tiro-is/ismus huggingface dataset:
hvanneyri með öllum gögnum og gæðum með því skilyrði að þar yrði stofnaður bændaskóli og var það gert
átján hundruð áttatíu og níu ef ég man rétt
eða ég er nú ekki viss á ártalinu
svo mikið er víst að fyrir nokkrum árum var þessi skóli hundrað ára ætli það hafi ekki verið áttatíu og níu
nú björn er náttúrulega margfrægur maður og bjó í grafarholti við sauðfjárbúskap eiginlega eingöngu og aðallega
lengst af og eignaðist fjölda barna mannvænlegra barna og
ég nefndi þessa fjölskyldu þegar að við vorum að ræða hérna saman
síðast en hann var bæði hreppstjóri og oddviti á sinni tíð og alls ráðandi hér
enda maður klókur og gegn en
þegar hann kom úr borgarfirðinum
þá keypti hann reykjakot sem er eitt af kotunum hér í reykjahverfinu
og gerði það að stórbýli og breytti nafninu kallaði það reykjahvol en
og breytti nafninu úr reykjakoti í reykjahvol
frá reykjahvoli flyst hann svo niður í grafarholt og helgi finnbogason
tekur eða kaupir reykjahvolinn
þannig var gangurinn í því
nú það má nefna það í leiðinni ef ég hef gleymt því einhvers staðar að þessar fjölskyldur þessa systkinastórfjölskyldur í miðdal
og grafarholti voru eiginlega
það fólk sem ástundaði mest og best þegar
félagsmálin stofnaði ungmennafélagið og var þar alla tíð í forystu
á víxl og voru þar stundum ko miklar kosningar á milli þessa fólks
til embætta í félaginu en það styrkti bara félagsskapinn
og það er eftirminnilegt og er það enn önnur saga að segja frá því öllu saman
dóttir björns stýrði lengi ungmennafélaginu ég ég veit ekki hvort ég fer rétt með það en
mig minnir að hún hafi verið fyrsti formaður
ungmennafélagsins
það þarf að fletta upp á þessu
en ég vil minnast á það svo það sé kannski athugað að ég fari ekki hér með rangt mál
ein af dætrum björns í grafarholti var kona jóns helgasonar í kaupmannahöfn
þess fræga íslendings sem þar starfaði alla tíð
á konungsbókhlöðunni ef ég man rétt
þetta er nú svona í fljótu bragði fólkið sem er mér minnisstætt og er þá af miklu að taka og lítið verið sagt
og þá er það nú eiginlega svona
spurning um að lýsa aðstöðunni hér
eða þróuninni
hvernig sé aukið þéttbýli í reykjavík
hafði áhrif á á atvinnuhætti hér í næsta nágrenni við þennan vaxandi markað
reykjavík varð fékk kaupstaðarréttindi sautján
sextándu á síðustu tugum
varð tvö hundruð ára eins og menn muna núna
áttatíu og sex áttatíu og sex já það hefur verið sautján hundruð áttatíu og sex
og við það að þéttbýli jókst í reykjavík þá fór að myndast markaður
og eftirspurnin eftir
eftir kjöti lambakjöti sauðakjöti var fyrst merkjanleg við aukið þéttbýli
og þá risu hér upp feiknarlega stór fjárbú
það er nú frægt fjárbú benedikts sveinssonar á elliðavatni
og síðan var fjárbú stórbú í elliðakoti það var stórbú í miðdal alls staðar voru fleiri hundruð fjár
og þeir stíluðu og víðar hér í sveitinni
ennþá sjást mannvirki hér upp um heiðar og mýrar í suðursveitinni
flóðgarðar þar sem bæði var beitt og slegið
til þess að ala önn fyrir þessu fé annars var það náttúrulega
mest beitarbúskapur hirðingjabúskapur en það var líka byggt yfir féð smátt og smátt og því var gefið að vetrinum
þetta tímabil
þar sem að þeir mosfellingar byggja verulega að einhverju
miklu leyti afkomu sína á sölu og
og dreifingu á dilkakjöti til reykjavíkur
það nær nú svona frá því seinni hluta síðustu aldar og framyfir
nítján hundruð og sextíu að þetta er sú kúrfa rís hæst kannski á áratugnum
á fyrstu tveimur áratugum þessarar aldar en sláturfélag suðurlands
var stofnað í reykja
á suðurlandi og sláturhúsið var í reykjavík
þá breyttust aðstæður þá fóru menn að slátra senda féð sitt í sláturhús og seldu það þannig á markað í reykjavík
hinu má heldur ekki gleyma að átján hundruð níutíu og sex var álafossverksmiðjan stofnuð af því að hér var á litlu svæði mikill fjöldi
fjár og féll til mikið af ull það var ekki óeðlilegt að menn færu að vinna þá
stofna til verksmiðjureksturs sem og segir
frá því annars staðar en það var mikil mikið
mikið og gott framtak síðan eftir aldamótin þá
fer mjög vaxandi eftirspurn eftir mjólk og fólk hafði stundum eina eða tvær beljur bæði í reykjavík og vítt og breitt á þessu svæði
en nú fóru
menn að hugsa til sölu á til mjólkur
tel að stefán jónsson sem bjó á reykjum frá því skömmu eftir aldamótin til nítján hundruð og þrettán hann hafi verið
einn aðal frumkvöðullinn í þessu máli
hann var ættaður
frá dunkárbakka í dölum hafði farið til bandaríkjanna og efnast þar kom heim með fullar kistur af peningum og hugmyndum
og keypti reykina um þetta leyti
byggði hérna þrjátíu kúa fjós
og hlöður tilheyrandi og og var mikill framfaramaður hann var líka
hann gerði líka reykina að því höfuðbóli sem allar hitaveitur landsins hafa byggt á þeirri reynslu á reykjum
þegar hann lagði einnar tommu
leiðslur úr hver sem lá það hátt að það kom sjálfrennandi heim í bæ það er nokkurn
veginn
hús og híbýli
fólks og fénaðar með heitu vatni og þá var það líka notað til drykkjar
en síðan er þetta mjólkursölutímabil
rís hæst á ár uppúr nítján hundruð og tuttugu eða eftir fyrra stríð
koma menn með fjármuni fjármagn
og rækta mikið
fjárfesta í ræktun og
og stækkun kúabúa og hófu að flytja mjólk til reykjavíkur
ég var búinn að nefna aðeins
mjólkurflutningum um daginn en
rís hæst nítján hundruð og þrjátíu
mjólkurfélag reykjavíkur var samvinnufélag sem bændur á þessu svæði stofnuðu til að dreifa
mjólk í reykjavík var stofnað mjólkurfélagið var sett á laggirnar nítján hundruð og sautján
og byggði
meðhöndlaði hana á nútímavísu miðað við gæði og
svo koma mjólkursölulögin
nítján hundruð þrjátíu og fjögur þá er sett svokölluð
samsala sett á stofn
í reykjavík og þar er markmiðið þetta að við stækkað
við fjölgun neytenda í reykjavík þá
seilst víðar um landið og helst til suðurlands og borgarfjarðar aðallega suðurlands
um að ná gefa bændum þar tækifæri til að selja mjólk á markað neyslumarkað í reykjavík
og þá náttúrulega
breyttist hlutfallið um þetta leyti það jókst
mjólkin sem kom austan yfir fjall og hlutfallslega minnkaði hún þá hér en að magni til minnkaði nú ekkert teljandi af framleiðslu á mjólk
hér fyrr en þá að kom fram í stríðið og starfsmenn
var var hörgull á fjósamönnum og menn drógu saman mjólkurframleiðslu af tveimur ástæðum í fyrsta lagi vegna þess að
hörgull á vinnukrafti í sveitum
vegna hersetunnar hann var
í öðru lagi tók herinn yfir ýmiss konar tún og slægjur og tjaldaði og byggði bragga á landi þar sem áður var aflað heyja fyrir kýr
og þá fór nú að þrengjast um kúabúskapinn hér og þá fór að draga úr
mjólkurframleiðslu en menn reyndu að rétta sig við eftir stríðið en það fjaraði svo aftur alveg út og
í kringum nítján hundruð og sextíu
þá var fyrirsjáanlegt að það sem nú er staðreynd
í ársbyrjun tvö þúsund
að í mosfellssveit er
einn bóndi sem getur talist á hrísbrú sem getur talist hafa afkomu af mjólkurframleiðslu
en það eru lokin í þessu öllu
síðan má ekki gleyma því að stefán
var bæði frumkvöðull í mjólkurframleiðslu hann var frumkvöðull í hitaveitumálum
og hann var ekki hvað síst frumkvöðull í ræktun grænmetis
til neyslu á markaði í reykjavík það voru radísur rófur næpur alls konar kartöflur
rótarávextir og grænmeti sem hann ræktaði hér
á reykjum og
stofnaði til vermireita
og hafði til þess lærðan garðyrkjumann óskar halldórsson sem var nýkominn frá danmörku
og sú saga er hin merkilegasta og saga stefáns yfirleitt
þarna myndaðist framleiðsla sem var farið að selja til reykjavíkur og hún óx og dafnaði og reis hæst
frá var
þessa framleiðslu nítján hundruð og þrjátíu
og síðan breiddist þetta út um mosfellssveitina að menn
byggðu gróðurhús og seldu ræktuðu grænmeti á heitu landi úti og inni að nokkru leyti og síðan
skrautblóm og aðra ræktun undir gleri og allt byggðist þetta á
þessi rekstur
átti svo í vök að verjast af ýmsum ástæðum hef nefnt það áður
og nú standa eftir þrjár stöðvar að ég held
mosfellsdalnum og þar virðast menn hafa getað komist af þrátt fyrir erlenda samkeppni sem er bæði á grænmeti og blómum
og hún er mjög erfið og þeir eiga í
vök að verjast garðyrkjumenn
en halda nú velli samt ennþá þarna líklega eru það þrír sem ég man eftir í bili
mjólkursölulögin sem þú nefndir á miðjum fjórða áratugnum
voru þau að einhverju leyti til höfuðs stórbýli thors jensen á korpúlfsstöðum já þau
það var hart barist um þetta mál og mjólkurfélagið
barðist fyrir tilveru sinni og forstjóri mjólkurfélagsins eyjólfur jóhannsson
hann átti marga fundi og samningafundi þegar þetta stóð yfir
og mjólkursölulögin voru auðvitað sett til höfuðs
thor sem var stærsti framleiðandi thor á korpúlfsstöðum og lágafelli
en það var ekki síður
sett til höfuðs annarra sem voru hér í mjólkur
og áttu afkomu sína undir því að selja mjólk á góðu verði
það sem aðallega var til dæmis deilt um var þessi flutningsjöfnunargjald
en það kostaði jafnmikið að flytja lítra
úr mosfellssveitinni eins og austan úr
vík í mýrdal til vinnslustöðvar þetta var
til þess að gera bændum kleyft á stærra svæði að senda mjólkina fyrir sama verð á markað
og þetta var ólga í þessu og mikil pólitík
ég var ekki búinn að telja upp ég var kominn að mjólkinni og á stríðsárunum þá jókst svínarækt hérna feiknarlega mikið
reykjavíkursvæðinu og þá í mosfellssveit líka og uppúr stríðinu þá jókst alifuglaræktin
og hún hefur verið mjög stór þáttur síðustu árin hér í
í mosfellssveit og
það má telja að við stofnun fuglakynbótabúsins á reykjum nítján hundruð fjörutíu og fimm hafi verið brotið blað
í nútímabúskap og
þar var kynbótabú og seldir ungar vítt og breitt til eggjaframleiðenda áður höfðu menn verið að brasa við þetta sjálfir
og þá gerðist það nítján hundruð sextíu og eitt að
byggt var vélvætt sláturhús fyrir alifugla að reykjum og var það rekið í fimmtán ár
þá gerði gerðu heilbrigðisyfirvöld kröfur til þess
að bændur sameinuðu sig um að byggja á svæðinu
hús sem gæti annað allri slátrun og þarmeð væri bönnuð öll heimaslátrun
og sláturhúsið á reykjum féll undir það enda þótt að það væri náttúrulega það eina sem sá að miklu leyti
í mosfellssveit og nágrenni á þessum árum
þá var það lagt niður og nýtt og og stærra
landi varmár rétt fyrir sunnan álafoss
það hefur starfað síðan það var sett í í gang nítján hundruð
sjötíu og og átta
og þá var sláturhúsið á reykjum lagt niður og
starfsfólkið þar flutti sig
í þetta nýja hús og þar bættust við nýir starfskraftar og og leiddi fyrstu sporin
starfsmenn úr sláturhúsinu á reykjum leiddu þar
og leiðbeindu fyrstu sporin og frágangur á venjulegum kjúkling var mótaður á þessum árum nítján hundruð sextíu og eitt
og hefur í rauninni ekkert breyst frágangurinn á því þá var þá þegar komin
sú verkunnátta að menn vissu hvernig átti að hantera þetta kjöt inn á markað og
þá var bæði selt innpakkað og ferskt tvisvar í viku og svo var fryst töluvert líka og selt
selt fryst nú eina sem hefur breyst síðan þá og nýja sláturhúsið innleiddi var var að hluta fuglana sundur og sjá
unninni vöru sérstaklega bitastöðum og hótelum sem kaupa hluta af alifuglakjöti inn á sín
inn í sín eldhús heimili kaupa frekar í heilu lagi en þetta er allt að breytast í það
að varan er innpökkuð og frágengin tilbúin í pottinn
og þetta tímabil með alifuglaræktina má heldur ekki gleymast þarna hefur hver
tekið við af öðrum sem burðarásar í atvinnulífi fólks í mosfellssveit
hér er stundaður stunduð rækt á kalkúnum sem er eini staðurinn á landinu þar sem nú eru ræktaðir kalkúnar
kom það til já
þegar ég kom frá bandaríkjunum
úr skóla þaðan
þá hafði ég að sjálfsögðu lært að slátra alifuglum og fengið
réttindi sem slíkur þar í því landi í mínu prófi og það voru meðal annars kalkúnar inni í því dæmi því að bandaríkjamenn
héldu upp á þakkarhátíðina í nóvember á hverju ári og ég lenti strax í slíkri veislu og borðaði kalkún
fáum vikum í fyrsta skipti smakkaði ég kalkún fáum vikum eftir að ég kom í skólann í madison wisconsin
þegar ég kem heim þá er lítið
þá er lítið hugsað út í þetta að öðru leyti en því að að ég byrja strax dálítil viðskipti við klaustrið í hafnarfirði
karmelsystur ráku þar dálítinn búskap og aðallega voru það fuglar eggjaframleiðsla og kjötframleiðsla og þar voru kalkúnar
bronskalkúnar þeir voru brúnir að lit. og ég fékk
kalkúna þaðan og var að fikta við að rækta þetta svona á þessum áratug nítján hundruð og sextíu til sjötíu
og áframhaldandi en
en það var nú bara svona hliðargrein ég held ég hafi komist uppí kannski að selja
það jókst smátt og smátt upp í svona fimmtán hundruð
á ári og þetta seldist að mestu leyti fyrir jólin og á stórhátíðum og þá til fólks sem kom frá útlöndum eða útlendingar sem keyptu þetta
á sitt veisluborð
iðnaður í mosfellssveit hvað geturðu sagt mér um hann jón
ja ég get sagt einfaldlega þetta að
að álafossverksmiðjan er náttúrulega iðnfyrirtæki unnið úr ullinni
sem þér er vel kunnugt um og þar voru starfandi þetta voru framúrstefnumenn sem bjuggu á varmá sem byggðu þarna
björn á varmá sem byggði álafoss og og það var unnið
var náttúrulega varmá og heitavatnið að vissu leyti mikil hlunnindi við reksturinn á álafossi
en þar hefst iðnaðarframleiðsla hún
hlutfallslega nokkuð mikið tillegg til búskaparmála hér í sveitinni
og fer hægt og sígandi stöðugt vaxandi
gengur á ýmsu og svo er það þegar sigurjón á álafossi eignast álafoss í kringum nítján hundruð og tuttugu
eða það var nú fyrr
nítján hundruð og fimmtán
þá kaupir sigurjón á álafossi amsturdammshver og og leiðir vatnið úr
honum og niður að álafossi og það var útaf fyrir sig framfaraspor fyrir álafossverksmiðjuna áður notuðu þeir
volga vatnið úr ánni meira og minna og notuðu það áfram en þar fengu þeir ferskt heitt vatn til manneldis og allra góðra hluta
þessi iðnaður var
starfræktur hér allar götur fram um nítján hundruð og sjötíu líklega
nokkuð mikið vaxandi stórveldi á tímabili
held ég ég megi fullyrða að umsvif álafossverksmiðjunnar voru tíföld miðað við sveitarfélagsins
og þá fór að halla undan fæti þegar þetta var komið upp í þennan topp og urðu ýmsir erfiðleikar sem ég rek ekki hér
en iðnaður var svo ekki mikill
nema ef maður skyldi nefna
nefna það svona í leiðinni að guðmundur frá miðdal hann leitaði að
leir á íslandi til að til að búa til leirstyttur og það má nefna það í leiðinni þó það hafi ekki haft neina
neina sérstaka þýðingu
í mosfellssveit þá var það merkilegt framtak sömuleiðis voru steyptir hér í stórum stíl blómsturpottar í
mosfellsdalnum fyrir stríð og það þótti borga sig að búa sjálfir til sína blómsturpotta
heimilisiðnaður hefur einhver verið en svo fer að verða iðnaður í kringum ef að hægt hægt væri að kalla það
það er dælingar og starfsemi hitaveitunnar á
svæðinu boranir þetta er þjónusta og iðnaður borað frá því nítján hundruð þrjátíu og þrjú
ýmsar lagnir og framkvæmdir og dælingar á heitu vatni og allt
sem þessu fylgir
og bygging dælustöðvar og pumpað dælt vatni til reykjavíkur þetta er að hluta til starfsemi sem
veitti ýmsum mönnum atvinnu hér í sveitinni og má telja hæglega telja með
ja byrjaði uppúr nítjánhundruð fyrir alvöru uppúr nítján hundruð og sjötíu
en voru nokkrir hérna voru nokkrar sagnir sem voru tengdar
við fornmenn
ja ekki annað en það að hróarsdalur er landnámsjörð
þó að það sé ekki skráð í í landnámu því að það hefur nú það virðist nú eins og að það
hafi gleymst að skýra frá landnáminu í hegranesi því
það segir bara þegar að kráku hreiðar hinn heiðni víkingur sem að siglir skipi sínu til brots við borgarsand
þá segir bara landnáma þá kemur hávarður hegri úr hegranesi og býður
hreiðari
heim til
sín þessum heiðna víkingi sem að vill berjast til landa við sæmund í hlíð
sem að bjó þá auðvitað á geirmundarstöðum
þeir hafa sjálfsagt heitið sæmundarstaðir fyrst en svo kallaðir geirmundarstaðir því að geirmundur hét sonur sæmundar landnámsmanns í hlíð
en hávarður hegri hann vísar
víkingnum til eiríks í goðdölum því að hann sé vitrasti maður í héraði
og þá gefur
eiríkur í goðdölum honum reykjatunguna fyrir allt fyrir neðan
skálamýri
en svo hefur lifað alla tíð í í arfsögnum
lifað nokkur frásögn af landnáminu í hegranesi
hávarður hegri hann byggir norðan í og vestan í ásnum vill sjá til sjávar
færir seinna byggð sína
innar í ásinn fann þar skjól fyrir norðanáttinni fundið það að norðanáttin var köld því að hún er köld norðanáttin hér í skagafirði
þegar að þannig viðrar og og þar er ás
jörðin ás sem
að ég segi að sé besta bújörðin í allri skagafjarðarsýslu
það hef ég alltaf haldið fram síðan ég komst til vits og ára og fór að líta í kringum mig og þekkja og ef ég hefði mátt velja mér bújörð
í skagafirði þá hefði ég valið ás ég hefði tekið hana fram yfir reynistað því að það er svo miklu veðursælla
þar heldur en það gerir vestanáttin undir fjallgarðinum hún er miklu
kaldari og verri heldur en
það verður aldrei neitt úr vestanátt þegar að komið er yfir í hegranesið og ég tel nú hegranesið
það er ekki fyrir það að ég sé fæddur og uppalinn í hegranesi ég tel það bestu sveitina í skagafirði
því það er svo skjólasamt og og landið er gott
var það minnsta kosti
fyrstu þrjátíu árin eftir að mjólkurvinnslustöð kom upp hér á sauðárkróki
þá var alltaf feitust og best mjólkin úr hegranesinu
þar eru nóg steinefni
jurtanæringin ágæt
því að allt það sem vex upp úr jörðinni það er hvorki verra eða betra heldur en
efnin sem að í jarðveginum eru þetta má má fólkið vita
já ég þetta var nú útúrdúr ég hljóp frá því að ég var að tala um landnámið
það er ég var að segja þér það áðan að það er væri til
gömul arfsögn af því að það voru tveir hásetar hjá
hávarði hegra
annar þeirra hét hendill og hinn hét hróar og hróar byggði í
sunnan og vestan á hegranesinu og þess vegna er hróarsdalur landnámsjörð
þegar að pabbi sálugi var ungur maður þá fann hann þarna í hólnum sem að þá fann hann
gömul ummerki sem að hefðu verið
jarðgöng
grafin þar einhvern tímann til forna
og það einmitt gerðu nú menn á víkingaöldinni þegar þeir voru
hræddir
við vígaferli þeir höfðu útgöngu einhverjar leynidyr úr bæjunum niður í jörðina og einhversstaðar út
það er alveg víst að og þess þessar
þessi leynigöng sem að pabbi sálugi fann þegar hann var ungur maður þarna
það er frá þeim tíma frá landnámstíð
nú hendill bróðir hróars hann byggði þar sem kallað
er hendilkot
norðan við hendilkotsvatnið þar á fallegum hól og það
er nú einmitt á landi þeirrar jarðar
eru synir mínir búnir að búa þar tíu ár svo að við erum búin að búa þarna í í fjörutíu ár og reyndar þó
tveimur betur
og ég tel mig nú heimili þar þetta hér
á sauðárkróki hér freyjugata tuttugu og sex þetta er mitt elliheimili
konan mín er orðin sjötíu og fimm ára og ég bráðum bráðum sjötíu og sjö
svo að við drögum okkur út úr en það er ágætt að það er
alltaf einhver krakki heiman að frá hamri eitt af barnabörnunum það er hjá okkur þau eru hér í skóla
í gagnfræðaskóla
þau halda til hjá okkur og það er ósköp notalegt fyrir okkur okkur til mikillar skemmtunar að hafa þetta hjá okkur
heyrðu við vorum að tala þarna um landnámsmenn já já vildirðu eitthvað heyra meira um landnám já já
já sem að þú hefur heyrt sagt
já það var sko já ég ætla að segja þér hvernig
og amma hans guðný
hún var dóttir sigurðar þorsteinssonar frá daufá sem úti varð með reynistaðabræðrum
sautján hundruð og áttatíu
kona hans var guðfinna
hún var dóttir
hjálms á
búinn að gleyma bæjarnafninu
það gerir nú ekkert til jæja já hann var hann var fróður karl
og minnugur svo minnugur að
þegar að hann fór til kirkju þá gat hann bara lesið ræðuna fyrir fólkið þegar að hann kom heim
var einhver sem vildi fá
að heyra ræðuna og
og hafði ekki getað farið var lasinn eða eitthvað svoleiðis
og svona hefur þessi landnámssaga
hún hefur gengið í svona arfsögnum
ég skrifaði nú doktor jakob benediktssyni
þessa arfsögn sagði honum frá þessu því að hann er nú skagfirðingur kannast nú við
var ekkert sagði pabbi þinn þér ekkert meira af þessum mönnum af þessum landnámsmönnum hróari og hendli
ekki annað en þeir bjuggu þarna hróar byggði þarna á hendilkoti
kunni nú ekki aðrar sögur
af því en það sem að amma hans guðný gamla þessi
sagði honum
en hann sagði okkur okkur þetta og ég hef sagt mínum krökkum þessa arfsögn
voru engir aðrir staðir þarna sem
voru kenndir við land fornmenn sem ekki er getið við landnám
ja það er nú náttúrlega
sjálfsagt hefur nú
fljótt byggst fleiri jarðir þarna
eins og eyhildarholt
ja ég get ekki skilið í öðru
en að nafnið sé af því að
þarna hefur til dæmis
kannski búið kona sem hét eyhildur nú ellegar kannski að hún hafi orðið þarna til
eins og til dæmis það er
stór klettaborg þarna í í
í hegranesinu til dæmis skammt frá hamri og hún er
kölluð þóreyjarborg
og það fylgir þessu sú sögn að það hafi orðið
kona sem hét þórey
þarna undir þessari borg
og náttúrlega var þarna skjól og
og maður veit að undir slíkum slíkum kringumstæðum þegar fólk er úti í illviðrum þá dregur það sig í skjól
ef að illviðrið heldur áfram þá
dregur að því að það verður til
og ég man eftir því að þegar ég var unglingur þá
dó gamall maður þarna einmitt þarna rétt við
þessa borg sem hét guðmundur
guðmundur já benediktsson hann var bóndi
í hátúni hjá glaumbæ og langholti
nú svo er til önnur borg þarna frammi
á nesinu sem kölluð er brandsborg og það
fylgir því því nafni sú saga
að þar hafi orðið úti maður sem að brandur hét
það er nú sagt að sagan endurteki sig taki
einu sinni að
í afskaplegri það skall á afskapleg stórhríð á jóhannes bónda í garði
garður er norðan og austan á hegranesinu
hann var eitthvað að huga að hrossum um vetur
og þá skellur afskapleg stórhríð
treysti sér ekki að
að halda á móti veðrinu og út að garði það hefur verið norðan stórhríð
svo að hann hugsaði sér að að ná í keldudal
það er jörð sunnan og
og vestan á hegranesinu og
hann þekkti nú vel bóndann þar
og hann ætlaði að reyna að ná þessum bæ sko undan veðrinu
en það var dálítið breitt sund á milli fjóssins og bæjarins
það var nú ekki breiðara en svona ja svona
tíu tólf metrar
ég þekkti þetta svo vel þegar ég var unglingur
nú er þetta auðvitað allt jafnað við jörðu og nú nú er ekki langt þangað til
jóhannes hann þegar hann ætlar að að hitta keldudalsbæinn
þá fer hann í sundið á milli
og finnur ekki bæinn og heldur áfram undan veðrinu og
lendir þarna undir þessari
brandsborg og þar liggur hann úti um nóttina
en af því að þetta var nú hörkumaður og og hefur verið
vel klæddur þá lifði hann af
hvað fannst mönnum um ýmsa atburði
í sögunum nú eru ýmsir atburðir sem eru nú kannski ekki
sumum finnst núna miður trúlegir
það var nú misjafnir dómar um það
mér finnst alltaf að grettir vera eiginlega með sorglegri bara sögum
njála er nú náttúrlega falleg að mörgu leyti
en ég segi nú alltaf eins og er það er kannski ljótt af mér að segja sá er ekki fróður maður sem ekki hefur islendingasögur
að mér finnst nú ekki allar islendingasögur fallegar
þeim blæddi nú ekki að að
er nú dráps hugur enn þá
en þeim blæddi nú ekki að höggva hvurn annan
hvar ertu alin upp sigríður eg er alin hérna upp inn
að sunnanverðu við fjörðinn
og hvenær ertu fædd ég er fædd þar líka hvenær
er fædd fædd tíunda nóvember
átján hundruð og níutíu átján hundruð og níutíu
og ólst þar upp já og hefur verið hefurðu verið hér lengst af já já
eg hef verið hér lengst af nema einn vetur í
gerðirðu í reykjavík og ég vann bara já
í vestmannaeyjum lika já jæja þakka þér kærlega fyrir
við hvað var eldað þá hér
á norðfirði það var eldað við sauðatað og og mó og bara afrakið af túninu
það var nú ekki borið á
af afrakið var rétt eldað við líka
var nokkuð rifið lyng eða fjalldrapi nei
nei það var ekki ekki heima hjá mér það hefur kannski verið á sumum bajum hér í sveitinni það var ekki heima hjá mér
hvernig var eldur var falinn eldur þá ja fyrst var falinn eldur í hlóðum
eldavél já og
það var nú eldað í henni bara
ekki kol neitt að ráði hvenær komu kol fyrst
ég man ekki
nota þau að fara að nota þaug það hefur nú
líkast til eitthvað eftir aldamótin eftir aldamót já
í bara þessum hlóðum það var plata ofan á glóðinni og pottur svo ofan yfir
svo var látin
glóð ofan á pottinn og svo afrak eða moð
hvað var gert til að
þetta fuðraði ekki upp það var haft svoleiðis svona heldur lélegt og
hálfdeigt mod til þess
ekki upp og þau urðu prýðilega góð rauðseydd brauð ég vissi hún mamma sáluga hún bakaði stundum rétt fyrir
konur af öðrum bæjum
var bakað nokkuð fleira en brauð í þessum hlóðum
það var náttúrlega bakað brauð og það voru bakaðar kleinur og lummur og og svona ýmislegt
vöfflur og úr hverju voru bakaðar lummur
bæði hveiti og grjónamjöli
og pönnukökur
vildi nú ekki stundum loga illa í eldinum ojú jú jú menn voru nú hálfóstilltir yfir þessu nú
þegar logaði illa eða var nokkuð farið með nokkuð sérstakt
ekki man ég nú til þess til að logaði þá betur kannski
það hefur kannski verið sögð einhver ókvæðisorð en það er nú ekki vert að muna
hvað borðuðu menn aðallega hvað höfðu menn til matar jæja
það var náttúrlega ekki eins