Ynara ahtao orihpyra exĩko toto, Ritonõpome nymyry oenetuputyryhtao toto a, onenehpohpyryme jenetuputyryhtao roropa eya xine.

Na mẽ ra ixkapẽr mar mex nẽ. Nẽ ixpê Jejus Kris pê ate mẽ hwỳr inhmẽnh xwỳnhja kôt hamaxpẽr mex nẽ. Nẽ apê Tĩrtũm ã ãm apyxi mex ã mããnẽn akôt hamaxpẽr mex nẽ. Nẽ amex o amex ã akôt hamaxpẽr nẽ kãm akĩnh nẽ. Jakamã koja mẽ nhỹrmã pakuri htĩr tũm nẽ pa ho pa. Nà koja mẽ anẽ.

Kãkiti imarotiniãi pite, imarotiniãno nota Xesosi Kristo piokanatakiti, ninoa auapininiika, kotxi pite atão Teoso pitxaua. Pitenanira atão Teoso pitxaua.

Akaemo aunloenlâ agâ itaynrim modo, idânârâ koendâ kehoem âutudâmo, âmâ lelâ Deus tokaleom mawyly. Utudâ lâpylâ asaemo, Jesus Cristo mâingonotyby wawyly. Kagâpa tyetuneba ise asaemo; igueduomo, idâzemo aunloenlâ kagâ itomoem.

Ne Tupàn romo ereiko ne. Naheta kwaw amo. Ihe Zezuz Tuwihawete Purupyro Maꞌe romo aiko ihe, neremimur karer romo ihe. Aze teko nekwaw aꞌe wà nehe, aze hekwaw aꞌe wà nehe, aꞌe mehe wiko putar tuweharupi zanepyr aꞌe wà nehe, tatahu pe oho ꞌym pà aꞌe wà nehe.

Tekove marã eꞌỹ ma po rami ꞌrã oupity: Ndee Tuuete peteĩꞌi haꞌe anhetẽ vaꞌe ndekuaa vy, haꞌe xee neremimbou Jesus Cristo xekuaa avi vy ꞌrã oupity.

Niɡ̶ina oko idiokaanaɡ̶a limedi me newiɡ̶a makaamitaɡ̶a niɡ̶ina neɡ̶etiɡ̶adowooɡ̶oti, makamokakaami makaami Aneotedoɡ̶oji anewi, codaa niɡ̶ina neɡ̶etidowooɡ̶odi, me Ee, Jesus Cristo anakamaɡ̶a adimonyaa.

Nahã g̃a ndeaporog̃itapyahurame a'ero, ei ga. G̃a nde kwaha hete ojikoga nde rehe gaha jate ko Tupanamo javo. G̃a ji kwaha hete ojikoga ji rehe no ga ko Jesus Cristoramo Tupana'ga remimbuhurukaramo javo, ei Jesus'ga.

Ũ tỹ ã ki kanhrãn mũ ẽn vỹ rĩr krỹg ja tũ venh ke mũ, ũ tỹ ã to: “Topẽ vẽ,” he mũ kar ag, ũ tỹ ã to: “Topẽ ũ vỹ tũ nĩ,” he mũ kar ag, fag kar ke gé. Kỹ ag tóg inh ki kanhró nỹtĩ gé, isỹ tỹ Jesus Cristo nĩn ki, ã hã tỹ inh jẽnẽ ẽn ki.

Ha xe remimoingove katu ohexa kwaa porã nde-rehe nde rekoha. Ne anho Tupã tee voi. Ne ramigwa ndaipóri. Ha xe ne remimbou voi. Xe rekoha ohexa kwaa porã ave xe-rehe xe remimoingove. Upéa-gwi ehexa uka katu xe reko porãha.

Kia heka umytuedeõna rare: —Deuxu inatyhy tate sohojihyy tate. Tii araeryrenykeki tahe eòdỹỹna Jesuisi Kristu rieryrenykeki. Kia umytuedeõna rare tamyreny.

Aꞌeramũ jeremimomyaufera ꞌgã ene kwaapa. “ꞌGa etee futat Janeruwaretea”, ꞌjau nipo ꞌgã enee. Aꞌeramũ nipo ꞌgã aꞌeramũ je nanẽ je kwaapa nũ. “Jejui Kristu ꞌga Janeruwarete ꞌga remimurera futat”, ꞌjau nipo ꞌgã jee je kwaaw ire.

Be, mỳj ne me kute marmãn arỳm gu bakôt tĩn ne ar ba rã'ã: rã'ã ne? Bir, dja me amim, “Kàjkwakam Metĩndjwỳnh pydji. Mrãmri ne kubê Metĩndjwỳnhkumrẽx. Mrãmri ne kute pykamã Jeju janorkumrẽx”, anhỹro ba. Ja ne me kute marmã. Me kute mar ne tu amim gu bamarkumrẽxmã. Dja me tu amim gu bamarkumrẽx ne arỳm gu bakôt tĩn ne ar ba rã'ã: rã'ã ne.

Sîrîrî enen koꞌmannîtoꞌ ipatîkaron wanî amîrî epuꞌtoꞌpe toꞌya. Amîrî tiwinan Paapa, yairon, tiaron ton pîn. Moropai uurî Jesus Cristo epuꞌtoꞌpe toꞌya, anarimaꞌpî sîrîrî non pona. Mîrîrî epuꞌtî toꞌya ya, enen toꞌ koꞌmamî ipatîkarî.

Texĩy tikmũ'ũn hi xe'ẽgnãg mõkuma'mõg, ha' kux 'ohnãg? Yã tikmũ'ũn te 'ãyũmmũg, yã Topa yũmmũg. 'Ap xip'ah Topa xe'e nõy. Texĩy tikmũ'ũn hi xe'ẽgnãg mõkuma'mõg, ha' kux 'ohnãg? Yã tikmũ'ũn tek mũn yũmmũg. Xate nũgkutnãhã'.

— Ẽn acã Deusat. Ka'ũmg̃u wara'at. Õn ma emumudot- -Jesus Cristo. Ijodiat yag̃uyisum jeku okay itabun puje, ekay itabun puje dak — io'e. — Soat em exe ma jeedop ip ce'ũ buje — io'e.

Hahỹ hedëb hadꞌyyt hadoo do rawén gadoo: Õm, jããm hẽ sét hadꞌop doo, Pꞌop Hagä Do hehꞌäät do rabahapäh do hyb nꞌaa. Jesus Kristo, mamejõ hyng do rabahapäh do hyb nꞌaa na-ããj né hẽ.

A²nxe³ju³ta²su¹: A²nũ²a² wi¹lĩ²nẽ³lhxã³ sa²yxo²we¹tẽ³te²su² kxai²nãn²tu̱³, ka³te̱³na² wi¹tãu³a¹ yxau²xai³te²su² hĩ̱³nx2na³li¹. Nxe³kxai²nãn²tu̱³, wxãin²txi³ Sũ̱³na² Si³yxau³kat3su² te² ĩ̱³nxãin²txi³ hãi¹nxe²te² ĩ̱³nxãin²txi³ wi¹lĩ²nxa²sxã³ sa²yxo²we¹txai¹ni², Txai²na¹xain²txi³ Je³su²jah³lo²na¹xain²txi³ Hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3sa²sxã³ ĩ³sa²si¹hã³san¹kxah³lo²na¹xain²txi³ wi¹lĩ²sa²sxã³ sa²yxo²wet1sai¹ni², nẽ³lain¹kxai²nãn²tu̱³, ka³te̱³na² wi¹tãu³a¹ yxau²xai³lai¹nhĩ̱³nx2na³li¹.

Hiso taita atyo Enore, natyo atyo hiyaxikalahare Jesus Cristo. Hatyohareya waiyekehalaka halitinai ana hoka hiyema maniyaiya, noximi maniya xoahaiya tyaonaha hoka menanehalitiya tyaonaha.

Ija'ari kamahi aja'diki haria vakaijoka'ikia biogaki ida ka'oa ihini, Deus hoarana ihini. Ni-hojaki ada Deus hoariha. Biogaki jaboni ida hora ikarona'avini, Cristo ohina, ija'ari hahavi vakadika'da'di ohija kaimoni. Nimania ida biogaki, haria vakaijokavini, oniani ida mahi aja'diki-ra vahojavini hija.

Ikia zuba Deus babata. Utakta atse babata. Ikia tsikpeha. Mybarawy bo tsikpeha. Utakta Sesus Kiristu, mybarawy bo iknasik. Kytsa kaharere bo hyỹ mahaze simysapyrẽtsa moziknaha. Kytsa ahumo mospirikponahaze simysapyrẽtsa moziknaha. Myhumo sispirikporẽtsa. Myhumo simysapyrẽtsa moziknaha.

En yn ni Tupana sese are. Iꞌewyte wẽtup ok yn Emipoꞌoro Esaꞌyru wuatꞌi Porekuat. Miꞌi ti Uito Iesui Emipoꞌoro Papai are. Ekuap sese haria Esaꞌyru kuap haria yn wuatꞌi eꞌat piat gupteꞌen sese hanuaria are e.

Yoko enepone apéyeati ákotinemo hunókoku, énomone ne éxeopihiko itúkeovo póhutine îti itukóvo koati kaná'uti Itukó'oviti, ákoti po'ínu, koane éxeonumaka, undi Jesus Kristu, péhoe yara kúveu mêum.

Masá mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá keoró niigɨ́re, tohô niikã́ yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ̂ o'ôo'kɨre ẽho peórã katî nu'kukã'rãsama.

Paycuna am rasun Tayta Diosllätawan ya'a caćhamuśhayqui cäcäta lisiycuyllanwanmi wiñay cawsaycäta ćhasquipäcun.

A hã misire Danhib'apito uptabi. Wa hã Zezu Cristu Danho'reptui'wa da, ĩ̱pisudu, we datẽme ĩ̱zatõrĩ. Ãne na, da te 're wawaihu'u za'ra mono wa, da te 're wazazei pese za'ra mono wamhã, robzei u'âsi te za ĩ̱'ãma 're danomro. 'Re dadâ'â za'ra mono ãna, te za duré 're dasi'ubumroi u'âsi, hâiwa ãma.


Ime oehtoh tonepose ya sero nonopõkomo a. Onyrohmanohpotopõpyry taotyhkanohse ya.

Amnepêm amnẽ pyka ja hwỳr inhnojarêt nhũm ate tanhmã ixte amnhĩ nhĩpêx to hã inhmã karõta na pa ra hatur xàm mẽnh kaxyw. Na pa xatã mẽ kãm akapẽr jarẽnh o ri mẽ hkôt ixpa. Jao ra mẽ kãm apê Pahi Maati hã apixi mex ã ajarẽ nẽ amex o amex nẽ axàhpumunh o axàhpumunh ã mẽ kãm ajarẽnh o ri ixpa.

Noerekari ĩkorapokoriti auakani pite Apiananiri pininiua, kotxi nikamapekari parĩkatxi pipaniãtakiti.

— Koendonro mawyly, on-honru warâ senen-ho, xirâ anaym wawyly ara. Âwanu aiese ugonotobyry sewanike warâ.

Aexak kar nekàgaw nepuràg eteahy haw purupe ko ywy rehe ihe. Azapo neremiapo putar haw paw rupi katete ihe.

— Xee ma yvy re aiko jave aikuaa uka ma ndeyvatea, rejapo uka vaꞌekue ajapopa vy.

Ja ɡ̶adinelecaɡ̶ateeni lodoe niɡ̶ina oko digoina iiɡ̶o, igaataɡ̶a ja jigodi ibakedi ananajicitiwa me jao.

Ymya nde ei ji ve: “Ji mombe'umbe'u ti eporavykyavo ji ve,” ere ko nde ji ve, ei ga Tupana'ga pe. Kiro ji poravykypavi nde ve a'ero. A'ereki ji oromombe'u pa g̃a pe, ei ga. Nahã ji hepiukari nderuvihavuhuhetea g̃a pe avo yvya koty, ei ga Tupana'ga pe.

Ag hã mỹ sóg ã tỹ tỹ ũn mág nĩ tag ven, ẽprã ke ag mỹ, fag mỹ ke gé. Ã tỹ inh mỹ nén tó mũ ẽn han kãn inh.

Yvypóry-pe ahexa uka-ma nde reko porãha. Eremeꞌẽ vaꞌekwe xe rembiaporã gwive ajapo-ma katu.

Aõ aõmysỹdỹỹnabo wadee tewahinyte, ibutumy adee rewinyre. Tai heka arawowydynyra kabede‑ki.

Eneporowykya je aapopap ꞌgã nupe eneꞌeawer imũ. Eneresagea nanẽ je esaukaa ꞌgã nupe nũ.

Pykakam ar ibari ba arỳm memã araxo amirĩt nhym me kwỳ arỳm kum akĩnhkumrẽx. Aje adjàpênh djà'ã imã karõ kôt ba apên arỳm 'ã aminhinomã amimẽ.

Esenyakaꞌmatoꞌ pe antîrîꞌpî aretîꞌkaꞌpîuya. Mîrîrî wenai meruntî ke awanî, morî pe awanî yenpoꞌpîuya tamîꞌnawîronkon pîꞌ.

'Ãte tikmũ'ũn pu 'ãmax xe'ẽgnãg yũmmũgãhã'. 'Ãte hãpxopmã kux xate 'ã nõm xax.

— Wekapikap cuk adi eg̃ũm owebe. Ipi dag̃ pima abu ẽn iap cuk adi og̃uwẽnuwẽn edipap mubapukpug̃. G̃asũ wekapikap og̃u'ũm — io'e Jesus.

Ỹ haja däk sahõnh hẽ hã ỹ mamejũũ doo. Tii hã õm ỹ wehëë däk badäk hahỹỹ bä.

Txai²na¹xai²na², wxa²wa³ka³li³yu³ta² ũ³hũ¹san¹ju³ta² kãi³ta³lu²na¹te¹ni²ti¹. Na¹ha²kxai³ wxi²kin³ti³to³nĩn¹ju³txai²na² a²nũ²a² a²yxo²ha³kxa¹ ĩ³yau¹ũ³hain¹to³hxai²na¹tai¹ti²ti¹.

— Nohateni haokitere notyoma namiyatya. Namiyatene hoka ihiyeta halitinai aexakerityahitaha hiso — nexa.

Ija'ari-ra va'ora onanokiahivini hi'iki ida ijahani, idanoni hidiaja araboja. Ida ona'diahi'ihi badani hora ihonariavini hi'iki.

Ikia aharere botu kabo tsiktsaso, ana kino myzubaha bo iktsasoko. “Deus imysapyrẽnikita ipunihikrẽnikita” ana kino myzubaha bo iktsasoko. Abaka kahyriziktsokzawy nepykba.

Taꞌi ewat emõtypot hap yn ni miitꞌin me atomoherep Uiꞌywot are e. Atunug naꞌyn wyti yne uipoꞌoro epiat hap emikyꞌesat nug hap Papai are e.

Ngahána'ikopine koeku óveam yara kúveu mêum, ngousókoati ne itukéti péhoenonu indúkea.

Yɨ'ɨ̂ a'ti nukúkãpɨre mɨ'ɨ̂ tutuasére, mɨ'ɨ̂ ãyú yɨ'rɨsere masaré ĩ'yowɨ́. Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re kũû'kere weé pe'okã'wɨ.

Taytay, sumä caśhayquitapis cay pachäćhu camalaycachïmi nimäśhayquicunäta lluy camacaycuśhäwan.

Romhuri hã ĩ̱ma ĩpisudu hã wa tô oto ĩ̱sina uwaimra. Te ĩ̱sina uwaimrami wa, te za oto ai'ãma 're dawata u'âsi za'ra.


Papa, nono onyripyra ro awahtao ke amaro ehse ywy. Moro saaro kyriko ropa, amaro ime jehtopõpyry saaro.

Jakamã e Papaj. Kêr ka tokyx ixpê akra hã ma akupỹm amnhĩ wỳr ixto api. Pa akupỹm awỳr pôj nẽ te amnepêm akuri ixpaja pyrà nẽ axte akuri ixpa ho ixpa.” Anẽ.Nhũm Jejus arĩ Tĩrtũm mã kapẽr nẽ kãm:

Ininiã niri, uatxa piotximere pisikano, pitemoni napokasaaki. Itixi kamiko apisapanika pitekata nauakasaaki, niotximere aua. Iua niotximeretxikana pisikano iuaĩkana —itxa Xesosi.

Pabai, târâ agâ wawyly ume, tâdyren-honze akâwândy urâ, onro peba awyly ume. Tâwâlâ kâdyren-hondonji, izay watay kâdyren-hon-hobyry ara.

Izypy mehe ywy ywak iapo ꞌym mehe we tuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe romo aiko ihe. Tàritykaꞌi azewyr putar nepyr ihe nehe. Aꞌe mehe hemuigo kar wi pe tuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe romo nehe kury, izypy mehe arer zàwegatete nehe kury.

Haꞌe gui Xeru, aỹ ma ndea py ju xemboyvate, yvy itui eꞌỹ mbove voi ndereve aĩ jave xeyvateague py ae.

Eiodi, natigide awii me ideloɡ̶o ɡ̶adodoe liciagi me ideloɡ̶o niɡ̶ijo jotigide maleediɡ̶icatibige daɡ̶a igo niɡ̶ina iiɡ̶o.

Apĩ, ymya yvya apoa renonde ji herekoi nderuvihavuhuhetea hako, ei Jesus'ga. Erekoukara'ja ti ji ve a'ea jitehe ejipyri nehẽ, a'e ji nde ve, ei ga Tupana'ga pe.

Vãsỹ, ẽg tỹ ga tag han tũg ki sóg ã mré nĩ ja nĩgtĩ, ẽn kã sóg tỹ ũn mág pẽ nĩ ja nĩgtĩ, ã mré. Ẽn han mãn nĩ, inh mỹ. Isỹ tỹ ũn mág pẽ nĩ han mãn nĩ, panhꞌ.

Ko yvy oiko eꞌỹ mboyve xe tuvixa mbaꞌe-ma aiko ne ndive vaꞌekwe. Koꞌánga ne ndive aiko hagwe-rami, xe moingo jevy katu, xe Ru. Xe mbotuvixa mbaꞌe jevy katu.

Iu bede rexidelenyreu umywanahyy rarewãhã. Sõwemy loosòna nihikỹ‑di rawãhãre. Tahe wiji, Waha, kia loosònale ixityre bidiwahinykre umywanahyymy ararekre.

Ymã ako ywy apoeꞌemauwe jeresagea ereesaukat jarejepyriwara ꞌgã nupe ikue. Aꞌeramũ ene ꞌawamũ nanẽ esaukaa ejepyri je o re nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ojeꞌega monou ꞌUwa ꞌga upe.

Jakam badjwỳ dja ga memã iraxo amirĩt gê me ira:xmã kato. Adjàkam mỳjja kunĩ kator kêtri gu ar baba. Kam gu bara:x. Amrẽbê: gu baraxja kôt dja ga jakam ijo rax.

Paapa, aapia wanî tanne morî, meruntî tîîkî uupia itîrîꞌpîya warantî moro aapia wanî yai, pata ekoneka pra tîîse.

Tak, 'ũkxip putup nõnteh 'ãmũtik. 'Ãpu 'ã' hõm hãpxop max xe'ẽgnãg nõnteh, yã 'ũkxexka mĩy. Hõmã 'ũhittap 'a hãm xexka xip'ah, hak max xe'ẽgnãg xik xexka'. 'Ãpu 'ãm popmã 'ũxeheh nõ'õm.

— Bay — io'e Jesus. — Exe bima soat kabi beacat odipap mubapukpuk'uk ip osodop- -ekawẽn tojotjot'ukayũ. Ipi mujurũg̃ awap odipap mubapukpuk'uk ip osodop. Waram cuy odipap mubapukpug̃ ip jeenuy, exe wajẽm puje — io'e.

Hỹỹ kä Ee, manꞌoo takꞌëp ỹ kabajꞌaa hyb nꞌaa a matym gó, pꞌooj ub, badäk hahỹ madu dahäng do pooj jé, a pa ỹ bawät noo gó, ỹ kabajꞌaa doo da.

Wĩ³na², nxe³ti¹. Jũ¹nxe³ ye³jen¹nãu³a¹ wxa²yxaun¹tãu³a¹ ĩ³xi²na¹tu¹wi¹. Na¹ka³tu̱³, wxa²yen³nãu³a¹ yxau³na¹tu¹wi¹. Na¹ka³tu̱³ ne³hĩ¹na¹ wxi²kin³ti³to³ti³hit1sẽ¹li¹. Yuh³xai²nãn¹ko³xai²na² yũ³ti³he¹nxe²nxa³hĩ¹nãu³u¹tai²na² wxi²kin³ti³ton³ki̱³kaix1 jã¹yxa³sẽ¹li¹.

— Hetati waikohe maomakaharetatere xowakiya Kalorexe notyaonita hinali, Abá. Kasani kalikini haerorehena natyo naoka hoka hetati xowakiya akereta Kalorexe notyaoheta.

Kodiabi'i, arabo amonahani viahania ohoja'iki ho kadania. Iibavinia ohojana kari jahani arafiaki ida ojahana, odanona, ovagana hiki. Kadania ohoja'ianaki bana ho. Iva'aha bana ida ojahana, odanona, ovagana hiki-ra ovahoja'ianavini.

— O kazo tapara ikia tukze bijoikpe iknyktsa atsumuẽhĩtsitsa kasoho ziknatsasokonaha:“O Sesus imysapyrẽnikita ipunihikrẽnikita” ziknakaranaha. Tapara ikia bijoikpe mybarawy aha tsikzukni bijoikpe iknyktsitsa atsumuẽhĩtsitsa kasoho humo. “O atakta imysapyrẽnikita” ziknakaranaha. Abaka abo piksizoze iwa motsasozonaha hỹ — niy.

Papai araꞌaipok irane ewawi mesup are. Worokyꞌe kahato Papai wẽtup yn Aito. Pyno ewekaipyi uimõtypot ro itote aikotã saꞌawyꞌite yi nug hap eꞌyian notiat ewy uimõtypot itote Papai are e.

Kó'oyene Pai, kuteâti koeku indúkeovo hána'iti ihayú'iuti yanekôyoke ovo'íngo xikóyoke, tumúneke ápeyea ra mêum, peréxapanumaka ngó'iyeaneye koeku nzeópea xikóyoke.

Pakɨ́, a'ti nukúkã weeátoho dɨporo yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ me'ra niîwɨ. Mɨ'ɨ̂ me'ra niîgɨ, mɨ'ɨ̂ weeró noho niisétiwɨ. Ni'kâroakãre mɨ'ɨ̂ tiropɨ wa'âgɨ weé'. Yɨ'ɨ̂re meharóta weeyá taha.

Chayurá, canan-ari ñawpäniquićhu caśhan altuman julaycamay cay pacha allaycuptin anwan cusca julaycamäśhayquinu.

Ti'a õ ré hã, wa tô aiwa wawaihu'u pese na wasiré 're wasimasisi u'âsi, marĩ õ uptabi ré hã. Taha wa, rowẽ uptabi di, wama. Ma'ãpé, we ĩ̱ma nharĩ, aiwa wasiré 're wasimasisi u'âsi mono da duré apâ.


—Seropõkõ jenetuputyhpõkõ tutuarõtanohpose ya opoko. Opoetoryme toh kynexine. Naeroro mokaro mekarone ya. Õmipona toh toehse.

Jejus kot hkwỳjê ho Tĩrtũm wỳr ã harẽnh“E Papaj. Nà ra ate pyka hkôt inhmã mẽ õr xwỳnhjaja na pa ra mẽ kãm akapẽr jarẽnh ryy ho ri mẽ hkôt ixpa nhũm mẽ akapẽr kôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o pa.

Xesosi Misãkiretari Teoso Imoianariakori ĨkapaniXesosi sãkirauatapanika irimoni:—Nota sãpiretari piuãka kãkitimoni, ninoa itixi auakani notamoni pisikakini. Mitxi pite nakitiakori itxauana. Pite sikana ninoa notamoni, ininiã ninoa kamari pisãkire iaõka.

— Pabai, ynynonroem mânhenehonwâdyby modoram ânguy mawyly senen-ho. Âmâ xurâ lâpylâ asaemo. Âmâlâ ynynonroem ienehoinmo. Amygueho tâinwânse asaemo.

Eremur amo teko ihewe ne wà, heremiruzeꞌeg romo wamuigo kar pà ne wà. Amumeꞌu nezeꞌeg kwez wanupe ihe. Aꞌe rupi nekwaw aꞌe wà kury. Neremiruzeꞌeg romo wanekon wà. Eremur ihewe ne wà kury. Taꞌe weruzar nezeꞌeg aꞌe wà xe.

— Mbaꞌeta yvy regua kuery mbyte gui amongue reiporavo vy xevy guarã ju remeꞌẽ vaꞌekue pe ma xee aikuaa uka ma nderery poꞌakaa. Ndepo py ae ikuai vaꞌekue ri xevy guarã ju remboaxa. Haꞌe ramo haꞌe kuery ma ndeayvua rupi meme ikuai.

Ja jikeetiogi anodaaɡ̶eni niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi ane iomaɡ̶atiticoace minataɡ̶a niɡ̶ina oko digoina iiɡ̶o, odaa jaɡ̶anajicitiwa. Ja ɡ̶anepilidi, odaa jaɡ̶anajicitiwa. Codaa oyiwaɡ̶adi ɡ̶adotaɡ̶a.

A'ero Jesus'ga ei g̃wemimbo'ehara'g̃a mombe'gwovo Tupana'ga pe:—Akwahavuka nderuvihavuhuhetea g̃a pe – kiroki g̃a nde erembojikoguka ji rehe, ei Jesus'ga ga pe. G̃a ko ndereheve'g̃a. Nde eremo'emo'ẽ g̃a ejive yvyakotyve'g̃a hugwi, ei ga. A'ero nde g̃a mbojikogukari ji rehe. Igwete g̃a ndekohetei nenhi'ig̃a rupi ji imombe'urame g̃a pe, ei ga ga pe.

Ũ ag kuprẽg ja ã nĩ, ag tỹ inh ki ge jé, fag ke gé. Ẽn ag mỹ sóg ã kãmén ja nĩgtĩ. Ã tũ ag vẽ, hã ra ã tóg inh mỹ ag vin, fag ke gé. Ã vĩ ki króm ag tóg tĩ, fag ke gé.

—Yvypóry paꞌũ-gwi ereiporavo vaꞌekwe xe irũrã eremeꞌẽ hagwã xe-vy. Íxupe aikwaa uka-ma nde rekoha. Ne rembiporavo nde reꞌýi voi. Upéi eremeꞌẽ vaꞌekwe xe-vy xe reꞌyirã. Ne nheꞌẽ ohendu hikwái.

Kai iny mahãduõ wadee tewahinyte bede mahãdu‑ribi. Tamyreny umy rarybemahãre. Juhu tiiboho ahõrõ roire. Idi wadee tewahinyte. Tiiboho arybe riywinymyhỹre.

Aꞌere Jejui ꞌga wemimuꞌeramũ ore momeꞌwau ꞌUwarete ꞌga upe:—Ene ꞌã je rerowiarukar ape ꞌgã nupe. Aꞌeramũ je ene kwaawukaa tejerowiaara ꞌgã nupe aiꞌi. ꞌGã ꞌã eneremiayuwa rakue. Aꞌeramũ ene ꞌgã mua jee, jeremiayuwamũ. Enejeꞌega ꞌgã wanup.

Kute Bãmmã kôt ba djwỳnho à'wỳr.Ga ne ga arỳm mebê anhõ me kwỳo akẽx. Me kum akĩnh kêtja bê anhõ me kwỳo akẽx ne mã ikôt me kamẽ. Ba kam arỳm memã ajo amirĩtkumrẽx ne. Nhym kam me arỳm akabẽn man kôt ar amijo ba.

Sîrîrî non po tîîkoꞌmansenon koreꞌtapai apemonkonoyamîꞌ moꞌkaꞌpîya. Inkamoro tîrîꞌpîya uupia. Toꞌ pîꞌ ayeseru ekaremekîꞌpîuya ayepuꞌtoꞌpe toꞌya. Moropai amaimu yawîrî toꞌ eꞌsaꞌ man.

—Xate tikmũ'ũn yĩmõgãtux hãm xexka yõg tikmũ'ũn kopah, tu 'ã tikmũ'ũn popmãhã', pu 'ũgkopa kuxa mãm, ha 'ãte tu 'ãyũmmũgãhã', yã yõgnũ tikmũ'ũn, ha xate 'ã' popmãhã nõ'õm, ha nõm te 'õg hãm'ãktux 'ãpak, tu' yĩpkox pip,

Jesus jekay itabucayũ o'g̃uwẽn jebay be g̃ebuje bit.— Pũg̃pũg̃ayũ juk eg̃utabun okay ipi dag̃ayũ'in — io'e. — Ebekitkiyũm osodop ip. Ixeyũ eg̃utabun okay. Ixeyũ itabucayũ be emuwẽnuwẽn ojekuku. Kũyjobit o'e ip a'õ kay — io'e Jesus jebay be.

A ky nꞌaa ỹ metä wät badäk hahỹỹ hã habong do wób hã, hã ỹ manoo do sa hã. A karapee paa tii, ti manꞌoo däk do hã ỹỹ. A ky nꞌaa raky dahé däk.

Txa²nũ̱³ka̱³txi³su² ũ³hũ¹san¹tai²ti²ti¹. A²nũ²a² yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txai²na² ã³yã³nhai¹tã³nũ¹san¹tai¹ti²ti¹. A²nxe³tũ̱³ka̱³txa² a²wi¹lhĩ¹na² wxa²nũ̱³ka̱³txi³sin¹tai¹ti²ti¹. Hã²wxãn³txa³ ũ³hũ¹san¹tai¹ti²ti¹. Nxe³ha²kxai³, hĩ¹na² txa²nũ̱³ka̱³txi³su² na³li¹. Wxa²yxo²wãn³txa² ain³kxi²so¹sxã³ sa²yxo²we¹txain¹tũ̱³ka̱³txi³su² ai¹nhxai²tai¹ti²ti¹. A²nxe³tũ̱³ka̱³txa² so¹lxi³, hxi²kan¹khai¹nxĩn¹ju³ta² ĩ³yau¹ũ³hai¹na¹tai¹ti²ti¹.

— Haiyanai haliti hiyeheta matyakekoneharenai konita hoka hamokahene nokoamaniye, tyaonaha maheta niraini xema. Hoka natyo atyo nawaiyekehalakatya hiso enomanaha. Homanerenai terota hoka noximi maniya hamokahene hoka hiraine xema tyaonahitaha.

Ija'ari hahavi vahararana vahojaki adani ija'ari hora ino'avini vihi'iki, va'ora oakadava'ara kaimoni. Va'ora inamonaha'iki adani, hora ino'avini vihi'iki adani, kodija'ari vihira kaimoni. Va'ora oanigahi'iki adani, niha ini'inini ira avigara kaimoni. Iathini-ra vanaaba'iki adani.

Iwaze zinymyrynahatsa tsyhyryze tazo bo nipamykysoko:— O kazo ikia wastuhu kytsa tsiksiakzoko. Asahi atyryktsa niyzikiknaha. Ikia kytsa tsiksiakzohikze iwaze ikia humo katyryktsa niyzikiknaha. Azikwy sibo iwatawyky. Aharere bo hyỹ mykaranaha.

Taꞌi woromoherep taꞌyn yne emiium uimuꞌeria koꞌi pe are. Saꞌawyꞌi te ewanuaria uhemiit tukupteꞌen maꞌato mio emiium aiwanuaria wo raꞌyn tukupteꞌen mio ahehay upianuaria tukupteꞌen maꞌato saꞌawyꞌi mesuwarotiaria ehay upiaria tukupteꞌen are e.

—Éxopine ra hóyenohiko pénenu kutípeonu yara kúveu mêum, vo'oku ngoyúhoyeopi xapákuke. Aínovone ítike. Itíne porexónoa yoko kutípoanehiko ne yemó'u.

Mɨ'ɨ̂ ã'raré a'ti nukúkãpɨ niirã́ wa'terore besewɨ́. Yɨ'ɨ̂re naâre o'ôgɨti niîgɨ, tohô weékɨ niîwɨ. Mɨ'ɨ̂ niisétisere naâre masikã́ weewɨ́. Naâ mɨ'ɨ yarã́ niîmi'kãrãre yɨ'ɨ̂re wiawɨ́. Naâ mɨ'ɨ̂ dutisére weewã́.

“Ñatac cay pachäćhu cäcunäpi unanchaycul uycamäśhayquicunällactam mayan caśhayquitapis lisiycachilá. Ampa cäcunätamari uycamälanqui. Ñatac shimiquita uyalilmi cäsuculcäla.

— Ã norĩ hã te asib'a'uwẽ 're nomro. Asib'a'uwẽ si 're nomro mono wa, ma tô oto ĩ̱ma ĩpisutu za'ra, ĩ̱nhib'a'uwẽ 're nomro mono da. Wa tô te tãma 're aiwasu'u u'âsi za'ra, 're aihâimana mono zém na. Asimiroti hã ma tô te te 're 'madâ'â pese za'ra.


Naeroro tuaro toehse roropa toto onekarohpyry poko. Ya onekarohpyry enetupuhnõko toto onekarohpyryme exiryke.

Tã ixte anhỹ hã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ri ixpaja ra mẽ kot ja hã ixpumunh mex.

Uatxa imarotarina ikinika napakapakiti pite sikinino.

Tutuze asaemo, idânârâ agânhetaymby modo, won-honru mâunduypyguelâ agânhetaynly awyly.

Hekàgaw paw rupi, heremiruzeꞌeg paw rupi wà, hemaꞌe paw rupi neremimur kwer romo wanekon aꞌe wà. Heremiruzeꞌeg ukwaw katu ko zeꞌeg aꞌe wà kury. — Tupàn umur maꞌe paw Zezuz pe aꞌe, iꞌi uzeupe wà kury.

Haꞌe rami vy aỹ ma haꞌe kuery oikuaa mbaꞌemo xevy remeꞌẽ vaꞌekue ndeguigua memea.

Niɡ̶ina natigide niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi joɡ̶oyowooɡ̶odi minoatawece niɡ̶inoa ananajicitediwa icoɡ̶otedigi makaamitaɡ̶a.

Kiro g̃a ei a'ero: “Tupana'ga reki ombo'e Jesus'ga mbatera rehe nhaporemo,” ei g̃a, ei ga.

Ũri ag tóg ki kanhró nỹtĩ, isỹ ã tũ hã han mũ ẽn ki, fag ke gé. Ã hã ne inh mỹ nén kar ẽn tó tĩꞌ. Tag vég ag tóg tĩ.

Koꞌánga katu, “Nhandejáry remimeꞌẽgwe voi íxupe nipo raꞌe” heꞌi eremeꞌẽ vaꞌekwe-rehe xe-vy.

Ibutumy waaõmydỹỹna aribi retamahãre. Kia heka wiji tiiboho rieryrenyra ibutumy aribi nade.

Aꞌeramũ ꞌgã ꞌawamũ ikwaapa, “tejuwa ꞌga jeꞌeg imũ tee je pẽ muꞌei” ꞌea ꞌgã erowiaa.

Arỳm me kute imarn arỳm ijã amim, “Jeju ne Metĩndjwỳnh kukwakambit àpênh ne kabẽn jarẽnho ba”, anhỹro ba. Ja ne me kute mar.

Tarîpai epuꞌsaꞌ toꞌya, tamîꞌnawîrî unekaremekîꞌpî, tamîꞌnawîrî unkupîꞌpî wanî awinîpaino pe.

tu nõm te' yũmmũg xate 'ã' popmãhã hãm'ãkux xohix, tuk ka'ogã punethok.

— Itaybit ip g̃asũ a'õbi acã õn emuwẽnuwẽn iam — io'e.

Sahõnh hẽ hã ỹ manꞌoo däk doo, a hanaa né ti rabahapëë däk hỹỹ kä.

Wĩ³na², nxe³txi¹. A²yen³kxa² ũ³yhen³kxi²san¹kxa² yxo²ha³kxa¹ wxa²yen³kxi³su² hxai²tai¹ti²ti¹. Nxe³jau³xai²na² txa²nũ̱³ka̱³txai²na² hĩ¹na² a³la³kxain¹na³li¹.

Hiso atyo kahare xoalini hare koxaka hisa nomani. Tyotya hatyohare hinalitarenai akiti waiyekehalakita noxaotyakiriharenai ana — nexa.

Hari. Avigaki ida kodibadani, kodivarani hiki oabono ohonariaravini. Avigaki ida hahavi hora ino'avini hi'iki kadania khani.

Sihyrinymyryrẽtsa mykaranaha. Hawa ha iktsasoko aharere zuba my, ana humo kino sihyrinymyryrẽtsa mykaranaha.

Koitywy taꞌatukuap taꞌyn Uito Emipoꞌoro ehay moherep yne hamuat hat are e.

Kó'oyene, éxoanehiko kaná'uyeoxo itúkeovo ukeâti ya xikóyoke ne uhá koeti peréxonuke kutípeonu,

Ni'kâroakã naâ masîma, niî pe'tise yɨ'ɨ̂ kɨosé mɨ'ɨ̂ o'ô'ke niî', niîma.

Chaymi canan yaćhapäcunña lluy umäśhayquicunaca amllapi śhamuśhanta.

Marĩ hã ĩ̱ma 're ĩ'awaihu'u mono zém na si, wa tô te tãma 're waihu'u za'ra. Ãne na ma tô ã norĩ hã te te 're ĩ̱zaze za'ra. Ã norĩ ma, asimiroti hã wẽ za'ra di. Tô sena aihawi we ĩ̱morĩ na ma tô ĩ̱zaze za'ra. A hã we ĩ̱zatõrĩ'wa na ma tô duré ĩ̱zaze za'ra.


—Kure toh tyriko, ãko ase oya Papa. Emero jenetupuhpynõ poko kara ase. Jenetuputyhpõkõ poko rokẽ morara ãko ase, opoetoryme toehse toto exiryke. Ypoetory opoetoryme toh mana. Opoetory roropa ypoetoryme toh mana. Morara exiryke ime jexiry enẽko imehnõ mana, kypoetory tõ eneryke tyya xine.

Tã ot pa mẽ ho awỳr o xa. Nom na pa mẽ kêp ixkwỳ hkêt xwỳnhjê ho awỳr kêt nẽ. Ãm ate inhmã mẽ õr xwỳnhjê pix o na pa awỳ. Mẽ kêp akra jakamã mããnẽn mẽ kêp ixkraa. Jakamã na htem pamã pamex o pamex ã pajarẽnh o ri pa. Series([], )

—Nimisãkiretai pite ninoa ĩkapani. Kona nimisãkiretai nota sãkire mauiãkani ĩkapani. Nimisãkiretai ninoa notamoni pisikakini ĩkapaninoka, kotxi pite nakitiakori itxauana.

— Pabai, âyam kâenkadyly, koendâ asaemo mâentoem. Yeinwântânry modo mâentoem kâenkadaymba urâ. Ynynonro modo olâ koendâ egâ. Âynynonro lâpylâ mawânkâ asaemo.

— Epytywàgatu ne wà nehe, aꞌe newe kury. Nazeꞌeg kwaw newe teko heremiruzeꞌeg ꞌym wanehe ihe. Heremiruzeꞌeg neremimur kwer wanehe azeꞌeg newe ihe kury, taꞌe neremiruzeꞌeg romo wanekon aꞌe wà no xe.

— Haꞌe kuery re ma xee ajerure, yvy regua kuery reꞌỹ, haꞌe rã xevy guarã remeꞌẽ vaꞌekue re anho, mbaꞌeta ndevygua meme ikuai.

Jipokoteloco makaamitaɡ̶a. Pida baadaɡ̶a jipokoteloco niɡ̶ina oko anida aneetege niɡ̶ina iiɡ̶o, ijoka jipokotelogo niɡ̶ijo ananajicitediwa, igaataɡ̶a ɡ̶anepilidi. Inoatawece niɡ̶inoa ane inepilidi, ɡ̶anepilidi. Codaa inoatawece niɡ̶inoa ane ɡ̶anepilidi, Ee aaɡ̶aɡ̶a inepilidi. Leeɡ̶odi moniotici, odaa niɡ̶ina oko joɡ̶oilecateetibigimece Iboonaɡ̶adi.

—G̃a ndepyga ji nhi'ig̃i nde ve teremombyry ti g̃a pe javo, ei ga Tupana'ga pe. Ji nanhi'ig̃i nearõe'ỹve'g̃a ndepyga, ei ga. Emo kiroki g̃a nde erembojikoguka ji rehe – g̃ahã ko ji ahepy javo nde ve. A'ereki g̃a ndereheva'ero, ei Jesus'ga ga pe. Kiroki g̃a ojiko ji rehe – g̃a nhaporemo ko ndereheve'g̃a. Ndereheve'g̃a jitehe ko jireheva'ero no, ei ga. Igwete po ti g̃a hepiukari jiruvihavuhuhetea nehẽ, ei Jesus'ga ga pe.

Ã tỹ inh mỹ ũn vin mũ ẽn ag hã jagfy sóg vĩ tĩ, fag ke gé. Ũ tỹ inh ki ge tũ ẽn ag jagfy sóg vĩnh ke tũ nĩ. Ã tũ ag hã jagfy sóg vĩ tĩ. Ha vé, isũ kar vỹ tỹ ã tũ nỹtĩ, kỹ ã tũ kar vỹ tỹ isũ nỹtĩ gé. Ag hã tugrĩn sóg tỹ ũn mág nĩ, ũ tỹ inh ki ge kỹ nỹtĩ ẽn ag hã tugrĩn, fag ke gé.

—Ha teko rei-rehe katu ndajerure moꞌãi nde-vy. Xe-vy ne remimeꞌẽgwe-rehe ae ajerure-ta nde-vy. Nde reꞌýi voi. Upéa-gwi ajerure-ta nde-vy hese. Xe areko vaꞌe gwive ne mbaꞌe ave. Ha nde erereko vaꞌe gwive xe mbaꞌe ave. Ha xe remimboꞌe katu xe-vy ne remimeꞌẽgwe xe irũrã ohexa uka-ma xe reko porã teeha.

Iòraru‑ki adee rexitòenyre. Tiiboho amahãdu roire. Wadee tewahinyte, bede mahãdu‑ò raru‑ki aõkõ adee rexitòenyre. Ibutumy wahõrõ, ahõrõ rare. Tule ahõrõ, wahõrõ rare. Tai heka iny mahãdu riwatoosònanymyhỹre.

—ꞌGã nee je porogytai enee. Natejerowiareꞌema ꞌgã nee rũi je porogytai enee. Tejeupe eneremimurera ꞌgã nee te je porogytai enee. Eneremiayuwa futat ꞌgã. Aꞌeramũ je aꞌeramũ tejeꞌega monou ene upe ꞌgã nee. Je rerowiaara ꞌgã juejue janeremiayuwamũ. Enemaꞌeramũ, jemaꞌeramũ ꞌjau. Aꞌeramũ nipo ꞌgã neko esage resakara ꞌgã ꞌjau jee: “Aꞌjea futat Jejui ꞌga resageramũ raꞌe. Sãꞌã ꞌga remiayuwa ꞌgã jemogy esagea”, ꞌjau nipo ꞌgã nesakara ꞌgã jee.

Djãm pykakam me kum akĩnh kêtjao ne ba amã a'uw? Kati. Aje ikôt me kamẽnhjao ne ba amã a'uw.

Toꞌ pona epîrema sîrîrî maasa pra apemonkono pe toꞌ wanî yeꞌnen. Tamîꞌnawîronkon non po tîîkoꞌmansenon pona epîrema pepîn tîîse manniꞌkan antîrîꞌsan neken pona epîrema. Tamîꞌnawîronkon upemonkonoyamîꞌ wanî apemonkono pe moropai apemonkonoyamîꞌ nîrî wanî upemonkono pe. Moropai inkamoro wenai morî pe puꞌkuru wanî, meruntî ke wanî epuꞌtî tamîꞌnawîronkonya.

—'Ãte yãy yõg kuxa mãm xop 'ãktux. 'A 'ãte puknõg xop 'ãktux'ah. Pa 'ãte yãy yõg xop 'ãktux xate 'ã nõm popmãhã', yã 'õg kuxa mãm ka'ok xop kamah. 'Ũxohix xexka yõgnũ tikmũ'ũn xix 'õgnũ kamah, ha tikmũ'ũn xohix xexka 'õgnũ xix yõgnũ kamah, ha tikmũ'ũn te' pẽnãhã', tu' yũmmũg 'ãte hãpxopmã xe'ẽgnãg.

— Bay, ixeyũ beam ma õn kawẽnwẽn eweju- -onze beayũ beam — io'e. — Itabut'ũmayũ beam g̃u õn kawẽnwẽn- -okay emumutabunyũ beam acã — io'e. — Ebekitkiyũ ixeyũ.

A hã ỹ ky nꞌaa etsẽẽ sa hyb nꞌaa. Dooh ỹ ky nꞌaa etsꞌẽẽ bä badäk hahỹỹ hã dawëë a mahä̃nh habong do sa hyb nꞌaa. Hã ỹ manoo do sa hyb nꞌaa ỹ ky nꞌaa etsẽẽ, a karapee rabahadoo do hyb nꞌaa. Sahõnh hẽ karapé haa, a karapee né tii. A karapee, karapé haa. Sa hyb nꞌaa ỹ kawehëë däk.

Txa²nũ̱³ka̱³txai²na² so¹lxi³ sa²hau³ko³tain¹sih¹nxa²ha¹jau³su² ĩ³ye³kxi¹nxa²ha¹i¹. Hai³txi³ yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txi³la³ yxo²ha³kxa¹ ĩ³ye³kxi¹nxa²hxa³i¹. Yxãn¹ta¹ txa²nũ̱³ka̱³txai²na² so¹lxi³ ũ³hũ¹san¹tũ̱³ka̱³txai²na² so¹lxi³ ĩ³ye³kxi¹nxa²ha¹i¹. Wxa²nũ̱³ka̱³txi³su² nũ³nha²kxai³ ya³nxa²ha¹i¹. Txa²nũ̱³ka̱³txa² wxa²nũ̱³ka̱³txi³sah¹lxi¹nha²kxai³, wxa²nũ̱³ka̱³txa² sa²kxai³lu² txa²nũ̱³ka̱³txi³su² nha¹ha²kxai³, nxe³ki̱³te²jai¹ti²ti¹. A²nxe³tũ̱³ka̱³txai²na² sa²kxai³lu², e³lẽ³na² yxau³sxã³ wi¹kãi³yxau²xai³lain¹na³li¹. Wi¹kãi³yxau²xai³la¹kxa² yã¹xain¹na³li¹. Ain¹sxã³, txa²wxi²kin³ti³to³na¹ju³ta² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ³yau¹ũ³hain¹na³li¹.

— Kasani hikaxaikoahene naoka hoka hatyo hiyeta niraexatya etahiha hihiye. Maisa atyo tyotya haliti tahi xini niraexatita hihiye, maisa matyakekoneharenai tahi xini niraexaita. Exe nokoamaniye hamohenerenai tahi taita atyo niraexatita, homanerenai hoka. Tyotya nokoamaniye tyaohenerenai atyo homanerenae tehitiya hoka homanerenai tehitiya atyo nomaniyenai. Nokoamaniye tyaonahitaha hoka ihiyetaha nokaxaexakerityakita — nexa.

Ni-okanikhariaki ida ira vanofiriki vakadimoni. Vara ira oni'avini hiki va'ora ikajoamorara kaimoni adani va'ora oakadava'a'iki. Va'ora kajoamora bana adani kodipohi hora ino'avini vihi'iki. Kadaija'ari vihina mani ida ira okanikhariavini hija vakadimoni. Kadaija'ari hahavi adani oipohina. Kodiani hahavi adani kadaija'ari. Kodihojai jahakia vakahojaina mani ida ojahana, odanona, ovagana hiki-ra vananokiavini hija.

— O kazo kakzohotsa tsyhyryze abo mopamykysoko. Ustsa kytsa kahumo batu sispirikpo batu tyso. Asahi katyryktsabyitsa tu. Kakzohotsa iksihyrinymyryky sitsyhyryze zuba abo mopamykysoko. Kytsa kahumo sispirikporẽtsa atyryktsa moziknaha. Iwatsahi katyryktsa kino niwatihi moziknaha. Mytyryktsa moziknaha — Sesus niy.— Kaharere humo simysapyrẽtsa niyziknaha. Iwatsahi ustsa kytsa kahumo sispirikpobyitsa pe maha: “O atakta imysapyrẽnikita ipunihikrẽnikita my ityryktsa simysapyrẽtsa humo maha” mykaranaha. Iwa motsasokonaha.

Papai ahẽtup emiium uhemiitꞌin koꞌi powyro hamuat Papai katupono ewanuaria sese miꞌiria pote etiꞌatupoityro miꞌiria koitywy are. Atikyꞌesat miꞌiria wẽtup miit ewy yn uimohey hap ete. Yt ahẽtup i yt uimohey i haria powyro hap maꞌato ahemiit powyro hap ahẽtup epe Papai are e. Papai torania wyti uimohey haria ewanuaria wo tukupteꞌen are. Miꞌi pote iꞌewyte yne ewanuaria uiano tukupteꞌen are. Aimohey haria waku nug haria tukupteꞌen mesup miꞌi pote uimõtypot kahato iraniaꞌin — Waku pe tukupteꞌen Iesui saipepiaria iꞌatuꞌe. Miꞌi pote — Waku sese iꞌatukaꞌiwat iꞌatuꞌe uhepiat are e.

—Koati énomonehiko émbeminopi. Kene haîna ne xâne ákoti exápi yara kúveu mêum émbemino, itea koati embemínoati ra xanéhiko pénenu kutípeonu vo'oku itúkeovo ítikenehiko. Uhá koeti índuke, ítikenemaka. Yoko uhá koeti ítike, índukenemaka, epó'oxo koati ngahaná'ikokonoti vo'ókukehiko râ'a.

Yɨ'ɨ̂ naa yeé niiátehere mɨ'ɨ̂re sẽrí'. Ãpêrã yɨ'ɨ̂re ẽho peótirã yee maa sẽrí wee'. Yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ̂ o'ô'kãrã mɨ'ɨ yarã́ niîma. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂re sẽrí'. Niî pe'tirã mɨ'ɨ yarã́, yarã́ niîma. Yarã́ kẽ'ra mɨ'ɨ yarã́ niîma. Naâ yɨ'ɨ̂re ẽho peó, yɨ'ɨ̂ tutuagɨ́ niisére masaré masikã́ weemá.

Chaymi mañacuc paycunapä. Manam cay pachäćhu nunacunäpächu, sinu'a ampa cäcunapïtam, umäśhayquicunapïtam. Cay lluy nuna ya'apa cäcunäpis ampam. Chaynütacmi ampa cäcunapis ya'apatac. Paycunapñatacmi maynu sumä caśhätapis camalaycachilanqui.

— Ãhãna wa aima ãma wasu'u za'ra, 're pawaptob u'âsi za'ra mono da. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã te aima ãma wasu'u za'ra õ di. We ĩ̱ma ĩpisutu za'ra norĩ si, wa ãma aima wasu'u za'ra, asib'a'uwẽ 're nomro mono wa, duré 're pawaptob u'âsi za'ra mono da. Ĩ̱nhib'a'uwẽ norĩ hã uburé asib'a'uwẽ te 're nomro. Asib'a'uwẽ norĩ hã uburé ĩ̱nhib'a'uwẽ te duré 're nomro. Tawamhã ĩ̱'ãma 're ĩnomro wẽ mono zéb zarina, te za ĩ̱'ãma 're dawata u'âsi za'ra.


Seromaroro oya ytõko ase. Sero nono rumekãko ase. Yrome kypoetory tõ sero nono onurumekara toto. Papa kurano, ewomako toto ajamitunuru ke, ya onekarohpyry panõ ke. Opoenõ oximaro osepynotokõme tyriko, kysã toto ehtohme.

Axihtỳx o axihtỳx jakamã na ka pre amnhĩ xwar inhmã axihtỳx xà hkwỳ gõ pa te ixte axihtỳx pyràk. Tã na pa ra akupỹm awỳr inhnojarêt kaxyw. Kot paj jar pyka hkôt ri ixpa ry hkêt nẽ. Nom ixkwỳjaja koja mẽ arĩ kamã pa jakamã kwa Papaj. Kêr ka inhmã mẽ omunh mex nẽ kê mẽ inhỹ hã tãm ri amnhĩ nhĩpêx o pa. Nẽ pahpyrà nẽ te ixkre tipxi kamã mẽ htipxi nẽ mẽ pa pyràk o axpẽn kôt pa.

Uatxa !nikaikotaikako ĩkorapokoriti. Txamari ninoa kaikotapanika uai. Nota sipekako pitemoni, ininiãkara pinĩkatana ninoa notamoni pisikakini, kotxi pite niri pitxaua, erekarinoka kamakarii pite, kaposotiirei pite. Pite sikaposotiiretano nota. Ninirekari ninoa ãtika atoko ininiuana, nota pitekata ãtika atoko aniniua atokokana.

— Inepa ise udâly eydâ matoam. Xirâ anaymba ise urâ; asaemo olâ ise tarâlâ, yeinwântânry modo duaymo ise-ro warâ. Pabai, koendonro lelâlâ âmâ; inakanhe amitaymba âmâ. Toenzepa ton-honreim lâpylâ âmâ, on-honrugue awitoem yam amygue. Asaemo ynynonro modo egâ on-honrugue, tokaleom ara lelâ itomoem, urâ, âmâ warâ tokaleoem kydawyly ara.

Aha putar nepyr ihe nehe kury, Heru. Aezar putar ko ywy ihe nehe. Naikuwe kwaw ywy rehe nehe. Heremimuꞌe wiko putar ywy rehe aꞌe wà nehe. O Heru, nekatuahy ne. Emonokatu heremimuꞌe ne wà nehe, taꞌe nekàg weraꞌu ne xe. Eremur nekàgaw ihewe ne. Zaiko pitài teko ài zane. Tuwe heremiruzeꞌeg wiko pitài teko ài aꞌe wà nehe no, zanezàwegatete aꞌe wà nehe no.

— Xee ma ndaikovei ma ꞌrã yvy re. Haꞌe rã haꞌe kuery ma yvy re ikuai teri. Xee ma ndea py ta aa. Xeru ndekyꞌa eꞌỹ vaꞌe, epena ke haꞌe kuery re nderery poꞌakaa xere ju remoĩ vaꞌekue rupi, haꞌe kuery voi peteĩ rami ikuai aguã nhande rami avi.

Natigidawaanigi jeɡ̶ejigo makaamitaɡ̶a. Aɡ̶aleeɡ̶inaaɡ̶ejo digoina iiɡ̶o. Pida niɡ̶ina anoniotici baɡ̶aleeɡ̶inaaɡ̶i digoina iiɡ̶o. Eiodi, ane diɡ̶ica ɡ̶abatiigi, atikani nimaweneɡ̶egi Ǥaboonaɡ̶adi me otetenitibigiwaji niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi ananajicitediwa, amaleeɡ̶aɡ̶a idioka limedi me ilaɡ̶atiwage, digo anejinaɡ̶a me ɡ̶odilaɡ̶atiwage.

—Apĩ, kiro po ti ji hoi nde pyri nehẽ, ei ga ga pe. Ndajuva'javi ji avo yvya koty a'ero. Jireheve'g̃a ki a'e te u ve kokoty, ei Jesus'ga ga pe. Apĩ, ndepyry hete nde. Ereko katu ti g̃a ndepopoakarimo – a'ea nde erembuhu ji ve jipi ejipopoakara, ei ga ga pe. Ereko katu ti g̃a toko ti g̃a nhande ja a'ero nehẽ. Ojo'ja nhandereaporog̃ita jipi. G̃andeaporog̃ita po ti ojo'ja a'ero nehẽ no, ei Jesus'ga ga pe.

Inh mur ja ré kỹ sóg tĩg mũ, ijãvo ag tóg ẽgno mĩ mũ nĩ sir, isũ mré ã tũ ag. Ag jãvo sóg ã venh kãtĩg mũ ha. Inh panh mág, há tãvĩ ã tóg nĩ. Ag jy nĩgãn nĩ, ã jykre ki. Ã hã ne inh mỹ ag vinꞌ. Ã mré sóg tỹ ũn pir nĩ. Ag tỹ jagnẽ mré tỹ ũn pir nỹtĩ han nĩ, isỹ ã mré tỹ ũn pir nĩ tag ri ke han nĩ, ag tỹ, fag tỹ ke gé.

Ãy katu aha-ta xe nde ereiko ha-py. Ndaiko moꞌãvéi-ma ko yvy ári. Ha xe remimboꞌe katu oiko joty vaꞌerã ko yvy ári. Nde reko marangatu voi, xe Ru. Ne nheꞌẽ-rupi aikwaa uka-ma kuri íxupe kwéry nde rekoha. Ãy nde réry-py enhangareko porã katu hese ijoja meme oiko-vy hagwã. Peteĩxa nhande, nhande jojaha-rami, aipota ijoja ave onhondive hikwái.

Jiarỹ adee arakre tai kaki arareõkre. Tiiboho heka kaki rarirenykre. Tiiboho biyrubunykre, Waha, ani òbiti‑di biyrubunyke, wadee tewahinyteki. Tai tahe iraykyreny wiwesehyymy roirekre.

—Kiapiꞌni, Ene te ꞌã eneresageay. Aꞌereꞌereꞌi futat je oi peu ene pyri nũ. Napytai je ꞌau ywy pe. Aꞌere janeremiayuwa ꞌgã pytai ꞌau. Aꞌeramũ ene epãjẽ mũ ꞌgã aꞌgwau mamaꞌe tywer awi jarejeupe. Je upe ejemimurera ꞌjawerimũ etee futat ꞌgã aꞌgwau mamaꞌe tywer awi jarejeupe. Majepei teewara ꞌjawe te ꞌã jane rekoi. Aꞌeramũ ene majepei ꞌyweteewara ꞌjawe ꞌgã mogyau jarejeꞌjawe.

Djũnwã, amexti:ren akatàtkumrẽx. Jakam dja ba arỳm awỳr tẽn arỳm pykakam me kum akĩnh kêtjamẽ ro'ã ar iba kêt. Nhym be, gu banhõ me ne me pykakam me kum akĩnh kêtjamẽ ro'ã ar ba rã'ã.Djũnwã, prĩne amexkam dja ga amim gu banhõ me utàn meo aba. Ga ne ga ikôt me kamẽ. Me kum aben jabên axikôt kabẽn kadjy dja ga me utàn meo aba. Gu bamã aben jabên baje axikôt bakabẽn pyràk gê me ã kum aben jabên ã axikôt kabẽno ane.

Sîrîrî non po uukoꞌmamî pepîn inîꞌrî. Uutî kupî sîrîrî aapia. Tîîse inkamoro apemonkonoyamîꞌ koꞌmamî tarî. Paapa, morî anîꞌ warainon pepîn, inkamoro koꞌmannîꞌkî. Ameruntîri ke toꞌ koꞌmannîꞌkî, uupia tîîsaꞌya manniꞌ ke toꞌ pîikaꞌtîkî tiwin toꞌ koꞌmantoꞌpe, tiwin koꞌmannî manniꞌ warantî.

Hãpxip kutõgnãg 'ĩhã 'ã hak mõg putup, tu 'ap 'ũkxip putup'ah hãm xexka tu'. Pa yõgnũ xop te' kuxa mãm hok xop mũtik yãy kotĩnnãp-tup. 'Ãpu yõg xop hã 'ãtehet. 'Ãpu nõm pẽnã max, 'ãka'ok hah. Yã 'ãka'ok, ha xatek ka'ogãhã hã kaxĩy. 'Ãpu nõm pẽnã max, pu' xohix tu' kuxap-xet, yã yũmũg putuk.

— Bay, soat podi ma a'õbaca. A'õbacaap cuk adi eg̃ũm owebe. A'õbacaap co'i wa'õbaca. G̃axĩn ma oajẽm ma'g̃uto ekay. Õn ma ipi dag̃ g̃u ojeku. Okay itabucayũ bit ipi dag̃ ip jeku.— Bay — io'e. — Pũg̃ em ikẽrẽat ejukuk g̃u. Imẽnpuxim ag̃ cuy eg̃uy ixeyũ kay cũg̃ ma ip ceku am wekuap co'i, ekuap co'i dak — io'e.

Dooh da badäk hahỹỹ bä ỹ ayyw wäd bä, a wë da ỹ basꞌëëg kän. Ti dꞌ hayyw kän badäk hahỹỹ bä. Ti hyb nꞌaa, Ee, tsyt hẽ hawät do õm nesaa do mahä̃nh, mamo nꞌaa jesu da a hejój me, hã ỹ manoo doo me né hẽ, séd hã rahꞌyyb hedoo hyb nꞌaa, séd hã ër hꞌyyb hedoo doo da.

Na¹ha²kxai³, Txai²na² ĩ³xi²na¹tu¹wi¹. Na¹ka³tu̱³, yxau³ya³nxa²ha¹tu¹wi¹. Ha³lo²ai²na² yxaun²nxa³lho³li¹. Na¹kxa²si³yo³na¹ txa²nũ̱³ka̱³txai²na² ha³lo²ai²na² nũ̱h¹ yxau³ain¹tu¹wi¹. Wĩ³nãi³, hãi¹nxe² wi¹lhin¹khaix1jah¹lãi³. Nxe³txi¹. Wxãi²li² nũ̱³kxũn³khaix1te²sin¹jai¹ti²ti¹. Nxe³te²sin¹jau³su², a²nũ²a² ũ³hũ¹san¹kxa² ha³lo²ai²na² nũ̱h¹ yxau³ain¹tũ̱³ka̱³txi³nũ³a², nũ̱³kxũn³txi³ ã³non²ta³kxi¹tai¹nhẽ³li¹.

— Kalikini atyoite notyohetehena hinali xeta, maisa atyoite halitinai koni notyaohitita. Hoka noxaotyakiriharenai atyoite alitehena halitinai koni. Maika hikaxaikohena noximi maniya hamohenerenai, Abá, hoka hiyema maniya tyaonaha waiye, exahe exahekolaha hoka hakakoa tyaohena enomanaha hoka wiyahekola hakakoa tyaonitere akereta ahekohenaha.

Kadania ookhaki bana ho. Ni-ija'ari vakadiania ohojajanarihi bana. Kodipohi vani adani vahojaronira bana ija'ari ira vanofiriki vakadiania. Kodiabi'i, ivani ijahaka'oaki i. Ionini ka'oa vani ida danoja. Hora ino'avini hi'iki ida ionini danoki.Va'ora akadava'a bana adani oipohina idanonia ija'ari hoarani fori vihira kaimoni. Hovani, ivani ija'ari hoarani fori arihiki hari. Onofiki ida harifori vihina, ija'ari hoarani fori vihira kaimoni.

— O kazo ikia zuba wasani tsinakara. Azikwy ty botu kabo nyny tsiky. Iwatahi azikwy hi kazikwy mozik. Abaka abo piksizo. Mybarawy eze ka ba mynapykyryk. Ikia bozo my. Katuktsa mybarawy eze mynapykyryknaha tysipokzitsiki. O kazo tysipokzitsikikta. Uta atukze atsabotu mytsaty tsimykaranaha abaka asa kino niwatihi atsa botu mytsaty mykaranaha kazo — my.

Papai yt uwe i raꞌyn mesuwat yi tote eꞌewywuat wakuat are. Papai araꞌaipok irane ewawi maꞌato ti aru uimohey haria yn naꞌyn teꞌeropyhuꞌat mesuwarote are. Papai En ni poꞌog hesaika torania kawiat hat are. Miꞌi esaika hap etum naꞌyn uhepe. Koitywy En ewy uhesaika raꞌyn. Ewawi areto hawyi yt uwe i Uito mesuwe maꞌato uhaipepiaria uhemiitꞌin ti aru teꞌeropyhuꞌat mesuwe. Papai En ni hãpyk kahato rakat are. Etiꞌatumoesaika ro uhemiitꞌin aikotã eꞌewy iꞌewyte uiꞌewy miꞌiria tukupteꞌen hãpyk hamo are. Atikyꞌesat miꞌiria tukupteꞌen wẽtup miit ewy aikotã En Uito wẽtup miit ewy watoĩneꞌen hap ewy are e.

Kó'oyene imbuhíkopeatinemo ra kúveu mêum, itea enepohikorâ'a, óvokuikonemo yâye yara kúveu mêum koeku mbihópeane xikóyoke. Iti sasá'iti Nzá'a, itíne okoyóninonoahiko ya xinákoke ne hóyenohiko pénenu kutípeonu, motovâti poéhapea vikéneke kuteâtimaka koeku poéhayeane ûti.

Yɨ'ɨ̂ a'ti nukúkãpɨ tohâ ke'asome. Yɨ'ɨ̂ bu'erã́ pũrikã toharã́sama. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ tiropɨ wa'âgɨ weé'. Pakɨ́, ãyú yɨ'rɨgɨ, mɨ'ɨ̂ tutuasé me'ra mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re o'ô'kãrãre ãyuró ko'têya. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, marî niîro nohota naâ ni'kâro me'ra niîrãsama.

“Canan'a cay pachäta caćhaycuśhäñam anwan cananchicpä. Paycunañatacmi ichá cay pachäćhu caycälin'alä. Chayurá Sumä Taytay, lluy umäśhayquicunäta ñawillayquićhu caycachiy-ari ya'anchicnuy jucllaylla paycunapis caycälinanpä.

Ãhãna ãme 're ĩ̱nhamra u'âsi mono õ di za oto. Atẽme wa za oto ãma mo. Ã norĩ si te za ĩ̱za'u 're si'ubumro, ĩ̱zazei'õ'wa norĩ 'rata. Ĩ̱mama, a hã aiwẽ uptabi na te 're asãmra mo. Ma'ãpé, we ĩ̱ma ĩpisutu za'ra hã we 're apawaptob u'âsi mono, aiwaihu'u pese na, wasine 're sisawi pese za'ra mono wa, tinhimirosa'rata na 're sisazei pese u'âsi za'ra mono da.


Toto maro jahtao towomase toto ya ajamitunuru ke. Jamihme kyriase Papa, toto ewomaneme. Toto onyhtomapopyra exiasene. Mokyro a rokẽ tonetupuhkehse ywy toiro. Tymenekase ynororo apotoimo htaka omõketyme. Pake onekarotopõpyryae ro omõnõko mana apotoimo htaka.

Kormã mẽ kamã ixpata ã ate inhmã axihtỳx xà hkwỳ nhõrta o pa mẽ htãnopxar mex o ri mẽ hkôt ixpa. Jakamã nhũm mẽ ri ixkôt amnhĩ nhĩpêx o pa. Ãm Jut Kariot pix koja mẽ hkĩnhã tanhmã amnhĩ tomnuj to nẽ hapêx. No ãm ra akapẽr ã kagà kot hkukamã ã kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr ã harẽnh xàja kôt koja ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ hapêx.

Itixi ninoakata nauakasaaki, ninĩkatana ninoa pite uãkaã, piposotiireẽ. Ninoa notamoni pisikakini ninĩkatapitika. Kona ãtika nomaiãta. Xotasinoka pĩpinanaka, kotxi pĩpinanakakani ãkiri itxaua iua. Ipĩpinanaka, kotxi kitxakapirĩka Teoso sãkire iõkatsopatakori sãpiretapekari ikara apokini apisapanika.

Ijipyay, xirâ anaym eagâmo watay, on-honrugue tâensemo keankâ urâ. Asaemo ewy tokalâ kulâ keankâ ynynâba ini. Âunâry awo wâgâ iweniby aralâ keankâ aidyly, aise kehobyry aralâ.

Wapyr hereko mehe amonokatu wanereko ihe wà, taꞌe eremur nekàgaw ihewe ne xe. Nazuka kar kwaw tuwihaw wanupe ihe wà. Numàno kwaw herupi wata mehe wà. Xo pitài zo uhem ihewi aꞌe, taꞌe zeꞌeg kwehe arer umumeꞌu heàmàtyryꞌymar romo heko àwàm aꞌe xe.

Haꞌe gui xee ma haꞌe kuery reve aiko teri jave xee ae ranhe apena aikovy nderery poꞌakaa xere remoĩ vaꞌekue rupi. Xee aepy ramo neĩ peteĩve nokanhyi, okanhy ꞌrã vaꞌekue eꞌỹ vy, kuaxia para re oĩa ojeupity aguã.

Niɡ̶ijo maleeɡ̶ejote miditaɡ̶a digoina iiɡ̶o, jotetetibigiwaji jatika nimaweneɡ̶egi Ǥaboonaɡ̶adi. Niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi ananajicitediwa, ja idoweditelogo. Codaa aɡ̶ica ananiaditice, ijokijo niɡ̶ijo baɡ̶akaa aniatagigi, niɡ̶ijo anakaa dinibikota maniatagigi, eotibige me jinataɡ̶a niɡ̶ijo aneeta Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶a niɡ̶icota.

Jiruvame g̃a pyri ji g̃a nderekokatui jipi ndepopoakarimo. Ejipopoakara jitehe nde erembuhu ji ve nohõ, ei ga ga pe. A'a'ngu ji g̃a nderekovo jipi. A'ero po ti g̃a nhaporemo ndopo'rui hahyva'ea nehẽ, ei ga. Gaha jate po ti opo'ru hahyva'ea – kiroki ga garekote'varuhua gahoag̃wama hahyva'ea ruvihava pype. Opo'ru tuhẽ ti ga nerembikwatijarukara – kiroki ikwatijara ga mombe'u nhog̃wenonde hako, ei Jesus'ga ga pe.

Isỹ ag mré nĩn kỹ sóg ag jy nĩgãn tĩ, ã jykre ki, ã tỹ inh mỹ ũn vin mũ ẽn ag kar jy, fag jy ke gé. Ag ki rĩr há han inh, kỹ ag kã ũ tóg vãfor ja tũ nĩ. Ũn pir tóg hã ra vãfor kỹ nĩ inhhã, hã ra tóg ti to rán kỹ nĩ, ti tỹ nũgme ki kutẽnh ke ti, hã kỹ ti tỹ ki kutẽnh ke nẽ ha.

Hendive xe aime jave ko yvy ári, anhangareko hese aiko-vy nde réry-py, ahexa uka íxupe vaꞌekwe-py. Anhangareko porã hese aiko-vy. Avave ndaxe rejái oho-vy. Peteĩ vaꞌe moꞌã xe reja kuri oho-vy. Xe irũ tee eꞌỹ vaꞌe upéa anhaygwasu rembieraha. Yma hekorã omoĩ vaꞌekwe kwatia-rehe. Upéa-gwi hembihaikwe-rami naxe moirũvéi-ma ãy.Sl 41.9

Tiiboho‑wana rarewãhãu ani òraru‑ki reyrubunymahãre, wadee tewahinyteki. Timy heka reõnonyõhyyre ijõ, sohojile tahe reõnonyre. Juhuu dori Ritidỹỹna roire ijõ sohojiõ ariõnonykremy. Ihyy tahe reõnonyre, Judasi Isariò õnodỹỹduhyymy rarekre.

—ꞌGã pype tekou je ꞌgã aꞌgwau mamaꞌe tywer awi. Tejeupe ene epãjẽ muawer imũ etee futat je ꞌgã aꞌgwau. Nokaꞌjami ꞌga amũ je wi. Majepeja ꞌga etee te ajee jeremiayuwa ꞌga naje rerowiari. Nitywi ꞌga amũ je rerowiarukararũmũ ꞌga upe. Tata pe oo maꞌe ꞌga wejue te. Ymã te ꞌgã kaꞌarana kwasiari inuga ꞌga ree rakue. Aꞌeramũ nipo tata pe ꞌga o re kaꞌarana mogytaara ꞌgã ꞌjau “aꞌjea futat raꞌe. Mamaꞌe aꞌje are ꞌgã kaꞌarana kwasiari inuga rakue”, ꞌjau nipo ꞌgã— ꞌjau Jejui ꞌga uꞌama ꞌUwa ꞌga upe.

Pykakam me kum akĩnh kêtjamẽ ro'ã ar ibari ne ba akukwakam me utàn ar meo iba. Aje ikôt me kamẽnhja ne ba me utàn ar meo iba nhym 'õ biknor kêtkumrẽx. Ikôt ba djwỳnhbê Djuda pydji ne axwekumrẽx. Pydjibit dja arỳm akuno. Amrẽbê me ikukãmãre kute 'ã pi'ôk no'ôk kôt dja akuno.

Toꞌ yarakkîrî wanî ya, toꞌ koꞌmannîpîꞌpîuya, ameruntîri ke. Mîrîrî ameruntîri antîrîꞌpî ke toꞌ koꞌmannîpîꞌpîuya. Moropai anîꞌ atakaꞌma pra man, tîîse tiwinan neken aatakaꞌmaton. Innape awanîꞌpî, amaimu eꞌmenukasaꞌ yawîrî aatakaꞌmaꞌpî.

'Ũkxip yõg xop mũtik, tu nõm hãg teheh, tu' pẽnã max. Xatek ka'ogãhã', hã kaxĩy 'ãte nõm hãk teheh, tu nõm xaxok 'ohnãg, yã' kuxa mãm kux putup'ah, pa yã tik puxet xaxok. Yã hõmã 'ũhittap Topa yõg tappet te: “'Ũxaxogãp-tup yãp-xet”. Kaxĩy. Hã kaxĩy 'ãte' xaxok tik puxet.

— A'õbacaap cuk adi eg̃ũm owebe. Õn ixeyũ xe bima, a'õbi ma juk adi ag̃ og̃uy cekay ip itabucap epereap puxim. Ka'ũma ma ixeyũ'in oibu'un okay. Pũg̃ acã oibu'un- -jetabucap epereperemxi acã. Apẽn ixe jetabucap o'jepere iap ibararak opop Deus ekawẽntup pe. Ig̃odup ekawẽn tag̃ jetabucap jepere g̃asũ — io'e.

Sa mahang ỹ hawät noo gó, ỹ mo nꞌaa jesu bong a hejój me, hã ỹ manoo doo me. Dooh hꞌyy kawareem pé nesaa do hã. Jããm hẽ sét hẽ nesaa do hã hꞌyy kawareem. Karejãã do panꞌaa né tii. Ti tawén hadoo, a kyy kerih do kametëëh hyb nꞌaa.

Yxau³yai¹na¹hĩ¹na², a²nũ²a² ũ³hũ¹san¹tũ̱³ka̱³txai²na² ã³non²ta³kxain¹to³hxai²na¹tai¹ti²ti¹. Wxãi²li² nũ̱³kxũn³khai¹nxi¹lxi¹. Nxĩ¹nha²kxai³, nũ̱³kxũn³ti³hit1san¹kxe³su² ã³non²ta³kxain¹to³hxai²na¹tai¹ti²ti¹. Hai³txi³ a²ta³a² hxi²ka² sa²so¹kxi²nẽ³lhxã³ tĩ̱¹kxi²nẽ³te²la³ yũ²nxa³i¹. Yxãn¹ta¹, ka³na³ka³na³jah¹la² so¹lxi³ tĩ̱¹kxi²nẽ³na³li¹. A²nxe³jah¹la², kxã³nxai³tã² Wĩ³na² ĩ³nxai²na² ha³te̱h³nxã³nxa² ũ³wha²li¹ti³hi¹tin¹te³nah¹lxi¹: “Jah¹la² ĩ³xa̱n³ta³kxai¹nĩn¹ju³ta² yxau²sa²tẽ³ain¹tu¹wi¹.” Ta¹hxai²ti³ai¹ti²ti¹. A²nxe³jau³xau³hxai²tẽx1ta² jã¹nxe³sxã³, ye³jen¹na² ka³na³ka³na³jah¹lai²na² so¹lxi³ ĩ³xa̱n³ta³kxai¹nĩn¹ju³ta² yxau²sa²tẽ³ain¹tu¹wi¹.

Matyakekoneharenai koni notyaonita ekakoaha hoka nokaxaikoahene hijitere kakoa. Hiso atyo nokoamaniye hamokahene hoka waiye nokaxaikoahene hoka maisa hatya hekoti halakijita hawenane hiyaotyakira xema maniya. Hatita taita atyo halakisa hatyakekone, hamawenekoaretyaka xetare terota hoka. Etahi akiti atyo kaxairatyaka Iraiti Waiyexe nanekoa hoka aokitere akereta kawenatyaka maheta hoka halakisa hatyakekone.

Vakadiania ohojana oadani va'ora oakadava'ahaha'oadahaki adani ionini danoki hora ino'avini hi'ikia. Va'ora oakadava'avini oadani kodiania akamadaki ada hoarana ka'oa. Iathini kapapirania vara bivani'ajora'iki ada ovari. Ibavi Jaharika'oakia okhana mani ida bana kodiania anakamadana hija, oniani ida ivava'isohihijoravini nanamithani hija kidiania.

— Uta situk ziknakaraze kytsa kaharere bo hyỹ ziknakaranaha. Uta ziknasipokzitsiki iwatsahi kahumo sispirikporẽtsa. Myzubaha abo mysioktyhyryk. Estuba zuba katuk ba ziokty atakta batu isopyksapy. Atakta batu imysapy nikara iwatahi ba ziokty. Botu apapeu humo ziwatahaka niy. Nawa batu isopyksapy nikara, botu papeu humo ziwatahaka atsatu nikara.

Papai uheĩneꞌen iꞌatupyꞌasetpiat turan esaika wo atiꞌatukawiano torania uhemiitꞌin. Yt wẽtup ok i uimohey hap waureꞌe hat wo topyhuꞌat maꞌato mekewat hoꞌowasat rakat uimohey ran hat waure hat miꞌi ti tonug hap ewy ti raꞌyn uiwaure are. Aikotã saꞌawyꞌiwuat miwan henoi hap ewy ti raꞌyn uiwaure toꞌuhu hap ewy tutunug miꞌi tã. Maꞌato iraniaꞌin torania atiꞌatumoheg kahato ehay wo are e.

Koeku ámbeyea xapákuke ne pénenu kutípeonu, undíne koyonôa ya xinákoke. Ngóyonoa maka hákone ikorókovo váhereke. Énomone ákoino ápahuina yonópoti ipihóponovokutike xapákuke, ákoti itukápa neko póhuti itûkoheovoti koeku hókeonu, enepone motovâti pahúkopeokonoya. Kó'inokeneye, koati kousókovoti neko kúxoti yutoéti ya yemó'uke.

A'ti nukúkãpɨre yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ̂ o'ô'kãrã me'ra niîgɨ, mɨ'ɨ̂ tutuasé o'ô'ke me'ra naâre ko'têwɨ. Neê ni'kɨ́ bahuriótiwɨ. Ni'kɨ́ di'akɨ̃ too dɨpóropɨ bahu dutí'kɨ weeró noho niî'kɨre bahuriówɨ. Mɨ'ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ niîro nohota naâ ohâ'ke keoró wa'âro weé'.

Cay pachäćhu paycunawan caśhäcamá, lluy umäśhayquicunäta munayniquiwanmi ñawilläćhu uywalá. Manamá jucllanpis chincalachu sinu'a chay shimiquićhu nishannuy lulacacunanpä camacäśha cananpä unanchäśhancällamari.

Ĩ'rata 're ĩ̱nhamra za'ra mono ré, wa tô uburé te 're 'madâ'â pese za'ra, aiwaihu'u pese zarina, ĩ̱wi 're si'utõrĩ za'ra mono tõ da, duré ĩ̱nhib'a'uwẽ u'âsi 're nomro mono da. Misire ma tô simini. Ĩ̱nhib'a'uwẽ uptabi hã 're morĩ õ wa, ma tô asimiroti hã tirẽ. Duréihã poto õ ré, ma tô õhõ ãma ĩbaihâ na rob'ui'éré siro, wahi'rada hã. Ãhãna ma tô oto sina uwaimra, õ hã.


Seromaroro ytõko ase oya. Morara exiryke morara ãko ase taro ro jahtao, tãkye ypoe toto ehtohme yronymyryme.

Tã na pa ra akupỹm awỳr inhnojarêt kaxyw jakamã na pa ixte tokyx mẽ rer mã xwỳnhjê ho awỳr o xa. Kormã mẽ hkôt ri ixpa ri. Mẽ kot inhmar nẽ ixpyrà nẽ hkĩnh nẽ hamakêtkati nẽ ri pa kaxyw.

—Uatxa nota sipeka pitemoni. Ikara atoko itxa nisãkire kãkitikata nauapanika ninakasaaki, nota poxokoni ninoa ãkixinire auini ĩkapani.

— Inepa ise eydâ matoam udâly. Tarâ xirâ anaym wawyly ara, ynynonro modo xurâem agâ auguely, nâjityembyra itomoem, tytyremba wato ara, imâem kehoem iomarumo nidâ.

Tàritykaꞌi aha putar nepyr ihe nehe kury. Amumeꞌu ko maꞌe teko newe ihe, wanuwa rupi ihe. Aꞌe rupi hurywete putar tuwe upyꞌa pe henu mehe aꞌe wà nehe.

Aỹ ma xee aa ta ma ndea py. Haꞌe rami xeayvu ko yvy re aiko teri reve, haꞌe kuery re xeguigua vyꞌa oĩ aguã opa mbaꞌe py.

Pida natigidawaanigi jeɡ̶ejigo makaamitaɡ̶a. Ejitece niɡ̶inoa yotaɡ̶a maleeɡ̶eetibige niɡ̶ina iiɡ̶o, amaleeɡ̶aɡ̶a niɡ̶ina anoniotici eliodi me ninitibigiwaji digo aneji me idinitibeci.

—Apĩ, kiro po ti ji hoi nde pyri a'ero nehẽ, ei ga. Poa nhaporemo ji ei kiro g̃andovaki jihoa renonde tohoryory hete ti g̃a. G̃andoryhetea po ti jiroryhetea javijitehe nehẽ, ei ga ga pe.

Ũri sóg ã kukãm kãtĩg mũ, hã ra sóg ver tag ki ag mỹ kãmén mũ, ti tỹ ag mỹ sér tĩ jé, ti tỹ inh mỹ sér tĩ tag ri ke tĩ jé, ag mỹ.

—Koꞌánga aheja-tama ko yvy aha-vy nde ereiko ha-py. Ha aime jave katu kóa xe nheꞌẽ amombeꞌu íxupe kwéry ovyꞌa hagwã. Xe avyꞌaha-rami aipota ovyꞌapa hikwái.

Ka tahe arakre arora‑ò. Tii heka inyõ rarybemahãre ibutumy wadeysana iworeny‑ò ralòmyhỹkemy.

—Aꞌereꞌereꞌi futat je oi ene pyri. Aꞌeramũ je ꞌau tekouwe aipo ꞌjau enee ꞌgã nemianuwauwe, ꞌgã makuꞌiawamũ. Afutat je ꞌgã kuꞌia tejeꞌjawe.

Be, jakam ne ba arỳm awỳr idjàbir 'ỳr. Pykakam ar ibari ba amã ikabẽn ja jarẽ. Me kute amã ikabẽnja mar kadjy ba amã arẽ. Dja me kuman arỳm mrãmri ikĩnho kĩnhkumrẽx.

Tarîpai uutî sîrîrî aapia, moropai mîrîrî warantî tauya tarî siꞌma inkamoro upemonkonoyamîꞌ atausinpatoꞌpe kureꞌne, mîî pîkîrî pra. Uurî atausinpa warantî toꞌ atausinpatoꞌpe.

Hõnhã 'ã hak mõg putup. Tak, 'ãte 'ãmũtik hãm'ãktux hõnhã, puyĩy' kuxa mãm xop kuxa hittup xexka' 'ũgkuxa hittup putuk.

— Bay, g̃axĩn ma'g̃uto ocepit ekay — io'e Jesus. — Ijoce bima bit õn kawẽnwẽn ewebe onze beayũ beam ixeyũ mucokcok am ocokcokap co'i. Obu'u icokcoksũ ãm ip. Obikuy icokcok cĩcã ãm ip ocokcokap co'i — io'e.

Hỹỹ kä da, dooh sa mahang ỹ awäd wät bä kä. A wë da ỹ basꞌëëg kän. Badäk hahỹỹ bä ỹ bawät nä bä ỹ herꞌoot nä ta tii, ỹ tsebé do baad sa hꞌyyb gó tabawät hyb nꞌaa.

Ye³jen¹na² yxaun¹tãu³a¹ ĩ³xi²na¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹, hĩ¹na¹, yuh³xai²nãn¹ta³ko³xai²na² yxau³na¹hĩ¹na¹, txa²nũ̱³ka̱³txai²na² a²yen³nãu³a¹ yxau³sxã³ txa²wãn³txai²na² ĩ³ye³kxi¹nxa²ha¹i¹. Na¹kxai²nãn²tu̱³, a²nxe³tũ̱³ka̱³txai²na² ain³kxi²sain¹sxã³, wi¹lxon³kxi²ta³lun²sa²kxa² yã¹nxe³si¹hai¹na¹jau³su² e³a¹i¹.

— Kalikini notyohetehena hinali xeta. Hekota halitinai koni notyaonita hoka exe akiti noxakai noxaotyakiriharenai hiye, kasani ihalahare tyaonaha naokita hoka.

Hari. Ivahojaki kania ookha'ianaki bana ho. Ija'ari vakadiania ohojana oadani, vara ovani'a'iki hida oathi, hihavija kaimoni ida kodikhaiini oipohina vava'i bodinia.

Abatu abo piksizo. Zinymyrykynahatsa situk abo mynapamykysoko. Kaharere humo sakurẽtsa moziknaha. Uta kakurẽta asa kino niwatihi kawatsa sakurẽtsa moziknaha. Sakurẽtsa babatsa mysitsihikik!

Papai koitywy areto i raꞌyn ewawi miꞌi tupono meiũwat uiꞌe hap ahenoi kahato uimohey haria pe iꞌatumowepit hamuat. Atikyꞌesat kahato uiwepit hap ewy topyhuꞌat iꞌatupyꞌa pe yt areĩneꞌen i mesuwarote hawyi. Iꞌatumowepit hap sese atikyꞌesat Papai are e.

Kó'oyene, mbihópotinemo xikóyoke, itea kó'inokeneye ra yûnzo kó'oyene koêkuiko ámbeyea yara kúveu mêum, motovâti yupíheovo hána'iko úhepeko isóneu ne ínzikauhiko, kuteâtimaka koêku ne úhepeko inzóneu.

Ni'kâroakã yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ tiropɨ wa'âgɨ weé'. Yɨ'ɨ̂ a'ti nukúkãpɨ niîgɨ, mɨ'ɨ yeé kitire werêwɨ. Teeré tɨ'órã, naâ yɨ'ɨ̂ weeró noho e'katiáto niîgɨ werêwɨ.

“Canan cusca cananchicpämi cutiyämú. Cay pachäćhu caśhäcamam ichá caycunacta mañacamú cushicuynïwan sumä maćhaycälinanpä.

Ãhãna bâdâ hã romhuture di oto, ãma atẽme ĩ̱morĩzé hã. Ãme ĩ̱nhamra ré, wa ãne aima mre, te te ĩ̱wapari za'ra wa, ĩ̱sine robzei u'âsi 're nomro mono da.


Onekarohpyry ekaroase eya xine. Morara exiryke mã toto zehno jenetupuhpynomo, tysã xine pyra toto exiryke, ysã toehse toto exiryke.

Na pa pre ra mẽ kãm akapẽr jarẽnh ry nẽ nhũm mẽ ixpyrà nẽ akôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o ri pa. Jakamã nhũm hte mẽ kêp ixkwỳ hkêt xwỳnhjaja tee ri ja hã mẽ omu nẽ axtem nẽ kãm mẽ hkurê nẽ. Nom mẽ kêp mẽ hkwỳ hkêt jakamã na htem ã mẽ kamã gryk anẽ.

Nisikapekari pisãkire ninoamoni, ininiãkara nisãkire mauiãkani omanatana ninoa, kotxi nisãkire auiãkani ĩkorapokoriti auakani !itxaikauana ninoa. Iua atokotxikana kona ĩkorapokoriti auakarino nota.

Eyanmo kâengatuhoem amyguehobyry segatu. Tâinwânse asaemo. Ynynâbaom modo adiendyse ato, adiendyse inkâba asaemo, ynynâbaom modo anhekyly, agânhedyseba wato ara lâpylâ. Awylygue, ynynâbaom modo izepa idylymo.

Naiko kwaw teko ko ywy rehe har ài ihe, taꞌe aruzar nezeꞌeg ihe xe. Heremiruzeꞌeg aꞌe wà no, wiko ihe ài aꞌe wà no, nuiko kwaw neàmàtyryꞌymar ko ywy rehe har wazàwe aꞌe wà no. Taꞌe weruzar nezeꞌeg aꞌe wà xe. Aꞌe rupi teko naꞌiakatuwawahy kwaw wanehe aꞌe wà.

— Haꞌe kuery pe ndeayvu aikuaa uka ramo yvy regua kuery ndoayvui, mbaꞌeta yvy regua eꞌỹ ikuai, xee rami avi.

Ja jajigotiogi ɡ̶adotaɡ̶a. Odaa niɡ̶ina oko anida aneetege niɡ̶ina iiɡ̶o ja neleɡ̶etedipi, leeɡ̶odi niɡ̶ina anoniotici aɡ̶aleeɡ̶ica aneetege niɡ̶ina iiɡ̶o, digo aneji me diɡ̶ica anejitege niɡ̶ina iiɡ̶o.

Amombe'u ji nenhi'ig̃a g̃a pe jipi, ei ga. A'ero nearõe'ỹve'g̃a noarõhetei g̃a. A'ereki g̃andeaporog̃ita ko nearõe'ỹve'g̃a ndeaporog̃ita ja rũi, ei ga. G̃a ko ji javijitehe a'ero. A'ereki jireaporog̃ita ko nearõe'ỹve'g̃a ndeaporog̃ita ja rũi no, ei Jesus'ga ga pe.Igwete ga ei Tupana'ga pe g̃wemimbo'ehara'g̃a mombe'gwovo:

Ag mỹ sóg hur ã vĩ kãmén. Kỹ ũ tỹ inh ki ge tũ ag vỹ ag to jũ mũ, ag tỹ tỹ ag mré ke tũ nỹtĩn kỹ. Inh pi(jé) tỹ ag mré ke nĩ géꞌ, ũ tỹ ag to jũ mũ ẽn mré.

Ne nheꞌẽ amombeꞌu-ma kuri íxupe ha teko rei katu ndaijaꞌéi-ma hese. Teko rei reko-rupi aiko eꞌỹha-rami, xe irũ ave ndoikovéi-ma heko-rupi. Upéa-gwi ndaijaꞌevéi-ma hese teko rei.

Jiarỹ arybe tamyreny rewahinymahãre. Bede mahãdu iny dori terarenyre, tiiboho bede mahãdu iny aõkõ roireki. Iwese jiarỹ bede ludu hãbu aõkõ rare wese.

Enejeꞌega je imomeꞌwauꞌjauꞌjapa ꞌgã nupe ꞌgã nerekou. Je najereaꞌaraꞌuweri mamaꞌe tywer are. Jeremimuꞌefera ꞌgã nanẽ weaꞌareꞌemamũ mamaꞌe tywer are nũ. Natejerowiareꞌema ꞌgã ꞌjawe etee rũi ore jemogyi mamaꞌe tywera apou. Aꞌeramũ nipo enejeꞌega rerowiareꞌema ꞌgã oporomutareꞌemamũ ꞌgã nee ꞌgã jemogyramũ.

Arỳm me kum akĩnh kêtja kum gu banhõ me kurê. Be, mỳkam? Bir, nã bãm memã akabẽn jarẽ nhym me arỳm tu amim markumrẽx. Ne kam arỳm ate mebê amijo ba. Me kum akĩnh kêtjabê amijo ba. Ije ate mebê amijo iba kôt ne me ate mebê amijo ba. Kam ne me kum akĩnh kêtja kum gu banhõ me kurê.

Anekaremekîꞌpî ekaremekîꞌpîuya toꞌ pîꞌ. Moropai non po tîîkoꞌmansenonya tewanmakon pe toꞌ kuꞌsaꞌ, maasa pra tonpakon pe pra toꞌ wanî yeꞌnen, uurî warantî, tonpakon pe pra.

'Ãte yãy yõg xop pu 'õg hãm'ãktux hõm, ha' kuxa mãm hok xop te' kuxa mãm xop putup nõg. 'A' kuxa mãm hok xop'ah nõ'õm, yãg mũn putuk. 'A' kuxa mãm hok xop yõg'ah 'ũgmũn.

— Ekawẽn cuk adi og̃uwẽnuwẽn cebe ip. Ekay'ũmat ekukuap puxim g̃u õn jekukum. Ixeyũ dak ekay'ũmat ekukuap puxim g̃u jekukum. Imẽnpuye ixeyũ kay itakoma o'e ip itabut'ũmayũ, ekay'ũmayũ — io'e.

Ỹ anꞌoo däk sa hã a kyyh. Badäk hahỹỹ hã habong do a hã hꞌyy kanaꞌeeh do kamajẽ däk sa hã, sa wób ranahado bong do hyb nꞌaa, sa see ỹ nahadoo do hadoo né tii.

Txa²nũ̱³ka̱³txai²na², Wĩ³na² ĩ³nxai²na² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³hain¹to³hxai²na¹tai¹ti²ti¹. Ai¹na¹ha²kxai³, yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txai²na² hi²sen³su² yxo²kwĩn¹kxain¹na³li¹. Yxo²kwĩn¹kxi²sain¹kxa² yã¹nxain¹na³li¹. Nxe³ju³ta², Txain²txi³ yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txi³sin²nxa³ha²kxai³, txa²nũ̱³ka̱³txain²txi³ yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txi³sai¹nxa³ha²kxai³, ya³sain¹na³li¹. Nxe³ha²kxai³, yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txai²na² yxo²kwĩn¹kxi²sain¹sĩn¹na³li¹.

Noxakai hiraine ihiyeha hoka matyakekoneharenai kirawanahene, maisa hatyoha akerexeha xini hoka. Noxaotyakiriharenai atyo maisa matyakekoneharenai akereta xini, exahe natyo hoka maisa matyakekoneharenai akerexe xini — nexa Jesus.

Kodiabi'i, va'ora onanamitha'iki adani oipohina kadavarania, hofori vihira kaimoni, oniani ida ira vanofiriki va'ora vakaimajaharavini hija. Oipohina vakadiva'ibodivarani fori hirihi ida ira vanofiriki vakadiva'ibodivarani, oniani ida oipohina-ra va'ora vakaimajaharavini hija. Onivani fori ohija jaboni. Ni-kodiva'ibodivarani vakadiva'ibodivarani fori hiki.

Aharere botu sibo iktsasoko. Kasopyk humo sispirikpobyitsa meky watu sisopyk. Katuktsa niwatihi. Asahi sispirikpobyitsa sopyk humo meky watu mykaranaha. Iwatsahi sispirikpobyitsa katuktsa humo tahakyrikinaha. Mekywatsa humo sispirikpobyitsa tahakyrikinaha.

Ahenoi raꞌyn ni eko uhemiitꞌin me Papai. Eko ewy ti raꞌyn tukupteꞌen iꞌewyte uiꞌewy teꞌeruwanẽtup are. Miꞌi pote yt imohey haria i yt iꞌatuwese hin i ahete katupono yt iꞌatueko ewy hin i urutukupteꞌen Papai are e.

Ngoyúhoinoanehiko yemó'u, yoko itúkovone púvonehiko xâne ákoti exápi yara kúveu mêum vo'oku ákoyea akútipaseahiko, kuteâtimaka ákoyea angútipaseahiko neko xâne.

Mɨ'ɨ̂ werê duti'kere naâre werê turiawɨ. Naâ yɨ'ɨ̂re ẽho peó tĩharã, yɨ'ɨ̂ weeró noho niîma. A'ti ɨmɨ́kohokãharã weeró noho wãkûti, naâ weeró noho weesétitima. Tohô weérã naá kẽ'rare masá ĩ'yâ tu'tima.

Paycunacta willacuyniquita willaptïmá cay pachäćhu nunacunaca ćhïnipapäcula. Chay uyalicücunäpis nï ya'apis manam cay pachäpächu capäcú.

Ĩ̱siré 're nomro mono ré, wa tô te tãma 're asadawa wasu'u za'ra, uburé. Wa hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ 're ĩ̱morĩ õ di. Tane ã norĩ hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ, 're nomro mono õ di duré. Taha wa, ma tô ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã ĩ̱siré te te 're 'ruiwapari za'ra.


“Aroko toto taroino,” kara ase oya Papa. Yrome ewomako toto joroko tamuru toto onyryhmara ehtohme.

Tã na pa ã mẽ ho awỳr anhỹr o xa. Nom mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjê hkàx ã mẽ pa kaxyw na pa mẽ ho awỳr kêt nẽ. Koja mẽ arĩ mẽ hkôt ri pa. Nom mẽ uràk nẽ amnhĩ tomnuj o pa pumaj na pa ã mẽ ho awỳr anẽ.

Nimisãkiretai pinĩkatinina ninoa, Satanasi mamaĩkakanina ĩkapani. Kona ninirekari mauikareni sauaki auakasaakina pimakatxakinina.

— Pabai, ynynâbaom modo duaypa mâentyhomoem kâenkadaymba urâ. Diaburam nâdynanâoba itomoem xuahurumoem ikâ wao, uguely olâ.

— Eraha ywy wi nepyr tàritykaꞌi ne wà nehe, naꞌe kwaw newe, Tupàn. — Emonokatu ikatu ꞌym maꞌe iapo har wazar wi ne wà nehe, aꞌe newe.

Haꞌe kuery ko yvy gui reipeꞌa aguã reꞌỹ ajerure, haꞌe rã teko vai gui repena aguã.

Ajipokotaɡ̶awa daɡ̶anoɡ̶aaticogi niɡ̶ina iiɡ̶o, pida jipokotaɡ̶awa motetenitibigiwaji, adowetiteloco, atamaɡ̶ateenitege nimaweneɡ̶egi niɡ̶ijo ane abeyaceɡ̶egi, diaabo.

—Apĩ, ji nda'ei nde ve: Eroho ti g̃a yvya hugwi, ei ga. Nahã ji ei: Ereko katu ti g̃a Diabo'ga ti tombo'eyme g̃a okote'varuhuva'ea rehe, ei Jesus'ga.

Hã ra sóg ã mỹ: “ha ag jé prẽr,” he tũ nĩ, “ag tỹ ga tovãnh jé,” he tũ sóg nĩ. “Nén-Kórég jo ag jy nĩgãn nĩ,” he sóg mũ ã mỹ.

“Eipeꞌa katu íxupe heraha-vy ko yvy-gwi” ndaꞌe moꞌãi nde-vy. Haꞌe-ta ae, “Eresende katu íxupe. Anháy reko eꞌỹ-rupi oiko hagwã eresende katu” haꞌe-ta ae nde-vy hese kwéry.

Bede‑ribi tarasamy aõkõ heka adee rexitòenyreri. Urile ibina bina widỹỹ‑ribi biyrubunykemy.

Eroo jeremiayuwa ꞌgã je reewe ꞌawa ywy awi, naꞌeaꞌuweri je enee. Eaꞌgu ki ꞌgã mamaꞌeukwaawa ꞌwyriar awi, aꞌe te je enee— ꞌjau Jejui ꞌga oporogytau uꞌama ꞌUwarete ꞌga upe.

Djãm ije amã, “Me kum akĩnh kêtja bê dja ga amim gu banhõ meo wabi”, anhỹrmã? Kati. Dja me arek me ro'ã ar ba. Dja ga mã me utàn ar meo aba gê gu banhõ me ja me axwe kôt axwe kêt.

Sîrîrî pata yapai toꞌ moꞌkakî tauya pepîn. Tîîse esatîuya toꞌ koꞌmannîꞌkî Makuiya toꞌ yapisî namai.

'A 'ãte xa tuk kax'ah, xayĩy yãy yõg xop mõy 'ũkuxa mãm hok xop kopah. 'Ãmhok, 'ũmõy hok. Pa 'ãte xa tuk kax, xayĩy nõm pẽnã max, puyĩy Hãmgãyãgnãg nõm pop hok.

— Bay, “Okay itabucayũ juy etujujẽm ipi dag̃wi,” i'ũmg̃u õn pit e'em ewebe. “Ixeyũ juy eg̃uxipan ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ kukukat xewi,” i õn pit e'em ewebe — io'e.

Dooh ỹ etsꞌẽẽ bä mabasog hõm hyb nꞌaa badäk hahỹỹ bä habong do sa mahä̃nh. Jããm né hẽ ỹ etsẽẽ a hã, mamo nꞌaa jesuu hyb nꞌaa Nesaa Do Yb mahä̃nh.

Ha³lo²ai²na², txa²nũ̱³ka̱³txai²na² sa²so¹sxã³ ũ³ho¹ain¹si¹nxa²ha¹jau³su² ĩ³ye³kxi¹nxa²hxa³lho³li¹. Yxãn¹ta¹, ĩ³lxi³thi¹nxa³jah¹la² a²si³yxau³ka³txa², Sa³ta³na²jah¹lai²na² txa²nũ̱³ka̱³txai²na² ã³non²ta³kxi¹txai¹nhẽ³li¹. Ye¹nxa²ha¹i¹.

— Maisa hiyehenahitene halitinai konita naokare. Kasani hikaxaikoahene Tihanare xoalini hare iniyalahare nonitata naokita.

Kodiabi'i, ni-ira okanikhariavini hiki ida va'ora ianivini ira vanofiriki vahararana. Ira okanikhariavini hiki ida va'ora iakadava'avini Jahari va'ora namakhanirara kaimoni.

— O kazo “katuktsa mybarawy ekze ka ba ziksiokty” Katuktsa mybarawy ezektsa humo tysipokzitsikikta kazo! Hyrikoso sapybara pehatsa Satanas inarokota katuktsa ipokso sipybyrẽtsa iwatahi tysipokzitsikikta, katuktsa ikia hi tysipokzitsiki.

Papai etiꞌatuꞌywyk o uhemiitꞌin yt aimohey i haria pyꞌasetpyi yt are i. Ahẽtup epe maꞌato o etiꞌatuꞌywyk o uimohey reꞌym haria porekuat ahiag po pyi uhemiitꞌin are ahẽtup Papai. Atikyꞌesat kahato mesuwarotiaria pyꞌasetpe tukupteꞌen aru ahemiit iꞌatumuꞌe ahetiano hanuaria wo Papai are maꞌato tukupteꞌen yt nakuaria i pyꞌasetpe turan etiꞌatumoesaika ahemiitꞌin esaika hamo wãiꞌe hamo yt naku i nug haria iãꞌãg hap pupi are e.

Pai, haina embemópiti viyópi yara kúveu mêum ne kutipónutihiko, itea embemópiti kéyonoyihiko motovâti ákoyea íkarakapu váhereke,

“Naâre, a'ti nukúkãpɨ niirã́re mɨ'ɨ̂ tiropɨ miáaya”, niîgɨ meheta weé'. Wãtî pe'ere ka'mú ta'aya niîgɨ, tohô niî'.

Chaynu captinpis, manam cay pachäpi julunayquipächu mañacuc, sinu'a cay mana allincäpi licaycunayquipämi.

Ãne te ãma aima wasu'u za'ra õ di, ĩ̱zazei'õ'wa norĩ wi, ãma asitẽme waibu da. Wa'uburé wi, ĩwasété uptabi wi, ãma 're asisaprĩ u'âsi za'ra mono da, wa ãne ãma aima wasu'u za'ra.


Jenetupuhpynõ sã pyra ase. Morararo mã jenetuputyhpõkomo, jenetupuhpynõ sã pyra mã toto.

Mẽ kêp mẽ hkwỳ hkêt. Axtem mẽ kot amnhĩ nhĩpêx. Te mẽ kot mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx pyràk jakamã kê mẽ amarĩ mẽ hkôt pa htã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx kôt amnhĩ nhĩpêx o pa hkêt nẽ. Ãm pahkôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o pa.

Ĩkorapokoriti auakani !itxauana. Nota iua atokotxikana.

Ynynâbaom modo adiendyse ato agânhedyse inkâba urâ, arâ lâpylâ asaemo adiendysebamo awyly.

Naiko kwaw neàmàtyryꞌymar ywy rehe har wazàwe ihe. Heremiruzeꞌeg aꞌe wà no, wiko ihe ài aꞌe wà no. Nuiko kwaw amogwer teko wazàwe wà.

Mbaꞌeta xee rami avi haꞌe kuery voi yvy regua veꞌỹ ma ikuai.

Aɡ̶ica anoditege niɡ̶ina iiɡ̶o, iciagipi me daɡ̶aɡ̶a icata anejitege niɡ̶ina iiɡ̶o.

Jireaporog̃ita ko nearõe'ỹve'g̃a ndeaporog̃ita ja rũi. Na jitehe jireheve'g̃a ndeaporog̃ita ko nearõe'ỹve'g̃a ndeaporog̃ita ja rũi no, ei ga ga pe.

Ag pi(jé) tỹ inh ki ge tũ ag mré ke nỹtĩꞌ. Tỹ sóg ag mré ke tũ nĩ gé, ũ tỹ inh ki ge jãvãnh ẽn ag mré.

Teko rei reko-rupi xe aiko eꞌỹha-rami xe irũ ave ndoikovéi-ma heko-rupi.

Tiiboho tahe wiji ijõ bede witxira ludu roire, iwese jiarỹ rare wese, wahe.

—Naꞌauwara rũi te ꞌã je. Aꞌeramũ je ree ojemuꞌe maꞌe ꞌgã nanẽ weaꞌareꞌemamũ mamaꞌe tywer are ajemogyau ꞌjau. Mamaꞌe esage apo are etee ꞌgã taeaꞌat ajemogyau ꞌjau. Naje rerowiareꞌema ꞌgã ꞌjawe rũi ꞌgã jemogyi— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌUwarete ꞌga upe uꞌama oporogytau.

Me arỳm mebê amijo ba. Me kum akĩnh kêtja bê amijo ba. Ate ije mebê amijo iba kôt ne me ate mebê amijo ba.

Non po tîîkoꞌmansenon yonpa pepîn uurî. Mîrîrî warantî toꞌ yonpa pe pra nîrî upemonkonoyamîꞌ man.

'Ũgmũn 'a' kuxa mãm hok xop yõg'ah. Hã kaxĩy nõm xop 'a' kuxa mãm hok xop yõg'ah kamah.

— Itabut'ũmat ekukuap puxim g̃u õn jekukum. Imẽnpuxim itabut'ũmat ekukuap puxim g̃u jekukum ip okay itabucayũ — io'e.

Badäk hahỹỹ hã habong do a hã hꞌyy kanaꞌeeh do wób nado tii, ta ti see ỹ nahadoo doo da.

Jã¹nxa¹jau³su², txa²nũ̱³ka̱³txai²na² yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txi³sai¹nxa³i¹. Txai²li² yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txi³sin²nxa³kxa² yã¹nxe², ain¹nũn³na³li¹.

Natyo atyo maisa matyakekoneharenai akereta xini, exahe noxaotyakiriharenai hoka maisa hatyonai akereta xini.

Kodiva'ibodivarani fori hirihi ida ira vanofiriki vakadiva'ibodivarani. Onivani fori vihira adani oipohina, vakadiva'ibodivarani fori hirihi jaboni ida ira vanofiriki vakadiva'ibodivarani.

Kasopyk humo ka batu sispirikpobyitsa watsa. Katuktsa kino niwatihi. Nawa katuktsa sopyk humo batu sispirikpobyitsa watsa maha. Mekywatu mykaranaha. Kahumo simysapyrẽtsa moziknaha.

Katupono aheko yt mesuwarotiaria eko ewy hin i raꞌyn. Iꞌewyte ahemittꞌin aimohey haria yt iraniaꞌin wanẽtup haria ewywuat i tukupteꞌen are e.

vo'oku ako akútipaseahiko ne xâne yara kúveu mêum ákoti exápi, kuteâtimaka ákoyea angútipaseahiko.

Yɨ'ɨ̂ a'ti ɨmɨ́kohokɨ̃hɨ meheta niî'. Naá kẽ'ra yɨ'ɨ̂re ẽho peórã a'ti ɨmɨ́kohokãharã weeró noho wãkûti, naâ weeró noho weesétitima.

Rasunpa, manam paycunapis nï ya'apis cay pachäpächu capäcú.

Wa hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ, 're ĩ̱morĩ õ di. Tane ã norĩ hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ niwĩ 're nomro mono õ di duré.


Opoenõme tyriko toto, õmiry etaryke eya xine, zae õmiry exiryke.

Akapẽr pix na mex o mex jakamã koja mẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx o pa nẽ gaa nẽ te pahte amnhĩ nhĩpêx pyràk o amnhĩ nhĩpêx.

Pimakatxakana ninoa pite nakitiakori ĩkapani. Pisãkireẽ pimakatxakana, kotxi pisãkire atão.

Amyguehobyry ara lelâ anidâmo; idânârâ amygueho âkealâ mawânrâ.

Nezeꞌeg azeharomoete ne. Emuꞌe heremiruzeꞌeg nezeꞌeg rehe ne wà nehe. Aꞌe mehe weruzar putar nezeꞌeg aꞌe wà nehe, neremiruzeꞌeg romo wiko pà aꞌe wà nehe.

Eikyꞌaꞌo ke haꞌe kuery anhetẽ vaꞌe rupi. Ndeayvu ae ma anhetẽ vaꞌe.

Atikani anewi niɡ̶ina me iomaɡ̶atiticoace makamoka ɡ̶anepilidi. Ǥadotaɡ̶a joaniɡ̶inaa anewi.

Emongo ti g̃a enhimimbotarimova'ea rehe enhi'ig̃a pyvõ a'itituhẽva'ea pyvõ, ei ga.

Ã vĩ há ki ag kanhrãn nĩ, ã tỹ ũn kuprẽg mũ ẽn ag, ag tỹ komẽr hã ã ri ke nỹtĩ jé. Ã vĩ ẽn vỹ tỹ vẽnh vĩ há tãvĩ nĩ.

Teko rei reko-rupi ndoikovéi-gwi, ipotĩ-magwi eheja katu toiko ne irũ tee ramo. Anhetegwa tee vaꞌe ne nheꞌẽ. Ne nheꞌẽ rendu ramo emoingo katu ne irũ tee ramo.

Arybe‑di tiiboho biòbitinyke, tai ahõrõ mahãdumy rarekre. Arybe dori òbitityhy rare.

—Emogy ꞌgã ejemiayuwamũ. Enejeꞌega aꞌjea futat. Ejeꞌeg imũ ejekwaawukat ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌUwa ꞌga upe uꞌama.

Mrãmri akabẽn katàtkumrẽx. Aje memã akabẽn katàt jarẽnhkôt dja ga amimexo meo mex gê me katàt ar amijo ba.

Inkamoro yenupakî amaimu pîꞌ, apemonkono pe toꞌ eꞌtoꞌpe imakuiꞌpî tîkuꞌse pra. Maasa pra amaimu wanî yairon pe.

'Ãte hãpxe'e 'ãktux, ha tikmũ'ũn te' xupak, tu' yĩpkox pip, tu' mĩy, tu 'ãputuk. 'Ãtep-tup nõ'õm.

— Bay, ixeyũ juy eg̃uwexat soat em ebikuyap tag̃ jekuku'ukayũm. Ekawẽn cocoam cuy ip eg̃uwexat. Ekawẽn acã kawẽn icẽmat — io'e.

Tsyt hẽ mabetyn däk hanäm do ky nꞌaa me, magenꞌaak do ramoo bok hyb nꞌaa. A kyyh né hẽ ti hanäm do ky nꞌaa.

Ai¹nha²kxai³, txa²nũ̱³ka̱³txai²na² sa²hait1so¹txain¹sxã³ a²ẽ¹nãu³a¹, wxa²wãn³txa² a²ya³la³tu̱³khaix1jau³xa² ũ³whi¹tai¹nhẽ³li¹. Wxãi²yã¹nxe³sxã³ wi¹lhin¹ti³hit1txai¹lxi¹. Wxa²wãn³txa² a²ya³la³tu̱³khaix1jau³xai²la¹i¹.

Hiyaotyakira atyo waiyexe, aliterexe. Maika haotyakisa noxaotyakiriharenai hoka waiye tyaonaha hikoamaniya.

Ka'oa hiki ida kadavarani hahavi. Va'ora anigahi bana mahija kadaija'ari ka'oa va'ora inihavini, oniani ida hojai inofikia va'ora kanahojaija.

Aharerebaba wasani my. Aharere tisapyrẽna. Aharere piwabykynahaze ahumo hyỹ mykaranaha. Ikia harere bo zuba hyỹ mykaranaha.

Pywo kahato ti urunãpin En Papai. Taꞌi ehay pywuano ro uhemiitꞌin motypyꞌi En emikyꞌesat ewywuat nug hanuaria wo. Miꞌi tã etunug mote ti aru emiitꞌin sese wo raꞌyn teꞌeropyhuꞌat aiꞌewywuat tukupteꞌen ahemiitꞌin are e.

Peréxahiko ne kutipónuti itúkeovo haxakínovoti ítike ya koeku hókeahiko ne kaná'uti kixovókuti íhae xikóyoke. Yoko yemó'u itukóvo ne kaná'uti kixovókuti.

Mɨ'ɨ yeé kiti diakɨ̃hɨ́ waro niî'. Teé me'ra naâre mɨ'ɨ̂ ɨaró weeáhã ãyurã́ wa'akã́ weeyá.

Chayurá rasun allin shimiquiwan amllapäña chuya-camacta lulaycuy.

Asimiroti hã tô sena uptabi. Tawamhã te za asimiroti na 're ĩpawaptob u'âsi za'ra mo, ai'ãma si 're nomro wẽ uptabi mono da.


Toto aropõko ase sero nono poro, zae imehnõ amorepatohme toto a, oya jenehpotopõpyry saaro nono pona.

Na ka pre amnẽ mẽ hwỳr inhmẽ pa pre ixte mẽ kãm akapẽr jarẽnh o ri ixpa kaxyw mẽ hwỳr wrỳ. Nẽ amnhĩ pyrà nẽ mẽ kot akapẽr jarẽnh o mẽ hkôt pa kaxyw pa mẽ kurê nẽ ma mẽ hwỳr mẽ kurẽ.

Nota pisãkire mauiãkanimoni piokanatini atokokana, niokanatana ninoa pisãkire mauiãkanimoni.

Âynynâbaom modo duaxi ugonotobyry ara, arâ lâpylâ asaemo kâingonodyly ynynâbaom modo duaxi.

Hemur kar pe ywy rehe ne. — Emumeꞌu hezeꞌeg teko wanupe nehe, ere ihewe. Nezewegatete ihe amono kar putar heremiruzeꞌeg taw nànàgatu ihe wà nehe no.

— Ndee yvy re xembouague rami avi xee voi amondouka yvy jave rupi.

Anemiitiwa madimonyaatinigi niɡ̶ina iiɡ̶o, jiɡ̶idaɡ̶aɡ̶a ejigotiogi me jimonya.

Nde ji mbuhuruka avo yvyakotyve'g̃a pyteri pe tomombe'u ti ga nhinhi'ig̃a g̃a pe javo. Na jitehe ji nhiremimbo'ehara'g̃a mondoukari g̃apyteri pe no tomombe'u ti g̃a nhinhi'ig̃a g̃a pe javo, ei ga ga pe.

Inh jẽnẽ ã tóg, sỹ ga kri mur jé. Kỹ sóg ã kóm ag jẽgnẽnh mũ, ag tỹ ẽprã ke kar ẽn ag mỹ inh kãmén jé.

Yvypóry kwéry-pe amombeꞌu hagwã xe mbou vaꞌekwe. Upéixa ete, “Tapeho opa-rupi xe mombeꞌu-vy” haꞌe kuri xe irũ-pe.

Iwese bede iny‑ò tadiwateònyte wesemy, Jiarỹ tiiboho reteònyre bede ludu mahãdu‑ò rarybekremy.

—Ene te ꞌã je mur ape ꞌau ywy pe ejeꞌega momeꞌwaramũ. Aꞌeramũ je nan tee futat ꞌgã mokwasiꞌwau enejeꞌega momeꞌwaramũ.

Ga ne ga arỳm idjàpênh djà'ã imã karõn arỳm pykakam me kum akĩnh kêtja'ỳr ijano ba tẽ. Badjwỳ ne ba akudjwa arỳm me àpênh djà'ã gu banhõ me jamã karõn arỳm me kum akĩnh kêtja'ỳr me ano.

Uyarimaꞌpîya warantî non pona, toꞌ yarimauya pe wai pata poro.

'Ãte yãy yõg xop mõ'pok hãpxexka xohix tu. Xate nũgkutnãhã hãm xexka tu', yã yãy putuk.

— Ẽn cuk omudot ijodiat mutaybin am kawẽn icẽmãn. Imẽnpuxim ixeyũ og̃uju ijodiat mutaybin am kawẽn icẽmãn — io'e.

Badäk hahỹỹ bä mamejõ hyng doo da ỹỹh, tii da ỹ mejũũ sa hã badäk hahỹỹ hã habong do sa mahang.

Wxãi²na² yuh³xan¹ta³ko³xai²na² ĩ³sa²si¹hã³san¹tai¹ti²ti¹. Jã¹xai¹na¹i¹. Txa²nũ̱³ka̱³txai²na²su¹ na¹i¹. Na¹ha²kxai³, Txai²na² wi¹lhi¹na¹i¹. Wxa²wa³ka³li³yu³ta² wi¹kãi³te³lhxã³ wi¹lhi¹na¹i¹. Na¹ha²kxai³, txa²nũ̱³ka̱³txai²na² wi¹lhin¹si¹hai¹na¹jau³su² na¹i¹. Wxa²wa³ka³li³yu³ta² wi¹kãi³ain¹txai²li¹.

— Hiso atyo haxikatya natyo halitinai koni. Nikareta natyo tehitiya naxikatya noxaotyakiriharenai halitinai koni awaiyekehalakatya maheta hiraine.

Kodiabi'i, hora ikarona'iki ho ira avigariki vakadiania ookhana. Onivani fori vihira adani oipohina, va'ora okaronavini ira avigariki vakadiania avikhana.

Ikia tsikpeha mybarawy ezektsa bo tsiky. Tsikzipehaze mybarawy ezektsa iksihyrinymyryky iwatahi zikpeha. Uta kino niwatihi, katuktsa zinymyrykynahatsa mysipeha. Ustsa bo mysipeha. Iwaze mysihyrinymyrynaha. Aharere baba myzubaha bo mysihyrinymyrynaha iwatahi mysipehaka.

Papai saꞌawyꞌi uipoꞌoro mesuwarotiaria ehakyeraꞌat hamo emiit nug hamuat uipoꞌoro saꞌawyꞌi. Koitywy En hap ewy atiꞌatupoꞌoro ahemiitꞌin wuatꞌi mesuwarotiaria emiit nug hamuat aikotã uipoꞌoro hap ewy are e.

Kuteâti pehúkinu yara kúveu mêum, mbahúkoamaka ra ínzikauhiko yara kúveu mêum.

Yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ yeé kitire a'ti nukúkãkãharãre werê dutigɨ o'ôo'wɨ. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra yɨ'ɨ̂ bu'erã́re a'ti nukúkãkãharãre werê dutigɨ o'ôo'.

Maynütacmi cay pachäpa ćhawpinman caćhamälanqui, chaynümi ya'apis cay pachäpa ćhawpinman caćhayá.

A hã we datẽme ĩ̱zatõrĩ ne, wa za oto datẽme satõrĩ za'ra, te te dama 're ĩ̱zadawa wasu'u za'ra mono da.


—Toto poko rokẽ pyra oturũko ase oya Papa. Imehnõ poko roropa, imeĩpo opoetoryme exiketõ poko oturũko ase. Kypoetory tõ omiry etaryhtao tyya xine jenetupuhnõko toh mana.

Jejus kot hkrajê piitã ho Tĩrtũm wỳrNhũm Jejus arĩ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽ nẽ kãm:“Tã na pa ã jajê ho awỳr anẽ Papaj. Nom ixkôt mẽ pa ho mẽ pa xwỳnhjê pix o na pa awỳr kêt nẽ. Mããnẽn mẽ ô ri nhỹrmã mẽ kot ixkôt amnhĩ xunhwỳr mã xwỳnhjaja na pa mẽ ho ixpimràà tã mẽ ho awỳ.

Xesosi Misãkiretari Teoso Isãkire Auiãkani Ĩkapani.—Kona nimoianariakorinani ĩkapanini nimisãkiretai pite. Apaka nimisãkiretai imakinika nisãkire auiãkani ĩkapani, katana nimoianariakori sãkire auiãkani ĩkapani apaka.

— Asaemo lelâba mâentoem kâenkadyly. Asaemo ywâgâ aguely tindatuo yeinwânni modo olâ egâ lâpylâ.

Azeꞌeg newe heremiruzeꞌeg wanehe ihe. Umumeꞌu nezeꞌeg oho amo teko wanupe aꞌe wà. Omogwemogwer aꞌe teko uzeruzar herehe aꞌe wà no, taꞌe wenu heremiruzeꞌeg wazeꞌeg aꞌe wà no xe. Azeꞌeg newe aꞌe teko wanehe ihe no.

— Haꞌe kuery re anho eꞌỹ ajerure, haꞌe rã amboae kuery haꞌe kuery ijayvua oendu vy xere ojerovia vaꞌerã re guive,Romanos 8.34 Hebreus 7.25

Pida aɡ̶idioka jipokoteloco, aaɡ̶aɡ̶a jipokoteloco niɡ̶ica eledi anicota metidadiwaɡ̶adi leeɡ̶otedi ɡ̶adotaɡ̶a.

—Apĩ, nhiremimbo'ehara'g̃a jate rũi ji g̃a ndepygi nhinhi'ig̃a nde ve, ei ga. Aerẽ po ti nhiremimbo'ehara'g̃a ji mombe'umbe'ui ojipe'g̃a pe nehẽ g̃a mbojikoguka ji rehe nehẽ no. G̃a jitehe ji g̃a ndepygi kiro no, ei ga Tupana'ga pe.

Hã ra sóg nén ũ to vĩ sór mũ gé, sỹ ã mỹ ag kãmén kar kỹ. Ũ ag tóg ag vĩ mẽ kỹ inh ki genh ke mũ. Ẽn ag to sóg vĩ sór mũ gé.

—Xe irũ-rehe ajerure-ma nde-vy. Ha koꞌánga katu xe irũ nheꞌẽ renduharã-rehe ave ajerure-ta ave. Inheꞌẽ rendu-gwi ojerovia-ma vaꞌerã xe-rehe.

Aõ tamy sohojile aõkõ heka rexitòenyreri. Ibutumy kia rityhynymy rỹirakre‑ò dori rexitòenyreri.

—Aꞌere je natejewiriwara ꞌgã nee etee rũi je porogytai enee. Anure nanẽ nipo ꞌgã oi okwasiꞌwau kwe pe je momeꞌwau ꞌgã nupe. Aꞌeramũ nipo ꞌgã nenupara ꞌgã amũ je rerowiaa nanẽ nũ. Aꞌeramũ je tejerowiaarama ꞌgã nee nanẽ tejeꞌega enee nũ.

Kute Bãmmã me kute mar kunĩo à'wỳr.Djãm me jabit ne ba amã meo a'uw? Kati. Dja me ĩ amũ memã ikabẽn jarẽ nhym me kwỳ ikabẽn man tu amim imarkumrẽx. Amũ me jaodjwỳ ba amã a'uw.

Insanan pona neken epîrema pepîn, tîîse tiaronkon pona innape akupîtonkon pona, insanan maimu wenai. Inkamoro pona nîrî epîrema sîrîrî.

—'Ãte yãy yõg xop 'ãktux 'ãmũtik. Nõm te hãm'ãpak max'ax 'ãktux putup, ha ta' nõy xop kuxa mãm putup 'ũgkopah, ha 'ãte nõy xop 'ãktux 'ãmũtik kamah.

— Onze beayũ beam acã g̃u õn kawẽnwẽn eweju, Bay. Warara'acayũ itabut je'e okay, ixeyũ omuwẽnuwẽn puye. Ixeyũ beam tak õn kawẽnwẽn eweju- -g̃uyjom itabunayũ beam — io'e.

Sa hyb nꞌaa hadꞌyyt nado ỹ ky nꞌaa etsẽẽ. Ỹ ky nꞌaa etsẽẽ na-ããj né hẽ ta jawén hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do sa hyb nꞌaa, hahỹ sa kyyh hyb nꞌaa hꞌyy kaꞌeeh do sa hyb nꞌaa.

Ain¹kxai²nãn²tu̱³, txa²nũ̱³ka̱³txai²na² ti¹ai²nãn¹tũ̱³ka̱³txai²na² wxa²wãn³txa² wi¹jau³xa² tah²yau³xa² ĩ³ye³ain¹tu¹wi¹. Nxe³ain¹jau³nũ³a², a²nũ²a² ã̱³xa² ain³kxain¹kxai²nãn²tu̱³, sa²yxo²wet1sain¹nũn³tu¹wi¹. Sain¹kxai²nãn²tu̱³ nxe³tãu³a¹ Txai²li² sa²yxo²wet1sain¹tũ̱³ka̱³txi³nũ³ai²na² yxo²ha³kxa¹, hĩ¹na² ĩ³ye³kxi¹nxa²ha¹i¹. Sa²hau³ko³tain¹sih¹nxa²ha¹jau³su², nxa²ha¹i¹. Hai³txi³ txa²nũ̱³ka̱³txai²na² ti¹ai²nãn¹tũ̱³ka̱³txai²na² so¹lxi³ sa²hau³ko³tain¹sih¹nxa²ha¹jau³la³ ĩ³ye³kxi¹nxa²hxa³i¹.

— Maisa noxaotyakiriharenai tahi taita xini naxita hiso, Abá. Maikaite haiyanai iniraineha semaha hoka noximi maniya tyaohenerenae tahi tehitiya naxita hiso.

Kodiabi'i, ira okanikhariavini hiki va'ora ikajoamorara kaimoni adani oipohina. Oipohina omonina-ra vara avavani'aoniki bana vahoariha vakadiania. Va'ora kajoamora bana adani jaboni omonina-ra vakajari'dariki.

Zinymyrykynahatsa soho abo motsasoko. Abaka ustsa kytsa zinymyrykynahatsa harere piwabykynahaze kahumo sispirikporẽtsa, sitsyhyryze abo niwatihi mopamykysoko.

Papai yt uhemiit meiũwuaria 11 ok takaria upi yn i ahẽtup epe maꞌato iꞌewyte ti meiũran nuaria uimohey haria meiũwuaria haipepiaria upi ahẽtup epe iꞌatuehay upiat aimohey hanuaria upi are. Iꞌatusaipepiaria aimohey hanuaria upi ahẽtup iꞌewyte are e.

—Haina póhutinehiko râ'a émbemino, itea émbeminoamaka ne kutipónutikomo, ehóponomo yuhóhiko râ'a,

Yɨ'ɨ̂ naâ di'akɨ̃re sẽri basá wee'. Be'ropɨ́ naâ bu'esére tɨ'ó ẽho peoáhã kẽ'rare sẽri basá'.

“Paycunallapïchu manamá mañacuc, sinu'a paycunap willacuyninpa śhamü chalapacamäcunäpäwanmi.

— Ĩ̱mama, 're wasisawi pese mono wa, wa tô wanhimirosa'rata na 're wasisazei pese u'âsi. Ma'ãpé, uburé ĩ̱zazei'wa norĩ hã 're apawaptob u'âsi mono, wasine 're sisawi pese za'ra mono wa, tinhimirosa'rata na 're sisazei pese za'ra mono da. Ã norĩ si 're pawaptob za'ra mono õ di za. Ã norĩ nhimirowasu'u zarina, za te te 're ĩ̱zaze za'ra mono norĩ zama te za 're ĩ'apawaptob u'âsi mo. Tawamhã wasine 're sisawi pese za'ra mono wa, te za duré tinhimirosa'rata na 're sisazei pese za'ra. Ãne wamhã, tô sena datẽme we ĩ̱zatõrĩ na, te za da te 're ĩ̱zaze za'ra.


Imehxo tyripose toto ya, ime jexiry tonepose oya exiryke eya xine osepyno toto ehtohme osepyno kuexiry samo.

Nẽ koja mẽ ixkukwak ri panhỹ hã te pahpyrà nẽ hamaxpẽr tipxi nẽ ri pa pyràk o amnhĩ nhĩpêx o pa.

Ininiã erekari notamoni pisikakiti, piotximere, nisikapekana ninoa. Ininiã ninoa xinire ãtika atoko itxauana, ate ãtika aniniua atokokana itxana ninoa.

Ton-honre witoem, koendonroem witoem warâ amyguehobyry ara lâpylâ eyanmo auguely, eon-honromoem, koendonroem itomoem warâ. Arâ awidyly, tokaleom ara lelâ itomoem, yagâ tokaleom mawyly ara, agâ wawyly ara warâ.

Eremur nekàgaw nepuràg eteahy haw ihewe ne. Nezewegatete amono hekàgaw hepuràgaw kwez wanupe ihe no. Aꞌe rupi wiko putar uzeinuinuromo pitài romo aꞌe wà nehe no, pitài romo zanereko haw ài aꞌe wà nehe no.

Ndeyvatea xevy remeꞌẽ vaꞌekue ma haꞌe kuery pe ju ameꞌẽ, peteĩ rami meme ikuai aguã nhande rami avi.

Ja jajigo yoɡ̶eeɡ̶egitiogi niɡ̶ina anoniotici, liciagi ɡ̶adoɡ̶eeɡ̶egitiwa, amaleeɡ̶aɡ̶a idioka limedi me ilaɡ̶atiwage, digo anejinaɡ̶a me ɡ̶odilaɡ̶atiwage.

Apĩ, nde ererekouka ji ve ejuvihavuhuhetea. Na jitehe ji arekouka a'ea g̃a pe no toko ti g̃a ojipejiva'ea'java'ero nhande javijitehe nehẽ no, ei ga Tupana'ga pe.

Isỹ ã tóg ũn mág han. Kỹ sóg ag tỹ ũn mág han ke mũ gé, ag tỹ jagnẽ mré tỹ ũn pir nỹtĩ jé, ã tỹ inh mré tỹ ũn pir nĩ tag ri ke.

Nde rekoha erehexa uka xe-vy vaꞌekwe-rami, ahexa uka ave kuri íxupe xe rekoha peteĩxa ijoja tee hagwã oiko-vy. Nhande nhande jojaha-rami aipota ijoja ave hikwái.

Kai loosòna wadee tadiwahinyte, tahe tamyreny rewahinyre. Tiiboho sohojihyy weselemy roirekremy, iwese iny sohojihyy rare wesemy.

—Je ꞌã esage maꞌea. Aꞌeramũ ako ene je muorywukaa jarejepyriwara ꞌgã nupe ikue, ywagipewara ꞌgã nupe ikue. Aꞌeramũ je nan tee futat ꞌgã muesageu tejesage ꞌjawe. Aꞌeramũ ꞌgã ajemogyau majepei ꞌyweteewara ꞌjawe jane ꞌjawe— ꞌjau Jejui ꞌga oporogytau uꞌama ꞌUwa ꞌga upe.

Ga ne ga ijo rax ba arỳm gu banhõ meo rax. Nã bãm memã gu bakukràdjà jarẽ nhym me arỳm tu amim markumrẽx ar o ba. Ar o ba:n arỳm rax ne. Be, mỳj kadjy ne ba meo rax? Bir, dja me kum aben jabên axikôt kabẽn kute gu bamã aben jabên axikôt bakabẽn pyràk. Ja kadjy ne ba meo rax.

Ipîkku puꞌkuru eꞌtoꞌ, antîrîꞌpî uupia, mîrîrî ke toꞌ repaꞌpîuya tiwin toꞌ eꞌtoꞌpe, tiwin eꞌnî warantî.

Xatek mĩy 'ũkxexka', tuk max xe'ẽgnãg mĩy. Hã kaxĩy 'ãte yãy yõg xop max xe'ẽgnãg mĩy, puyĩy tu kuxap-xet, nũy yãy putuppax yũmũg putuk.

— Bay, a'õbacaap cuk adi ejomõg̃ owebe. “Ojo'i ẽn tak a'õbaca,” i juk adi ece owebe, Bay. Imẽnpuxim “Ojo'i eyju dak eya'õbaca,” i õn e'em okay itabucayũ be. Imẽn õn e'em cebe ip pũg̃ tag̃ ma ceku am ip wuyekukuap co'i — io'e Jesus.

Takꞌëp baad hadoo do hã ỹ manꞌoo däk do paa ỹ anꞌoo däk né sa hã, séd hã rahꞌyyb hedoo hyb nꞌaa, séd hã ër hꞌyyb hedoo doo da.

Wxi²kin³ti³to³ti³hi¹san¹tai¹ti²ti¹. Nxe³san¹kxa² yã¹nxe³sxã³ txa²nũ̱³ka̱³txai²na² wxi²kin³ti³to³ti³hi¹tai¹na¹tai¹ti²ti¹. Nai¹na¹ha²kxai³, wi¹lĩ³we¹yhu¹sxã³ yxau²xai³ki̱³kxa² yã¹xain¹tu¹wi¹.

— Hihiyeta nokaxaiminisakita hoka hatyo hiyeta tehitiya noxaotyakiriharenai kaxaiminisakita hamaniya taita exahekolaha tyaona maheta wiyahekola hamaniyita tyaonitere akereta.

Ijahani, idanoni hikia hora ino'a'avini vani va'ora ono'a'ara adani jaboni ija'ari hoarani fori vihira kaimoni. Onofiki ida harifori vihina ija'ari hoarani fori vihina.

Kazo tapara azikwy ty kabo nyny tsiky. Ikia wata uta kino kazikwy katuktsa bo nyny iky. Asahi kahumo sispirikporẽtsa iwaze kazikwy ty sibo nyny iky. Iwaze mywatsa moziknaha, asa zuba sakurẽtsa mykaranaha mywatsa kazo.

Papai saꞌawyꞌi ereꞌe uhepe — Waku kahato En uiꞌewy ere. Miꞌi hap ewy koitywy are uhemiitꞌin me — Wakuaria kahato eipe uiꞌewy are. Miꞌi tã are iꞌatuepe katupono atikyꞌesat miꞌiria aiwoꞌoꞌewyꞌewy aiwanẽtup hap are e Iesui.

Kuteâti peréxinu indúkeovo hána'iti ihayú'iuti, mboréxoanemaka ne ínzikauhiko kó'iyeaneye, motovâti poéhapeanehiko vikéneke kuteâti koeku poéhayeane ûti Pai,

Yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ̂ tutuasé, ãyú yɨ'rɨsere o'ôwɨ. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra yarã́re o'ô turiawɨ. Naâre ni'kâro me'ra marî weeró noho niiáto niîgɨ tohô weewɨ́.

Ñatac sumä caynïta umäśhayquitapis paycunactam uyculá ya'anchicnu jucllaylla capäcunanpä.

A hã 're ĩ̱zawi u'âsi mono wa, ĩ̱ma 're rowẽ u'âsi mono di. A hã 're ĩ̱zawi pese mono ne, wa za ĩ̱zazei'wa norĩ hã õne u'â te 're azawi pese. E marĩ da. Wasine 're sisawi u'âsi za'ra mono wa, tinhimirosa'rata na zama 're sisazei pese u'âsi za'ra mono da, ta norĩ ma zama 're rowẽ u'âsi za'ra mono da.


Toto maro ywy, ymaro omoro, oximaro yronymyryme toto ehtohme, onenyokyhpyryme jenetupuhtohme jenetupuhpynomo a, toto pyno oexiry enetupuhtohme roropa eya xine, ypyno oehtoh saaro.

Na pa htem te ixkre tipxi kamã mẽ ixtipxi pyràk o axpẽn nhĩpêx o ri ixpa. Te pahte axpẽn nhĩpêxta pyràk. Tã koja mẽ ixwakre kamã ã axpẽn nhĩpêx anhỹr o pa nhũm mẽ kêp pahkwỳ hkêt xwỳnhjaja ja hã mẽ omu nẽ hamaxpẽr o: ‘Nà pẽr ãm hãmri na pre Tĩrtũm tãm mẽ pahwỳr Jejus mẽ. Kãm hapê htỳx tã mẽ pahwỳr kumẽ nhũm wrỳ nẽ amnhĩ xwar kãm hkwỳjê japê nẽ.’ Anhỹr o koja axpẽn mã pajarẽnh o pa.

Nota aua ninoa ãkixinireẽ. Pite aua nota ãkixinireẽ. Ikara atoko ininiã peerekari, kotxi ãtika itxaua ixinirena. Ikara atoko ininiã nisãkire mauiãkani imarotariko pite iokanatinino nota. Apaka ninoa imarotari nota pitiretini atokotxikana, pitiretinina ninoa apaka.

Augueondyly, Pabai. Tokaleom waunlo ara eagâmo wawyly; tokaleon-ro waunlo ara yagâ mawyly. Aituo tokaleom ara lelâ kagâ awylymo. Arâ tientuo, ynynâbaom modo xutuzemo, âmâ ugononi awyly, ywynedo ara lâpylâ mâinwynedylymo warâ.

Aiko wainuromo ihe. Ereiko heinuromo ne. Aꞌe rupi wiko putar tuwe uzeinuinuromo pitài romo aꞌe wà nehe no. Aꞌe rupi — Azeharomoete Tupàn umur kar Zezuz xe aꞌe, iꞌi putar teko aꞌe wà nehe. — Tupàn uzamutar katu Zezuz aꞌe, zaneamutar katu nezewegatete aꞌe no, iꞌi putar aꞌe wà nehe.

Xee haꞌe kuery re aĩ, haꞌe ndee xere reĩ ramo haꞌe kuery voi peteĩ rami ete ikuai aguã, ko yvy re ikuai vaꞌe oikuaa aguã ndee xembouague haꞌe haꞌe kuery reayvua, xerayvua rami avi.

Idejote miditaɡ̶a, liciagi makaami meetaɡ̶a, amaleeɡ̶aɡ̶a ewi me ilaɡ̶atiwage, amanagawini niɡ̶ina oko digoina iiɡ̶o eniwaɡ̶atakanaɡ̶a naɡ̶akamaɡ̶a adimonyaa, codaa memaani digo anemiitiwa mademaani.

Ji ajikoty'a g̃a pavẽi. Nde erejikoty'a ji pavẽi no, ei ga. Nahã ti g̃a toko hete ojipejiva'ea'java'ero, nearõe'ỹve'g̃a ti tokwaha nhimbuhurukara nde hugwi, ei ga. G̃a ti toko hete ojipejiva'ea'java'ero nearõe'ỹve'g̃a ti tokwaha neremiarõhetea jireheve'g̃a ndehe, ei ga. A'ereki nde ji arõ hete. Na jitehe nde g̃a arõ hete no, ei Jesus'ga Tupana'ga pe.

Inh mré ke vỹ tỹ ag nỹtĩ, kỹ sóg tỹ ag mré ke nĩ gé, kỹ ẽg kar vỹ tỹ ũn pir ri ke nỹtĩ. Ẽg tỹ tỹ ũn pir nỹtĩ tugrĩn vẽnh kar tóg venh ke mũ, ã tỹ inh jẽnẽ ẽn ti. Ũn tỹ inh ki ge kỹ nỹtĩ ẽn ag to há tãvĩ ã tóg nĩ, ã tỹ iso há nĩ tag ri ke. Tag ve jé ag tóg ke mũ, ẽprã ke ag, ag tỹ ẽg tỹ tỹ ũn pir nỹtĩ tag ven kỹ.

Peteĩxa amoirũ íxupe. Peteĩxa ave xe moirũ nde. Upéixa jaiko haꞌe kwéry ijoja porã tee hagwã. Ijoja porã tee ramo, “Nhandejáry remimbou voi nipo raꞌe Hesu” aipota heꞌi vaꞌerã xe-rehe teko rei. Aipota heꞌi vaꞌerã, “Hesu-pe ohayhuha-rami Nhandejáry, Nhandejáry reroviaha ave hembiayhu voi nipo raꞌe” heꞌi vaꞌerã.

Jiarỹ taireny wãhãre, kai waki ahãte. Tai tahe inyboho butuhyymy rokoirekre. Wii riòbitinymyhỹrenykre. Tai bede mahãdu rierykre tadiwateònyteki. Tule wamahãdu luu tate urenana Waha, iwese waluure wese.

—Je ꞌã ako ꞌgã pype. Ene nanẽ ꞌã ekou je pyri nũ. Aꞌeramũ je rerowiaara ꞌgã majepei ꞌyweteewara ꞌjawe etee futat ajemogyau. Aꞌeramũ nipo je rerowiareꞌema ꞌgã weapyoramũ ee. “Aꞌjea futat ꞌga Ruwarete ꞌga poromutaramũ nanimenime ꞌga ree raꞌe. Aꞌeramũ nipo nan tee futat ꞌgã oporomutaramũ jane ree nũ” ꞌe are nanẽ nipo ꞌgã weapyoramũ ajemogyau— ꞌjau Jejui ꞌga ojeꞌega ꞌUwarete ꞌga upe.

Bamẽ gu banhõ me jamẽ ne me itipdjin ar iba. Gu badjwỳ batipdjin ar baba. Gora gê me prĩne kum aben jabên axikôt kabẽn. Nhym kam me kum akĩnh kêtja me omũn arỳm amim, “Mrãmri ne Metĩndjwỳnh Jeju jano nhym arỳm pykakam bôx ne ar ba. Ga, Metĩndjwỳnh kum me abêja pumũ. Kum me abê kute kum Jeju jabê pyràk”, ane. Dja me kum akĩnh kêtja me omũn ã amim ane.

Uukoꞌmamî toꞌ pia moropai aakoꞌmamî uupia. Mîrîrî ya tiwin puꞌkuru toꞌ wanî. Mîrîrî warantî non po tîîkoꞌmansenonya epuꞌtî uyarimaꞌtîpon amîrî moropai upemonkonoyamîꞌ yuꞌse awanî, uyuꞌse awanî warantî.

'Ũkxip nũmũtik, ha 'ãxip 'ũgmũtik, puyĩy nõm xop tu kuxap-xehnãg, puyĩy hãm xexka yõg tikmũ'ũn yũmmũg xate nũgkutnãhã puyĩy hãm xexka yõg tikmũ'ũn yŨmmũg xate mõg mũn yãy xe'ẽgnãg.

— Pũg̃ tag̃ ma õn jekukum ixeyũ eju. Ẽn tak oweju pũg̃ tag̃ ma jekukum. Imẽneju pũg̃ tag̃ ma jekukum ip wuyekukuap co'i. Wuyekukuap co'i jekukum pima, itabut'ũmayũ itabut je'e ẽn ma omudocat iap kay. Deus xe wuykukpin apẽn jekpot ikukpin cexe iap co'i iap kay dak itabut je'e ip — io'e.

Sa hꞌyyb gó ỹ bawät. Hëp ỹỹ gó mabawät. Ỹ karẽn baad ub, séd hã rahꞌyyb hedoo, ỹ mamejõ hyng ta wób rabahapäh hyb nꞌaa, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do hã makamahä̃n ỹ makamahä̃n do hadoo, ta wób rabahapäh hyb nꞌaa —näng mä Jesus taky nꞌaa etsẽẽ bä.

Na¹kxai²nãn²tu̱³, sa²yxo²wet1sain¹tũ̱³ka̱³txain²txi³, wi¹lĩ³we¹tain¹sxã³ yxau³kxai¹na¹ha²kxai³, Wxãin²txi³ wi¹lĩ³we¹san¹sxã³ yxau³kxi¹sa¹nha²kxai³, nxe³nẽ³lain¹tu¹wi¹. Nxe³nẽ³lain¹kxai²nãn²tu̱³, yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txai²na² wãn³txi³kxai³lu¹, ĩ²nẽ³lhxã³ ĩ³ye³kxi²nha²te³nah¹lxi¹: “Hai³yo¹. Je³su²jah³lai²na² Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³a¹ ĩ³sa²si¹hã³kxah³lai²la¹xã¹. A²ya³la³tu̱³ Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³a¹ Je³su²jah³lain²txi³, a³lxi², te²yã¹nxe³sxã³ a²sa³wi³ha³lxain²txi³ a³lxi², ain¹na³na¹.” Yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka³txa² a²ẽ¹nãn¹jau³su², sain¹tu¹wi¹. Ju¹ta² ten³sa³nhai¹.

Natyo atyo notyaonita noxaotyakiriharenai kakoa hoka hiso hoka hisaonita nokakoi noxaotyakiriharenai waiye tyaona maheta, exahe hamaniya taita ahekohenaha maheta. Hiso atyo haxikatya natyo halitinai koni, exahe hawaiyetya natyo, exahe hawaiyetya tehitiya noxaotyakiriharenai. Kasani halitinai ana hatyohare akiti waiyekehalaka naokita — nexa.

Vakadiania oakaramisiki ho, kodiania iakaramisiki i jaboni, vaabono vakanakaramisikhamajahakira kaimoni, ija'ari hahavia aviga'ia kaimoni ida hora ikarona'avini, avigaja kaimoni jaboni ida va'ora inakaidivavini hora inakaidivavini vani fori hini.

Utakta situk yhỹ my. Ikia katuk yhỹ tsimy. Iwatsahi sisopyk mywatsa mykaranaha. Mywatsa sisopyk zeka sispirikpobyitsa pe maha:— Deus kino Sesus zipeha — mykaranaha. Hawa Deus Sesus humo tsimypokzitsiarẽta. Deus Sesus tuktsa kino niwatihi tsimypokzitsiarẽta iwa motsasokonaha. Mywatsa sisopyk zeka iwa motsasokonaha.

— Uiꞌywot atikyꞌesat En Uito ahemiit wẽtup miit ewy hap atikyꞌesat are. Atikyꞌesat ahemiit wakuat sese rakaria ahewaku hap ok tã hap atikyꞌesat are. Aiwoꞌoꞌewy kahato watoĩneꞌen Papai En Uito ahemiitꞌin wywo wẽtup yn aiwanẽtup hap koꞌi hap atikyꞌesat are. Miꞌi tupono miꞌi ahekatuwyria sese koꞌi ahehay enoi haria mesuwat yi totiat haria aru tukupteꞌen are. Toiꞌatumuꞌe miitꞌin turan pywo sese ti iꞌatuꞌe iraniaꞌin Tupana Mipoꞌoro Iesui ahehakyeraꞌat hamuat iꞌatuꞌe wanẽtup haria. Taꞌi Tupana aikyꞌe kahato Tosaꞌyru kyꞌe hap ewy aikyꞌe iꞌatuꞌe iraniaꞌin katupono hãpyk sese tukupteꞌen ahemiitꞌin iraniaꞌin ehamo pote hap ahẽtup epe Uiꞌywot are e.

koeku ámbeyea xokóyokehiko, keánemaka njokóyoke. Yane ákomo iháxakexeakaka, itea uha-uhá koetímo poéhapeanehiko vikéneke, kutí'inokemo exoâti xanéhiko ákoti exápi yara kúveu mêum itúkeovo îti pahukónu yâyeke, koane exoâtimakamo ákoyea omótovahiko yokóvo kuteâti ákoyea omótovonu yokóvo.

Yɨ'ɨ̂ naâpɨre niî'. Mɨ'ɨ̂ pe'e yɨ'ɨ̂pɨre niî'. Tohô weérã naâ ni'kâro me'ra niîrãsama. Tohô wa'akã́ ĩ'yârã, a'ti nukúkãkãharã mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re o'ôo'kere masîrãsama. Apêyere, mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ma'iró nohota “Marîre ma'imí”, niîrãsama.

Ya'a paycunaćhu caśhänuy ñatac am ya'aćhu caśhayquinu-ari sumä jucllaylla caycuchun. Chayćha jinantin nunacunaca ya'acta cuyamäśhayquinuy paycunactapis maynu cuyaśhayquita tantiapäcun'a.

Ĩ̱siré 're aimorĩ ne, wa za duré wa hã ĩsiré 're ĩ̱morĩ u'âsi za'ra. Tawamhã wasine 're sisawi u'âsi za'ra mono wa, tinhimirosa'rata na zama te za 're sisazei pese u'âsi za'ra. Ãne wamhã, te za da te 're ĩ̱zaze za'ra, tô sena datẽme we ĩ̱zatõrĩ na. Duré 're ĩ̱zawi pese mono ne, ĩ̱zazei'wa norĩ hã 're ĩ'azawi pese mono na, te za da te 're aiwaihu'u za'ra.


—Papa, wenetupuhpoase eya xine. Naeroro toto arory se ase jesaka, imehxo jexiry enepotohme toto a. Ime jehtoh mekaroase ya ypyno oexiryke. Moinoro ypyno omoro, nono onyripitopyra ro kuahtao.

Amnepêm amrakati ri pa pre amã ijapê hã ri ixpa. Tã ot pa jajê ho awỳ. Ka na ka pre inhmã mẽ agõ. Tã ma awỳr inhmõr mã xàta wỳr na pa inhmã mẽ àpir prãm nẽ. Koja mẽ nhỹrmã ma pahwỳr api pu mẽ pahpiitã pahpimrààtã pamã axpẽn japê hã ri papa ho papa.

—Niri, ninirekari ninoa notamoni pisikakini notakata auini ĩkapani. Ninirekari ninoa atamatiniri ikinipoko erekari notamoni pisikakiti, niotximere pisikakiti, kotxi pite tiretano nota itixi kamiko apisa.

— Pabai, âdykâ watodâlâ, yagâ ize urâ ynynonroem mânhenehonwâdyby modo. Kytanrugue kulâ onro kiungudyly iray ywynemâ. Ywynedylygue, koendonroem, ton-honreinhe warâ witoem amyguewâm. Urâ xurâ modo won-honru, koendâ wawyly warâ nhedysemo urâ.

O Heru. Eremur heremiruzeꞌeg ihewe ne wà. Tuwe wiko hepyr aꞌe wà nehe. Aꞌe rupi wexak putar hekàgaw hepuràg eteahy haw aꞌe wà nehe. Kwehe mehe eremur aꞌe nekàgaw nepuràgaw ihewe ne, taꞌe ywy iapo ꞌym mehe we heamutar katu pe ne xe.

— Xeru, xee aipota mamo rã aĩa py xevy guarã remeꞌẽ vaꞌekue avi xereve ikuai, haꞌe kuery oexa aguã xeyvatearã remeꞌẽ vaꞌekue, mbaꞌeta ko yvy renhono eꞌỹ mbove ma voi xerayvu.

Eiodi. Jemaa niɡ̶ijo ananajicitiwa odaa anejote jiɡ̶idiaaɡ̶aɡ̶a ite, codaa amaleeɡ̶aɡ̶a onadi malecatinitibigimece Iboonaɡ̶adi, leeɡ̶odi ademaani maleediɡ̶icatibige me oeni niɡ̶ina iiɡ̶o.

—Apĩ, ei Jesus'ga. Nde erembojikoguka g̃a ji rehe ikwehe, ei ga ojiheve'g̃a mombe'gwovo. Apota hete ji g̃anduvag̃wama jijipyri – perope ji aho kiro jitupa – tohepia ti g̃a jiruvihavuhuhetea Tupanamo nehẽ, ei ga. A'ea nde ererekouka ji ve. A'ereki ymya yvya apoa renonde nde ji arõ hete, ei ga Tupana'ga pe.

Panhꞌ, vãsỹ ã tóg iso há nĩgtĩ vẽ, ẽg tỹ ga tag han tũg ki. Hã kỹ ã tóg isỹ ũn mág pẽ han. Kỹ tóg inh mỹ há tĩnh mũ, ag tỹ inh mré nỹtĩn kỹ, ã tỹ inh mỹ ũn vin mũ ẽn ag. Ag tỹ inh mré nỹtĩn kỹ ag tóg venh ke mũ, ã tỹ isỹ ũn mág han ja ti.

—Ãy, xe Ru, ko vaꞌe xe-vy ne remimeꞌẽgwe voi xe irũrã. Xe aiko ha-rupi, aipota xe moirũ ave. Ndoikói výteri ramo ko yvy xe rayhu vaꞌekwe ereiko-vy. Upéa-gwi xe mombaꞌegwasu vaꞌekwe xe rereko-vy. Ãy aipota xe moirũ xe mombaꞌegwasuha ohexa hagwã hikwái.

Waha, titxibo ararekre, tiiboho wawanahyymy roirekre, wamahãdumy wadee tewahinyteki. Tai tiiboho waloosònamy robikre. Kai dori bede ihokõule waluure, tahe loosòna wadee tewahinyte.

—Kiapiꞌni. Eneporomutat ako je ree ywy apoeꞌemauwe futat ikue. Maꞌeramũ ꞌã ako je muorywukar ape ywagipewara ꞌgã nupe ikue. Jeresagea ako ywagipewara ꞌgã esaka ikue. ꞌAwamũ ꞌã ene ꞌauwara ꞌgã nupe je rerowiarukaa nũ. Aꞌeramũ je ywag ipe tejerowiaara ꞌgã neroo futaa. Aꞌeramũ ꞌgã jeresagea resaka— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌUwarete ꞌga upe uꞌama ojeꞌega.

Djũnwã, mỳjja kunĩ kator kêtri ne ga amã ijabê. Kam dja ba wabi ga arỳm ijo ra:x ne. Aje mã ikôt me kamẽnhdjwỳ dja ga o wabi gê me iro'ã ar ba. Dja me iro'ã ar ba:n irax pumũnh ar o ba. Ja ne ba imã kĩnh.

Inkamoro antîrîꞌsan. Moropai uupia upata yaꞌ toꞌ koꞌmamî yuꞌse wai. Moropai morî uyeseru antîrîꞌpî eraꞌma toꞌya. Morî uyeseru tîrîꞌpîya maasa pra uꞌnînmaꞌpîya pena pata pai pata ekonekasaꞌ rawîrî.

Tak, xate 'ã nõm tikmũ'ũn popmãhã', ha 'ãtep-tup, puyĩy nõm nox pi' 'ãmũtik 'ũkxip'ax tu', puyĩy' pẽnã 'ũkxexkah, tuk max xe'ẽgnãg. Yã xatek mĩy 'ũkxexkah, tuk max xe'ẽgnãg mĩy. Hamũn, hõmã 'ũhittap hãm xexka 'ap xip'ah, ha xate mõg mũn yãy xe'ẽgnãg.

— Exe okukpin cuk adi og̃uy ipi mujurũg̃ puje. “Wa'õbacaap co'i ẽn tak a'õbaca,” i juk adi ecece owebe.— Bay — io'e. — Onze beayũ juk adi eg̃utabun okay. Obikuy wuydopap pe ixeyũ dop am okpot wa'õbacaap co'i ya'õbaca iap co am — io'e.

Ti mꞌ taky hado kän ta yb hã:—Ee, —näng mäh —ỹ karẽn ỹ bawät bä rababok hã ỹ manoo doo. Ỹ karẽn rabahapäh ỹ kabajꞌaa doo, bak ỹ takꞌëp gabarëëh doo, badäk hahỹ madu dahäng noo gó pooj jé, ỹ makamahä̃n do hyb nꞌaa hã ỹ manꞌoo däk do paah.

Wĩ³na², nxe³txi¹. Ũ³hũ¹san¹tũ̱³ka̱³txai²na² kan²txi³ ãn³si³tẽ³la³kxi²sain¹ju³ta² ten³sa²nũn³nhai¹. Txai²nãn²tu̱³ wxa²ha³lo²a² oh³xan¹ko³nãu³a² ha³lo²lot3sxã³ he¹a¹kxai²nãn²tu̱³, ãn³si³tẽ³la³kxi²sain¹ju³ta³nũ³a² ten³sa³nhai¹. Sain¹kxai²nãn²tu̱³, txa²wxi²kin³ti³to³na¹ju³ta² ũ³hũ¹san¹kxa² ĩ²ain¹tu¹wi¹. Nxe³ti³ten³sa³nhai¹. Ha³lo²ai²na² yuh³xai²nãn¹ko³xai²na² ã³si³wxe³ti³he¹nxa³hĩ¹nũ¹tai²nãn²tu̱³ a³lxi²sa²to³hxain¹tai¹ti²ti¹. San¹jau³su² wxi²kin³ti³to³ti³hit1san¹tai¹ti²ti¹. Nxe³na¹ju³ta², txa²nũ̱³ka̱³txai²na² yxo²ha³kxa¹ ĩ²ain¹kxai²nãn²tu̱³, ka³lih³khaix1sa³tu¹wi¹. Ju¹ta² ten³sa³nhai¹.

— Abá, kasani nokoamaniyi hamohenerenai nohaliye tyaonaha naokita hoka nawenani kalorexe waiyaha maheta. Hiyaiya waikohe maomakaharene xowakita atyo hawaiyetita natyo — nexa Jesus.

Kodiabi'i, hora ino'avini vihi'iki adani oipohina. Onofiki ida kadania ohojana, oipohina vahojana jaboni bana kodiania, vanokija kaimoni ida ovagana, ojahana, odanona hiki. Hahavi amonahani viahania hora inakaidivaki i, oniani ida ovagana, ojahana, odanona hikia hora ino'avini hi'ia.

O kazo ikia nanabyri izuknihibyize ikia zikzipokzitsiki. Tapara mybarawy nizukni kape tsiky:— Kazikwy ty abo nyny my — tsiky. Abaka zinymyrykynahatsa kaharere piwabykynaha:— Kazikwy ty abo nyny my — tsimy. Iwa piwabykynaha mytukze mynapykyryknaha.

Papai mesuwat yi nug hap eꞌyianmete uikyꞌe kahato En are. Taꞌi saꞌawyꞌi sese mesuwat yi yt etunug i te turan — Wakuat kahato En aiwoꞌokyꞌe hap toꞌoꞌewy kahato ere uhepe Papai are. Atikyꞌesat kahato uhemiitꞌin uimohey haria emiium koꞌi tukupteꞌen aru aiũpe aiũpe uheĩneꞌen saꞌawyꞌiwuat hap upi i are. Atikyꞌesat uikahu hap kape teꞌerahaꞌat aru are. Atikyꞌesat emiium uhewaku hap sese kuap hamo Papai are e.

—Pai, ngahá'ainoahiko ne pénenu kutípeonu óveahikomo njokóyoke, maka naíxanehiko peréxinu indúkeovo hána'iti ihayú'iuti. Koáhati ákoti omotóvonu yokóvo ukeâtinekene tumúneke ápeyea ra kúveu mêum.

A'ti ɨmɨ́koho weeátoho dɨporo mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ma'iwɨ́. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ niisétisere yɨ'ɨ̂re o'ôwɨ. Pakɨ́, mɨ'ɨ̂ o'ô'kãrãre yɨ'ɨ̂ me'ra niikã́ ɨása'. Naâre yɨ'ɨ̂ tutuasére ĩ'yâ dutigɨ tohô weé'.

“Taytay, cay uycamäśhayquicunaca ya'awan capäcuchun. Chayćha cay pachäta manalä camal sumä altuman julaycamäśhayquitawan maynu cuyamäśhayquita licapäcun'a.

— Ti'ai õ ré te 're ĩ̱zawi pese mo, marĩ õ uptabi ré. 'Re ĩ̱zawi pese mono wa, ma tô ĩ̱ma ĩpisu, ĩ̱'ãma 're dawata u'âsi za'ra mono da, duré ĩ̱hâiba na rowa'a za'ẽtẽ ré, 're ĩ̱hâimana u'âsi mono da. Ĩ̱mama, ãne na hã te te 're ĩ̱'madâ'â za'ra mono da hã, wa tô ĩ̱sima wẽ za'ra, za 're ĩ̱hâimana mono zéb ãma, ĩ̱'rata 're si'ubumroi u'âsi mono da, ĩ̱ma ĩpisutu za'ra norĩ hã.


Papa kurano, awaro pyra seropõkomo. Yrome awaro ase. Moxiã roropa awaro toehse. Jenehpotopõpyry waro toehse toh oya.

E Papaj. Amex o amex tã mẽ kêp ixkwỳ hkêt xwỳnhjaja na kormã ate mẽ hwỳr inhmẽnh xwỳnh ã ixkôt hamaxpẽr kêt nẽ. Nom mẽ kot ixkôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja na mẽ kurom ja hã ixkôt hamaxpẽr mex nẽ.

Niri, atão inakarinoka kamakarii pite. Kãkiti ĩkorapokoriti auakani kona imarotai pite. Iuaritika nota imarotai pite. Ninoa imarotari pite iokanatinino nota kãkitimoni.

Pabai, âdykâ inakanhe amitaymba âmâ. Yeinwântânry modo âutuwâbyra. Urâ olâ âutudâ. Akaemo yeinwântoem amânhenehoymby modo tutuzemo âmâ ugononi awyly.

Ne Heru ikatuahy maꞌe ne. Teko heremiruzeꞌeg ꞌym nanekwaw kwaw aꞌe wà. Urukwaw katu ihe.— Azeharomoete Tupàn umur Zezuz xe aꞌe, iꞌi ko heremiruzeꞌeg newe aꞌe wà.

— Xeru ndereko porã vaꞌe, ko yvy regua kuery ma nandekuaai. Haꞌe rã xee ma roikuaa, haꞌe kovaꞌe kuery kuery voi oikuaa ndee xembouague.

Eiodi ane iɡ̶enaɡ̶a. Niɡ̶ina oko anida aneetege niɡ̶ina iiɡ̶o aɡ̶etiɡ̶adowooɡ̶oti. Pida Ee baɡ̶a ɡ̶adowooɡ̶oti codaa niɡ̶ijo ananajicitiwa oyowooɡ̶odi naɡ̶akamaɡ̶a adimonyaa.

Apĩ, ei Jesus'ga. Erekokatue'ymi ko nde. Nearõe'ỹve'g̃a nandekwahavi reki, ei ga. Ji ki a'e te orokwaha nde. Igwete jireheve'g̃a ikwahavi nhimbuhurukara nde hugwi, ei Jesus'ga g̃a mombe'gwovo ga pe.

Panhꞌ, jykre kuryj ã tóg nĩ. Ũ tỹ inh ki ge tũ ag vỹ ã ki kagtĩg nỹtĩ, ag jãvo sóg ã ki kanhró nĩ. Kỹ tag ki inh mré nỹtĩ ag vỹ ki kanhró nỹtĩ gé, ã tỹ nén to inh jẽnẽg mũ ti.

Nde ko erejejavy eꞌỹ vaꞌe, xe Ru. Teko rei katu nde kwaa eꞌỹha voi. Xe ko ae nde kwaaha voi. Ha xe irũ katu oikwaa-ma nde xe mbouhare.

Waha òbiti, bede mahãdu araeryõre Jesuisi tahe araeryre. Wamahãdu tule rieryre tadiwateònyte.

—Kiapiꞌni. Eneresageay te ꞌã. Ene rerowiareꞌema ꞌgã nenekwaawi futari. Aꞌere ꞌã je ene kwaawi futari. Aꞌeramũ ꞌã ꞌawamũ jeremimuꞌe ꞌgã ene kwaapa futat. “Aꞌjea futat ꞌga Ruwarete ꞌga ꞌga muri rakue” ꞌea ꞌgã ikwaapa ꞌawamũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌUwa ꞌga upe.

Djũnwã, ga ne ga akatàt ne ajaxwe kêtkumrẽx nhym me kum akĩnh kêtja kute amar kêt. Bajbit ije amar nhym me jadjwỳ arỳm kute amim, “Mrãmri ne Metĩndjwỳnh Jeju jano nhym arỳm pykakam bôx ne ar ba”, anhỹro ba. Tãm ne me kute amim tu markumrẽx.

Paapa, yairon amîrî. Non po tîîkoꞌmansenonya ayepuꞌtî pepîn, tîîse ayepuꞌtî pîꞌ wai. Moropai insanan unenupaꞌsanya epuꞌtî uyarimaꞌtîpon pe awanî.

Tak, xate hãpxopmã yok. 'Ũkuxa mãm hok xop te 'ãyũmmũg 'ohnãg, ha ta 'ãte 'ãyũmmũg, ha yãy yõg xop te' yũmmũg xate nũgkutnãhã'.

— Bay — io'e. — Soat em ẽn cũg̃ ma e'em. Ikẽrẽat ejukuk g̃u- -pũg̃ em tak ka'ũma. Itabut'ũmayũ itaybit g̃u abu ẽn iam. Õn pit wetaybit cĩcã abu ẽn iam. Onze beayũ itabut cebay teku o'g̃udot ijodi iap kay — io'e.

Ee, baad hadꞌop do hadꞌyyt moo wät do õm. Badäk hahỹỹ hã dawëë a mahä̃nh habong doo, dooh né paawä õm rahapëë bä sa hꞌyyb gó, ỹ ti hapäh õm. Bꞌëëh hahỹ rahapäh ỹ mamejõ hyng doo.

Wĩ³nãi³. Wain³te²si³yxau³ka̱³txãi³. Yuh³xan¹ta³ko³xan¹tũ̱³ka̱³txai²na², hai³txi³ ĩ²nxa²tũ̱³ka̱³txi³sai¹nxa³i¹. Nxain¹kxan²ti³, Txai²na² wi¹lĩ²nxa²te²sa¹i¹. Na¹ha²kxai³, txa²nũ̱³ka̱³txai²na² ũ³hũ¹san¹tũ̱³ka̱³txai²na² yxo²ĩ²sain¹na³li¹. Sai¹nha²kxai³: “Je³su²jah³lai²na², Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³a¹ ĩ³sa²si¹hã³kxah³lo²su² na³na¹.” Sain¹na³li¹. Nxe³jau³xai²na², txa²nũ̱³ka̱³txai²na² a³la³kxain¹na³li¹.

— Hiso atyo hawaiye, Abá. Xakore hoka matyakekoneharenai maisa waiyare hiso, exahe hitahi akiti hoka maisa waiyekehalakere enomanaha. Hoka natyo atyo nowaiyita hiso. Hiso atyo haxikatya natyo ali xeta. Hatyo akiti waiyekehalakita noxaotyakiriharenai ana.

Kodiabi'i, ivani ija'ari nasohiva abono jahaki i. Ija'ari ira vanofiriki ni-ira avigaki, hovani ka'oa ira oogaki ho. Oipohina avigaki ida hora ikarona'avini.

O kazo ikia zuba wasani tsimykara. Tisopyksapyrẽta amysapyrẽnikita iwatahi kamysapyrẽnikita tsimy. Kytsa sispirikpobyitsa tu ikia humo batu sihyrinymyry. Uta zuba any, zinymyrykynahatsa kasoho humo sihyrinymyrẽtsa. Ikia tsikpehahik tahi kahumo sihyrinymyrẽtsa.

Papai hãpyk kahato rakat sese En maꞌato emohey reꞌym haria mesuwe uwe En hap yt taꞌatukuap hin i. Maꞌato Uito ti worokuap kahato are iꞌewyte uipoꞌoro epiat hap mohey haria tikuap kahato En wy are e.

Pai, koati ponóvoti ne kixeku itíkivo. Ako éxapi ne xanéhiko yuixóvati ra kixovókuti yara kúveu mêum. Undíne exópi, koáne éxoamaka ra kutipónutihiko itúkeovo îti pahukónu yâyeke.

Pakɨ́, mɨ'ɨ̂ keoró weé'. A'ti nukúkãkãharã yɨ'ɨ̂re ẽho peótirã mɨ'ɨ̂re masîtima. Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re masî'. Ã'rá yɨ'ɨ̂ bu'erã́ mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re o'ôo'kere masîma.

Sumä Chuya Allin Taytáy, cay pachällapa cäcunacá manam lisipäcuśhulanquichu. Ya'ami ichá lisic. Nunäcunapis caćhamäśhayquita yaćhapäcunñam.

Ĩ̱mama, a hã aiwẽ uptabi na te 're asãmra mo. A hã we datẽme ĩ̱zatõrĩ na te te 're asaze za'ra mono õ di, ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã. Tazahã, ĩ̱ma aiwaihu'u pese di, we ĩ̱zatõrĩ'wa na. Ãne na hã ĩ̱zazei'wa norĩ ma zama, tãma aiwaihu'u pese za'ra di.