1 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO 
             TẠI ĐÀ NẴNG   
 
Bản án số: 173/2025/DS-PT 
Ngày: 06/5/2025 
V/v: “Yêu cầu tuyên bố di chúc vô hiệu, 
chia di sản thừa kế và yêu cầu hủy giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất” 
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc 
       
 
 
 
                    
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG 
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có: 
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: 
Các thẩm phán:   
Ông Nguyễn Văn Tào 
Ông Võ Ngọc Thông 
Bà Trần Thị Kim Liên 
- Thư ký phiên tòa: Ông Trần Xuân Lộc - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao 
tại Đà Nẵng. 
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên 
tòa:  Bà Bùi Thị Dung - Kiểm sát viên. 
Ngày 06 tháng 5 năm 2025, tại điểm cầu trung tâm Trụ sở Toà án nhân dân 
cấp cao tại Đà Nẵng kết nối với điểm cầu thành phần Trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh 
Quảng Bình m ở phiên tòa xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án dân s ự thụ lý số 
332/2024/TLPT-DS ngày 09 tháng 12 năm 2024 v ề việc: “Yêu cầu tuyên bố di 
chúc vô hiệu, chia di sản thừa kế và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất”.  
Do Bản án dân s ự sơ thẩm số 89/2024/DS-ST ngày 20 tháng 9 năm 2024 
của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình bị kháng cáo.  
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 1070/2025/QĐ-PT ngày 
24 tháng 5 năm 2025, giữa các đương sự: 
- Nguyên đơn: Bà Hồ Thị X, sinh năm 1955; địa chỉ: Số H đường H, phường 
L, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt tại điểm cầu trung tâm. 
- Bị đơn: Ông Hồ Minh T, sinh năm 1954; địa chỉ: Tổ dân phố C, thị trấn 
N, huyện B, tỉnh Quảng Bình. Vắng mặt. 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: 
+ Ông Hồ Văn H (đã chết), người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của 
ông H: Bà Đặng Thị Ngọc B, anh Hồ Đức B1, anh Hồ Tuấn A, anh Hồ Đức H1, 
anh Hồ Đức T1, anh Hồ Đức L; cùng địa chỉ: Thôn A, xã K, huyện Y, tỉnh Ninh 
Bình. Vắng mặt.

2 
+ Anh Hồ Minh T2, sinh năm 1975; nơi ĐKNKTT: Thôn D, xã M, huyện 
B, tỉnh Quảng Bình. Hiện cư trú: Số B, đường V, phường L, thành phố B, tỉnh Bà 
Rịa Vũng Tàu. Vắng mặt. 
+ Anh Hồ Minh T3, sinh năm 1978; nơi ĐKNKTT: Thôn D, xã M, huyện 
B, tỉnh Quảng Bình. Hiện cư trú ở nước ngoài. Vắng mặt. 
+ UBND xã M, huyện B, tỉnh Quảng Bình. Vắng mặt. 
+ UBND huyện B, tỉnh Quảng Bình. Vắng mặt. 
* Người kháng cáo: nguyên đơn bà Hồ Thị X. 
NỘI DUNG VỤ ÁN: 
Theo đơn khởi kiện, đơn khởi kiện bổ sung, bản tự khai, biên bản lấy lời 
khai, biên bản hoà giải và tại phiên toà, nguyên đơn bà Hồ Thị X trình bày: 
Nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp là của ông bà nội bà (ông Hồ Văn N), 
khoảng năm 1951-1952 ông nội chết, năm 1958 bà nội chết. Ông bà nội giao cho 
bố bà là ông Hồ Văn S đất và nhà để ở. Năm 1939, bố bà ông Hồ Văn S kết hôn 
với mẹ bà Nguyễn Thị L1. Trước khi kết hôn với mẹ bà thì bố bà  ông Hồ Văn S 
đã có đất và nhà gỗ lợp tranh trên thửa đất số 559, tờ bản đồ số 9 (nay là thửa đất 
số 9, tờ bản đồ số 12), diện tích 1.350m2 (do ông nội Hồ Văn N cho ông S). Bố 
mẹ bà sinh được bốn người con gồm: Hồ Thị T4 (chết năm 1968 trư ớc bố mẹ), 
ông Hồ Văn H (chết năm 2023), ông Hồ Minh T, sinh năm 1954 và bà Hồ Thị X, 
sinh năm 1955. Ông Hồ Văn S chết năm 1970, bà Nguyễn Thị L1 chết năm 2009. 
Khi ông S chết không để lại di chúc, không dặn dò gì và không có giấy ủy quyền 
tặng cho ai thửa đất mà ông cha đã có trư ớc khi cưới bà L1. Sau khi ông S chết, 
bà L1 tiếp tục sinh sống trên thửa đất đó cùng với các con, đến khi các con trưởng 
thành thì đi nghề và lập gia đình riêng, chỉ còn bà L1 ở lại một mình trên thửa đất. 
Khoảng năm 1989-1990 các con của ông T chuyển từ Sông B về sinh sống với bà 
L1 vì vợ ông T chết, được 02 năm thì ông T đưa các con vào Thị trấn N sinh sống 
nhưng không cắt hộ khẩu đi. Sau đó các con c ủa ông T trưởng thành và chuy ển 
vào miền N sinh sống làm ăn nhưng v ẫn không c ắt hộ khẩu. Năm 2001, xã và 
huyện có chủ trương cấp sổ đỏ cho gia đình có đất và nhà ở, thửa đất của ông cha 
bà được UBND huyện B cấp sổ đỏ mang tên hộ bà Nguyễn Thị L1, tại thửa đất 
số số 559, tờ bản đồ số 9, diện tích 1350m2. Năm 2008, UBND xã M có hỗ trợ 
cho bà Nguyễn Thị L1, số tiền 10.000.000 đồng để xây nhà, nên đã phá ngôi nhà 
cũ của ông S, bà L1 để xây lại nhà mới diện tích 50m2. Năm 2009 bà L1 chết, 
nhưng trước khi bà L1 chết, ông Hồ Minh T đã đưa bản di chúc in ấn đánh máy 
sẵn các mục và về ghi vào các mục trống rồi nhờ ông Nguyễn Thế N1 làm chứng 
xác nhận. Bà L1 không biết chữ không nắm được pháp luật, nên đã để ông T ghi 
trong bản di chúc, bản di chúc này do ông Hồ Minh T tự ý lập, mà không thông 
qua ba anh em bà. Vì đất không phải của mẹ bà nên mẹ bà là Nguyễn Thị L1 chỉ 
được quyền quản lý, sử dụng cho đến hết đời chứ không có quyền định đoạt, việc 
tặng cho, chuyển nhượng phải được 3 đứa con của bà ông S, bà L1 đồng ý ký tên,

3 
nên bản di chúc là trái pháp luật. Bà L1 chết năm 2009 nhưng năm 2013 ông Hồ 
Minh T tự đi làm thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên bà 
Nguyễn Thị L1. Vì vậy, bà X khởi kiện yêu cầu: 
Chia di sản thừa kế của bố mẹ để lại tại thửa đất số 559, tờ bản đồ số 9, diện 
tích 1350m2, địa chỉ: xã M, huyện B, tỉnh Quảng Bình. Chia thành ba phần bằng 
nhau, phần diện tích đất có ngôi nhà của bà L1 thì giao cho ông T, còn phần đất 
trống còn lại chia cho bà và ông H. Yêu cầu tuyên bố di chúc của bà Nguyễn Thị 
L1 lập ngày 27/2/2009 vô hiệu. Yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
số BM 065244 do UBND huy ện B  cấp, mang tên bà Nguyễn Th ị L1 ngày 
26/4/2013, tại thửa đất số 9, tờ bản đồ số 12, diện tích 1670,1m2, địa chỉ: Thôn 
D, xã M, huyện B, tỉnh Quảng Bình. 
Tại bản tự khai, đơn trình bày, biên b ản làm việc, biên bản hoà giải và tại 
phiên toà, bị đơn ông Hồ Minh T trình bày: 
Cha ông là ông Hồ Văn S (chết năm 1969), mẹ ông là bà Nguyễn Thị L1 
(chết năm 2009) có 04 đứa con gồm: Hồ Thị T4, mất năm 1968; Hồ Văn H, mất 
năm 2023; Hồ Thị X và ông Hồ Minh T. Khi còn sống cha mẹ ông tạo lập được 
khối tài sản là thửa đất số 559, tờ bản đồ số 9, diện tích 1350m2  (nay là thửa đất 
số 9, tờ bản đồ số 12, diện tích 1670,1m2), xã M, huyện B. Ông Hồ Văn S mất 
năm 1969, không đ ể lại di chúc, bà Nguyễn Thị L1 mất năm 2009 có đ ể lại di 
chúc. Bố ông chết thời gian trên 30 năm nên đã h ết thời hiệu yêu cầu chia thừa 
kế. Bố ông mất sớm một mình mẹ ông nuôi các con ăn học, trưởng thành. Hồ Thị 
T4, mất năm 1968; Hồ Văn H, sinh năm 1942 (m ất năm 2023), l ớn lên đi h ọc 
nghề năm 1968, sau đó l ập gia đình t ại Ninh Bình và ở luôn tại xã K, huyện Y, 
tỉnh Ninh Bình  cho đến khi m ất; Hồ Thị X, sinh năm 1955, l ớn lên đi h ọc làm 
giáo viên, năm 1976 lấy chồng theo chồng ở TDP C, thị trấn N, B, Quảng Bình, 
cho đến khi về hưu và theo con vào cư ng ụ tại Phường L, TP B, tỉnh Lâm Đồng 
cho đến nay và ông Hồ Minh T, sinh năm 1954. Năm 1972 đi b ộ đội đến năm 
1988 trở về quê ở với mẹ ông và các con tại xã M, B, Quảng Bình. Ông lấy vợ từ 
năm 1973 và có 04 đ ứa con. Su ốt thời gian ông ở Quân đội vợ và các con ông 
chung sống với mẹ ông cùng một nhà. Đến năm 1986 v ợ ông chết, các con ông 
vẫn ở cùng với bà nội. Đến năm 1995 ông lấy vợ hai và chuyển vào ở tại TDP C, 
thị trấn N, B, Qu ảng Bình. Riêng các con ông v ẫn ở với bà n ội tại xã M cùng 
chung hộ khẩu với bà nội. Năm 2001 UBND huyện B cấp giấy CNQSDĐ, tại thửa 
đất số 559, tờ bản đồ số 9, diện tích 1350m2, địa chỉ: xã M, huyện B, tỉnh Quảng 
Bình mang tên hộ bà Nguyễn Thị L1. Như vậy, trong năm 2001, 03 đứa con của 
mẹ ông là Hồ Văn H, Hồ Thị X và Hồ Minh T đã có gia đình riêng và định cư địa 
phương khác, chỉ còn 03 cháu nội là Hồ Minh T2, Hồ Minh T3 và Hồ Thị T5 đang 
ở với mẹ ông cho đến khi mẹ ông chết năm 2009. Năm 1968 mẹ ông làm một ngôi 
nhà tranh vách đất, năm 1988 ông đi bộ đội về có xây một ngôi nhà bên cạnh nhà 
của mẹ ông, nhưng làm giữa chừng chưa hoàn thiện, năm 2008 có một cơn bão to

4 
nhà tranh cũ bị sập, UBND xã có hỗ trợ cho mẹ ông số tiền 10.000.000 đồng và 
các con ông góp thêm một số tiền để xây thêm trên nền ngôi nhà mà ông xây năm 
1988 chưa hoàn thiện để cho mẹ ông và các con ông ở là ngôi nhà hiện nay vẫn 
còn tồn tại trên đất. Sau khi mẹ ông mất năm 2009 thì các cháu vẫn tiếp sinh sống 
trên thửa đất này. Khi bà m ất 01 năm, do có th ừa kế nên 2 đứa con trai của ông 
đã bỏ số tiền 60.000.000 đồng đưa về xây hàng rào bao quanh b ảo vệ đất. Hiện 
nay do 2 con trai ông ở xa nên ông thường xuyên về thắp hương cho ông bà, trồng 
cây bảo vệ vườn tược. 
Về di chúc của mẹ ông, bà Nguyễn Thị L1: Cha ông là Hồ Văn S mất năm 
1969, mẹ ông là vợ của cha ông ở trên mãnh đất đó cho đến khi bà mất. Mẹ ông 
đau ốm chỉ có 15 ngày, mẹ ông rất tỉnh táo đến khi chết điều này xóm chòm thừa 
nhận. Theo pháp luật quy định thì Thời hiệu thừa kế động sản 10 năm, bất động 
sản là 30 năm, do đó kể từ lúc cha tôi mất 1969 đến năm 2001 nhà nước cấp giấy 
CNQSDĐ cho m ẹ ông. Do đó m ẹ ông, bà Nguyễn Thị L1 được toàn quy ền sử 
dụng, định đoạt đối với tài sản của bố mẹ ông. Năm 2009 mẹ ông Nguyễn Thị L1 
mất có để lại di chúc, nội dung di chúc đ ể lại toàn bộ tài sản đất và nhà cho hai 
cháu là Hồ Minh T3 và Hồ Minh T2. Việc bà lập di chúc ông không bi ết, do bà 
nội các cháu lập, UBND xã thực hiện chứng thực và ông cậu Nguyễn Thái S1 giữ 
di chúc, sau khi bà mất thì công bố. Di chúc mẹ ông là hoàn toàn đúng quy định 
của pháp luật vì có công ch ứng và có ngư ời làm chứng hợp pháp. Ông yêu c ầu 
thực hiện theo di chúc, không đồng ý chia đất cho ông H, bà X. Đề nghị cho 2 con 
ông được hưởng toàn bộ đất, nhà theo Di chúc của bà để lại. Để 2 cháu có trách 
nhiệm và nghĩa vụ thờ cúng ông bà, đất sẽ không chuyển nhượng mua bán theo 
di chúc của bà. Ông không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà X về chia 
di sản thừa kế bố mẹ để lại. 
Tại bản tự khai, biên bản hòa giải và tại phiên tòa, người có quyền lợi nghĩa 
vụ liên quan anh Hồ Minh T2 trình bày: 
Nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp là của ông bà nội anh ông Hồ Văn S, 
bà Nguyễn Thị L1. Anh là con trai của ông Hồ Minh T, cháu nội của bà Nguyễn 
Thị L1. Anh sinh năm 1975, sinh ra và l ớn lên ở xã M, gia đình anh sống chung 
với bà nội tại ngôi nhà của bà nội. Năm 1972 bố anh đi bộ đội, mẹ anh và 4 anh 
em anh sống chung với bà nội tại ngôi nhà của bà nội. Đến năm 1983 gia đình anh 
đi kinh tế mới tại Sông B, được 3 năm đến năm 1986 mẹ anh mất, bố anh đưa 04 
đứa con về ở với bà. Được một thời gian khoảng năm 1990 thì bố anh  đưa 02 đứa 
em vào Nông trường V nuôi, còn lại anh và m ột người em gái n ữa tên T5 sống 
chung với bà nội cho đến khi bà mất. Trong quá trình anh ở với bà thì năm 2001 
bà anh được UBND huyện B cấp giấy CNQSDĐ, thửa đất số 559, tờ bản đồ số 9, 
diện tích 1350m2; đ ịa ch ỉ: xã M, huy ện B, t ỉnh Qu ảng Bình  mang tên h ộ bà 
Nguyễn Thị L1. Theo anh những thành viên trong gia đình có tên trong h ộ khẩu 
được quyền sử dụng đất gồm bà Nguyễn Thị L1, Hồ Minh T2, Hồ Thị T5. Năm

5 
2009 bà anh mất, UBND xã có cho anh  xem di chúc của bà anh, trong di chúc bà 
anh để lại toàn bộ tài sản nhà đất, cây cối, sổ đỏ, sổ hộ khẩu cho hai anh em anh 
là Hồ Minh T2 và Hồ Minh T3 (anh T3 sống chung với bà L1 từ 1986-1990). Anh 
Hồ Minh T3 hiện nay đang sống tại Đài Loan, không rõ địa chỉ cụ thể, không thể 
về để trực tiếp tham gia giải quyết vụ án, ý kiến của anh cũng là ý ki ến của anh 
Hồ Minh T3. Đối với khởi kiện của bà X anh không chấp nhận, đề nghị thực hiện 
theo di chúc c ủa bà L1. Di chúc h ợp pháp hay không h ợp pháp anh không bi ết, 
nếu không hợp pháp thì đề nghị xử lý trách nhiệm của cán bộ tư pháp, người làm 
chứng, UBND xã M . Tại thời điểm cấp giấy CNQSDĐ cho bà L1, anh có tên 
trong hộ khẩu của bà, do đó anh cũng có phần sử dụng đất đối với một phần thửa 
đất, đề nghị Toà án giải quyết bảo đảm quyền lợi cho anh.  
Tại công văn số 200/UBND ngày 22/4/2024, người có quyền lợi nghĩa vụ 
liên quan UBND xã M có ý kiến: Mong muốn anh em trong gia đình tự hòa giải. 
Về nguồn gốc thửa đất số 559, tờ bản đồ số 9, diện tích 1350m2, địa chỉ: Thôn D 
xã M, huyện B là do Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Nguyễn 
Thị L1, hiện tại UBND xã không có sổ mục kê.  
Ủy ban nhân dân huy ện B: Tòa án đã g ữi văn bản đề nghị cử người thâm 
gia tố tụng và có ý ki ến đối với yêu c ầu khởi kiện của nguyên đơn, nhưng đ ều 
vắng mặt không có lý do và cũng không g ửi ý ki ến về yêu cầu khởi kiện của 
nguyên đơn, không tham gia hòa giải, không tham gia phiên tòa và xin phép vắng 
mặt.  
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Hồ Văn H: Bà Đặng Thị 
Ngọc B, anh Hồ Đức B1, anh Hồ Tuấn A, anh Hồ Đức H1, anh Hồ Đức T1, anh 
Hồ Đức L đã được Tòa án triệu tập nhiều lần nhưng không có mặt và cũng không 
gửi ý kiến về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không tham gia hòa giải và không 
có mặt tại phiên tòa.  
Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan anh Hồ Minh T3 hiện đang cư trú ở 
nước ngoài không rõ địa chỉ cụ thể: Sau khi thụ lý vụ án, Tòa án đã niêm yết công 
khai Thông báo thụ lý vụ án tại trụ sở Tòa án và tại UBND xã M, đồng thời thông 
báo qua kênh dành cho ngư ời nư ớc ngoài c ủa Đ tiếng nói Vi ệt Nam. Ngày 
25/6/2024, H2 phát thanh đối ngoại quốc gia Đài tiếng nói Việt Nam đã gửi cho 
Tòa án nhân dân t ỉnh Quảng Bình tài li ệu về việc đã thông báo trên kênh thông 
tin dành cho người nước ngoài các nội dung liên quan đến việc giải quyết vụ án, 
phát vào các ngày 25, 26, 27/6/2024. 
Theo yêu cầu của nguyên đơn, Tòa án nhân dân t ỉnh Quảng Bình đã ti ến 
hành xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản thửa đất tranh chấp và các tài 
sản có trên đ ất, cụ thể: Hiện trạng sử dụng thửa đất số 9, tờ bản đồ số 12: Phía 
Nam giáp đường giao thông có kích thước: 39,44m; Phía Bắc giáp đường vào nhà 
ông H3 có kích thước: 40,22m; Phía Tây giáp đư ờng giao thông có kích thư ớc:

6 
34,27m; Phía Đông giáp đất nhà bà T6 có kích thước: 41,83. Diện tích thực tế sử 
dụng là 1.569,7m2 .  
Về tài sản trên đ ất: Trên th ửa đất có 02 ngôi nhà, nhà ở chính cấp 4 xây 
tường bờ lô, tô trát hoàn chỉnh trụ bê tông cốt thép, móng xây đá học, mái lợp tôn 
trên nền láng xi măng, di ện tích nhà ở chính: 51,9m2, Nhà tạm xung quanh xây 
bờ lô đơn giản cao 3m, nền láng xi măng mái lợp tôn, cửa ván ghép đơn giảm, có 
diện tích 17,2m2. Sân bê tông có diện tích 88,1m2; Hàng rào xây gạch bờ lô cao 
1,2m -1,5m dài 151,26m; hai trụ cổng cao 2m, cổng sắt rộng 4m; 01 cây xoan phi 
20; 01 cây vú sữa. Tài sản trên đất nhà ở, nhà tạm, sân bê tông, hàng rào, trụ cổng 
các bên đều thừa nhận của ông Hồ Minh T xây dựng, nên giao cho ông T quản lý, 
sử dụng không yêu cầu định giá tài sản, còn cây trồng trên đất tự mọc lên, bà X 
đề nghị không định giá, giao đất cho ai thì ngư ời đó được hưởng, tự chặt phá di 
dời.  
Về định giá đất ở: đất khu vực 2, vị trí 1 có giá 83.000 đồng/m2; đất trồng 
câu hàng năm vị trí 1 xã T có giá 22.000 đồng/m2. 
Tại buổi xem xét th ẩm định tại chỗ và định giá tài s ản bị đơn ông T và 
người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan anh Hồ Minh T2 có mặt nhưng không phố 
hợp và không ký biên bản.  
Tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện tuyên bố 
di chúc của bà Nguyễn Thị L1 lập ngày 27/2/2009 vô hiệu. Hủy giấy chứng nhận 
quyền sử dụng đất số BM 065244 do UBND huyện B cấp, mang tên bà Nguyễn 
Thị L1 ngày 26/4/2013, tại thửa đất số 9, tờ bản đồ số 12, diện tích 1670,1m2, địa 
chỉ: Thôn D, xã M, huyện B, tỉnh Quảng Bình và chia di sản thừa kế. Bị đơn ông 
T và anh Hồ Minh T2  giữ nguyên quan đi ểm, không ch ấp nh ận yêu c ầu c ủa 
nguyên đơn và đề nghị Tòa án xem xét di chúc bà Nguyễn Thị L1 lập là hoàn toàn 
đúng quy định của pháp luật vì có công ch ứng, chứng thực của UBND xã và có 
người làm chứng hợp pháp ký xác nh ận. Yêu cầu thực hiện theo di chúc, không 
đồng ý chia đất cho ông H, bà X. 
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 89/2024/DS-ST ngày 20 tháng 9 năm 2024 
của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Bình đã quyết định: 
Căn cứ vào khoản 5 Điều 26, khoản 4 Điều 34, khoản 1 Điều 37, điểm a, c 
khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 157, 165; Điều 227, 228, 469, 477, 479 Bộ luật 
Tố tụng Dân sự; các Điều 646, 647, 648, 649, 650, 652, 653, 654, 656, 657 B ộ 
luật Dân sự năm 2005; các Điều 623, 624, 625, 626, 627, 628, 630, 631, 634, 635, 
650 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Đi ều 100, 166, 167, 170, 188, 203 Lu ật Đất 
đai; Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban 
Thường vụ Quốc hội quy đ ịnh về mức thu, mi ễn, giảm, thu, nộp quản lý và s ử 
dụng án phí, lệ phí Tòa án. Tuyên xử: 
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Hồ Thị X về việc 
tuyên Di chúc do cụ Nguyễn Thị L1 lập ngày 27/02/2009 vô hiệu và chia di sản

7 
thừa kế của cụ Hồ Văn S và cụ Nguyễn Thị L1 để lại là thửa đất số 09, tờ bản đồ 
số 12, diện tích 1670,1m2; địa chỉ: thôn D, xã M, huyện B, tỉnh Quảng Bình. 
2. Chấp nhận một phần yêu c ầu khởi kiện của nguyên đơn bà Hồ Thị X. 
Hủy giấy CNQSDĐ số phát hành BM 065244, do Ủy ban nhân dân huyện B cấp 
cho bà Nguyễn Thị L1 ngày 26/4/2013, thửa đất số 09, tờ bản đồ số 12, diện tích 
1670,1m2; địa chỉ: thôn D, xã M, huyện B, tỉnh Quảng Bình để cấp lại theo quy 
định của pháp luật về đất đai. 
Các bên đương s ự có quyền và nghĩa v ụ liên hệ với các cơ quan có th ẩm 
quyền để tiến hành làm thủ tục kê khai, đăng ký quyền sử dụng đất theo quy định 
của pháp luật. 
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí dân sự sơ thẩm và thông 
báo quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật. 
Ngày 08/10/2024, bà Hồ Thị X kháng cáo yêu cầu Toà án c ấp phúc thẩm 
sửa án sơ thẩm, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà. 
Tại phiên toà:  
- Bà Hồ Thị X giữ nguyên kháng cáo, đề nghị HĐXX chấp nhận kháng cáo, 
sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận đơn khởi kiện. 
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng phát biểu quan điểm 
về việc giải quyết vụ án: 
- Về chấp hành pháp luật: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký và người 
tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự. 
- Về nội dung: Đ ề nghị Hội đồng xét x ử huỷ bản án sơ th ẩm vì vi ph ạm 
nghiêm trọng thủ tục tố tụng. 
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
Sau khi nghiên c ứu các tài li ệu, chứng cứ có trong h ồ sơ vụ án đã đư ợc 
thẩm tra tại phiên tòa và kết quả tranh luận; Xét thấy: 
[1]. Về tố tụng: 
- Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Hồ Thị X, bị đơn ông Hồ 
Minh T đều xác định: Cha mẹ của các ông, bà là c ụ Hồ Văn S (chết năm 1970), 
cụ Nguyễn Thị L1 (chết năm 2009). Quá trình chung sống, cụ S, cụ L1 sinh được 
04 người con, gồm: Hồ Thị T4 (chết năm 1968, chết trước bố mẹ), ông Hồ Văn 
H (chết năm 2023), ông Hồ Minh T và bà Hồ Thị X. 
- Tại Biên bản làm việc ngày 21/5/2024 (BL 175), chị Nguyễn Thị Phương 
trình B2: Chị là con dâu bà Hồ Thị T4 (chết năm 1968) và ông Nguyễn Đình Á 
(chết năm 1997); bà T4 và ông Á có 01 con chung là anh Nguyễn Đình T7 (chồng 
chị P, chết năm 2006). Chị P và anh T7 có 02 con chung là Nguyễn Thị H4, sinh 
năm 1990 và Nguyễn Văn H5, sinh năm 1995. 
Như vậy theo quy định tại Điều 677 Bộ luật dân sự 2005; Điều 652 Bộ luật 
dân sự 2015, thì anh Nguyễn Đình T7 (con bà Hồ Thị T4) là thuộc diện “Thừa kế 
thế vị” nhưng anh T7 (chết năm 2006) nên chị Nguyễn Thị P, Nguyễn Thị H4 và

8 
Nguyễn Văn H5 ( vợ và các con anh T7) là người kế thừa quyền và nghĩa vụ của 
anh Nguyễn Đình T7, nhưng án sơ thẩm không đưa vào tham gia tố tụng trong vụ 
án với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là vi phạm nghiêm trọng 
thủ tục tố tụng, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của họ. Do đó, cần huỷ 
án sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án cho Toà án c ấp sơ thẩm giải quyết lại từ giai đoạn 
sơ thẩm, đúng quy định pháp luật, như đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân 
dân cấp cao tại Đà Nẵng tại phiên toà. 
[2]. Về nội dung kháng cáo: Do huỷ án sơ thẩm, nên yêu cầu kháng cáo của 
bà Hồ Thị Xuân C phúc thẩm không xem xét. 
[3]. Về án phí phúc thẩm: Bà Hồ Thị X không phải chịu án phí dân sự phúc 
thẩm. 
Vì các lẽ trên; 
Căn cứ khoản 3 Điều 308, khoản 2 Điều 310 Bộ luật tố tụng dân sự. 
QUYẾT ĐỊNH 
1. Huỷ Bản án dân sự sơ thẩm số 89/2024/DS-ST ngày 20/9/2024 của Toà 
án nhân dân tỉnh Quảng Bình. Giao hồ sơ vụ án cho Toà án nhân dân tỉnh Quảng 
Bình giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm. 
2. Về án phí phúc thẩm: Bà Hồ Thị X không phải chịu án phí dân sự phúc 
thẩm. 
Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án. 
  
Nơi nhận: 
- Các đương sự; 
- VKSND cấp cao tại Đà Nẵng; 
- TAND tỉnh Quảng Bình; 
- VKSND tỉnh Quảng Bình; 
- Cục THADS tỉnh Quảng Bình; 
- Lưu hồ sơ vụ án, TANDCC. 
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM 
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 
 
 
 
 
 
Nguyễn Văn Tào