1 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO 
           TẠI ĐÀ NẴNG     
       ỦY BAN THẨM PHÁN 
 
         CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
                   Độc lập - Tự do - Hạnh phúc  
    
    Quyết định giám đốc thẩm  
     Số: 11/2021/DS-GĐT 
     Ngày 28/4/2021       
    V/v “Tranh chấp  về đòi di sản ” 
 
 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 
 
ỦY BAN THẨM PHÁN 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG 
 
- Thành phần Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao gồm có:  
Thẩm phán Lại Văn Trình - Phó Chánh án làm chủ tọa phiên tòa. 
Thẩm phán Vũ Th Liêm - Thành viên 
Thẩm phán Nguyễn Th Long - Thành viên. 
- Thư ký phiên tòa: Ông Trương Quang Hưng – Thẩm tra viên. 
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa: 
ông Nguyễn Thế Vinh - Kiểm sát viên. 
Ngày 28 tháng 4 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng 
mở phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án dân sự “Tranh chấp đòi di sản thừa kế”, 
giữa các đương sự: 
1. N đơn: bà Nguyễn Thị N; cư trú: X N, phường P, quận T, thành phố Hồ 
Chí M.  
2. Bị đơn: ông Lê Quốc D; cư trú: X đường Y, phường N, quận H, thành phố 
Đà Nẵng. 
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:  
- Bà Nguyễn Thị S; cư trú: thôn T, xã Đ, thị xã B, tỉnh Quảng Nam. 
- Bà Trần Thị Thu Th, bà Phan Thị Thu Ng, bà Phan Thị Thu Ph, bà Phan 
Thị Thu Tr, ông Phan Phước Tr1, ông Phan Phước A, ông Phan Phước Th và ông 
Phan Phước M; cùng cư trú: Khu phố X, phường Th, thị xã L, tỉnh Bình Thuận. 
- Ông Phan Phước D1; cư trú: thôn H, xã T, thị xã L, tỉnh Bình Thuận. 
- Bà Nguyễn Thị H, ông Lê Văn H1, bà Hoàng Thị Kim A; cùng cư trú : X 
đường Y, phường N, quận H, thành phố Đà Nẵng. 
- Cháu Lê Huỳnh Tr2 (sinh năm 2013 ) và cháu Lê Hoàng N (sinh năm 
2015); 
Người đại diện theo pháp luật: ông Lê Văn H1 (cha), bà Hoàng Thị Kim A 
(mẹ); cùng cư trú: X đường Y, phường N, quận H, thành phố Đà Nẵng. 
 - Ông Lê T; cư trú: Tổ K, T 1, phường N, quận H, thành phố Đà Nẵng; 
 - Bà Lê Thị T1; cư trú: M, phường N, quận H, thành phố Đà Nẵng. 
 - Ông Lê Văn A1 , ông Lê Văn T1; cùng cư trú: Tổ K, phường N, quận H, 
thành phố Đà Nẵng.

2 
 - Ông Lê Văn Ô; cư trú: Tổ K, phường N, quận H, thành phố Đà Nẵng. 
  
NỘI DUNG VỤ ÁN:  
 
- N đơn là bà Nguyễn Thị N trình bày: vợ chồng cố Phan Phước Tuy và cố 
Nguyễn Thị An có 11 con chung, nhưng 8 người con chết lúc còn nhỏ, chỉ còn 03 
con là cụ Phan Thị Đấu (chết năm 1991), cụ Phan Phước Để (chết năm 1952) và cụ 
Phan Thị Trọng (chết năm 2004). Cụ Đấu có chồng là cụ Nguyễn Tình (chết năm 
1945) có 02 người con là Bà và bà Nguy ễn Thị S; cụ Để có vợ là cụ Nguyễn Thị 
Cận (chết năm 1953) , có 03 người  con là ông Phan Phước Lặt (chết 1943), ông 
Phan Phước Hải (chết năm 1945) và ông Phan Lượm (chết năm 2009, có vợ là bà 
Trần Thị Thu Th và 08 người con là anh Phan Phước Tr1, anh Phan Phước A, anh 
Phan Phước D1 , anh Phan Phước Th, anh Phan Phước M, chị Phan Thị Thu Ng, 
chị Phan Thị Thu Ph, chị Phan Thị Thu Tr). Cụ Trọng có chồng là cụ Lê Láo (chết 
năm 1963). Cụ Trọng, cụ Láo không có con riêng, con chung, con nuôi. Cụ Trọng 
chết năm 2004, không để lại di chúc. N ăm 1990, Nhà nước giao cho cụ Trọng  sử 
dụng lô đất diện tích 105 m2 tại thửa số 37, tờ bản đồ 81, địa chỉ Tổ 34, phường H 
(nay là N), quận H, thành phố Đà Nẵng. Năm 2007, ông Lê Quốc D xây nhà trên 
thửa đất số 37 của cụ Trọng thì b à Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị S (02 người gọi 
cụ Trọng là dì ruột) ngăn cản, yêu cầu dừng thi công và tháo dỡ nhà, trả đất cho bà 
N, bà S nhưng ông D không thực hiện . Bà N, bà S khiếu nại nhưng chính quyền 
giải quyết không thành nên nay bà  N khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết  công 
nhận thửa đất 37 nêu trên là di sản thừa kế của cụ Trọng để  lại cho các đồng thừa 
kế hàng thứ ba theo quy định của pháp luật, gồm: bà N, bà S, bà Trần Thị Thu Th, 
ông Phan Phước Tr1, ông Phan Phước A, ông Phan Phước D1 , ông Phan Phước 
Th, ông Phan Phước M, bà Phan Thị Thu Ng, bà Phan Thị Thu Ph và bà Phan Thị 
Thu Tr; yêu cầu ông D dỡ nhà trả đất cho các đồng thừa kế của cụ Trọng. 
- Bị đơn là ông Lê Quốc D trình bày: năm 1990, Ông là bộ đội xuất ngũ về 
công tác tại phường H, quận H và có cùng hộ khẩu với cụ Phan Thị Trọng. Vợ 
chồng cụ Lê Láo, cụ Phan Thị Trọng không có con chung, con riêng , con nuôi; cụ 
Láo là liệt s ĩ, hy sinh năm 1963, cụ Trọng chết năm 2004 không để lại di chúc. 
Giai đoạn 1990-1993, Ủy ban nhân dân phường H chủ trương cấp đất cho gia đình 
chính sách nên Ông, cụ Trọng có làm đơn xin cấp đất với căn cứ Ông là bộ đội 
xuất ngũ, còn cụ Trọng là vợ liệt sĩ; do đó UBND phường H cấp 01 lô đất đứng tên 
cụ Trọng nhưng Ông là người ký nhận đất, nộp lệ phí cấp đất và nộp thuế sử dụng 
đất. Ngày 24/12/1990, Ông D có Đơn xin và được UBND phường cấp phép xây 
nhà cấp 4 trên đất, cũng từ năm 1990 đế n khi chết, cụ Trọng làm thuê giúp việc ở 
nơi khác nên nhà đất do mình Ô ng quản lý, sử dụng. Năm 2004, Ông mua thêm 
của Nhà nước rẻo đất giáp vĩa hè , đồng thời kê khai và được UBND quận H cấp 
Giấy chứng nh ận quyền sử dụng đất  số sêri AG 001490  ngày 14/9/2006, công 
nhận vợ chồng Ông được quyền sử dụng thửa đất số 37, tờ bản đồ 81, diện tích 
69,8 m2. Năm 2007 , Ông xin và được cấp phép xây dựng lại nhà nhưng quá trình

3 
xây dựng bị bà N, bà S khiếu nại nên ngày 10/4/2007 UBND quận H ban hành 
Quyết định số 737/QĐ-UBND thu hồi và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
đã cấp cho gia đình Ô ng. Vì các lý do trên nên vợ chồng Ô ng không đồng ý với 
yêu cầu khởi kiện của bà N yêu cầu tháo dỡ nhà, trả lại đất cho các thừa kế của cụ 
Trọng. 
 - Người có quyề n lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Trần Thị Thu Th (vợ ông 
Phan Lượm) và các con của vợ chồng bà Th, ông Lượm  thống nhất với lời trình 
bày và đề nghị của nguyên đơn là bà Nguyễn Thị N, đồng ý để bà N đứng tên quản 
lý di sản thừa kế của cụ Trọng. 
 - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cụ Lê T và cụ Lê Thị T1 trình 
bày: hai Cụ là anh chị ruột của cụ Lê Láo. Nguồn gốc đất tranh chấp Nhà nước cấp 
chung cho cụ Trọng và ông D vì cùng hộ khẩu. Từ năm 2006, ông D đã làm nhà ở 
kiên cố trên đất nên hai Cụ đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của 
nguyên đơn. 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Văn A1 trình bày: ông là 
con của cụ Lê Xược, cụ Xược là em của cụ Lê Láo, Ông không có ý kiến gì về 
tranh chấp giữa bà N với ông D. 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Hoàng Thị Kim A (con dâu 
ông D) trình bày: năm 2013, Bà về làm dâu nhà ông D, Bà không có đóng góp gì 
đối với nhà đất tranh chấp, Bà không có ý kiến gì. 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Lê Văn Ô trình bày: Ông có 
nhận của vợ chồng ông D 15.000.000 đồng tiền công mà Ông công bồi trúc thửa 
đất tranh chấp, Ông không có ý kiến gì. 
- Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2018/DS -ST ngày 02/3/2018, Tòa án 
nhân dân quận H, thành phố Đà Nẵng quyết định: 
Căn cứ vào  khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự ; Điều 100 Luật đất 
đai. Điều 166, 221, 609, 651 và 652 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết 
326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, 
quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. 
Chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất” của 
bà Nguyễn Thị N đối với ông Lê Quốc D, xử:  
1. Công nhận quyền sử dụng đất có diện tích đất là 60,9 m 2, tại thửa số 37, 
tờ bản đồ 81, phường N, quận H, thành phố Đà N ẵng thuộc quyền sử dụng bà 
Phan Thị Trọng được đ ể lại cho những người thuộc hàng thừa kế thứ ba của bà 
Trọng gồm bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị S, bà Trần Thị Thu Th, ông Phan 
Phước Tr1, ông Phan Phước A, ông Phan Phước D1 , ông Phan Phước Th, ông 
Phan Phước M, bà Phan Thị Thu Ng, bà Phan Thị Thu Ph và bà Phan Thị Thu Tr. 
2. Giao toàn bộ tài sản gắn liền với đất nói trên là ngôi nhà có kết cấu nhà 
03 tầng, tường xây, mái tôn  + đúc, sàn đúc, gác lửng đúc, nền g ạch men với diện 
tích sử dụng là 224 m 2 cho những người thuộc hàng thừa kế thứ ba của bà Trọng 
gồm bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị S, bà Trần Thị Thu Th, ông Phan Phước 
Tr1, ông Phan Phước A, ông Phan Phước D1 , ông Phan Phước Th, ông Phan

4 
Phước M, bà Phan Thị Thu Ng, bà Phan Thị Thu Ph và bà Phan Thị Thu Tr được 
quyền sở hữu. 
3. Buộc những người thuộc hàng thừa kế thứ ba của bà Trọng gồm bà 
Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị S, bà Trần Thị Thu Th, ông Phan Phước Tr1, ông 
Phan Phước A, ông Phan Phước D1, ông Phan Phước Th, ông Phan Phước M, bà 
Phan Thị Thu Ng, bà Phan Thị Thu Ph và bà Phan Thị Thu Tr phải có nghĩa vụ 
trích trả cho vợ chồng ông Lê Quốc D, bà Nguyễn Thị H giá trị tài sản gắn liền với 
đất và công bồi trúc đất nói trên tổng cộng số tiền là 855.521.240đ. 
4. Buộc vợ chồng ông Lê Quốc D, bà Nguyễn Thị H, anh Lê Văn H1 (con 
ông Lê Quốc D), bà Hoàng Thị Kim A (là con dâu ông Lê Quốc D) Cháu Lê 
Huỳnh Tr2 và cháu Lê Hoàng N (là hai cháu nội của ông Lê Quốc D) phải giao trả 
lại toàn bộ nhà và đất nói trên cho những người thuộc hàng  thừa kế thứ 3 của bà 
Phan Thị Trọng gồm: bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị S, bà Trần Thị Thu Th, ông 
Phan Phước Tr1, ông Phan Phước A, ông Phan Phước D1 , ông Phan Phước Th, 
ông Phan Phước M, bà Phan Thị Thu Ng, bà Phan Thị Thu Ph và bà Phan Thị Thu 
Tr trọn quyền sử dụng và sở hữu. 
5. Những người thuộc hàng thừa kế thứ ba của bà Trọng gồm bà Nguyễn Thị 
N, bà Nguyễn Thị S, bà Trần Thị Thu Th, ông Phan Phước Tr1, ông Phan Phước 
A, ông Phan Phước D1 , ông Phan Phước Th, ông Phan Phước M, bà Phan Thị 
Thu Ng, bà Phan Thị Thu Ph và bà Phan Thị Thu Tr được quyền liên hệ với các cơ 
quan Nhà nước có thẩm quyền để l àm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài 
sản gắn liền với đất tại thửa đất số 37, tờ bản đồ số 81, phường N, quận H, thành phố 
Đà Nẵng theo qui định của pháp luật. 
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm  còn quyết định về án phí , chi phí định giá tài 
sản; quyền, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo. 
- Ngày 15/3/2018, bị đơn là ông Lê Quốc D; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên 
quan là ông Lê T, bà Nguyễn Thị H kháng cáo Bản án sơ thẩm. 
- Ngày 16/3/2018, nguyên đơn là bà Nguyễn Thị N kháng cáo Bản án sơ thẩm. 
- Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 46/2018/DS-PT ngày 17/7/2018, Tòa án 
nhân dân thành phố Đà Nẵng quyết định: 
Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, khoả n 2 Điều 148; Điều 228 Bộ luật Tố tụng 
dân sự; Điều 100 Luật đất đai; Điều 166, 221, 612, 6 51 Bộ luật dân sự năm 2015; 
Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ 
Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án ph í và lệ phí 
Tòa án. 
1/ Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị N và không 
chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê T. 
2/ Chấp nhận kháng cáo của bị đơn ông Lê Quốc D và chấp nhận kháng cáo 
của người có quyền lợi , nghĩa vụ liên quan bà Nguy ễn Thị H. Sửa Bản án dân sự 
sơ thẩm số: 07/2 018/DS-ST ngày 02/3/2018 của T òa án nhân dân quận H, thành 
phố Đà Nẵng. 
2.1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị N về việc “Đòi di sản

5 
thừa kế” đối với ông Lê Quốc D. 
2.2. Công nhận quyền sử dụng đất có diện tích đất là 60,9 m2, tại thửa đất số 
37, tờ bản đồ 81, phường N, quận H, thành phố Đà Nẵng là di sản thừa kế của bà 
Phan Thị Trọng để lại cho những người thừa kế của bà Trọng gồm: bà Nguyễn Thị 
N, bà Nguyễn Thị S và ông Phan Lượm (do ông Lượm chết nên bà Trần Thị Thu Th 
là vợ và các con ông Phan Phước Tr1, ông Phan Phước A, ông Phan Phước D1, 
ông Phan Phước Th, ông Phan Phước M, bà Phan Thị Thu Ng, bà Phan Thị Thu 
Ph và bà Phan Thị Thu Tr được hưởng phần tài sản của ông Lượm). 
2.3. Giao toàn bộ lô đất tại thửa s ố 37, tờ bản đồ 81, phường N quận H, 
thành phố Đà Nẵng, gắn liền với ngôi nhà 03 tầng có kết cấu tường xây, mái tôn + 
đúc, sàn đúc, gác lửng đúc, nền gạch men cho ông Lê Quốc D và bà Nguyễn Thị H 
quản lý, sử dụng. 
Ông Lê Quốc D và bà Nguyễn Thị H được quyền liên hệ với các cơ  quan có 
thẩm quyền để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quy ền sở hữu nhà 
theo quy định của pháp luật. 
2.4. Sau khi khấu trừ 30% tiền công sức duy trì bảo quản, t ôn tạo đất của ông 
D được hưởng, thì di sản thừa kế của bà Trọng còn lại là 1.908.582.998 đồng. 
2.5. Buộc ông Lê Qu ốc D và bà Nguyễn Thị H phải có nghĩa v ụ thanh toán 
giá trị quyền sử dụng đất số tiền là 1.908.582.998 đ ồng (Một tỉ chín trăm l ẻ tám 
triệu năm trăm tám mươi hai ngàn chín trăm chín mươi tám đ ồng) cho nh ững 
người thu ộc hàng th ừa k ế của bà Phan Th ị Trọng g ồm: bà Nguyễn Thị N, bà 
Nguyền Thị S và ông Phan Lượm (do ông Lượm chết nên bà Trần Thị Thu Th là vợ 
và các con gồm ông Phan Phước Tr1, ông Phan Phước A, ông Phan Phước D1 , 
ông Phan Phước Th, ông Phan Phước M, bà Phan Thị Thu Ng, bà Phan Thị Thu 
Ph và bà Phan Thị Thu Tr được hưởng giá trị phần tài sản của ông Lượm). 
Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí, quyền và nghĩa vụ 
thi hành án. 
- Ngày 28/7/2018, bà Nguyễn Thị N có Đơn đề nghị kháng nghị theo thủ tục 
giám đốc thẩm Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên. 
- Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 08/2020/KN-DS ngày 
16/12/2020, Chánh án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng  kháng nghị Bản án 
dân sự phúc thẩm nêu trên, đề nghị Ủy ban Thẩm phán Toà án nhân dân cấp cao 
tại Đà N ẵng xét xử giám đốc thẩm hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm số 
46/2018/DS-PT ngày 17/7/2018 của Tòa án nhân dân t hành phố Đà Nẵng và Bản 
án dân sự sơ thẩm số 07/2018/DS -ST ngày 02/3/2018 của Tòa án nhân dân quận 
H, thành phố Đà Nẵng ; giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân quận H, thành phố 
Đà Nẵng để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật. 
- Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại 
Đà Nẵng đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị của Chánh 
án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng. 
 
                                          NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

6 
 
 [1] Về hàng thừa kế:  căn cứ vào lời trình bày c ủa các đương s ự, Biên bản 
họp hội đ ồng gia t ộc Phan Phư ớc thôn Tri Phương, xã Đi ện Phong  ngày 
28/4/2007, được UBND xã Đi ện Phong xác nh ận, có đủ cơ sở xác định hàng thừa 
kế thứ nhất, thứ hai của cụ Trọng không còn ai, chỉ có những người ở hàng thừa kế 
thứ ba (là cháu gọi cụ Trọng là cô ruột, dì ruột) gồm: bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn 
Thị S và ông Phan Lư ợm (ông Lượm chết năm 2009  nên các con của ông Lượm 
thừa kế đối với phần di sản ông Lượm được hưởng. Ông Lê Quốc D là con cụ Lê 
T, cụ Lê T là em Li ệt sỹ Lê Láo (ch ồng cụ Trọng) nên ông D không thuộc hàng 
thừa kế được hưởng di sản của cụ Trọng. 
 [2] Về nhà, đất tại thửa đất số 37, tờ bản đồ số 81, diện tích đất đo đạc thực 
tế 69,80 m2, Tổ 10, phường N, quận H, thành phố Đà Nẵng: 
- Đối với nhà: các đương sự đều thừa nhận căn nhà 3 tầng trên thửa đất tranh 
chấp nêu trên là do ông D xây dựng. 
 - Đối với đất: bị đơn ông D cho rằng diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc 
do UBND phường H cấp cho Ông và cụ Trọng vào năm 1990, Ông là người nộp 
tiền ủng hộ ngân sách địa phương đối với đối tượng chính sách xin đất làm nhà để 
ở (Phiếu thu ngày 09/11/1990) và nộp thuế nhà, đất thể hiện tại các biên lai thu 
thuế nhà, đất; nhận thấy, việc chỉ căn cứ vào các tài liệu này thì chưa đủ cơ sở pháp 
lý để khẳng định diện tích đất tranh chấp được cấp cho ai mà phải xem xét, đánh 
giá tổng thể các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án một cách khách quan, toàn 
diện, cụ thể: tại Đơn xin sử dụng đất làm nhà  ngày 01/11/1990 (bút lục 151) , thể 
hiện cụ Phan Thị Trọng (có chồng là cụ Lê Láo , hy sinh năm 1963 ) là người ký 
đơn xin Nhà nước cấp l ô đất diện tích 105 m 2 tại Tổ 30 , khối Tuyên Sơn (đất do 
UBND phường H quản lý) để làm nhà ở , được UBND phường H xác nhận: “Bà 
Phan Thị Trọng là vợ liệt sỹ thường trú tại đ ịa phương hiện đang gặp khó khăn về 
nhà ở. Qua đơn xin sử dụng đất làm nhà của bà Trọng địa phương xét thấy không 
có gì trở ngại. Nói chung khu đất trên thuộc diện đất thổ c ư do UBND phường 
quản lý. Bà Trọng chờ khi nào có quyết định cấp đất của UBND tỉnh mứi được làm 
nhà. Kính chuyển UBND tỉnh và thành phố xem xét, giải quyết” ; tại Sơ đồ vị trí 
khu đất làm nhà ngày 06/11/1990 do Ủy ban nhân dân phường H lập (bút lục 150), 
cũng thể hiện khu đất làm nhà đứng tên bà Phan Thị Trọng ; tại Bản cam kết  ghi 
ngày 06/11/1990 (bút lục 79) của cụ Trọng gửi UBND phường H, có nội dung cụ 
Trọng trình bày Cụ đã được UBND phường H giao đất, nay cụ Trọng xin phép xây 
dựng nhà ở ; tại Biên bản về việc đền bù di chuyển nhà ở và hoa màu ngày 
20/11/1995 (bút lục 789) của Ban quản lý đền bù giải tỏa thuộc Sở giao thông vận 
tải tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng, thể hiện Sở có thực hiện việc đền bù nhà, đất của cụ 
Trọng khi bị thu hồi do g iải tỏa làm đường  2 Tháng 9 với số tiền đền bù cho cụ 
Trọng là 8.413.260 đồng; tại Quyết định số 491/QĐ-UB ngày 30/5/2000  (bút lục 
787), U BND quận H, quyết định:  “Chấp nhận đơn khiếu nại của bà Phan Thị 
Trọng ... Đề nghị UBND thành phố cho phép bà Phan Thị Trọng được lập thủ tục 
để xem xét cấp giấy  chứng nhận quyền sử dụng đất theo Nghị định 60/CP ngày

7 
05/7/1994 của Chính phủ đối với phần diện tích đất 60,9 m2 còn lại trong lô đất đã 
cấp cho bà Trọng trước đây”; tại Văn bản số 2694/UB-ĐCNĐ ngày 08/1 1/2000 
(bút lục 675), UBND thành phố Đà Nẵng, quyết định: “Cho phép hộ ông Lê Văn Ô 
được tiếp tục sử dụng phần diện tích nhà, đất 31,39 m 2 theo hiện trạng tại tổ 34 
phường H, quận H. Phần diện tích nhà, đất còn lại là 61,27 m 2 bà Phan Thị Trọng 
được trực tiếp quản lý, sử dụng ...” ; sau đó, cụ Trọng có làm Bản tự khai về vị trí 
đất ở, gởi Tổ công tác thực hiện Nghị định 60/CP của UBND phường H, để xin 
cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên cho Cụ; đồng thời, t ại Biên bản về 
việc họp xác minh hồ sơ thừa kế và xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
ngày 16/6/2006 của Tổ dân phố 10, phường H, xác định: “Lô đất và tài sản gắn 
liền với tại tổ 10, phường N có nguồn gốc của ông Lê Láo sinh năm 1929 (chết 
năm 1963) v à bà Lê Thị Trọng sinh năm 1932 (chết năm 2004) được UBND 
phường H cấp đất năm 1990 ...” ; hơn nữa, Tại văn bản số 642/UBND -PTNMT 
ngày 04/5/2017 (bút lục 274), Ủy ban nhân dân quận H cũng xác định: “thửa đất 
số 69 (37 cũ), tờ bản đồ số 26 (81  cũ), diện tích 69,8 m 2 có nguồn gốc do UBND 
phường H (cũ) cấp cho ông Lê Láo (chết) và bà Phan Thị Trọng vào năm 1990”. 
 Như vậy, có cơ sở xác định diện tích đất tranh chấp do Nhà nước cấp cho cụ 
Phan Thị Trọng năm 1990, việc Tòa án hai cấp xác đị nh quyền sử dụng diện tích 
đất nêu trên thuộc quyền sở hữu của cụ Trọng là có căn cứ. 
 [3] Về diện tích đất thực tế của cụ Trọng được cấp:  
Tại Văn bản số 2694/UB -ĐCNĐ ngày 08/11/2000 , UBND thành phố Đà 
Nẵng xác định cụ Trọng được quyền quản lý, sử dụng 61,27 m2 đất; trong khi đó, 
diện tích đất thực tế hiện nay là 69,80 m2. Theo ông D khai diện tích tăng thêm là 
khi Ông kê khai, đăng ký để xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Ông có  
mua thêm phần đất rẻo do Nhà nước quản lý nhưng  Tòa án hai cấp chưa thu thập 
tài liệu, chứng cứ để làm rõ diện tích đất tăng có đúng như lời trình bày của ông D 
hay không mà đã xác định phần diện tích đất này thuộc quyền sử dụng của ông D, 
còn phần diện tích đất 60,9 m2 là di sản của cụ Trọng, là chưa đủ cơ sở. 
[4] Về công sức đóng góp và việc giao di sản bằng hiện vật: 
- Đối với công sức đóng góp: ngày 09/11/1990, ông D có đóng 500.000 
đồng tiền ủng hộ ngân sách địa phương đối với đối tượng chính sách xin đất làm 
nhà để ở; trích trả 15.000.000 đồng cho ông Lê Văn Ô tiền công bồi trúc đất đã cấp 
cho cụ Trọng; quá trình sử dụng đất, ông D có công gìn giữ, tôn tạo đất; do đó, Tòa 
án cấp sơ thẩm tính công sức của ông D là 181.520.000 đồng là chưa tương xứng,  
Tòa án cấp phúc thẩm tính công sức của ông D là 30 % giá trị di sản (tương đương 
1 kỷ phần) là thỏa đáng. 
- Đối với việc giao di sản bằng hiện vật:  Tòa án cấp sơ thẩm giao di sản của 
cụ Trọng bằng hiện vật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ ba của cụ Trọng, 
còn Tòa án cấp phúc thẩm giao di sản của cụ  Trọng bằng hiện vật cho ông D. Xét 
thấy, như đã phân tích trên, thì diện tích đất tranh chấp được xác định là di sản của 
cụ Trọng chết để lại cho các đồng thừa kế nêu trên, ông D không phải là người 
thuộc hàng thừa kế được hưởng di sản nên ông D chỉ là người ở nhờ trên đất của

8 
cụ Trọng, thì không thể căn cứ vào việc ông D ở trên đất này từ năm 1990 đến nay, 
gia đình có nhu cầu về nhà ở để giao quyền sử dụng đất như trường hợp chia tài 
sản thuộc sở hữu chung hoặc chia thừa kế; mà đối với trường hợp này, phải giao lại 
di sản của cụ Trọng cho các đồng thừa kế.  
Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử giám đốc thẩm xét thấy Quyết 
định kháng nghị giám đốc thẩm số 08/2020/KN-DS ngày 16/12/2020 của Chánh 
án Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng là có căn cứ nên được chấp nhận; do vậy, 
cần phải hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm số 46/2018/DS-PT ngày 17/7/2018 
của Tòa án nhân dân t hành phố Đà Nẵng , Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2018/DS -
ST ngày 02/3/2018 của Tòa án nhân dân quận H, thành phố Đà Nẵng ; giao hồ sơ 
vụ án cho Tòa án nhân dân quận H, thành phố Đà Nẵng để giải quyết lại theo thủ 
tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật. 
Vì các lẽ trên,  
QUYẾT ĐỊNH: 
 
Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 337; khoản 3 Điều 343; Điều 345 và Điều 349 
của Bộ luật Tố tụng dân sự; 
1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm số 46/2018/DS-PT ngày 17/7/2018 
của Tòa án nhân dân t hành phố Đà Nẵng , Bản án dân sự sơ thẩm số 07/2018/DS -
ST ngày 02/3/2018 của Tòa án nhân dân quận H, thành phố Đà Nẵng  về vụ án 
“Tranh chấp đòi di sản thừa kế ” giữa nguyên đơn là ông bà Nguyễn Thị N với bị 
đơn là ông Lê Quốc D và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. 
2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân quận H, thành phố Đà Nẵng để giải 
quyết lại theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật. 
3. Quyết đ ịnh giám đ ốc th ẩm có hi ệu l ực pháp lu ật k ể từ ngày H ội đ ồng 
giám đốc thẩm ra Quyết định. 
 
Nơi nhận:                                                                  
- Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học-TANDTC; 
- Tòa án nhân dân  quận H, thành phố Đà Nẵng  (2 
bản kèm hồ sơ để giải quyết sơ thẩm lại); 
- Viện trưởng VKSNDCC tại Đà Nẵng (để biết); 
- Tòa án án nhân dân thành phố Đà Nẵng (để biết); 
- Chi cục Thi hành án dân sự quận H, thành phố Đà 
Nẵng (để thi hành); 
- Các đương sự (theo địa chỉ); 
- Lưu: Phòng lưu trữ (VP); Phòng Giám đốc kiểm 
tra về DS-KDTM-LĐ và hồ sơ vụ án 
               TM. ỦY BAN THẨM PHÁN 
   PHÓ CHÁNH ÁN-CHỦ TỌA PHIÊN TÒA  
 
 
 
 
 
 
           Lại Văn Trình