tiro-is/ismus huggingface dataset:
þessari sprungu eða þessu gjögri eins og það var kallað átti að vera útburður
hann átti að vera handleggsbrotinn á öðrum handleggnum
en kastaði sér þannig áfram kastaðist á heila fætinum og heila handleggnum
hvurnig þessi útburður var tilkominn það vissi fólk ekkert um
annar útburður átti að vera grafinn undir hellurnar í hest húsinu sem var í bæjarþorpinu á breiðabólstað
um hann voru engar sagnir að hann hefði neitt einkennilegt við sig og ekki heldur hvað hann hefði oft borið fyrir fólk
bara sögnin var til að þarna hefði verið útburður og þarna væri útburður
að hann hafi eitthvað
fór barnið nokkuð út í dag nei segir mamma hann hefur alltaf legið í
rúminu jahá segir hann
segir árni nokkuð svona drjúgur í málnum já ég þóttist líka sjá það að það væri ekki hann
hann sagðist hafa séð barn ganga þrisvar sinnum fyrir bæjardyrnar
alltaðeina klætt og álíka að stærð eins og að þórbergur hefði verið
árni var talinn skyggn
skyggn og jafnvel rammskyggn hann var á brunnum hér í suðursveit nokkur ár niðursetningum
og hann hafði ekki mörg orð um það
en í hálfsögðum orðum þá mátti skilja það á honum að það væri mikið um huldufólk á brunnum
einu sinni sagði hann til dæmis þegar hann kom inn um kvöldtíma á brunnum
hún var ekki ósæt sú sem fór austur eftir skriðunni hérna núna
gaf það í skyn að hann hefði séð stúlku fara austur eftir skriðunni sem ekki hefði
neitt óálitleg á að líta
fleiri sagnir heyrði ég nú eftir árna þegar hann var á brunnum
í sambandi við huldufólk en þær eru mér nú svo fallnar úr minni að ég vil nú ekki segja frá þeim
sem sagt hann var talinn skyggn og sérstaklega orðvar
já þetta var nú um hlöðudrauginn
við vorum að spyrja benedikt afa okkar
við strákar hvort hann hefði ekki orðið var við hlöðudrauginn því hann hafði það verk að taka í handa kúnum
og var oft að paufast þarna í myrkri bæði á kvöldin og á morgnana og við vorum alveg hlessa strákarnir á kjarknum í karlinum
hann skyldi geta farið oní hlöðuna
og vitað það að draugurinn hafðist þarna við
því það var ekkert árennilegt heldur að fara í þessa hlöðu
mannhæðar hátt þrep sem þurfti að klifra niður til þess að komast til botns í henni
það var svo hátt niðrí hana
svo það var ekki að því hlaupið ef djöfsi hefði komið
og viljað grípa mann það var ekki að því hlaupið að hlaupa undan honum og eftir að ég fór að taka í þessa hlöðu
aldrei oní hana að ég væri ekki skíthræddur
nú er búið að slétta yfir þessa hlöðu en einkennilegt er það að fólk sem hefur búið í
í herbergi sem horfir þarna beint á móti þar sem hlaðan var
já ég man nú ekkert eftir steini afa mínum fyrr en hann var orðinn blindur
en hann var á uppréttum fótum og velgangknár en varð að leiða hann alls staðar á milli nema svona
svona innan bæjar
hann starfaði mikið þó að hann væri orðinn blindur
hann tók til dæmis alltaf meira og minna af heyinu og lét það í kláfa
hann bætti alla skó á breiðabólstað þá var skótau ekki úr öðru
nauts eða kýrleðri og
sauðskinni sauðskinni sem að kvenfólkið gekk á
alla karlmannsskó bætti og gerði steinn afi minn hann gerði að öllum kláfum líka
hann átti hníf sem að honum var sér staklega eignaður og kallaður tálguhnífurinn hans gamla steins eftir
að ég mundi eftir og líklega áður fyrir mitt minni var steinn alltaf kallaður gamli steinn
og þá til frágreiningar
öðrum steini sem
ólst upp á gerði og var jónsson
sonur þeirra jóns og oddnýjar hjónanna sem bjuggu þar
á sumrin hafðist afi það að
eftir að hann varð blindur
hann lét gera sér sérstakt sigðingarjárn úr mikið slegnum ljá
með velbúnu skafti og óf það svoleiðis að það varð mjúkt að taka á því
þetta notaði hann til þess að sigða með utan alla garða öll fjárhús
í breiðabólstaðar
landi og neðan við bæinn á breiðabólstað voru gamlir uppbrotnir og uppblásnir
bakkar töðuvaxnir að mestu leyti
ætli þessir bakkar hafi ekki verið eina tvöhundruð metrar á lengd
en ekki breiðir frá yfirborði og niður að
niður á slétt
þetta sigðaði steinn allt saman
þarna sat hann í þar til gerðum buxum á sumrin
og ók sér á rassinum eða hliðinni eftir því sem best við átti þarna
nálgast að allt að því vetrungsfóður sem hann hafði á þennan hátt eftir sig
steinn þótti búmaður góður
hann vildi sjá sig alltaf birgan í búi með mat ég man eftir að hann sagði okkur það einu sinni strákum að hann hefði
alltaf ætlað hverjum manni
eina tunnu af mjöl mat
það er samanlagt mjöl og útálát
af kjöti lagði hann til heimilis sex og sjö sauði
eitt veturgamlat naut og svona fimm til tíu kindur aðra heldur en sauðina
aðallega reyktir eða sauðarföllin aðallega reykt
og þau einkum þá notuð til hátíðarhalds
steinn fóðraði betur fé heldur en margir gerðu í hans tíð
aftur á móti sáust víst varla megurri hross heldur en hann átti og kýr voru ekki fram yfir
yfir í meðallagi fóðraðar
en steinn vildi alltaf sjá sér borgið með hey
minnist ég ekki annars eftir að ég kom til minnis
en a að hann ætti alltaf eftir meira eða minna stafla minna stafla af heyi á hvurju vori
eftir að hann var orðinn blindur þá lét hann alltaf leiða sig í húsin
seinna part góu eða út úr miðri góu og taka á ánum
og þá sagði hann fyrir hvað skyldi taka frá hvað ekki mundi geta gengið með fjöldanum
og taka þá þær frá sem að hann áleit að ekki gætu það þessu var hlýtt
minnist ég ekki að það færist nokkurn tíma ær sem maður kallar af hori á breiðabólstað
ég mundi eftir
steinn var talinn góður í nábúð hjálpsamur
en hann hafði þann ókost að hann var vínhneigður og var vondur við vín
og eins og ég var búinn að segja fyrr frá í þessum frásögnum þá gat hann ekki geymt vín sjálfur
ég hef séð það í verslunarsögu þorleifs jónssonar í hólum þegar hann skrifar verslunarsögu skaftfellinga
að þá er steinn afi minni þar einna hæst einn með þeim hæstu í brennivínskaupum
árið átján hundruð sextíu og sex kaupir hann um hundrað hundrað potta af brennivíni öllu brennivíni
það er bæði brennivín
koníak messuvín og einhvur önnur víntegund sem ég man nú ekki hvað var
en mér dettur í hug að þetta ár hafi hann kannski gifst seinni konu sinni
því að mér sýnist þetta hafa verið óvanalega mikil vínföng
en ég hef nú ekki haft tækifæri á að kanna það hvort að þetta ár ber upp á það sama og hann giftist þórunni
steinn var lengi formaður fyrir skipi hér fyrir sáunnan steina sand
og þótti lukkast sæmilega vel fremur vel
hann var óhræddur og átakagóður og fiskinn nokkuð
hann var gestgjafi ágætur
að veita þeim sérstaklega óspar að veita þeim sem að veittu honum vín
enda var sagt og saman ber við það sem að stefán filippusson segir
í sinni frásögn þegar hann fór með fjárreksturinn austur á hérað
þá þegar hann kom að breiðabólstað þá dró hann upp brennivínspela
til þess að mýkja stein gamla og tryggja sér það að hann fengi betri viðtökur hjá honum en annars hefði kannski orðið
en ég held nú að það hafi ekki þurft að mýkja stein með brennivíni til þess að fá góðar viðtökur hjá honum
en vel má vera að hann hafi eitthvað verið ljúfari í skapi þegar hann var orðinn hóflega hýr
steinn var
bagaður á fæti hann var held ég þannig fæddur að
fóturinn var þannig lagaður að hann varð að ganga á tánni
var eitthvað hnýttur um ökklann sem að orsakaði það að hann varð að ganga á þennan hátt á þann hátt
þess vegna var steinn eiginlega bagaður frá öllum fjallgöngum og öllum lengri göngum
en hann var sterkur með afbrigðum
það var í frásögur fært að þeir voru einhvern tímann fleiri ungir menn að reyna sig að hanga á einum fingri
þeim tókst það nú einhverjum að hanga
en það var sagt að steinn hefði hangið á litla fingrinum og þótti vel gert
steinn söng við
messugerð messugerðir
en þótti eiginlega ekki bæta söng þar
þótti syngja með nokkuð miklum ringjum
og var þá hætt við að hann setti aðra út af laginu
af því hann hafði mikla rödd
sovoleiðis að hans hljóð báru yfir kannski alla aðra sem að söngnum stóðu
þetta hefur nú líklega aðallega verið þegar afi minn var kenndur að hann hefur nú sungið á á þennan hátt
tuttugu og þrjú þrettándi
september nítján hundruð sextíu og átta valdimar björn valdimarsson segir frá
þegar þú varst að bakka þarna já já já þegar ég fór þarna út frá rakaranum þá
tók ég mig til og bakkaði þarna niður með horninu hjá honum og vestur
vestur i götuna grettisgötuna
ég fór meira til hægri handar niður þarna eða að norðanverðu
og lenti yfir við gangstiginn
þá heyri ég allt í einu að það er kallað hátt og snjallt
það eru börn fyrir hjólinu á vagninum
þá hraðstoppa
ég fer út úr vagninum
og aftur með honum
og þá sé ég að það er lítil telpa sex til sjö ára með ofurlítinn barnavagn
og í barnavagninum er eins til tveggja ára krói og þessi eldri er að rembast við
barnavagninum upp á gangstíginn
en það mundi ekki hafa verið meira en svona eitt skref eða vel það
frá vagninum að hjólinu afturhjólinu hjá mér
ég ætla að segja það það var allt annar maður sem ók þá inneftir heldur en
bakkaði vesturúr mér fannst ég hafa allt annan skilning á lífinu já
ég var að skima og skima þarna allt í kring á eftir þagar blessuð börnin voru nú
komin þarna upp á gangstéttina
hvurt hvaðan þessi
rödd hefði komið
en ég sá engan ég var að skima upp í glugga þarna í kring ef það hefði komið frá einhverjum þar í glugganum
og þú veist nú hallfreður að fólkið þegar það er nú að leiðbeina manni til björgunar þá vill það nú vita hvað manni líður
forvitnast um mann en ég sá ekki nokkra hræðu nokkursstaða
nema þessa blessaða króa sem björguðust þarna svona
já það var eins og mér létti við
ég held að ég hafi illa þolað það að verða fyrir
sagt frá þessu atviki áður ég minnist þess
ég hafi sagt það við þig en þessar sögur af honum guðmundi hefurðu sagt þær áður nei
ég hefi mjög lítið sagt af honum guðmundi mínum þetta var einkavinur minn
en það er nú si svona að það er ýmislegt svona sem að
gamall að maður lætur þetta út úr sér
og þetta er nú aldarhátturinn
er það nú ekki sem maður er nú lýsa frekar en að taka mennina svona
og hann viðurkenndi nú
ekki guðmundur minn að hann hefði verið breyskur maður um dagana en honum fannst nú að til þess að geta lifað sæmilegu lífi
breyta út af með ýmislegt
nú að svo var það nú þetta að
það var margt sem að
verkum það var til dæmis
setulið sem
hérna og þetta drasl sem var allstaðar
að hreinsa þetta blessaður að honum fannst
hann flutti mörg þúsund flöskur
ofan úr mosfellssveit sem hann fann þarna niður við ána einhvern tíma hann kallaði það kropp
hann sagði molar eru líka brauð sagði guðmundur minn já
honum fannst þetta
eiginlega eins og rekið á fjöru margt af þessu mér skilst
með fleira fólk á þessum árum þeim fannst
rekið á
var mörgu af þessu kastað svo var þetta í útihúsum og hingað og þangað
og nýtnir menn þeir hirtu þetta það var ekki alltaf í fyrstunni að þeir ætluðu að vera ófrómir
þetta er nú eins og hann lýsir hann jón gamli þorkelsson hvar er rétturinn yfir því sem enginn á
já já það var nú það en
ég heyrði hann segja það guðmund minn að ég hefði ekki
framfleytt þessum blessuðum barnafjölda mínum hefði ég ekki haft úti spjót oft á tíðum
eins og ég hafði
það var oft erfitt
seinni stríðsárunum að framfleyta þessu
já hann sagðist oft eiga í erfiðleikum með þetta sérstaklega
heima fyrir þegar
vaxið upp strákarnir væru miklir fyrir sér sagði hann og hann sagði mér dæmi um það og nefndi nöfn
eitthvað tveggja sonanna ég þarf
ekki að hugsa það að ef að þeim slær saman
þá gildir ekkert nema lögreglan þá verð ég að sækja hana til að skakka leikinn
og hann sagði manni svona ýmislegt
var annar maður sem þú varst að tala um þarna í morgun já
það var þannig skal ég segja þér að haustið
nítján hundruð og átta ég held ég fari rétt með það
það var haustið nítján hundruð og sex sem ég fer til akureyrar
er þar þann vetur nítján hundruð og sex til sjö
og annan vetur er ég á akureyri nítján hundruð
til átta síðan er ég verslunarmaður frá því um vorið að ég kom heim í maí
hjá guðmundi nokkrum sveinssyni í hnífsdal
og til hausts að ég fór í skólann og þá var
frændi minn þorvarður við vorum bræðrasynir þorvarður sigurðsson hann var á
leiðinni í verslunarskólann og ég held
verið hann sem að kom því til leiðar að ég
ég fór í verslunaskólann og hætti
sá nú eftir því en það er alveg sama
ég fór í verslunarskólann og við vorum þarna þennan vetur það er veturinn nítján hundruð og átta til níu þá vorum við þar í
verslunarskólanum og þá var nú töluverð hreifing á mönnum svona það var oft farið inn á hótel reykjavík og
víðar þarna
þá var það einhvern tíma kveldtíma
að við fórum niður á hótel reykjavík þorvarður og ég
sátum þar nokkurn tíma og þá er þar maður
sem við kynntumst
og hét hrólfur jakobsson við vorum með einum eða tveimur hásetum hans
sem nú hefur lengi verið úti í kaupmannahöfn og heitir jón maríasson var þarna vestanað ættaður frá aðalvík
og annar sem hét guðmundur magnússon dáinn fyrir eitthvað um ári var útgerðarmaður hérna tíu
hérna vestur á stíg já já jú maður þessi hét hrólfur og var jakobsson
þessum hrólfi þannig
að við röbbuðum nú saman þarna á hótel reykjavík ekki man ég fyrir víst hvort hann tók einn bjór eða svo ég held hann hafi bara verið stakur
reglumaður hrólfur
jú jú svo förum við út á götu
en mér var svo mikið ég var nú búinn að læra þarna tvö eða þrjá vetur í ensku
svo ég hafði mikinn áhuga á að læra að tala enskuna
en hrólfur hann hafði verið út í ameríku víst í
við fórum að labba hér um
við höfnina í reykjavík og vorum þrjú eða fjögurra klukkutíma að rabba saman og allt á ensku
báðir tveir jú jú hann sagði mér marga hluti sá góði
góði maður hrólfur og hann sagðist nú hafa farið þarna
til ameríku til frændfólks síns sem hefði átt í ameríku
en fæddur var hann á vatnsnesi
ég held ég fari rétt með það heiti illugastöðum á vatnsnesi sem hann var frá
og ef ég ætti að segja þér glöggar
um hann þá held ég að móðir hans hafi heitið auðbjörg
hún var gift þessum manni jakob bjarnasyni hún var víst tvígift en hennar móðir
hét víst ögn
og var guðmundsdóttir ketilssonar
þá ertu með alveg
á það af því þú ert húnvetningur hann guðmundur ketilsson var
natans ketilssonar kom fyrstur að eins og þú manst
hjá honum bróðir sem ennþá lífs ert og bíður þíns enda kýst
sjáðu hversu lék syndin mig svo mitt dæmi leiði
ekki þig
nú það var talið að það hefði verið gift saman þetta fólk hérna ættingjar friðriks sem að banaði
honum natan og svo guðmundar fjölskyldan
þetta hefur verið mikilhæft fólk og þessi hrólfur
hrólfur
hann hafði eignast talsvert stóran bát þegar hann kom hérna
og réri honum til fiskjar hérna frá reykjavík bara þetta haust
og þennan vetur og af því að þessir vestfirðingar voru hjá honum
guðmundur magnússon seinna skipstjóri
magnúsar bárðarsonar frá kálfavík
og jón maríusson frá
aðalvík þá kynntust við þessum manni þessum hrólfi jakobssyni
og hann var einstaklega áhugasamur hann hefur
náttúrlega orðið fyrir áhrifum
af framförum
vildi umbæta margt hér var að tala um ýmislegt sem að honum datt í hug
nú að ég man að
þessir ísfirðingar margir sem kynntust honum
loftkastala sem að hann byggi til
að hann væri góður loftkastalamaður og svo framvegis hrólfur en þetta var ekta hugsjónamaður og framfaramaður
ég hafði oft gaman af að tala við hann
hérna er hann nú þarna um veturinn
svo flyst hann vestur með bátinn af því hann var með vestfirðingana held ég og vestur til ísafjarðar
þá dettur það í hrólf að hann
þá dettur það í hann að hann skuli fara til jan mayen
það átti að vera rannsóknarleiðangur og jafnframt átti það að vera selveiðar til þess að halda í
þeir fengju pening
en til þess að það gæti orðið varða að útbúa bátinn til
selveiðanna um veturinn
en hann vildi nú ekki sitja auðum höndum hrólfur þennan vetur samt
svo hann fékk bát mótorbát hjá
hjá manni sem að hét árni gíslason og var fiskimatsmaður hjá okkur hafði lengi verið þarna
sem að er kölluð gullkistan hann árni gíslason á ísafirði
svo hann fær þennan mótorbát hjá árna gíslasyni og þeir gera hann út saman um veturinn og hann hamast
og varð lang hæstur af öllum þarna við djúp fram að jólum en hann drukknaði tuttugasta og fyrsta desember
alltaf man ég það þegar hann var að segja mér viðskilnaðinn hjá þeim þarna í ameríku þessa ættingja sína
og þó þú farir nú aftur
okkar ég mun aldrei fara til ykkar aftur
ekki það að ég hefi lært margt gott af ykkur en ég held að
eyjakoti mínu sem ég er frá að ég liti eitthvað til þeirra takk
nú hann gerði það líka skal ég segja þér hann var
alltaf að braska í að hjálpa körlunum bæði þarna norður í húnavatnssýslunni og þar
þeir slógu sér saman eitthvað fimm eða sex
með skip sem þeir kölluðu held ég elliða ég held félagið hafi verið kallað elliði líka
í jökulfjörðunum hesteyri þar voru þeir við hvalveiðar þetta voru þeir að ná í fyrir karlana ýmislegt salta það eða geyma það svona
þá var nú ekki hægt að frysta þetta
kom það fyrir óhapp hjá okkur ég man
man það hjá honum pabba að það hafði soðnað mikið af labrador fiskinum
svo hann fékk
pakkað þetta fyrir hann í tuttugu og fimm eða fimmtíu kílóa pakka og
og hann fór með þetta norður og lét þá hafa þetta karlana þarna á vatnsnesinu og þar norður
og svo fór hann alla leið í firðina ja alla leið
suður að patreksfirði og var að útdeila þessu til þeirra og stundum var nú borgað
jöfnum höndum svona bæði i afurðum smjöri og öðru en leiðinlegt er að segja það hann sagði mér það bæri sig ekkert
í skilum að öllu karlarnir þó að margir stæðu í skilum
vanskilin svo hann sagðist ekki geta haldið áfram næsta vor
átti að fara til jan mayen
en það var nú annað sem tók við þá eins og þú veist
útbúnaðinn á þessum hrólfi hans
af því að það var hérna ég kynntist þegar ég kom hingað suður
manni sem að hafði verið alinn upp á reykhólum
og var nú þaðan ættaður
sonur hákonar á reykhólum magnússonar að ég held hann hét
bjarni hákonarson söðlasmiður
góður maður og gegn
var lengi bóndi inn í reykjafirði
í ísafjarðardjúpi
en varð fyrir óhappi missti barn ofan í soðpott og
hætti búskap svona
eyjafjarðar var þar á milli tíu og tuttugu ár
akureyri flutti svo hingað suður
hann var giftur dóttur ólafs gamla í reykjafirði guðrúnu ólafsdóttur
og hann var nú kunnugur selveiðunum
fram á það við þennan bjarna af því að hann var var svo vanur selveiðunum
að hann kæmi með sér svo bjarni sagði mér hákonarson að hann hefði verið orðinn ráðinn einmitt
á þetta skip
svo marga deilt á um það
hvað báturinn hafi heitið sem að hrólfur var á
þegar fiskiveiðarnar þarna í ísafjarðardjúpinu þegar hann fórst þarna um tuttugasta desember
árni gíslason átti bát sem að hét geysir
sökk út af norðurtanga eitthvað níu eða tíu árum seinna
ég held í kringum nítján hundruð og tuttugu
en svo er það einhver bolvíkingur sem hafur skrifað dagbók ég held heitið bernódus eða eitthvað bolungarvík
og hann vill segja hvað vil ég segja að
þessi bátur hafi líka heitið geysir sem að hrólfur jakobsson fórst með og var formaður á
ég ég hefi meira að segja talað um þetta við son árna gíslasonar þorsteinn sem er vélstjóri hérna og er við vélstjóraskólann kennari
og hann man ekki nafnið á bátnum
en árni gíslason átti hann faðir