1 
 
 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO 
             TẠI ĐÀ NẴNG 
 
 
 
         CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
                     Độc lập - Tự do - Hạnh phúc  
 
Quyết định giám đốc thẩm  
Số: 56/2021/DS-GĐT 
Ngày 07/9/2021 
Về: “Tranh chấp đất đai” 
 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 
 
ỦY BAN THẨM PHÁN 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG 
 
 
- Thành phần Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao gồm có:  
Chủ tọa phiên tòa:Ông Trương Minh Tuấn – Thẩm phán; 
Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Anh Tiến và ông Trần Minh Tuấn. 
- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Thoa – Thư ký Tòa án. 
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa: ông 
Trần Viết Tuấn - Kiểm sát viên. 
 
Ngày 07 tháng 9 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng mở 
phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án dân sự về việc“Tranh chấp đất đai”, giữa các 
đương sự: 
1. Nguyên đơn: Bà Đinh Thị Th, sinh năm 1965; địa chỉ: H, tổ V , phường H, 
thành phố P, tỉnh Gia Lai. 
2. Bị đơn: ông Đoàn L, sinh năm 1963 và bà Huỳnh Thị Đ, sinh năm 1962; cùng 
địa chỉ: C, Tổ V, phường H, thành phố P, tỉnh Gia Lai. 
Đại diện theo ủy quyền của bị đơn ông Đoàn L và bà Huỳnh Thị Đ là ông Ngô 
Đức N; địa chỉ: P, phường T, thành phố P, tỉnh Gia Lai. 
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: ông Ngô Quang B, sinh năm 1961; địa 
chỉ: H, tổ V, phường H, thành phố P, tỉnh Gia Lai.  
NỘI DUNG VỤ ÁN: 
Nguyên đơn bà Đinh Thị Th trình bày: 
Năm 1989, ông Nguyễn Văn X được UBND tỉnh Gia Lai - Kon Tum cấp mảnh 
đất lẻ có diện tích 475m 2 theo Quyết định số 124/QĐ -UB ngày 09 -9-1989. Vào năm

2 
 
1990, vì điều kiện đi lại khó khăn, ông X không làm được nhà và chăm sóc cây cà phê 
trên mảnh đất được cấp, do vậy ông X sang nhượng cho vợ chồng bà Th (có giấy viết tay 
sang nhượng kèm theo Quyết định 124/QĐ-UB ngày 09 -9-1989). Sau khi nhận chuyển 
nhượng, ngoài diện tích kể trên, vợ chồng bà Th còn khai phá thêm một phần diện tích 
đất nằm ngoài diện tích đã mua để canh tác. Vào thời điểm này, vì điều kiện đang còn 
khó khăn nên vợ chồng bà Th lập hàng rào bằng tre để rào lại toàn bộ khuôn viên đất. 
Năm 1996, ông L xin gia đình bà Th trồng bắp trên phần diện tích đất (về phía 
Nam) giáp bà Ư và có xảy ra tranh chấp. 
Năm 1997, ông L có đơn khiếu nại diện tích đất (về phía Nam) giáp bà Ư và 
UBND phường H đã tới giải quyêt, công nhận diện tích gia đình bà Th mua của ông X 
theo Quyết định số 124 là đúng. 
Năm 1999, nhằm ngăn chặn ý đồ chiếm đất của ông L (về phía Nam) giáp bà Ư, 
gia đình bà Th đã cất cho anh trai là ông Ngô Quang Tr 01 căn nhà nhỏ để sử dụng, phần 
diện tích đất giáp nhà ông Tr thì gia đình bà Th trồng 100 trụ tiêu và phần diện tích phía 
Bắc gia đình bà Th vẫn trồng chuối. 
Năm 2003, đ ể bảo vệ vườn tiêu, gia đình bà Th đã xây hàng rào ngăn cách gi ữa 
nhà ông Tr và hàng rào ph ần diện tích gia đình tr ồng chuối về phía Bắc. Phần diện tích 
đất phía Bắc gia đình s ẽ làm 01 căn nhà nh ỏ cho Bà nội ở, gia đình bà Th lập hàng rào 
phần diện tích đ ất này b ằng dây thép gai và có c ổng tạm bằng tre. Trong kho ảng thời 
gian này, vì ông Ngô Quan g B phải đi đi ều trị ở bệnh viện, anh trai đi làm xa, là hàng 
xóm với nhau nên ông L biết được và đã nhanh chóng xây nhà t ạm khoảng 20m2 trên 
diện tích đất của gia đình bà Th về phía Bắc, tổng diện tích đất ông L chiếm của gia đình 
bà Th là 238,4m 2. Ngày 1 5-6-2010, gia đình bà Th chỉ mới được UBND thành ph ố P 
công nhận diện tích đ ất là 798.5m 2 trong đó: nh ận chuyển nhượng từ ông X là 475m2 
và323,5m2gia đình tự khai phá về phía Nam (giáp đất bà Ư) thuộc thửa đất số 47, tờ bản 
đồ số 44; Riêng phần diện tích đ ất về phía Bắc 238,4m2 của vợ chồng bà Th thì đang 
tranh chấp, vị trí đất đang tranh chấp cụ thể như sau: Phía Tây giáp đư ờng B, phía Nam 
giáp thửa đất của vợ chồng bà Th, phía Băc giáp đư ờng đi khu dân cư, phía Đông giáp 
nhà ông Long. 
Mặc dù đã nói chuy ện nhiều lần, nhưng gia đình ông L vẫn kiên quyết đó là ph ần 
đất của mình khai phá năm 1987, không đồng ý giao trả lại cho gia đình bà Th, khiến các 
bên xảy ra mâu thuẫn kéo dài. 
Bà Th làm đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án gi ải quyết buộc vợ chồng ông Đoàn L - 
bà Huỳnh Thị Đ phải trả lại toàn bộ diện tích đất chiếm đoạt là 238,4m2 và tháo dỡ toàn 
bộ công trình xây dựng nhà ở tạm trên đất ngay khi án có hiệu lực.

3 
 
Bị đơn ông Đoàn L và bà Huỳnh Thị Đ trình bày: 
Hiện nay ông Đoàn L và bà Đ đang sử dụng 01 mảnh đất ở đường B, thành phố P. 
Diện tích đất này do ông L tự khai phá từ năm 1987 theo chủ trương phủ xanh đất trống 
đồi núi trọc của phường. Khi đó mảnh đất này vẫn là đồi hoang chưa hề có ai trồng trọt 
gì cả. Lúc ông L khai phá m ới bắt đầu trồng hoa màu, chu ối, mì b ắp, mọi người sinh 
sống lâu năm ở quanh đây đều biết và đã có một số anh em bộ đội cùng giúp ông L khai 
hoang mảnh đất; những hàng xóm sống lâu năm ở đây cũng ký đơn xác nhận làm chứng 
cho việc ông L khai hoang và canh tác đúng từ đó đến nay. 
Năm 1989, t ỉnh có thu h ồi 475m 2 đất đ ể cấp cho cán b ộ công nhân viên là ông 
Nguyễn Văn X. Phần đất còn lại tôi vẫn tiếp tục canh tác và sử dụng cho đến hôm nay. 
Năm 1990 ông Nguyễn Văn X chuyển nhượng lại phần đất của mình cho vợ chồng 
ông Ngô Quang B. 
Năm 1997, vợ chồng ông L và vợ chồng ông B xảy ra tranh ch ấp xây dựng tường 
rào ranh giới đất giữa hai bên, vì lúc đó v ợ chồng ông B đã có ý đ ịnh muốn xây tường 
rào lấn sang đất của vợ chồng ông L. Khi đó, UBND phường H và Phòng nhà đất của Sở 
Xây dựng xuống đo đ ạc, giải quyết, hai bên đã ký th ống nhất về ranh giới đất. Ông B 
cũng đã ký vào sơ đ ồ đất và h ứa không tranh ch ấp nữa, nhưng sau đó v ợ chồng ông B 
tiếp tục lấn sang đất của ông Liên 8m X 21m. Ông B và bà Th đã xây tường rào như hiện 
trạng, lúc đó vợ chồng ông L không muốn làm lớn chuyện, vì nghĩ tình làng nghĩa xóm 
còn lâu dài nên b ỏ qua. Sau đó, v ợ chồng ông L xây căn nhà c ấp 4 trên ph ần đất của 
mình vào năm 2003. Đất này do vợ chồng ông L đóng thuế đầy đủ từ năm 1992 đến nay. 
Hiện nay vợ chồng ông B muốn chiếm hết phần đất còn lại của vợ chồng ông L đã 
khai hoang từ năm 1987; vợ chồng ông B đã ký giáp ranh và hứa không tranh chấp nữa. 
Vụ việc được đưa ra UBND phường H giải quyết vào ngày 04/8/2017. 
Ông L và bà Đ yêu cầu Tòa án giải quyết đúng với sự việc để trả lại sự thật cho gia 
đình Ông bà. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Ngô Quang B trình bày: 
Thống nhất cùng nội dung và yêu cầu như Đ ơn khởi kiện và bản tự khai của 
nguyên đơn là bà Đinh Thị Th. 
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 24/2020/DS-ST ngày 30/6/2020, Tòa án nhân dân 
thành phố P, tỉnh Gia Lai đã quyết định: 
Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là bà Đinh Thị Th về việc yêu 
càu Tòa án buộc ông Đoàn L và bà Huỳnh Thị Đ phải trả lại diện tích đất đã lấn chiếm là 
320,9m2 và tháo dỡ toàn bộ công trình đã xây dựng trên đất.

4 
 
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, chi phí tố tụng, quyền và nghĩa 
vụ thi hành án, quyền kháng cáo theo quy định. 
Ngày 02 /7/2020 nguyên đơn bà Đinh Thị Th, người có quyền lợi, ng hĩa vụ liên 
quan ông Ngô Quang B có đơn kháng cáo đều với nội dung kháng cáo toàn bộ nội dung 
bản án dân sự sơ thẩm số 24/2020/DS-ST ngày 30 tháng 6 năm 2020 của Tòa án nhân 
dân thành phố P, tỉnh Gia Lai. Yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai xét xử lại vụ án và 
hủy bản án dân sự sơ thẩm số 24/2020/DS-ST ngày 30 tháng 6 năm 2020 của Tòa án 
nhân dân thành phố P, tỉnh Gia Lai. 
Tại Bản án dân s ự phúc thẩm số 44/2020/DS-PT ngày 06/11/2020 c ủa Tòa án 
nhân dân tỉnh Gia Lai, quyết định: 
Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đ ơn là bà Đinh Thị Th về việc 
yêu cầu Tòa án buộc ông Đoàn L và bà Huỳnh Thị Đ phải trả lại diện tích đất đã lấn 
chiếm là 320,9m2 và tháo dỡ toàn bộ công trình đã xây dựng trên đất. 
Ngoài ra, Bản án phúc thẩm còn quyết định án phí, chi phí tố tụng. 
Ngày 16/11/2020, nguyên đơn bà Đinh Th ị Th có đơn đề nghị kháng nghị giám 
đốc th ẩm đ ối v ới B ản án dân s ự phúc th ẩm s ố 44/2020/DS-PT ngày 06/11/2020 c ủa 
TAND tỉnh Gia Lai . 
 Tại Quy ết đ ịnh Kháng ngh ị giám đ ốc th ẩm s ố 51/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 
15/4/2021, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng kháng nghị đối với 
Bản án dân sự phúc thẩm số 44/2020/DS-PT ngày 06/11/2020 của Tòa án nhân dân t ỉnh 
Gia Lai; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Toà án nhân dân c ấp cao tại Đà Nẵng xét xử giám 
đốc th ẩm, hủy B ản án dân s ự phúc th ẩm nêu trên và B ản án dân s ự sơ th ẩm s ố 
24/2020/DS-ST ngày 30/6/2020 của Tòa án nhân dân thành ph ố P, tỉnh Gia Lai; giao hồ 
sơ cho Tòa án nhân dân thành phố P, tỉnh Gia Lai xét xử lại sơ thẩm theo đúng quy định 
của pháp luật. 
 - Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà 
Nẵng đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng 
Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng. 
                                NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
[1]. Căn cứ lời khai c ủa của ông Nguyễn Văn X (người được Ủy ban nhân dân 
tỉnh Gia Lai - Kon Tum cấp thửa đất đang tranh chấp vào năm 1989), ông Nguyễn Đình 
Mãi, ông Nguy ễn Vui, bà Đinh Th ị Hoài Xinh, ông Nguy ễn Thuận, ông Nguy ễn Ngọc 
Quế (những người được Ủy ban nhân dân t ỉnh Gia Lai - Kon Tum cấp đất vào th ời kỳ 
năm 1988, năm 1989 t ại khu v ực phường H, thành ph ố P, tỉnh Gia Lai nơi có th ửa đất 
đang tranh chấp), thể hiện:

5 
 
Trước năm 1988, Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai – Kon Tum có chủ trương thu hồi 
toàn bộ khu đất đồi làng Plei Ốp (gọi là làng Ốp), thuộc Khu phố 55, phường H, thị xã P 
(đất rẫy của đồng bào dân t ộc) để cấp cho cán b ộ, công nhân viên các cơ quan c ủa tỉnh 
Gia Lai- Kon Tum. Năm 1988, S ở xây dựng tỉnh Gia Lai – Kon Tum tiến hành cấp đất 
cho cán bộ, công nhân viên. 
Năm 1988, Công nhân Xí ngh iệp in được cấp đất tại vị trí đường quy hoạch, (nay 
là hẻm 7 đường B). Khi cấp đất đến hộ ông Nguyễn Thuận thửa số 163 (BL 541), phía 
Tây tiếp giáp với thửa đất đang tranh ch ấp hiện nay thì S ở xây dựng không cấp nữa, vì 
thửa đất còn lại bị xéo, không vuông vức, có vị trí: Phía Bắc giáp đường quy hoạch, phía 
Tây giáp đư ờng đất do ngư ời đồng bào đi vào làng Ốp (nay m ở rộng thành đư ờng B), 
phía Đông giáp th ửa đất 163 đã c ấp cho ông Nguy ễn Thuận, phía Nam giáp th ửa đất 
trống. Ngày 09/9/1989, Ủy ban nhân dân t ỉnh Gia Lai - Kon Tum ban hành Quy ết định 
số 124/QĐ-UB cấp cho ông Nguyễn Văn X thửa đất này, diện tích ghi trong quy ết định 
là 475m2.  
Theo lời trình bày của ông X thì khi Ông nhận đất không đo đạc diện tích, đất còn 
bao nhiêu thì nhận bấy nhiêu; theo quy định của Ủy ban nhân dân tỉnh, mỗi hộ được cấp 
không quá 500m2. Vì vậy, Quyết định số 124/QĐ-UB ghi diện tích 475m2 cho đúng quy 
định. Vị trí thửa đất: Phía Bắc giáp đường quy hoạch, phía Tây giáp đường đất do người 
đồng bào đi vào làng Ốp (nay mở rộng thành đường B), phía Đông giáp thửa 163 đã cấp 
cho ông Nguyễn Thuận, phía Nam Ông không nh ớ. Sau khi nhận đất, Ông đã trồng 300 
cây cà phê, nhưng do không có nư ớc tưới nên cây chết dần, sau đó Ông chuyển nhượng 
lại cho ông B, bà Th. 
Theo lời trình bày của ông Nguyễn Đình Mãi, ông Nguyễn Vui, bà Đinh Thị Hoài 
Xinh, ông Nguy ễn Thuận và ông Nguy ễn Ngọc Quế thì thửa đất cấp cho ông Nguy ễn 
Văn X có vị trí phía Bắc giáp đường quy hoạch, phía Tây giáp đường đất do người đồng 
bào đi vào làng Ốp (nay mở rộng thành đường B), phía Đông giáp th ửa đất 163 đã c ấp 
cho ông Nguyễn Thuận. Không ai biết việc ông Đoàn L khai phá đất ở đây, vì đất này do 
Ủy ban nhân dân tỉnh thu hồi của người đồng bào để cấp cho cán bộ, công nhân viên các 
cơ quan c ủa t ỉnh Gia Lai - Kon Tum. Đi ều này phù h ợp v ới sơ đ ồ cấp đ ất cho ông 
Nguyễn Văn X kèm theo Quyết định số 124 và sơ đ ồ bản vẽ trên giấy vở ô ly có trong 
hồ sơ xin cấp đất của Sở Xây dựng do Chi cục Văn thư lưu trữ thuộc Sở Nội vụ tỉnh Gia 
Lai cung cấp.Trong khi đó, ông Đoàn L cho rằng diện tích đất này do ông L tự khai phá 
từ năm 1987 (có l ời khai c ủa nh ững đồng đ ội c ủa ông là ông Hồ Minh Thuyền, ông 
Phan Hoàng, ông H ồ Chí Tư ờng, ông Trương Thanh Ba, ông Lê Xuân Hoàn, ông 
Trương Văn Cầm, ông Phạm Thu, ông Lê Đức Huỳnh xác nhận có giúp ông L khai phá) 
theo chủ trương phủ xanh đất trống đồi núi trọc của phường.

6 
 
Do đó, quá trình giải quyết nội dung vụ án, Tòa án hai cấp cần thiết phải thu thập 
tài liệu tại Ủy ban nhân dân t ỉnh Gia Lai – Kon Tum (nay là UBND t ỉnh Gia Lai) các 
chứng cứ liên quan đ ến chủ trương thu h ồi và c ấp đất cho cán b ộ, công nhân viên c ủa 
các cơ quan thuộc tỉnh Gia Lai – Kon Tum năm 1987, 1988 t ại Khu phố 55, phường H, 
thị xã P (nay là thành ph ố P) và ch ủ trương phủ xanh đất trống đồi núi tr ọc vào năm 
1987 như l ời khai c ủa ông Đoàn L từ đó làm căn c ứ xem xét, đánh giá v ề lời khai c ủa 
các bên. 
[2]. Tại H ồ sơ k ỹ thuật thửa đất ngày 15/11/1997 (BL 70) tên ch ủ sử dụng đất 
được đ ể trống, nhưng t ại H ồ sơ k ỹ thuật th ửa đ ất ngày 15/11/1997 (BL 61) b ản 
photocopy tên người sử dụng đã ghi “ĐOÀN L”. Do đó, quá trình gi ải quyết vụ án, Tòa 
án cần tiến hành thu thập, sao l ục các tài liệu theo đúng quy đ ịnh của pháp lu ật, tại cơ 
quan có thẩm quyền. 
[3]. Do biến động về quá trình s ử dụng đất (quy hoạch đường B) nên hiện trạng 
thực tế tại thời điểm cấp đất và hiện trạng các bên đang s ử dụng có sự chênh lệch nhau, 
quá trình giải quyết vụ án Tòa án cần yêu cầu cơ quan có th ẩm quyền đối chiếu các bản 
đồ tại thời điểm cấp đất và hiện trạng các bên đang sử dụng để xác định nguồn gốc hình 
thành phần diện tích đất tranh chấp, từ đó mới có căn cứ giải quyết nội dung vụ án.   
[4]. Về án phí: Theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 27 Nghị quyết số 
326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội: “Trường hợp 
tranh chấp về quyền sở hữu tài sản và tranh chấp về quyền sử dụng đất mà Tòa án 
không xem xét giá trị, chỉ xem xét quyền sở hữu tài sản và tranh chấp về quyền sử dụng 
đất của ai thì đương sự phải chịu án phí dân sự sơ thẩm như đối với trường hợp vụ án 
không có giá ngạch ”. Trong vụ án này, b à Th khởi kiện đòi lại quyền sử dụng đất, chứ 
không yêu cầu xác định giá trị quyền sử dụng đất  nhưng Tòa án buộc bà Đinh Thị Th 
phải chịu 66.000.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm là không đúng.  
[5]. Từ các nhận định nêu trê n, Hội đồng xét x ử giám đốc thẩm chấp nhận Quyết 
định Kháng ngh ị giám đốc thẩm số 51/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 15/4/2021 của Viện 
trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng. 
Vì các lẽ trên;  
QUYẾT ĐỊNH: 
Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 337, khoản 3 Điều 343, Điều 345 và Điều 349 của Bộ 
luật Tố tụng dân sự. 
1. Chấp nhận Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 51/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 
15/4/202 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân c ấp cao tại Đà Nẵng.

7 
 
2. Hủy toàn b ộ Bản án dân s ự phúc thẩm số 44/2020/DS-PT ngày 06/11/2020 của 
Tòa án nhân dân t ỉnh Gia Lai  và B ản án dân s ự sơ th ẩm s ố 24/2020/DS-ST ngày 
30/6/2020 của Tòa án nhân dân thành ph ố P về vụ án “Tranh ch ấp đ ất đai ”, giữa 
nguyên đơn là bà Đinh Thị Th với bị đơn là ông Đoàn L và bà Huỳnh Thị Đ. 
3. Giao hồ sơ vụ án cho Toà án nhân dân thành phố P, tỉnh Gia Lai để giải quyết lại 
theo theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật. 
4. Quyết định giám đốc thẩm có hi ệu lực pháp luật kể từ ngày Hội đồng giám đốc 
thẩm ra quyết định. 
 
Nơi nhận: 
- Vụ giám đốc kiểm tra II - TANDTC;  
- Viện trưởng VKSNDCC tại Đà Nẵng;                 
- Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai; 
- Tòa án nhân dân thành phố P, 
tỉnh Gia Lai; 
- Chi cục Thi hành án dân sự  
thành phố P, tỉnh Gia Lai; 
- Các đương sự (theo địa chỉ); 
- Lưu: Phòng HCTP (VP); Phòng GĐKT về  
DS-DS-LĐ và hồ sơ vụ án. 
             TM. ỦY BAN THẨM PHÁN 
 THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA  
 
 
 
 
 
 
 
         Trương Minh Tuấn