tiro-is/ismus huggingface dataset:
og ekki meira en svo að ég trúi þessu
en hins vegar efaðist enginn þekkti nikulás um það að hann segði aðeins frá því sem fyrir hann hefði borið og hann reynt
já já og hann var svona mikill vinur foreldra þinna já hann var það
kom ævinlega til foreldra minna þegar hann kom út á kópasker þá voru þau búsett þar og ég ólst þar upp
og enginn sem þekkti hann þurfti að ímynda sér að hann hörfaði undan
neinum hégóma því hann var kjarkmikill og
og hélt fast á sínum hlut þegar hann taldi sig vera í fullum rétti
en hann rak sig á það
að það var ekki leyft
því þetta því
hann orðaði það þannig
að þarna hefði hann veitt mikið
hann varð nefnilega fyrir einhverju tjóni á skepnum eða einhvern veginn
rakti það nú ekki svo
ég þori að hafa það eftir ég man það ekki svo vel en en en hins vegar hafði hann orðin þannig
að þó að veiðin hefði verið bæði sér skemmtun og og náttúrlega hlunnindi
rak hann sig fljótt á það
að hann varð fyrir einhverjum einhverju óhappi eða tjóni
ekki minna heldur en veiðin þá var verð
þetta held ég að sé eins rétt hermt og
já ég man það eftir svo langan tíma
og ef ég má en þú kærir þig kannski ekki um að fá það inn í þetta
mér er sagt að næsti bóndi á núpi guðmundur kristjánsson
bróðir björns kristjánssonar alþingismanns og kaupfélagsstjóra hérna hjá okkur í fjöldamörg ár hann flutti svo í núp
og gamli maðurinn var hjá honum því af núpi vildi hann ekki fara
hann var hjá honum ég man nú ekki hvað það var ekki langur tími þangað til hann dó því hann var orðinn aldraður maður náttúrlega þegar hann
gaf nú upp búskapinn það ómögulegt var að fá neina manneskju
til þess að vera við búskap það var bókstaflega ekki hægt að fá vinnufólk eða fólk sem að hann treysti þá líka
því hann varð að geta treyst því hann var þannig skapi farinn gamli maðurinn ágætismaður
spurði hann náttúrlega guðmundur kaupandinn að núpi
spurði hann ítarlega eftir svona þessum hlunnindum sérstaklega
og hann sagði honum eins og hann vissi sannast og réttast að gamalli og nýrri reynslu sinni hann var búinn að búa þarna mestallan
aldur sinn sem hann var við búskap
og hann sagðist hafa sagt honum frá því að þarna á þessu svæði sem hann sýndi honum
næst bænum og undir alveg undir núpnum þar sem vatnið var dýpst þar mætti hann aldrei leggja net eða reyna að veiða
en nei hún
bóndinn jæja var nú kannski ekki það er nú kannski ekki rétt skýrt frá að hann væri ungur hann var svona miðaldra maður náttúrlega
þegar hann flutti þangað þarna frá kópaskeri
hann tók þetta ekki í alvöru
og auðvitað byrjaði hann á því að reyna veiðina þarna því honum var það ljóst af athugun á vatninu og eins viðurkenndi
maðurinn það að veiðin væri hvergi meiri og fljótteknari en þarna rétt hjá bænum
ég veit nú ekki hvaða hvort hann lagði net ég þori ekki að segja um það ég man ekki hvað hann sagði um það
eða eða hvort hann fór með fyrirdráttarnet út í vatnið og
og fékk þannig þrjátíu fallega silunga
í einu á svolítilli kvöldstund
en en eftir því sem ég hef heyrt þá
heyrðu við vorum að tala þarna um að hann hefði farið hann hefði þeir hefðu farið þarna
veiða
já hann guðmundur já ungi bóndinn já og fékk þrjátíu silunga á einni kvöldstund fallega silunga
eftir því sem ég heyrði hann segja frá sjálfan þá missti hann þrjátíu kindur örstuttu seinna
það var látið út féð til beitar því það er grösugt þarna í í hlíðum núpsins
en með hverjum hætti vissi hann ekki nema þær voru dauðar þrjátíu í vatninu
um kvöldið þegar átti að smala því saman
og var svona fleira sem bar við en þetta
ja ég veit ekkert um aldrei heyrði ég talað um það hvað guðmund snerti
en en það var áreiðanlegt að hann minnsta kosti reyndi ekki að leggja í vatnið þarna enda var náttúrlega veiði bæði í ánni og
vatninu annars staðar það var lá ekkert bann á því
en en gamli maðurinn sagði
aðeins þetta að sér hefði venjulega ef honum var búið að detta eitthvað í hug einhver tilbreyting svona í búskapnum
þá hefði sér verið sagt
mjög fljótlega hvort þetta var
heppilegt eða ekki leyfilegt eða bara óleyfilegt ákveðið
en hann viðurkenndi það að hann sagðist ekki draga það í efa að hann hefði átt þarna nágranna
í öllum sínum búskap hann trúði því og efaðist ekki um það
margsinnis þetta er nú það sem ég
heyrði hann segja og og eftir því sem
best man það ég var náttúrlega
barn því að hann var
sá hann þessa nágranna sína nokkurn tíma
ja svo þú vitir eftir því
ég skildi orð hans
því að náttúrlega
áttum við krakkarnir krakkarnir ekki að spyrja út í svona lagað hann var að segja þeim frá þessu því hann var
þeirra mikill kunningi
ekki betur en að og það var áreiðanlega orðað svona hann var ævinlega látinn vita það
en mér skildist ef ég hef nú skilið það rétt af því ég var nú krakki að hann
vissi ekki vel hvort það væri í vöku eða svefni
hann vildi ekkert segja um það meira
eða einhverju millibilsástandi ef maður má orða það svo en hann
orðaði þetta svona mér var gert aðvart
um það hvað ég mátti gera og hvað ekki
en var svona þetta held ég að sé áreiðanlegt
yngri bóndann sem tók við jörðinni af honum keypti hana
að hann varð fyrir þessu óhappi hvað hvort það hafi komið eitthvað oftar fyrir hann þori ég ekki um að segja sökum þess að
ég sá hann nú til þess að gera sjaldan ég þekkti hann vel því hann er búinn að vera á kópaskeri þarna þar sem ég var nú barn og unglingur
en en ég man ekki eftir að ég heyrði
ég hlustaði á viðtal eða talaði við hann um þetta
nokkur önnur atvik sko skilurðu í sambandi við þetta
en ég veit það að hann reyndi ekki að veiða silung framar þarna en þetta hefur ekkert komið fram á mönnum neitt eða slíkt
ja gamli maðurinn var nú orðfár um svoleiðis en en sagði bara ég man að hann sagði
það bara að
ég hefði þá mátt vera heimskari en ég er sagði hann ef ég hefði ætlað að gera þvert
eða öfugt við það sem mér var leyft að gera
því að hann var búinn að reka sig á
og hann var nógu skynsamur til þess að eiga ekki við það sem hann var sannfærður um að honum yrði ekki
honum yrði ekki leyfilegt og hann gæti ekki gert án þess að gjalda þess á einhvern hátt
og jafnvel þetta sem hann bætti við að það gæti bitnað á heimilisfólki hans
öðruvísi heyrði ég hann nú ekki orða þetta nei svo ég þori ég neitt að hafa það eftir en var þetta eini álagabletturinn
þarna í núpslandi svo að þú vitir ég hef ekki heyrt talað um
já þó getur það náttúrlega skeð en ég þori ekki að segja neitt um það ég er því ekki nógu kunnug til þess
þú varst að tala um huldufólk já og sagði hún þér aldrei huldufólkssögur
móðir þín
það þú ert svo skynsamur maður þegar maður fer svona á mis við og er hálfgerður
rekatré heimsins maður veit það maður er aldrei hjá sínum
en þau voru góð við mig fósturforeldrarnir heima í holtum en það gekk
bara afskaplega lítið út
aldurstakmarki og ég segi fyrir mig að ég man eftir mér þegar ég var tveggja ára gömul og þriggja ára gömul ég er svoleiðis minnug
afi minn hann kom að finna mig hann bjó í suðursveit
og móðursystir mín kom nú hérna fyrir nokkrum árum átta árum
og þá var ég á þriðja árinu og hún segir það að ég muni svo ég lýsi honum alveg eins og hann
hafi verið ég lýsti honum alveg hár og lotinn og kinn kinnfiskasoginn rauður í andliti og fötunum
rauðan klút með stórum stóran sko
æ skúfum á og hart
en það var svo lítið af þessu heimili frá til
það var lítill fróðleikur
það gekk alltaf í maður það var verið að tóvinna og lítið lesið en eftir að ég kom að hraunkoti
til pabba míns
þá var meira um lestur
og lærdóm náttúrlega
það var farið klukkan hálf
klukkan fimm þá var
ekki voru nú svo sem þægindin ekki voru skíðin
þá fórum við á svell og og fannirnar
ólmast og svo kom pabbi okkar og kallaði á okkur væri maður að koma
við óskuðum nú eftir ég faldi mig nú oft í fönnunum og fannst þetta nú
lítill tími þá fórum við að læra og
þá siður að hann stóð nú svona yfir fé og
og þá var mamma sáluga með okkur öll og þá var nú tóvinnan og svo fór hann að lesa hann las náttúrlega alla allt árið um kring
passíusálmana og
og alla lestra sem
bara hugvekjur
péturshugvekjur það var alltaf þannig en það var nú dálítið öðruvísi eins og á stafafelli það var svo
yndislegt
enda var nú prófast hann var öðruvísi hann hafði nú ekki eins mikið inngrip í
búskapnum ekki svoleiðis því að hann hafði alltaf ráðsmenn og jú jú hún mamma mín
hún sagðist oft oft hafa ég skal segja þér af því ég var í hraunkoti
og ég heyrði oft oft svona eins og væri verið
högg í klettum
þá var maður með með rollurnar þú ert nú ekki svo
heimskur þú hefur nú heyrt fært frá
og þurfti að bæla féð
svoleiðis og og maður var bara svo vitlaus og hræddur í þessu ég las allar mínar bænir og allt guðsorð
og hljóp og hljóp og hljóp yfir klettana
en oft sá ég ljós
þá voru kvíar það var klettarnir í hraunkoti hérna
fyrir ofan hefði ég nú verið með þér í hraunkotsklettunum þá hefði ég getað sagt þér margt
yndislegir klettar mamma mín
þau áttu kvíar
ég segi svo við mömmu mína ég fór stundum að mjólka áður en hún vissi af
þá segi ég ógurlega var ég hrædd ég sá bara ég sá mann
hún segir heyrðu barn mitt hvar hvar var það
þarna á klettunum fyrir ofan hann var alltaf að gægjast
rétta út höndina
eins og hann
ég lýsti honum alveg
mér fannst vera barn þar í klettinum hjá honum
og svo heyrði ég afskaplega mikil hljóð vein
ég var nú svo hrædd
man eftir
fötuna og ég missti allt niður
svo mamma mín segir svona við mig ja þú varst nú dálítið einkennileg tóta mín segir
er ekki einhver verður ekki einhver
átta ára gömul ætli það fari ekki einhver að deyja
tólf um nótt og þá sá ég þetta og heyrði
og hvernig leit hann út ég lýsti honum alveg hann hefði verið hár agalega agalega svona magur og
segir hún mér þá ekki
þá var bara þá dó bróðir hennar sama
um þetta sama leyti
en en við vorum svona alltaf hræddar við veika vildum ekki hún vildi ekki segja
og hún sagði þetta þetta myndi bara hafa verið árni bróðir
en svo þetta eina sinni sem að ég sá
skal ég segja þér fyrir trú að manni
það er kallaður álagsklettur þegar maður fer fer frá krossalandi í lóni austur fyrir jökulsá
álagsklettur í miðju og þar sá ég krakki svo oft vafurloga sem kallað var
og einu sinni
að bæ
komin að bæ já já til bróður míns og þá var ég nú að
ég að ganga eitt kvöld í tunglsljósi fram með klettunum
þá bara sé ég konu
gengur á undan mér bara fram með klettunum
og kemur að
fötunum
og fer að athuga ég er þarna svo
afskaplega falleg kona og
og lítur svona bjart til mín og er í bláum kyrtli svona eins og slæðu yfir sér
en ég var dálítið hrædd hún leit á mig
talaði ekkert við mig svo hvarf
eftir henni hún hvarf inn í klett
en en mér fannst að föturnar vatnsföturnar
vera svo léttar
að ég var oft
minnast á það við mágkonu mína ég fann ekki fyrir því eftir það eiginlega
að bera vatn í fötunum
mér fannst þetta svo einkennilegt en ég var náttúrlega
svo um nóttina
þá dreymir mig
mér finnst það vera sama konan
og klappar svona á kinnina á mér og segja svona
þér líður alltaf vel en þú hefur erfitt
en hvort að ég vissi nú ekki mér fannst að mundi vera sama konan annað hef ég ekki orðið
af því af því tagi sjálf nema það sem að mér hefur verið sagt
og það hefur alltaf
fylgt mér alltaf gott ég hef aldrei orðið vör við það í lífinu
nema allt það fegursta
en hitt er
saga manni var sagt þetta oft hér áður
svona um
ja svo var einu sinni þegar við vorum börn og ég var níu ára gömul
þó fóru faðir minn og mamma í veislu
brúðkaupsveislu
og þá vorum við heima krakkarnir og
sváfum nú svona tvö þrjú saman í rúmi bara rétt þá af því við vorum svo fá heima við vorum
við vorum fimm heima
svo um nóttina það var svona hleri bara reistur svona rönd þegar maður kom upp stigann
þá finnst ég er sofnuð ég vissi ekkert hvað klukkan var þá kemur einhver
ég get ekki lýst því einhver í fuglsham ofan á okkur í rúminu
var þarna í einu svitakófi og
ég gat ekki vakið systkini mín ekki bróður minn því hann var nú eldri en ég hann var fermdur
og þarna var þetta alla nóttina
mér fannst þetta líkast bara ef ég ætti að segja kattuglu
en ennþá einhvern veginn svipmeira og leiðinlegra þarna
lá ég alltaf í einu svitabaði þangað til frá klukkan hún var að verða tvö
þangað til klukkan að ganga sex
þá létti
og það var alveg sko það var svoleiðis eins og flug þegar það fór ofan þá kom mamma sáluga og þau
upp stigann
og segir svona afskaplegt er að sjá þig tóta mín hvað
já ég hef verið hrædd í alla nótt ég hef ekkert getað sofið
en svo þegar þau voru nú búin að taka af sér og gefa okkur
þá kemur maður ókunnugur vestur frá meðallandi bara
þá var það siður að fara til djúpavogs í kaupstað settist á rúmið
og það eru ekki aðrar ljótar sögur sem ég get sagt en ég var þarna vel hrædd
þú varst að tala um þennan
klett áðan
voru nokkrar sögur til um hann í hraunkoti já
margar sögur í klettunum margar sögur um það sko já
já þarna klettinn fyrir ofan framan
kvíarnar já þar sem þú sást ljósið já já sem ég sá nei ekkert var það nú sérstakt en en
afskaplega miklar sögur
og þeir eru svo fallegir í hraunkoti
alveg undrun
en en hvort það var að þetta hefur verið svo mikil
manni innprentað þetta í barnstrúnni en ég sá oft ljós og það segi ég alveg rétt og satt
og einu sinni þennan mann
hann pabbi sálugi sagðist oft hafa séð
hann var nú hræddur svo hann var nú ekkert hann var myrkhræddur myrkfælinn við þetta en við vorum ekkert hrædd
sigrún mamma mín hún sá oft sagðist oft hafa séð svona fylgjur og svona
þú varst að segja mér um daginn sögu sem mamma þín hafði sagt þér sigrún
sigrún já
ég var nú svo lítið með henni já en þú varst en svo var saga þarna norðan úr vopnafirði sem þú varst að segja
mér þessir fósturforeldrar mínir já frá þau fluttu norður í vopnafjörð já böðvarsdal í
vopnafirði já og bjuggu þar og svo fluttu þau þaðan og til ameríku
nú já og það var nú náttúrlega það sem ég bý alltaf að meðan ég lifi
ég hafði svo mikið óyndi ég vildi ekki skilja við fóstru mína
hún var svo góð þegar maður er nú orðinn átta ára þá
orðinn svo
elskur að fólki en hún vildi nú fara með mig til ameríku
vildi fara með henni aftur austur
sigrún mamma mín hún var nú til og frá hún
og ég kynntist henni svo afskaplega lítið nema bara þegar hún var að finna mig
ég tel það víst að hún hafi verið töluvert
svona eins og þá gerðist í gamla daga fróð en annars var ég svo afskaplega
lítið með henni en ég
þegar ég var í hoffelli þá var þar gömul kona sem sigríður hét sigríður þorsteinsdóttir
hún sagði mér oft
huldufólkssögur já manstu nokkrar af þeim
já ja þetta
þetta þetta litla sem hún sagði mér svona
og hún var afskaplega skýr kona og hafði nú alltaf
oft svona eins og börn gerðust nú heima ein
ein þegar fólk fór til kirkju og oft svona hjá
hjá systkinum sínum yngri í vöggu og þar eftir tveggja ára
einu sinni var hún heima tveggja ára gömul hjá tveggja ára gamalli systur sinni
og allt fólkið fór til kirkju
kemur upp á
upp á palls pallinn
og hún verður hrædd
það var þarna yfir rúminu en hún þorði ekki
og þessi kona kemur gagngert
brydduðum skóm og
dúksvuntu svona og fallegri treyju og mikið hár og húfu og hún leggst fyrir ofan hana í rúmið
þá segir hún þetta
að þetta sé mamma mín alltsvo sigrún í haukafelli alveg
alveg sama flétturnar sömu sami klæðnaðurinn því hún sagðist hafa munað eftir henni
því hún ólst upp í haukafelli á mýrum hún mamma mín sigrún alltsvo
leggst þarna fyrir ofan hana og hún verður svo hrædd að hún tekur utan um barnið
þegar hún vaknar þá er allt horfið
en hún sagðist hafa þekkt mömmu mína svo vel af því að alltaf hún hafi verið svon á klæðnaði svona alltaf
vel til fara
en hún sagðist ekki hafa getað lagt neinn sérstakan skilning í þetta svo komu foreldrarnir heim hún sagði þeim eins og
en í stuttu máli sagt þá er þá
og ég man það að
þannig á að
nú ekki mikil
af fnjóskadal til norðurs allt út
tvö hundruð og tuttugu metrar hæð yfir sjó en
heiði var öll undir
frá þverá og norður á
þverá og norður á
valdimarsson í böðvarsnesi
eg þess beiði ef ég má ei svo dvíni hugur
gefðu mér nú gras að slá guð minn almáttugur
og það hefði vafalaust orðið hörmulegt ástand hér
ef að flateyjardalsheiðin hefði ekki bjargað
ja það er nú kunnugt að flateyjardalsheiðin er
framhald af fnjóskadal til norðurs allt út til skjálfanda
í raun og veru salur
en snjóþungur mjög
og liggur nokkuð hærra heldur en heldur en fnjóskadalurinn þar sem vatnaskil eru á innanverðri
miðheiði er
er tvö hundruð og tuttugu metrar hæð yfir sjó
en en dalbotninn hér í norðurdalnum er innan við
hundrað metra hæð alltaf suður að bogabrúnni hjá vaglaskógi
og af því að þessi heiði var öll undir gaddi frostatímann
mikla þá spratt þarna eins og endranær byggð legðist niður á heiðinni
algerlega nítján hundruð og fjögur en einmitt þetta sama vor
byggðu ung hjón upp í kambsmýrum sem var á innanverðri heiðinni
reistu sér þar
sæmileg bæjarhús
og og eigandi jarðarinnar valdimar valdimarsson í böðvarsnesi sem var bróðir
konunnar theodóru þórðardóttur
og maður hennar hét egill olgeirsson hann byggði þarna fjárhús líka og
ætlaði ætlaðist til sem varð að að mágur hans hirti þar fyrir hann fé
og þegar þegar í ljós kom að að jafn mikið var nú heyjað á heiðinni og raun varð á
þá byggði ungur og vaskur bóndi jón jóhannsson á skarði sér fjárhús líka til þess að geta haft fé þarna
um veturinn ég held að þetta sé örugglega rétt munað
heiðin frá þverá og norður til sjávar er
fimm kílómetrar frá þverá og norður á krókabæina sem þá voru nú í byggð og þúfa líka
talinn sex tíma lestargangur út á flateyjardal
og og það mun láta nærri að vera þrjátíu kílómetrar
voru heiðarhús sem að lögðust í eyði nítján hundruð og fjögur
og og þar var hafði verið reist sæluhús
hesthús fyrir sjö hesta og stofukytra
alþiljuð og þar var
eitt mikið rúm sem í gátu verið eða sofið fjórir menn og gólfpláss ofurlítið þar sem að var hægt að elda
en inn á milli krókabæjanna og
og heiðarhúsa það er að segja á miðri heiðinni þar eru kambsmýrar og það var engjajörð mikil
stuttu máli sagt þá
er það örugglega munað að það var heyjað á flateyjardalsheiði frá hverjum einasta bæ
í norður fnjóskadal fyrir norðan hallgilsstaði og að austan og skóga að vestan
og og þar að auki frá fornastöðum og hallgilsstöðum
í ljósavatnsskarði
nú einn bóndinn kristján jónsson í nesi hann meira að segja fór alla leið út í hof á flateyjardal og heyjaði þar og fékk að hafa
ær sínar þar frá hausti og fram á útmánuði þá voru þær reknar heim
í frekar hagstæðri tíð
og fjármaðurinn hann hann lá úti með þær í
í árgilinu fyrir neðan kambsmýrar hefur kannski litið eitthvað heim sjálfur en hann rak
ærnar yfir heiðina á tveim dögum en í stuttu máli sagt þá er þá eru heyjuð öll ókjör
þarna um sumarið ja það var talið
ég kalla það nú miðað við
við þann heyafla sem menn öfluðu þá
að ég minnist þess að væri áætlað að hefðu verið heyjað svona allt að um þúsund hestar í kambsmýrarlandi
og og það voru
hey þangað flutt heim
og svo settu menn upp hey báru uppi hey og þöktu og hlóðu í kring víðs vegar um heiðina
mig minnir að það væri það er öruggt að það voru milli sextíu sjötíu uppborin hey sem gangnamenn töldu um haustið þegar þeir
fóru í göngurnar norður
sá háttur var hafður á að fnjóskdælingar fóru í göngur
á flateyjardalsheiði þannig að þeir riðu norður á dal og gistu þar og svo
aðra nótt á á heiðinni eða eða inni á bæjum en göngurnar milli byggða stóðu yfir í tvo daga
þannig er nú þannig er nú ástatt í norðurdalnum aftur var það að bændur til dæmis frá
frá vöglum og lundi þeir fóru
fóru inn á
suðurdal eða fram á fram á suðurdal fram á timburvalladal og hjaltadal
en þar voru betri slægjur og
það mun hafa verið heyjað frá fleiri bæjum þar
eitthvað suður á afréttardölunum en það var ekki eins í eins stórum stíl og og það sem að
norðurdælir eða útdælir
norður á flateyjardalsheiðina
nú ég man nú svo ekki ég held það hafi verið sæmileg tíð um haustið
en mönnum var náttúrlega ljóst að heyfengur var lítill
og og þá er
töluvert gert af því að kaupa síldarmjöl og
ég held það sé rétt með farið að það hafi verið farið að bræða
síld í krossanesi og og kaupfélag svalbarðseyrar hafði
útvegað mönnum síldarmjöl
og síldarsöltunin var á þessum árum talsvert mikil á svalbarðseyri og ég
minnist þess að ég og granni minn
við fórum dag eftir dag með tvo hesta hvor til svalbarðseyrar
í góðri tíð um haustið til þess að sækja þessar fóðurvörur
við höfðum ekki nema tvo hesta hvor og og fluttum reiðinginn á öðrum
hestinum reiðinginn á hinum
en höfðum hnakk á hestunum inn eftir sem voru ríðandi aðra leiðina en fluttum svo á báðum til baka
og ég man það að ég var orðinn latur um helgina þá var ég búinn að fara flesta dagana
inn eftir eina ferð á dag
hér þvert yfir heiðina til þess að
til þess að sækja þessa fóðurvörur gangandi aðra leiðina en en hafði nú hest hina
svo var nú eftir það sem erfiðast var og það var að aka heyjunum heim
að vetrinum sækja heyið út á flateyjardalsheiði
allir þessir
bændur sem að sem að þar höfðu heyjað þeir urðu nú að
að brjótast í því að sækja heyin
sumar ferðirnar gengu ágætlega aðrar miður ég held að það sé nú óhætt að segja
þessir þessir fátæku bændur og sem höfðu nú þó fáa hesta þeir höfðu furðulega góðan útbúnað
það voru það voru
hagleiksmenn hér í dalnum sem að smíðuðu mjög góða sleða svokallaða hjartarsleða létta í drætti
og höfðu flestir góðan kjálkanútbúnað
og ég hygg að allir hafi nú þá verið búnir að eignast aktygi
ég minnist þess þegar ég var lítill að sjá menn með
með hestasleða með taugum
og þeir höfðu aðeins hnakk
á hestinum og gyrtu með reipi utan yfir utan yfir hnakkinn
og gyrtu fast og tengdu taugarnar í og það kom fyrir á á ísum
í góðu færi að að
maðurinn sat bara á hestinum
þó að ækið væri aftan í á á sleðanum
ef til vill í sumum tilfellum gert vegna þess
að hann þóttist þá öruggari með að geta stýrt hestinum að sleðinn ekki rynni fram á
en en mér finnst að ég muni nú tæplega öðruvísi en eftir góðum útbúnaði
og mér dettur nú í hug til þess að gefa svolitla hugmynd um
um hvaða erfiðleikar gátu nú gátu nú fylgt þessu að segja frá einni
einni heysókn
ég tók nú þátt í ferðum bæði hér upp á heiðina með föður mínum eftir heyjum
sem við áttum hey hér uppi á heiðinni en en svo var ég í heyflutningum bæði hér norður í
í vestarikrókafjall af því að við heyjuðum þar svolítið
og eins suður í
í fnjóskadal með með kunningja mínum því að menn lögðu gjarnan saman tóku
kannski upp heil hey og það gat viljað til að það væri heill hópur manna við heyskapinn
gefa svolitla hugmynd um þetta þá
þá var ég að rifja upp
með manni sem var þátttakandi í einni sögulegri ferð á flateyjardalsheiði
frásögnina
ytra hóli í fnjóskadal
bjó þá stór fjölskylda það er að segja öldruð hjón með uppkomnum börnum
og og elsti sonur þeirra bjó aftur á syðra hóli þarna var nú
karlmannalið og og þeir
þeir í miklum
félagsskap við granna sína
og þarna stóð nú þannig á að þetta er nú ekki mikil heyskaparjörð eða var það ekki á þeim tíma það var
það voru nú ræktuð þar stór tún síðar
að þeir þeir heyjuðu mikið um sumarið úti á flateyjardalsheiði og austur á gönguskarði
og áttu sem sagt mest af heyjunum
í fjarlægð
og það mun hafa verið ég var að rifja þessa sögu upp með næstelsta syni
bóndans núna fyrir stuttu
og ég fann að hann mundi þetta mjög ítarlega
að hann sagði mér að þeir hefðu lagt af stað það hefði líklega verið í
í febrúar eftir að höfðu gengið
hefur líklega verið sæmileg
tíð og eitthvað hlánað því að að færi mátti heita gott
það hafði hjarnað en en þó slapp nú í á stöku stað
og nú lögðu þeir af stað snemma morguns með
birtingu
og það eru hvorki meira né minna en tíu menn með ellefu sleða og hesta
og þeir aka norður garð og norður hjá austari krókum og og framhjá kambsmýrum
og og þar norður og ætluðu að sækja hey sem voru yst og efst í svokölluðum
lambagrænum norður á miðheiði nokkurn veginn beint á móti heiðarhúsum
þegar að þeir koma þar þá er nú
er nú enn gott veður og þeir flýta sér að brjóta upp heyið og
hestana og fara að binda
og það var eiginlega föst regla í þessum ferðum
að setja binda stóra bagga
eins stóra og og reipin leyfðu og hafa
þrjá bagga undir á sleða og síðan tvo sem gjarnar voru þá settir eða svo spyrtir saman
og hafðir yfir
til þess að gera meiri breidd á ækinu en en ekki
að að hæðin væri eins mikil og og ækin þá völt
og þetta gengur nú í sögu að þeir eru búnir að binda tuttugu og sjö bagga
binda á
níu sleðana af ellefu
norðaustanstórhríð
fjöll eru þarna há
og það þýtur í fjöllunum þegar að þegar að hvessir
og þarna þarna skellur yfir þá því því stórviðri
að þeir sjá þeir geta ekkert aðhafst
taka hestana í skyndi og snara sér niður hlíðina
og yfir dalsána á ís og yfir að heiðarhúsum
en en nú er nú er ekki pláss
að réttu lagi nema sjö hesta í hesthúsinu
troða þó
níu inn í hesthúsið
og tveimur komu þeir inn á
þá var nú orðið þröngt
en en þeir létu sér nú höfðu nú látið sér detta í hug að þetta yrði nú bara stutt áhlaup og yrði nú