kiểm tra II-TANDTC; 
- VKSND cấp cao tại Đà Nẵng; 
- Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk ; 
- Tòa án nhân dân huyện E, tỉnh Đắk Lắk;  
 - Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đắk Lắk; 
 - Chi cục THADS huyện E, tỉnh Đắk Lắk; (để thi 
hành);  
 - Các đương sự; 
 - Lưu: Phòng HCTP; Phòng GĐKT -II.      
                   
                  TM. ỦY BAN THẨM PHÁN 
           THẨM PHÁN -CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 
 
 
 
 
 
 
                        
                      Trần Minh Tuấn