tiro-is/ismus huggingface dataset:
og leggjast allir fyrir en þegar að allir eru lagstir fyrir þá heyrir fólkið að
upp á baðstofuna er farið
einmitt á þann blettinn sem er uppi yfir rúmi vinnumanns og það er eins og sé rennt sér niður frosna þekjuna
yfir þar sem maðurinn
í rúminu svo kann ég nú ekki þessa sögu
lengri ja ég skal nú reyna að taka það fram að seinna meir hafði hann nú sagt þessi maður
að hann vissi skildi ekki hvurnig á þessu stæði nema
að honum datt helst í hug
kona sem að hann frétti seinna að hafði látist um svipað leyti
austur á landi kona sem að hann þekkti áður
hann setti þetta í samband við það að hún hefði verið að gera
vart við sig svo kann ég ekki þessa sögu lengri hver sagði þér þessa sögu
man ég nú bara alls ekki ég heyrði þessa sögu ungur ungur já
þessi maður var vinnumaður hér á geithellum eftir
þetta en ég man ekki til að ég heyrði hann segja frá því nei þakka þér kærlega fyrir ja ég veit nú ekki hvort ég á að fara að segja þér
eina sögu til veit varla hvort ég hef nú leyfi til þess
en þó held ég nú að ég láti nú verða af því
man ekki fyrir hvað mörgum árum þetta gerðist
en maðurinn sem að kemur við þessa sögu
og hann hann er enn á lífi
og ekki gamall maður
hann lagði hann hann hérna hann tók sér ferð á hendur frá djúpavogi
og inn í hamarsdal inn að svokölluðum veturhúsum í hamarsdal
og þetta var nú í að mig minnir mig minnir þetta væri í skammdeginu stuttur dagur
svo heldur hann nú á stað og
og hérna en en en kemur að bæ hamarsseli
fyrir utan veturhús þangað sem að ferðinni var heitið
kemur þar við o og hvílir sig þar nokkra stund
og þá er nú orðið myrkur en hjónin sem þar bjuggu vildu gjarnan að hann færi nú ekki lengra um kvöldið
en við það var nú ekki komandi
hann hafði nú áður farið þetta oft og
aldrei orðið nokkurs var og og datt ekki slíkt í hug og lagði þess vegna ótrauður
upp frá þessum bæ hamarsseli
inn inn í veturhús
þegar hann er búinn að ganga alllengi eða
fyrir svo kallað einstig sem þar er kominn þar dálítið inn fyrir þá sér hann
í þá sér hann að að hérna eitthvað er fyrir framan hann dálítið frá
sem hann hélt fyrst í stað að væri
og þá helst klökuð því það hringlaði í þessu
en hann heldur svo heldur áfram og
en eftir því sem hann færist nær þá
sér hann að þetta muni ekki vera allt með felldu það muni nú ekki vera kind heldur eitthvað annað
og þar að kemur að hann verður þess fullviss að hér er um
um eitthvað yfirnáttúrlegt að ræða það þvælist fyrir honum og hann
að þetta þvælist alltaf fyrir framan hann
en misjafnlega en misjafnlega svona aðgangshart þannig að verja honum
en það kemur þó að því að það gengur svo hart fram einu sinni að það kemur með
krumlurnar alveg að vitum hans bara til svona
og honum stóð náttúrlega ekki á sama sem varla var von
þessar aðfarir
og svo berst leikurinn ofan að
já svo barst leikurinn ofan að ánni
og og og meira að segja það hann hann berst þannig
að hann lendir út í ána maðurinn
nú hann sér sitt óvænna og fer bara yfir ána og ætlar sér að reyna þannig að losna við þetta
sem hann og gerði að nokkru leyti svo heldur hann inn eftir hinum megin við
ána en aftur við skulum segja að hann maðurinn sé syðra megin en þessi ófreskja er aftur hinum megin eystra megin á bakkanum
og eftir því sem hann færir sig inn með ánni syðra megin þá fer alltaf
alltaf alltaf alltaf hitt hinum megin á móti
eins og það vildi komast í veg fyrir hann en lagði þó ekki í það að fara
og mig minnir
minnir endilega að þetta fylgi honum
nokkuð langt inn eftir eða svona langleiðina inn undir bæ á veturhúsum
en maðurinn fór þá alltaf syðra megin
og var þá orðinn mjög miður sín þegar hann kemur á móts við bæinn og gat en gat kallað þá á hjálp
og bóndinn sem þar var hann heyrði og kom þá á vettvang
svo hann komst heim en mikið miður sín
og þessi maður var lengi að jafna sig eftir þetta og hefur kannske aldrei náð sér að fullu
það er mér nú ekki kunnugt um
hver sagði sér þessa sögu hann sjálfur
fyrir stríð já að það séu orðin upp undir fjörutíu ár síðan þetta gerðist fjörutíu ár síðan
upp undir það ég gæti nú trúað því
en það það er nú veilan í þessari frásögn minni náttúrlega að ég ekki man
ég man það ekki alveg fyrir víst
ég mundi það ekki já og hann var hann var rauðskeggjaður það er
hann var rauðskeggjaður
töluvert svona ég skal segja þér
vil nú taka það fram að ég hef líklega gleymt að geta þess að útlit þessarar veru var þannig að hann var í hvítum hjúp
rauðskeggjaður
en hreint ekki árennilegur samt sem áður þó að hann væri nú í hvítum hjúp
ekki hvort ég á að fara að bæta einni hér við einni svona sögu
fyrir mörgum árum var vinnumaður á múla
bæ hér í sveit
sem að einar hét guðnason
einu sinni það var það var um um hérna vetur í skammdegi
að þá fer hann í leit að kindum langt inn í dal einn síns liðs
og svo gengur hann allan daginn
og fram á kvöld komið myrkur þegar að hann er á langt eftir heim lengst inní dal
og en þegar hann kemur út í svokallaðar ræningjalágar sem kallaðar eru
í dalnum
að þá tekur hundurinn til að láta illa
maður þessi var nú honum var nú alls ekki fisjað saman þetta var kjarkmaður og ég ég þekkti hann töluvert vel
hann hastar á hundinn en
það tjáir ekki hvutti er jafnvel verri
og hann lætur illa fyrir framan fætur hans svo að hann getur varla gengið fyrir hundinum
hann er alveg úfinn allur aftur á skott hvutti
og ber sig illa en einari
þykir þetta slæmt og
og fleygir hundinum frá sér með hörku og skipar honum að láta ekki svona
en það kemur allt fyrir það sama að hann tollir ekki annars staðar heldur en alltaf fyrir framan fætur hans og og ber sig illa
þetta gengur svo út
alla lágina sem er þó dálítill vegur
svo að einari er nú alls ekki farið að standa á á sama hann
verður þess fullviss að þarna er um eitthvað að ræða yfirnáttúrlegt og og hann
er orðinn dálítið miður sín þegar hann kemur út á svokallaðan ytri lágarás
en þá linnir þessu
þessu þannig að hann kemst áfram eftir það
og svo heldur hann sem leið liggur fram dalinn og út á móts við kambssel sem er hinum megin áarinnar
en mig minnir hann ekki treysta sér til að halda lengra áfram og fór yfir í kambssel
og var þá komið langt fram á vöku
og bóndinn sem þá var í kambsseli hann sér það á manninum að hann er miður sín
mikið miður sín þegar
kemur þó eftir alla þá göngu sem hann hafði eftir að hann losnaði við þessa þennan ófögnuð
og ég man ekki betur heldur en hann gisti þarna um nóttina og fór svo ekki heim
fyrr en daginn eftir
nú ég kann nú ekki þessa sögu lengri
þessa sögu var mér sagt ég var nú þá ungur ekki man ég nú hver sagði mér hana
en ég heyrði hann aldrei minnast á það
ekki sjálfan
en sagan fer eftir honum sjálfum það man ég að hún var höfð eftir honum sjálfum þó að
þó að ég heyrði hann ekki segja
hefur verið deilt um það hvort það
huldufólk til eða ekki já já það var svona skömmu eftir aldamót
var dálítið deilt um það hér milli heimilisfólksins á geithellum hvort það væri til huldufólk eða ekki huldufólk
og hér var þá maður frændi minn
nokkuð fullorðinn maður sem hélt því fram að það væri nú ekki til hann væri ekki trúaður á slíka hluti
aðrir héldu því hins vegar fram að þetta væri til að þetta væri til og svo er nú eitthvurt
eitthvað dálítið um þetta deilt
en mig minnir daginn eftir þá fer þessi frændi minn
þá fer hann hér austur fyrir bæinn eitthvað dálítið nokkuð langt
og sér þá hvar kvenmaður gengur inn með brekkum nokkuð fyrir ofan hann
hann veitir þessu ekki eftirtekt og en hugsar með sér að þetta sé bara einhver aðkomukvenmaður
og heldur sinni ferð áfram en þegar hann kemur heim þá innir hann fólkið eftir því hver hafi komið
nú þá hafði nú enginn komið
en það þykir honum skrýtið og segir að hann hafi séð kvenmann ganga þarna skammt frá sér í áttina til bæjarins
en það er nú það sama þessi manneskja hafði ekki komið hér
svo er spurt spurst fyrir um það á næsta bæ sem hér er fyrir innan hvort að þar hafi nokkur komið því
hugsanlegt var að kvenmaðurinn hefði gengið hér fram hjá það var þar sama hún kom þar ekki heldur
og þá sögðu nú þeir sem að trúðu nú á huldufólkið að þetta mundi nú hafa verið huldukona
hann var nú ekki alveg á því
hann var nú ekki alveg á því þessi frændi minn að samþykkja með því og sagði þeim stúlkum
að það hefði víst engin huldukona verið það hefði bara verið einhver þeirra þarna á ferð en það var nú hreint ekki
svo kann ég nú ekki þetta meir
góðan dag það er fjórða desember nítján hundruð níutíu og níu og klukkan er hálf tvö
þar sem við erum staddir að reykjum í mosfellssveit
og eldri tíma aðallega
en ef við byrjum á upphafinu hvar ert þú fæddur og hvenær
ég er nú fæddur í reykjavík og við bræður allir
pabbi var náttúrulega reykvíkingur og
ættaður héðan af ýmsum bæjum við faxaflóa að minnsta kosti síðustu fjögur hundruð árin
og hans ferill var auðvitað að verða fiskimaður
hann hafði sagt einhvern tíma af því að ég var minntur á hvað ég ætlaði nú að verða þegar ég yrði stór
og ég sagði ha hvað á ég að verða
ég á nú við hvort þú ætlir að fara til sjós eða vera í landi og gera ekki neitt
og þessari spurningu svaraði ég auðvitað á einn veg að ég ætlaði náttúrulega að reyna að vinna
fyrir mér
eingöngu hægt til sjós þá yrði ég væntanlega sjómaður
þetta er bæði grín og alvara já en hann var sem sagt hafði ekki annað í huga í sínum uppvexti en að komast til sjós
og komst á skútu tólf ára svo var hans ferill
til sjós en
aftur á móti þegar hann
var orðinn togaraskipstjóri hjá kveldúlfi sem hann reyndar hefur verið tuttugu og tvö
þriggja ára gamall
að þá var hann búinn að vera á togurum skipstjóri í englandi vegna þess að unglingar fengu ekki
um og innan við tvítugt já en
hann kláraði
sjómannaskólann þegar hann var átján ára og þá vildi hann strax verða skipstjóri
og fékk það ekki nema með þeim hætti að fara til englands og ráða sig þar á skip og var þar á ýmsum skipum
var guðmundur jónsson en móðir þín ingibjörg pétursdóttir hún aftur á móti
að langfeðgatali úr breiðafjarðareyjum og kom hér suður og þau kynntust hér syðra já
en síðan flytja þau hjónin
skoð þegar pabbi er orðinn skipstjóri hjá kveldúlfi þá er náttúrulega litið í kring um sig og hann staldrar við þessa
stúlku og þau giftast nítján
ja fimmtánda október
nítján hundruð og sextán
þá giftast þau og þá gerist margt í senn að pabbi er þá með einhver auraráð og þeir
sáu um ýmis mál fyrir hann meðal annars þetta þegar
þeir keyptu hús á óðinsgötu tíu eða fyrir hann
og hann gekk frá því og þau
fluttu inn í þetta hús sem eyvindur líkkistusmiður hafði smíðað einhverjum árum áður og það stendur enn og er óðinsgata tíu
tíu timburhús járnklætt timburhús þar erum við bræður allir fæddir
og við fluttum úr þessu húsi og upp að reykjum í apríllok eða byrjun maí nítján hundruð
en þá hafði pabbi um það leyti sem
kvænast og festa sitt ráð þá eins og ég segi
hafði hann einhver auraráð eins og skipstjórar höfðu á þeim árum þetta voru hálaunamenn
og þá vildi hann fara að fjárfesta
og þá vill svo til að
sérstökum tilviljunum kynnist hann guðmundi helgasyni sem hafði verið hér bústjóri á reykjum
hjá stefáni jónssyni og stefán hafði selt honum reykina en karlinn
sennilega ekki ráðið nógu vel þessi guðmundur við þennan stóra búrekstur sem stefán hafði rekið hér þó að hann hafi verið bússtjóri
þeir hann bjó hans fólk bjó á óðinsgötu fjögur svo mér þykir líklegt að að einhvern vegin hafi þeir rekist saman þarna á óðinsgötunni einhvern tíma
þegar pabbi hefur verið í landi og þá var hann að hugsa um
meðal annars heita vatnið og hann hugsaði um
allskonar landsins gagn og nauðsynjar annað komst eiginlega lítið að hjá honum
og þá kaupir hann helminginn af guðmundi helminginn af reykjunum
síðan á hann jörðina
eða þennan helming
og hætta þessu og þá
þangað til að nítján hundruð og tuttugu að meðeigandi hans deyr þá frá öllu saman
og þá kaupir hann af ekkjunni og eftir það þá á hann á hann jörðina einn
en það var nú örðugt og óhægt um vik fyrir sjómann að eiga jörð
og vera ekki bóndinn sjálfur heldur vera annarsstaðar
þess vegna kom það til að ásta systir föðursystir
gift bjarna ásgeirssyni í knarrarnesi og þeim líkaði nú ekki vistin eða
það voru ekki bjarni og þau hjónin
sýndust ekki hafa
færi á að
búa þar með þeim hætti sem þau langaði til og nútíminn krafðist og þá byrjuðu bréfaskriftir veturinn nítján hundruð og tuttugu
tuttugu eftir að
hann var orðinn einn eigandi að jörðinni um að bjarni kæmi hér að reykjum og það gerðist vorið nítján hundruð tuttugu og eitt þá kom hann hér að reykjum
með konu og börn
tvö eða þrjú voru fædd af börnum bjarna og ástu og settist hér að og þá var um það rætt
heyrði ég að bjarni fengi
forkaupsrétt eða keypti helminginn af jörðinni þegar honum yxi fiskur um hrygg og hann hefði ráð á að
ganga í það og það
gerðist einhverjum árum seinna bjarni keypti svo sinn helming af þessu
af jörðinni
lífið í mosfellssveit eða búskapurinn hérna að reykjum þegar þú manst
fyrst eftir þér þú kemur hér á sjötta ári
á reykjum fyrstu árin sem þú manst eftir
ja ég man nú náttúrulega ekki eftir mikið eftir búskapnum annað en það að upp úr aldamótum þá
kom hér stefán jónsson ættaður frá dunkárbakka og hafði verið í ameríku og hafði líklega
efnast þar og og hafði þá hugsjón að að
stækka búið hér sem hann gerði hann var hér líklega í tíu til tólf ár
og byggði þrjátíu kúa fjós og tvær stórar hlöður úr
timbri og bárujárni og ræktaði mikið og
aflaði heyja hér allsstaðar á engjum niður með varmá og í landinu og
þar með myndaðist hér stórbú og þegar ég man hér fyrst eftir mér þá var hér alltaf fjöldi manns við vinnu
og þá hafði reyndar gamla fjósið stefáns verið endurbyggt í nýju fjósi sem var tekið í notkun nítján hundruð tuttugu og níu og það
svona á þessum árum tuttugu og sex til níu sem ég er að ranka við mér
til lífsins og farinn að að
og náttúruna gróðurinn og skepnurnar
leið okkur heimilisfólkinu hérna vel í samneyti
við frændfólkið á hinum bænum
í sama húsi allt var þetta í sama húsi
þriggja hæða steyptu húsi sem stefán hafði byggt hér á reykjum
þetta var hefðbundin svona búskapur með kýr og kindur ja
hefðbundin
ekki kallaður þá þetta var búskapur sem hafði verið stundaður á
íslandi í þúsund ár að hafa kýr og kindur
en það það sem að kannski var athyglisvert í þessu að þarna var svona sjálfsþurftarbúskapurinn
var ekki lengur stefnumarkmið að allir fengju í sig og á
heldur að selja vörur til hins vaxandi markaðar
sem var náttúrulega í reykjavík
allar götur frá því að reykjavík fær kaupstaðarréttindi fyrir tvö hundruð árum eða
rúmlega það þá myndaðist smátt og smátt
meiri markaður fyrir landbúnaðarvörur
og næstu nágrannar í bændastétt við þéttbýlið þeir stefndu að því og það var reyndar ekki fyrr en kom
fram á tuttugustu öldina að það
kraftur að komast í þetta að menn byggðu stórt og ræktuðu stór
og áttu marga gripi og stefndu að því að selja mjólk sérstaklega mjólk
og seinna grænmeti og blóm
og alifugla á þennan vaxandi markað í reykjavík hvernig var mjólkin flutt til reykjavíkur fyrst þegar þú manst eftir hún var náttúrulega flutt á
hestvögnum og þá
þá fóru menn að festa kaup á jörðum hérna menn sem komu úr öðrum landshlutum
úr öðrum atvinnuvegum til dæmis ýmsir sjómenn fyrrverandi skipstjórar og menn sem seldu jarðir úti á landi og
sig hér inn inn á jarðir í nágrenni reykjavíkur
og með það fyrir augum að selja
afurðir á þann markað og flutningarnir fóru fóru fram
kannski með þeim fyrirvara
og lögðu slóða fyrir hestvagna
til þess að keyra mjólkina til reykjavíkur
og skiptust á þetta var heilmikil starfsemi og var að verulega miklu leyti undir stjórn guðjóns
í laxnesi
því að hann var nú vegavinnuverkstjóri hér á svæðinu á meðan að hann lifði og bjó hér
og hann hafði stjórn á þessu og síðan lögðu mennirnir til hest og hestvagn og skóflur og
grófu sig í gegnum moldarbörðin og lögðu slóða undir hestvagna og þegar ég man fyrst eftir mér
á óðinsgötunni þá kom hestvagn frá reykjum með mjólk og fleira héðan
á þessum árum nítján hundruð tuttugu og tvö
fjögur og á þeim áratug
og það var fjórhjólaður hestvagn sem tók mjólkurbrúsa
selt í hús og afgangurinn látin
í í mjólkursöluna hjá gunnsu einhver kona sem seldi mjólk mig minnir að hún hafi verið kölluð gunnsa
og það þekktu hana allir en
mjólk var dýr miðað við kaup
og afkomu og gat gefið góðan pening ef allt gengi vel hvenær
var farið að flytja mjólkina á bílum til reykjavíkur
frumkvöðlar
mjólkurflutningum
á bæjum í mosfellssveit og til reykjavíkur voru bræðurnir vígmundur pálsson og og og karl pálsson
þeir voru að alast upp í byrjun aldarinnar á eiði við geldinganes
og þeir sögðu vígmundur sem var nú mjólkurbílstjóri að
ævistarfi hann byrjaði á því að bera mjólkina í brúsa á bakinu gangandi til reykjavíkur líklega annan hvern dag eða eitthvað svoleiðis
skal ég ekki segja hvort það hafi verið á hverjum degi
og seinna var það reiðingshestur með tvo brúsa einn hvoru megin
og loksins fyrir nítján hundruð og tuttugu í lok fyrra stríðs þá sá
ég í skýrslum að vígmundur pálsson hafði tekið bílpróf
og var þá kominn á líklega einhvern bílskrjóð
og byrjaði smátt að taka að sér að flytja mjólk fyrir bændur um þetta leyti
en það segir segir í
skýringum við ökuskírteinið að hann hafi náttúrulega verið byrjaður að keyra áður en hann tók prófið eins og alsiða var á þessum árum
fóru mjólkurbílarnir þá alla leið upp á kjalarnes nei þeir fóru nú ekki þeir fóru teygðu sig alltaf lengra og lengra og
áratugnum nítján hundruð og tuttugu til þrjátíu þá var eiginlega komið svo að mjólk af þessu svæði hérna norðan reykjavíkur
var öll flutt á bílum um nítján hundruð og þrjátíu og þá
mosfellssveit kjalarnesi og kjós já og var var var í vaxandi mæli að menn stefndu á þennan markað
var mjólkurframleiðsla þá á hverjum bæ hér í sveitinni
nei það var nú varla hægt að segja það en það fór vaxandi að menn reyndu að stækka við sig
og koma mjólkinni í verð
ég þori nú ekki að fara með það að einhversstaðar voru nú menn sem ekki höfðu
mjólkurframleiðslu nema bara til heimilisnota
en reykir höfðu þá sérstöðu að að hér var mikið heitt vatn í laugum og hverum og
og jörðin stendur hér við varmána
hvernig var heita vatnið notað áður en
það er alveg það voru ummerki um það við hverina
að hér var voru hrúgur af skeljum sem bentu til að á undanförnum
öldum kannski þá hefur fólk
farið í fjörur gengið á fjörur náð sér í skelfisk og soðið hann í hverunum og
og notað hann þannig það var skýringin á skeljahrúgum sem voru hér við hverina
síðan var það alsiða náttúrulega
því var nokkuð beitt að sjóða í hverum með
þeim hætti að einhverju íláti var sökkt niður í hverinn með þessum mat í og þannig soðnaði maturinn
því hverirnir voru þetta áttatíu til níutíu stiga heitir
einhverskonar moðsuða hluti eða skylt henni
og manstu hvað var soðið
ja allskonar matvæli kjöt og hitt og annað sko soðið í þessu þá var þó var náttúrulega eldað í bæjunum sjálfum þetta var bara
ef eitthvað sérstakt hvalur fékkst eða eitthvað svo svoleiðis lagað
þá var annað hvort kynt undir stórum hvalapotti það var líka
reynt að setja hann ofaní hver og láta hvalinn malla og sjóða þar en þetta veit ég nú miklu minna um
en hitt veit ég að eins lengi eins og menn muna og þá var gert hverabrauð
og það þekkist nú
að hnoða deig og setja það í dós setja það í ílát og grafa það í heitan
bakkann á hvernum það var ekki sett niður í vatnið það var grafið í heitan sand
og svo mallaði það í sólarhring og var skipt um látið deig í staðinn og tekið brauðið með sér heim svo sem alkunnugt er og halldór hefur gert frægt
frægt afrek í sambandi við það
það var stúlkan með brauðið sem skrifað var um í innansveitarkróniku
eins og við manninn mælt að meðal annars það sem dró stefán hér að reykjum var var heita vatnið já
og þá voru engar vatnsveitur og stór kúafjós þurftu náttúrulega drykkjarvatn
og það var hægt að setja út á veturna en það var óhægt um
vik og óvíða aðstaða
það yrði að reka þær hérna niður í varmá og var þá ísilögð og alla vegana á sig komin
þannig að hann hugsaði fljótlega um það að leggja reyna að ná rennandi vatni heim í húsið hérna
og það mun
hann hafa gert það stendur nú reyndar í heilmikið um það
auður úr iðrum jarðar sem kom út fyrir tveimur árum eða svo
og stefán lét það verða sitt verk eins fljótt og hann gat komið því við að leiða
ja líklega hefur það verið tommuleiðsla svona fimm hundruð metra leið úr
hver sem stóð hér hátt uppi í hæðunum norðan við bæinn
við skammadalshlið
og heim heim í fjós í gegnum fjósið og inn í íbúðarhúsið og það var notað bæði til upphitunar
og til brynningar á skepnum og og ástæðan fyrir því til dæmis að ég er með allar tönnur heilar er það að ég
það var ekki notað neitt annað en hveravatn til heimilishalds þegar
ég var að alast upp á fyrstu árunum og þótti gott það var látið kólna bara já
og talið að það sé holt fyrir tanngarðinn og það er nú önnur saga já
en heita vatnið var síðan nýtt til þess að hita upp
gróðurhús það var nýmæli ja þetta var allt saman nýmæli
sem kom ekki fyrr í gagnið
en menn gátu haft vald á vatnsleiðslum
og ég man vel eftir því á árunum
á öðru eða þriðja ári sem ég var hérna uppfrá
sem stráklingur þá var lögð ný leiðsla það var tveggja tommu leiðsla úr tunnuhver og hér heim í bæ
féll sjálfrennandi heim
nú og síðan kom náttúrulega byltingin fyrsta
byggt hér á reykjum og
það voru auðvitað fengin rör og leitt inn í húsið og það var allt þá var tekið úr hverum
var sjálfrennandi það var aldrei dælt neinu sko
þetta varð að vera sjálfrennandi
og fyrstu árin dælingar á heitu vatni urðu nú ekki almennar
fyrr en svona kom fram undir seinna stríðið þá þurfti kannski að fara að dæla og og þá þróuðust nú þessi mál
á einn veg að
upphitunar og brynninga í fjósum
og svo í upphitun á gróðurhúsum og stór svæði hér voru frostlaus
þar var ræktað grænmeti og selt til reykjavíkur og gróðurhúsa og grænmetisræktun byrjar hér upp úr nítján hundruð og tuttugu
og hér kom jóhannes boeskov danskur garðyrkjumaður að reykjum nítján hundruð tuttugu og tvö líklega og hann var
uppveðraður af þessari hugmynd og sendur til danmerkur
með skipi þar keypti hann efni í eitt góðurhús og kom með það til landsins og reisti hér að undirlagi þeirra reykjabænda
og síðan byggðust gróðurhúsin nokkuð hratt því að þetta var bæði grænmetið gaf góðan arð úr heitum görðum
og eins var hægt að selja blóm og ýmiskonar ávexti og annað úr gróðurhúsum
og þetta er svo ein saga önnur
saga og í raun og veru
er það mín meining
og það er staðreynd að reykir í mosfellssveit er staður sem
ómögulegt er að ganga fram hjá öðru vísi en að veita því athygli að þar hófst allt sem heitir hitaveita
til íbúðar og
og til
húsahitunar og annarra nota sem heita vatnið er notað til
hlaðnir skurðir og og frumstæð tæki
sturlureykjum var notast við gufu þetta gerðist allt á svipuðum tíma
í þéttbýli í nágrenni við
við þéttbýli hér var það náttúrulega laugardalurinn sem fyrst var virkjaður
í reykjavík en þá var náttúrulega búin að vera mikil umræða um hitasvæðið hér á reykjum í mörg ár
og mér finnst að þessi bók sem skrifuð er um hitaveitur á íslandi geri hlut reykja
ekki nægilega skil af einhverskonar vankunnáttu
manna sem skrifuðu þessa bók hvaða grænmeti var ræktað í þessum gróðurhúsum og hverskonar blóm hvaða tegundir
blóm
það voru alls konar pottaplöntur sem ég kann ekki að nefna því ég er ekki garðyrkjumaður
þær voru sumar vellyktandi og mismunandi en það voru pottaplöntur og það voru afskornar nellikur
og rósir og
levkoj og alls konar nöfn sem ég kann ekki
ég kann ekki einu sinni að nefna
vann að vísu stundum í gróðurhúsuum en ég hafði ekki áhuga fyrir það var sveinn bróðir sem var garðyrkjumaðurinn
en grænmetið hvers konar grænmeti var þetta hér var ræktað grænmeti sko alveg á
sex og sjö í vermireitum hérna fyrir sunnan húsið
og það það var auðvitað stefán jónsson sem stóð fyrir því og hann komst
hann náttúrulega ræktaði radísur og næpur og gulrófur og kartöflur
og blómkál og hvítkál og alls konar kál grænkál ég kann varla að nefna þetta allt saman
og þetta var byrjað sko
nítjánhundruð og sex og sjö undir stjórn stefáns jónssonar
og þá gerðist það
að þeir hann vildi fara lengra og reyna að rækta agúrkur og melónur og það kom
nýlærður garðyrkjumaður frá danmörku
sem var ráðinn hér beint að reykjum
einars helgasonar garðyrkjumanns í reykjavík
eða þeirra fáu manna sem höfðu áhugasvið höfðu þetta áhugasvið
og þessi maður hafði þá verið í einhver eitt eða tvö ár í danmörku við praktískt nám
en hann varð nú seinna síldarspekúlant lagði þetta ekki fyrir sig
en en það sem hann var fagmaður í og hafði hafði lært var garðyrkja
en útúr því kom mikið af saltsíld og
voru þær seldar í verslunum í
nei já blómabúðir voru sérverslanir en grænmetisbúðir voru það ekki það var í öllum almennum búðum
seldar seldir rótarávextir kartöflur rófur og radísur og
alls konar grænmeti það var selt í venjulegum búðum
náttúrulega í frekar smáum stíl