1 
 
TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO 
Quyết định giám đốc thẩm 
số: 16/2022/DS-GĐT 
           Ngày 28-4-2022 
V/v tranh chấp quyền sử dụng đất 
và hủy giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đất 
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc 
 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
HỘI ĐỒNG THẨM PHÁN 
TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO 
- Thành phần Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao gồm có: 
Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Du - Thẩm phán, Phó Chánh án Tòa 
án nhân dân tối cao; 
Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Văn Thuân; 
                  Ông Lê Văn Minh; 
                Ông Trần Hồng Hà; 
         Bà Đào Thị Minh Thủy. 
- Thư ký phiên tòa : Bà Đào Thu H ải Yến - Thẩm tra viên Tòa án nhân 
dân tối cao. 
- Đại di ện Vi ện kiểm sát nhân dân t ối cao tham gia phiên tòa : Ông 
Vương Văn Bép - Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tối cao. 
Ngày 28 tháng 4 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân t ối cao mở phiên 
tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án dân sự “Tranh chấp quyền sử dụng đất và hủy 
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” giữa các đương sự: 
- Nguyên đơn: Bà Hà Th ị S, sinh năm 1965; cư trú t ại: Tổ 4, Thôn 2, xã 
Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước. 
- Bị đơn: Ông Vũ Trọng H, sinh năm 1976; cư trú tại: B19/33, Ấp 2, xã B, 
huyện B’, Thành phố Hồ Chí Minh. 
Người đ ại di ện theo ủy quy ền c ủa ông Vũ Tr ọng H: Ô ng Vũ Trung N , 
sinh năm 1960; cư trú t ại: Tổ 4, Thôn 8, xã Đ, huy ện B, tỉnh Bình Phước (Văn 
bản ủy quyền ngày 03/09/2015). 
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ủy ban nhân dân huy ện B, tỉnh 
Bình Phước; địa chỉ: Khu phố Đức L, thị trấn Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước. 
NỘI DUNG VỤ ÁN: 
Theo đơn khởi kiện ngày 19/10/2015 và trong quá trình gi ải quyết vụ án, 
nguyên đơn là bà Hà Thị S trình bày: 
Diện tích đất tranh chấp 7.084,5m2, tọa lạc tại Thôn 8, xã Đ, huyện B, tỉnh 
Bình Phước là một phần trong tổng diện tích đất 42.170m2 thuộc thửa đất số 48, tờ

2 
 
bản đồ số 96510, có nguồn gốc do bà khai phá và tr ồng lúa, cây điều từ khoảng 
năm 1990 - 1992. Năm 1994, sau khi ông Vòng A L phát dọn đốt rẫy liền kề làm 
cháy cây điều, chỉ còn một số cây sót lại. Sau khi bị cháy, bà không trồng lại điều 
mà để cây lồ ô mọc. Đến năm 1997, trên địa bàn xã Đ có chủ trương đo đạc chính 
quy cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên bà tiến hành đăng ký kê khai và 
được Ủy ban nhân dân huy ện B  cấp Gi ấy ch ứng nh ận quyền s ử dụng đ ất số 
L118705, số vào sổ 156/QSD ngày 01/01/1998. Năm 1999, bà tiến hành phát lại 
rẫy để trồng điều, đến năm 2004 thì chuyển nhượng 6.615m2 cho bà Nguyễn Thị K 
nên diện tích đất còn lại 35.555m2. Năm 2011, bà tiến hành đăng ký và được Ủy 
ban nhân dân huy ện B cấp đổi lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 
464513, số vào sổ CH 00486 ngày 28/6/2011. 
Ông Vũ Trọng H có thửa đất liền kề với thửa đất số 48 của gia đình bà. Năm 
2000, ông H lấn chiếm một phần đất nên bà đã làm đơn khiếu nại gửi cho ông B 
trưởng thôn nhưng không được giải quyết. Năm 2001, ông H  thuê người vào đo 
đạc để làm thủ tục đăng ký, kê khai và được Ủy ban nhân dân huyện B cấp Giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 01, diện tích 23.453m2, trong đó 
có cả diện tích đất 7.084,5m2 đang tranh chấp. Năm 2005, bà khiếu nại hành vi lấn 
chiếm đất của hộ ông H nhưng Ủy ban nhân dân xã Đ không giải quyết. Năm 2010, 
bà tiếp tục khiếu nại đến Ủy ban nhân dân xã Đ nhưng không giải quyết được nên 
bà có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết. 
Bà cho rằng, nguồn gốc diện tích 7.084,5m2 nêu trên là do bà khai phá, trồng 
điều và đã được Ủy ban nhân dân huyện B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất. Việc ông H tự ý lấn chiếm đất và đăng ký, kê khai đ ể được cấp Giấy chứng 
nhận quyền sử dụng cả phần diện tích đất nêu trên là trái pháp lu ật, việc đo đ ạc 
cũng không được bà ký giáp ranh. Vì vậy, bà đề nghị Tòa án buộc hộ ông H trả lại 
diện tích đất lấn chiếm, đồng thời hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất số S 372275, s ố vào sổ 65/QSDĐ do Ủy ban nhân dân  huyện B  cấp ngày 
31/6/2001 cho hộ ông H đối với diện tích đất 7.084,5m2. 
Bị đơn là ông Vũ Trọng H trình bày:  
Diện tích đất 23.453m2, trong đó có cả diện tích đất 7.084,5m2 các bên đang 
tranh chấp, thuộc thửa đất số 01, tọa lạc tại Thôn 8, xã Đ , huyện B, tỉnh Bình 
Phước có nguồn gốc do gia đình ông (g ồm có ông, ông Vũ T rung N và ông Vũ 
Đình P) khai phá từ năm 1992. Sau khi khai phá, hộ ông N tiến hành trồng điều, 
cao su và đến năm 1995 thì giao lại cho ông quản lý, sử dụng. Thời điểm khai phá 
thì bà Hà Thị S cũng khai phá thửa đất liền kề để trồng lúa và điều, ranh giới đất 
giữa gia đình ông với gia đình bà S từ khi khai phá cho đến nay vẫn ổn định, không 
thay đổi hiện trạng. Năm 2000, ông thuê địa chính xã Đ vào đo đạc có các hộ liền 
kề ký giáp ranh, sau đó ông tiến hành kê khai, đăng ký và được Ủy ban nhân dân 
huyện B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 31/6/2001 đối với diện tích 
đất 23.453m2. 
Ông cho rằng, diện tích đất tranh chấp 7.084,5m2 có nguồn gốc do gia đình 
ông khai phá từ năm 1992, trên đất có trồng điều và gia đình ông trực tiếp quản lý, 
sử dụng ổn định cho đến nay, được Ủy ban nhân dân huyện B cấp Giấy chứng nhận

3 
 
quyền sử dụng đất hợp pháp nên ông không đ ồng ý yêu cầu trả lại diện tích đất 
7.084,5m2 của bà S; đồng thời ông yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đất số BD 464513, số vào sổ 00486 ngày 28/6/2011, do Ủy ban nhân dân 
huyện B cấp cho bà S đối với phần diện tích đất nêu trên. 
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Ủy ban nhân dân huyện B trình 
bày:  
Diện tích đ ất 7.084,5m2 tọa l ạc t ại Thôn 8, xã Đ, huy ện B , t ỉnh Bình 
Phước, theo kết quả đo đạc của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đ ất đai huyện B 
ngày 08/4/2016 là một phần trong tổng diện tích đất 42.170m2 thuộc thửa đất số 
48, tờ bản đồ số 96510, đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L118705, 
số vào sổ 156/QSD ngày 01/01/1998 đứng tên bà Hà Thị S. 
Về trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà S: Giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất số L 118705 cấp cho bà S, đã được đo đạc chính 
quy vào năm 1997 và được bà S tiến hành đăng ký kê khai; hồ sơ đăng ký đã được 
Hội đồng xét duyệt đất đai xã Đ xác nhận và Phòng Nông nghiệp - Địa chính huyện 
B thẩm tra, do vi ệc cấp đất theo số liệu đo đ ạc chính quy, đ ồng loạt nên không 
kiểm tra thực địa hiện trạng sử dụng đất khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất. Do đó, về mặt pháp lý, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ bà S là 
đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. 
Về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số S 372275 c ấp cho h ộ ông H: 
Ngày 20/5/2001, hộ ông H có làm đơn xin đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất đối với diện tích đất 23.453m2, việc đăng ký đo đạc được thực hiện độc 
lập bằng phương pháp thủ công (đo bằng thước dây), thời điểm đăng ký, khu vực 
này đã được đo đạc chính quy bằng bản đồ hoàn thiện năm 1997. Sau khi đo đạc, 
địa chính xã Đ không xác định vị trí thửa đất, Phòng Nông nghi ệp - Địa chính 
huyện B không kiểm tra, xác minh lý do đo đạc. Do đó, trình tự, thủ tục cấp Giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông H là chưa đúng quy định pháp luật. Vì 
vậy, Ủy ban nhân dân huyện B đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định 
pháp luật, Ủy ban nhân dân huy ện B sẽ thực hiện theo bản án, quyết định đã có 
hiệu lực pháp luật của Tòa án. 
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 10/2018/DS-ST ngày 16/8/2018, Tòa án nhân 
dân tỉnh Bình Phước quyết định: 
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị S về việc yêu cầu ông 
Vũ Trọng H trả lại diện tích đất 7.084,5m2, tọa lạc tại Thôn 8, xã Đ, huyện B, tỉnh 
Bình Phước (có trích đo b ản đồ địa chính ngày 08/4/2016 c ủa Chi nhánh Văn 
phòng Đăng ký Đất đai huyện B kèm theo). 
2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị S về việc yêu cầu hủy Giấy 
chứng nhận quyền sử dụng đất số S 372275, số vào sổ 65/QSDĐ ngày 31/6/2001 
cấp cho hộ ông Vũ Trọng H.

4 
 
3. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn ông Vũ Trọng H về việc yêu cầu 
hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 464513, số vào sổ CH 00486, ngày 
28/6/2011 cấp cho bà Hà Thị S. 
Các đương sự được quyền đăng ký lại quyền sử dụng đất theo quy định; Ủy 
ban nhân dân huyện B có trách nhiệm cấp lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 
cho ông H, bà S đúng theo diện tích đất thực tế sử dụng của các bên theo Trích đo 
bản đồ địa chính ngày 08/4/2016 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện 
B. 
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí và 
quyền kháng cáo của các đương sự. 
Ngày 28/8/2018, nguyên đơn là bà Hà Thị S kháng cáo toàn bộ Bản án dân 
sự sơ thẩm. 
Tại Bản án dân s ự phúc thẩm số 156/2019/DS-PT ngày 10/5/2019, Tòa án 
nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh quyết định: 
1. Không chấp nhận kháng cáo của bà Hà Thị S. 
2. Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 10/2018/DS-ST ngày 16/8/2018 
của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước. 
3. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Hà Thị S về việc yêu cầu ông 
Vũ Trọng H trả lại diện tích đất 7.084,5m2, tọa lạc tại Thôn 8, xã Đ, huyện B, tỉnh 
Bình Phước và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số S 372275, số 
vào sổ 65/QSDĐ do Ủy ban nhân dân huyện B cấp ngày 31/6/2001 cho hộ ông Vũ 
Trọng H. 
4. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn ông Vũ Trọng H. Hủy một phần 
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 464513, số vào sổ CH 00486 do Ủy 
ban nhân dân huyện B cấp ngày 28/6/2011 cho bà Hà Thị S đối với diện tích đất 
thuộc thửa số 48, tờ bản đồ số 96510 xã Đ, huyện B thuộc quyền sử dụng của hộ 
ông Vũ Trọng H (Theo trích đo bản đồ địa chính ngày 08/4/2016 của Chi nhánh 
Văn phòng Đăng ký Đất đai huyện B lập). 
Các đương sự có trách nhiệm liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền 
để đăng ký lại quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai. 
Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về án phí. 
Ngày 28/4/2020, bà Hà Thị S có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc 
thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên. 
Tại Quy ết đ ịnh kháng ngh ị giám đ ốc th ẩm s ố 08/2002/KN-DS ngày 
15/3/2022, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm 
số 156/2019/DS-PT ngày 10/5/2019 của Tòa án nhân dân c ấp cao tại Thành phố 
Hồ Chí Minh; đề nghị Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao xét xử giám 
đốc thẩm hủy Bản án dân s ự phúc thẩm số 156/2019/DS-PT ngày 10/5/2019 của 
Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, hủy Bản án dân sự sơ thẩm 
số 10/2018/DS-ST ngày 16/8/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước; giao hồ

5 
 
sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy 
định của pháp luật. 
Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân tối cao nhất trí 
với Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao. 
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
[1] Căn cứ vào Công văn số 955/UBND-KT ngày 26/9/2016 và Công văn 
số 1361/UBND-KT ngày 15/12/2016 c ủa Ủy ban nhân dân huy ện B thì: Diện 
tích 7.084,5m2 đất đang tranh ch ấp, Ủy ban nhân dân huy ện B không xác đ ịnh 
được thuộc thửa đất của bà S hay của ông H và có bị chồng lấn hay không. V ề 
thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L118705 cấp cho bà S, đã 
được đo đạc chính quy vào năm 1997 và được bà S kê khai, đăng ký; hồ sơ đăng 
ký đã được Hội đồng xét duyệt đất đai xã Đ xác nhận và Phòng Nông nghi ệp - 
Địa chính huyện B thẩm tra, do việc cấp đất theo số liệu đo đạc chính quy, đồng 
loạt nên không ki ểm tra th ực đ ịa hi ện tr ạng s ử dụng đ ất khi c ấp Gi ấy ch ứng 
nhận quyền sử dụng đất. Về mặt pháp lý, vi ệc cấp Giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất cho h ộ bà S là đúng trình t ự, thủ tục theo quy đ ịnh pháp lu ật. Về thủ 
tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số S 372275 cấp cho hộ ông H thì: 
Ngày 20/5/2001, hộ ông H có làm đơn xin đăng ký c ấp Giấy chứng nhận quyền 
sử dụng đất đối với diện tích đất 23.453m2, việc đo đạc được thực hiện độc lập 
bằng phương pháp th ủ công (th ực hi ện b ằng thư ớc dây và la bàn), th ời đi ểm 
đăng ký khu v ực này đã đư ợc đo đ ạc chính quy b ằng bản đồ hoàn thiện năm 
1997. Sau khi đo đạc, địa chính xã Đ không xác định vị trí thửa đất, Phòng Nông 
nghiệp - Địa chính huyện B không kiểm tra, xác minh lý do đo đạc. Do đó, trình 
tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông H là chưa đúng 
quy định pháp luật, cần được thu hồi để cấp theo số liệu đo đạc chính quy. Việc 
xác minh nguồn gốc, hiện trạng sử dụng, ranh gi ới với các h ộ liền kề là do Ủy 
ban nhân dân xã Đ xác định. 
[2] Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm không căn cứ 
vào ý kiến của cơ quan quản lý đất đai ở địa phương là Ủy ban nhân dân huy ện 
B về trình tự, thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông H chưa 
đúng quy định của pháp luật cần được thu hồi để giải quyết tranh chấp đất giữa 
bà S với ông H. Tòa án c ấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm căn cứ vào Biên 
bản xem xét th ẩm định tại chỗ ngày 27/4/2016 mà các đương s ự xác định tuổi 
cây điều để nhận định ông H là người quản lý s ử dụng phần đất tranh ch ấp là 
chưa đủ căn cứ. Đồng thời, Tòa án c ấp sơ thẩm và Tòa án c ấp phúc thẩm chưa 
xác minh t ại Ủy ban nhân dân xã Đ để làm rõ hi ện trạng sử dụng và ranh gi ới 
phần đất với các h ộ liền kề, làm rõ  đất bà S được cấp trước có t ứ cận như th ế 
nào? đất ông H được cấp sau có chồng lấn lên đất của bà S hay không, để từ đó

6 
 
giải quyết tranh ch ấp đất giữa bà S với ông H mới đảm bảo quyền lợi của các 
đương sự. 
Vì các lẽ trên, 
QUYẾT ĐỊNH: 
Căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 337, khoản 3 Điều 343 và Điều 345 của  
Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; 
1. Chấp nhận Quyết định kháng ngh ị giám đốc thẩm số 08/2002/KN-DS 
ngày 15/3/2022 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao.  
2. Hủy Bản án dân sự phúc thẩm số 156/2019/DS-PT ngày 10/5/2019 của 
Tòa án nhân dân c ấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh và h ủy Bản án dân s ự sơ 
thẩm số 10/2018/DS-ST ngày 16/8/2018 c ủa Tòa án nhân dân t ỉnh Bình Phư ớc 
về vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng 
đất” giữa nguyên đơn là bà Hà Thị S với bị đơn là ông Vũ Trọng H và người có 
quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Ủy ban nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước. 
3. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước xét xử sơ thẩm lại 
theo đúng quy định của pháp luật. 
Nơi nhận: 
- Chánh án TANDTC (để báo cáo); 
- Viện trưởng VKSNDTC; 
- VKSNDTC (Vụ 9); 
- TAND cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh; 
- TAND tỉnh Bình Phước (kèm hồ sơ vụ án); 
- Cục THADS tỉnh Bình Phước; 
- Vụ Pháp chế và Quản lý khoa học TANDTC; 
- Trung tâm tư liệu - Thư viện TANDTC; 
- Các đương sự (theo địa chỉ); 
- Lưu: VP, V ụ GĐKT II TANDTC ( 02 bản), 
TKTP, Hồ sơ vụ án. 
TM. HỘI ĐỒNG THẨM PHÁN 
PHÓ CHÁNH ÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA 
 
 
 
 
 
 
Nguyễn Văn Du