1 
 
 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO          CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
  TẠI ĐÀ NẴNG                                     Độc lập – Tự do – Hạnh phúc 
 
Quyết định giám đốc thẩm  
Số: 03/2021/DS-GĐT 
Ngày 04/02/2021 
Về:“Tranh chấp đòi lại tài sản là quyền sử dụng đất”. 
 
NHÂN DANH 
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM 
 
ỦY BAN THẨM PHÁN 
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG 
- Với thành phần tham gia xét xử giám đốc thẩm gồm có: 
Chủ tọa phiên tòa: Ông Trương Minh Tuấn – Thẩm phán 
Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Thanh Long, ông Phạm Việt Cường. 
- Thư ký phiên tòa: Bà Lưu Thị Hưởng – Thẩm tra viên Tòa án 
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng  tham gia phiên tòa: 
Ông Trần Viết Tuấn - Kiểm sát viên cao cấp. 
Ngày 04 tháng 02 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng 
mở phiên tòa xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm vụ án dân sự“Tranh chấp đòi lại 
tài sản là quyền sử dụng đất”, giữa các đương sự: 
1. Nguyên đơn: Ông B ạch Hồng V, sinh năm 1960; đ ịa chỉ: Đội X, thôn A, 
xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. 
2. Bị đơn: Anh Bạch Phi H, sinh năm 1976; đ ịa chỉ: Xóm Y, thôn P, xã T, 
huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. 
3. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:  
- Bà Lâm Thị C, sinh năm 1957; địa chỉ: Đội X, thôn A, xã T, huyện S, tỉnh 
Quảng Ngãi. 
- Chị Đỗ Thị H, sinh năm 1976;  
- Anh Bạch Xuân V, sinh năm 1996;  
- Anh Bạch Xuân K, sinh năm 1998;  
- Chị Bạch Thị Như Y, sinh năm 2000;  
Cùng địa chỉ: Xóm K, thôn P, xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. 
- Ủy ban nhân dân  xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. Đại diện theo pháp luật: 
Ông Nguyễn Hải K1, chức vụ: Chủ tịch UBND xã T.  
NỘI DUNG VỤ ÁN:

2 
 
 
- Theo đơn khởi kiện ngày 05/3/2019, đơn khởi kiện bổ sung ngày 03/5/2019 
và quá trình giải quyết vụ án,  nguyên đơn ông Bạch Hồng V trình bày:   
Nguyên ngu ồn g ốc th ửa đ ất 254 và th ửa đ ất 321, t ờ bản đ ồ số 30, xã T, 
huyện S là của cha mẹ ông cho ông và ông làm nhà ở trên đất từ năm 1978, năm 
1990 căn nhà hư h ỏng nên d ỡ dọn. Theo Ch ỉ thị 299/TTg  thì 02 th ửa đất trên là 
thửa 84, tờ bản đồ số 12, diện tích 1.392m2 do ông đứng tên kê khai, đăng ký. Theo 
Nghị định 64/CP do ông là giáo viên đi dạy xa không ở địa phương nên không biết 
việc kê khai, đăng ký nên ông không đi đăng ký kê khai. Năm 1995, th ửa đất số 84 
được Nhà nước sử dụng một phần đất làm kênh mương, nên thửa đất được chia làm 
02 thửa là thửa 254 diện tích 259m2 và thửa 321 diện tích 555m2 thuộc tờ bản đồ số 
30, xã T. Đất hiện nay vẫn chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 
ai. Phần diện tích đ ất khi Nhà nư ớc lấy làm mương th ủy lợi để phục vụ cho việc 
tưới tiêu ông không yêu c ầu giải quyết. Anh Bạch Phi H là cháu ruột của ông, lợi 
dụng việc ông ở xa đã sử dụng 02 thửa đất trên để canh tác. Ông đã nhi ều lần yêu 
cầu anh H trả lại đất cho ông để ông đi kê khai, đăng ký QSDĐ theo quy đ ịnh của 
pháp luật nhưng anh  H không chịu trả. Hiện trạng đất hiện nay có cây c ối do v ợ 
chồng anh Bạch Phi H, chị Đỗ Thị H trồng. Nay ông yêu c ầu Tòa án gi ải quyết 
buộc anh Bạch Phi H, chị Đỗ Thị H phải trả lại cho ông 02 th ửa đất số 254, diện 
tích 259m2 theo đo đạc thực tế diện tích 263m2 và thửa đất số 321 diện tích 555m2 
theo đo đ ạc thực tế diện tích 609m 2 thuộc tờ bản đồ số 30, xã T, huyện S và yêu 
cầu dỡ dọn toàn b ộ cây trồng trên đ ất. Anh H yêu cầu ông ph ải trả công gìn gi ữ, 
tôn tạo đất số tiền là 20.000.000 đồng thì ông đồng ý. 
- Bị đơn anh Bạch Phi H trình bày: 
Từ nhỏ anh ở với ông bà n ội là c ụ Bạch Thợ và cụ Nguyễn Thị Đong, ông 
Bạch Hồng V là chú ruột của anh. Khi ông V lập gia đình được ông bà nội anh cho 
thửa đất 84, tờ bản đồ số 12 nêu trên và dựng nhà trên đất để ở, sau khi ở được một 
thời gian thì v ợ chồng ông V không ở nữa nên nhà xu ống cấp và sập, ông nội anh 
và anh dỡ dọn, cải tạo thửa đất trên thành đám ruộng như hiện nay để sản xuất. Sau 
đó, Nhà nước có chủ trương nhân dân ph ải đưa ruộng đất vào Hợp tác xã nên ông 
nội anh đã đưa ruộng đất, trâu bò vào Hợp tác xã để làm ăn chung, trong đó có thửa 
đất số 84, tờ bản đồ số 12. Đến năm 1993, Hợp tác xã nông nghiệp Phong Niên làm 
kênh mương thủy lợi đi qua th ửa đất số 84 nên thửa đất này chia làm 02 th ửa 254 
và 321. Thửa 254 bị múc đất làm kênh mương nên anh san lấp một bên làm ao nuôi 
cá, còn thửa 321 anh đã cải tạo để trồng lúa. 
Việc ông V cho rằng ông ở xa không biết thời gian Nhà nư ớc kê khai, đăng 
ký theo Nghị định 64/CP là không đúng vì hàng tu ần ông V đều về thăm cha mẹ, 
Nhà nước làm kênh mương ông V đều biết và chứng kiến nhưng ông V không có ý 
kiến. Mặc dù anh không kê khai, đăng ký đối với 02 thửa đất trên nhưng anh đã sử

3 
 
 
dụng từ năm 1994 đ ến nay, nên anh  không đồng ý tr ả lại đất cho ông V. Trường 
hợp Tòa án buộc anh trả lại đất cho ông V thì anh yêu cầu ông V phải trả công gìn 
giữ, tôn tạo đất cho anh số tiền 20.000.000 đồng. 
- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: 
+ Bà Lâm Th ị C trình bày: Bà là v ợ của ông B ạch Hồng V, bà th ống nhất 
với yêu cầu khởi kiện của ông V.  
+ Chị Đỗ Thị H (là vợ của anh Bạch Phi H), anh Bạch Xuân V, Bạch Xuân 
K, chị Bạch Thị Như Y (là con của anh H, chị H) trình bày: Chị H và các con anh 
H, chị H đều thống nhất với lời trình bày c ủa anh H, việc ông V khởi kiện đòi gia 
đình bà trả lại đất, yêu cầu dỡ dọn toàn bộ cây trồng trên đất thì gia đình chị không 
đồng ý.  
+ UBND xã T trình bày: Nguồn gốc thửa đất số 321, diện tích 555m2 và thửa 
đất số 254, diện tích 259m2, tờ bản đồ số 30, xã T, huyện S là của ông Bạch Hồng 
V. Theo Chỉ thị 299/TTg do ông Bạch Hồng V là người kê khai, đăng ký t ại trang 
93, số thứ tự 01, diện tích là 1.392m2, thuộc thửa đất số 84, loại đất T, tờ bản đồ số 
12, xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. Khi thực hiện Nghị định 64/CP thì thửa đất số 
84, tờ bản đồ số 12, xã T bị ảnh hưởng kênh mương Th ạch Nham tuy ến B832.1 
nên biến động thành 02 thửa là thửa đất số 321 diện tích 555m2 và thửa đất số 254 
diện tích 259m2, tờ bản đồ số 30, xã T.  
Theo Ngh ị định 64/CP đ ất do UBND xã T kê khai di ện tích 814m 2, đ ất 
không cân đối cho hộ gia đình, cá nhân nào. Hiện nay 02 thửa đất do anh Bạch Phi 
H đang sử dụng và chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ai vì đất 
do UBND xã T đang quản lý. Tuy nhiên trên th ực tế, UBND xã T không trực tiếp 
quản lý đối với thửa đất số 84, tờ bản đồ số 12, xã T (theo bản đồ đo vẽ theo Chỉ 
thị 299/TTg của Thủ tướng Chính phủ) hiện nay là thửa đất số 254, và thửa đất 321 
cùng tờ bản đồ số 30, xã T theo bản đồ đo vẽ theo Nghị định số 64/CP của Chính 
phủ. UBND không tranh ch ấp và không khiếu nại với gia đình ông V hay gia đình 
anh H. Sau khi bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án, khi người dân 
đến đăng ký đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, UBND xã s ẽ điều 
chỉnh lại tên người sử dụng đất theo đúng như quyết định của Tòa án.  
- Tại Bản án số 70/2019/DS-ST ngày 20/11/2019, Tòa án nhân dân huy ện S, 
tỉnh Quảng Ngãi quyết định: 
 Chấp nhận yêu c ầu khởi kiện của nguyên đơn ông B ạch Hồng V. Buộc ông 
H, bà H phải trả lại cho ông V thửa đất 254 di ện tích là 263m 2 và thửa đất 321 
diện tích 609m2, thuộc tờ bản đồ số 30, xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi (Có sơ đ ồ 
thực trạng kèm theo).  Ông Bạch Hồng V có nghĩa v ụ đến cơ quan Nhà nư ớc có 
thẩm quyền để thực hiện việc đăng ký quyền sử đất theo quy định của pháp luật.

4 
 
 
Giao cho ông B ạch Hồng V được quyền sở hữu toàn b ộ cây trồng trên hai 
thửa đất 321 và 254, thuộc tờ bản đồ số 30, xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. 
 Buộc ông Bạch Hồng V phải trả cho ông Bạch Phi H và bà Đỗ Thị H giá trị 
cây trồng trên đất số tiền 1.925.000 đồng. 
Ghi nhận sự tự nguyện của ông Bạch Hồng V về việc trả tiền công gìn gi ữ, 
tôn tạo đất cho ông Bạch Phi H và bà Đỗ Thị H số tiền 20.000.000 đồng (Hai mươi 
triệu đồng).  
Ngoài ra, Tòa án c ấp sơ th ẩm còn tuyên v ề án phí, các chi phí t ố tụng và 
quyền kháng cáo của các đương sự. 
Ngày 02/12/2019 bị đơn anh H có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm nêu 
trên. 
- Tại bản án dân s ự phúc thẩm số 16/2020/DS-PT ngày 19/6/2020, Tòa án 
nhân dân tỉnh Quảng Ngãi quyết định: 
Chấp nhận kháng cáo c ủa anh B ạch Phi H, sửa bản án s ố 70/2019/DS-ST 
ngày 20 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện S. 
Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là ông B ạch Hồng V về 
việc yêu c ầu anh B ạch Phi H và chị Đỗ Thị H phải trả lại cho ông B ạch Hồng V 
thửa đất số 254, diện tích theo đo đ ạc thực tế là 263m 2 và thửa đất số 321, diện 
tích theo đo đ ạc thực tế là 609m2 (theo bản đồ địa chính khu đ ất có ký hi ệu là B), 
thuộc tờ bản đồ số 30 xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi.   
Anh Bạch Phi H và chị Đỗ Thị H được quyền tiếp tục quản lý, sử dụng thửa 
đất số 254, diện tích theo đo đạc thực tế là 263m2 và thửa đất số 321, diện tích theo 
đo đạc thực tế là 609m2 (theo bản đồ địa chính khu đ ất có ký hi ệu là B), thu ộc tờ 
bản đồ số 30 xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. 
Anh H, chị H có trách nhiệm đến cơ quan Nhà nư ớc có thẩm quyền để làm 
thủ tục đăng ký, kê khai quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.  
(Phần đất anh H, chị H được quản lý, sử dụng có sơ đồ, bản vẽ là bản đồ địa 
chính khu đất kèm theo và là một bộ phận không thể tách rời bản án).   
Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng và án phí phúc thẩm. 
Ngày 23/7/2020 và ngày 30/7/2020, ông Bạch Hồng V có đơn đề nghị, Viện 
kiểm sát nhân dân t ỉnh Quảng Ngãi có báo cáo đ ề nghị kháng nghị Bản án dân s ự 
phúc th ẩm s ố 16/2020/DS-PT ngày 19/6/2020 c ủa Tòa án nhân dân t ỉnh Qu ảng 
Ngãi theo thủ tục giám đốc thẩm với lý do: Tòa án cấp phúc thẩm giao cho ông H, 
bà H được trọn quyền quản lý, sử dụng thửa đất số 254 và thửa số 321 cùng tờ bản 
đồ số 30 tại xã T là không có căn cứ.

5 
 
 
- Tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 92/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 
17/9/2020, Viện trưởng viện kiểm sát nhân dân c ấp cao t ại Đà N ẵng kháng ngh ị 
giám đốc thẩm Bản án phúc thẩm nêu trên; đề nghị Ủy ban thẩm phán Tòa án nhân 
dân c ấp cao t ại Đà N ẵng xét x ử giám đốc thẩm theo hư ớng hủy toàn b ộ bản án 
phúc th ẩm nêu trên, giữ nguyên b ản án sơ th ẩm s ố 70/2019/DS-ST ngày 
20/11/2019 của Tòa án nhân dân huy ện S, tỉnh Quảng Ngãi với nhận định: Tòa án 
cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Bạch Hồng V là có căn c ứ; Tòa 
án cấp phúc th ẩm không ch ấp nhận yêu c ầu của ông V vì cho r ằng: Tại khoản 5 
Điều 14 Luật Đất đai năm 1987 quy định, Nhà nước thu hồi toàn bộ hoặc một phần 
đất đã giao s ử dụng trong trư ờng hợp người sử dụng đất không s ử dụng đất được 
giao trong 06 tháng li ền mà không đư ợc cơ quan Nhà nư ớc có th ẩm quyền quyết 
định giao đất cho phép; tại khoản 3 Điều 26 Luật Đất đai năm 1993 quy đ ịnh, Nhà 
nước thu h ồi toàn b ộ hoặc m ột ph ần đ ất đã giao s ử dụng trong trư ờng h ợp đ ất 
không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng mà không đư ợc cơ quan nhà nư ớc có 
thẩm quyền giao đất cho phép là không đúng quy định của pháp luật. 
- Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại  
Đà Nẵng đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận Quyết đ ịnh kháng 
nghị giám đốc thẩm số 92/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 17/9/2020 của Viện trưởng 
Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng. 
 
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN: 
 
[1] Nguồn gốc thửa đất số 321, diện tích 555m2 và thửa đất số 254, diện tích 
259m2, tờ bản đồ số 30, xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi nguyên trước đây là th ửa 
đất số 84, tờ bản đồ số 12, diện tích 1.392m2 là của cha mẹ ông Bạch Hồng V là cụ 
Bạch Thợ và cụ Nguyễn Thị Đong cho ông V sử dụng từ năm 1978. Năm 1986, 
ông V kê khai đăng ký theo Ch ỉ thị 299/TTg của Chính phủ là đất T (đ ất thổ cư). 
Ông V đã làm nhà ở trên đất một thời gian, sau đó nhà b ị hư hỏng nên đã d ỡ dọn. 
Khi thực hiện Nghị định 64/CP thì th ửa đất này bị ảnh hưởng kênh mương Th ạch 
Nham tuyến B832.1 nên biến động thành 02 thửa là thửa đất số 321 và thửa đất số 
254, tờ bản đồ số 30 và do UBND xã T kê khai quản lý, không cân đối cho hộ gia 
đình, cá nhân nào. Ông Bạch Phi H (Cháu ruột của ông V) quản lý và sử dụng 02 
thửa đất trên từ năm 1994 đ ến nay và chưa đư ợc cấp Giấy chứng nhận quyền sử 
dụng đất cho ai.  
[2] Xét kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân c ấp cao t ại Đà 
Nẵng thì thấy:

6 
 
 
[2.1] Diện tích đ ất tranh ch ấp như trên quá trình sử dụng đất, anh H không 
tiến hành đăng ký kê khai quy ền sử dụng đất, không xây d ựng nhà ở trên đất. Do 
đó, Tòa án cấp phúc thẩm áp dụng Án lệ số 33/2020/AL ngày 25/02/2020 của Hội 
đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao để giải quyết vụ án là không đúng. 
[2.2] Thực hiện Chỉ thị 299/TTg của Chính phủ, ông V đăng ký kê khai thửa 
đất số 84, tờ bản đồ số 12, xã T là loại đất T (đất thổ cư). Tuy nhiên, khi thực hiện 
Nghị định số 64/CP của Chính Phủ thì ông V không kê khai và đăng ký di ện tích 
đất này và b ỏ không quản lý s ử dụng đất, do đó UBND xã T đã quản lý toàn b ộ 
diện tích đ ất này; theo bản đồ đo vẽ theo Nghị định số 64/CP của Chính ph ủ thì 
thửa đất trên được tách thành 02 thửa là thửa đất số 254, diện tích 259m2 là loại đất 
hoang (Hg) và th ửa đ ất 321, di ện tích 555m 2 là lo ại đ ất ao (Ao ). Quá trình gi ải 
quyết vụ án, Tòa án hai cấp chưa xác minh, làm rõ hiện nay hai thửa đất trên thuộc 
loại đất gì. N ếu hai thửa đất trên thu ộc đất nông nghi ệp thì c ần làm rõ ông V có 
thuộc đối tượng được nhận đất nông nghiệp hay không, từ đó mới có cơ sở làm căn 
cứ chấp nhận hay không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông V.  
[2.3] Theo lời khai của anh H thì ông nội anh (cha ông V) đã đưa ruộng đất, 
trâu bò vào H ợp tác xã đ ể làm ăn chung, trong đó có th ửa đất số 84, tờ bản đồ số 
12. Đến năm 1993, Hợp tác xã nông nghi ệp Phong Niên làm kênh mương th ủy lợi 
đi qua th ửa đất số 84 nên th ửa đất này chia làm 02 th ửa 254 và 321. Th ửa 254 bị 
múc đất làm kênh mương nên anh san lấp một bên làm ao nuôi cá còn thửa 321 anh 
đã cải tạo để trồng lúa từ năm 1994 đến nay, ông V có biết nhưng không có ý ki ến 
gì. Do đó, cần xác minh làm rõ lời khai của anh H. 
 [2.4] Tòa án phúc th ẩm và sơ th ẩm chưa làm rõ các v ấn đề trên đã quyết 
định là thiếu sót và chưa bảo đảm quyền và lợi ích của các bên đương sự. 
[3] Từ phân tích trên, c ần chấp nhận kháng ngh ị giám đốc thẩm của Viện 
trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng theo hướng hủy toàn bộ bản án 
dân sự sơ thẩm, phúc th ẩm nêu trên để giải quyết lại theo th ủ tục sơ th ẩm, đúng 
quy định pháp luật. 
Vì các lẽ trên;  
 
QUYẾT ĐỊNH: 
 
 
Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 337; khoản 3 Điều 343 và Điều 345 Bộ luật 
tố tụng dân sự năm 2015; 
1. Hủy toàn b ộ Bản án dân s ự phúc thẩm số 16/2020/DS-PT ngày 19/6/2020 
của Toà án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi và Bản án dân sự sơ thẩm số 70/2019/DS-ST 
ngày 20/11/2019 của Tòa án nhân dân huyện S, tỉnh Quảng Ngãi, về vụ án “Tranh

7 
 
 
chấp đòi lại tài s ản là quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là ông Bạch Hồng V 
với bị đơn là anh Bạch Phi H; người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan là bà Lâm 
Thị C, chị Đỗ Thị H, anh Bạch Xuân V, anh Bạch Xuân K, chị Bạch Thị Như Y và 
Ủy ban nhân dân xã T, huyện S, tỉnh Quảng Ngãi. 
 2. Giao h ồ sơ v ụ án cho Tòa án nhân dân huyện S, tỉnh Quảng Ngãi để giải 
quyết lại theo thủ tục sơ thẩm, đúng quy định của pháp luật.  
  Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày Hội đồng giám đốc 
thẩm ra quyết định. 
 
Nơi nhận: 
- TAND huyện S, tỉnh Quảng Ngãi (02 bản kèm hồ 
sơ vụ án để xét xử sơ thẩm lại); 
- Viện trưởng VKSND cấp cao tại Đà Nẵng (để biết); 
- Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi (để biết) 
- Chi Cục Thi hành án dân sự huyện S, tỉnh Quảng 
Ngãi (để thi hành); 
- Các đương sự (theo địa chỉ); 
- Lưu: Phòng lưu trữ; Phòng GĐKT về DS -LĐ-
KDTM và hồ sơ vụ án. 
TM. ỦY BAN THẨM PHÁN 
CHỦ TỌA PHIÊN TÒA-THẨM PHÁN  
 
 
 
 
 
 
Trương Minh Tuấn