Kyrixtu omiry kutuarõtanohtorỹko mana iirypyrymãkõ kurãkary poko Ritonõpo a, osepune toto ehtohme Ritonõpo kure exiry maro. Jezu enetuputyryhtao kyya xine kukurãkatorỹko mana. Ynara tymerose Ritonõpo omiryme, “Iirypyrymãkõ kurãkaryhtao Ritonõpo a, orihpỹme exĩko mã toto, tonetupuhse exiryke eya xine.”

Ãm mẽ kot amnhĩ kaxyw Jejus mã hamaxpẽr xwỳnh pixjaja na hte mẽ ho hkra. Kapẽr ã kagà htũm kot tanhmã ja jarẽnh to nẽ harẽnh kot: Na hte Tĩrtũm mẽ kot amnhĩ kaxyw Kra mã hamaxpẽr ã mẽ omunh xà hkôt mẽ ho hkra nhũm mẽ amnhĩ kaxyw kãm hamaxpẽr rãhã ho pa. Jao ra ô ri tãm amnhĩ nhĩpêx o pa. Anẽ.

Teoso iokanapirena erekari sãpiretaua Teoso txĩkitakiniri kãkiti atão inakarinoka ikamini. Teoso sãkire auikikoãnokara, kãkiti txĩkitakaãka atão inakarinoka ikamini. Teoso sãkire iõkatsopatakori txari: Kãkiti atão inakarinoka kamakani auini erekari, kotxi ninoa auikari Teoso sãkire.

Jesus wâgâ egatuyby kindatuo lelâ mawânrâ âdara Deus xurâem tâwentâguezeba kydawyly kiuntuly. Mâkâlâ mawânkâ wakeim: “Jesus einwânni modo lelâ kâenmakely” keim. Aituo mâkâ Jesus einwânni nheinwânsezedyly-ro watay, Deusram nâzewentâowâbyra ise. “Deus tâwentâguezeba kâendyly, mâkâ kieinwândylygue lelâ, âdaunloenlâ eagâpa kydâiehowâbyra ise kurâ-ro warâ, onro anaym kydawyly ume, kyigueduo alelâ” kely iwenibyem Deus itaumbyry wâgâ.

Taꞌe Tupàn zeꞌeg kwehe arer nezewe iꞌi aꞌe xe. — Aze teko uzeruzar herehe aꞌe wà nehe, ikatu ꞌym maꞌe iapo ꞌymar ài amuigo kar aꞌe teko heruwa rupi ihe wà nehe. Amuawyze putar hezeupe ihe wà nehe, wamukatu pà hezeupe ihe wà nehe. Aze amuawyze ihe wà nehe, aꞌe mehe wiko putar hepyr tuweharupi aꞌe wà nehe, iꞌi Tupàn zeꞌeg kwehe arer pape rehe imuapyk pyrer.

Mbaꞌeta ayvu porã rupi Nhanderuete oikuaa uka ojeguigua teko porã. Haꞌe vaꞌe ma jajerovia rã omeꞌẽ ꞌrã, mbaꞌeta ojerovia vaꞌe pegua ae, ipara re oĩa rami: “Heko porã vaꞌe ma ojeroviaa rupi ꞌrã ikuai”, heꞌiague rami.Habacuque 2.4

Igaataɡ̶a niɡ̶inoa nibodicetedi anele oikee Aneotedoɡ̶oji meote niɡ̶ina oko me iɡ̶enaɡ̶atibigiwaji niɡ̶ina meniwaɡ̶atakanaɡ̶a, codaa niɡ̶ina me doɡ̶oika meniwaɡ̶atakanaɡ̶a. Joaniɡ̶idaaɡ̶eeta Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶a, “Niɡ̶ina oko ane yakadi Aneotedoɡ̶oji me iɡ̶enaɡ̶atibigiwaji leeɡ̶odi meniwaɡ̶atakanaɡ̶a, joaniɡ̶idiaaɡ̶ida lewiɡ̶a ane diɡ̶ica liniogo.”

A'ereki Cristo'ga mombe'ua rehe nhande tikwaha. Nurã nhande ei: Tupana'ga nhande mombyry nhande jikogame Cristo'ga rehe – nhande jikogame jate ga rehe. Nahã i'ei aherembikwatijara no Tupana'ga mombe'uhara: “G̃a jikogame ga rehe Tupana'ga g̃a mombyryvi. A'ero po ti g̃a ndekopyahui nehẽ,” e'i ikwatijara.

Tag hã ki ẽg tóg Topẽ jykre ki kanhró nỹtĩnh mũ, Topẽ vĩ sér hã ki. Ẽg tỹ ti ki rã hã kỹ ẽg tóg ti mỹ kuryj nỹtĩ. Hã kỹ tag tóg rán kỹ nĩ, ha mẽ: “ẽg tỹ Topẽ ki rã hã tugnĩn ẽg tóg ti mỹ kuryj nỹtĩnh ke mũ, kỹ ẽg rĩnrĩr mãn ke mũ,” he ja tóg nĩ, Topẽ vĩ rán ki.

Upéa nhahendu ramo, oikwaa uka nhande-vy Nhandejáry mbaꞌéixa pa nhane mopotĩ. Jarovia-ma ramo íxupe, omopotĩ nhande pyꞌa. Nhane rembiapo porã-rehe rei nanhane mopotĩry. Jarovia-gwi íxupe ae nhane mopotĩ. “Ogwerovia-gwi íxupe, Nhandejáry remimopotĩ oikove vaꞌerã Nhandejáry ndive.”Hc 2.4Upéixa voi heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ.

Deuxu òbitina ratỹnynymy namyhỹde Rybewihikỹwo‑ribi. Tyhyna‑di ritelenyre tule tyhyna‑di ihỹmyhỹre. Inyõ tyhyna‑di òbitimy rỹikeki, tii ruruõtyhy, idi awimy rareki.

Morogyta esage renuw ire jane jarejeapyoramũ ꞌga ꞌe are. “Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã etee ajemogyau je jekotyꞌaawamũ”, Jarejuwarete ꞌga ꞌe are jane jarejeapyoramũ. Ymã te ꞌga ojeꞌega kwasiarukari ꞌgã nupe rakue: “Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã etee wesageramũ ꞌga upe. Aipo ꞌgã etee ꞌga imogyau ojepyri nakwaparimũ ete rũi”, ꞌjau ꞌgã ikwasiaa kaꞌaran are rakue.

Ujarẽnh nykam ne Metĩndjwỳnh kute memã axwe kêt jarẽnhjao amirĩt gwaj arỳm kam kuma. Dja me tu amim markumrẽx nhym arỳm memã axwe kêt jarẽ nhym me arỳm kum mex. Dja me tu amim markumrẽx ne amim marbê ar ba rã'ã: ne. Me bakukãmãre kabẽn kôt ne ba ar amã arẽ. Amrẽbê: me bakukãmãre memã kum, “Metĩndjwỳnh kute memã axwe kêt jarẽnh nhym me arỳm kum mexja dja me tu amikajmã'ã markumrẽx ne arỳm tĩn ne ar ba”, ane. Amrẽbê: ne me bakukãmãre memã ja jarẽ nhym me arỳm 'ã pi'ôk no'ôk ne. Kam mrãmri dja me tu amim Kritu markumrẽx nhym Metĩndjwỳnh arỳm memã axwe kêt jarẽnhkumrẽx nhym me arỳm kum mexkumrẽx ne. Nãm ã meo ane ba kam krĩraxbê Rômakam ar aje amim Jeju marjamã arẽ.

Maasa pra mîrîrî eꞌpîikaꞌtîntoꞌ yekareya îꞌ kaiꞌma morî pe pemonkon kupî Paapaya ekaremekî. Penaronkon yapisîꞌpîiya innape tîkupî toꞌya wenai. Moropai sîrîrîpe pemonkonyamîꞌ yapisîiya nîrî innape tîkupî toꞌya wenai. Mîrîrî warantî Paapa maimu eꞌmenukasaꞌya taasaꞌ man: Paapa pia morî pe tîweꞌsen koꞌmamî eꞌpai man innape Paapa kupî tîuyaꞌnîkon wenai,taasaiꞌya man.

Topa tep-tup, pu tikmũ'ũn kuxa mãm ka'ok Yeyox Kunnix kopah. Puxi', ha nõm tikmũ'ũn mõ'yãy xe'ẽgnãg. Yã hãm'ãpak max xe'e'! Hõmã tik te Topa pupi hãm'ãktux, tu tappet tu kax'ãmi', nũy tikmũ'ũn pu' xuktux, hu: “Tikmũ'ũn kuxa yũm ka'ok Topa kopah, puxix Topa' kuxa kummuk tupmã', pu tu max, puyĩy tikmũ'ũn hi xe'ẽgnãg,” kaxĩy.

Kawẽn idipat co buje, wuyetaybit apẽn Deus wuymucũg̃ucũg̃ iam.— Jesus Cristo kay itabucayũ acã cũg̃ ma oxe — i'e'em Deus. Soat kabia: — Big̃ ma itabut ip cekay — i'e'em Deus.Imẽn e'em Deus ekawẽntup: — Deus emumucũg̃yũ soat em itait jeedop ip Deus xe itabut ip puye, — i.

Pꞌop Hagä Do hejój né hẽ ti ta ti ỹ wén herꞌoot, Kristo ky nꞌaa hanäm do metëëh do hyb nꞌaa nyy da baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó, jããm hẽ Kristo hã ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa. Tii da né hẽ takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo gó: “Jããm hẽ edëb hadꞌyyt da, jé ta hã hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad hado däk do Pꞌop Hagä Do matym gó”,Habakuk 2.4 näng kerih doo.

A²nxe³te² wi¹jau³xa² ĩ³yau¹ũ³nhẽ³ju³ta², Txa²wã¹sũ̱³na² wain³te²lo³tẽ³ju³ta², a²nũ²a² Je³su²jah³la² yxo²ĩ²te²su² te²a² so¹lxi³ wain³te²lo³tẽ³ju³ta² nxe³te³nah¹lxi¹:— A²nũ²a² yxo²ĩ²sa²te²su² te²a² a²yxo²ha³kxa² so¹lxi³ wain³te²lo³ta¹tũ¹xã¹. Nxe³na¹kxe³su² te²a², ka³te̱³na² wi¹khai¹nxe³tãu³a¹ so¹lxi³ yxau²xai³lain¹tũ¹xã¹, yxo²ĩ²sa³ha²kxai³lã¹. Sũ̱³na² a²ẽ¹nãn¹jau³su² nxe³hĩ̱³nx2na³la².

Hiyaiya, Iraiti Waiyexe atyo hotikijita womana hoka Enore atyo haliti waiyexe aokita wiso wityakekone hiyeta, hetatita, imiyane kijiya, Iraiti Waiyexe iraetere akereta: “Xala xamani atyoite Enore haliti waiyexe aoka ityakekone hiyeta hoka tyaota mene atyoite”, nitere akereta.

Deus haria nanamithavini hiki ida monina jahaki niha ninini akadimahi-ra nasohika'oavini viaha. Ija'ari Jesu-ra vakaijokaha'oadahaki, ni-bikava'ipahiniki ida bivakaijokavini, oniani ida kidimahi nasohika'oani hija Deus viaha. Nimania bana hida Deus athi kapapirani athini: “Deua bikapoariki ida ija'ari vaikaijokana hiki, kidimahi sohika'oani bikahiki ida, oniani ida kidimahi anokhomiriki-ra vahojavini hija.”

Deus wasania ty tsipiwabynahaze isoho humo myhyrinymyrẽtsa. Hawa kytsa simysapyrẽtsa moziknaha ihumo tsipinymyrykynaha. Deus hi:— Asa zuba Sesus harere bo hyỹ mykaranaha asahi kaokzeka wasani mykaranaha. Pibyituhukutu Sesus harere bo ma mykaranaha — my. Deus harere papeu hi:— Aty zeka Deus humo tsimysapyrẽta mozik iwatahi pibyituhukutu Sesus harere bo hyỹ mykara — niy.

Saꞌawyꞌi Tupana toꞌe miwan me — Uimohey haria yn ni aru uimiehakyeraꞌat nuaria e. Miꞌiria yn uimimoieĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pianuaria e. Nimo pyi mesup te Tupana timoewaku Tosaꞌyru mohey haria yn. Pywo ti rat worohoꞌonug eipe wakuap Uiꞌewy uimohey hawyi e Tupana nimo te miwan me. Mesup te wy mio tã e — Uhaꞌyru mohey haria yn atiꞌatumoieĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe e wuatꞌi ywania pe. Uiwyriaꞌin pyno waku yne eꞌat watuwemoheg ahepiat Iesui mohey hap ete. Imohey haria sese pe Tupana toꞌe — Uiwanẽtup hawe uipyꞌa pe eiperia yn wakuaria e.

Vo'oku yane inámati ihíkauvoti íhae xoko Itukó'oviti, koúhapu'ikovo ponópeovi Itukó'oviti nonékuke koeku kúveova ûti. Yoko ukeâti tûri tukú koeti hunókokuke, konókoti kúveova ûti, kuteâtimaka koeku yutóxeovo emó'uke Itukó'oviti, enepone koêti:“Enepone xâne ponóvoti nonékuke Itukó'oviti, enepone kuvovâti, itopónoatimo ne inámati apéyeati ákoti hunókoku xoko Itukó'oviti” kôe.

Tee kití a'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨ Jesu Cristore ẽho peórãre “Bu'îri marirã́, ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Jesu Cristore ẽho peórã di'akɨ̃re tohô ĩ'yâsami. Teekãhásere Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ẽho peórãre “Ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Kɨ̃ɨ̂ me'ra niî nu'kurãsama, niîwɨ.

Cay allin willacuymi tantiaycachimanchic, Tayta Dios imanuypa nunacunäta allinpa licaycamäśhanchicta: chalapacuyllanchicpamari allaycunchicpis, chalapacuyllanchicpatacmi camacanchicpis. Chaymi niyan unay isquirbishanćhüpis: “Chalapacuyllanpa allinpa Tayta Dios licaycuśhancällamá rasun allin cawsayniyu can'a” nil.

Zezusihi wasu'uwẽ hã e marĩ, wa za wa te ãma 're waihu'u za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da te 're saze za'ra mono wapsi, dawasédé hã te te oto da'ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, te te 're ĩda'awẽsãmri mono zé, taha wasu'u. Duréihã Habatuti hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã ma tô ãne na ãma rob'ui'éré: “Ni'wam norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're saze za'ra mono wamhã, ta norĩ si te za te te 're awẽsãmri, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, ĩwasédé hã te te oto ãma 're ĩ'ab'madâ'â mono õ zarina, po're'õ nherẽ, te te 're hâ za'ra mono tõ da. Ta norĩ si te za duré rowẽ u'âsi, ãma 're hâimana za'ra.” Ãne na ma tô ĩwasu'u na ãma rob'ui'éré.


Popyra seropõkõ exiry pokoYrome kyyrypyrykõ zehno toexiry poko kutuarõtanohtorỹko Ritonõpo mana. Iirypyrymãkõ wãnohnõko Ritonõpo mana iirypyryme toto exiryke. (Iirypyrykomo a Ritonõpo omiry tapuruse exiryke sã roropa onetara imehnõ ehtohme.) Morara exiryke toto wãnohnõko Ritonõpo mana.

Mẽ pahpiitã mẽ pahte amnhĩ tomnuj xwỳnh ã mẽ pajarẽnhAtre 14.15, 17.22-29 Apokarip 9.20-21Nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj o ri mẽ pa xwỳnhjaja na hte Tĩrtũm axtem tanhmã mẽ harẽnh to. Na htem Tĩrtũm kapẽr ma nom amnhĩ tomnuj gryk ã ãm kuma. Nẽ mẽ hkwỳjaja kot kapẽr mar pymaj kapẽr õ ho mẽ kêp àmnàr rãhã ho ri pa nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ omu nhũm ja kêp omnuj nẽ.

Kãkiti Kamakiti MaerekatiTeoso iaxiti auakari oerekaua iua omanãkarauatini kãkiti maerekani xika, ininiãkara iua misiritariko kãkiti, kotxi kãkiti !inirekari Teoso paniãtakiti ikamini. Ikamarina maerekatinoka. Maerekati ikamakasaakina, ikipatarina atão inakari.

Deus izepa ato aiedyly wâgâ aguehoToenzepa kurâdo inakanhe aidylygue Deus tyewiâky enehonze. Awylygue âsenagazedomoem anhenehonly, âdalâ kulâ aidylymogue, aguelymogue, nhangahumo oday xunâgomo wâgâ warâ. Deus itaumbyry âkealonro tâinwânseim tindadysebamo, mâkâ izepa ato aiedyly timodyzeba tawylygue, kurâ domodo unâ indadysebamo lâpylâ warâ. Indadylymo-ro watay, tutuzemo tâise âdara tâsemaguely awyly Jesus tyeinwântuo.

Uzeꞌeg teko paw wanemiapo kwer ikatu ꞌygwer rehe xe aꞌe kuryTeko ko ywy rehe har aꞌe wà, uzapo ikatu ꞌym maꞌe oho waiko paw rupi aꞌe wà, taꞌe naꞌikatu pixik kwaw aꞌe wà xe. Tupàn wikwahy ikatu ꞌymaw rehe aꞌe, upuruzukaiw pà iapo har wanupe aꞌe. Uzepyk putar wanehe nehe. Aꞌe teko aꞌe wà, nukwaw kwaw zeꞌeg azeharomoete har aꞌe wà, nukwaw kar kwaw aꞌe zeꞌeg amogwer teko wanupe aꞌe wà no, taꞌe aꞌe teko nuiko kwaw ikatu maꞌe romo aꞌe wà xe. Tupàn uzepyk putar wanehe nehe. Xikwaw tuwe wanehe izepyk àwàm zane.

Avakue mbaꞌemo rive ombojeroviaa haꞌe opa marã rei ikuaia re ijayvuaMbaꞌeta Nhanderuete ma opoxya avi oikuaa uka yva gui, ojejavy haꞌe heko vai vaꞌe haꞌe javive rovai, mbaꞌeta haꞌe kuery gueko vaia rupi vy ndoikuaaxei anhetẽ vaꞌe.

Aneotedoɡ̶oji laagetedipi inatawece okoAneotedoɡ̶oji ane ideite ditibigimedi ikee lélaɡ̶a leeɡ̶odi inoatawece ane libeyaceɡ̶eco oko, leeɡ̶odi me doɡ̶oyiwaɡ̶aditeda Aneotedoɡ̶oji, codaa leeɡ̶odi inoatawece ane beyagi anowote modakapetege eledi oko. Leeɡ̶odi niɡ̶inoa libeyaceɡ̶eco anowote, odaa aɡ̶oika eledi oko moyowooɡ̶odi niɡ̶ica anewi anodaaɡ̶eeteda Aneotedoɡ̶oji.

Ite'varuhu hete yvyakotyve'g̃aTupana'ga okwahavuka nhande ve. Nurã nhande ei: Yvagipeve'ga po ti ombohahy okote'varuhuve'g̃a pe nehẽ onhimonha'ngavo g̃andekote'varuhua rehe. Okote'varuhuro g̃waramo g̃a nombokwahyukari ojihe a'itituhẽva'ea Tupana'ga kwahava.

Ẽprã ke ag jykre pãnoHã ra Topẽ tóg jũ nĩ gé, kanhkã tá. Ũ tỹ ti ki ẽkrég tũ ag to tóg jũ mũ. Topẽ vỹ ag mỹ tỹ nén ũ tũ nĩ, hã kỹ ag tóg vẽnh jykre kuryj han sór tũ nĩgtĩ. Vẽnh vĩ há tỹ ag tóg tũgꞌ he sór tĩ gé, vẽnh jykre kórég han sór kỹ.

Ndoikóiry ko yvy-rupi ipyꞌa kyꞌa eꞌỹ vaꞌeHa upéi katu Nhandejáry oikwaa uka-ma oiko-vy gwembiaporã. Ogwereko asy vaꞌerã gwĩ ojéupe omboete eꞌỹ vaꞌe-pe gwive. Hembiapo vai vaꞌe-pe gwive ogwereko asy vaꞌerã. Hembiapo vai meme-gwi, Nhandejáry ndohejái ojekwaa hese anhetegwa vaꞌe rekoha.

Deuxu yarana biu‑ribi namyhỹde ibutu òraruna hudunamy. Iwidỹỹdu hudunamy. Bina widỹỹdu dori inatyhyna ribinanymyhỹre, raruinymyhỹre Deuxu rybe ribynymyhỹre?

Ywy pewaramũ janetywetJaneruwarete ꞌga amaraꞌneramũ mamaꞌe tywera apoara ꞌgã nee, werowiareꞌema ꞌgã nee. Aꞌeramũ ꞌga ꞌgã nerekou tyweaete ꞌgã tywer are. Mamaꞌe tywera apo are etee ꞌgã weaꞌaramũ. Kuꞌjywa ꞌga ree jẽmĩ weaꞌareꞌemamũ. Aꞌeramũ ꞌgã Janeruwarete ꞌga kwaapeꞌema. ꞌGa ree weaꞌar ire amunipo ꞌã ꞌgã ꞌga kwaawi. Mamaꞌe tywera etee ꞌgã iapou. Aꞌeramũ ꞌgã Janeruwarete ꞌga kwaawukareꞌema ajaupe.

Paur kute memã Metĩndjwỳnh mekam ngryk jarẽnh ne ja.Nhym be, atemã mỳjja ne Metĩndjwỳnh kute me axwemã o amirĩt. Amingryk ne memã o amirĩt. Me kute Metĩndjwỳnh mar prãm kêt ne axweja kunĩkam ne ngryk ne. Me axwekam kute amim,—Kati. Ije kabẽn katàtwã mar prãm kêt, anhỹro bajamã ne mekam ngryko amirĩt ne.

Pemonkonyamîꞌ KoꞌmamîSiꞌkoreꞌta Imakuiꞌpî Kupî PîꞌMoropai epuꞌtîꞌnîkon man îꞌ kaiꞌma Paapa ekoreꞌma tamîꞌnawîrî imakuiꞌpî pemonkonyamîꞌ nîkupîꞌpî winîkîi. Moropai mîîkîrî Paapa, kaꞌ ponya toꞌ tarumaꞌtî kureꞌne mîrîrî wenai. Paapa nama toꞌya pepîn tiwin kin. Moropai mîrîrî imakuiꞌpî teserukon wenai tiaronkon tarumaꞌtî toꞌya yairon epuꞌtî toꞌya namai.

Yã' hep xop xohix te hãpxopmã kummukTopa gãy tikmũ'ũn kuxa kummuk hah, yũmũ'ãte' yũmmũg, yã Topa tep-tup hok, pu tikmũ'ũn hãpxopmã kummuk hok. Yã tikmũ'ũn te hãpxopmã kummuk pax, tu Topa hã' puknõg, puxi' nõy Topa yũmmũg hok kamah.

Deus kabi be omuy. Ixe itakoma jĩjã jekay'ũmayũ kay, ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ kay. Ibu'u jĩjã ip Deus ekawẽn co am- -kawẽn icẽmat co am, ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ ojuy jĩjã ip puye. Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ kawẽn idipat muwẽnap muba'oreren tak ip ibu'u warara'acayũ dak itabut am ibuye.

Hỹ pong jé naa Pꞌop Hagä Do metëëh takawajããn sahõnh hẽ ta panyyg kanadahꞌeeh do sa wë, nesaa do moo hebꞌook do sa wë na-ããj hẽ. Baad hadoo do ky nꞌaa rahꞌyyb panasꞌëëh nesaa doo gó rababok doo me.

A²nũ²a² ĩ³lxa³thi¹nxa³jau³su²Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³tãu³a¹ oh³nãu³nũ¹ka³nãu³an¹jah¹la² hi²sen³su² ĩ³xa̱n³txi³sxã³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²hain¹na³la². A²nũ²a² ĩ³lxi³thin¹kãi³xa³ha²kxai³, a²ẽ¹nãu³a¹ ĩ³lxi³thi¹ne³ki²nh²nxa³ha²kxai³ nxe³te²nãu³xa² a̱n³txi³sxã³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²hain¹na³la². A²nxe³te² ĩ³lxi³thi¹nxa³tũ̱³ka̱³txa² ĩ³lxi³thin¹sxã³ kãi³ai¹nxa³ha²kxai³, Sũ̱³na² wãn³txi³tu̱³ a²ya³la³jau³tu̱³ ã³tĩ̱¹kain¹na³la².— Sũ̱³na² wãn³txi³tu̱³ a²nũ²a² ã̱³xa² ain³kxi²sxã³ yxo²ĩ²ain¹kxa²ya̱n³ti³sã¹. Ain¹jau³su² ain¹na³la².

Halitinai Nómane Iniyalahare TahiHiyaiya, Enore xeharene atyo enokoata tyoita tyotya iniyalahare nomaseharenae ana. Hatyo iniyalahare háomaneha hiyeta atyo talatitaha Iraiti Waiyexe, kasani haiyanai maisa semahene aokareha hoka.

Ija'ari hahavi hojai Deua bivajaharikia vakahojaikiHari. Deus nama hojakia binanokiaki ida ihamahina. Bikaihamahiki ida hojai asohiriki ija'ari kahojai hiki, va'i bodini vara nini jahariki hiki, oniani ida hojai asohiriki abosini-ra karonavini hija bana. Ija'ari hojai jaharikia kahojaini mani ida vahoariha Deus ka'oa hina-ra avigavini-ra vanadabavini hija.

Kytsa sisopyksapybyitsa tu nikaranaha ana humo hi Deus taokaniki.Deus ta bijoikpe eze tu my. Kytsa sisopyksapybyitsa tu nikaranaha humo Deus taokaniki. Atahi:— Kaokzeka ikiahatsa batu ahasopyksapy — my. Kytsa Deus harere humo batu hỹ zikaha, ustsa kytsa mysisapybyikinaha. Kytsa Deus wasania ty motsasokonahaze ustsa kytsa mysiaknikinaha, kytsa Sesus bo hyỹ mykaranaha ihumo sispirikporẽtsa moziknaha ana humo kino batu hỹ mykaranaha. Iwatsahi Deus okzeka batu sisopyksapy maha.

Miitꞌin mesuwarotiaria minug koꞌi yt Tupana mikyꞌesat ewy hin i. Taꞌi yt hãpyk hin i torania iꞌatuminug koꞌi e Tupana. Taꞌatukuap hãpyk nug hap taꞌatupyꞌa pe wen maꞌato yt iꞌatupopap i inug hamo e. Miꞌi haype yt naku i nug hap yn taꞌatunug neran e. Taꞌatukuap yne pywuat koꞌi nug hap taꞌatupyꞌa pe hepiat taꞌatunãpin hap wen maꞌato yt taꞌatunug hin i uiꞌe hap e Tupana wuatꞌi ywania pe. Yt taꞌatumohey teran i maꞌato taꞌatukyꞌesat taꞌatuminug saꞌag yn neran haype e. Taꞌatupyhyp at kaꞌap uhehay pywuat sese moherep haria e. Miꞌi haria yt uwe i uikuap teran haria mesuwarotiaria yt uimohey i pote haria e Tupana wuatꞌi miitꞌin miat.

Koati váhere kixoku itúkeovo ne uhá koeti xâneItea xoko Itukó'oviti vanúkeke úkea ipíhoponeokonokemo ne uhá koeti xâne yara kúveu mêum ákoti teyâ ne kaná'uti kixovókuti íhae xoko Itukó'oviti, koánehikomaka ne xâne vaheréxoti kixoku itúkeovo, enepohikone itopâtimaka ne po'ínuhiko xâne éxea ne kaná'uti kixovókuti íhae xoko Itukó'oviti vo'oku váhere kixoku itúkeovo.

Niî pe'tirã masá bu'îritima niisé niî'Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ masá yã'âro weesétisere ĩ'yâgɨ, bu'îri da'rêsami. Yã'âro weé nu'kurã diakɨ̃hɨ́kãhasere ka'mú ta'asama. Tohô weégɨ naâre ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêsami.

Jucha luläcunapämi Tayta Dios piñacuyninta camalachinChaynütacmi Tayta Dios piñacuynintapis camalaycachimanchic chay sumä mana allin lulayninwan rasuncäta lisinanpä atajäcunäpä.

Dapo're ãna 're ĩdanomro mono na rowasu'u'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ãne hã wama waihu'u sirõmo za'ra, dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã za te te 're ĩda'ahâ za'ra mono zém na. Ta norĩ hã te tipẽ'ẽ na te te sima 're rosa'rata wasété u'âsi za'ra. Hâimana wasété uptabi na, te duré dama 're hâimana u'âsi za'ra. Ta norĩ hã tiwasété si te te 're 'manharĩ za'ra mono wa, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti tô sena uptabi hã te te dawi 're 'wa'rutu za'ra, ãne na roti ĩwẽ hã da te 're waihu'u za'ra mono tõ da.


Toehtoh poko ahno tamorepase Ritonõpo a. Morara exiryke Ritonõpo waro se toexirykõ se tahtao xine tuaro exiry toto. Yrome tuaro se pyra toto ipunaka. Morara exiryke toto wãnohnõko Ritonõpo mana. Sero nono ritopõpyry poero Ritonõpo jamitunuru enahpyra ehtoh waro toh mana. Ritonõpome nymyry aexiry enetupuhnõko toto. Morara Ritonõpo exiry onenepyra toh mã repe yrome tuaro toto. Ritonõpo poko tuaro mã toto inyrityã eneryke tyya xine. Morara exiryke, “Ritonõpo poko zuaro pyra exiase,” kasaromepyra mã toto tuaro toehse toexirykõke. Series([], )

Te mẽ kot Tĩrtũm kot amnhĩ nhĩpêx ã omunh kêt pyràk o amnhĩ nhĩpêx tã mẽ kot omunh mex. Tĩrtũm kot mẽmoj to kator krax rũm ra kot mẽ pamã amnhĩ to amnhĩrĩt mex. Pu mẽ pano ho omunh kêt tã no ãm kot amnhĩ nhĩpêx kôt ra kêp Tĩrtũm ã omunh mex nẽ. Nẽ kêp mẽmoj piitã ho kator xwỳnh ã omunh mex nẽ. Nẽ mex o mex ã omu nẽ hihtỳx o hihtỳx hã omu. Tĩrtũm kot amnhĩ nhĩpêx kot amnhĩrĩt mex nhũm mẽ kot omunh mex tã hkôt amnhĩ xunhwỳr kêt nẽ. Nẽ axtem nẽ hamaxpẽr o:—Tk. Tĩrtũm kot inhmã amnhĩ to amnhĩrĩtre hã kot pa kêt ri hkôt amnhĩ nhĩpêx. Kot pa inhno ho omu nẽ rĩ kormã hkôt amnhĩ nhĩpêx japêr. Anẽ.Ra mẽ kot amnhĩ nhĩpêx ã omunh mex tã ri ã hamaxpẽr anẽ. Jakamã nhũm Tĩrtũm tee ri ja hã mẽ omu nhũm ja kêp omnuj tỳx nẽ. Series([], )

Kãkiti ikara atoko inakani Teoso misiritanako ninoa, kotxi apakata ninoa atamatiniri iua kamakiti. Teosora oerekapekari ikamakiti kãkitimoni iua imarotinina ĩkapani.

Tâlâ tawyly, koendonro tawyly, ton-honru, tonomegu warâ xutuen-honwânlâ Deus, xirâ anano modo olâ tiuntudyzeba. Awylygue ise Deusram âzenagazeolymo.

Tupàn aꞌe, uzepyk iko teko ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanehe aꞌe. Taꞌe aꞌe teko aꞌe wà xe, upuner Tupàn ikwaw paw rehe aꞌe wà xe, taꞌe Tupàn uzekwaw kar wanupe aꞌe xe.

Mbaꞌeta haꞌe kuery oikuaa ae Nhanderuete reko oikuaa pyrã oĩ vaꞌe, haꞌe kuery pe haꞌe ae oikuaa uka ramo.

Niɡ̶ina oko oyakadi moyowooɡ̶odi anodaaɡ̶eeteda Aneotedoɡ̶oji, leeɡ̶odi adinaɡ̶aditini niɡ̶ica anodaaɡ̶eeteda, codaa leeɡ̶odi iniaaɡ̶iniwa Aneotedoɡ̶oji ikeetediogi anodaaɡ̶eeteda. Niɡ̶ijo maleekoka yoeteda Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ina iiɡ̶o, niɡ̶ina ane daɡ̶a jakataɡ̶a me jinataɡ̶a, anodaaɡ̶eeteda Aneotedoɡ̶oji, codaa nimaweneɡ̶egi ane daɡ̶a dinelio, inoatawece dinikee. Odaa niɡ̶ina oko oyakadi moyowooɡ̶odi anodaaɡ̶eeteda Aneotedoɡ̶oji leeɡ̶odi niɡ̶inoa loenataka. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶ina oko aɡ̶oyakadi doɡ̶odi me diɡ̶ica libatiigi. Series([], )

Tupana'ga po ti ombohahy tuhẽ g̃a pe. A'ereki Tupana'ga kwahava jukwaha g̃a pe. A'ereki Tupana'ga tuhẽ ojikwahavukaripe g̃a pe novĩa. Emo g̃a ndokwahapotari ga. Ymya Tupana'ga oapo yvya hako. Garembiapoagwera jate jukwaha a'ero Tupana'ga reaporog̃ita gapopoakara no – a'ea namominangavi gapopoakara. Nhande ndihepiagi gareaporog̃ita nhandereakwara pyvõ novĩa. Emo nhande tikwaha a'ea garembiapoa repiagame. Nurã ijari g̃a ndehe g̃a ikwahapotare'ymame. Series([], )

Topẽ jykre há nỹtĩn hã ki kanhró ag tóg nỹtĩ vẽ, ag tỹ ki kanhrãn sór kỹ. Topẽ vỹ ẽg kar mỹ tag ven tĩ. Ẽg pi(jé) Topẽ vég tĩꞌ. Hã ra tóg nén ũ kar han, ẽg tỹ nén vég mũ kar. Ẽn vigve kỹ ẽg tóg ti jykre mág nĩ ẽn ki kanhró nĩ sir. “Ũ tỹ tag han mũ vỹ tỹ ũn mág nĩ,” he jé ẽg tóg ke mũ. “Ẽn jykre vỹ tar nĩ, ẽn hỹn tóg tũꞌ henh ke tũ nĩ,” he jé ẽg tóg ke mũ, ẽg tỹ Topẽ tỹ nén han ja vigve kỹ. Hã ra ag tóg ki kanhrãn jãvãnh nỹtĩ, hã kỹ Topẽ tóg ag to jũnh ke mũ, hã ra ag tỹ ne tónh ke tóg tũ tĩnh mũ. Series([], )

Ha Nhandejáry rekoha opa-rupi ojekwaa porã yvypóry-pe. Oikwaa uka íxupe kwéry gwekoha porã. Ha ndoikwaaséi-gwi íxupe ogwereko asy joty vaꞌerã íxupe kwéry. Yma vaꞌekwe omoingo ko yvy Nhandejáry. Ha upe rire katu Nhandejáry rexa eꞌỹ ramo jepe, gwĩ yma gware ohexa kwaa joty hese hekoha: “Opa eꞌỹ reheve ipuꞌakaha vaꞌe nipo raꞌe” heꞌi hese. “Heko marangatu vaꞌe voi nipo raꞌe” heꞌi Nhandejáry-rehe hikwái. Nhandejáry rembiapokwe rexa-vy ohexa kwaa porã tee voi hese. Oikwaa teĩ jepe, ndojapóiry heko-rupi. Upéa-gwi ndikatúiry heꞌi “Xe ndaikwaáiry íxupe. Xe ndaheko kwaáiry vyteri íxupe. Ndaheko kwaái-gwi, ajapose vaꞌe rei-ma xe ajapo” ndikatúiry heꞌi. Ohexa kwaa voi hekoha. Oikwaa teĩ jepe ndojapóiry heko-rupi. Series([], )

Deuxu eryna ibutumy iny‑ò riwahinyre. Deuxule tamy riwahinyre. Tai timybo Deuxu raremy tahe tiiboho rieryhyymyhỹre. Tai Deuxu aõhõkỹmy risỹnymyhỹrenyre. Juhuhukỹle heka Deuxu aõmydỹỹnanamy iny robimyhỹre idi tii tyhynamy tule rierymyhỹre itỹnyhỹkỹlemy, irurunahyy wahe. Aõu aõu kia ibutumy iny rierymyhỹre, Deuxu widỹỹnamy iny robireki wahe. Tai tiu iny ixitxiõdỹỹna. Series([], )

ꞌAgamũ futat ꞌga ojekwaawukaa ꞌgã nupe. Opãjẽ resaukaa ꞌgã nupe. Aꞌere ꞌgã ꞌã nuerowiari ꞌga. Aꞌeramũ ꞌga aipoa werowiareꞌem are ꞌgã nerekou tyweaete. Ymã te ꞌã ꞌga ywy apoi rakue. Aꞌeramũ jane ꞌga remiapofera resaka ꞌga kwaapa. Niesagi jane ꞌga numiamũ. Aꞌere jane ꞌga remiapofera resagi. Aꞌeramũ jane ꞌga kwaapa, ꞌga pãjẽ kwaapa nanẽ nũ. Nateepawi futari ꞌga pãjẽa. Aꞌeramũ aipo ꞌgã ꞌjawarũeꞌem: “Nakwaawi je Kuꞌjywa ꞌga”, ꞌjawarũeꞌem ꞌga upe. Series([], )

Godja me kwỳ amim,—Mỳkam ne Metĩndjwỳnh ikam ngryk ne? Djãm arỳm imã amijo amirĩt ba kuma? Kati. Ta kute imã amijo amirĩt kêtkam ne tu ikam ngryk ne, ane. Djãm mrãmri ne me kwỳ kabẽnja? Kati. Nãm me 'êx. Arỳm ne me Metĩndjwỳnh man mar kajgo. Me te kute noo omũnh kêt nhym Metĩndjwỳnh arỳm prĩne memã amijã mỳjja kwỳo amirĩt ne nhym me arỳm kuma. Tỳ:xi ne tỳx rã'ã: rã'ã ne. Kubê me kunĩmẽ mỳjja kunĩ tĩn djwỳnhkumrẽx. Ja ne o amirĩt nhym me arỳm kuma. Adjàkamã ne mỳjja kunĩ: nhipêx nhym me arỳm omũ. Jakamdjwỳ mỳjja rã'ã nhym me arỳm omũ. Mỳjja rũnh, mỳjja pyma, mỳjja tĩn nhym me arỳm prĩne omũn arỳm apôkmã amim,—Be, Metĩndjwỳnh tỳ:xi ne tỳx rã'ã: rã'ã ne. Kubê ne mỳjja kunĩ, me kunĩ tĩn djwỳnhkumrẽx. Nãm me ã amim anen arỳm Metĩndjwỳnh man kam mar kajgo.

Pemonkonyamîꞌya Paapa epuꞌtî eꞌpai awanîꞌpî. Maasa pra aronne awanî mîîkîrî epuꞌtoꞌpe toꞌya. Tamîꞌnawîron sîrîrî pata pon konekaꞌpî Paapaya, mîrîrî teraꞌmai pemonkonyamîꞌya tepuꞌtoꞌpe kaiꞌma. Mîrîrî konekaꞌpîiya pata pai, Paapa yeseru eseraꞌma aronne. Meruntî ke puꞌkuru awanî, Paapa pe puꞌkuru awanî esepuꞌtoꞌpe. Anîꞌya eraꞌma pepîn tîîse inkonekaꞌpî winîpai epuꞌtî eꞌpai awanî. Mîrîrî yeꞌnen anîꞌ eꞌwapuꞌtî eserîke pra awanî, —Paapa epuꞌnen pepîn uurî —kaiꞌma. Series([], )

Ha Topa gãy, tu' yãnãn tu' kummugãhã, tu' xũygãhã', tu nõm tikmũ'ũn pu hãmyũmmũgã tap, 'ũkuxa kopa' yũmmũgãhã', puyĩy tikmũ'ũn Topa yũmmũg max, 'ĩhã' pẽnã hok, ha hãmnõgnõy mĩy, xix hahãm, ha tikmũ'ũn xop xohix te hãmnõgnõy pẽnãhã', xix hahãm, tu Topa te' mĩy yũmmũg, hu Topa xexka xe'ẽgnãg yũmmũg, xix Topa ka'ok xe'ẽgnãg yũmmũg, xix Topa xok hok yũmmũg. Tep te xĩy tikmũ'un te Topa yũmmũg hok? Yã Topa hi xe'ẽgnãg.

Deus kuy apẽn ixe e'em iam o'g̃utaybin ijodiacat. Imẽn apẽn Deus e'em iam itaybit put cebe ip. Inaka cekay g̃u jĩjã ip. Imẽnpuye Deus ipiatpi'ajojoan cebe ip. Deus ma ijo ba'ore wuywebe. Ixe bit soat o'g̃ug̃ẽ ipi dag̃acat. Ixe emumug̃ẽ jo buje, wuyetaybit soat podi ma Deus ya'õbaca iam- -ya'õbacaap i'ũm g̃u iam. Wuyetaybit tak ixe acã Deusat iam. Kuyje itaybit osodop ip iboam ipi dag̃acayũ. Imẽnpuye “Deus kake iap iba'arẽm wuyxe” i'e ba'ore cebe ip. Series([], )

Pꞌop Hagä Do rajãã da ta tii, rahapäh do hyb nꞌaa paawä Pꞌop Hagä Do hã ji hapäh doo, sahõnh hẽ sa hã Pꞌop Hagä Do metä wät do hyb nꞌaa. Badäk hahỹ Pꞌop Hagä Do pahuuj wät noo gó naa, Pꞌop Hagä Do pehuuj wät do hã takametä däk Pꞌop Hagä Do hã ji nahapäh doo. Ta hejój gawanatsik doo, sahõnh hẽ sa bahä̃nh ta kabajꞌaa do na-ããj hẽ kametä däk ỹ hanäng péh. Tamo hajꞌaa hã ji hꞌyy ganäng hyb nꞌaa ta hã. Ti hyb nꞌaa, dooh da tahaja bä ji ky hado bä, “Dooh Pꞌop Hagä Do ỹ hapëë bä”, ji noo bä. Series([], )

Nxe³ju³ta², Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³tãu³a¹ a²ẽ¹nãn¹jau³su² te³nah¹lxi¹:— Txai²na¹xai²na² hãi¹nxe² ka³na³ka³nat3sxã³ Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³su² na¹ha²kxai³, yxau²sa²tẽ³ ai³wa³to²hi²na¹ha²kxai³, nũ̱³kxũn³txi³ ha³nãu³hi² ai³na¹ha²kxai³, nxe³jah¹lo²su² na¹xã¹. Na¹ha²kxai³, ha³lo²a² yuh³xai²nãn¹ta³ko³xai²na² nũ̱³kxũn³txi³ wi¹we¹ta¹hẽ³na¹. We¹ta³lu²na¹hĩ¹nãn¹ju³tu̱³, a²nũ²a² ĩ²li³te²su² te²an²tu̱³: “Txa²wã¹sũ̱³na² hxi²ka² kãi³kxa² ĩ²a¹tũ¹xã¹.” Nxe³kxi²sa³kxai²nãn²tu̱³, ha³lo²ai²na² wi¹we¹ta¹ko̱³xai²na² ye³kan¹txi³ ĩ²hĩ̱³nx2na³na¹. Nxe³kxai²nãn²tu̱³, txa²nũ̱³kxũ³na¹ju³ta² a³la³kxi², Txai²na¹xai²na² hãi¹nxe³te² Sũ̱³nu²na¹xai²na² a³la³kxi², nxe³sa²hĩ̱³nx2na³na¹. Nxe³ha²kxai³, Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³na¹xai²na² a²nũ²a² ye³na² ĩ²sain¹ju³ta² yũ²nxa³kxan²ti³, a³la³kxi²sain¹ju³ta³la³ yũ³hĩ̱³nx2na³na¹, te³nain¹ke³la³te²kxai³lã¹. Yxãn¹ta¹, kwa² ĩ³lxi³thi¹nai¹nxa³kxe³su² ten³sai¹nxa³xã¹. Na¹ha²kxai³ wã²nxũ̱h¹ hxi²ki³te²la³ nxai¹nha²kxai³ ye³khãuh³lxa³ti³hi¹ta³lxai¹na¹xã¹. Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³a¹ a²ẽ¹nãn¹jau³su², nxe³hĩ̱³nx2na³la².

Enore atyo iniyalahare mokahitene. Hiyaiya, halitinai ana waiyekehalakita etahi akiti. Enore ta atyo hatyoharenai hotikisa enomanaha. Hetati Enore waikohe tyomehenere xowakiyita, enawenane mawaiyakahare, iniyatere matyotenehare, enawaiyore harenai waiyekehalaka enómanenai hiyeta. Halitinai tyotya hatyoharenai waiyaha hoka hatyo hiyetaiya maisa xoare maheta teraharetyoahitaha. Series([], )

Deus ija'ari hahavi-ra nanokiahivini hiki afojahaki ida hojana, jahana, danona, ogahana hiki. Ovari ka'oa va'ora nanokiahi'aha. Ija'aria biogavini kaba'i bikajonihi, oniani ida Deus nahina jahariki-ra karonavini hija bana. Deus hahavi-ra namonahavini kari binanokiajahaki'ihi ida kidihojai nokiariki niha ninini. Nokia'ihi ida Deus danona mahi hahavi anokhomiriki-ra vahojavini. Nokiaki jaboni ida Deus kahojai jahani niha ninini. Ija'ari Deus kamonahi-ra vada ni'ahi; Deus kahojai niha ninini-ra ogahi. Ka'oa hirihi ida ija'ari athini Deu-ra ogaravini-ra kahivini. Kidiamonahi vada bini'ahi; biogaha. Series([], )

Hawa Deus mykara anatyhi mybarawy ezektsa bo botu nisihyrinymyry. Iwaze hawa Deus mykara kytsa mysihyrinymyrykynaha tsahi batu hỹ zikaha. Iwatsahi ihumo batu siakparawy. Iwatahi Deus mysisininiwyky. Katsa Deus ba zinynaha. Deus koikny bakta tu mybarawy nizukni. Nizukni naha bo iktsa tsimahaze. Katsa hi:— O mybarawy suknitsa zikwykyta my. Atahi Deus babata — tsimykaranaha. Ustsa kytsa hawa Deus soho mytsaty mykaranaha batu taharere ty harapubeteheke nikaranaha. Ba ziktsaso:— Hawa Deus mykara myhumo tsihokdaharẽna — maha. Iwaha hi ba ziktsaso. Series([], )

Miꞌi pote miitꞌin minug yt nakuap i ete uhaiwot kahato areĩneꞌen e Tupana. Atimoherep yne iꞌatuepe iꞌatuꞌapiheg hap iꞌatuminug saꞌag etianuat atipy kaipyi wen maꞌato taꞌatunug ne yt uimikyꞌesat ewy i e. Taꞌi yne eꞌat pe atimoherep taꞌyn iꞌatuewawi uiwat uimikyꞌesat ewy nug hap iꞌatupyꞌa puo maꞌato yt taꞌatunug i uimoherep hap taꞌatupyꞌa piat hap ewy e. Yt teꞌeruwewãi hin i uhehay wo. Aremoherep at kaꞌap miitꞌin me iꞌatuwanẽtup hawe maꞌato uiwemoherep hap taꞌatupun taꞌatupyꞌa pyi. Miꞌi pote yt taꞌatukuap kuap i areĩneꞌen hap e Tupana. Areĩneꞌen miitꞌin wywo maꞌato yt uikuap i haria wo tukupteꞌen e. — Tupana yt heremo i iꞌatuꞌe toꞌope. — Maꞌato aremoherep uiminug ikahu rakaria wo areĩneꞌen nat uiꞌe hap e. Teꞌerahaꞌat uiminug koꞌi kape hawyi — Taꞌi Tupana minug kaipyi watikuap toĩneꞌen Tupana hap yt iꞌatuꞌe i toꞌope e. — Aremoherep uiminug wo areĩneꞌen sese hap maꞌato uimimoherep yt taꞌatukyꞌesat i taꞌatuwanẽtup hawe e Tupana saꞌawyꞌi Tupana minug yi at waty waikiru sem teꞌeraꞌakasa yne pytkai — Pywo ti rat Tupana toĩneꞌen yt iꞌatuꞌe i teꞌeraꞌakasa iminug yne pytkai. Yt naku i katupono Tupana tuwemoherep kahato raꞌyn tominug koꞌi wo toieĩneꞌen hap miitꞌin muo. Tupana yt heremo i wen aheha pe maꞌato tuwemoherep taꞌyn ahepe tominug koꞌi wo. Saꞌawyꞌi Tupana tunug mesuwat yi hawyi iꞌewyte mesuwarotiaria gaꞌapy puat yꞌy puat miat koꞌi. Miꞌiria koꞌi ti yt ihay kuap i rakaria tukupteꞌen wen maꞌato ihay rakaria ewy — Ainug hat ri Tupana iꞌatuꞌe haria ewy. Pywo ti Ainug hat ri Tupana iꞌatuꞌe wuatꞌi miitꞌin me. Yt heremo i Tupana wen maꞌato toĩneꞌen kahato aikai. Taꞌi hesaika sakpoꞌe Ainug hat iꞌatuꞌe hap ewy iminug koꞌi yne ahepe. Wuatꞌi eꞌat piat — Ainug hat toĩneꞌen iꞌatuꞌe ahepe iminug koꞌi. Yt uruwewi i urutuwenug iꞌatuꞌe hap ewy ahepe Tupana minug koꞌi wuatꞌi ywania pe. Miꞌi hawyi miitꞌin teꞌerahaꞌat Tupana minug koꞌi kape hawyi — Pywo Tupana ti wuatꞌi nug hat yt iꞌatuꞌe hin i heremo kahato pytkai. Teꞌerahaꞌat kahato hewakuap moherep hap kape pytkai — Aiwewi watuwenug iꞌatuꞌe saꞌag neꞌi toꞌope. Series([], )

Kó'inokeneye, vo'oku enepone kixóvoku Itukó'oviti motovâti éxeokono xapa xâne, ú'uhapu'i kóye vo'oku koúhapu'ikinoanehiko Itukó'oviti ne xanéhiko yara kúveu mêum. Enepone kixóvoku Itukó'oviti ákoti inixoâti, kuteâti ákoyea uké'eyeaku xunáko, koane itúkeova ne hána'iti teyonéti Itukó'oviti, koati iyúseoti ukeátine inâ apê ra mêum, vo'ókuke ne uhá koeti koekúti ítuke vo'u Itukó'oviti. Énomone ákoino pó'onexeovoke xanéhiko nonékuke Itukó'oviti. Series([], )

Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niisétise masîta basiósere masá ãyuró masîsama. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ basi teeré masikã́ weékɨ niîwĩ. Marî Õ'âkɨ̃hɨ bahusére ĩ'yâtimirã, kɨ̃ɨ̂ weé'ke me'ra kɨ̃ɨ̂ tutuasére, kɨ̃ɨ̂ niisétisere masî no'o'. Kɨ̃ɨ̂ tutuasé, kɨ̃ɨ̂ niisétise niî nu'kukã'rosa'. Neê waro kɨ̃ɨ̂ a'ti nukúkãre weé nɨ'kaka teropɨta kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ niî' niisére masî no'o'. Tohô weérã masá “Mɨ'ɨ̂re masîtisa'. Tohô weérã bu'îri moó'”, niî masitisama. Series([], )

Paycunapá Tayta Dios piñacun uyaypa camalaycachicuptinpis ipanchapäcuśhanpam. Masqui quiquin Tayta Diosta mana licayalpis, cay pachäta camaśhanpi lluy lulaśhanta licaśhanchicwanmi ichá yaćhanchic Tayta Dios rasun caśhanta, jinaman wiñay munayniyu caśhantapis. Chayurá manam mayanpis imapi limalcälinan canñachu. Series([], )

'Re ĩhâimana u'âsi mono 're ĩhâimana mono zé hã, da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã, dama waihu'u pese di. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dawi 're si'udâ mono õ wa. Uburé marĩ hã te te ĩ'apoto mono hã sõ'awi da te 're ĩ'madâ'â za'ra mono zéb zarina, te da te 're waihu'u za'ra, 're ĩhâimana mono zé hã. Taha wa, da te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb da hã dama waihu'u pese nherẽ, dapo're ãna 're danomro mono wa, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'ahâ za'ra. Duréihã ĩsãna'rata hawimhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô te te ro'apoto, tiwaihu'u pese na. Tiwaihu'u pese na te te ro'apoto mono wa, ta hawim haré te ĩsimiwaihu'u pese zém na, duré tô sena 're ĩhâimana mono na, da te ãma 're waihu'u pese za'ra, ĩhâiba hã da te 're 'madâ'â waihu'u za'ra mono õ nherẽ. E marĩ zarina tawamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, 're ĩhâimana mono na te za tô sena na da te ãma 're waihu'u pese za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã uburé marĩ hã te te ĩ'apoto mono hã da te 're ĩ'madâ'â za'ra mono zéb zarina, te oto da te ãma 're waihu'u za'ra, ĩwaihu'u pese na, duré tô sena õne u'âsi 're ĩhâimana mono na. Taha wa, tô sena 're hâimana mono nherẽ, da te dasiwi 're udâ waihu'u za'ra mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Series([], )


Ritonõpo waro toh kynexine repe. Yrome kure Kyrihpõkõ onyripyra toto. “Kure mase Ritonõpo,” kara roropa toh kynexine. Naeroro aosenetupuhtohkõ toiparo rokẽ toehse roropa. Tuaro pyra toehse ropa toto ipunaka.

Mẽ kot amnhĩ nhĩpêx ã omunh mex tã amnhĩ kaxyw tanhmã kãm hamaxpẽr hto hkêt. Rỳ arĩ hamaxpẽr japêr nẽ kãm:—Nà Tĩrtũm. Ãm hãmri amex kumrẽx. Ãm amex o amex. Apê Tĩrtũm ã ãm apixi mex kumrẽx na ka. Ãm hãmri na ka hte mẽ ixto mex o apa.Anhỹr o amnhĩ kaxyw kãm kapẽr kêt nẽ. Nẽ ãm htỳx tanhmã hamaxpẽr punuj to pix o ri pa. Te kamàt kô kamã ri mẽ pa xwỳnhjê kot amnhĩ nhĩpêx pyrà nẽ mẽmoj mex pumunh kêt nẽ.

Kãkiti imarotari Teoso auini, iuaritika !isãpiretarina Teoso: “Atão Teoso pitxaua,” !itxarina. !Isãpiretarina Teoso: “Erekapitikari pikamakiti ate ĩkapani,” !itxarina. !Kiĩkitena. !Imarotaikarina atão inakari, kotxi ãkixinireẽna maerekatinoka aua.

Deus tâlâ awyly, tutuzemolâ wâne, xurâ keba modo olâ nyrempyramo. “Koendonro lelâlâ âmâ; koendonro adyese âmâ xina xurâem” kepamo warâ Deusram. Tâkuâguemolâ Deus wâgâ imâem kehoem; âdakulâ nhangahumo oday xunârymo. Iamu oday adakobâni âdykâingâ tâtâly awyly xutudânry aramo, koendâ Deus wâgâ nutuba tawylymogue.

Ukwaw zepe teko Tupàn aꞌe wà. Nuweruzar kwaw wà. Numuwete katu kwaw wà. Numumeꞌu kwaw ikatu haw wà. Nukwaw katu kwaw maꞌe azeharomoete har aꞌe wà. Naꞌimaꞌenukwaw kwaw ikatu maꞌe rehe wà. Xo ikatu ꞌym maꞌe rehe zo imaꞌenukwaw wà.

Mbaꞌeta haꞌe kuery Nhanderuete reko oikuaa teĩ nomboetexei vy ixupe “Xeruete” ndeꞌi, ndoguerovyꞌai guive. Haꞌe rami ꞌrãgue py opẽxaa py ovare eꞌỹ vaꞌe opyta, haꞌe opyꞌa py mbaꞌeve noenduvei ramo pytũmba.

Igaataɡ̶a idaaɡ̶ida moyowooɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji, pida aɡ̶odoɡ̶etetalo, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a odiniotagodetalo. Pida niɡ̶inoa lowooko yetoledi, inoa laaleɡ̶enali aɡ̶ica gaantokaaɡ̶ida lixakedi, odaa aɡ̶aleeɡ̶ica lowoogo anele.

G̃a okwaha Tupana'ga novĩa. Emo g̃a nombohetei ga. G̃a nde'i ga pe: “Ndehe ko Tupanetero. Ndepyry hete nde imombyryva ore ve,” nde'i g̃a ga pe. G̃a heaporog̃ita tehe reki. Ohorame ypytuna rupi ahe ndokwahavi okovo hepiage'yma. Na jitehe okote'varuhuve'g̃a ndokwahavihu a gweaporog̃itakatue'ymame.

Ti tỹ tỹ Topẽ nĩn ki kanhró ag tóg nỹtĩ vẽ, hã ra ag tóg ti to: “Topẽ vẽ,” he tũ nĩgtĩ. Ti tỹ tỹ ũn mág nĩ tag tó sór tũ ag tóg nĩgtĩ. Ti mỹ ag: “inh mỹ tóg há tĩ,” he ja tũ nĩgtĩ gé, ti tỹ ag ki rĩr há han mũ ra. Hã kỹ ag tóg ag tỹ krĩ há ra ki kagtĩg nỹtĩ sir, ag krĩ há tóg tũꞌ he ja nĩgtĩ sir. Nén ũ há to jykrén mũ ki kagtĩg ag nỹtĩ ha.

Nhandejáry-pe oikwaa ramo jepe: “Nde ko Nhandejáry voi raꞌe” ndeꞌíry joty íxupe. Nomboeteséi íxupe, notima porãi íxupe. Nomboeteséi-gwi íxupe, onhembotavy-ma oiko-vy hikwái. Opyꞌapy-py onheꞌẽ rei rei oiko-vy. Nahiꞌarandúi-gwi pytũ-my rei oiko vaꞌe-rami oiko hikwái.

Rieryrenyre tii Deuxumy raremy. Tahe rexiwowydynyõhyyre timybo iny Deuxu dee rexiwowydynymyhỹkemy wahe. Tamy àlànatyhy riwahinyõhyymyhỹre. Idi rõhõtinymyhỹrenyre Deuxu irayky rõhõtinymyhỹre wesemy idi rõhõtinymyhỹre. Irayky tahe reòsamy ratximahãre.

Akwaap futat ꞌgã ꞌga numiamũ. Aꞌere ꞌgã nopojeuwi te ꞌga. “Ene ꞌã Oreruwaretea”, ꞌjaweꞌem ꞌga upe. Wesak futat ꞌgã mamaꞌea ꞌga remiapofera. Niporomuorywiweri te futat ꞌgã ꞌga ree ojeupe iapopyrer are. Mamaꞌe tywer are etee ꞌgã neaꞌaramũ. Ypytunaiwa pype wata maꞌe ꞌgã nuesagi futari mamaꞌea. Nan tee ꞌgã. Niꞌakwaawi futari mamaꞌe are. Aꞌeramũ ꞌgã mamaꞌe tywera apou.

Djãm me kute markam kum,—Metĩndjwỳnh ara:x ne apyma:kumrẽx. Me imã akĩ:nhkumrẽx? ane. Arkati. Nãm me te Metĩndjwỳnh man kum rax jarẽnh kêt ne ate kubê krã. Ate kubê krãkam ne me arỳm arĩk amim mỳjja'ã karõ punuo ba. Bẽn katikumrẽxkam ne me arỳm no kêt ne kam arỳm umar djàkam kute akamàt kô tyk pyràk.

Teuren Paapa epuꞌtî yeꞌka pe yapurî toꞌya pra awanî, tapurî yuꞌse tîîse. Taa toꞌya pra awanî Paapa pîꞌ: —Morî pe puꞌkuru man, Paapa —taa toꞌya pepîn. Tîîse inkamoro esenumenkatoꞌ wanî seꞌ tapairî, pakko pe toꞌ wanî teesenumenkatoꞌkon yaꞌ. Mîrîrî yeꞌnen yairon pîꞌ toꞌ esenumenka eserîke pra awanî.

Yã hãmyũmmũg, pãyã tikmũ'ũn te Topa xaxok, tu nõm pu hãm'ãktux 'ohnãg, hu: “'Ãxexka Topah, xix 'ãmax, xatek mũ'ã hãpxop xohix popmãhã',” kaxĩy. 'Ãmhok, 'ap xuktux'ah, pap-tox kummuk, tu hãmpe'paxex 'ohnãg, tu mõktu hãmyũmmũg 'ohnãg, 'ũkummuk tu'.

Itaybit ma'g̃u ip Deus kake iam. Imẽnpit ibuyxim g̃u ip ikug̃.— Ẽn acã Deusat — i'e'em g̃u ip. — Ẽn xipat cĩcã — i'e'em g̃u ip Deus pe.Cũg̃'ũma jewag̃uyg̃uy ip. Kabiok tag̃ jekuku'ukat itaybit g̃u poma oju iam. Imẽnpuxim itaybit'ũma jewag̃uyg̃uy ip. Yag̃uy'ũm ip.

Rahapëë né paawä Pꞌop Hagä Doo, dooh rawehëë bä ta hã, dooh na-ããj hẽ rajꞌaa etsëë bä ta hã tanoo do hyb nꞌaa sa hã. Daap hadoo do ti rahyb nꞌaa newë däk. Dooh rahꞌyy kadawuung wäd bä baad hadoo do hã.

Jã¹nxe³jau³su² te³nah¹lxi¹:— A²nũ²a² nũ̱³ka̱³txai²na² Sũ̱³nu²na¹xai²na² wi¹kãi³a¹ju³ta² ĩ²sain¹kxan²ti³ ĩ³sa²nẽn¹kxi²sain¹to³hxai²nxa³hẽ³na¹: “Wxãi²na² Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³khaix1si¹lxi¹. Ha³lo²a² wi¹kãi³in¹ju³ta² ka³li³sa³nhai¹.” Ti³hex1sai¹nhxai²nxa³hẽ³na¹. Nain¹kxan²ta², o̱n³txi³he¹nxa³jau³xa² so¹lxi³, hxi²ka̱u³ka̱un³jau³xa² so¹lxi³, a²ẽ¹nãu³a¹ ĩ³ye³kxi²nha², ĩ³ne³wa³nũn³ta³ki², ain¹sxã³, ka³nxah³ti³hũ̱³jau³xa² so¹lxi³ ĩ³ye³kxi²nha² ain¹tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹.

Enore xakore waiyahitaha hoka maisa aiminisarahene, exahe hoka maisa ihalaharexeha ekakoa. Hatyo hiyeta exahekolaha maisa waiyexe, motya makaliroti exahekolaha tyaonita.

Ija'ari Deus hojana-ra ogavini kaba'i, ni-Deu-ra ni'aki:—Ivani kodiDeus i, idanoki i, ira ovajahaki i. Ovajahaki jaboni ida nahina hahavi jahaki hora ino'avini hiki, ijahaki i kodimoni ihini — ni-nikia kavaraniki. Va'ihariki fori hiki ida ija'ari. Ni-asohiki ida kidiva'ibodivarani. Kidiva'ibodivarani asohirini mani ida bakibakinia adahaki fori nihani hija.

Hawa Deus mykara sihyrinymyrẽtsa. Iwatsatu batu ipe niaha:— O ikia zuba wasani tsimykara. Ikia zuba tsamysapyrẽta — maha. Iwaha hi ba ziktsaso. Paikpa mytsaty nikaranaha. Simytsatyhybyitsa tu kytsa watsa asahi miwaha buruk nizaranaha.

Taꞌi mesuwarotiaria tikuap taꞌyn Tupana toĩneꞌen iminug koꞌi kaipyi maꞌato taꞌatukuap toĩneꞌen pytkai yt taꞌatumõtypot hin i Tupana. Iwese kahato hegyiꞌat kahato iꞌatuepe pytkai — Waku kahato En Tupana yt iꞌatuꞌe hin i. Yt teꞌeruwehum hin i Tupana miium ahepiat hap kape. Yt nakuat i wo yn teꞌeruwanẽtup Tupana kape. Pywuat sehay Tupana etiat yt taꞌatukyꞌesat hin i mesuwarotiaria miitꞌin. Yt karãpe i teꞌeruwanẽtup teran Tupana kape. Yt kat i iꞌatuwanẽtup hap Tupana etiat hap pote aikotã hoꞌowasat sese rakaria ewy tukupteꞌen taꞌatuwanẽtup hawe. Iꞌypyryp kahato iꞌatuwanẽtup hap miꞌi pote wẽtup sehay kape yn taꞌatuwanẽtup. Yt kan hamuat i sehay rakat kape yn taꞌatuwanẽtup. Hesoꞌok takaria ewy tukupteꞌen iꞌatuwanẽtup hawe. Yt nakuaria i sese taꞌatupyꞌa pe. Yt iꞌatuweꞌeg i sese rakaria ewy iꞌatuwanẽtup hap.

Éxoahiko ápeyea Itukó'oviti, itea ako téyahiko, kuteâti mani nókone kíxeokono koeku itúkeova ne koati kaná'uti Itukó'oviti. Ákomaka íkara'ixinapahiko, itea hahakú koénehiko isóneu vo'oku aínovo koekúti ákoti itóponone ovêa isóneuke.

Kɨ̃ɨ̂ niisétisere masîmirã, kɨ̃ɨ̂re ẽho peótisama. Neê kɨ̃ɨ̂re “Ãyú'” niîtisama. No'ó ɨaró wãkû ma'a, siâpe me'ra nemoró yã'âro wãkû sãhasama.

Chaynu Tayta Diosta lisiyalcalpis nunacunaca manam Tayta Diostanüchu altuman julaycälila nïtac sulpätapis uculcälachu. Aśhwanpam uman chalaśhan yan'alcunaman tantiayalcan, śhun'unpis pasaypimanñamari muyülun.

Ta hã tô sena 're ĩhâimana mono na, da te dasiwi 're waihu'u za'ra mono nherẽ, tô sena da te dasiwi 're ĩhâimana wazé mono na, da te tãma ãma 're uwaimrami za'ra mono õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã. Duré sõprub uptabi nherẽ, ãma 're dawata za'ra mono õ di. Taha upana, te marĩ na si siwa'ru da te 're rosa'rata wasété za'ra. Dapẽ'ẽ 're, robra u'âsi 're dahâimana za'ra mono wa, te danhimirosa'rata na da te 're upa za'ra.


“Zuaro ase,” ãko toh mã repe. Yrome tuaropyra toto ipunaka.

Mẽ kot àhpumunh tỳx ã amnhĩ to jarkrar o ri pa htã no ãm te mẽ hkrã kanhĩn kêt nẽ mẽ hamaxpẽr kêt pyràk o amnhĩ nhĩpêx.

Ninoa sãkire: “Kimaroreua ate,” txamari !kiĩkitena.

Tonomegue wâne âdutulymo, tuândyem lelâlâmo olâ. Deus wâgâ koendâ tutuze wâne, tânanajimo, iozepa kulâ arâ tyangahu oday xunâgumo.

— Uruiko maꞌe kwaw katu har romo ure, iꞌi muaꞌu waiko uzeupeupe wà. Maꞌe kwaw ꞌymar romo wanekon wà.

Ojeupe ae “Hiꞌarandu vaꞌe” heꞌi vaꞌeri inhakã porã veꞌỹ vaꞌe opyta.

Modi me niwaxinaɡ̶anaɡ̶a, pida yetoledi.

“Orokwaha hete ore,” ei g̃a novĩa. Emo g̃a ndokwahavihu okovo.

“Ki kanhró mág inh nĩ,” he ag tóg tĩ, hã ra ag tóg krĩ vẽnhmỹ nỹtĩ ha.

“Ore ore arandu voi” heꞌi moꞌã ójehe kwéry. Ha nahiꞌarandúiry voi hikwái.

Tiibohole bedeerytyhymy ixidi rõhõtinyrenyra. Tahe itxỹtele roire.

“Oreꞌakwaawarete futat ore”, ꞌjau futatee ꞌgã. Aꞌere ꞌgã ꞌmeramũ etee. Iꞌakwaap ꞌme maꞌe ꞌgã.

Me ta ne me amijo krã mex ne amijo àmra ar ba. Ne kam mrãmri arỳm no kêtkumrẽx.

Epuꞌnen pe tîwanîkon kaiꞌma taa toꞌya, tîîse pakko pe toꞌ wanî.

Tu yãy hãmyũmmũg pe'paxex, 'ũhitop tu hãmpe'paxex, 'ũpa te hãmyũmmũug 'ohnãg tu', tup-tox kummuk.

— Ocetaybit cĩcã ma oceju bit — i te'e ma e'em ip.Deus xe bit itaybit g̃u jĩjã ip.

Hꞌyy genäh redoo né paawä sa hã hẽ rahegãã bä, hꞌyy gatema padäg.

“A³la³ki²nha¹wi¹.” Nxe³tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹. Ain¹kxan²ti³, a³la³kxi²txi³he¹xain¹tũ̱³ka̱³txi³sxa³xã¹. Hxi²ka̱u³ka̱un³tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹.

Waiyore xakore aokowitaha hoka hatyaharexeha atyo.

Ogahai abono hini-ra kahi'imarinihi ida ija'ari, va'ihariki fori hi'oamanija ida.

Tahapetu sisopyk:— O katsaktsa myhyrinymyrẽtsa — mytsaty ahabyitsa tu nikaranaha. Deus okzeka batu aty tohi sinymyryhy.

Yt nakuaria sese pytkai — Taꞌi uruto poꞌog uruweꞌeg torania kawiat iꞌatuꞌe taꞌatupyꞌa pe. Maꞌato Tupana wanẽtup hawe yt iꞌatuweꞌeg hin i haria wo teꞌeropyhuꞌat.

Vo'oku íkutixapeovohiko ko'éxoneti, énomone itúkinovo xâne ákoti isóneu.

Naâ masî yɨ'rɨa' niîmirã, tɨ'o masítirã tohasamá.

Chaynu yaćhayniyütucüśha cayalcalpis pasaypi luclumanmi muyülälin.

Dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã uburé marĩ hã te te 're waihu'u pese za'ra mono newa, te taré sina 're wata za'ra, dama. Tane nherẽ, te ta norĩ hã simiza'rese ãna 're nomro.


Orihpỹme Ritonõpo mana. Yrome tosẽkõme Ritonõpo onyripyra toto. Okyno tõ kuhtopõpyry rokẽ eahmãko mã toto tosẽkõme Ritonõpo myakãme. Orihketõ kuhtopõpyry eahmãko rokẽ mã toto. Ahno sã tyrityã te, torõ tõ sã tyrityamo, zakare tõkehko sã tyrityã roropa. Mokarohne kuhtopõpyry rokẽ eahmãko mã toto, tosẽkõme.

Jakamã na htem amnhĩm mẽmo karõ nhĩpêx. Mẽmo htyk mã xwỳnhjê hõ karõ nhĩpêx. Tanhmãn panhĩ karõ rỳ mẽmo mry karõ rỳ mẽmo kuwênh karõ. Rỳ mẽmo kagã karõ nhĩpêx. Hãmri nẽ ho õ sãnti nẽ te ri ho Tĩrtũm nhĩpêx pyràk o hipêx. Jao hpar pê hkõn krã ho rôrôk nẽ amnhĩ to kuwỳ nẽ kãm amnhĩ jagrer pê kãm mex o mex ã harẽ. Tĩrtũmja sãnti rom htĩr o htĩr tã nhũm mẽ axtem nẽ sãnti gryk ã hkaga nẽ ã amnhĩ nhĩpêx o pa anẽ.

Teoso mapinakatimoni !itxana: “Pitenokara Teoso txaua,” !itxarina. Kãkiti ipinapitika, iuaritika kamakori kãkiti atoko inakari imisãkiretana: “Pite ateosone,” itxana. Kamakori kotipiriki atoko inakari, kamakori pirãtxi atoko inakari, kamakori imini atoko inakari pakini ninoa misãkireta: “Hĩte ateosone,” itxana.

Deus Iguedânry tâise nhehogueguylymo, ânguydo imeom ekudo xygatyby kulâ olâ nhehogueguylymo; kurâ ekudo, konopio ekudo, onwâgâ ârahujini ekudo warâ kulâ nhehogueguylymo. “Deus merâ” tâkeze tyngapygueduomo.

Awyzeharupi Tupàn wikuwe aꞌe. Nukàzym pixik kwaw nehe. Aꞌe teko numuwete kwaw Tupàn aꞌe wà. Xo Tupàn aꞌuaꞌu zo umuwete katu wà. Umuwete awa hagapaw wà. Umuwete katu wiràmiri hagapaw wà no, umuwete katu moz hagapaw wà no.

Haꞌe rami vy Nhanderuete imarã eꞌỹ haꞌe hexakãmba vaꞌe ombojerovia ꞌrãgue py avakue imarã vaꞌe raꞌangaa rive ombojerovia, haꞌe gui guyra, mymba haꞌe yvy rupi otyryry vaꞌe raꞌangaa guive.

Aɡ̶alee odoɡ̶etetalo Aneotedoɡ̶oji aneliodi nimaweneɡ̶egi, codaa ane daɡ̶a daateda. Odaa joɡ̶odilatitelogo niwicidi latopiwadi oko anepaɡ̶a icota me ma, liwicidi ilaaɡ̶axodi, eijedi, codaa me niɡ̶inoa anodigotinigi iiɡ̶o.

G̃a nombohetea'javi Tupana'ga – gaha koi nomanoa'javi. Ha'angavatehea reki g̃a ombohete, g̃ana'angava no – kiroki g̃a yvyakotyve'g̃a omanove'g̃a. G̃ana'angava g̃a ombohete. Ipepova'ea ra'angava g̃a ombohete no ipyva'ea ra'angava. Ohyryryva'ea ra'angava g̃a ombohete no.

Kỹ ag tóg Topẽ pẽ tag jẽgja kã, ũn ter vãnh tag jẽgja kã ag tóg sir ẽprã ke kãggrá fẽg mũ sir, ẽprã ke ag kãgter tĩn ra. Sẽsĩ kãggrá vin ag ke gé, bicho tỹ fa tỹ 4 ag kãggrá ke gé, pỹn kãggrá ke gé. Tag vỹ ag mỹ tỹ topẽ nỹtĩ sir.

Nomboeteséi-ma Nhandejáry omano eꞌỹ vaꞌe-pe. Hekovia omboete taꞌanga anga Nhandejáry eꞌỹ vaꞌe-pe rei. Omboete eꞌỹ vaꞌerãgwe-pe katu omboete hikwái. Teko rei-pe ae omonhandejáry imboete-vy. Omboete gwyra raꞌanga-pe, víxu raꞌanga-pe ave. Gwye-rehe oiko vaꞌe raꞌanga-pe ave omboete hikwái.

Deuxu rubutere rityhynykenawi tahe tiiboho heka ritxoo deuxuõ ireije riwinymyhỹrenyre tatyhydỹỹnamy. Ibinamy heka mywese riwinymyhỹre, nawii wesemy, iròdu wesemy, iròdu bedemy riradu‑wesemy. Rexiòkamy riramy riradu wesemy tahe rityhynymyhỹrenyre.

Janeruwarete ꞌga ꞌã okoeteete maꞌea. Aꞌere ꞌgã nomuorywi ꞌga. Mamaꞌeukwaawa etee ꞌgã waꞌagawy ita pyu imuꞌama ae ꞌjawe ojeupe. Wyra wewe raꞌagawyau. Wyra wata maꞌe, oyryryk maꞌe. Mĩmera ꞌgã imogyau iaꞌagawyau ojeupe. Wemiapofera etee ꞌgã amuoryp ꞌgã jemogyramũ, Janeruwarete ꞌga amaraꞌneramũ nanuara ꞌgã nee.

Ne kam arỳm Metĩndjwỳnh raxo kubê kumkatija mar kangan kum amijarẽnh kanga, Metĩndjwỳnh tĩno kubê kumkatija kanga. Ne ate kam pãnh apỹnh mebêngôkre,Apỹnh me õ pyka djàri kunĩkôt ne me kunĩ bêngôkre. àk, mry, mry ngãngão mrãnh, apỹnh mỳjja tĩn 'ikrãn maro ba. Maro ban arỳm karõ nhipêx ne o Metĩndjwỳnh ne kum amijarẽnho ba.

Mîrîrî yeꞌnen manniꞌ Paapa, tîîsaꞌmantasen pepîn, yapurî eꞌpai tîîse miaꞌ ke ikonekasaꞌ yapurî toꞌya, pemonkon warantî ikonekasaꞌ. Moropai toron tawainunsen warantî ikonekasaꞌ, moropai sîrîrî pata po taasaꞌsenon oꞌmaꞌkon warantî ikonekasaꞌ, moropai manniꞌkan non poro tîroꞌtakon poro taasaꞌsenon warainokon yapurî toꞌya. Mîrîrî warantî inkamoro yapurî toꞌya pakko pe tîwanîkon yeꞌnen.

Yã Topa hi xe'ẽgnãg, pa tikmũ'ũn te nĩm, nũy topa komut xop pu nũktetex 'ũyãnãn tu', ha' komut xop te tikmũ'ũn putuk, xix putuxnãg putuk, xix xokxop putuk, xi' kep hã' mõg xop putuk.

Imẽnpit Deus acã je'ũ g̃u. Soat em itait nuynuy. Ixeyũ bit ibu'u jĩjã ibuyxim Deus kuk am, ijo ba'ore buye. Imẽneju ijodiat co'iat mug̃ẽg̃ẽm ip wita'am, im tak, ourom tak. Soat ijodiacat pit je'ũ. Soat em g̃u itait nuynuy ip. Wasũ jo'iat tak imug̃ẽg̃ẽm ip, puca jo'iat tak, jewururug̃at co'iat tak. Jemumug̃ẽ wap jẽg̃'aecõg̃cõg̃ ip “Eyju acã Deusyũ ocexe” i'e am cebe.

Dooh rakarẽn wäd bä rawehëë bä Pꞌop Hagä Doo, kabajꞌaa doo, hawäd hadꞌyyt doo. Pꞌop Hagä Do rahyb nꞌaa eréd hõm, tii bä kabarii ajyy nahejooj is do heen nꞌaa hã, tawꞌëëd heen nꞌaa hã, ta babo nꞌaa heen nꞌaa hã na-ããj hẽ rahꞌyy kawereem kän, ta tii hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä.

Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³na¹xai²na² ya³lu²ti³he¹nxẽn¹nxa³te³na¹xai²na² ĩ³sa²nẽn¹kxi²sain¹ju³ta² wai³nhĩ̱³nx2na³na¹. Yxãn¹ta¹ sai¹nxa³xã¹. Hãi¹nxe³sxã³ ã³sa²sxã³, a²yen³kxa² a²nũ²a² hxi²kãi³nha²kxa² so¹lxi³ a²nũ²hũ̱n³ka³txa² sa²nẽn¹kain¹na³na¹. Nxe³sxã³, a²yãu³ka³txa² a²nũ²hũ̱³te² a²yãu³ka³txa² so¹lxi³, a̱i³ki³hũ̱³te² a²yãu³ka³txa² so¹lxi³, ka³yxuh³hũ̱³te² a²yãu³ka³txa² so¹lxi³ txi³hũ̱³te² a²yãu³ka³txa² so¹lxi³ hxi²ka² we¹tain¹ka³tu̱³, sa²yxo²wet1sxã³ ĩ³sa²nẽn¹kxain¹na³na¹.

Enore makamanehare xema tyaonareha mahetare ene hoka enomakahare xema tyaonahitaha. Haliti xaimenekotyaka, kotehala, kirakahare, owi harenae xaimenekotyaka xema tyaonahitaha. Hatyoharenae atyo haenorexa aokahitaha.

Ni-bikanamasiviki ada Deus ka'oa hokihaha'oadahaki. Deus amovana vani ida bikanamasivija. Ija'aria binamonaha'iki ida deus amovana afohanana. Ni-ija'ari hokihaha'oadahaki, kaba'i binamonahaki ida Deus amovana makhira nokiana fori hiki. Deus amovana hoariha igitha raboki nokiani fori hiki. Deus amovana hoariha igitha adahaki nokiani fori hiki. Deus amovana hoariha makha, kasi'i kihiki kanokiana fori hiki. Binamonahavini naothinia bikanamasivikarahoki ida kidiamonahi, kidideus hini bikahiki ida afohanana.

Deus zuba koikny baktatu my. Asaktsa Deus bo ba zinynaha iwatsahi iharere bo batu yhỹ nikaranaha. Ihumo batu simyharerewaby batu iktsazuba zikaha. Iwaze asahi:— Katsaktsa kytsa hyrikoso watsa tahasuknikinaha! Siraratsa hyrikoso tsawatsa nisisuknikinaha. Sisarakatsa hyrikoso tsawatsa nisisuknikinaha! Pyryhyktsa hyrikoso tsawatsa nisisuknikinaha. Deus myhyrikoso hyrity wa ta bo zuba — mytsaty nikaranaha. Asa kino siharerewabymybarẽtsa iktsazuba sisopyk.

Tupana toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hat pytkai mesuwarotiaria yt timohey i mio tã e hap. Taꞌi yt taꞌatumõtypot hin i Tupana Sese mekewat Wuatꞌi Eꞌat Piat Ieĩneꞌen hat. Maꞌato taꞌatukyꞌesat poꞌog taꞌatupo wuat taꞌatuminug tupanaria saꞌag hit koꞌi. Miꞌi hawyi miitꞌin me — Eipe ti tupana iꞌatuꞌe saꞌag Tupana minug koꞌi pe iꞌatuꞌe. Taꞌatunug miitꞌin mesuwarotiaria taꞌatuetupana wo. Miꞌi hawyi miitꞌin iãꞌãkap mo wuat minug koꞌi kape teꞌeruwepỹꞌãtutuk — En ni tupana iꞌatuꞌe. Iraniaꞌin weitaria iãꞌãkap koꞌi kat kat kawiat mo wuat taꞌatunug hawyi — Meimuẽ ni tupana sese iꞌatuꞌe saꞌag. Iraniaꞌin miat koꞌi pira koꞌi iakare koꞌi iãꞌãkap koꞌi taꞌatunug saꞌag taꞌatuetupana wo. Taꞌatunug taꞌatupo wo hawyi miꞌiria kape teꞌeruwepỹꞌãtutuk — Miꞌiria so tupana iꞌatuꞌe saꞌag. Moi ok kape iꞌewyte iꞌatuwẽpapꞌi at kaꞌap maꞌato taꞌatunug hat kape Tupana Koro kape mekewat Poꞌog Poꞌog Ikahu Torania Tominug Koꞌi Kawiat Rakat kape yt kat i iꞌatuꞌe hap are. Teꞌeruweꞌywyk kahato Tupana sese kaipyi taꞌatukuap saꞌawyꞌi pytkai. Nuꞌe saꞌyruꞌin saꞌawyꞌiwuat yne aito pote.

Ya koêkuni kahána'ikea ne êno hána'iti ihayú'iuti Itukó'oviti ákoti hunókoku, ainovó koene ipunéti, okovo xâne vekotimo pevótike iháyu'iko, yoko ipunéti okovo hó'openo ôti, koane okovo po'ínuhiko hó'openo koaturu koeti hêve, yoko hó'openo há koêti poké'eke yoneâti hûra.

Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ katî nu'kugɨre ẽho peótisama. Naâ apêye noho masá yeê'ke boâ dihaatehe pe'ere ẽho peósama. Masá weeró noho bahurã́, mirikɨ̃hɨá weeró noho bahurã́, wa'îkɨ̃rã weeró noho bahurã́, pĩroâ weeró noho bahurã́re yeê, ẽho peósama. Neê waropɨta teeré wee mɨháti, ni'kâroakã kẽ'rare meharóta weé nu'kuma.

Wiñay simpri cawsä Tayta Diosta alawapäcunantá, chincacü nunactanuy luläśha taytachacunacta, pishucunacta, culucunacta, imaymana licchä uywacunactam cuyacalcälin.

'Re ĩhâimana u'âsi mono upana, te ta norĩ hã rob'manharĩ ãma si 're wata za'ra, a'uwẽ na dahâiba 'manharĩ ãma, duré si hâiba ne 'manharĩ ãma, duré abaze hâiba ne 'manharĩ ãma, duré di'i na 're ĩnomro mono norĩ hâiba ne 'manharĩ ãma.


Morara exiryke tuaro pyra toto exiryke turumekase toto Ritonõpo a, toto atapotohme rokene, tyyrypyrykõ poko rokẽ toto ehtohme rahkene, typenetatohkõ poko roropa, enara. Ihximyra toto tyyrypyrykõ xihpyry poko. Oxirumekara. Tyyrypyrykõ poko ehse rokẽ oximõnõko toto.

Jakamã nhũm tee ri ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr ã mẽ omu nẽ amnhĩ pyrà nẽ mẽ hkaga nẽ ãm mẽ omu. Jakamã nhũm mẽ ãm amnhĩ krã hkôt tanhmã ri amnhĩ tomnuj to ho pa. Nẽ axpẽn kãm ri tanhmã hpijaàm kêt to. Ã na htem htỳx ri amnhĩ tomnuj anhỹr o pa.

Ininiãkara Teoso takanapana ninoa. Auiritana maerekati ikaminina ãkixinirena nirekaãkiti. Itxiko atoko itxa imaerekanina iĩtona nireẽkiti. Ninoaka na paxitauana iĩtona, kotxi ãti sirĩka ãtikata.

Tynrempyramo awyly tientuo myakâwândy Deus aguely: “Auguehobyry lelâ aniempyra awylymogue, tâwâlâ inakai, kywypado warâ adiendyse tato aniendâmo. Adâitobyry aralâ ise âsebywadylymo” kely. Awylygue mawânkâ akaemo toenzepa kywypado tagonro agâ anhedylymo.

Aꞌe teko heꞌo azeharomoete wà, aꞌe rupi Tupàn nezewe iꞌi iko wanupe. — Kwa, tuwe uzapo ikatu ꞌym maꞌe wemiapo putar haw aꞌe wà nehe, tuwe uzapo uzemumaranugar kar haw uzeupeupe aꞌe wà nehe no, iꞌi iko wanupe.

Haꞌe nunga rupi Nhanderuete omboaxa haꞌe kuery ae onhemboeko kyꞌa aguã, opyꞌa re opa marã rei ikuaixea oĩa rami rive ikuai aguã, guete voi joo meme omongyꞌa aguã.

Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji me ika modioteci niɡ̶ica anepaa yemaa laaleɡ̶ena mowo ane beyagi, codaa Aneotedoɡ̶oji ika mowo niɡ̶ica anepaaɡ̶oyemaa modigota lolaadi ane ɡ̶oboliɡ̶a.

Nurã Tupana'ga pohiri g̃a hugwi. “Oko te'varuhu potaruhu g̃a oakwahave'yma,” ei ga. “Ojogwereko te'varuhu pota g̃a,” ei ga. “Na g̃a ndekoi jate a'ero g̃wemimbotarimova'ea rehe ojogwerekote'varuhuavo,” ei Tupana'ga.

Hã kỹ Topẽ tóg ag tovãnh mũ sir. Ag tỹ ãjag tỹ nén to én mũ ẽn han sór nỹtĩn kỹ tóg ag tovãnh mũ, ag tỹ han jé. Jagnẽ kavénh ag tóg mũ sir.

Nahiꞌaranduvéi-magwi, ta-pe porã eꞌỹ-rupi Nhandejáry oheja íxupe kwéry oho: “Tojapo katu oiko-vy haꞌe ae gwembiapo” heꞌi hese kwéry. “Gweko kyꞌa-rupi ae toiko katu” heꞌi hese. Oheja íxupe kwéry oho onhomongyꞌa hagwã-rupi, otĩ kwaa eꞌỹ reheve ae oiko hagwã.

Deuxu heka òraruna‑ò riwahinyrenyre, itxỹtenareny òraru‑ki. Iny òta òtadu mahãdu heka wiwanale aõòta ixỹruna riwinymyhỹrenyre.

Nanuara ꞌgã nee Janeruwarete ꞌga nojejukai. “Mamaꞌe tywer are etee ꞌgã paruapoweramũ. Tene ꞌgã jemogyi otywera etee iapou raꞌne”, ꞌjau ꞌga ojeupe. Aꞌeramũ taetu ꞌgã ajemogyau mamaꞌe tywera apou ajaupe.

Nhym kam Metĩndjwỳnh arỳm wãnh memã ire. Me kum mỳjja punu prãmja ta kute wãnh ar o ba kadjy wãnh memã ire. Me ta kute wãnh ari prõ, mjên kupa'ã kurẽ ba kadjy. Me ta kute aben nhĩo àpnu kadjy. Ja kadjy ne wãnh memã ire.

Mîrîrî yeꞌnen Paapaya inkamoro pemonkonyamîꞌ rumakaꞌpî tîwî ituꞌse tîweꞌtoꞌkon nura kupî pîꞌ toꞌ koꞌmantoꞌpe. Moropai inkamoroya kureꞌnan eppeꞌnîtoꞌ kupî tîpunkon rî ke.

Yĩy Topa te tikmũ'ũn putox kummuk xop nĩm, pu yãy putup'ax mĩy, hu hãpxopmã kummuk, tu yãy kummugãhã',

Ikẽrẽat mujurũg̃ pin acã ip. Imẽnpuye jekupinap tag̃ ceku am ip Deus o'jepere. Imẽnpuye yukpiwatpi ma ip jekukum ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃. Isũsũn'ũma ip jekukum jeweweju ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽm.

Ti hyb nꞌaa kä Pꞌop Hagä Do anoo nesaa doo, takꞌëp nu meby nꞌaa näng do sa hꞌyyb tym takꞌëp karẽn do ramoo bok sa hã hanäng doo me. Sa hub, sa hã hanäng doo, baad nado wäd ranꞌoo bä, takꞌëp nesaa do ta tii me sa da hadoo do sii hẽ ramoo bok do hyb nꞌaa.

Ĩ³lxi³thin¹ti³he¹xai¹nxa³xã¹. Nxe³ha²kxai³, hãi¹nxe² ã³ai¹na¹xã¹. A²ẽ¹nãu³a¹ a̱u³txi³ yxo²kwa̱i³nain¹jau³su², ko̱³nxe³thi¹ne̱³ki²nhain¹jau³su² kãi³ain¹txai²lã¹. Ai¹nha²kxai³, ko̱³nxe³ti³ kãi³khaix1nhyain¹na³na¹. Ãu²la²to³nha²si¹jau³su² nyhain¹na³na¹.

Nikare atyo hatyo halitinai tyaonita hoka Enore atyo halakisahene hoka haxahekolaha iniyalahare ximita tyaonaha hoka xoalini hare iniyalahare kahaiharetyakere tyomaha hahinaeharenai kakoa maheta.

Makhira va'ihariki fori hi'ina mani ida Deua biarakhavini hija, bada bini'aja kaimoni ida badani karamonavahaki bikava'inofinofiki. Makhira vaabono vakanabadanihakhamavini badani kaipahivahakia jaboni.

Asaktsa sakmyirẽtsa watsa nikaranaha iwaze simysapybyitsa zuba mozihikiknaha atsatu mynakaranaha. Iwatahi Deus nisierekek hawa mozihikiknaha astsa tu mykaranaha. Tyhapemyijaikiknaha, tyharapesapybyikiknaha.

Yt taꞌatuweꞌeg i hap tupanaria yn taꞌatukyꞌesat pote Tupana toꞌe iꞌatuepe — Pyno ewetunug no yt eiweꞌeg i hap at kaꞌap eikuꞌuro hap kape e. Ewetunug eimikyꞌesat ok tã eiwepyi hap ok tã e Tupana tomohey hap pun haria pe. Miꞌi hawyi poꞌog saꞌag nug haria wo teꞌeropyhuꞌat saꞌawyꞌiwuat kai. Miꞌi hawyi yne taꞌatupyꞌa pywiat iꞌatuminug saꞌag iꞌatumikyꞌesat koꞌi taꞌatunug toran at kaꞌap hawyi yt naku i nug haria sese wo teꞌeropyhuꞌat at kaꞌap. Miꞌi hawyi iꞌatueko yt naku i nug hap po pe teꞌeropyhuꞌat hesoꞌok takaria. Yt taꞌatuꞌatoiat kuap i taꞌatueko taꞌatuhãꞌãg mytkai. Yt naku i nug hap eropat at kaꞌap haria teꞌeropyhuꞌat yt teꞌeruwewãi kuap i hawyi. Miꞌi tupono hewaire waire hap kahato toꞌope toꞌope taꞌatunug haryporia haryporia wywo ihainia ihainia wywo hap ewy taꞌatunug at kaꞌap yt iꞌatuweꞌeg i haria yne katupono saꞌag kahato taꞌatunug taꞌatupiit wywo. Yt miit ewy i teꞌeruwewuk wuk taꞌatupiit mikyꞌesat saꞌag upi. Taꞌatumoherep yt taꞌatuweꞌeg i hap koꞌi toꞌope toꞌope. Miꞌi hawyi teꞌeruwemõti at kaꞌap hap topyhuꞌat taꞌatuwanẽtup hawe iꞌatuminug saꞌag hap kaipyi.

Vo'oku kixóvokuhiko, síkoane Itukó'oviti koésayu'ixopeovohiko yane itúkea váhere âha itúkea, koane ikópiti'ikopeokoko, koane kóteyokeokoko mûyo yane váhere kixókokokuhiko.

Naâ tohô weé'ke bu'iri Õ'âkɨ̃hɨ naâ yã'âro weé sĩ'risere weeáto niîgɨ kõ'â wã'kakɨ niîwĩ. Naâ bopôyase yã'asére a'mêri weékãrã niîwã. Teeré weérã, naâ basi naâ ɨpɨré dohórẽ'rã weékãrã niîwã.

Chaymi chay anla śhun'uncunap munayninman Tayta Dios caćhaycüla. Jinaptinmi quiquin-pulacuna pin'ay anla lulaycunaman ćhächinaculcäla.

Ta norĩ hã simiza'rese'õ uptabi na 're hâimana u'âsi za'ra mono wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima ãma 're aroti, ãne: “Ta norĩ hã po're za'ra õ wa, wa za oto rẽme za'ra. Te tãma 're roti za'ra mono õ di za oto. Si'uihâ na te za oto 're hâimana za'ra.” Ãne ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima ãma 're aroti, ta norĩ ãma hã. Taha wa, te oto marĩ ĩwasété si te te sima 're ĩwẽ u'âsi za'ra mono zéb zarina, te te 're 'manharĩ u'âsi za'ra, ta norĩ hã. Tihâiba na zama te duré 're siwasété uptabi za'ra oto, si'uihâ na.


Zae mã Ritonõpo omiry typoko. Yrome ise pyra mã toto. Ajohpe ehtoh ke imyakãmary se rokẽ mã toto. Ritonõpo Kuesẽkõ oneahmara mã toto. Ritonõpo omipona pyra mã toto. Inyrityã rokẽ eahmãko mã toto. Ritonõpo eahmary kyya xine kure mana, mosa rokene.

Tĩrtũm kapẽrja ãm hãmri htã nhũm mẽ axtem nẽ te amnhĩ pum rẽnh pyràk o hipêx nẽ kãm hamaxpẽr kêt nẽ. Nẽ hpãnhã ri mẽ hêx xwỳnhjê kapẽr pix ma nhũm ja te mẽ kãm mex pyràk. Na htem ã amnhĩ nhĩpêx anẽ hãmri nẽ axtem nẽ Tĩrtũm kot mẽmoj nhĩpêx pix parpê rôrôk nẽ amnhĩm mex o mex ã harẽ. Nom kot hipêx xwỳnh Tĩrtũm parpê mãn ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Nom kot mẽmoj nhĩpêx xwỳnhta mex o mex jakamã koja mẽ kot hkôt amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja jajê rom kãm mex o mex ã harẽnh tũm rãhã ho ri pa.

!Inirekarina auikinirina atão inakari Teoso sãkire. Inirekarina auikinirina atão minakati. Teoso kamakitimoni itxana: “Pite ateosone. Aparĩkauata pite ĩkapani,” itxana. Ikinipoko kamakarimoni !itxana: “Pite aTeosone. Aparĩkauata pite ĩkapani,” !itxana. Atão inakari kamakani ãtipirika txari ikinipoko kamakari: “Peerekai pite.” Ameẽ.

Deus idânârâ tâlânro modo xugunipyry tâise nhehogueguylymo. Aypa olâ, tâwâlâ tyngatyby modo kulâ nhehoguedylymo. Iozeno Deus agueho neinwâmpyramo, iozepaom tyeinwântoem. Deus mawânkâ aunloenlâ tohoguezeim kuru.

Nuzeruzar kwaw Tupàn rehe zeꞌegaw azeharomoete har rehe aꞌe wà. Uzeruzar temuꞌemaw rehe wà. Umuwete katu Tupàn hemiapo kwer wà. Numuwete katu kwaw iapo har wà. Tuwe zazeꞌegatu Tupàn rehe tuweharupi zane nehe. Azeharomoete.

Mbaꞌeta Nhanderuete guigua anhetẽ vaꞌe ꞌrãgue py apu rive haꞌe kuery oguerovia. Haꞌe rami vy imoingoare ꞌrãgue py ombojerovia hemimoingo kuery rive. Haꞌe rã Nhanderuete anho haꞌeve nhambojerovia aguã, rakaꞌe rã peve. Amém.

Aɡ̶odibatege niɡ̶ica anewi anodaaɡ̶eeteda Aneotedoɡ̶oji, pida odibatege niwitakeco. Odoɡ̶eteta codaa modibatema niɡ̶inoa liidaɡ̶atajedi Aneotedoɡ̶oji, pida baadoɡ̶odoɡ̶etetalo Aneotedoɡ̶oji, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a odibatema. Pida leeditibige midioka limedi me joɡ̶eeɡ̶atalo Aneotedoɡ̶oji. Odaa jiɡ̶idaaɡ̶ee. (Amém).

Ndogweroviara'javi g̃a a'itituhẽva'ea Tupana'ga mombe'ua. I'mbeva'ea g̃a gwerovia reki. Ombohete g̃a Tupana'ga rembiapoa okovo hehe. Tupana'ga reki mbatera apohara'ga g̃a nombohetei okoe'yma ga rehe. Gaha po nhande timbohete avuirama hamo. Na tuhẽ a.

Topẽ vĩ há kri fi vãnh ra ag tóg vẽnh ó hã kri nĩm tĩ. Ag tỹ ũ tỹ nén ũ kar han ja ẽn to: “Topẽ vẽ,” henh ke vẽ vẽ, hã ra ag tóg ti tỹ nén han ja to: “Topẽ vẽ,” he sór mũ, ón kỹ. Ũ tỹ nén ũ kar han mũ hã ne ã pir mỹ tỹ ũn mág nĩꞌ, ti hã mỹ ẽg tóg vĩ há han ke mũꞌ. To krónh ke vãnh ẽg nỹtĩ. Amém.

Ombohekovia anhetegwa vaꞌe Nhandejáry rehegwa. Ijapu vaꞌe-pe katu ogwerovia. Nomboeteséi-ma nhane moingohare-pe. Hekovia ombotuvixa mbaꞌe Nhandejáry rembiapokwe imboete-vy. Íxupe ae katu nomboete teéiry. Haꞌe ae katu tonhemboete opa eꞌỹ reheve. Amém.

Deuxu inatyhyna dori tiiboho riwiurònyra ruina‑ò. Ritxoo dee rexitòenyrenyre, aõbo Deuxu riwinyre, kia. Deuxule iny reàlàkõmyta ratximyhỹrenyre.

Nuerowiaraꞌuweri ꞌgã Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg aꞌjea. Oꞌmea etee futat erowiaa. Amuoryp ꞌgã Janeruwarete ꞌga remiapofera etee. Iapoarera ꞌga jẽmĩ imuorypeꞌema. ꞌGa futat imuorywipyraretea agawewi. Aꞌetea ꞌgã ꞌga muorypeꞌema. Aꞌeramũ ꞌga opoia nanuara ꞌgã nui.

Mrãmri Metĩndjwỳnh katàt amikabẽn jarẽnhkumrẽx nhym me arỳm aminhirôbê kabẽn rẽ. Aminhirôbê kabẽn rẽn arỳm pãnh me 'êxnhĩ kabẽn'ỳr amijo akẽx ne kôt ar amijo ba. Me ren mỳjja kunĩ nhipêx djwỳnh maro ban ren kum rax jarẽnho ban ren kum àpênh ar ba rã'ã ne. Nhym be, kati. Nãm me kangan arỳm mỳjja nhipêxmãbit rax jarẽnho ban kum àpênh ar ba. Nhym be, mrãmri ne mỳjja kunĩ nhipêx djwỳnh ra:xi. Me kute amim marja kute kum rax jarẽnh rã'ã: rã'ã ne. Mrãmri ne ba ar amã arẽnhkumrẽx.

Inkamoroya yairî Paapa yapurîtoꞌ kuꞌsaꞌ tîwî seruꞌ pe, Paapa nîkonekaꞌpî yapurîkonpa. Tîîse manniꞌ ikonekatîpon yapurî toꞌya pepîn, manniꞌ tapurî yuꞌse tîweꞌsen tîwîrî. Innape man.

tu Topa nĩm, tu hãpxop pu nũktetex 'ũyãnãn tu', nõm hãpxop Topa te' mĩy, ha Topa xe'ẽgnãg nĩm, tu' xaxok, nũy 'ũkoit'ãx putup 'ũyãnãn tu', pa Topa mũn max, tu' hi xe'ẽgnãg, ha' nõg 'ohnãg. Hamũn!

Imẽnpuye kawẽn icẽmat ip ibu'u napaap ekawẽn kay am.— Ẽn acã a'õbuyxi — i'e'em ip soat mug̃ẽg̃ẽ'ukat pe g̃u- -cemumug̃ẽ be acã.Deus pe acã wuye'e but:— Soat podi ma ẽn a'õbaca — i.Soat em ma juy imẽn acece cebe.

Rahyb nꞌaa eréd hõm Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa baad hadoo doo, hehꞌäät ub doo, tii bä daap hadoo do hã rahꞌyy kawereem däk, Pꞌop Hagä Do pehuuj wät do rawén hyb nꞌaa jewyyg kän. Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ mo hajꞌaa näng doo, dooh rahyb nꞌaa jewyyg wäd bä —ti né hẽ paawä ji jꞌaa etsëë hadꞌyyt doo. Ỹỹ. Tii dꞌ né hẽ. Tawꞌããts hẽ.

A²nxe³tũ̱³ka̱³txai²na², Sũ̱³nu²na¹xai²na² wãn³txa², ã³na¹ki²sain¹sxã³ sa²ya̱¹tain¹ka³tu̱³, ki³han³jau³xa² so¹lxi³ sa²so¹sxã³ sa²yxo²we¹tain¹tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹. Nain¹kxe³su², a²yen³kxa² hxi²kãi³nha²sa²sai¹na¹kxa² hxi²ka¹nxa³xã¹. Nxe³kxan¹ti³, te²a² so¹lxi³ sa²yxo²wet1sxã³ ĩ³sa²nẽn¹kxain¹na³na¹. Ta¹, Txai²na¹xai²na², a²yen³kxa² yxo²ha³kxa¹ hxi²kan¹txi³ wet1sa²sai¹jah¹lo²khaix3na¹xai²na² sa²yxo²ã³sain¹na³na¹. Nxe³sain¹tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹. Yxãn¹ta¹, Txai²na² so¹lxi³, a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ sa²nẽn¹ki²sa²tẽ³sa²ju³ta² wain³na³na¹. Wain³khai¹nx2na³na¹.

Enore niraene aliterexe atyo halakisaha hoka maoseratyati xema tyaonahitaha. Enore tyomehenereharenae xema atyo tyaonahitaha, maisa enomasehare xema tyaonareha. Enore nómanenai hiyeta ene atyo kaihalaharetyakehena ekakoa maheta ene.

Avakanaabosikhama'iki ada Deus ka'oa hina, deus amovana ka'oa hirikia. Ija'aria bikavaihinikaki ida. Bikanamasiviki ida Deus kamonahi kidideus hini. Ni-bikanamasiviki ada hahavi namonahava abono, kidiDeus hina. Asohiki ida ija'ari hahavi Deu-ra vakanamasivivini varani jahakia vara vavani'avini kidiania mahi hahavi. Nimania hida binofiki.

Asaktsa Deus harere bo batu yhỹ zikaha. Wasaniha humo ka batu hỹ zikaha. Hawa ha ty batu mysapy ana humo ka hyỹ mykaranaha batu sispirikpo. Myspihikbatawy bo zuba yhỹ mykaranaha. Deus nizukni naha humo siakparawy nikaranaha. Deus babata batu siakparawy nikaranaha. Batu sispirikpo, ata bo hi katsa siakparawy tsimaha iharere bo ma tsimahaktsa! Iwa tsimaha. Ata hi tawahi mynapykyk iwatsahi katsa hi:— O ikia zuba tsapunihikrẽta. Ikia tsamysapyrẽta — tsimaha. Iwa tsimaha hỹ.

Saꞌawyꞌi wuaria sehay Tupana etiat pywuat taꞌatukuap taꞌatuwanẽtup hawe maꞌato miꞌi hawyi heso rakaria wo tukupteꞌen hawyi taꞌatuwaure teran pywo sehay Tupana etiat. Katupono taꞌatunug neran yt Tupana mikyꞌesat ewywuat i koꞌi. Miꞌi hawyi taꞌatuꞌatoiat Tupana hawyi Tupana minug koꞌi kape — Eipe ti urunug hat iꞌatuꞌe. Waku watunug miitꞌin ahetupana wo iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi hesoꞌok takaria sese ewy teꞌeropyhuꞌat. Miꞌi hawyi taꞌatunug taꞌatuetupanaria taꞌatupo wo. Miꞌi hawyi teꞌeruwepỹꞌãtutuk tupanaria iãꞌãkap ran koꞌi taꞌatumõtypot hamo. Miꞌi hawyi Tupana minug koꞌi pe — Urunug hat en iꞌatuꞌe taꞌatupo minug koꞌi pe.Maꞌato aito Iesui mohey haria — Tupana watoꞌe En ni Urunug hat sese watoꞌe. Pywo pe ti En ni poꞌog wuat torania kai watoꞌe raꞌyn.

Koati kurikoâtihiko hókea ne kaná'uti kixovókuti íhae xoko Itukó'oviti, hokópoti kixovókuti ákoti akaná'u. Ainovó koe koéxokeu Itukó'oviti hokópohiko, koane énomone iháyu'iko ya koêkuni itúkeovo Itukó'oviti iháyu'iko, poéhane itukóvo pahúkoti apé kó'iyea uhá koeti koekúti, poéhanemaka motokêa iháyu'ikeokono ákotinemo hunókoku. Énomoneoxo ákoyeneye.

Diakɨ̃hɨ́kãhasere ẽho peóro noho o'ôrã, mehô niî soo wioritima. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peóro noho o'ôrã, kɨ̃ɨ̂ da'rê'ke a'ti nukúkãkãhase pe'ere ẽho peóma. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tise weé'kɨre e'katí peo nu'kukã'ro ɨá'. Tohôta weé no'oato.

Rasuncäpïtá aśhwanpam artiman muyucalcälila. Chaynüpam quiquin Camacücäta alawapäcunantá chay camaśhancunällacta alawapäcula, sirbipäcula. ¡Ñatac Diosllari imaycamapis alawäśha cachun! ¡Chaynu cachun!

'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã tô sena nherẽ, te ĩmreme upana aimawi si te te 're wapari za'ra, tô senai'õ hã. Ropoto'wai upana, te ĩsimipoto ãma si 're wata za'ra, ta norĩ hã.'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma si, 're dawata u'âsi za'ra mono za. Õhõ si, tô sena hã.


Yrome tyyrypyrykõ poko rokẽ mã toto. Morara exiryke turumekase toto Ritonõpo a, tyyrypyrykõ poko rokẽ toto ehtohme. Nohpo tõ roropa musurehpe exĩko mã toto, ipenetatohkõ tytyorõmase exiryke. Oxipoko rokẽ exĩko mã toto.

No mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjaja na hte Tĩrtũm amnhĩ pyrà nẽ mẽ hkaga nhũm mẽ htỳx amnhĩ krã hkôt ri tanhmã amnhĩ tomnuj to ho ri pa. Jao mẽni hkwỳjaja axtem nẽ axpẽn gryk ã mjên kaga nẽ axpẽn nhĩõ ho mjên.

Ikara kãkiti maerekani xika, Teoso takanapana ninoa. Auiritana maerekati kãkiti kapẽta txĩkitaãkari, iĩtona nireẽkiti ikaminina. Ininiã sito na nirekaikari kikikata osirĩkini. Sito nirekari ãto sitokata osirĩkini. !Apakata. Ikara maerekati itxaua.

Arâ aidylymogue myakâwâm Deusram ododokeolymo. Aguely myakâwâm: “Tâwâlâ kywypado, tywykeim warâ adiendyse tato aniendâmo. Âdaitobyry arâlâ ise âsebywadylymo” kely. Awylygue kywypado anhedylymo. Pekodo modo, uguondo lelâ waypa nhynanâguylymo; pekodo, pekodo agâ kulâ idyly.

Teko aꞌe wà, ikatu ꞌym maꞌe uzapo waiko aꞌe wà. Aꞌe rupi Tupàn nezewe iꞌi wanupe aꞌe. — Tuwe uzapo ikatu ꞌym maꞌe wemiapo putar haw aꞌe wà nehe, iꞌi wanupe. Kuzà aꞌe wà, noho kwaw umen wapuhe aꞌe wà no, uker oho amo ae kuzà wapuhe wà, iaiw maꞌe iapo pà wapuhe wà. Naꞌikatu pixik kwaw nezewe iapo haw Tupàn pe.

Haꞌe nunga rupi ae Nhanderuete omboaxa itavy reixea rupi rive ikuai aguã. Kunhague voi guekorã vaꞌekue omboekovia vy haꞌeveꞌỹa rami ikuai.

Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji me ikatetece mowote anepaa yemaa laaleɡ̶ena. Niɡ̶ina iwaalepodi jeɡ̶epaaɡ̶opitiwage dinoomatewamigi, ane daɡ̶a lakatigi iwaalo.

G̃a ndekote'varuhuro g̃waramo Tupana'ga pohiri g̃a hugwi. “Na g̃a jogwerekote'varuhupotari a'ero,” ei ga. A'ereki g̃a nahembirekokatua'javi reki. Kunhangweramo memenhuhũ g̃a jogwerekoi.

Ag tỹ Topẽ tỹ nén han ja to: “Topẽ vẽ,” hen kỹ Topẽ tóg ag togvãnh gé, ag tỹ ãjag tỹ nén to én mũ ẽn han jé, ẽg kavénh tĩ ẽn ti. Ag prũ fag tỹ ag mré nỹ tũg kỹ fag tóg jag(nẽ) hã mré ti vẽnhmỹ han mũ sir, mỹr, ha mẽ.

Nomboetéi-gwi íxupe, oheja íxupe kwéry Nhandejáry tape vai-rupi oho hagwã. “Toiko otĩ kwaa eꞌỹ reheve” heꞌi hese kwéry. Upéixa kunha notĩvéi-ma. Ohasa verei-ma oiko-vy tekoha. Teko kyꞌa-rupi oiko.

Deuxutyhy tahe rityhynyõhyyre, Deuxu ibutu widỹỹdu tiu riteàlànymy rakonananyõtyhy. Kia òraru‑ki òtaòtana nade. Hãwyy, hãbu‑wana aõkõ roimyhỹre wideele heka aõhebo rotỹỹnymyhỹre. Kia heka òbiti aõkõ rare.

Wemiapofera etee ꞌgã imuorywamũ Janeruwarete ꞌga opoia ꞌgã nui. “Mamaꞌe tywer are etee ꞌgã paruapoweramũ. Aꞌeramũ je tepoia ꞌgã nui”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga ojeupe rakue.Aꞌeramũ taetu mamaꞌe tywera apoara ꞌgã wemifutar imũ etee futat mamaꞌe tywera apou. Kũjãmera ꞌgã omena ojee ekoa jẽmĩ ifutareꞌema. Kũjãnamũ etee futat ꞌgã wemiarũnamũ ajuee.

Nhym be, me axwe ne me Metĩndjwỳnh kanga. Nhym kam Metĩndjwỳnh arỳm wãnh memã ire. Me kum mỳjja punu prãm ta kute wãnh ar o ba kadjy ne wãnh memã ire. Nhym me arỳm pijàm kêt ne axwe amijo ban kam abenbê me kupênho ba prã:m. Me nire axwe amijo ban me my kangan arỳm amikupa'ã me nire kupênho ba.

Mîrîrî yeꞌka imakuiꞌpî kupî pemonkonyamîꞌya wenai Paapaya inkamoro rumakaꞌpî, mararî pra nura eppeꞌnîtoꞌ kupî pîꞌ toꞌ koꞌmantoꞌpe ituꞌse tîweꞌtoꞌkon pîkîrî. Mîrîrîya wîriꞌsanyamîꞌya nura kupîꞌpî, tîwarainokon wîriꞌsanyamîꞌ yarakkîrî toꞌ wanîꞌpî, warayoꞌkon yarakkîrî pra.

Yĩy Topa te' nĩm, ha hãpxopmã kummuk, tu' nõy pu' hupmãhã', ha 'ũn xop te 'ũn nõy pẽnãhã', nũy nũ mũtik tu yãyhã' xupxet,

Soat mug̃ẽg̃ẽ'ukat kug̃ g̃u ip ibuyxim- -jemumug̃ẽ kug̃ acã. Imẽnpuye Deus o'jepere ip ikẽrẽat mug̃ẽ ãn. Imẽnpuye ag̃okatkat kay oibu'un ip aoyũ. Jewenuy'ũnakẽkẽm ã ip o'e jeweweju.

Tii dꞌ rabadꞌoo do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety däk tii, baad nadoo doo, nu meby nꞌaa näng doo, ramoo bok hyb nꞌaa kä sa hꞌyyb tym takꞌëp karẽn doo da. Ỹỹj sii hẽ reréd hõm baad hadoo do sa patug wë rababok doo, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da paawä. Ỹỹj wób ỹỹj wë rababoo däg kän.

Nxe³ha²kxai³, ten³sai¹nxa³kxe³tu̱³, ã³na¹ai¹na¹hẽ³na¹. Ha³lo²a² wã²nxũ̱h¹ ĩ²lain¹sxã³, ko̱³nxe³ti³ yxo²kwa̱i³nain¹ju³ta² yã¹nxe³sxã³ kãi³ain¹txai²lã¹. Nain¹ka³tu̱³, txu¹ha² sa²kxai³lu² in³txa² wa²ko̱³li²yhu¹jau³su² sa²yxo²ã³sxã³, txu¹ta¹lhun³tu̱² in³txi³lot3sxã³, o²la³kxi²yhu¹na³na¹. Hai³txi³ wain³txi³ o²la³kxi²ti³he¹nx2nxa³xã¹.

Wenati Iniyalahare(1 Corint. 3.3-4; 10.6-10; 2 Corint. 12.20-21; 1 Tim. 1.9-10)Hatyoharenae tyomahitereharenae hiyeta Enore halakisahene hoka kahaiharetyakere tyomahitaha, exahe ohironae kakoita hoka haohironehatyanae kakoa iniyalahare tyomita. Maisa ene hatyoharenae kaomaka maheta ene xini.

Ija'ari Deus ka'oa hina-ra akanabosikhamaki deus amovana, oniani ida Deus ija'ari-ra arakhavini hija, bada bini'aja kaimoni ida va'ini bodinia bikava'inofinofiki. Kaipahivahaki ida badani binofiki. Gamoa jaboni bikava'ipahiniki ida kidimakhira-ra vi'omavini. Gamo hoariha vani ida bivi'omaja. Ni-asohipa'itxiki ida gamo hoariha-ra kanabadanihavini.

Iwatsahi asaktsa Deus humo simyharerewabybyitsa tu Deus nisierekek. Zimyi tsihikiknaha atsatu mykaranaha. Iwa Deus kytsa nisierekek. Wytykyryk tahabariktsa tuk batu hỹ zikaha asiza zuba tahawaky wytykyryk humo zuba ziknakaranaha.

Maꞌato iraniaꞌin saꞌag kape yn iꞌatuwanẽtup hap. Miꞌi tã taꞌatukyꞌesat pote Tupana toꞌe iꞌatuepe — Pyno hẽto e. Eiwemaꞌat teran eiminug saꞌag koꞌi wywo pote worohoꞌoꞌatoiat eipe eiminug yt naku i eheko eropat haria wo e. Miꞌi hawyi teꞌeruwepyi sewaire sewaire hap kape yn taꞌatukyꞌesat haype. Miꞌi hap urumowepit kahato hap topyhuꞌat aru iꞌatuꞌe. Maꞌato taꞌatunug kahato hawyi iꞌatumõti hap yn topyhuꞌat. Miꞌi hawyi awareria ewy tukupteꞌen toꞌope. Meiũran haryporia yt haryporia ewy hin i teꞌeropyhuꞌat. Katupono haryporiaꞌin yt tikyꞌesat poꞌog ihainia taꞌatueꞌaito wo maꞌato taꞌatukyꞌesat haryporiaꞌin ne taꞌatueꞌaito saꞌag wo taꞌatukyꞌesat.

Vo'oku kó'iyeaneye kixoku itúkeovo ne xanéhiko yara kúveu mêum, sikó kíxoane Itukó'oviti itúkea váhere úhepune mûyo, koeku koésayu'ixeahiko kixoku itúkeovo ikoyénoxopovokokoti. Vo'oku muhíkinova ne senóhiko xapákuke, ya koêkuni itúkeovo hóyeno ko'íma, kuteâti kixoku itúkeovo uhá koeti ko'ímati, kópoe'akoa ne kixoku itúkeovohiko, iko'ímaxopovotine po'i sêno.

Õ'âkɨ̃hɨ bopôyase naâ ɨâri pehasere weeáto niîgɨ naâre kõ'â wã'kakɨ niîwĩ. Numiâpɨta ɨmɨá me'ra naâ wee wɨáse nohore naâ basi numiâ se'saro yã'âro weesamá.

Chaynu quiquinpa munayninta lulayalcaptinmi, Tayta Dios caćhaycüla chay pin'ay anla lulay munaśhancunäman. Chaymi walmicunäpis wayapancunacta caćhaycul walmi-masincunawan anla juchapacuycunaman muyucalcälila.

Tawamhã dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã, Ropoto'wa nhimipoto ãma si 're dawata za'ra mono wa, ma tô oto 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'arẽme, dawasété si da te dasima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si, dahâiba na 're dasiwasété za'ra mono da, dasi'uihâ na. Ãne da hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're apisutu mono õ nherẽ, te dasi'uihâ na pi'õ si'uiwa na dasina 're dawasété za'ra.


Morararo orutua komo, typyxiãkõ maro se pyra mã toto. Tyoro sã imehnõ poko penetãko toto, orutua kõ oxipoko xihpyryme exĩko roropa toto, nohpo tõ poko toehtohkõ sã oximaro toto imepỹ orutua maro. Naeroro mokaro wãnohnõko Ritonõpo mana, iirypyrykõ epehpyryme.

Nhũm mẽmy hkwỳjaja mããnẽn axtem nẽ amnhĩ kwỳjê my gryk ã hprõ kaga nẽ axpẽn nhĩõ ho hprõ. Na htem ã axpẽn kamã hpijaàm kêt o pa anẽ. Mỳrapê koja mẽ à pix kãm amnhĩ xà htỳx kamã hamak o pa.

Iua atokokana kiki !inirekaikari sitokata isirĩkini. Kiki nirekari ãti kikikata isirĩkini. !Apakata. Ikara maerekati itxaua. Ininiãkara iĩtona misiritaãkako imaerekanina xika.

Kywypado adyese lâpylâ uguondo modo. Uguondo, uguondo agâ kulâ idyly warâ. Peto ehoru nhântânry emyenrope ioday-ro waunlo ara akaemo. Awylygue pekodo lelâ waypa nhynanâguylymo awyly. Kywypado kulâ anhekylymo; todo kulâ olâ inakanhe nhekylymo. Arâ adâidylymogue tâwâlâ tâsenagazedo kulâ ise anhekylymo. Ewâmasemo mawânkâ inakai adientyby wâgâ.

Awa aꞌe wà, upytuꞌu wemireko wapuhe oho re aꞌe wà. Uputar teteaꞌu amo ae awa wà, aꞌe rupi oho wapuhe wà, iaiw maꞌe iapo pà wanehe wà. Tupàn uzepyk putar aꞌe ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanehe aꞌe nehe. Uzepyk putar wanehe nehe, taꞌe aꞌe teko numuwete katu kwaw Tupàn aꞌe wà xe.

Avakue voi haꞌe rami ae avi ojepeꞌa guaꞌyxy reve joguerekoa gui. Haꞌe vy jomeme itavy reixe vy avakue meme joavyky rei. Haꞌe rami rire ojee ae oendu ojejavyague re haꞌevea rami opagaa.

Ǥoneleegiwadi idaaɡ̶ee, aɡ̶alee loomatewa iwaalo, odaa jeɡ̶epaaɡ̶opitiwage, owo ane ɡ̶oboliɡ̶a. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi me iloikatidi Aneotedoɡ̶oji loolatedi niɡ̶ina oko leeɡ̶odi epaaɡ̶owotibige.

Na jitehe akwaimba'ero memenhuhũ g̃a jogwerekopotari. Ojogwereko te'varuhu g̃a. Na rũi po ahe rekoi hamo. Ite'varuhu tuhẽ g̃a pe a'ero g̃andekote'varuhua ikwepykavamo.

Kỹ fag mén ag tóg ãjag prũ fag mré nỹ tovãnh kỹ jagnẽ to én mũ gé sir. Jagnẽ to én kỹ ag tóg jagnẽ mré nỹ kỹ ti kórég han mũ gé sir, jagnẽ kavénh kỹ. Hã kỹ ag tóg ag tỹ Topẽ tovãnh to jagãgtar nỹtĩnh mũ. Ti tỹ ag vóg kónãn hã vẽ.

Ha kwimbaꞌe ave ohasa verei-ma ave oiko-vy tekoha. Nonhenotĩ kwaavéi-ma oiko-vy. Upéa-gwi omoingo íxupe kwéry tape vai-rupi Nhandejáry hembiapo apokwe-rehe hereko-vy.

Tule hãbu, hãwyy‑wana aõkõ rõimyhỹre, wiwanale aõhebo rotỹỹnymyhỹre. Òbiti aõkõ heka kia rare. Riwyrenykre kia òraru òwydỹỹna, aõhõkỹmy dỹỹnana wahe. Iny sohoji sohoji taaõbina ixỹruna òraru‑ki ixidee rimykre.

Kũimaꞌe ꞌgã nanẽ opoia wemireko are oko awi nũ. Aꞌeramũ ꞌgã kũimaꞌeramũ etee futat ajafutaa. Owyꞌaa kũimaꞌeramũ etee futat ajuee. Aꞌeramũ nanuara apoara ꞌgã ojemoteꞌaa ojetee futat, akou tywet nipo ꞌgã otywer are wemifutar imũ etee futat.

Nhym me mydjwỳ axwe amijo ban me ni kangan aktã kurẽ prã:mkam pijàm kêtkam amikupa'ã me my kupênho ba. Kam Metĩndjwỳnh arỳm memã axwe pãnh jarẽnh katàt. Me ta ne me amijo bikẽnh mex ne.

Moropai warayoꞌkonya wîriꞌsanyamîꞌ yarakkîrî tîweꞌtoꞌkon rumakaꞌpî, tîwarainokon warayoꞌkon yarakkîrî kureꞌnan eppeꞌnîtoꞌ kupîkonpa. Mîrîrî yeꞌnen tînkupîꞌpîkon imakuiꞌpî wenai tîweꞌtarumaꞌtîtoꞌkon yapisî toꞌya.

ha tik xop te tik nõy pẽnãhã', nõ mõ'ãmã, nũy nũ mũtik tu nõm kummuk, tu 'ũn putup nõg, pu nũ mũtik tu nõm, pa tik xop putup, yã' kummuk, hu yãy pu hãpkummugãhã', yĩy Topa te' kummugãhã', ha' pago.

Imẽnpuxim ag̃okatkayũ aoyũ aoyũ kay oibu'un. Ag̃okatkayũ acã o'e ip cekay jĩjã. Jewenũn'o'om ã o'e ip. Imẽg̃ap pit ikẽrẽ jĩjã Deus xe. Imẽneju jeweweju ma ip ipiat'ajojom xipat'ũm cĩcã ip puye.

Tii dꞌ na-ããj hẽ ajyy wób rabadꞌoo. Reréd hõm sa ỹỹm wë rababok doo, Pꞌop Hagä Do karẽn doo da paawä. Takꞌëp rahꞌyy karẽn ajyy wób wë rababok. Takꞌëp nu meby nꞌaa näng do ajyy wób ramoo bok ajyy wób sa sii. Ti hyb nꞌaa rahoop nesaa do ramoo bok do säm.

Jã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe², in³txa² sa²kxai³lu², txu¹ha² wain³txi³ wa²ko̱³li²yhu¹jau³su² sa²yxo²ã³sxã³, in³txa¹lhun³tu̱² yxo²kwa̱in³yhu¹khai¹nxe² ũ³whĩn¹ti³yhu¹na³na¹. Ain¹ju³ta², Txai²li² ãu²li²khai¹nxe³sa³nhã¹. Yxãn¹ta¹, tũ̱¹ka̱³txai²na² ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³ta² yo³su² yxau²xai³lhxã³ sĩ̱³ko̱³nxe³ti³ yxau²xai³te²lo³tai¹na¹xã¹.

Exahe enanae tehitiya hoka halakisaha ohironai hoka xane hatya haenanehatya kakoa iniyalahare, kahaiharetyakere tyomahitaha, kalore maiyasekakoahitaha hoka nikare tyaonahitaha. Nikare tyaonahitaha hoka hatyotaha atyo iniyalahare axomokanikisoahitaha hoka iniyalahare kaxomokakahitaha hatyoharenai hiyeta.

Niki jaboni ida makhira kahojai. Bikava'ipahiniki ida hojai asohiki kidigamo-ra vi'omavini. Siho akaha'diki fori hiki ida makhira va'i bodinia bikava'inofinofiki hojai kaipahivahaki. Makhira makhira hoariha-ra vi'omavini-ra nofiki. Makhira vaabono vakanabadanihakhamaki. Kaipahivahaki ida vakadihojai, oniani ida vakadihojai jahariki abosinia va'ora vagahinahija imai 'banania.

Kytsa kino niwatihi wytykyryk waza tahaokeza ba ziksipyriryknaha. Tahawakytsa humo zuba mozihikiknaha ana humo hi batu sisopyksapy my. Ziknaharape wowokonaha sisapybyitsa tu nikaranaha ana humo hi siakmyitsa niyziknaha. Deus hi nisisininiwyky, iharere bo zimyiwykynaha.

Iꞌewyte ihainiaꞌin tiꞌatukyꞌesat towary wo ihainiaꞌin yt ihainia sese ewy hin i teꞌeropyhuꞌat. Yt Tupana mikyꞌesat ewy hin i taꞌatukyꞌesat pote yt Tupana minug ewy hin i teꞌeropyhuꞌat. Miꞌi hawyi haryporia tiꞌatuꞌatoiat ihainiaꞌin hawyi haryporiaꞌin toꞌope toꞌope toꞌokyꞌesat hap topyhuꞌat iꞌewyte ihainiaꞌin ihainiaꞌin wywo toꞌope toꞌope yt miit ewy i yt naku i hap eropat sese haria wo. Miꞌi hap upi tukupteꞌen Tupana miꞌapiheg wuanuaria wo. Iꞌatuminug saꞌag iwato hap ok tã toiꞌatumosoꞌopot.

Kúteanemaka kixoku itúkeovo ne hóyenohiko. Enepone kóyenoyea sêno kuteâti kixoku itúkeovo uhá koeti koyénoti, kurí kíxoanehiko. Ainovó koéne po'i hóyeno oyókopone, koane kóyenopeokokohiko. Koati yupihóvotine ikópiti'ikopeokoko koeku ikóyenoxopeovokoko. Yoko koati motokeâti nekôyohiko namúkopea koxé'ukene ne ehopo ítuke, ésa'i ne váhere kixoku itúkeovo.

Ɨmɨá kẽ'ra naâ basi yã'âro a'mêri weesamá. Ɨmɨá numiâ me'ra wee wɨáse nohore du'úrã, ɨmɨá se'saro ɨâri peha, yã'âro weesamá. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ naâre yã'âro weesé wapa, bu'îri da'rêsami. Naâre bu'îri da'rêgɨ, naâ ɨpɨpɨ́re pi'etíkã weesamí.

Chaynütacmi wayapacunäpis, walminwan tuqui cacunantá, quiquin-pulacuna wañuy-wañuyta munapanacücuyalcäla. Chaymi wayapa-pulacuna pin'ay anla lulaycunacta lulayalcäla. Caynu iwïsha lulaynincunapïmi mućhuyninta ćhasquipäcun.

Tane aibâ norĩ hã pi'õ na dasina 're ĩdamro za'ra mono zéb upana, te aibâ si'uiwa na si te te sina 're rosa'rata wasété uptabi za'ra, pi'õi upana, aibâ si'uiwa 're ĩsi'ruiwapari za'ra mono na. Dasi'uihâ na te aibâ si'uiwa na dasina 're dawasété za'ra. Taha wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'ahâ za'ra, dapo're'õ si, da te dasi'ãma 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb uwaibaba, 're danomro mono wa.


Ritonõpo poko tuaro toehtopõpyrykõ rumekary se toh kynexine. Morara exiryke turumekase ropa toto Ritonõpo a, kurã poko osenetupuhpyra toto ehtohme, tyyrypyrykõ poko rokẽ toto ehtohme.

Na htem amnhĩ tomnuj gryk ã Tĩrtũm mã hamaxpẽr kêt nhũm tee ri amnhĩ tã mẽ omu nẽ hamaxpẽr o:—Mẽ kãm amnhĩ tomnuj pix prãm jakamã kwãr mẽ mãmrĩ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ. Kot paj axte ja nê tanhmã mẽ kãm ixkapẽr to hkêt nẽ. Anẽ.Jakamã nhũm mẽ arĩ htỳx ri amnhĩ krã hkôt tanhmã amnhĩ tomnuj to ho ri pa rãhã nẽ.

Ninoa imaroreẽ !inirekarina imarotinirina Teoso, ininiã Teoso takanapana. Auiritana ixinikinirina atão minakati. Maerekatinoka ixinikakitina, ininiã ikamarina atão minakati.

“Tuândy lelâ Deus wâgâ tiuntudyzedo; kyzenanânehonre mâkâ” kelymo. Aituo Deus âdakepa idyly: “Tâwâlâ kywypado, inakai kehoem adiendyse tato aniendâmo. Adâitobyry aralâ ise âsebywadylymo” kely.

Agwer teko aꞌe wà, nuzekaiw kwaw zeꞌeg azeharomoete har ikwaw paw rehe aꞌe wà. Aꞌe rupi Tupàn nezewe iꞌi iko wanupe aꞌe. — Tuwe imaꞌenukwaw ikatu ꞌym maꞌe rehe aꞌe wà nehe, iꞌi iko wanupe. Aꞌe rupi uzapo ikatu ꞌym maꞌe waiko aꞌe wà kury.

Amboae regua kuery opa marã rei ikuai aguã Nhanderuete omboaxaa re ijayvuaNhanderuete reko haꞌe kuery oikuaa vaꞌeri oikuaa ete aguã ndojou porãi ramo omboaxa opẽxaa py ojou vaipy ikuai, haꞌe haꞌeveꞌỹ vaꞌe anho ojapo aguã.

Niɡ̶idi oko aɡ̶oyemaa moyowooɡ̶odi anewi anodaaɡ̶eeteda Aneotedoɡ̶oji, joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji me ikatetece mowote niɡ̶icoa anepaa lowooko aninokinoa ane beyagi, odaa joɡ̶owote loenataka ane ɡ̶oboliɡ̶a.

E'i g̃a ojohupe: “Timoka'nhy ti Tupana'ga.” Nurã Tupana'ga e'i g̃a pe: “Na g̃a ndeaporog̃itate'varuhuro a'ero,” ei ga. A'ero g̃a ndekouhui okote'varuhua rehe – kiroki a'ea rehe ahe ndokoi hamo.

Ve ra ha. Topẽ ki ẽkrén jãvãnh ag tóg nỹtĩ, ti to é he kỹ. Hã kỹ Topẽ tóg ag togvãnh ja nĩgtĩ gé sir, vẽnh kato, ag tỹ vẽnh jykre pãno han sór kỹ. “Ha han, ge kỹ sir,” he ja tóg nĩgtĩ.

Upéixa ramo anhetegwa vaꞌe Nhandejáry rehegwa ndoikwaasevéi. Upéa-gwi omoakã vai íxupe kwéry Nhandejáry. Upéixa ramo ivai ramo jepe, ojohu porã joty hikwái: “Tohasa katu tekoha” heꞌi hese. Omohembiapo vai joty íxupe kwéry.

Tõhõti heka Deuxu‑txi reaõhyymyhỹre. Tai tahe timybo ixideewimy riwinyrenykemy roirenyre Deuxu‑ribi. Tahe riwinyrenyre ibutumy aõbina binahakỹle.

Niporokwaawiweri ꞌgã Janeruwarete ꞌga ree. Aꞌeramũ ꞌga opoia ꞌgã nui. “Mamaꞌe tywer are etee pẽneaꞌaramũ je poiri pẽ nui”, ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe, mamaꞌe tywera apoukaa ꞌgã nupe.

Metĩndjwỳnh ne kute õ mỳjjakôt arỳm memã amijo amirĩt nhym me arỳm kuma. Ne kute mar rã'ãmã ne ate kam ajte amim,—Kati. Ije mar prãm kêtkumrẽx, anhỹro ba. Mã me kute ã amim anhỹro bakam ne Metĩndjwỳnh arỳm wãnh memã ire. Nhym kam me arỳm mỳjja punubit man arỳm axwe amijo ba.

Îꞌ kaiꞌma yairon Paapa anepuꞌpai pra tîweꞌsaꞌkon wenai, tîwî Paapaya toꞌ rumakaꞌpî, yairon pepîn pîꞌ toꞌ esenumenka seꞌ tapairî, manniꞌ ikuꞌpainon pepîn nura kupîkonpa.

Tikmũ'ũn kummuk te Topa xaxok, tu hãmyũmmũg putup 'ohnãg, yĩy Topa te' nĩm, pu hãmpe'panõm kummuk, nũy hãpxopmã kummuk.

Deus ekawẽn kay pin g̃u ip. Itaybin pin g̃u ip kawẽn icẽmãn. Imẽnpuye Deus ip o'jepere ikẽrẽat kay g̃ebum am, warẽmtag̃ ceku am tak.

Tii dꞌ hadꞌyyt nado. Rakanarẽn do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do rabahapäh, ramakyys do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã ji hapäh doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety däk tii, baad nadoo do rahyb nꞌaa newëë hyb nꞌaa, nu meby nꞌaa näng do ji moo nawät do ramoo bok hyb nꞌaa kä.

“Sũ̱³na² wãn³txi³tu̱³ ain³kxi¹xi²ti³ten³sa²nxa³nha¹. Sa²yxo²we¹ti³ten³sa²nxa³nha¹.” Sai¹nhxai²na²hẽ³na¹. Sai¹nha²kxai³, hãi¹nxe² ã³ai¹na¹xã¹. Wain³jau³xa² ãh¹ ĩ³tih³nxain¹nxa³lho³na¹. Ai¹na¹ha²kxai³, a²ko̱³nxe³ti³ e³kxi²nha²jau³xa² so¹lxi³ yxau²xai³lain¹na³na¹. Hai³txi³ wain³txi³ yxau²xai³ti³he¹xai¹nxa³xã¹.

Maiha Enore tahi akiti aliterexe semaha aokowiyeha hoka iniyalahare xahekotyati isa enomanaha hoka tyomaha maheta xoalini hare hamaomanenehareha niyahare maheta.

Ija'aria ni-binofiki ida Deus varani hina ka'oa hini-ra ogavini, oniani ida va'i bodini vara nini asohirikia Deua biva'ahavini hija. Ija'aria ni-bikaabokajanaki ida bikava'ibodivaranijahakivini, oniani ida badani bada ni'avaharikia kanabadanini hija.

Hawa ha ty Deus soho wasaniha bo hỹbyri nikaranaha, iwatsahi simysapybyitsa soho bo zuba mytsaty ziknakaranaha. Iwaze Deus nisierekek iwaze hawa nizihikiknaha atsatu mynakaranaha.

Miꞌiria pe wahenoi sehay wakuat Tupana etiat pote wãiꞌiꞌatuꞌe ahepe katupono yt taꞌatukyꞌesat i. Miꞌi sehay kape yt teꞌeruwanẽtup teran i. Yt taꞌatukyꞌesat iꞌatuewaure kaꞌa pe iꞌatuwanẽtup hawe — Yt kat i Tupana sese iꞌatuꞌe toꞌope pote toĩneꞌen pytkai. Miꞌi pote Tupana toꞌe miꞌiria ewywuaria pe — Hẽto eiwewanẽtup eiminug saꞌag kape yn at kaꞌap eimikyꞌesat ewy e. Miꞌi hawyi poꞌog yt ihainia ewy i yt haryporia ewy i teꞌeropyhuꞌat taꞌatupyꞌa pe taꞌatuwanẽtup hawe taꞌatuminug. Yt naku i hap koꞌi yn neꞌi taꞌatunug taꞌatuwepyi hap ewy. Teꞌeruwepyi Tupana wanẽtup hap ikahu rakat kaipyi iꞌatuehamanaꞌi.

Enepone xanéhiko yara kúveu mêum, vo'oku ínixea ákoyea itúkovoke ne éxea Itukó'oviti, sikó kíxoane Itukó'oviti hókea ne váhere isóneu, koane itúkea koekúti mani ákoti omotóva itúkeokono.

Kɨ̃ɨ̂ weé'kere ĩ'yâmirã, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó sĩ'ritisama. Tohô weégɨ naâ wãkû ma'asere weeáto niîgɨ kõ'â wã'kakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ naâre kõ'akã́, tootá naâ yã'âro weé'kere nemo peósama.

Chaynu śhun'unpi Tayta Diosta alupäcuptinmi pasaypi śhun'unpä munayninmanña caćhaycüla imaymana mana lulanacunacta lulapäcunanpä.

Dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti tô sena hã te te siwi 're wẽ'õ pese za'ra mono wa, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're arẽme, si'uihâ na te te sima 're ĩrosa'rata wasété za'ra mono zéb uwaibaba si, tiwasédé hã te te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono da.