tiro-is/ismus huggingface dataset:
einkennilega staði hérna nærlendis er ekki völvuleiði á
hólmahálsi jú það er þar
það er þar og því er alltaf
fullur sómi sýndur
þessi og það ég kann þetta nú ekki alveg
nákvæmlega að segja frá því en það er eitthvað í í því
já það það þegar að tyrkjaránið þegar tyrkjaránið var hér
og þeir fóru nú allra þræls legast með vestmannaeyjar og reyndar
víðar illa að þá var þetta þessi valva
hún átti að hafa
hún átti að hafa skal ég segja þér gefið út þann ja hvort
spádóm eða eitthvað annað
á meðan að nokkurt bein væri ófúið
í hennar líkama
yrði firðinum aldrei grandað
altsvo þetta er á hálsinum á
milli reyðarfjarðar og eskifjarðar
sem þetta völvuleiði er og þegar því hefur alltaf verið
haldið við á þann hátt að það átti að að kasta steini alltaf í í
leiðið til
þess að halda því við svoleiðis að að valvan hún
á að vera þarna og og hérna
þannig skal ég segja þér að af af hólmahálsinum þá sést
sjást
sést byggðin á báðum stöðum altsvo eskifirði og og reyðarfirði
og þess vegna átti það nú að vera hennar verk að að
tyrkirnir þeir
lentu í þoku og gátu ekki gert eins mikil
spellvirki eins og þeir
gerðu víða annars staðar
altsvo þarna í reyðarfirði og eskifirði
hún átti að
að sjá um það
en það er nú einhvers staðar til alveg
já eiginlega saga þessarar
völvu þarna þú hefur aldrei heyrt hana alveg ég hef nú ekki
ekki heyrt hana svoleiðis að ég að ég geti
treysti mér ekki til þess af því að það hefur verið
skrifað það er áreiðanlegt að þetta er í
það er sigfús sigfússon hann hefur áreiðanlega
skrifað greinilegast um þetta
völvuleiði þarna og og tildrög þess alla vega en
reyndu þeir nú ekki að ræna eitthvað á austfjörðum tyrkir og komust menn nú ekki sumir
nauðulega undan jú jú verra en það en en það var aðallega á suðurfjörðunum
það var aðallega á suðurfjörðunum að þeir það var
það var allt í óreiðu fyrir þeim með reyðarfjörðinn því að
vafalaust komið til austfjarðarþokan
eiginlega eða hefur alltaf verið annáluð
man þetta ekki nægilega vel til þess að ég vilji
vilji
að það sé haft eftir mér vegna þess að ég veit það eða mig
minnir það og ég held að það séu rétt að þetta sé í í i
ja eiginlega ætti það að heita
það eru nú
eftir sigfús sigfússon og
ég held að það sé óhætt að slá því föstu að hann hafi hafi hérna
sagt best frá þessu og ég vil helst ekki
ekki hérna verða til þess að
breyta kannski frásögn hans vegna þess að ég tel að
í þessu tilfelli þarna og svo mörgum öðrum
þá hafi sigfús farið
miklu betur með margar svona munnmælasögur
heldur en nokkur annar
gengu nokkrar sögur um það að sumir menn hefðu komist nauðuglega undan þarna
á suðurfjörðunum
það var nú til dæmis í breiðdal það man ég alveg fyrir víst
að þar komust menn
nauðuglega undan
tyrkjanam þá virðist það
þeir höfðu betri aðstöðu tyrkirnir til sinna
vélabragða á suðurfjörðunum heldur en eftir kemur norður á
mér datt nú í hug að segja þér
svolitla
nú eiginlega frekar skrýtla að
ég er nú fæddur eins og
ég hef s við höfum nú
talað um áður í svínafelli í hjaltastaðarþinghá
þar var það þannig að svínafell
ofurlítið nær fjallinu
heldur en hjaltastaður hjaltastaður er altsvo prestsetrið það er
nær fljótinu altsvo selfljótinu sem að
aðal uppistaðan að selfljótinu er
og rennur svo niður rétt framan við túnið
jæja milli bæjanna ormsstaða og gilsárteigs það er eiginlega
bæirnir standa sinnhvoru megin við ána
þarna í svínafelli þá var
amma mín sem hét vilborg og var
var ættuð úr breiðdal var ein af þessum mörgu
jórvíkursystrum sem að mikill ættbálkur er frá
hér á austfjörðum og víðar nú orðið
en á milli
svínafells og
hjaltastaða altsvo svínafell var
kirkjujörð frá hjaltastað
það var eitt sem að ég man alveg sérstaklega eftir frá þeim tíma þegar að ég var
það var það að það var
á milli bæjanna var ás sem var kallaður gilsás
austan við hann eða sunnan við rann á sem var kölluð staðará
rann þar út
sameinaðist fleiri ám þegar að að kom út á
láglendið út á eyjarnar
og en það var
talað um það ég heyrði til dæmis ömmu mína tala um það að að það heyrðist
alltaf væl þarna í
í ánni hún nefnilega rann fram af kletti rétt
norðan við eða vestan við
bæinn altsvo svínafell og það heyrðist
heyrðist þetta væl
væl þar ákaflega
það eiginlega eftir því hvernig vindurinn stóð
í fossinn
en fossinn var nefni lega þannig að hann féll fram af sléttu bergi en
var eiginlega hægt að ganga
á bak við fossinn
það var hægt að ganga þar svona þegar að áin var
ekki í verulegum vexti en það var hægt að ganga bak við
fossinn
og í norðan eða norðaustanátt þá
heyrðist
þetta væl
ein af þessum
mörgu jórvíkursystrum frá jórvík í breið dal hvað
hvernig stæði á þessu þessu
þessu ámátlega hljóði sem heyrðist í
það var helst í norðan eða norðaustanátt
sem að þetta heyrðist og ég man eftir því að að ég spurði hana
hvurnin á
eða af hverju þetta
ámátlega hljóð heyrðist
hún sagði að þetta væri útburðarvæl þetta væri frá þeim tímum
þegar að börn voru borin út
það hefði verið borið út barn og það heyrðist í því
vindurinn stæði beint
frá norðri til
krakkarnir eða að minnsta kosti ég
trúðum þessu alveg
að það kom fyrir og þar en einu sinni
sem að við hlupum inn til ömmu minnar
og sögðum henni að nú
væri útburðurinn að láta heyra til sín
en svona seinna þegar að ég fór nú að
að líta dáldið svona
svona meira
þetta mundi nú vera allt saman eðlilegra heldur en að
við hefðum
eða menn hefðu
ég man eftir því að faðir minn
hann hann heyrði þetta líka hann heyrði þetta líka
en ég man eftir því að hann sagði til dæmis við mig
og stúlku sem að var einu ári eldri enn ég
þetta væri ekkert óeðlilegt við þetta þetta væri bara þannig þegar að
að hérna vindurinn stæði
þá heyrðist þetta
sem að og það var
bara kallað kallað útburðarvæl
og ég vissi um það að sumir þeir trúðu þessu alveg
áreiðanleg og sérstaklega það að þetta
væri á undan norðanátt
og norðanátt og kulda og og
alveg ja það var bara alveg bundið við norðanáttina þá stóð
mér fannst eða finnst núorðið að
þá hefði þetta gil
dáldið gil þarna og þegar að
vindurinn stóð beint í gilið frá norðri til suðurs þá heyrðist þetta væl
en nú eru ýmsir aðrir svona nú var alls konar nú voru ekki bara útburðir á sveimi
var ekki dáldið hættulegt hérna úti í njarðvíkurskriðum
jú þar var nú náttúrlega
þar já já í njarðvíkurskriðum þar var
kalla það skrímsli það var
gil þar sem kallað var naddagil
orðið þannig að
það var einhver óvættur semað
stundum í veg fyrir menn þegar þeir voru að fara skriðurnar og það var ævinlega í þessu gili
ófreskja eða hvað það nú átti að heita að
eða menn voru mjög hræddir við
þetta gil og þar var
það það hefur verið trú manna að njarðvíkur
tuttugasta og fjórða apríl
handritastofnun íslands
já þú varst að segja þetta að þessi jón arnórsson hvurra manna hann hefði verið
hann var nú þarna lengi hjá okkur í hnífsdal þessi karl hann var frá höfðaströnd
þarna í grunnavíkinni en faðir hans var arnór hannesson
ættaður af snæfjallaströnd
en afinn var eins og ég sagði þér séra hannes
sonur séra arnórs í vatnsfirði
þú hefur heyrt það
mátulega hressir að gleðja sig kvöldtíma feðgarnir
og þá heyrði
vera að ræða saman og þá segir séra arnór gamli
þá var hann giftur hannes aumingja hannes sem átt fyrir þremur sálum að sjá
þá var hann giftur og átti náttúrlega barn það voru þrjár sálirnar
já þú ætlar að segja mér þarna af séra hannesi já
sonur séra arnórs í vatnsfirði var séra hannes arnórsson
og þetta var að mörgu leyti prýðismaður
prýðismaður en talinn að vera talsvert drykkfelldur
og það fannst mörgum ljóður á hans ráði
annars var nú þetta töluvert í tísku held ég þarna um ísafjarðardjúpið
og sumarliði sem
sem var í æðey segir einhversstaðar í þessum kafla sem
hann hefur skrifað í ameríku að
sér hefði þótt vænt um ísfirðinga það hafi verið miklir dugnaðarmenn þar
á sínum árum
víst enn
en það hafi verið eitt sem hann hann telji hafi verið
ljóður á þeirra ráði og það er það að
þeirra embættismenn
sýslumenn og aðrir embættismenn þeir hafi verið miklir óreglumenn yfirleitt
hafa verið eins og
segir hvað höfðingarnir hafast að hinum ætla sér leyfist það
það muni hafa verið margir þessir meiriháttar bændur þarna þeir hafi dregið dám af þessum yfirvöldum sínum
í djúpinu
ætla ég nú ekki að segja meira ég ætla nú ekki að halda
nei nei nei hann var ansi skáldmæltur eitthvað þessi hannes
hannes hann var hann var mesta lipurmenni að talið er
prestur hann var nú prestur í grunnavík
svo var hann einnig
prestur þó nokkuð lengi í vatnsfirði hjá föður sínum
eftir að hann tók að eldast
til þess að sækja meðul fyrir
unga stúlku um fermingu
sem að veiktist fljótlega á snæfjöllum
nálægt snæfjöllum
og fóru þrír aðrir með honum á báti árabáti til
ísafjarðar
en á leiðinni þegar leið þeirra lá fram hjá arnardal þú veist hvar
þetta er það er yst í skutulsfjarðarmynninu og þá kom hann við í arnardal
en sagt er mér að þegar hann hafi staðið upp til að fara út aftur
þá hafi hann nú þakkað fyrir greiðann en en kveðið vísu um leið
en ég kann ekki fyrri hlutann á henni en seinni
er svo það mun
í síðsta sinni sem ég kem í arnardal svo fóru þeir í kaupstaðinn
og náðu náttúrlega í þessi meðul fyrir stúlkuna
en mér skildist að það mundi hafa verið norðanátt og talsverður sjór þarna
og þegar þeir fara þarna framhjá arnardal aftur til baka
þá verða þeir of grunnt og það brýtur á þá og hvolfir bátnum
en það er sagt að séra arnór
hann hafi ort vísur á kjölnum
hafa nú víst lært hana en þó hefi ég hefi ég
ekki á hraðbergi þá vísu
en aftur gæti ég farið með þá vísu sem ég hefi heyrt og verið í klausturpóstinum og margir kannast kannske við
um davíð og golíat já hún er
í klausturpóstinum annars er töluvert
við vorum að tala þarna einhverntíma áðan um hann magnús torfason já
á ég að fara með þessa vísu hans
gildur eftir vonum davíð var að vexti smár vann hann þó á honum já þetta kannast nú margir við
en sjálfur var
búnir að tala töluvert um séra hannes
samson gamla já það var það
já okkur var nú aldrei óhlýtt til samsonar þarna í hnífsdal
og ég held að það hafi verið að þakka bróður hans
sæmundi
um átján hundruð áttatíu og tvö þá urðum við svo myndarlegir hnífsdælingar
að vera búnir að koma upp skólahúsi ég segi nú við
fæddur fyrr en áttatíu og átta
þarna miklir áhugamenn á þesum sviðum
það er nú til dæmis bjarni nokkur halldórsson og fleiri þarna
sem að réðust í þetta og
það var eitthvað rúmu ári áður sem þeir ákvváðu þetta ég held það hafi verið eitthvað sex árum áður
sem það var kominn skóli þarna á ísafirði það var var nú víst ekki mikið meira
og svo koma þeir upp skóla þarna áttatíu og tvö
og þá er það afþví að við
vorum nú svo sem handbendi þeirra þarna á ísafirði eiginlega því að
hreppurinn var nú sami
þá var þetta borið upp þarna á ísafirði gagnvart altsvo kennara
fyrsta kennara og þá hittist svo á að sæmundur eyjólfsson er þarna á ferðinni
sæmundur eyjólfsson hann var
ættaður úr borgarfirði
og hann verður þarna
býðyr sig undireins til að taka að sér
skólastjórn og kennslu í barnaskólanum í hnífsdal og gerið það í tvo tvo vetur
var aldrei kennt lengur
en frá veturnóttum til sumarmála það var reglan þá hjá þeim
og hann var að ég álit prýðiskennari
og það mun lengi hafa búið að því þarna þessi
þessi skóli
hann hélt líka fyrirlestra
fyrirlestur hélt hann einhverntíma á ísafirði
og hann skrifar nú torfa um það já segir honum frá því þessum fyrirlestrum sínum
þú varst að tala þarna um samson já en bróðir átti hann sem samson
hét
hann settist að á ísafirði
og ég var hálfvegis hissa á því vegna þess að
faðir minn hann hafði það ekki fyrir vana þó að menn kæmu yfirleitt
eftir að komu nú þarna stofnanir að
hjálpa mönnum að skrifa upp á víxla
en hann mun nú samt hafa gert það fyrir samson ég var eitthvað var við það
en þar mun hann hafa notið sæmundar
samsons og magnúsar péturssonar
magnúsar torfasonar magnúsar torfasonar já já það var nú þannig að
þú veist nú náttúrlega um þetta með
samson að
hann ólst nú þarna upp eins og
sæmundur það var í hvammi víst þarna í borgarfirðinum sem þeir voru fæddir þessir bræður
en samson hann fór
snemma til noregs
og ég átti einhverntíma þá var ég
þá var það þó nokkur ár sem hann kom alltaf öðru hvoru svona þarna út eftir til okkar
og ég var nú að forvitnast svona í eitt og annað hvað hann hefði fram að bera og
komst fljótlega að því að þetta var vel gefinn maður hann
og ég man að
ég hafði þarna undir höndum bókina raskolnikov eftir
dostojevski
og þetta kannaðist hann allt við og eins opstandelse og fleira þetta var hann allt búinn að lesa og
ósáttir hann
svo settist hann nú að á ísafirði eftir að hann kom þarna frá noregi hann var giftur norskri konu eins og þú hefur víst heyrt
og það var nú heldur lítilfjörlegt hús sem hann
átti þarna og
verslaði í og hafði verslun
þarna uppi í húsinu
þá var magnús það var vani þá
dirigentar þarna eða sáu um slökkviliðið og
þessháttar
æðstu menn
þeir þurftu alltaf að vera að æfa sig þetta slökkvilið
og þá æfðu þeir sig á húsunum
sprautuðu á einu
húsanna á víxl þarna í bænum
nokkurra daga fresti
að þeir ætluðu að spraauta
spraauta þarna
svo var það einhverntíma þá hafa þeir tilkynnt þarna slökkviliðið samson
að þeir mundu koma og sprauta hjá honum
svo hann fer á fund magnúsar torfasonar sýslumanns og segir honum að hann vilji biðja hann að sjá til þess að það verði ekki að
það verði sprautað húsið hjá sér
nú segir magnús hvað hvað er í vegi með það
það er ekki svo þétt
það hús að það þoli
af fullum krafti þarna
að minnsta kosti ekki inn með þakinu og annarsstaðar ég er alveg viss
ég gegni því ekki
magnús og ég
ætla ekkert að fara að hluta til sérstaklega um það í hvaða röð þeir taka húsin hér í bænum
sem að þeir æfa sig á
slökkviliðið
myndast þarna undir eins deila á milli þeirra síðan
lætur magnús þá sprauta þarna slökkviliðið hjá
alldrei betur
heldur en þá
og það varð til þess að samson telur að það hafi verið eyðilagt meira og minna
allt í versluninni hjá sér
svo skrifar hann nú út af þessu talsvert og mikil deila verður útaf þessu
en endaði með því að að hann skrifaði harðskeytta deilu á magnús torfason
útaf þessum málum öllum
ýmislegt fleira jafnvel og pólitík og meira sem hann kom með þar í
þá orti hann vísur ég man nú ekki til að ég hafi séð þær á prenti um hann stóra manga minn
margt er vitað og skrafað
aukast sveita vandræðin vill hann enginn
enginn hafa
gramur er englakliður
og fjandinn segist flytja stól
fari hann þangað niður
þetta var það nú svo
fór hann suður og
ég man nú ekki hvurt hann var búinn að stofna þarna á ísafirði blað sem hann kallaði svipuna
það var þó nokkur ár sem hann
held ég nokkur ár sem hann gaf út þarna svipuna hún var nú talin dálítið harðskeytt svona innanum
en mannstu ekki meira eftir hann samson
af ljóðmælum nei ekki ekki þori ég að fara með það
var hann talinn nokkurt ákvæðaskáld nei
ekki heyrði heyrði ég það nú að hann væri neitt ákvæðaskáld samson
en það var ýmisleg sem
kom og það hefur
komið út kvæðabók eftir hann og hún er víst einhversstaðar til hér en voru ekki ákvæðaskáld þarna fyrir vestan
þú hefur nú heyrt talað um hallgrím og ákvæði
í djúpinu voru ekki ákvæðaskáld þar nei ekki held ég nú
væri hérumbil í hvurju horni
því var það einhverntíma að hann var skipasmiður og ættaður skal ég segja þér úr tálknafirði
ég má segja að hann var ættaður frá krossadal í tálknafirði
settist að í djúpinu og smíðaði þar
og ég held að hann hafi átt son
að hét páll þórisson og dóttur líka ekki man ég nú að nefna nafnið á henni hún giftist nú þarna innfrá samt
það er sagt einhverntíma
þá var hann á ferðinni
og sonur hans með honum
og þá var það móðins hérna með reikningana
að þeir bara brutu þá saman og settu oblátu sem þeir kölluðu
límdu yfir
en engin umslög
eins og þú mannst snemma var svo að þeir voru rauðstrikaðir rúbrikkur á reikningum
og karlinn hafði séð þetta þessi rauðu strik
svo að honum leist strax ekki á þetta
svo þegar þeir leggja af stað frá ísafirði úr einni kaupstaðarferðinni
þá rennir hann upp norðan á þá norðan veður
og honum líst ekki á þetta og þá segir hann undireins við son sinn
þetta er galdraveður gránaða veður
nú afhverju heldurðu það pabbi
nú hvað
var ekki einhver andskotinn sem þú tókst á móti þarna á ísafirði
allt með rauðum rákum galdrastafir
reikningar eða þessháttar lof mér sjá það
jú hann fer inn á sig og dregur upp úr vasa
sínum þá var þar talsverður böggull af reikningum og allir svona meira og minna rauðstrikaðir eins og rubrikkurrnar eru
já oblátan límd yfir
og þegar hann hefur litið á þetta um stund þá segir hann þessi adnskoti skal ekki drepa mig og velkti því í vindboganum
komst svo heilu og höldnu inn í vatnsfjörð
þar var hann að smíða en svo var
galdra hræðslu og drauga hræðslu í karlinum
og það hafði verið ég held grásleppa eða einhver skrattinn sem að hafði verið svona maurilda töluvert
og þeir tóku sig til og rjóðuðu innan á veggina það var nú grjót hlaðið
göngin inn í bæinn
rjóðuðu hér og hvar svona svo það maurildaði allt meira og minna
og þegar hann kemur út að morgni dags fram í göngin þá
þá sér hann að
það er heldur betur andskotinn á ferðinni þarna því það maurildar allstaðar svona á móti honum
hann ríkur til baka og sækir öxi smíðaöxi sem hann átti og lætur vaða þar sem hann sér maurildin
heggur og heggur
en gafst upp á endanum og segir eitthvað á þá leið
ja mikill er andskotinn að víkja ekki fyrir eggjárninu
hann vissi það ekki umingja karlinn þeir léku
þarna á hann
sé nú ekki svona með suma galdrana og
búið held ég að vera
ekki minnist ég þess eiginlega
þó voru þeir
að nefna þetta eitthvað móra eða þessháttar kanntu nokkrar sögur
af þessum mórum sem voru þarna
þeir voru að segja
varð að passa að þeir færu ekki upp í bátana þegar þeir voru að fara á sjóinn og svona nokkuð
vísu sem ég heyrði einhverntíma
það var svoleiðis það er nú best að nefna það það var karlinn hann jón arnórsson sem við vorum að nefna þarna áður
var sonur arnórs hannessonar arnórssonar frá vatnsfirði
sem þú kannast við prestakyn mikið
hann hafði misst konuna sína hann jón gamli arnórsson og var ekkjumaður
og systir hennar konunnar hans hafði verið
kristjana ég held ég fari rétt með
hefur víst eitthvað farið á fjörur þar en brást að
seinni konu sína en brást svo hann hefur reiðst karlinn
og orti vísu
afþví að hreppstjórinn jón jakobsson náði í hana og þegar hann heyrði um
trúlofunina þá orti karlinn vísu hann jón gamli arnórsson
það var oddviti þeirra
í jökulfjörðunum þessi jón jakobsson
og vísan hljóðar eitthvað á þá leið
kristjönu mópeys meður málma
já þetta er svona hélfgildings
já jú
það var einhver nágrannana þarna
jökulfjörðunum sem sagði mér nú þetta
annars minnir mig að hann héti guðmundur einarsson hann var þarna lengi fiskimatsmaður þarna hjá okkur í hnífsdal
svo ég ættfæri nú þetta alveg
en hver sagði þér söguna þarna af þóri
þóri skipasmið þóri pálssyni
ég held að það hafi verið jóhann hjaltason já já já
það má ég segja það var jóhann okkar hjaltason hann hefur nú grennslast eftir mörgu þarna inn í djúpinu
verð nú náttúrlega að greina sögumanninn
hann hét páll og var jónsson
þeir þarna á ísafirði
þeir kölluðu hann alltaf pál jónsson frá mýrum mýrar eru í dýrafirði
kölluðu kölluðu hann
pál jónsson frá mýrum en
skagfirðingar þeir
hafa nú nefnt hann frá öðrum stað þarna
hann var ættaður úr unadal í skagafirði þessi páll
hann var talsverður levemaður páll
var þarna þó nokkur ár við hjá ásgeirsverslun bæði á sjó og landi
og sagði oft skemmtilegar sögur til dæmis
þú mannst eftir sögunni þegar hann fór
kálfadalsförina frægu já
var svona hann var alltaf kveðandi aldrei við vinnu ég hafði oft gaman af því með pál aldrei
svo að hann væri ekki raulandi
þú mannst
hér hún segir það sem satt er
það eru engar sönnur fyrir því hvurt páll var þarna einn en ég get
vel trúað
sé rétt athugað hjá halldóru að hann mun hafa verið einn
og hét eyjólfur eyjamaður
það er sjötti desember já ég er staddur magnús guðmundsson að reykjum hjá jóni m guðmundssyni bónda þar og við ætlum að halda áfram
umræðum okkar um mosfellinga og lífið í mosfellssveit og þróun mosfellssveitar síðustu ár og áratugi og hugsanlega fara lengra aftur í tímann
minnisstæða mosfellinga hvað geturðu sagt mér frekar um þá jón
já ég held að ég hafi verið búinn að telja þá hérna e sem mér
flaug í hug nú thor jensen fremstan og svo hringinn tók ég hérna norður með ströndinni og
upp í mosfellsdal og kominn var ég þar sem ég taldi
mosfellin og laxnes og halldór
halldór laxness er upprunninn þaðan en faðir hans var guðjón sem var vegavinnuverkstjóri og merkilegur
maður og hélt uppi menningu og listum dálítið
á sínu heimili þar voru hljóðfæri síðan
er nú minni bændur á skeggjastöðum
og hraðastöðum voru bændur
bræður tvíbýli var á hraðastöðum bjarni og kjartan bjuggu þar voru magnússynir skyldir
skyldir þeim
áttu frændur á hrísbrú
og voru þeir miklir ágætismenn og eftirminnilegir
þeir voru greindir og vel gefnir
og svöruðu létt fyrir sig og manna minnugastir og fara margar sögur af því sérstaklega kjartani sem var svona fyrir þeim
bræðrum frekar en bjarni var hlédrægari nú svo kom helgadalur þar bjó sigurður jónsson og
svona snotru litlu búi
nú síðan er komið að svokölluðum partabæjum
sem standa sunnanverðu í dalnum
framanaf hefðbundinn búskapur
eins í hlaðgerðarkoti
en þetta breyttist nú allt saman og og nú eru þarna stór garðyrkjustöðvar á flatlendinu í dalnum
og úr
og ekki má gleyma því að þarna lifði og starfaði stefán þorláksson eftirminnilegur
og mikið athafnaskáld eins og sumir kalla
kalla duglega menn sem koma sér áfram
ólafur á varmalandi hafði garðyrkjustöð á sínum bæ og jóhann í dalsgarði stofnaði garðyrkjustöð um miðja öldina
þarna úr landi mosfells
sunnan þjóðvegarins
suður við ána sem kölluð hefur verið suðurá þetta
er nú það sem ég og þessir menn sem stofnuðu garðyrkjustöðvarnar meðal annars ólafur
ólafur gunnlaugsson á laugabóli það var í landi hrísbrúar hann var tengdasonur andrésar á hrísbrú
og þessir menn
bjuggu stórt og urðu nokkuð þetta gett vel hjá þeim og það er svo sérstök saga að rekja
garðyrkjuna en
ég held síðan er ég kominn yfir skammadal og níels á helgafelli
og sigurjón á álafossi þetta voru eftirminnilegir
menn sem eiga sína sögu og ég rek nú ekki endilega hér en eru mér minnisstæðir nú auðvitað reykjahverfið þar
voru mínir foreldrar
guðmundur jónsson og ingibjörg og bjarni ásgeirsson og föðursystir
mín ásta jónsdóttir þetta fólk bjó á suður reykjum eins og er í
oftast nefnt reykir en á reykjahvoli bjó helgi
finnbogason góðu búi og hafði mjólkurframleiðslu og og rak gott bú
þetta voru nú þeir nú hvað þeir menn sem ég man eftir hér í
reykjahverfinu
en síðan er suðursveitin eins og hún er kölluð oft ég
held ég hafi nú ekki nefnt það neitt sérstakt en það var búið
fjárbúi í þormóðsdal og í miðdal
og þá var þá var búið í elliðakoti þarna voru ýmsir í þormóðsdal
guðmundur dalamaður steingrímur þingeyingur
og baldvinsson var hann líklega
og svo var jörðin lögð þetta er ríkisjörð sem var lögð undir tilraunastöðina á keldum
í miðdal eins og ég segi bjó tryggvi þar var sú jörð var í tvennu lagi eftir
arðaskipti það var stór jörð
og þar á hinum partinum gíslapartinum sem kallað var þar bjó pétur
þorsteinsson og hans kona
svona fikt því að
pétur vann sín störf sem lögfræðingur í reykjavík en rak þetta sér svona meira sér til gamans
í elliðakoti var gamalt
fjárbú stórbú
það átti gunnar
kaupmaður í von síðustu árin og þá og sú jörð er í eigu erfingja hans enn þann dag í dag en er í eyði
og gunnarshólmi er að vísu ekki í mosfellssveit en hann er
talinn byggður útúr elliðakoti en þá er ég kominn hringinn
og úlfarsfell er kannski eftir þar bjór skúli norðdal en hann var og
og þeir norðdælingarnir
synir guðmundar magnússonar sem bjó fyrir aldamót í elliðakoti og var fyrsti
oddviti
þes mosfellssveitar mosfellshrepps eftir að átján hundruð sjötíu og fjögur
að þá var sveitarstjórnarlögum og fleiri lögum breytt
og þá var hófst það að menn fóru að kjósa hreppsnefndir en áður var það þannig að einn eða fleiri
stjórnuðu sveitarfélögunum og voru konungstilskipun
eiginlega þeirra tilvera og völd voru
fengin frá krúnunni eða
yfirvöldum á því sviði en þarna komu hreppsnefndarkosningar og guðmundur magnússon var fyrsti oddviti
þessir menn eru ættaðir af
komnir
og geta hæglega rakið ættir sínar til skúla fógeta sem var nú frægur maður á sínum tíma
eru gáfaðir og duglegir menn
þetta er um það grafarholtsheimilið manstu eftir birni gamla já svo má nú ekki gleyma
grafarholtsheimilinu
ég minntist á það um daginn þegar við töluðum saman í fyrsta skipti að þar þar bjó
bjó björn bjarnarson
ættaður frá vatnshorni í skorradal borgfirðingum hann er þekktastur frá þeim árum þegar hann
bjó að hvanneyri þá var var
að berjast fyrir því fyrir aldamótin að stofna bændaskóla
og þá gerði hann sér lítið fyrir og
gaf ríkinu jörðina sína