tiro-is/ismus huggingface dataset:
og svo ríður hún frá gröfinni aftur og hann með henni og hann hann gefur þessu ekki gaum og spyr hana einskis
og svo þegar þau koma heim að kvöldi og þegar að komið er nú að því að þau eiga að ganga í brúðarsængina þá
á hún að hátta
fyrst það hefur líklega verið siður og þá segir brúðguminn hvað sagðirðu í morgun þegar þú fórst í þessa samfellu
þá vissi hún ekkert og fer til móður sinnar fram fyrir og segir hvað sagði stelpan móðir mín
og þá segir hún henni það nú hvað hún hafi sagt að hún hafi sagt þekktu fingur þær forðum gjörðu
svo þegar hún fer að fara úr treyjunni þá segir hann hvað sagðir þú þegar þú fórst í þessa treyju
og það var það sama og hún varð að fara og spyrja móður sína
og hún segir henni það að hún hafi sagt það vel sóma ermar eiganda armi
og svo segir hann en hvað sagðir þú þegar þú reiðst framhjá gröfinni í skóginum
og þá varð hún sótrauð og vissi ekki sitt rjúkandi ráð hvað hún ætti að segja og eldroðnaði og
móður sinnar og segir hvað sagði stelpan þegar hún fór fram fram hjá gröfinni
og hún segir henni það nú hér liggja þær eyja og meyja báðar mínar skemmumeyjar og hér ég gekk upp á gullskærum móður minnar
og svo þegar hún kemur inn í inn í svefnherbergið aftur að þá
varð hann nú eitthvað úfinn við og vildi fá skýringu á þessu öllu en þá gerði hún sig að svo miklu flagði að hann hafði aldrei séð
flagð
og honum bregður svo
svo kemur auðvitað kerlingin og varð að sama flagðinu eða eða drottningin sem kölluð var og
og hann lætur mennina sína taka hana
bundin á milli tveggja stóðhrossa og þau eru látin rífa hana í sundur á milli sín og hann var náttúrlega bæði reiður og og sár yfir þessu öllu og og
svo vissi hann nú ekki sitt rjúkandi ráð neitt hvernig hvernig á þessu stóð öllu saman
svo rétt í þeim sömu eða um það leyti þegar þetta var afstaðið þá kemur konungurinn heim
úr hernaðinum og og honum finnst þetta nú skrítin aðkoma og honum er sagt þetta allt hvernig þetta gekk allt til
og hann verður nú ákaflega mest sorgbitinn út af dóttur sinni en þóttist vera góður að losa við losna
við þessi flögð úr því að þær voru svona til komnar
lætur hann það boð út ganga um alla borgina
spyrjast fyrir um dóttur sína hvort að nokkur hafi getað orðið hennar var eða viti nokkuð um hana
og svo og hún er beðin að gefa sig fram ef að hún sé nokkurs staðar í námunda og það gerir hún
og þegar að hún kemur til hirðarinnar að þá
vissi hún allt þetta sem hin var spurð að náttúrlega og sagði sína sögu alla frá upphafi til enda
og það endaði nú eins og lög gera ráð fyrir að það þurfti ekki að gefa þau saman því það var búið og það var slegið upp góðri veislu
og lendaði lenti allt
ósköp vel og og hann gaf honum hálft ríkið og allt eftir sinn dag og og hann varð mikill og góður konungur og svo man ég ekki þessa
sögu lengri
en hún er nú ekki
ég get ekki bætt neinu við hana
aftan við það er nú ugglaust þetta vanalega jú það nú víst
grófu merg og muru og ég man ekki hvað og hvað ég bæit því nú ekki við ég man það ekki svo
mjög ljótar sögur
en þetta var náttúrlega nógu ljótt
hver kenndi þér þessa sögu o það man ég nú ekki
ég held nú helst ég var nú að hugsa um það það sögðu mér svo margir sögu
að það hafi verið kaupakona sem var hjá okkur fullorðinn kvenmaður ákaflega sögufróð og við vorum alltaf hjá henni stelpurnar vorum
innan kristni vorum að raka með henni og hún sagði okkur oftast nær sögur hvert sinn á leiðinni þá heim ef var á engunum
hún hét æ ég veit nú hvað hún hét nei
en hvaðan var hún hún átti heima á akranesi og hún var
hét sigríður friðriksdóttir
og ég kann ekki ætt hennar en móðir hennar
var kona jóns oddssonar gamla á skálpastöðum þú getur nú útskýrt það betur elli minn
þekki hana nú ekki meira ég kom til hennar einu sinni á akranesi eftir að ég var orðin fullorðin og
og hún átti þrjú börn og og þau voru öll þríburar það var svo merkilegt að það voru þríburar börnin hennar
og ég veit ekki neitt um hvert þau fóru nema ein dóttir hennar hún giftist
og bjó allan sinn búskap norður á siglufirði og hún átti fyrir mann jósep
son lárusar sýslumanns á kornsá í í vatnsdal
og þetta veit ég seinast um hana og það
en ég held mér sé óhætt að segja að hún hafi sagt mér þessa sögu sú kona
sem ég hef nú
ég man nú ekki nákvæmlega
og steyta á steini á sínum en ég kemst á jafnsléttu á mínum
sett þarna nokkrar vísur þær eru sumar réttar en aðrar ekki alveg eftir því sem þær eru hér jafnvel til að jafnvel til skrifaðar hjá sumum mönnum já svoleiðis að það
manstu eitthvað af ég man nú ekki nákvæmlega eða ég man eftir vísu einni sem að hann
methúsalem þessi eða sali sem kallaður var orti nú minnsta kosti að einhverju leyti
eitthvað verið aðstoðaður
það var svo að
það hafði ævinlega á grænavatni visst engjastykki sem að
þó það væru þrjú eða já þrjú bú eða tvö minnsta kosti alltaf og þrjú
þá heyjuðu þeir þetta samvinnu og skiptist
heyinu á þessu vissa stykki
svo er það einhvern tímann að það var oft gleðskapur svona og kátína þegar allur hópurinn var þarna
einhvern tímann er það að heyja þarna og en séra árni sem bjó hér á skútustöðum var nú
hagyrðingur töluverður held ég
hann kemur þarna suður rétt það er bara smá kíll á milli engjanna og þykir nú hávaði mikill og segir
syngur dátt í samvinnu sunnanátt í fólkinu nú er kátt á krákeyru kemur smátt af heyinu
krákeyru hefur hann það það hét krákeyri hann vildi hefur viljað láta það enda
þá aftur svarar
svarar sali
hann var prófastur þessi séra árni
þó að prósa þyki hey þetta vera oss til líta hlægir mig ef hann mun ei hundrað augum á það líta
þetta voru menn nú hræddir um að honum verið hjálpað við en hann var hann hafði það
þetta þessar þessar vísur báðar eru eitthvað eitthvað ekki réttar hjá benedikt
en svona efnislega nálægt lagi
ég held að þær séu örugglega svona eins og eins og ég hef þær
já þessar vísur sem ég hef nú haft eftir sala þær náttúrlega kannski
kannski einmitt þær sem síður eru atómljóð heldur en ýmislegt annað
ég man þær ekki eins vel manni gengur verr að muna þær og eða læra þær þessar sem að
hvorki er rím eða rím eða stuðlar
það getur gengið verr að muna það
einu sinni sat hann stóð
stóð hann yfir fé og þá orti hann sat ég á kletti og horfði yfir klett sá hvernig kindurnar dreifðu sér þétt
vaknar sú spurning og það er nú rétt hvort hvort þetta mun vera sú réttasta stétt
fenginn til að sjá um sprengisandsleið
viðvíkjandi ferðum mínum um sprengisand þá er upphafið að því það að
á öndverðu ári nítján hundruð og sex sem mun hafa verið tilkynnt í blöðum að sunnan
að það væri boðin út
vörðuhleðsla á leiðinni neðan úr þjórsárdal og upp á bólstað
bólstað sem að kallaður er
að vestanverðu en sóleyjarhöfða austanverðu þar var
þjórsá riðin á broti þar rétt eðan við
arnarfellsverin rétt sunnan við hofsjökul
en þegar þetta var nítján hundruð og sex
þá var búið að varða leiðina frá
hann hafði ekki unnið að því verki
en aftur á móti tók hann við vörðuhleðslu frá kiðagili og norður að eyðibýlinu íshóli
og ég ætla að skjóta því hérna inn í að móðir mín var uppalin í íshóli
fimm ára aldri til fermingar þegar þetta fólk flutti norður á jarlsstöðum í bárðardal og íshóll ekki verið byggður síðan
nú var það með vörðuhleðsluna á afréttarlöndum gnúpverja
vestan þjórsár sem áður er getið
að þetta var eins og ég sagði boðið út sem akkord eins og
það var kallað þá
og hann sendi skriflegt tilboð og það var töluvert lægra heldur en sunnlenskir bændur höfðu boðið í það svo hann fékk verkið
nú hafi hann aldrei komið þarna og þetta var dálítið glannalega að farið kannski hann var bóndi hér nyrðra
í þetta verk með sér fékk hann tvo eldri menn
gamlan fjallagarp og kunnan úr ódáðahraunsferðum jón þorgeirsson á jarlsstöðum
sem að var tengdafaðir hans
og þá maður á sjötugsaldri má ég segja og jón oddsson sem var vinnumaður
hér í bárðardal um langan tíma
en var uppruninn og uppalinn í gnúpverjahreppi
og ég held ég muni ekki á hvaða bæ
en oddur faðir hans var lengi fjallkóngur þeirra gnúpverja það veit ég að er víst
og jón oddsson var kunnugur á þessum afréttarlöndum eins og á sínu heimatúni
og hafði farið ótalmargar ferðir með föður sínum meðan hann var að uppalast suður þar
en á þessum árum kom kaupafólk mikið að sunnan
hér norður í land og það varð til þess að jón oddsson ílentist í bárðardal
og til þess að flytja
efnið í vörðurnar
þá lagði faðir minn í það hæpna fyrirtæki að kaupa hestkerru á akureyri tvíhjóla kerru
og smíða á hana
kjálka og lítinn grjótpall
og kom með þá kerru austur yfir vaðlaheiði vaðlaheiði og ljósavatnsskarð og hér upp bárðardal
og svo héldu þeir suður á fjöll
í öndverðum ágúst eða byrjuðum ágúst um sumarið með kerruna
og frá þessari ferð
er sagt í ritgerð föður míns sem prentuð var í norðra á akureyri hundruð og átta
og var mjög týnd
því að það var til frumritið hér heima en það var orðið máð og erfitt að lesa það
en ég held að ég muni það rétt að þessi ferðasaga
hafi verið prentuð í jólablaði frey búnaðarblaðsins frey
líklegast nítján
hundruð fimmtíu og sjö
en hér er þessi ferðasaga núna til vélrituð og greinileg
og væri mikil ástæða til að koma henni núna fyrir almenningssjónir
því að þetta er nokkuð greinargóð lýsing á þessum á þessari ferð með kerruna
sem að var á köflum nokkuð mikil svaðilför
ekki síst í illfærum vötnum sem þeir lentu í á leiðinni en nokkuð er það að þeir
unnu að vörðu byggingunni niður
eftir afréttum gnúpverja niður þjórsá að vestanverðu
og fóru þar mjög eftir
leiðsögu jóns oddssonar sem eins og áður segir var þarna manna kunnugastur
og þeir voru held ég úti í fjörutíu og fjóra daga lágu í tjaldi stundum í leitarmannakofum
við skrínukost að heiman
og hafa sjálfsagt haft misjafna útivist og komu um fyrstu göngur
að loknu verki til byggða
stönsuðu nokkra daga í gnúpverjahreppnum
og þar seldi faðir minn kerruna og kerruhestinn
sem að var nú eitthvað hefur hún átt nokkuð erfiða daga á köflum að mér skilst en keypti
keypti þar í staðinn bleikt hestfolald
sem að var aðaldráttarhesturinn þegar ég byrjaði að taka hér þátt í störfum og fara með kerruhest
og bleikur gamli var
einn af þessum hestum og ýmsum öðrum
húsdýrum sem maður gleymir aldrei
þeir félagar voru þarna í gnúpverjahreppnum eins og áður segir nokkra daga um haustið voru
leiddir þar milli
stórbænda mætti segja höfuðbóla því að þeir voru fjármargir
þessir bændur og höfðingjar heim að sækja
mér þótti þó lýsing sem að á þessu var gefin benda eindregið til þess að
þarna hefði þeim verið tekið eins og þjóðhöfðingjum
og ég hef sagt þeim það afkomendum þessara manna
sem að ég hef verið svo heppinn að kynnast í seinni tíð og hef komið þarna á þessa bæi og
og hlotið svipaðar viðtökur skriðufell
ásólfsstaði stóra mástunga hæli og fleiri bæir
þetta þarna hef ég sagt frá tildrögum þess að
að faðir minn hóf þessar öræfaferðir
í þessari ferð þá gerðu þeir hlóðu upp vörðurnar sem að hrundar voru á sprengisandi
og hann hélt þessum vörðum venjulega annað hvert ár stundum liðu þrjú ár á milli
á meðan að hann hafði þrek til
hafði oftast fylgdarmann fór stundum samt einn
eða þrjár sem ég veit um að hann fór einn og ég tók svo við þessu verki og fór
með honum nokkrum sinnum og síðast einn saman í tvær ferðir
og síðast nítján hundruð og fjörutíu fór ég og hlóð upp vörðurnar
og það hefur ekki verið gert síðan enda var þá stutt í
bílaöldina
á sprengisandi
voru þessar
ferðir ykkar feðga voru þær ekki afar erfiðar
þessar ferðir voru akkorð það var samið við vegamálastjóra
um vissan krónufjölda fyrir ferðina og þegar að ferðin hafi verið farin þá var send stuttorð skýrsla
yfir verkið sem sagt bara örstutt greinargerð
og síðan sendi vegamálastjóri peninga í
og mjög lökkuðu umslagi
sem mér varð starsýnt á á barnsaldri því ég sá ekki slík umslög svo skrautleg og svo mikil
að vönduðum pappír og stimpluð mjög
og feiknamiklum lakki eytt á þau
svo að það átti ekki að brjóta þau upp fyrir lítið
og þessi siður hélst og eftir að ég fór að gera við vörðurnar þá var ég eitt sinn staddur í reykjavík og gekk þá á fund
geirs zoega
og reyndu að gera honum grein fyrir hver ég væri og hvernig stæði á því að ég vildi
gera við vörðurnar á sprengisandi í vor og
og mig minnir að ég fengi þá tvö hundruð krónur
og þó kannske tvö hundruð og fimmtíu ég gæti nú trúað það verið tvö hundruð og fimmtíu
og þetta varð að ég gerði þetta
fyrstu dagana í júlímánuði nítján hundruð þrjátíu og sjö og þetta voru miklir peningar þá en líklegast hefur
hef ég fengið þrjú hundruð krónur fyrir það vorið nítján hundruð og fjörutíu þegar ég fór seinast
fæstar krónur sem að ég veit um að faðir minn fengi eða fékk eftir að ég man eftir var nítján hundruð þrjátíu og tvö
þegar lággengið var mest það voru hundrað og sextíu krónur
og hann var óánægður yfir því og þótti þetta ekki
vel borgað
en það var nú samt eitt kýrverð
að ég held ég megi fullyrða
nú vörðurnar á sprengisandi standa ennþá furðumargar
og það fer eftir undirstöðunni hvort að hún bilar svo að grjóti hrynji út
út í bing en það mun þá lengja sjást grjóthrúgan
en það eru líka margar vörður á sprengisandi sem standa enn algjörlega
og mér þætti ekki undarlegt þó að þær sæjust þar mjög greinilega eftir nokkur hundruð ár
og norðan við
fjórðungakvísl á hálendinu á sprengisandi þar sem einna hæst ber
í eitthvað kringum átta hundruð metra hæð yfir sjó þar er
í línunni bjarg nokkuð stórt líklega axlarhátt á
á stórum manni eða eða manni svona í höku eða eitthvað svoleiðis
þar er varða nokkuð
há hlaðin upp á þennan stein
þessa vörðu hlóð bárður sigurðsson sem að síðar byggði höfða við mývatn
og var kunnur hagleiksmaður og myndasmiður hér
í þingeyjarsýslum áratugabil
líklega hefur hann verið mikill
snillingur í handverki eða þjóðhagi eins og sumir kölluðu hann fékk heimild verkstjóra
til þess að eyða nokkuð ótakmörkuðum tímum tíma í að byggja vörðuna uppi á klettinum
og sagan segir hann hafi eytt í það heilum degi og verið réttir allir steinarnir
upp á klettinn
þessi varðar hefur ekki haggast
og fyrir
um það bil einum áratug ók ég þarna framhjá í bíl og þá þekkti ég vörðuna bárðar
mér þætti ekki undarlegt þó að hún stæði þar næstu árhundruðin
en grjótið á sprengisandi er ekki
vel lagað til þess
að vörðurnar standi óhrundar lengi
hins vegar mun lengi verða hægt eins og ég sagði áðan að rekja grjóthrúgurnar þó þær springi út
að hlaða vörðurnar þá voru þessar ferðir náttúrlega nokkuð þreytandi því að
þarna fór maður á hestum við höfðum ákaflega takmarkað takmarkaðan búnað
og það voru venjulega hátt á annað hundrað vörður sem maður hlóð upp í hverri ferð
og það þurfti að gera það í suðurleið
vegna þess að hestarnir voru heimfúsir þegar maður hélt norður
og engin leið að hemja þá til þess að gera við vörðurnar
þannig að þetta varð að gerast í suðurleið
og lengstur tími milli hestahaga sem ég var voru tuttugu og sex klukkutímar frá kiðagili og
suður í eyvindarver og það var náttúrulega nokkuð langur tími það var nú fyrst og fremst fyrir hestana
en faðir minn flutti oft með sér allmikið af bökuðu rúgbrauði til að gefa hestunum
eftir að ég fór að fara þá fórum við með mjöl og þynntum það út fyrir þá og oftast með heytuggu
og ég held að ég hafi nú
að minnsta kosti eftir að ég fór að fara einn þá fór ég alltaf með svolítið af heyi
og rúgmjöl sem ég hrærði út í soffu og sletti í heyið svo hestarnir fengju eitthvað
enda myndi nú ekki af veita þegar þetta varð fullur sólarhringur
og þetta var náttúrulega kappvinna þennan tíma alltaf
að fara af baki og gera við vörðurnar og á bak aftur
og það þýddi ekkert að vinna þetta í rólegheitum það varð að sækja þetta af hörku og kappi allan tímann
venjulega hitaði maður sér kaffi við fjórðungakvísl og gaf hestunum heytugguna
annars var ekkert stansað
og náttúrlega engin hvíld
allan tímann þegar að veður var mjög vont
svo sem ein ferðin sem að ég fór þegar að var norðan ofsaveður með krapahríð
svo hvítnaði á sandinum á köflum
þá tók þetta nokkuð í
en þessar ferðir voru nú samt svoleiðis að mann
langaði nú ekkert annað en fara aftur þegar búið var að sofa svona úr sér mestu þreytuna
vegurinn gamli vegurinn liggur um miðsandinn þar sem að hæst ber og fyrst þornar
og þar er útsýni langtum meira heldur en núna er á bílveginum
sem liggur austur um tómasarhaga og suður með tungnafellsjökulsfjöllum áleiðis til köldukvíslar
og ég hef einu sinni ekið bílum með gömlu vörðunum svona til þess að rifja upp
en þar er nokkuð stórgrýtt og seinfarið og hefur ekkert verið lagað þar fyrir bíla þó að hefluð sé að sú leið sem nú er einkum
farin
útsýnið á sóleyjarhöfða
sérstaklega ógleymanlegt þetta er nokkuð rishá gróin alda
sem endar þverhnípt að norðan og þjórsá beygir fyrir og fellur norður með
þannig að þetta rís hátt yfir
flatlendið
þar blasir við arnarfellsverin og nauthaginn handan þjórsár
og þar blasir við vesturhluti hofsjökuls
með ólafsfelli og fleiri fellum og svo arnarfell hið mikla sem að sker sig yfir hjarnbreiðuna
þar eru kerlingarfjöll í norðvestri
ég hef séð sólina glampa á þessa fjallshnjúka og hjarnbreiður
þar er hekla langt í suðvestri
og þar er tungnafellsjökullinn austar og norðar
og það er feikilega tilkomumikil og ógleymanleg sjón þegar maður sér sólina
og glampar á hjarnbreiður tungnafellsjökuls
þarna hef ég nefnt hluta af þeim fjöllum
fjöllum sem blasa við á því svæði en ef maður fer einn með hestunum
og hittir engan mann þarna í fimm sólarhringa í þessum ferðum
þá er máttur og þögn öræfanna það máttug að það verður enginn sami
maður á eftir
og það gleymist aldrei
segja mér aðeins frá bænum í hraunbæ eins og hann var á þessum fyrstu árum hvernig var húsaskipun
var búið í fjósbaðstofu
það var búið í fjósbaðstofu fyrst já
ja er þá ekki best að ég byrji vestast eða austast jú bara vestast á bæjarröndinni já þar var
þar var heyhús sem snéri til austurs og vesturs og það var helluhús undir
undir grjóthellu já
og og þar næst var járnhús sem var nefnd miðhlaða
með grjótveggjum já
þar næst við var baðstofan sem sneri til suðurs
austan við baðstofuna og fjósið var þarna undir baðstofunni já
var stafninn að sunnan
það var held ég
en næst næsta hús fyrir austan voru svonefndar bæjardyr
og það minnti mig að hefði verið með timburþili já
og hvernig var gengið úr bæjardyrunum þá vestur í vestur í baðstofuna
já og eins og dimm göng heldur að byrja með og stigi svo upp í
baðstofuna
og var gengið nokkurt annað úr bæjardyrunum það var gengið til norðurs norður í eldhús og aust í
annað hús þar fyrir austan sem var nefnt búr
var það samfast búrið og eldhúsið
það var eiginlega alveg sérstæð hús hvort fyrir sig en var var búrið var það í bæjarröndinni búrið var í bæjarröndinni
og það sleit sundur aftur svonefndan heygarð og var nefndur austurheygarður fyrir austan eldhúsið af en vestur fyrir vestan
og snéri eldhúsið austur og vestur eða
það snéri norður og suður norður og suður já og var taðgeymsla í því taðgeymsla var í því líka í norðurenda var nokkurt hús
austan við búrið já þar var austurhlaða
já já austurhlaða var austan við búrið sigurður já og var hún
með járnþaki
já hún var með járnþaki og ég man það núna það var ekki önnur hús í bæjarröndinni þegar ég er fyrst man eftir mér já já
en voru fleiri hús eða
útihús þarna heima við bæinn já það var það var skemma svonefnd byggð sem ég man eftir
suðvestur af bænum rétt fyrir sunnan svonefndar traðir og hvernig snéri hún
austur ég held austur og vestur austur og vestur minnir mig en önnur útihús önnur útihús voru nú mörg víðs
vegar um túnið var nokkurt sofnhús á bænum
já það var norðvestur af bænum og það var það var notað fyrir hesta á vetrum
viltu lýsa sofnhúsinu fyrir mér
uppgerslu og fyrirkomulagi ja það var sem við nefndum það var þríkarma hesthús
já og hvernig var það það var þegar maður kom inn úr dyrunum
þá var sem við nefndum karm eða stall
bæði til hægri
rúmuðust sko hestar í sitthvorum enda
en svo var einn karmurinn beint áfram
lengra inn í húsið að það var nefnt þríkarma
og þarna í sofnhúsinu þá var settar
einhvers slags eins og bitar
í aftasta karminn og þar voru nefndar lagðar svonefndar fláttur yfir
og kornið svo látið þarna ofan á og svo var kynt bál í laut
hellulagður flór
það var hellulagður flór og það voru sléttar hellur sléttar eða
en það var sérstaklega virtist mér vandað og það voru hlaðnir upp bálkar þá í þessum karmi
fyrir stallana fyrir stallana já já nú
og var þetta gert upp með sperrum eða já það var með sperrum ekki rafti ja líka raftur það voru nefnd
látin svonefnd langbönd
venjulega þrjú á hlið
já sem náði alltaf dálítið langt upp og notaður þá styttri rafturinn að ofan
heyrðu og fór öll vinnan fram við kyndingu sofnsins fram í þessu húsi öll
var kornið var það troðið líka það var troðið þarna í þessum hliðargöngum já
og hvernig sneri þetta hús
það snéri nú eiginlega sko
þessir karmar til sitt hvorrar hliðar vinstri og hægri en einn norður af og dyrnar voru framan
á miðju já á miðjum suðurvegg á miðjum suðurvegg ekki gengið inn um gat nei það var gengið um suðurvegginn
það hefur ekki verið grjóthella á þessu húsi eða hvað
mig minnti að það hefði verið bara
það var á flestum húsum í hraunbæ sem ég mundi eftir nema þessari hlöðu
þar var grjóthella það var grjóthella hvar heldur þú að menn hafi náð eða fengið grjóthellur í þök
það var nú víðs afar mikið held ég þarna
norðvestur í leirunum annars vissi ég það nú óglöggt en það var vottur
af steinum út undir hellustaðabót og
og víða þarna nokkuð sem voru steinar klofnir sem ég mundi eftir að þar hafi verið hellutak
já og þetta var verið að flytja á klökkum
þú manst eftir því
ég man nú ekki eftir því fluttu á klökkum en ég heyrði talað um það en þú manst eftir þökum með melstöng
já og ég var hjálpað til
til að ganga frá þeim geturðu lýst því fyrir mér hvernig að melstöngin var lögð í þak
já það var svonefndur þegar var búið að taka kornið úr melnum
þá var gengið frá honum eins og áður að það var bundið með mel utan um og þetta nefndum við part
og við lögðum partinn utan á raftinn og þá eins og ýtti maður
maður hendinni á móti
sko sárinu á stönginni
og ýtti upp og þá rann vatnið á berri stönginni og þá var axið undir
og svo var þekjan öll eins og ber stöngin og því rann svo vel á þessu
en hvernig var það var þetta lagt upp og niður eða langsum á
þekjuna það var upp og niður allt upp og niður og öxin voru látin vísa niður já og urðu svo innanundir
og urðu svo innanundir já við raftinn
já já ég skil það
og hversu þykkt var þetta á mótað svona
það var nú ákaflega misjafnt það var nú eftir eiginlega efnum og ástæðum eftir því sem mikið
efni var til já þetta var vandað á hús sem að átti að gera vel og láta
og láta líða
mönnum eða skepnum vel í hvað giskarðu á að það hafi verið þykkt þá
um alin já nei miklu þynnra miklu þynnra já
ég gæti trúað að þetta hafi verið
tíu til tuttugu sentimetrar á þykkt já á þykkt
og svo var tyrft utan á þetta já það var það var tyrft með ein eða tvítyrft
alltaf tvítyrft já og entist þetta alllengi og draup ekki mikið ja þetta entist ótrúlega vel
já og þetta voru af ákaflega hlý hús fyrir skepnur og þetta var einnig á íveruhúsum fólks
notað ég hugsa að það hafi verið fyrir eina tíð já
en hlaðan með grjóthellunni hvernig var uppgerslan á henni hún sneri austur og
sagðir þú já en hvernig var svo grindin sjálf
ég er nú ekki viss um ég muni það voru stoðir í henni
já ákaflega sterkar stoðir og tvísettar
eða undir mæniás ég man
en ég man eftir því að það voru ákaflega sterklegir viðir í henni
já heyrðu þú manst mjög vel eftir torfskurði já ég man vel eftir því
viltu segja mér hvernig þið völduð
torfvöllinn já það get ég sagt
við sko ja ég skar torf og við
við brýndum ljáinn og vildum helst að hann biti sem best hvernig var ljárinn var hann með einu eða tveimur skammorfum
hann var nú með einu sem ég þekkti já og einskeri eða tvískeri það var einskeri já já
hann var hann var eiginlega íboginn en það var ofurlítið bogið
skaftið og svo gat í gegnum og þarna kom
eins og járn úr skeranum í gegnum gatið og og
var það ekki stilli svona sem eins og nagli fyrir já
en svo var ljárinn sjálfur íboginn
heyrðu höfðuð þið með ykkur klöppu ljáklöppu
stundum var það þegar að mikið torf átti að skera og dengingarsteðja já það var stundum
og hvernig var nú valinn torfvöllurinn í mýrinni
það sem manni leist vel á eftir sinni þekkingu þá var byrjað og skorin ein torfa
og það var þannig að ef það var heldur blautt þá tók maður í
endann á torfunni
og ef maður gat slöngvað henni upp úr pælunni heldur ógætilega að þá var talið að torfan væri góð
hvað var hún nefnd fyrsta torfan
það man ég ekki ekki grasmeri eða flagmeri eða neitt þvílíkt
líklega hefur það verið grasmeri grasmeri gæti ég trúað og svo var skorið út frá þessu já
og maðurinn hvað hann lá á öðru hnénu hann lá á öðru hnénu og hafði hann nokkuð til hlífðar
ýmist