Ãkorõ akorehmary poko iirypyryme toehse ahtao—Mame imepỹ iirypyryme toehse ahtao, ytoko eya oturuse, iirypyry poko. Tokare pyra oturutoko eya aporo, toiroro imaro. Mame õmiry etaryhtao eya, tyyrypyry rumekaryhtao roropa eya oepeme exĩko ropa mana. Ãkorõme roropa exĩko mana.

Jejus kôt mẽ pahtõjê hõ kot mẽ pahtomnuj jarẽnhNhũm Jejus arĩ mẽ inhmã kapẽr nẽ mẽ inhmã:—Nẽ ja. Koja ixkôt mẽ atõ rỳ mẽ atõx tanhmã atomnuj to. Hã kêr ka ma hwỳr tẽ nẽ kot tanhmã anhĩpêx to hã amnhĩ tã kãm akapẽr. Nom kêr ka mẽ nhãm mẽhõ mã harẽnh kêt nẽ. Ãm tanhmã kot ato xwỳnhta pix wỳr tẽ nẽ kumẽ war axpẽn mã akapẽr nẽ war axpẽn ma. Nhũm ama nẽ akupỹm tãm anhĩpêx hã kêr ka akupỹm te ixkôt kêp atõ rỳ atõx pyràk o ka wa axpẽn nhĩpêx nẽ axte jam ajamaxpẽr kêt nẽ.

Maerekati Pitemoni Kamakari—Pitari nisãkire auiãkari kaminiãri maerekati pitemoni, ininiã pisa iuamoni. Pitenoka pisa iuamoni. Iuanani pimisãkiretako. Põtãkikiniri ikĩpitakasaaki, pimoianari iuaĩkana itxapekaua.

Kurâem inakanhe ityby agâ kydâtunâgueneJesus xinaram aguely:— Ynynonro ewy inakanhe idyly agâmo-ro watay, idâwâtaungâ eagâ agueze. Inakanhe itobyry wâgâ aguewâtaungâ; âmâ, mâkâ warâ âtunâguedaungâ. Amyguelymo koendâ tindatuo, “Aetobyry enanânehongâ” kely âyanmo watay, aitobyry enanânehonwâdaungâ. Eataen-hoem itondaungâ.

Zezuz uzeꞌeg uzeruzar maꞌe ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanehe aꞌe kury(Uzeꞌeg wiwi Zezuz urewe.)— Aze amo uzeruzar maꞌe uzapo ikatu ꞌym maꞌe newe aꞌe nehe, emumeꞌu hemiapo kwer eho izupe nehe. Ne zutykaꞌi eho izupe nezeꞌeg pà nehe. Ezeꞌeg zo izupe amo wanuwa rupi nehe. Aze uzeapyaka nerehe nehe, aze uzemumikahy tuwe wemiapo kwer rehe nehe, ikatuahy Tupàn pe nehe, taꞌe uzewyr putar Tupàn pe aꞌe nehe xe.

Irmão otekoavy vaꞌekue nhamongeta aguã re ijayvua— Xapyꞌa rei nde-irmão [ndevy] otekoavy ramo tereo haꞌe aeꞌia py ndeayvu ixupe. Haꞌe gui ndeayvu re ojapyxaka ramo peteĩ rami ju ꞌrã peiko nde-irmão reve.Gálatas 6.1, 2 2 Tessalonicenses 3.14, 15 Tiago 5.19, 20

Ica ɡ̶onioxoa ane dibatáNige dibatá ɡ̶anioxoa, eotaɡ̶adomi ane beyagi, emii minitaɡ̶a mokakaamitece, ikeenita ane libatiigi. Nige niwoditaɡ̶adomi, jaɡ̶anigaanyetece ɡ̶anioxoa.

Po ndekotyve'ga ite'varuhu nde ve,ei Jesus'ga—Po ndekotyve'ga ite'varuhu nde ve – kiroki ga ojiko ji rehe nde ja – po ga ite'varuhu nde ve, a'ero ti eho ga pyri. Ojipe'g̃a ndovakie'ỹ ti eho ga pyri, ei Jesus'ga. Ere ti ga pe: “Nahanahã nderekote'varuhua ji ve.” A'ea ti ere ga pe, ei Jesus'ga. Po ga nenhi'ig̃a rendu katu opohia okote'varuhua hugwi nehẽ, a'ero po ti nde jikoty'ara'javi ga pavẽi nehẽ, ei Jesus'ga.

Ẽg mré ke ũ tỹ Topẽ vĩ mranh“Kejẽn ã régre vỹ Topẽ vĩ mranh mũ. Kỹ ti venh tĩg nĩ, ã tỹ ti mré vẽmén jé, to. Vyrmỹ ti mré vẽmén vén nĩ. Hẽn ri ke mũn tóg ã vĩ jẽmẽnh mũ, kỹ ã tóg ti kren han mũ sir, ã régre ti.

Nhanhomboaty haty-py nhande rekoha rehegwa nheꞌẽ(Lc 17.3-4 Gl 6.1)Upéi heꞌi jevy Hesu:—Ha nde rapixa, xe-rehe ojerovia vaꞌe, hembiapo vai ramo nde-rehe, ne anho tereho kuri iha-py. Ekwa haꞌe anho oiko ha-py, eikwaa uka katu íxupe katu nde-rehe hembiapo vaikwe. Ne rendu ramo, erenhombojoja jevy-ma raꞌe.

Inyõ adee rexiòrarunykeki tahe tamy makre rybemy. Uritere inywitxirako‑txi rybeõmy tuu. Tahe tamyhyylemy marybeke. Aityhydỹỹdu seriòre heka arybe‑ò roholakeki, tahe ixi‑txi tõhõti reake wana, ixi dee ibinamy rõhõtinyra wana, tai tahe kai ixyby tii‑wana ityhydỹỹdu seriòre biòwamy beleke.

Mamaꞌe tywera apoara ꞌgã—Je rerowiaara ꞌga amũ nipo mamaꞌe tywera wapo enee. Aꞌeramũ ki ekwap eporogytau ꞌga upe ejeteeꞌi raꞌne— ꞌjau Jejui ꞌga oree. —Ojeupe ꞌga tywera ene imomeꞌu re nipo ꞌga ꞌjau enee: “Aꞌjea futat ako je mamaꞌe tywera apoi enee aiꞌi. Aꞌere je ꞌawamũ naapouꞌjawi”, ꞌjau nipo ꞌga enee. Aꞌeramũ ene ꞌga mojekotyꞌaa ejee nũ.

Kute me'õ jaxwe'ã arkum karõ.(Ruk 17.3; Gar 6.1; A Tex 3.15)Ne kam ajte arkum,—Kam, aje me'õo akamy'õ godja ajo bikẽnh jabej ne arỳm axwe jabej. Ga dja ga adjukaprĩn akumrẽx 'ỳr tẽn me kàxã kukjan kum akabẽn. Godja kute amar ne axwemã irer jabej ga ne ga arỳm Metĩndjwỳnh'ỳr o akẽx nhym ajte kôt ba.

Uyonpakonya Imakuiꞌpî Kuꞌsaꞌ YaMoropai taꞌpîiya: —Ayonpaya imakuiꞌpî kuꞌsaꞌ ya awinîkîi, iipia atîkî imakuiꞌpî inkupîꞌpî konekata yarakkîrî. “Yairî pra aweꞌsaꞌ nai, uyonpa”, kaꞌta ipîꞌ. Tîîse mîrîrî konekakî saꞌnîrî siꞌma neken amîrîꞌnîkon, tiaronkon koreꞌta pra siꞌma. Morî pe tîpanamatoꞌya eta ayonpaya ya, morî pe awanî, maasa pra ipîikaꞌtîya yeꞌnen mîrîrî winîpai.

—'Ãnõy te xa hãpkummugãhã', 'ãpu, mõg, nũy hãpkummugã'ax yũmmũgã'. 'Ãp-xet hã mõg, nũy nũ mũtik hãm'ãktux. 'Ãnõy yĩpkox pip, puxix 'ãmũn hã 'ãxape 'ũxeheh.

— Eykitpit ikẽrẽat eywebe e'em pima, epeyekawẽn ceweju. Iboap ikẽrẽat muwẽnuwẽn cuy epesop. Eyag̃uypũg̃ ma epeyekawẽn eykitpit eju. Eyekawẽn kay bima, eyburem epesop- -eykitpit, eyju dak — io'e Jesus.

Ji hỹỹj ky nꞌaa hadoo do ji maherꞌoot do ky nꞌaa hahỹỹh—A hỹỹj ky nꞌaa hadoo doo, a nemuun Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh doo, baad nadoo do tamoo wäd bä [a wë], ahõm ta wë a mab hẽ. Tsyt hẽ, bë mꞌaa hẽnh mamaherꞌood baad nadoo do tamoo wäd wät doo. Õm taky dahé bä, bë hꞌyyb hata däg pꞌaa hẽnh ta tii.

Ko̱³nxe³ti³ kãi³ũ¹nhẽ³te²a² ĩ³tih³nxe³jau³su²Jã¹nxe³jut3su² wxa²wã³tã̱³xai²na² ko̱³nxe³ti³ kãi³ũh¹nx2ti³kxai²nãn²tu̱³ ĩ³yau¹ũ³txain¹yah³lxi³sã²nhẽ³li¹. Nxe³yah³lxi³sã²nĩn¹ka³tu̱³ wi¹lain³kxi¹nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ ã³nhãu²no³jah³lxi³hĩ̱³nxa¹lxi¹.

Hihinaehareya Iniyalahare Tyomehena Hoka(Lucas 17.3-4; Gálat. 6.1; Tiago 5.16-20)— Hihinaehareya iniyalahare tyoma hikakoa hoka hiyane hahotikisa iniyalahare enómane enomana. Maika hatyoharenai metahare hisoma, xiso hinamanai taita. Semaiya atyo hiraene hoka hihinaehare atyo waiye maniya hamoheta.

Avaigaminia bada bini'aki ida Jahari kabadaniAsia vara niha ada Jesus:—Iigaminia bada bini'aki ida Jahari kabadani, okha'a bana kidiania mahija kidibadani asohirikia inava'isohivini. Hari'a vahoariha vakadiania vara ivani'a ida iigamini kabadani asohiriki. Iigamini kahojakosoana okha'a kidiania mahija a'onivani avi'bamiki vara avakhanivini. Inava'isohivini hiki athini-ra kamithaha; joiribani'aha Deus kania okhara kaimoni.

Atukytsa pasapybyinaha zeka hawa sa tsimy.— Kyze Sesus tukta pasapy byizeka ituk tsimypamykysokonaha petok zuba typamykysonahaze imysapybara ty ibo tsipiwatawyky. “Amysapybyi ty tytsaso tsimy” tsimaha. Aharere bo yhỹ my zeka wasani my. Atakta “O uta batu kamysapy my kasapybara ty pimoewy” my. Iwaze ata hi Sesus tukta babata iwatsahi ahakurẽtsa tsimaha.

Uiwyriaꞌin e karãpe wẽtup ok uimohey hat tiꞌaparap eete aikotã aikotã tutunug emaꞌat hap miꞌi hawyi o ereto howawi iweran hawyi ehenoi ro tope aikotã toiꞌaparap epiat hap e. Maꞌato waku iweran turan ehenoi tope e. Yt naku i iraniaꞌin ikuap ehay itote e. Miꞌi hawyi — Pywo pe ti worohoꞌoꞌaparap taꞌyn e pote epe hawyi — Pyno waure wo areĩneꞌen uimaꞌat hap kai ereꞌe ro tope e. Miꞌi hawyi eiwoꞌowese hap yn naꞌyn toĩneꞌen eiwoꞌope e.

Nókone vitúkea apê váhere ítukeinovike ne po'inu ûti(Lk 17.3; Ngâ 6.1; 2 Ts 3.13-15)Ina koe'íkomaka:—Enepo vaheréxa ítukeinopi ne po'inu xâne, pihínea yéxokoponi pahúnevo pi'eátinenoe ákoti po'i xâne xikóyokenoe. Enepo akamókenopi, itepoâtimo keúnatikopi isóneu.

Marî akawerérã marîre yã'âro weekã́ a'tîro weeró ɨá' niisé niî'Jesu werê nemowĩ:—Mɨ'ɨ̂ akawerégɨ mɨ'ɨ̂re yã'âro weekã́, mɨ'ɨ̂ se'saro kɨ̃ɨ̂ tiropɨ werêgɨ wa'âya. Kɨ̃ɨ̂ yã'âro weé'kere masikã́ weeyá. Kɨ̃ɨ̂ “Yɨ'ɨ̂ yã'âro weeápɨ” niî tɨ'ó yã'akã, mɨsâ opâturi a'mêri uúkũ, e'katírãsa' taha.

Imanuypa chalapacü-masinchicta pampachänapä(Lc 17.3)“Chaymi chalapacü-masiqui mana allinta lulaśhuptiqui'a, payman lilcul-ari quiquiqui-pulallaćhu tantiaycachimuy. Chayćhu uyalicul tantiacuptin'a, paywan allintam lulälunqui.

Dasiré ĩsazei'wa nherẽ, dasiwi 're ĩdawasété za'ra mono zé wasu'uÃne te duré rowasu'u, Zezusi hã:— Asisãnawã, asiré ĩsazei'wa nherẽ, asada 're wasété za'ra wa'aba mono wamhã, te za ĩtẽme 're anomro aba mo, asada 're ĩwasété za'ra wa'aba mono zém na tãma 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono da, aihâiba pisutu. Tawamhã tãma 're asiwaihu'u za'ra wa'aba mono zé hã te te 're wapari za'ra mono wamhã, te za apâ asina 're asisãnawã za'ra wa'aba mo.


Yrome õmiry etary se pyra ahtao, amaro imepỹ aroko, otarãme toiro otarãme asakoro, õmiry etaneme, ãkorehmaneme roropa. “Asakoro ahtao ipune, oseruao ahtao roropa ipune,” ãko Ritonõpo omiry.

Nom koja ama nẽ ãm ama rỳ tanhmã ato hkêt ã amnhĩ jarẽnh japêr. Hã kêr ka ma akupỹm tẽ nẽ akupỹm amnhĩ kôt Kris kôt atõ rỳ atõx o axkrut rỳ mẽ ho axkrunẽpxi nẽ amnhĩ kôt hwỳr mẽ o mra kê mẽ axpẽn tã war ama. Amnepêm Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot ja jarẽnh o: Kêr ka mẽ atõ tanhmã axpẽn nhĩpêx to. Hãmri nẽ hã axpẽn mã akapẽr kaxyw nẽ amnhĩ kôt akwỳjê ho axkrut rỳ ho axkrunẽpxi nẽ akupỹm hwỳr mẽ o mra kê mẽ axpẽn tã war ama. Anẽ.—Ã Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot ja jarẽnh kot anhỹr.

Põtãkikiniri imakĩpitakanisaaki, ipi kãkiti panikako iuamoni. Ipi minakanisaaki ãtika panika iuamoni. Ininiã iuaĩkana põtãkikari iua maerekati kamakari. Iuasaaki pitekata sikani apaka õtãkikari. Kotxi Teoso sãkire iõkatsopatakori oerekaua kãkiti sãkire kenakotakani, kãkiti kamakiti itikakani ipi ãti pakini auiniã, apakata apanakini atão inakari imarotini ĩkapani. Ipi ãti minakanisaaki, ipi apakata.

Amyguelymo tindadyseba watay olâ tokalâ atay, azagâ atay warâ agâmo antaungâ, eagâ amygueontomoem. Wakely iwenibybe mawânrâ Deus itaumbyry awo wâgâ: “Ânguy tânagazezeba ise, azagâ, azagâ tokalâ warâ ewentâni peba watay” kely iwenibybe.

Aze naꞌipurenu wer kwaw nezeꞌeg rehe nehe, aꞌe mehe ezeꞌeg wi eho izupe nehe no, amo mokoz teko waneraha pà nerupi nehe no. Ezeꞌeg wi izupe nehe. Aꞌe rupi amogwer wenu putar hemiapo kwer imumeꞌu haw aꞌe wà nehe. Aze ruꞌu mokoz wenu putar wà nehe, aze ruꞌu naꞌiruz wà nehe. Taꞌe Tupàn zeꞌeg kwehe arer pape rehe imuapyk pyrer uzapo kar nezewe haw zanewe aꞌe xe.

Haꞌe rã ndeayvu re ndojapyxakaxei ramo peteĩ, mokoĩ ju eraa nderupive, mokoĩ eꞌỹ vy mboapy pendu rire ayvu oiko vaꞌe oikuaa porã aguã.Deuteronômio 10.15

Pida nige daɡ̶a niwoditaɡ̶adomi, odaa adeegi eletidi itoa oɡ̶oa domige itoatadiɡ̶ida ɡ̶adixigaɡ̶awepodi motaɡ̶aneɡ̶enitiwaji, awii aneeta Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶a. Igaataɡ̶a mee Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶a, ‘Niɡ̶ina nigica oko ane yeloɡ̶odita eledi oko libeyaceɡ̶eco, leeditibige eletidi itoa oɡ̶oa domige itoatadiɡ̶ida oko midokida ane ligegi.’

—Po ga nohendukatui nenhi'ig̃a nehẽ, a'ero ti eroho ojipe'ga ejupi ga rerovahema ga pyri. Doisve'g̃a vehevi pyry nde g̃a nderohoi ga pyri g̃a nderovahema nehẽ, ei Jesus'ga. Erea'ja ti ga pe ejupive'g̃a henduvame: “Nahanahã nderekote'varuhua ji ve.” A'ea ti erea'ja ga pe, ei Jesus'ga. G̃a ti tohendu pa nenhi'ig̃a doisve'g̃a. Pyry ojipe'ga henduvi no nde erame ga pe. A'ero po ti g̃a ikwahavi nehẽ nahanahã akoja'ga rekote'varuhui ga pe javo, ei Jesus'ga. A'ero po ti g̃a ei ga pe nehẽ: “Nahanahã nderekote'varuhua ga pe.”

Ti tỹ ã vĩ jẽmẽ sór tũ nĩn kỹ ũ mỹ: inh mré ti jyvẽn tĩg, hemnĩ, ũn pir mỹ, ke tũ nĩ kỹ ũn régre ag mỹ. Kỹ ti mré vẽmén mãn nĩ, ag rĩnve, ag tỹ ã tỹ ti mré vĩ mẽ jé.

—Ha nde-vy anho nane renduséi ramo, eraha kuri ne irũ nde rupive peteĩ, mokõi paraꞌe. Upéixa mokõi vaꞌe, mbohapy vaꞌe resa-py ojekwaa porã-ma vaꞌerã ojehu vaꞌerã gwive.

Aõhe wana tahe arybe‑ò roholaõhyykre, tahe ixityre make inyõ wana rexibiòwanymy. Iny inatximy ixihe‑ki bidyke. Tii tahe arybe‑ò ijohonaduke inatyhy raremy arybera‑txi resekemy wahe. Iu dohodỹỹna‑ki rarybekreu, tai tasỹ tii rarybeke teòsamy aõkõ ratximyhỹrelemy rarybeke.

Aꞌere ki ꞌga ejaykapaweꞌemamũ epytuna ꞌgã amũ eroo ejeupi eroporogytau ꞌga upe. Ymã te Janeruwarete ꞌga kaꞌarana kwasiarukari ꞌga amũ upe rakue: “ꞌGa upe ꞌga remiapo tywera momeꞌuramũ ki pemomeꞌu ꞌgã amũ nemianuwamũ ꞌjau. Majepei ꞌga remianuwamũ ki pemomeꞌu maranamũ mukũja ꞌgã nemianuwamũ. Aꞌeramũ ꞌgã eneꞌe kwaapa ꞌjau”, ꞌjau ꞌga ikwasiarukaa kaꞌaran are rakue.

Nhym godja kute amar prãm kêt ne mã axwe jabej. Kam dja ga me'õ pydji nàr amãnhkrut 'ỳr aro tẽ. 'Ỳr aro tẽn 'ỳr aro bôx. Ne kam kukjan kum akabẽn gê ar amã amijarẽ gar ama. Gar ajamãnhkrut nàr ar ajamãnhkrut ne ikjêkêt dja gar arỳm ama. Amrẽbê: Metĩndjwỳnh kabẽn kôt dja gar ã maro ane. Nãm me bakukãmãremã kum, “Dja me'õ amijarẽnh jabej. Gê ar amãnhkrut nàr ar amãnhkrut ne ikjêkêt kabẽn kôt memã arẽ. Ar kute kabẽn mar kôt arẽ nhym me arỳm kuma. Ar axikôt kabẽnkam dja me ar kabẽn man arỳm abenmã kum, ‘Mrãmri me'õja kute amijarẽnh nhym ar kute kabẽn kôt arẽnhkumrẽx’, ane. Dja me ã abenmã ane.” Nãm ã Metĩndjwỳnh me bakukãmãremã ane. Metĩndjwỳnh kabẽn jakôt dja gar ajamãnhkrut ne ikjêkêt ne me'õja'ỳr tẽn 'ỳr bôx ne ama.

Tîîse tîpanamatoꞌya anetapai pra awanî ya, tiwin asakîꞌnankon innape Jesus kuꞌnenan yaakî ayarakkîrî. Paapa maimu eꞌmenukasaꞌ manniꞌ yawîrî awanîkonpa. Maasa pra see warantî aweꞌmenukasaꞌ man: Asakîꞌne eseurîwîꞌne etatonkon eꞌpai awanî innape yairî eseurîmannîꞌpî eꞌtoꞌpe,taasaiꞌya man.

'Ãnõy yĩpkox hok, 'ãpu mõg, 'ãnõy puxet mũtik 'ãmõg, nũy hãpkummugã'ax yũmmũgã', xa hãm'ãktux hã nõy yãnãn. Yã Topa tappet te: “'Ok pe tikmũ'ũn 2 tihi', 'ok pe tikmũ'ũn 3 tihi', tu hãm'ãktux puxet, puxix tik pa te hãmyũmmũg kopit max, tu nõm tikmũ'ũn hãm'ãktux puxet ha' kopit max.” Kaxĩy.

— Eyekawẽn kay'ũm pima bit, eyweju epetujowat pũg̃, xepxep eyekawẽn co am. Waram cuy epeyekawẽn eykitpit eju. Eywejuayũ juy imẽn e'e'eap ya'ĩjo.— Ya'ĩjo buje, soat jekawẽn put wuyjuyũ be: “Aceya'ĩjo soat e'e'eap. Imẽn o'e,” i. Imẽn xepxep ekawẽn tag̃, ebapũg̃ ekawẽn tag̃ g̃u xe'e'i. Imẽn opop ibararak Deus ekawẽntup pe — io'e Jesus.

Õm taky nadahé bä, takanarẽn bä tamaa newë bä ta hã maherꞌoot doo, matsyyd tii bä Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do seeh. Makarẽn bä, sét hẽ matsyyd, makarẽn bä pawóp hẽ matsyyd, a sii rabahõm hyb nꞌaa ta wë, pawóp hẽ, tamawoob hẽ ky nꞌaa maa napäh do tabanäng hyb nꞌaa sahõnh hẽ ta ti hedoo pé ji kanerꞌoot bä.Tii da né hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ ji badꞌoo. Dew-Teronom 19.15 hã kerii däk doo da.

Yxãn¹ta¹ ain³kxi¹nx2ti³xa³kxai²nãn²tu̱³ a²nũ²a² ha¹li¹ ta̱³nxa² ha¹li¹ ka³na³ki¹ ta̱³nxa² ã³sa²so¹sxã³ ĩ³ye³kxi¹xi¹txai¹nhẽ³li¹. Yxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ã³ye³yxo²nũ¹nxai¹nhĩ̱³nx2na³li¹, wxa²yxo²wãn³txa² ko̱³nxe³ti³ kãi³ũh¹nx2ti³ju³tai³tã² ĩ³ye³kxai¹nĩn¹jau³xa²su¹.

Maisa semaxemaita hiraine hoka hiyanehitiya hatya exahe hinamahare kakoa enomana hoka hiraehitiya ekakoa ehaotyahita hoka xoalinihare kairaetyakehena hoka semaha.

Inava'isohivini hiki athini-ra kamithariha; va'ora anikha bana adani iigamini hoarana vi'bamiki. Va'ora vavikha bana kidiania mahija vara avani'avini. Nimania hida athii Deus athi kapapirania hojaki: “Ija'ari akaathidanoarari kamahini va'ora vikha bana adani kidibadani jahariki nokiva vi'bamiki avahoarabakosiki vara vavani'aja kaimoni ida nahina vanoki'iki.”

Abo batu yhỹ my zeka ustsa Sesus tuktsa atuktsa mysioktyhyryk. Ibo mysapybara soho tsimytsasokozo. Hawa tsimyzeka Deus harere bo hyỹ tsimy. Iharere tihi:“Maku pisapybyize batu ta zuba zikumu ustsa kytsa aharere piwabynaha. Ustsa kytsa anaharere piwabynaha amy ty wasani zuba mopamykysokonaha iwa ustsa kytsa pokso batu mybarapetu maha.” Iwaze amy ty wasape zuba kytsa motsasonaha — niy.

Maꞌato yt tuwanẽtup teran i ehay kape pote etioto ro typy ok sio myeꞌym ok uimohey haria etioto ewywo ihay kuap hamo sio pywo sio yt kuap hamo e. Katupono saꞌawyꞌi mio tã e Tupana — Yt naku i ti etimohey meremo wẽtup ok heso hap wẽtup ok miit ete yt etikuap i te pywo sio yt e hap pytkai e. Maꞌato toꞌoꞌewy kahato taꞌatuhenoi typy miit sio myeꞌym miit wẽtup ok miit ete miꞌi pote waku etimohey iꞌatuehay apo apoꞌere hawyi e saꞌawyꞌi miwan me e.

Itea enepo hákoti kahâ'a kámokenoyeopi, yusikóne yaúkinova xeneti póhuti, áko'o itukovo pi'âti xâne motovâti iyúseyeaxo ne koekúti koeku pí'ayea, áko'o mopó'ayea noixoâti, motovâtimaka koyúhopea koêku.

Kɨ̃ɨ̂ yɨ'titíkã maa, ni'kɨ́ ou pɨárãre pihîo, kɨ̃ɨ̂ tiropɨ wa'âya. Naâ tɨ'óropɨ werêya kɨ̃ɨ̂ mɨ'ɨ̂re yã'âro weé'kere. Tohô weéro Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũri niî'karo nohota pɨárã ou i'tiárã tɨ'óropɨ “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niî masî no'orosa'.

Mana uyalïtucuśhuptiquim ichá, ninacuśhayquita licaycäliwshishunayquipä juc-ishcay chalapacü-masiquiwan cutiycuy.

Tane nherẽ, te te 're aiwapari za'ra wa'aba mono õ wamhã, te za oto asiré ĩsazei'wa hã misi, niwamhã maparane asiré 're ĩsimroi wa'aba mo, asada 're ĩwasété za'ra wa'aba mono u, oto ĩsõ'a zahuré tãma 're asiwaihu'u za'ra wa'aba mono da, ta norĩ nho'a. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na rob'ui'éré hã ãma 're uwaimrami za'ra wa'aba mono da, te za ãne 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo, asima. Ãne ĩsimiroti na rob'ui'éré hã: “Ni'wam norĩ hã sada 're dawasété za'ra mono wamhã, dahâiba maparane nho'a te za dama 're siwaihu'u za'ra, ĩwapari'wa norĩ hã danho'a te te ãma 're mreme waptob za'ra mono da.” Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã.


Yrome õmirykõ etary se pyra ahtao ypoetory tõ zurutoko, oximõme toto ahtao. Mame oximõmãkõ omiry etary se pyra ahtao, azahkuru nymyry mokyro mana. Tyyrypyry rumekary se pyra mana. Naeroro ypoetoryme pyra mana, tykase Jezu eya xine.

Jakamã kêr ka mẽ amnhĩ kôt akupỹm kot tanhmã ato xwỳnhta wỳr mẽ o mra kê mẽ atã kuma. Hãmri nhũm arĩ mẽ kãm kot tanhmã ato hkêt ã amnhĩ jarẽ ka tee ri amnhĩ tã omu nẽ ikrêsti hwỳr tẽ nẽ Kris kwỳ hã mẽ pikuprõnh xwỳnhjê mã harẽ. Kê mẽ ama hãmri nẽ ja hã axte kot tanhmã ato xwỳnhta mã kapẽr. Nhũm mẽ mar kêt nẽ arĩ kot tanhmã ato hkêt ã amnhĩ jarẽ ka mẽ amnhĩ nê hanor kurê kumrẽx. Hãmri nẽ te kêp Kris kôt mẽ atõ rỳ mẽ atõx kêt pyràk o hipêx.

Ninoa pitekata sikani sãkire imakĩpitakanisaaki, pisãpiretana kãkiti Teoso misãkiretikoãtaã apotiitakaniua. Ninoa ikinipoko Teoso sãkire auiãkani õtãkikariko iua. Imakĩpitakanisaakiri ninoa sãkire, himarotari atão maerekati kamakari itxaua iua. Teoso sãkire mauiãkati atoko itxaua iua, kotxi kona inirekari õtãkikiko. Ate mokaiakari moianari atoko itxaua —itxa Xesosi sãkire.

Akaemo aguely tindadyseba watay olâ idânârâ yeinwânni modoram anhetyby modo wâgâ aguewâtaungâ, mâkâ agâ aguehomoem. Turudyly tindadyseba watay olâ, Deus einwântânry modo ewyenlâ mâkâ nidâ; impostu epywado emakewâni modo aralâ etaungâ warâ — kely.

Aze naꞌipurenu wer pixik kwaw nezeꞌeg rehe nehe, wazeꞌeg rehe nehe, aꞌe mehe emumeꞌu hemiapo kwer eho uzeruzar maꞌe wazemonoꞌogaw pe nehe. Aꞌe mehe uzemonoꞌog maꞌe uzeꞌeg putar izupe aꞌe wà nehe, heruzeꞌeg pà aꞌe wà nehe, hemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe imumeꞌu pà izupe aꞌe wà nehe. Aze nuweruzar kwaw wazeꞌeg nehe, pemono kar aꞌe uzeruzar maꞌe pezemonoꞌogaw wi nehe, taꞌe maꞌe rehe imunar maꞌe ài hekon aꞌe xe.

Haꞌe gui xapyꞌa rei noendu potai ae ramo remombeꞌu ꞌrã igreja kuery pe. Haꞌe rã igreja kuery ayvu re voi ndojapyxakai ramo amboae regua rami ꞌrã pereko, imposto re nhombopaga vaꞌety rami.

Pida nige daɡ̶a niwoditema niɡ̶idi oko, enice leeditibige eleɡ̶enitiogi niɡ̶idi lapo anoyiwaɡ̶adi Ǥoniotagodi. Odaa nige daɡ̶aɡ̶a wajipatiogi niɡ̶idi lapo anoyiwaɡ̶adi Ǥoniotagodi, odaa ademii niɡ̶ini ɡ̶anioxoa micataɡ̶a niɡ̶ina oko ane deɡ̶eyiwaɡ̶aditeda Aneotedoɡ̶oji, codaa me laxokegi abataɡ̶a, codaa aɡ̶aleeɡ̶ica anenitege.

—Po ga nohendukatui ve g̃anhi'ig̃a vehevi no, a'ero ti emombe'u g̃a pe nhaporemo – kiroki g̃a ojiko ji rehe ojatykavo jipi tihendu katu ti Tupana'ga nhi'ig̃a javo. A'ero po ti g̃a ei ga pe nehẽ: “Nahanahã nderekote'varuhua ga pe.”—Po ga nohendukatui g̃anhi'ig̃a no, a'ero ti ere ga pe: “Itambere'ia mono'õhara'ga ja ko ga ji ve.” A'ea ti ere ga pe.A'ea Jesus'ga e'i. A'ereki judeus'g̃a ndojihe'ari itambere'ia mono'õhara'g̃a ndehe g̃a ite'varuhu javo – kiroki g̃a omono'õ itambere'ia governo pe.

Ti tỹ ãjag vĩ mẽ sór tũ nĩn kỹ vẽnh kar mỹ tómnĩ sir, inh mré ke kar ag mỹ. Ti tỹ vẽnh kar vĩ mẽ sór tũ nĩn kỹ ti mré vĩ mãn tũg nĩ sir. “Topẽ vĩ ki kagtĩg ti nĩ, fóg kórég ag ri ke ti nĩ,” hemnĩ ti to. “Topẽ vĩ mranh sór ti mũ, governo mỹ jãnkamy mãg tĩ ag ri ke,” hemnĩ ti to.

Ha peẽ mbohapygwa napene renduséi ramo ave katu, emombeꞌu Hesu reroviaha-pe onhomboaty aty haty-py. Ha upe vaꞌe kwéry-pe nohenduséi ramo ave katu, anive eremboete teĩ íxupe. Onhomboete eꞌỹ vaꞌe-rami ereko íxupe, nhande kwéry eꞌỹ-rami. Plata-py oporombopaga vaꞌety-rami rei joty ereko íxupe.

Tii irybereny‑ò roholaõkeki, tai tahe dohodỹỹna mahãdu‑ò belyyke. Tii irybereny‑ò roholaõkeki, tai tahe biteònyke. Tii iwese òrarudu mahãdu heka adee rarekre, bede dinodu‑ò nieru wydydu wese wahe.

Aꞌere ki mamaꞌe tywera apoara ꞌga ꞌgã jeꞌega renuweteeꞌemamũ pẽ momeꞌu ꞌga Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã ojeꞌega ꞌgã nupe Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã jeꞌega renuweteeꞌemamũ pẽẽ ꞌjau ꞌga upe: “NaJaneruwarete ꞌga remiayuwa rũi ene. Mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara remiayuwa te ene raꞌe”, peꞌje ki otywer awi ipoireꞌema ꞌga upe— ꞌjau ꞌga oree.

Godja gar gadjwỳ te kukjan kum akabẽn nhym kute ar amar prãm kêt ne mã axwe prãm jabej gar me kute amim imarjamã arẽ. Me kute aben pydjikam memã arẽ. Nhym godja me kute amim imar aben pydjikam te kukjan kum kabẽn nhym kute me mar prãm kêt ne mã axwe prãm jabej gar abenmã kum, “Kute Metĩndjwỳnh mar kêt. Ga, axwe prãm rã'ãja pumũ”, ane. Dja gar ã abenmã anen arỳm o kute me bẽnjadjwỳr bajtemmã pi'ôk kaprĩo atom djwỳnh jaxwe pyràk. Nãm ã Jeju arkum ane.

Tîîse toꞌ maimu anetapai pra awanî ya, tamîꞌnawîronkon innape Jesus kuꞌnenan soosi tawonkon pîꞌ ekaremeꞌtî. Mîrîrî warantî tîîse toꞌ maimu anetapai pra wanî ya, mîîkîrî pîꞌ eꞌtî Paapa epuꞌnen pepîn pîꞌ awanîkon warantî ikuꞌtî, imakuiꞌpî pe tîweꞌsen warantî ikuꞌtî —taꞌpî Jesusya.

Pa tikmũ'ũn yĩpkox hok, 'ãpu tikmũ'ũn kuxa mãm ka'ok xop pu' xuktux. 'Ũkuxa mãm ka'ok xop pu' yĩpkox hok, puxix 'õm 'ãxop hã tu puknõg, 'ãyuhuk putuk, xix tik te gohet puknõg pupi tayũmak pop putuk, yã' puknõg.

— Ixeyũ ekawẽn kay'ũm pima dak, okay itabucayũ mukũyjom cuy eyju, jeawero puje ip. Ixeyũ ekawẽn kay'ũm pima bit, Judeu'ũmat puxim epejukuk- -eykipit epejukuk. Wuywebewi iecug̃ap peam dinheiro bubu'ukat puxim epejukuk- -cekay'ũmat puxim — io'e cebe ip.

A sii mamahũũm do sa kyyh na-ããj hẽ takanarẽn bä tamaa newë bä, taky nadahé bä, tii bä mamaherꞌood sahõnh hẽ hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do sa hã. Hajõk do sa kyyh tamaa nanewë bä, taky nadahé nä bä, tii bä Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do see hado däk bë hã bë hỹỹj ky nꞌaa hedoo do paah. Ër uuh dajẽẽr gedaag nꞌaa Roma buuj hã ji hepak doo, raty nꞌaa gesꞌyyk do hado däk tii bä bë hã bë hỹỹj ky nꞌaa hedoo do paah —näng mä Jesus.

Jã¹nxe³sxã³ ain³kxi¹nx2ti³xa³kxai²nãn²tu̱³ Txa²wãn³txa² yxo²ĩ²sxã³ yxau²xai³tũ̱³ka̱³txa² ĩ³hen³txi³txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³sxã³ yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² ain³kxai¹nxa³kxai²nãn²tu̱³ Ju²te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²su² ĩ³yĩ¹li²ha²kxai³ a²nũ²a² ũ³yho²hi²ki³a² so¹kxi²nẽ³jah¹la² yã¹nxe² he³la³kxah³la² ĩ³yĩ¹li²ha²kxai³ a²nũ²a² ĩ³lxa³thi¹nxa³te²a² ĩ³yĩ¹li²ha²kxai³ nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹.

Hoka maisaiya exahe semita hatyonai niraene hoka maika tyakekohatiyenai hotyali hiye hiyakaini. Hoka maika maisa sema aokowita hatyonai niraene hoka majudeunehare akereta, kalorexe noloxa resebityasehare akereta hamokene.

Hari. Iigamini avaathini-ra kamithariha, kidibadania vara va'ora vani'a bana adani Deus kaija'ari vajoroniki. Vaathi binaabariha; vani'a bana: “Arigamina ihijanarihi, Jahari kabadani abono ihi'oamani'ia.” Vani'a bana.

— Atakta maku ahaharere bo yhỹ ahabyizeka imysapybara humo ka iwaze Sesus tuktsa ziknapykyknahatsa bo tsimytsasoziunaha. Kyze Sesus tuktsa maku pe: “O ikia amysapybara ty batu moewy” maha. Atakta maku Sesus tuktsa harere bo batu yhỹ my zeka ahaokze ka Sudeutsabyitsa ahasopyk ispirikpobyita tu okyrysaro bykyktsa ahasopyk.

Maꞌato yt tuwanẽtup teran i eiwoꞌomyeꞌym ok takat piat tonãpin hap kape pote ewehenoi ro uimohey haria sok pe e. Maꞌato uimohey haria sok piano inãpin hap kape yt tuwanẽtup teran i hawyi waku eweiꞌe tope — Koitywy yt urumimohey ewywuat i pote wẽtup ywania ewywuat ereĩneꞌen. Meimuẽwat muꞌap pyhyp haria ewywuat raꞌyn ereĩneꞌen uruwanẽtup hawe waku eweiꞌe tope e.

Yane enepo hákoti kahâ'a kámokenoyea xené'inoake, yáma ne koekúti nonékuke po'ínuhiko xâne ya imokóvokutike. Yane itukovo kóyekutine ákoyea akáha'a kámokenoyea isóneunoa xanéhiko imokóvokutike, kutí íxepane xâne ákoti êxa Itukó'oviti, koane kutí íxepanemaka kuteâti koperáxinoti nâti, enepone ákoti oponóvo ítuke.

Naá kẽ'rare yɨ'titíkã, niî pe'tirã yɨ'ɨ̂re ẽho peórã naâ nererópɨ werêya. Naá kẽ'rare yɨ'titíkã, yɨ'ɨ̂re ẽho peótigɨ ou wiôrãre niyéru wapa seé basagɨre weeró noho tɨ'ó yã'aya.

Paycunactapis mana quirïtucuptin'a llapa chalapacü-masiquimanña ćhulaycunqui. Lluy paycunactaläpis mana cäsütucuptinñam ichá mana chalapacü ipanchä jalutacücätanüñari licaycäliy.

Tawamhã asiré ĩsazei'wa norĩ nho'a tãma 're roti za'ra wa'aba mono nherẽ, te te 're aiwapari za'ra wa'aba mono õ wamhã, te za oto uburé asiré ĩsazei'wa norĩ ma 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mo, asada 're ĩwasété za'ra wa'aba mono zém na. Tawamhã uburé asiré ĩsazei'wa norĩ hã te te 're wapari za'ra mono õ wamhã, ĩsazei'õ'wa hâimanazém ne, te za oto ãma 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo, tiwasété na 're siwaihu'u za'ra mono õ wa oto. — Ãne ma tô Zezusi hã wama waihu'u za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma.


Otytyko popyra ekarory poko—Etatoko pahne, otytyko popyra ekaroryhtao oya xine iirypyryme exiryke, morararo ekarõko Ritonõpo mana iirypyryme ro. Yrome otytyko poko kure iirypyryme pyra ekaroryhtao oya xine morararo iirypyryme pyra ekarõko Ritonõpo mana, tykase Jezu eya xine.

—Nẽ koja mẽhõ ixkôt amnhĩ xãm nẽ Inhĩpêêxà Tĩrtũm kôt ri amnhĩ nhĩpêx o pa. Ka mẽ ja hã omu nẽ inhỹ hã tanhmã kãm akapẽr to nẽ kãm: “E ra ate Jejus kôt amnhĩ xãm jakamã kot kaj nhỹrmã Tĩrtũm mẽ wa kuri amex kumrẽx nẽ atĩr tũm nẽ apa ho apa.” Anhỹr o kãm akapẽr. Nom mẽ kot ixkôt amnhĩ xunhwỳr kêt xwỳnhjaja ka mẽ ã mẽ kãm akapẽr anhỹr kêt nẽ. Ãm inhỹ hã mẽ kãm: “No mẽ kajaja mẽ ate Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr kêt jakamã kot kaj mẽ Tĩrtũm mẽ Krata wa kuri atĩr tũm nẽ amex nẽ apa hkêt nẽ.” Anẽ. Kêr ka mẽ inhỹ hã ã ahpỹnhã tanhmã mẽ kãm akapẽr to ho apa anẽ.

Pauiritakiti, Pimauiritakiniti Pakini—Atãopitikara nitxai hĩte. Ĩkorapokoriti kãkiti kamakiti himauiritakiniti, Teoso tixine apaka !auiritaãka. Ĩkorapokoriti kãkiti kamakiti hãuiritakiti, apaka auiritaãka Teoso tixineẽ.

“Pabai agâ amyguedaymo, agâmolâ urâ” Jesus kehobyryJesus aguely:— Tarâ onro anaym aiedyseba matomobyrybe watay, Deus aidyseba lâpylâ ise târâ kaynâ; tarâ onro anaym aiedyse matomobyrybe watay, Deus aiedyse lâpylâ târâ kaynâ. Xirâ mâuntudyzemo kuru wato.

Ikatu ꞌym maꞌe imunànaw rehe uzeꞌeg aꞌe(Uzeꞌeg wiwi Zezuz urewe.)— Aꞌe rupi amumeꞌu putar ko maꞌe peme ihe nehe kury. — Tupàn umunàn putar neremiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe aꞌe nehe, aze peze amo pe nehe, aꞌe mehe Tupàn umunàn putar hemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe aꞌe nehe. — Tupàn numunàn kwaw neremiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe aꞌe nehe, aze peze amo pe nehe, aꞌe mehe Tupàn numunàn kwaw hemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe aꞌe nehe.

Anhetẽ aipoaꞌe pẽvy: Yvy re pejokua vaꞌe rei yva re voi oiko ꞌrã ojokua pyre. Haꞌe rã yvy re pejora vaꞌe rei ma yva re voi oiko ꞌrã ojora pyre.

Ica niiɡ̶enatakaneɡ̶egi ane yoli, codaa me ika anigicaEjitaɡ̶awatiwaji anewi. Okanicodaaɡ̶ica anoliitegetiwaji digoina iiɡ̶o, Ǥadiodi ane ideite ditibigimedi aaɡ̶aɡ̶a yolitetege. Codaa okanicodaaɡ̶ica anikanitiwaji midaɡ̶aee digoina iiɡ̶o, Ǥadiodi ane ideite ditibigimedi aaɡ̶aɡ̶a ika midaɡ̶aee.

Aerẽ po ti pe ei nehẽ, ei Jesus'ga—Imombe'ukatuavo ji ei pe me: Aerẽ po ti pe ei nehẽ: “Nahanahã ti tapekoi.” Po a'ea nenhi'ig̃a, a'ea ko Tupana'ga nhi'ig̃a no, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.—Aerẽ po ti pe ei nehẽ: “Nahanahã ti peko.” Po a'ea nenhi'ig̃a, a'ea ko Tupana'ga nhi'ig̃a no, ei ga g̃a pe.

Ki hã sóg tó mũ, hã kỹ sóg ãjag mỹ ke mũ, ha mẽ. Ãjag tỹ tag ki ũ mỹ: “kanhkã venh ke tũ ã tóg nĩ,” hen kỹ tóg venh ke tũ nĩ. Ãjag tỹ ũ mỹ: “kanhkã ve jé ã tóg ke mũ,” hen kỹ tóg venh ke mũ,” he tóg, Jesus ti.

Amombeꞌu-ta peẽ-my anhetegwa vaꞌe. Penhomboaty haty-py ipokatu vaꞌerã pene nheꞌẽ. “Ipyꞌa potĩ-ma” peje ramo pende rapixa-rehe, Nhandejáry ave heꞌi ave vaꞌerã hese, “Ipyꞌa potĩ-ma” heꞌi ave vaꞌerã hese. Ha, “Ipyꞌa kyꞌa joty” peje ramo nde rapixa-rehe, Nhandejáry ave heꞌi ave vaꞌerã, “Ipyꞌa kyꞌa” heꞌi ave vaꞌerã. Ipokatu vaꞌerã voi pene nheꞌẽ.

Iwese kaiboho waityhydỹỹdu mahãdu kabede‑ki rõhõtinyre wesele, tule araykywesetyhyle Deuxu biu‑ki rõhõtinykre. Aõbo adee kabede‑ki aõwidỹỹ ibinare ada awire heka tule biu‑ki ibinamy rarekre, awimy rarekre. Arybe riwitxiranyõtyhy kowa biu bede‑ki.

—Aꞌeramũ je ꞌjau pẽ nupe: ꞌGã amũ nupe “Janeruwarete ꞌga pẽtywera omoit pẽ nui”, pẽẽ ꞌeramũ ꞌga imoiri futari ꞌgã nui. ꞌGã amũ nupe te nipo aje peꞌje “Nepẽpoiriweri ꞌã pejetywer awi. Aꞌeramũ ꞌga imoireꞌema futat pẽ nui”, pẽẽ ꞌeramũ ꞌga nomoiri futari ꞌgã nui— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Ne kam ajte arkum,—Ba ar amã arẽ gar ama. Dja me amim imar kêt gar mebê aptà nhym kàjkwakam Ibãmdjwỳ dja ar akôt amikabẽn dji. Nàr, dja me amim ima gar memã kum, “Ajrã”, ane, kàjkwakam Ibãmdjwỳ dja ar akôt amikabẽn dji. Mrãmri ne ba ar amã ja jarẽnhkumrẽx.

—Yairî tauya sîrîrî apîꞌnîkon, mîrîrî amaimukon pîꞌ inna taa Paapaya. Moropai amaimukon anetapainon yapisîyaꞌnîkon ya inîꞌrî ayonpa pe mîrîrî amaimukon pîꞌ inna taa Paapaya nîrî.

Tu' xat pu mĩy, xi' xat hok puyĩy mĩy hok—Yĩy 'ãte xa hãm'ãktux, hu: 'Ãxop te' xat hok pu mĩy hok hãm xexka tu', puxix Topa' xat hok pu mĩy hok pexkox tu' kamah. 'Ãxop te' xat pu mĩy, puxix Topa' xat pu mĩy kamah pexkox tu'.

— Icẽmãn e'em õn eywebe. Ipi juacat pe, “Deus xe cũg̃ ma ekukuap,” i ey'e buje, kabi be bima iboap kukuap cũg̃ ma je'e. Ipi juacat pe, “Deus xe cũg̃ g̃u ekukuap,” i ey'e buje bit, kabi be bima iboap kukuap cũg̃ g̃u je'e Deus xe — Jesus o'e cebe ip.

Ti mꞌ taky hadoo ẽnh ta ma matëg sa hã:—Baad bë ỹ maherꞌoot hahỹỹh: Badäk hahỹỹ bä bë nanoo doo, hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do nanoo do né hẽ tii. Badäk hahỹỹ bä bë anoo doo, hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do anoo né tii dꞌ ẽnh. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo —näng mä Jesus.

Yu³ka³na³ka³na³ju³ta² ten³kxi²nẽ³jau³su²Wãn³txi³su² ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹wi¹. Ha³lo²ai²na² ĩ²li³ju³ta² wxi²kan¹sxã³ ĩ³hau³kot3jah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ oh³nãu³nũ¹ka³na¹ jau¹xain²txi³ a²kxã³nxa² ã²la² ĩ³hau³ko³tain¹te²sin²ta²wi¹. Te²yã¹nxe³sxã³ ha³lo²ai²na² ĩ²li³ju³ta² wxi²kan¹sxã³ ã³wa²su¹jah¹lxin¹kxai²nãn²tu̱³ oh³nãu³nũ¹ka³na¹ ju¹tain²txi³ a²kxã³nxa² ã²la² ã³wa²su¹tain¹te²sin²ta²wi¹.

Xaokati, Mahokoanetyati Xoaha(Mateus 16.19; João 20.23)— Aliterexe nomita xihiye: xoare xamaniya atyoite xamahokoanitya ali waikohekoa hoka enokoa nali tehitiyaiya atyoite kamahokoanityaka. Nikare ite xoare xamani xaoka ali waikohekoa hoka enokoa nali tehitiya atyoite kaxaokaka.

Oniaroa, a'onira onava'isohiki bana ho: Ija'ari kahojai-ra ava'aharihi araboa; Deua biva'aharihi jaboni nama. Ija'ari kahojai-ra ava'ahahi araboa; Deua biva'ahahi jaboni nama.

Hawa ahamybetesanikitsa ahasopykwy motsasonaha.Iwaze ahape:— Sesus tuktsa tahasopyk tyhi nikaranaha sisoho “wasani tsimaha zeka” wasani. Deus niwatihi ahaharere wasani my. Ustsa Sesus tuktsa tahasopyk tyhi nikaranaha sisoho “batu imysapy” tsimaha zeka batu imysapy. Deus niwatihi ahaharere soho wasani my — niy.

Karãpe — Waku miꞌi tã watunug eweiꞌe eiwoꞌope sio yt naku i mekewat watunug eweiꞌe eiwoꞌope miꞌi pote eiꞌe hap ewy Uiꞌywot atipy piat toꞌe aru e Iesui.

Xunakóti poréxoake Jesus ne íhikauhiko(Mt 16.19; Xu 20.23)—Koati emo'úti ra yunzó'inopinoe: Uhá koeti koêkuti seyá'iumo yara poké'e, kúteanemakamo koeku vanúkeke. Koánemaka ne síkenemo yâyeke yara poké'e, kúteanemakamo koeku vanúkeke.

Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. No'ó mɨsâ a'ti nukúkãpɨ dɨ'te kũúkã, ɨ'mɨ̂sepɨ kẽ'rare dɨ'te kũú no'orosa'. A'ti nukúkãpɨre “Tohôta weeáto” niikã́, ɨ'mɨ̂sepɨ kẽ'rare tohôta wa'ârosa', niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niîgɨ, mɨsâ “Bu'îritimi” ou “Bu'îri moomí” niî masîrãsa' niîgɨ, tohô niîwĩ.

Rasunpa cay pachäćhu awnishayquitapis mana awnishayquitapis janay pachäćhu quiquin Tayta Diosmi awnilpun'a.

Tawamhã te duré wama rowasu'u za'ra Zezusi hã, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma:— Tô sena wa aima waihu'u za'ra wa'wa. Uburé marĩ hã da te 're 'manharĩ tõ za'ra mono da, dawi 're ĩsawi za'ra wa'aba mono hã te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te ãma 're asaze za'ra wa'wa, hâiwa ãma. Duré uburé marĩ hã dawi 're ĩsawi za'ra wa'aba mono õ hã, te za duré te te ãma 're ai'uzei pese za'ra wa'wa.


—Tyoro roropa, atae awahtao xine õtururukohtao Ritonõpo a sero nono po õmirykõ etãko Ritonõpo mana. Mame ise oehtohkõ rĩko Papa kapuaõ mana. Oximõme toehse awahtao xine ypoko, jomiry poko roropa, amaro xine ase, tuhke pyra awahtao xine ro, otarãme asakoro rokẽ awahtao xine, otarãme oseruao, amaro xine ro ase.

—Nẽ kot kaj mẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh kaxyw te axkrutre rỳ axkrunẽpxire htã axpẽn wỳr akuprõ nom mẽ kapxipixjaja apikuprõnh kêt nẽ. Kot paj mẽ akaêx ã mẽ anhĩhkô hã mẽ amar o xa. Mẽ ate ano ho ixpumunh kêt tã pa wa mẽ anhĩhkô hã mẽ amar o xa. Jakamã kot kaj mẽ axpẽn wỳr akuprõ nẽ mẽmoj tã Tĩrtũm wỳ nhũm kaxkwa kamã ja hã mẽ ama. Nẽ mẽ ate hã axàhwỳr xwỳnhta nhũm mẽ amã tanhmã ho. Kêr ka mẽ ã ixkamnàr rom axàmnhĩx amnhĩ to Inhĩpêêxà hwỳr anẽ. Anẽ.Nhũm pre ã Jejus mẽ inhmã kapẽr anẽ. Series([], )

—Apikomoni ia nisãpiretai. Pite xinikakititxikana ãti xinikiniã apaka, hinirekakiti hamanainiãri Teoso, niri iaxitikiri sikapitikai hamanaãkiti.

— Tarâ onro anaym âmaemo azagâ mâseinwândylymo, tokalelâ mâenkadomoem watay, Pabai kaynonro xuduze lelâ mâenkadybymo.

Amo ae maꞌe amumeꞌu putar peme ihe nehe no. — Aze mokoz teko wenoz maꞌe Tupàn pe aꞌe wà nehe, aze uzuawygatu waneminoz aꞌe wà nehe, heru ywate har uzapo putar aꞌe maꞌe wanupe aꞌe nehe.

Anhetẽ aipoaꞌe avi pẽvy: Peẽ kuery vaꞌe regua mokoĩ teĩ mbaꞌemo re pejerure vy joo rami peikuaa ramo Xeru yva pygua ojapo ꞌrã pẽvy.

Aaɡ̶aɡ̶a ejitaɡ̶awatiwaji, nigidi iniwataale niɡ̶ina akaamitiwaji digoina iiɡ̶o ane dinilakidetiwage odaa idokida ane lipoketegi niɡ̶ina moyotaɡ̶aneɡ̶e Eiodi, odaa Eiodi ane ideite ditibigimedi jeɡ̶eote niɡ̶ica ane lipoketegi. Igaataɡ̶a diɡ̶idiwa iniwataale, domige iniwatadiɡ̶ini oko ane yatecoɡ̶o moiweniɡ̶ide Iboonaɡ̶adi, odaa idejo miditaɡ̶a.”

—Ojipea ji imombe'ukatui pe me, ei Jesus'ga. Po yvya koty doisve'g̃a pepyteripeve'g̃a ei: “Nahanahã ti xa'e Jesus'ga ruva'ga pe yvagipeve'ga pe nahanahã ore ipotari javo.” Ojo'ja pe erame nahã ga pe po ti ga penhi'ig̃a rendukatui, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. A'ereki ji ako jireheve'g̃a pyteri pe g̃a pokoga nhinhi'ig̃a Tupana'ga pe g̃a pavẽi – kiroki doisve'g̃a onhi'ĩ Tupana'ga pe nhinhi'ig̃a rupi g̃a ndekopotaro g̃waramo. Po ojipe'g̃a ei a'ea jitehe no, a'ero po ti ji rekoi g̃apyteri pe nhinhi'ig̃a Tupana'ga pe g̃a pavẽi no, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

“Ha mẽ, sỹ ãjag mỹ nén tónh ke mũ ti. Kejẽn ãjag kãmĩ ũn régre ag tóg nén ũ to jykrén, ag tỹ Topẽ mỹ nén to vĩ jé. Kỹ ag tóg ti mỹ nén to vĩ mũ sir. Tỹ ag ẽprã ke nỹtĩ, hã ra ag tóg Topẽ mỹ nén ũ to vĩ mũ. Kỹ inh jóg tỹ kanhkã tá nĩ tóg ag mỹ han ke mũ, ag tỹ nén to vĩ mũ ẽn ti,” he tóg. “Kejẽn ãjag kãmĩ ũn régre ag vỹ iso vẽmén tĩ, kejẽn ũn tãgtũ ag. Inh jiji tó jé ag tóg vẽnhmãn kỹ nỹtĩ. Kỹ sóg ag mré nĩ nĩ sir, ag tỹ inh vég tũ ra. Hã kỹ Topẽ tóg ag mỹ han ke mũ, ag tỹ ti mỹ nén to vĩ mũ ti,” he tóg, Jesus ti.

Anhete ko xe haꞌe-ta peẽ-my. Ko yvy-py peẽ mokõi vaꞌe penhomboaty ramo, perojoja ramo oração apo-vy, omeꞌẽ vaꞌerã peẽ-my pene rembijerure xe Ru yváy pygwa. Xe réry-py erenhomboaty ramo, peẽ mokõi vaꞌe paraꞌe, peẽ mbohapy vaꞌe paraꞌe, upe-py ete pene paꞌũ-my aime vaꞌerã xe ave, heꞌi Hesu mbaꞌéixa jaiko nhanhomboaty aty haty-py omombeꞌu-vy.

Iwitxiraõmy adeereny ararybekre: —Ijõ titxibo inatxi ada inataõ ityhydỹỹdu seriòre wiweselemy raraykynykre. Waha‑ò rexitòenymyhỹreki iwese rexitòenyre wesele heka tamy riwinykre biu‑ki. Titxibo waniòraru‑ki inatxi, inataõ wii ributunykre heka, jiarỹ taile watxireri.

—Aꞌjea futat jeꞌea: Ojeupe mukũjamũ pẽẽ mamaꞌe renũjamũ, Jeruwarete ꞌga mamaꞌe apoi futari pẽꞌeawer imũ. Je rerowiaara ꞌgã ajatykau ꞌupa je upe ojeꞌega. Aꞌeramũ je nanẽ tekou ꞌgã pype nũ. Maranamũ mukũi etee agawewi. Maranamũ muapyꞌri etee agawewi nipo ꞌgã ꞌupa. Aꞌete je ako ꞌgã pype— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Ba ajte ar amã arẽ gar ama. Godja gar ajamãnhkrut pykakam kum mỳjjao a'uw nàr kum me'õo a'uw ne axikôt 'ã ar akabẽn dji, kàjkwakam Ibãm dja arỳm ar aman ar akabẽn kôt ã anen ar amã mỳjja ngã nàr me'õ kaprĩmã kĩnh jadjàn nàr me'õo mex. Ar akabẽn kôt dja ã ane. Mỳkam? Bir, godja me'õ ar amãnhkrut nàr ar amãnhkrut ne ikjêkêt ikabẽnkôt bikprõnh jabej badjwỳ dja ba ar ro'ã akuprõ. Kam dja Ibãm ar akabẽn kôt ã ar amã o ane. Nãm ã Jeju arkum ane.

Moropai inîꞌrî tauya apîꞌnîkon îꞌ rî anesatîkon asakîꞌne siꞌma esatîyaꞌnîkon ya, Paapa pîꞌ eepîrematoꞌkon ke, tamîꞌnawîrî mîrîrî eta Paapaya. Mîrîrî yeꞌnen itîrî uyun kaꞌ ponya aapiaꞌnîkon. Maasa pra oꞌnon pata siꞌma uyapurînenan emurukuntîsaꞌ wanî ya, asakîꞌnankonya eseurîwîꞌnankonya uyapurî ya uyeseꞌ pîꞌ inkamoro koreꞌta uurî koꞌmamî —taꞌpî Jesusya.

—'Ãte kama xa hãm'ãktux, hu: Xatix te Topa ta tu' xak pu hãpxopmã', tup-tox puxet hã' xax, xix kuxap-xet hã' xax, puxix 'Ãtak Topa xip pexkox tu', tu hãpxopmãp-tup xa'. Yã tikmũ'ũn 2 pe 3 te yãy tu' xakux, kopxik xip nõm tikmũ'ũn mũtik. Kaxĩy.

— Xepxem kawẽnwẽn pima eyju Deus eju pũg̃ tag̃ ma, eybikuyap tag̃ ma webay je'e eywebeam- -kabi beat je'e — io'e cebe ip.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo ẽnh:—Ta see bë ỹ maherꞌoot nä: Badäk hahỹỹ bä, pawóp hẽ bë wób séd hã bë hꞌyyb hedo bä bë ky nꞌaa etsẽẽ do hã, Ee hỹ pong jé hawät do anoo né da bë hã. Bë hã tawén noo, pawóp hẽ, tamawoob hẽ hëp ỹ nꞌaa rakahetꞌaa bä, sa mahang ỹ bawät do hyb nꞌaa —näng mäh.

Jã¹nxe³jut3su² txa²wã¹ha³lo²a² yu̱h³xan¹ko³nãu³xai²na² a²nũ²a² ha¹lin¹te² ĩ³nxai²na² ha³lo²a² ka³na³ka³na³ju³ta² ten³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² oh³xa²yxau³jah¹la² nxe²ĩ³ye³kxi²yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ya²la³tu̱³ ĩ³we¹txa²ti³tu¹wi¹. Jã¹nxe³ha²kxai³ a²nũ²a² ha¹li¹ ta̱³nxa² ha¹li¹ ka³na³ki¹ ta̱³nxa² nxe³te² ĩ³nxai²na² yxo²ĩ²syah¹lxin¹te² ĩ³nxãn²tu̱³ ã³nũ²kxi²yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²nũ²ki³ye³lot3sxã³ yxau²xai³la¹tu¹wi¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

— Xasemehena: ali waikohekoa atyoite hinama hare xinekonitarenai iraexahenaha hoka axehenaha hatyohare makere hoka hatyohare atyoite Baba enokoa tyaonitere tyoma enomanaha. Hiyaiya, aliyako xamaniya atyoite hinamahare, hanamahare hohisakoita nokoamaniye tyaonahitaha hoka natyo tehitiya atyoite enekoniha notyaonita — nexa Jesus ihiyeha.

Avi'bamini avahojani Deu-ra vara avani'avini vani, avakanikharia'bamakhamahi ida nahina hoarani avanofi'bamakhamaki, kodiabi'i nama hojakia bada bini'aki bana ida avakanikhariavini hiki. Ibavi hana hini kodija'ari vi'bamiki avahoarabakosiki vakajoronikosoaha vara hora vani'ara kaimoni, ohojaki bana ho vahararana.

— Pahahyrinymyrykyzo mybarawy ezektsa petoktsa zuba amy ty Deus bo myzapykykynaha atsa ty ty mytsaty mykaranaha iwaze Deus kazo siharere piwabytokto amy ty myzapykykynaha atsatu sibo nyny my. Katuktsa petoktsa harakykbyihi niwatihi mynakypyknaha zeka kahumo simypokzitsirẽtsa, Deus bo myzapykykynahaze uta sipauk baze mynapykyryk — niy.

Wẽtup uhehay ahenoi teran ehepe are. Karãpe mesuwat yi tote typy ok uimohey haria hẽtup toꞌoꞌewy Uiꞌywot atipy piat pe kat e kat e hap miꞌi hawyi tutum aru iꞌatumiẽtup ok tã toꞌoꞌewyꞌewy iꞌatumiẽtup tutum e. Pywo pe ti areꞌe aikope aikope uimohey haria typy ok sio myeꞌym ok teꞌeruwaꞌatunug uimõtypot hamo miꞌi hap tote ti aru Uito iꞌewyte areĩneꞌen iꞌatupyꞌasetpe e Iesui temiitꞌin me.

—Koati emo'úti ra yunzó'inopinoe: Itukovo apêti yâye yara poké'e pi'âti xâne xepákuke kutikokó koinoâti isóneu ne âha épemea ya orásaum, kousókinoatimo Nzá'a íhae vanúke. Koeku ápeyea pi'âti áko'o mopo'âti xâne ho'uxínovoti itúkea orásaum ya inzáke, anêngomakamo xapákukehiko —kíxovokoxoane Jesus.

Jesu niî nemowĩ:—Apêyere werêgɨti. Pɨárã “Marî a'te nohóre Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirã́” niikã́, yɨ'ɨ̂ pakɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ mɨsâ sẽriró nohota weegɨ́sami. No'ó pɨárã ou i'tiárã yɨ'ɨ̂re ẽho peórã nerekã́, yɨ'ɨ̂ naâ wa'teropɨ niîgɨti, niîwĩ.

Yapa niycälic: caycunapïta ishcayniqui awninacalcälil mañacuśhayquita Tayta Diospis tacyalpachin'am. Masqui ishcay-quimsalla ya'ap śhutïćhu juntunaculcaptiqui'a, ćhawpiquićhümi caycuśhä” nin.

— Ãne wa za duré aima waihu'u za'ra wa'wa, tô sena. Ni'wam norĩ hã maparane nherẽ, marĩ na ti'ai ãma 're asisaze za'ra wa'aba mono wamhã, Ĩ̱mama wi 're ĩrowaptẽrẽ za'ra wa'aba mono zéb uwaibaba, te za te te aima ãma 're a'uwaimrami 'wa, hâiwa ãma 're ĩsãmra mono hã. Ni'wam norĩ hã maparane, ãté si'ubdatõ nherẽ, ĩ̱zadawa para 're mreme zusi mono da, siré 're si'ubumroi mono wamhã, wa hã wa za tame duré ĩsiré 're ĩ̱hâimana za'ra. — Ãne ma tô wama rowasu'u za'ra, Zezusi hã.


Imehnõ rypyry poko wenikehtohme ropaMorarame Peturu toytose Jezu a ekaropose. Ynara tykase ynororo eya.—Tuisa, oturupose oehno oya. Otarãme imepỹ yryhmãko mana. Ykerekeremãko mana. Yzehno exĩko mana. Mame osepeme se ropa exĩko mana ajoajohpe toehxĩpo. “Yzehno pyra exiko ajohpãme samo,” ãko ya mana. “Ỹ, oty kara hnae,” ãko ywy eya. “Moro poko wenikehnõko ase, oorypyry poko.” Mame wãto ropa pixo ajoajohpe exĩko ropa mana. Moromeĩpo oehnõko ropa mana jepeme toehtohme ropa. Otãto kure morara rypyry korokary ototomose, 7me? tykase Peturu, tõturupose.

Mẽ pahte tanhmã axpẽn nhĩpêx to hã mẽ pamã karõMatêwre 6.14-15 Rukre 17.3-4 mããnẽn Epes 4.32Tã nhũm Simãw Pêtre Jejus wỳr tẽ nẽ mẽmoj tã hkukja nẽ kãm:—Kwa inhmã mẽmoj jarẽ Pahihti. Xà koja akôt ixtõ rỳ ixtõx tanhmã inhĩpêx to pa amnhĩ tã omu nẽ ãm omu nẽ amnhĩ tã tanhmã ho hkêt nẽ. Nhũm axte tanhmã ixto nẽ axte tanhmã ixto ho 6 tã pa ãm amnhĩ tã omu nẽ amnhĩ tã tanhmã ho hkêt nẽ. Ãm ho ijamakêtkati nẽ axte kãm ijamaxpẽr kêt nẽ. Ã amnhĩ tã hipêx anhỹr o 7 nhũm ja amã mex nẽ nà? Anẽ.

Nitiritxi Ãti MatiretakatiPetro sari Xesosimoni, pimaã itxari Xesosi:—Apiananiri, kipakinikatapa napakapari nitari, maerekati ikaminano ãtipirika inakasaaki? Setxikata atxiĩti?

Jesus, tataen-ho inakanhe itobyry nenanânehombanro wâgâ aguehobyryPedro Jesusram iwaguepa idâly, nhapâiguely:— Ânguylâ inakanhe kulâ ynynâ aisezedyly watay, âdaraka ise awidyly aitobyry kâenanânehohoem, Pymâ? Sete lelâ inakanhe ynynâ aisezebygueduo tâwâlâ kâpeândyly? — kely.

Umaꞌereko maꞌe ikatu ꞌym maꞌe rehe uzeꞌeg aꞌe kuryNaꞌe uhem Pet Zezuz pe kury, hehe upuranu pà kury. — Hezar, iꞌi izupe. — Aze amo uzeruzar maꞌe uzapo ikatu ꞌym maꞌe ihewe nehe, hereharaz putar hemiapo kwer wi ihe nehe. Aze uzapo wi nehe, hereharaz wi hemiapo kwer wi ihe nehe no, imunàn pà ihe nehe no. Nazepyk kwaw hehe nehe. Màràn hemiapo kwer wi apuner hereharaz haw rehe nehe. Aze ruꞌu 7 haw hereharaz putar izuwi nehe, iꞌi izupe.

Lucas 17.3, 4Jesus oĩa py Pedro ou vy oporandu:— Senhor, xevy pe xe-irmão otekoavy ramo mbovykue peve ꞌrã tu aperdoa? Sete-kue peve ri ndaꞌu?

Natematigigi ica niotagi ane daɡ̶a ixomaɡ̶ateetedice naalewe eledi niotagiOdaa Pedro jiɡ̶icotalo Jesus, ja ige, meetalo, “Iniotagodi, igame liwokodi me leeditibige me jixomaɡ̶ateetice inioxoa libeyaceɡ̶eco aneotomi? Domige leeditibige nigepaa seete me jixomaɡ̶ateetice libeyaceɡ̶eco inioxoa?”

Ite'varuhu ahepyriva'eaA'ero Pedro'ga ruri Jesus'ga pyri hete ga renoina nde ko jipojykaharetero javo ga pe. Ga e'i:—Nhiirũ'ga rekote'varuhurame ji ve, maramomi po ti ji ndahaykai ga garekote'varuhua renonhe'yma a'ero hamo? Seterame ti ji tahaykayme ga? Maramomi? ei Pedro'ga Jesus'ga pe.

Ũ camarada kórég to comparaçãoKỹ Pedro tóg ti to kãtĩg kỹ ti mỹ: “Senhor,” he mũ. “Kejẽn inh régre tóg vẽnh jykre pãno han ja nĩ. Kỹ inh mỹ ti mỹ vẽnh pãte fón e han mũꞌ? Vẽnh pãte fón tỹ hẽ ri ke nỹ hỹn há nĩnh mũ? Ke tỹ 7 (ke) mỹ há nĩꞌ?” he tóg, Pedro ti, Jesus mỹ.

Tembigwái hekoha vai vaꞌe rehegwa nheꞌẽ(Mt 6.14 Lc 17.3-4 Ef 4.32 Cl 3.13)Upe ramo onhemoꞌagwĩve ou-vy Hesu ypy-py Pedro. Heꞌi íxupe:—Xe reꞌýi xe-rehe hembiapo vai vai ramo, iporã pa aiporiahuverekori kori joty íxupe? Sete vése peve pa aiporiahuvereko vaꞌerã íxupe? heꞌi Hesu-pe Pedro oporandu-vy.

Tahe Pedro rỹỹraxire Jesuisi‑ò: —Bede erydỹỹdu! Waityhydỹỹdu seriòre heka wadee rexiòrarunykeki, tiwesebo sõwe ariixãwididỹỹnykre ixi‑ribi debò inatxi reurò, my aõbo?

Ajaupe ꞌgã motaꞌwa are ꞌgã muꞌeawetAꞌeramũ Pedro ꞌga awau Jejui ꞌga rerowyka oporonupa ee ꞌga upe:—Tepytuna ꞌga mamaꞌe tywera tejeupe iapouꞌjauꞌjawamũ sipo je maran tejemotaꞌwau ꞌga upe? Sete te sipo je tetaꞌwaramũ ꞌga upe?— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Me'õ ukaprĩ kêt'ã ujarẽnh.(Mat 6.14; Ruk 17.4; Ep 4.32; Kor 3.13)Kam, Pedru Jeju'ỳr bôx ne kum,—Ije me'õo ikamy godja ari ikam axweo ba jabej. Mỳj dja ba kam ingryk kêt on? Djãm kam ingryk kêt 'ikrãn ne kubê 7? Nàr kon? ane.

Imakuiꞌpî IpoitîrîMoropai Pedro wîtîꞌpî Jesus pia. Moropai taꞌpîiya Jesus pîꞌ: —Uyepotorî, îꞌ warapo iteꞌka uyonpa nîkupîꞌpî imakuiꞌpî uwinîkîi kuꞌtoꞌpeuya uuwanmîra? Îꞌ waniꞌ pra man taatoꞌpeuya ipîꞌ? —taꞌpî Pedroya. —Asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtai iteꞌka kaꞌrî tauya eꞌpainon?

Kãmãnat kummuk 'ãktuxHa ta Pet te Yeyox yĩka' nũn, tu:—Yãyã', hãpkummuk mĩy'ax xohix te xĩy 'ãte' xaxogã'ax, pu tu kux? Yãk taknõy tek kummugãhã', tu xek kummugãhã', tu mõktu yã' xohix. Hãm 'ũm hã 'ãte' xaxogã kux'ax? 'Ok xaxogã'ax xohix te 7? Kaxĩy.

G̃ebuje Pedro o'jekawẽn Jesus eju.— Ocexe ibuyxiat — io'e. — Pebũrũ em cuy oceg̃ebu g̃u ikẽrẽat kay?- -owebe okitpit ikẽrẽãn e'eap kay? 7 em ma du? — io'e Jesus pe.

Ta kaser nꞌaa ta da hadoo do tatꞌyyd manehĩĩn do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Peed bana kän Jesus wë, ti mꞌ teaanh mäh:—Ma matëg, nyy hẽ nuu me makarẽn ỹ hyb nꞌaa mabaan hä̃j ỹ ky nꞌaa hedoo doo, baad nadoo do tamoo wäd bä hã ỹỹ? Setsi nuu me apäh ỹ hyb nꞌaa mabaan? —näng mäh.

A²nũ²a²nãu³xa² ko̱³nxe³ti³ kãi³nẽ³lain¹ju³ta² ĩ³tih³nxe³jau³su²Nxa²ha¹te¹ Pe²jah³la² ã³tĩ̱³sxã³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Txa²hxi²kan¹jah¹lãi³. Txa²wã³tã̱³xai²na² ko̱³nxe³ti³ kãi³ũ¹hain¹to³kxai²nãn²tu̱³ ĩh¹nxe² ã³nhxai²na¹te²ta²hẽ³li¹? Ye³ka³lxa¹txi³txa³ ne³wã²na³hain¹to³ha¹ju³ta² ne³ki³son³sxã³ ã³na¹a¹hĩ̱³ji¹wi¹? Ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ ã³nhĩ̱³na¹te²lã¹xã³? Pe²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Wakahare Mahakaiserexe(Mateus 6.14-15; Lucas 17.3-4; Efés. 4.32; Coloss. 3.13)Hatyaoseta Pedro xane Jesus haliya hoka axehenene: — Xekohaseti, nohinaehareya fera iniyalahare mohena natyo hoka xoanamakiya nomaotyaniheta iniyalahare exomokala natyo? Xoana, 7-kiya hoka ehekore? nexa.

Ija'ari abononi aakariakakhamavinivarani hiniHari. Oniaroa, Jesus kania okhamiha ada Pedro, binana'dohi'aha:—Jesus, oigamina bada bini'abakhiaki ida badani asohiriki kodiania, vara bivani'aki ida varani jahariki kodiania jaboni. Nihafori himani'ia koda ida oakariakavini? Arajomamani'ia koda ida 7 hiki ipohini oakariakavini?

Usta maku takyrize hawa ja piokzohik.Peduru Sesus baze babatu ipe niy:— O mypehatsa! Usta atukta kabo piksapybyriki zeka hana wa ja piokzohik. Imysapybyita tuze sete mykara zeka nawa ha sa piokzohik — niy.

Urumuꞌe hat e Peteru karãpe wẽtup ok emohey hat uimaꞌat hawyi waure wo areĩneꞌen. Maꞌato miꞌi hawyi uimaꞌat i raꞌyn miꞌi pote karania wo waku atimohãpyk uimaꞌat i hat sio 7 wo sio yt e.

Nókone vitúkea vaheréxo ítukeinovi ne po'inu ûti(Mt 6.14; Lk 17.4; Éf 4.32; Kol 3.13)Yane ina ahi'ókovo Jesus ne Pêturu. Hara kíxoa:—Unaém, enepo vaheréxa ítukeinonu ne mbo'ínu, namo yé'aye ixómoyea ngóseanapoa, kutí ngixopâti ákoti vaheréxinanu ítuke? Seti koetímeamo?

Ãpêrã yã'âro weekã́ akobohósekãhase niî'(Lc 17.3)Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pedro Jesu tiró wa'â, sẽrí yã'awĩ:—Wiôgɨ, yɨ'ɨ̂ akawerégɨ yɨ'ɨ̂re yã'âro weekã́, diikésetiri kɨ̃ɨ̂re akobohógɨsari? Setetiripɨta kɨ̃ɨ̂ yã'âro weesére akobohósari? niîwĩ.

Niptinmi Pedro Jesusman aśhuycul tapula: “Taytay, chalapacü-masí mana allinta lulaycamaptin, ¿ayca cutim pampachäman? ¿Anćhish cuticamalächun?” nil.

Tawamhã Pedru hã ma tô Zezusihi u ai'ré, te te sadanharĩ da. Ãne te sadanha:— Wanhib'apito, wasiré ĩsazei'wa nherẽ, ĩ̱zada 're ĩwasété u'âsi mono zé hã e mame ĩsa'ratazém nhitõ ãma wa za ĩ̱sina 'madâ'â zazâ, ĩwasédé te ĩ̱sina ĩ'madâ'â'õzém na hã za. E 7 ãma.


—Arypyra, tykase Jezu eya. —7me imepỹ rypyry a tuenikehse awahtao kure repe. Yrome tuhke rokẽ azahkuru toehse oya imepỹ ahtao, mame tyyrypyry rumekary se ropa toehse ahtao ekurãkako ropa imaro, ekuhpỹme, tykase Jezu eya.

Hãmri nhũm kãm:—Nà kot kaj ã amnhĩ tã hipêx anhỹr o 7 pix kêt nẽ. Koja mẽhõ xatã tanhmã ato rãhã nẽ ka amnhĩ tã omu nẽ ajaxwỳja amnhĩ tã xatã tanhmã ho hkêt nẽ. Ãm amnhĩ tã omu nẽ ãm omu nẽ tãm hipêx rãhã ho ri apa. Mãmrĩ ho anhỹr o apa rãhã nẽ aa jam anhũrer kêt nẽ.

Ininiã Xesosi:—Kona, kona setxikatani papakapari iua. Setxikata setẽta papakapari iua, ininiã ãtipirika papakapariko.

Aituo Jesus in-hoguly:— Sete lelâ âdalâ mâiehoduo tâpeânzeba ikâ. Aedyly agâ, aedyly agâ warâ enanânehongâ aetobyry. Mapâguely eki kehoem awyly umelâ, enanânehongâ; tâpeânzeba ikâ.

— Nan, iꞌi Zezuz urewe. — 70 haw 7 haw nereharaz hemiapo kwer wi ne nehe ty, iꞌi izupe. (-Hemiapo kwer paw wi nereharaz nehe, iꞌi izupe.)

Ombovai:— Sete-kue peveꞌi ndaꞌei, haꞌe rã setenta vezes sete-kue peve ꞌrã peperdoa.Efésios 4.32 Colossenses 3.13

Jesus naɡ̶a igidi, meeteta, “Aɡ̶okexaa seete me ixomaɡ̶ateenitice libeyaceɡ̶eco ɡ̶anioxoa aneotaɡ̶adomi. Pida leeditibige midioka limedi me ixomaɡ̶ateenitice libeyaceɡ̶eco ɡ̶anioxoa aneotaɡ̶adomi, aleeditibige daɡ̶a anilaɡ̶ati.

—Seterame jate rũi, a'e ji, ei Jesus'ga. Koji'iheterame ti terehaykai ga garekote'varuhua renonhe'yma. Quatrocentos e noventarame ti terehaykai ga, ei Jesus'ga Pedro'ga pe terehaykaag̃wami tuhẽ ti ga a'ero javo.

Kỹ Jesus tóg ti mỹ: “vó,” he mũ. “Vẽnh pãte fón tỹ 7 (ke) vỹ pir nĩ,” he tóg. “Vẽnh pãte fón tỹ 70 tỹ 7 (ke) vỹ pãgsĩ nĩ,” he tóg.

Ha Hesu heꞌi:—Sete vése anho peve nomeꞌẽi arã. Sete vése setenta vése peve ae katu eiporiahuverekori kori katu íxupe, heꞌi. —Nde-rehe hembiapo vairi iri ramo jepe, eiporiahuvereko meme meme joty katu íxupe, heꞌi Pedro-pe Hesu.

Jesuisi rirawyònyre: —Aõkõre, debòinatximy aõkõre, 490 wesemy wahe. Ixityre ixityre biixãwidỹỹnykre.

Aꞌere Jejui ꞌga ꞌi ꞌga upe:—Naani nũꞌũ. Ejeupe ꞌga mamaꞌe tywera apouꞌjauꞌjawamũ ene nanẽ ejemotaꞌwauꞌjauꞌjapa etee futat ekou ꞌga upe, auꞌjeteramũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌga upe.

Nhym Jeju kum,—Kati. Dja ga kam angryk kêt ry typdji. Dja ga kam angryk kêtbê 70 ne ajte kubê 70 ne ajte kubê 70 ne ajte kubê 70 ne ajte kubê 70 ne ajte kubê 70 ne ajte kubê 70. Dja ga ã kam angryk kêt ry typdjio ane.

Jesusya yuukuꞌpî: —Asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtai kaisarî tauya pepîn. Tîîse tuꞌke iteꞌka kaꞌkî, 77 kaisarî kaꞌkî —taꞌpî Jesusya ipîꞌ.

Ha:—'Ãmhok. 'Ũxaxogã 'ũxohix te 7, tu xe xaxogã 'ũxohix te 7, tu' xe xaxogã', tu mõktu xe xaxogã te homi' 70, yã' xohix te 490 xate xaxogãp-tup.

— Ka'ũma — Jesus o'e. — 7 em g̃u ma. Ade em ma- -490 em ma — io'e Pedro be.

Ti mꞌ Jesus ky gadoo:—Setsi nuu me nado mamabaan —näng mäh. —Tawꞌããts hẽ hahỹỹ dꞌ mabadꞌoo: Mahyb nꞌaa mabaan hõm hadꞌyyt hẽHahỹỹ da Gereg kyy me takerii däk: “Tawꞌããts hẽ 77 nuu me mahyb nꞌaa mabaan.” Ji hyb nꞌaa mabaan hadꞌyyt hẽ tahanäng pé mꞌ tii. —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Kwa²nxi¹lxi¹. Ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ ã³ũ¹hai¹nĩn¹kxai²nãn²tu̱³ a²ne³kit3sxa³wi¹. Yxãn¹ta¹ se²te³ ve²ses³ se³tẽn²ta³ nxe² ye³ka³lxa¹khai¹nxe³to³hain¹sã²nĩn¹ka³tu̱³ a²ne³kit3su² tu¹wi¹.

— Maisaiya. Maisaiya atyo 7-ki taita himaotyanehitita. Maika kahareki himaotyanehitita — nexa Jesus.

Jesua bigathani'ihi ida Pedro kana'dohi:—Iniani, arajomarihi ida 7 hiki ipohini iakariakavini. Arajomaki ida mahi hahavi iakariakavini. Deus kidija'ari-ra honariavini hiki hoariha-ra akariakabakhiajorakivini. Onivani fori hiki bana ida Deus kahojai.

— Ba sete humo tsipiokzo tsimynakara. Imysapybara ty watu tsipiokzoikik.

Yt rat poꞌog poꞌog 7 wo hap kape maꞌato 490 wo hap kape etimohãpyk wẽtup ok piat emaꞌat hap koꞌi upi e. Taꞌi waure wo watoĩneꞌen at kaꞌap e Iesui Peteru apoꞌe hawyi.

Ina kixôa Jesus:—Ako yusíka itúkeovo pohu seti koêti késeanapoa, itea hara ngixópi setenta koetimo seti.

Jesu kɨ̃ɨ̂re yɨ'tiwĩ́:—“Tiikésetiri akobohóya”, nií wee'. Tohô niîro noho o'ôgɨ, “Naâ yã'âro weesétisetiri nɨkɨ akobohóya”, niîgɨti.

Niptinmi: “Manam. Anćhish ćhunca anćhishniyu cuticamapis maycamapis pampachaycunquim.

Tawamhã Zezusi te asa tãma tinha:— Mare di. 7 ãma asina 'madâ'â zazâri õ di za. Ãté 77 ãma si te za asina ĩ'madâ'â zazâ, ĩwasédé hã asina ĩ'madâ'â'õzém na hã.


—Ynara exiryke, oesẽkõme Ritonõpo exiry ynara sã mana, pata konõto esẽ samo. Mokyro typoetory tomo a epehmapory se toehse, pata esemy. “Ytinerũ epehmapõko ase ypoetory tomo a emero porehme,” tykase ynororo.

—E kot paj ixprĩ hã mẽ amã tanhmã ja jarẽnh to ka mẽ inhma. Tĩrtũm na hte xatã mẽ ate tanhmã amnhĩ tomnuj to hã mẽ apumu nẽ mẽ anê rênh o pa. Te kot pahi kot ã hkwỳjê nhĩpêx anhỹr pyràk. Koja mẽ õ pahija kãm mẽ àpênh xwỳnhjaja kot kêp kàxpore ho ĩpresta hã mẽ omunh kaxyw nhỹ.

—Apikomoni noerekai papakapiniri kãkiti, maerekati ikamakasaaki pitemoni. Teoso auĩtetxi ininiua patrão ia atoko inakari itxa. Ia patrão nirekari initiriakori iĩkitxitiniri iua.

Deusgue tywymâguneim modo inakanhe tuduery tyetobyry modo tânanânehonze. Unâ segatuji wao:— Tâlâ myani pymâ tagâ tâwanuneim modo igondary wâgâ adâkedyzedonro.

Naꞌe umumeꞌu amo maꞌemumeꞌu haw urewe kury.— Amo teko unewer temetarer rehe uzar pe aꞌe wà. Wazar umuapyk wanewer haw pape rehe aꞌe. Amo ꞌar mehe wazar ur aꞌe pape hexak pà aꞌe kury.

Nhomboreveare nhomboaxy eꞌỹ vaꞌe re ijayvua— Haꞌe nunga rupi yva pygua poꞌakaa py oiko ꞌrã peteĩ huvixave guembiguai kuery orevea ombopaga uka vaꞌe rami.

Igaataɡ̶a niɡ̶ina Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e oko laaleɡ̶enali, eote liciagi niɡ̶ina inionigi-eliodi ane lowoogo me ilakidetedini naalewe liotagipi.

A'ereki nahã Tupana'ga opota.—Marã hekoi kiro yvyakotyve'g̃a pe g̃a erame Tupana'ga nhanderuvihavuhuhetero oko javo? A'ea rehe po ti ji pe mbo'ei ikwahavuka pe me imombe'gwovo a'ea'java'ea pe me kiro, ei Jesus'ga. G̃anduvihavuhu'ga ei: “Maramomi itambere'ia ji imbuhu'rag̃i jipyrive'g̃a pe ikwehe? Tamonhi'ĩ ti ji ikwatijara ikwahava,” ei ga, ei Jesus'ga imombe'gwovo.

“Ha vé, ũ tỹ kanhkã tá nĩ ẽn tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ to comparação ũ vẽ, sỹ tónh ke tag, ha mẽ. Pãꞌi mág ri ke ti nĩ. Camarada e ti nĩ, pãꞌi mág ẽn ti. Kỹ tóg kejẽn ag tũ ve sór mũ, ag tỹ ti mỹ név(e) ti.

Upéi heꞌi jevy:—Upéa-rehe amombeꞌu-ta peẽ-my arandu rehegwa nheꞌẽ mburuvixagwasu oporoporiahuvereko vaꞌety rehegwa nheꞌẽ poru-vy. Oĩ mburuvixagwasu, oĩ ave hembigwái kwéry oreve vaꞌe. Ijáry oipota ombohekovia jevy íxupe oreve vaꞌe repy. Upe mburuvixagwasu heꞌi Nhandejáry nhande ruvixa-rehe.

Deuxu Iòlòna kawesemy rare: —Iòlòõ heka teòdu mahãdu kia contamy robikemy idi ratxireri. Tiwesebo inieru‑di rasiranyre wesemy wahe.

—Mamaꞌe mũ je amomeꞌu pẽ nupe pẽ muꞌjau pẽmotaꞌwa are— ꞌjau ꞌga oree. —ꞌWyriara ꞌga amũ nipo ꞌjau ojeupe oporowyky maꞌe ꞌgã nupe: “Peꞌje jeremiayuwa ꞌgã nerua jee. Taje mepy ꞌgã ꞌjau. Kwaiwete ako ꞌgã jekaraemã rerooi imepyaweꞌem aiꞌi. Aꞌeramũ ꞌawamũ pejewau ꞌgã nerua je mepyawamũ”, ꞌjau ꞌga ojeupe oporowyky maꞌe ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau oree.

Kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh dja pykakam amim me utàn ar meo ba. Kam dja kum me kaprĩ. Gwaj badjwỳ ne gwaj ren bamã me kaprĩ. 'Ã dja ba idjujarẽnh jakre gar ama. Pykakam bẽnjadjwỳr rax'õ. Nhym õ àpênh kwỳ. Amrẽbê ne bẽnjadjwỳr õ àpênh kwỳmã pi'ôk kaprĩ ngã nhym ar kum o ba. Nhym jakam arỳm kute akubyn Ar kubê õ pi'ôk kaprĩo atommã.

—Maasa pra mîrîrî warantî pemonkonyamîꞌ esaꞌ pe tîweꞌsen Paapaya ikupî tîpemonkonoyamîꞌ yarakkîrî. Awanî Reiya epeꞌmîra toꞌ eꞌtoꞌ eraꞌma warantî —taꞌpîiya.

Yã Topa te' xat kaxĩy, yĩy 'ãte xa hãmyũmmũgã'ax, nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã', hu: Hãpxexka yõg tik te' xat'ax, tu kãmãnat xop xãnãhã' pu nũ', pu tayũmak te ta nemẽn hã pago,

Pedro ekawẽn buye, Jesus o'jekawẽn iboceayũ be. Deus soat kukanap muwẽnuwẽn o'e. O'jekawẽn iboceayũ mutaybitbin.— Webay ipi kukukat puxim — io'e Jesus. — Kabi beat webay. Imẽnpit ipi kukukat puxim. Ipi kukukat oajẽm jekapikpik'ukayũ kay. Kapikpik'ukayũ bewi ceweroaptei bu am, oajẽm ipi kukukat.

—Ta tii da ỹ wén mejũũ, hahỹ panyyg ky nꞌaa hadoo do hyb nꞌaa hỹ pong jé hawät do bagꞌããs do ky nꞌaa: Ti awät hëëj bagã nꞌaa. Kũũt enäh ta karom ta wë. Tii bä tanaëënh ta wë ta karom sa kũũt rabepꞌaak hyb nꞌaa.

Jã¹nxe³ju³kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³ãin²ta³kxi²nẽ³lhxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³ki̱³ju³ta² ne³wã²na³jau³su² ĩ³yau¹ũ³nx2ta¹tu¹wi¹. Ha³lo²a² a²wa³kxẽn³yah³la² yã¹nx2na³li¹. A²nxe³jah¹lo²kxai³lu² yen³kxih³khaix1nũ²nhai¹. In³txa² ũ³yho³hi²txã³nxa² kwa²sa²so¹xi²te²nãu³xa² a²nũ²a² ka³lxa¹ain¹nũ²nhai¹. Nxe³te²nãu³xa² ũ³yho³hi¹xi²si¹jau³su² ã³yã³nũ²kain¹nũ²nhai¹.

— Hiyaiya, wenati Xekohaseti enokoatare koa maniya atyo motya hatya kalorexe ewakaneharenai kakotanetere hoka habakatyaka aokitere ihiyeha akereta.

Oniaroa, Jesus va'ora ni'a'aha:—A'onira onanamithavini hiki bana hida rajomi kavaranihi. Okavarajomiki ada Deus ija'ari-ra vaka'da'divini arabo kaka'da'dinia. Hojaki ada arabo kaka'da'dini. Ovaria binofiki ida kidihonai abono afohanana jiniro abosiriki kapapirani-ra avanavathavini.

Kyze Sesus usta soho humo nipamykysoko. Deus tyryktsa soho humo nisihyrinymyry. Hawa kytsa simysapybyikitsa tu nikaranaha sibo mysiokzoikiknahaze tu nisihyrinymyryky. — Kyze ipehakatsa tapetu isopyk:“Katsumuẽhĩtsitsa hawa sa mykaranaha sibo iktsa my. Sihyriziktsokzawytsa ty pykyhytu maha zeka iktsa myze” niy.

Pyno ahenoi teran ehepe hãꞌãkap wuo aikotã Tupana topyhuꞌat miitꞌin Porekuat no mesuwe iꞌewyte atipy pe hap ewy e. Saꞌawyꞌi so wẽtup morekuat tiꞌatukaykay tuwewawi temiitꞌin. Toiꞌatukuap teran karan karan iꞌatuweteweru hap haype.

Vo'oku enepone natíxea ne Íhae Vanúke xapa xâne, hane koéneye nâti komomópoti yé'akeye orévexoake ahínoehiko.

Tohô weégɨ mɨsâre yɨ'ɨ̂ pakɨ kɨ̃ɨ̂ akobohósekãhasere werêgɨti. Kɨ̃ɨ̂ ni'kâ di'ta wiôgɨ weeró noho niîmi. Tií di'ta wiôgɨ kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terã naâ wapa moósere apogɨ́tigɨ pihîosami.

Mana pampachaycuy munä nunaman tincuchin“Caynümari Tayta Dios gubirnunćhu caycälinanpä pampachaycun. Má, uyalimay. Caynümi cayan: Juc alli cäniyu mandacüshi yanapänincuna mänutacuśhanta mañala.

Ãne, wa za oto aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zém na hã. Tawamhã ti'ai ãma danhib'apito hã ma tô rosa'rata, tite rob'uiprazé te te sa'rata da, ĩsapari tãma rob'madâ'â'wa norĩ hã rob'uiprazé te te tiwi 're ĩwaptẽrẽ za'ra mono hã wahuré ĩsõwa're're te te tãma 're sõmri za'ra mono zô.


Mame okynã pyra toiro ipoetory tonehse eya xine pata esẽ ẽpataka, tuhke tineru onepehmara ro exikety kynexine, mirião motye.

Hãmri nhũm mẽ hwỳr ja ho tẽ nẽ kutã ãm. Ra kot kêp hikàxpore ho ĩpresta rax xwỳnhja.

Ininiã iua iaõtaro txineiro isikakitopeka. Iuasaaki initiri minaãka iuamoni. Mitxipeka iua patrão sikari tesi mirão txineiro ota iua initirimoni. Txineiropokoni. Oa txineiro isikasaaki, itxari initiri: “Ãti õti iuaĩkana pisikano oia nitxineirote,” itxari initirimoni. Txamari, !isikaro, kotxi !oãuaika.

Aituo akaemo tokalâ, tokalâ warâ ingâsedyly. Saguho ingâseguyly myani imâem kuru tugondagueim. Milhão kehoem myani igondary.

Uzypyrog hexak pà aꞌe, wemetarer ipapar pà aꞌe. Aꞌe ꞌar mehe we werur amo awa huwa rupi wà. Temetarer teteaꞌu rehe aꞌe awa unewer uzar pe aꞌe, uwihaw pe aꞌe. (Aze 100 awa umumaw 100 kwarahy umaꞌereko pà aꞌe wà, nomonoꞌog kwaw temetarer aꞌe inewer awer zàwe aꞌe wà.)

Jypyꞌi haꞌe oĩa py peteĩ oguerua dez mil poyikue prata guigua oreve vaꞌe.

Niɡ̶ina naɡ̶a dinilakidetege, jonoɡ̶onadeegita ica liotagi ane dinaalewe deez miili icoa beexotedi oolo.

—Ga ikwatijara monhi'ig̃ame gapyrive'g̃a gweru ojipe'ga rerovahema ga pyri. Ga ko gapyrive'ga jitehe. Gaha g̃a gweru oreruvihavuhu'ga ombuhu'rã ga pe ikwehe javo. He'yjuhuheteva'ea reki itambere'ia milhões ga ombuhu'rã ojipyrive'ga pe.

Kỹ tóg vég mũ. Hã ra ti camarada ũ tóg ti mỹ név(e) mág jẽ, hã vỹ: 10 mil (ke), he mũ.

Ohenói rire gwembigwái upe mburuvixagwasu, ou ijáry ha-py peteĩ hembigwái heta eterei oreve vaꞌe, heta milhões oreve vaꞌe.

Sohoji teòdu juhuu dehemynyde. Sõwemy heka tevedỹỹna ratximyhỹre, 1000,000 womati tỹrỹrỹhỹkỹ nieru wahe.

—Aꞌeramũ ꞌga upe oporowyky maꞌe ꞌgã awau ꞌga remiayuwa ꞌga amũ rerua ꞌga upe. Kwaiwete karaemã ꞌga weroo imepyaweꞌem rakue. Aꞌeramũ “Je mepy ape”, ojeupe ꞌwyriara ꞌga ꞌeramũ ꞌga ꞌjau etee ꞌga upe “nitywi futari”, ꞌjau ꞌga oꞌwyriara ꞌga upe.

Ne kam kute amikraxmã ne arỳm 'ỳr me àpênh'ã me omũnh djwỳnh jano. Õ àpênh ja'ỳr me àpênh'ã me omũnh djwỳnh jano. Nhym 'ỳr tẽn arỳm 'ỳr bôx. Ne kam bẽnjadjwỳr'ỳr õ àpênhjao tẽn o bôx. Be, amrẽbê ne bẽnjadjwỳr õ àpênh jamã pi'ôk kaprĩ kumex ngã nhym kum o ba. Pi'ôk kaprĩ kume:x kubê 10.000 ne kum kungã nhym o ba. Kum ar o ba:n arỳm nhỹnh o akno nhym arỳm pi'ôk kaprĩ kêt ne.

—Mîrîrî kupî piaꞌtî toꞌ yepuruya epeꞌmîra tîweꞌsanon pîꞌ. Tiaronkon pemonkonyamîꞌya tiwin ipoitîrî enepîꞌpî iipia. Mîîkîrî ipoitîrî wanîꞌpî tepuru pia mararî pra epeꞌmîra 400 milhão kaisarî.

yĩy kãmãnat puxet nũnnãhã', ha ta nemẽn tayũmak xohix xexka punethok,

— Koap em kapikpik'ukat o'tujot ip jekariwa be. Ade jĩjã ceaweroap o'e- -mil be dinheiro'a- -prata mug̃ẽg̃ẽat'a.

Tii bä, tadu doo bä sa sii taberꞌoot doo, ramanaa ta wë ta karom see takꞌëp kũũt eh doo. 10 miw moweed takꞌëp ky nꞌaa gebah do ta kũũt.

Nxe³tãu³ãn²tu̱³ a²nũ²a² ka³na³ka³na³jah¹la² ũ³yho³hi²txã³nxa² 10.000 nxe³txã³nxa² nxã³ka³lxa¹txi³ kxã³nxai³tã² kwa²sa²so¹xi²ha²kxai³ nxe³txã³nxai²na² ũ³yho³hi¹xi²si¹jau³su² kwa³na³kxi²nũ²nhai¹.

Habakatyaka aokita hoka hetatiye kaoka enomana, hatyo atyo kalore kakotanetene.

Hari. Kama'da'ihi ida kidibadani. Vahoariha vavikha'aha ada honai abono jiniro karaho-ra naabosiriki. Ipohi'oamanija ida jiniro 'ba'dani binaabosiriki.

Ana hi pikymyze kytsa tsumuẽhĩtsa estuba ibo zioktyhyryknaha. Atakta okyrysaro tsizubarẽna ziakse, tsizubarẽna hỹ, iwatahi ana hi ziserezo.

Wẽtup ok weteweru hap ti iwato kahato aikotã aipotpap aheĩneꞌen hap ok tã kapiat saꞌup ewy iwato kahato aikotã yt watum kuap i hap ewy e.

Turixoâne ne ítuke, omínokonone po'i ahínoe koâti yupihóvoti orévexoake ovâti ênoti mili tiûketi.

Kɨ̃ɨ̂ naâre wapa seé nɨ'kari kura ni'kɨ́ pahiró waro wapa moógɨre miáasama.

Chayshi imanaculpis mana pägayta atipanan sumä shipuchicüśha mänuyücäta ćhächimun.

Tawamhã te te ãma sãna'rata wi, ma tô ĩtẽme saprõni ni aibâ hã, ĩsapari rob'madâ'â'wa hã. Ta hã ma tô rob'uiprazé hã tinhib'apito wi te te 're awaptẽrẽ, sa'ẽtẽ uptabi na. Sa'ẽtẽ uptabi wa, niwa ĩsõwa're're te te tãma ĩsõmri da hã waihu'u õ di.


Yrome tytineruke pyra kynexine ynororo. Morara exiryke onepehmara kynexine. Naeroro ynara tykase esemy, “Mose ekarotoko imehnõ namotome aehtohme tineru apoitohme epehpyryme, ynororo, ipyty, ipoenomo, imõkomory. Emero porehme ekarotoko tineru apoitohme jepehmatohme ropa,” tykase ynororo pata esemy.

Tã no ãm aa akupỹm kãm õr kêt nẽ ra kêp ho hapêx pa. Hãmri nhũm pahija tee ri amnhĩ tã omu nẽ hkwỳjê mã hã amỹnê nẽ mẽ kãm: “E. Mẽ ma o tẽ nẽ hprõ nẽ hkrajaja nẽ õrkwỹ nẽ hikukrêx mẽrohã ho wẽnê hpa nẽ hpãnhã kàxpore py nẽ man inhmã o tẽ. Kot ixpê ixkàxpore ho ĩpresta nẽ akupỹm inhmã õr kêt mỳrapê.” Anẽ.

Kona katxineiroteri. Ininiã ipatrãote paniãtari ivẽtxitiko iua, ĩtanoro, imiakori, itii ikinipoko, ipatrãote iĩkitxitini ĩkapani.

Âdara nhepywadoem nudupa lelâlâ myani, âdy peba tawylygue. Aituo myani iwymâry aguely: “Vende âedylymo isenra, âmâ, âwydy, âmeombyry alelâ” kely. “Tydinherugueinram ise vende âedyly. Idânârâ âsejiguy modo vende iese urâ warâ. Mâkâ eagâ iwano iwelo ise idânârâ dinheru mâenmakely yam xudunri, ogondary mâempywadyly ara” kely mâkâ toenzepa tugondagueinram.

Naheta kwaw temetarer izupe, aꞌe rupi nupuner kwaw hemetarer hekuzar imono haw rehe uzar pe aꞌe. Aꞌe rupi izar uzeꞌeg zauxiapekwer wanupe kury.— Pemeꞌeg kwez awa peho amo tuwihaw pe nehe. Pemeꞌeg hemireko nehe no, pemeꞌeg ipurumuzàmuzàg wà nehe no, pemeꞌeg imaꞌe paw rupi katete nehe no. Nezewe mehe apyhyk wi putar heremetarer ihe nehe. Taꞌe unewer temetarer teteaꞌu rehe ihewe aꞌe xe. Umaꞌereko putar amo tuwihaw pe kawaru ài aꞌe nehe, taꞌe nupuner kwaw heremetarer imuzewyr haw rehe ihewe aꞌe xe, iꞌi wanupe.

Haꞌe vaꞌe ma opaga aguã ndoguerekoi ramo ipatõ aipoeꞌi ovendea aguã escravo-rã, taꞌyxy, taꞌy kuery haꞌe oguereko vaꞌe haꞌe javi guive, orevea omboekoviapa aguã.

Aɡ̶aleeɡ̶ica nimaweneɡ̶egi me yedia niɡ̶ijoa naaleweli anowidi. Odaa niɡ̶ijo niotagodi ja domaɡ̶a diiɡ̶enataka niɡ̶ijo liotagi moyaa dioteci lodawa, lionigipi, moiwotagetibigiwaji, codaa moyaa idiwatawece ane nepilidi me yedianawaanigi naalewe.

Opo'ru pa gapyrive'ga itambere'ia. Nurã tegwete imondoa'java gwuvihavuhu'ga pe.—A'ero garuvihavuhu'ga ei g̃a pe: “Peroho ti ga mondovo ojipe'ga pe itambere'ia kwepyga ga rehe itambere'ia rerua ji ve. Garembirekohẽa ti peroho gara'yra'g̃a ndeheve g̃a mondovo ojipe'g̃a pe itambere'ia kwepyga g̃a ndehe itambere'ia rerua ji ve. Peroho ti gambatera imondopava ojipe'ga pe itambere'ia kwepyga itambere'ia rerua ji ve. A'ereki ga gweroho hete itambere'ia ji hugwi imbuhura'jave'yma ji ve,” ei ga, ei Jesus'ga imombe'gwovo.

Hã ra ti tỹ ne tỹ kajãm ke tóg tũ tĩ, kỹ ti patrão vỹ ti fón sór mũ, jãnkamy to, ti prũ fi ke gé, ti krẽ ke gé, ti tũ kar mỹr, ti tỹ ã kaja to ã név(e) kajãm jé.

“Erereve vaꞌe repy emeꞌẽ katu xe-vy” heꞌi gwembigwái-pe. Ha ndogwerekói-gwi ndikatúi omeꞌẽ. Upe-ma ramo heꞌi hese ijáry outro gwembigwái-pe: “Eraha katu erevende hagwã entéro haꞌe ae ogwereko vaꞌe gwive. Hembireko, taꞌýry, tajýry, haꞌe ave evende katu. Upéi eru katu xe-vy upe ne remivende vaꞌekwe repykwe” heꞌi hese ijáry.

Inieruõre heka iòwydỹỹna wahe. Idi rohonykemy heka iwedu riteònyre deòdu mahãdu wesemy. Tariòre‑wana tahãwyy‑wana ibutumy deòdumy roirekemy. Aõbo tai rỹimyhỹ heka ibutumy idi rohonyre.

Aꞌeramũ ꞌwyriara ꞌga ꞌjau ojeupe oporowyky maꞌe ꞌgã nupe: “Peroo ꞌga meꞌega tekotee ꞌgã nupe ꞌgã nemifajamũ. ꞌGa remireko, ꞌgã naꞌyt, ꞌga karaemã. Mĩmera peroo imeꞌega. Aꞌeramũ pẽẽ ꞌgã nepyfera rerua jee”, ꞌjau ꞌga opoirũ ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau oree.

Õ me àpênh'ã me omũnh djwỳnh bẽnjadjwỳr'ỳr õ àpênhjao bôx nhym te kute akubyn õ bẽnjadjwỳrmã pi'ôk kaprĩ nhõrmã. Te o ane nhym arỳm kam ngryk ne. Ngryk ne arỳm õ me àpênh'ã me omũnh djwỳnhmã kum, “Inhõ àpênh ja ne ibê inhõ pi'ôk kaprĩ kume:x ar o ban nhỹnh o akno. Gu akubyn kubê inhõ pi'ôk kaprĩ byrkumrẽx. Dja ga kubê õ mỳjja kunĩ byn me kàtàmmã angã gê me kubyn pãnh amã pi'ôk kaprĩ ngã. Nhym õ mỳjja kêt ga ajte me kàtàmmã ta ĩ djwỳnh ngã gê memã àpênh ar ba nhym me pãnh arỳm amã pi'ôk kaprĩ ngã. Ga kam ajte memã prõmẽ kra ar kungã gê ar memã apê nhym me pãnh arỳm amã pi'ôk kaprĩ ngã. Kam dja ga me kute amã pi'ôk kaprĩ nhõr kunĩo atom ne iwỳr o bôx ne imã angã. Ba kam arỳm akubyn inhõ pi'ôk kaprĩ byrkumrẽx. Inhõ àpênhja kute ibê pi'ôk kaprĩo biknor pãnh dja ba arỳm akubyn amim byrkumrẽx”, ane nhym me àpênh 'ã me omũnh djwỳnh kum, “Gê tô, ba 'ỳr”, ane.

Tîîse mîrîrî epeꞌmîra tîweꞌtoꞌ yeꞌmaiya eserîke pra ipoitîrî wanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen taꞌpî itepuruya surarayamîꞌ pîꞌ: “Mîserî warayoꞌ ke eꞌrepatî. Moropai inoꞌpî ke moropai inmukuyamîꞌ ke. Moropai tamîꞌnawîrî itewîꞌ ta tîꞌweꞌsen itemanne ke eꞌrepatî mîrîrî yepeꞌpî ke epeꞌmîra aweꞌtoꞌ yeꞌmakonpa”, taꞌpîiya.

pãyã' hok, 'ap xip'ah tayũmak, yĩy tik te' xat'ax te' xat pu nõm kãmãnat hãmenax, xi' xetut, xik-tok xop, xi' yõg hãpxop xohix, pu tu' hok hã' hãm, nũy tayũmak xexka hã' yãnãn, nũy tu pago.

Imẽnpit ixe kapikpik'ukat kaka g̃u dinheiro. Cedinheiro o'e g̃u ceaweroap teida am. Imẽnpuye jekariwa ja'õbi o'g̃uju soat tuk'a beat ũm ãm, teida am- -itayxi ũm ãm, ipotpoyũ ũm ãm tak.

Tanahajaa do hyb nꞌaa tepaag bä, takꞌëp ta bahä̃nh haeh do hyb nꞌaa ta kũũt, ta kariw nꞌaa mejũũ rabesëëm hõm hyb nꞌaa ta ti ta karom, ta karom ỹỹm, ta taah, sahõnh hẽ ta wë hanäng do na-ããj hẽ, ta kũũt säm hata.

Nxe³yãn¹ta¹ ũ³yho³hi²txã³nxa² yũ²nxa³ha²kxai³ a²yen³kxi³khai³xa² a²nũ²xã̱³xai²na² so¹kxi²si¹jau³nũ³su² te³nha²kxai³ a²nũ²khai³xa² yo³ha² te³nha²kxai³ a²sxe³xa² a²yo³ha² te³nha²kxai³ a²wẽ³ha³lxa² yo³ha² te³nha²kxai³ a²wa³kxẽn³yah³lo²su² nũ²nhai¹. Nxe³sxã³ ũ³yho³hi²hain¹kxai²nãn²tu̱³ kwa² wa³ka³li³lo³tain¹nũ²nhai¹. Nxe³kxai²nãn²tu̱³ ũ³yho³hi²txã³nxai³tã² a²kxã³nxa² kwa² sa²so¹kxi²kxa² yo³ha² ũ³yho³hi¹xi²hĩ̱³nũ²nhai¹.

Xakore hoka ewakanehare maisa kaoloxere hoka maisa xoare kakoa bakatita hakotane. Hoka exekohase ebetetyaka aoka wakaharenai akereta, exanityo, ityaninai, tyotya ixiyehare harenai hoka habakatyaka aoka.

Kajiniroriha ada honai abono, ni-bikaabokaki ida jiniro abosiriki-ra naabosivini. Oniaroa, kidika'da'dia bini'aha: “Hora inaabosiravini mani ida pavakari ira onihavini hija bana. Ivani, kadagamo, avakadisai, kadanahina hahavi-ra pavakari onihaki bana ho, abosija kaimoni ida jiniro hora inaabosiravini hiki.” Ka'da'dia bini'aha.

Atakta ipehakatsa bo batu tyserezo batu ziky. Iwaze ipehakatsa kytsa pe:“Atakta, taoke ty, tahyrytsa ty, iwatsa mysioktyhyryk katsyhyryze piktsumuẽhĩkĩnaha kyze inamy tsizubarẽna zeka okyrysaro humo tyzihuaknaha! Iwaze okyrysaro ty kabo nyny tynaha hawa ziakse zeka piserezo” niy.

Miꞌi hawyi so yt tohaꞌup nug kuap i raꞌyn e. Miꞌi pote morekuat toꞌe haty wo tesurara akag me. Etiweneru ro mesuwat weteweru hat iharyꞌi wywo imẽpytꞌin wywo yne hekat koꞌi wywo hawyi eterut ro mekewat saꞌup hawyi etum no uhepe iweteweru hap saꞌup nug hamuat e.

Yoko koati ákoti tiûketina mani poréxopeake neko oréveu. Yane pahúkoane pátarauxa kaváneyeokono neko ahínoe, koane yêno, xe'éxaxapa yoko uhá koeti apeínoati, motovâti isúkopeovo neko oréveu.

Kɨ̃ɨ̂ de'ró weé wapa yeéta basiótikã ĩ'yâgɨ, wiôgɨ kɨ̃ɨ̂re, kɨ̃ɨ̂ nɨmoré, kɨ̃ɨ̂ põ'raré, niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ kɨosére ãpêrãpɨre duâ turia dutisami. Kɨ̃ɨ̂ wapa moósere wapa yeé dɨo dutigɨ tohô weesamí.

Chay pägananpä mana illaynin captinshi, mandacüca: ‘Chayurá quiquintañari, walmintinta, chulintinta, lluy cänintinta ima lanticüluy’ nin.

Tawamhã te te tãma sõmri waihu'u õ wa, ma tô ĩsib'apito hã dama ti'ru, da te wede da, da te uipra da, ĩmro zama, ĩ'ra norĩ zama, pawa'âbâ ãna te te dama 're romhuri za'ra mono da oto. Uburé ĩsibro hã da te dama wede za'ra da, ma tô dama ti'ru duré, rob'uiprazé te te tiwi 're ĩ'awaptẽrẽ mono hã te te ãma wa'âbâ da.


Mame tosekumuru po typorohse mokyro tosẽ ẽpataka. Ynara tykase, “Atarypopyra exiko ypoko ajohpãme samo. Oepehmãko ro ase emero porehme,” tykase ynororo eya.

—Hãmri nhũm kot ho ĩpresta xwỳnhta tee ri amnhĩ tã kuma nẽ kutã hkõnkrã ho nhỹ nẽ amnhĩ to hwỳr kãm hihtỳx nẽ kãm: “Kwa nà ri ixto anhỹr kêt nẽ pahihti. Ixkamã axukaprĩ nẽ hkêt wehe. Nà kot paj akupỹm amã kugõ kãm ga.” Anẽ.

Iua initiri ikara inakari sãkiretxiti ikenakotakasaaki, ipatrãote apisatoõ ikapotoreẽkaua. Itxari iua: “Piãtaparoko. Ikinika pitxineirote nisikaiko,” itxari ipatrãotemoni.

Agueduo, mâkâ tâwaneim toenzepa kehoem adahulily. Aituo âzeguhoam idyly iwymâry enado. Eyam aguely: “Ytyendâlâ wao ikâ. Arâ kehoem ayedâ. Âdiempa wao iwânwânkâ. Epywaze lelâ urâ agâ ugondago” kely.

Uꞌar aꞌe awa upenàràg rehe uzar huwa rupi aꞌe kury, maꞌe henoz pà izupe aꞌe kury. — Hepuhareko katu pe nehe, eàro tuwe nehe, amonoꞌog putar neremetarer paw rupi nehe, newe hekuzar imono pà nehe, iꞌi izupe.

Haꞌe ramo hembiguai guenapyꞌã re oĩ reve ojerure: “Xerarõveꞌi ranhe, apagapa ꞌrã”, heꞌi.

Pida niɡ̶ijo niotagi ja yamaɡ̶atedini lokotidi lodoe niɡ̶ijo niotagodi, odaa ja dipokota, meeta, ‘Aliitatiwa, jedianoda idiwatawece ane inaalewetaɡ̶awa anigida noko.’

—A'ero gapyrive'ga ei gwerohopotarame: “Jiruvihavuhuro terenhimbaekwahivi ji rehe. A'ero po ti ji imondopava'javi itambere'ia nde ve nehẽ.” Nahã ga etehei gwuvihavuhu'ga pe g̃wenypy'anduruga ga pyri ndehe ko ji hohe javo, ei Jesus'ga.

Hã ra tóg ti mỹ jagy tĩ, kỹ tóg ti krẽm grĩnh ke kỹ ã jakrĩ tỹ jẽ mũ. Ti krẽm grĩnh ke kỹ tóg ti mỹ: “Senhor,” he mũ. “Ver isovãnh sĩ han, kajãm jé sóg (ke) mũ vãhã,” he tóg.

Upe-ma ramo upe hembigwái heta eterei oreve vaꞌe onhesũ gwetypyꞌã-rehe ojáry rovagwy-py. “Aníke nde poxy teĩ xe-vy. Ãy ndikatúiry apaga nde-vy. Emoĩ katu xe-vy arakaꞌe pa aju-ta apagapa hagwã nde-vy” heꞌi ojáry-pe.

Tai kia deòdu heka tatiowotimy resere kia iòlòko‑txi: —Waiòlòreny, txioinihe biwaraòkre ariòwynykre ibutumy.

—Oꞌwyriara ꞌga ꞌe renupawe, ꞌga wapyka wenupyꞌãu ꞌga rowase: “Ejemuaẽm te je ree. Erejeaei awi je ree. Tene je raꞌne. Tamepy ene ꞌjau”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau oree.

Nhym õ àpênhja arỳm õ bẽnjadjwỳr kabẽn man umaje parbê tỹm ne kõnkrão nhỹn aminêje kum, “Bẽnjadjwỳr, gop adjy amimar tô. Dja ba ĩ akubyn anhõ pi'ôk kaprĩ pãnh amã pi'ôk kaprĩ kunĩ ngã”, ane.

Mîrîrî taiya yeꞌnen, mîîkîrî ipoitîrî eꞌsekunkaꞌpî irawîrî. Moropai taꞌpîiya tepuru pîꞌ: “Uyepuru, maasa yeꞌmauya nîmîꞌpai man. Ayeꞌmauya pra wanî pepîn tîîse ayeꞌmauya tamîꞌnawîrî” taꞌpî ipoitîrîya.

Pa kãmãnat kopaxux hã' nãhã', tu' xat'ax tu' xak, pu mĩy hok, tu: “'Ũgmũn hã tot, nũy 'ũghip, 'ũ xa pago. Yã 'ãte tayũmak xohix xexka hã xa pagop-tup. Kaxĩy.

O'jẽg̃'aecõg̃cõg̃ cewap.— “Imẽnpuk,” io'e jekariwa be. “Oteida g̃uyjom soatei,” io'e kapikpik'ukat.

—Tii bä, ta taron nu paa me ta karom bahyy häng ta wë, ti mꞌ takꞌëp tabetsẽẽ ta hã. Hahỹỹ dꞌ ta kyyh: “Nayyw hẽ kawajꞌããn manä wë ỹỹ”, näng. “Magadaa bä, sahõnh hẽ kũt ỹỹ ỹ epꞌaak da a hã”, näng.

Nxa²ha¹te¹ in³jah³lai²na² sa²kxai³lu² ã³ka³ti³wxe³sxã³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: “Txa²hxi²kan¹jah¹lãi³. Ha³lo³kxi² yxaut3sã²nhẽ³li¹. Ye³jen¹tãu³su² ũ³yho³hi²txã³nxai³tã² whãi²na¹ ũ³yho³hi¹hxa³txa²ha¹tu¹wi¹.” Nxe³nũ²nhai¹.

Hoka ewakanehare hakaolise kakoa meholokoa haxekohase nahalakoa hoka axene: “Awa atyo hikaholawaka nokakoi, nabakatyaite hiso!” nexa.

Hari. Ka'da'di viaha kajo'atharari'aha ada kidihonai abono, biakava'isokonivini ida pavakari vihina kidigamo khama, bikanikhariaha: “Haria va'adi bana. Hari'a kaho bana, viahanokha kaho mahija kadajiniro-ra onaabosihahavivini.”

Iwaze atakta ipehakatsa iokeryk taekaratsa humo puruk puruk niy. Ipe niy:“O kapehakatsa kahumo tsikpokzitsikta! Ahyrizikbarasorokokta aokyrysaro ty ka abo nynyrezo my” niy.

Maꞌato miꞌi hawyi meremo weteweru hat tuwepỹꞌãtutuk morekuat ewa kape hawyi toꞌe — Atum yne wyti aru uiweteweru hap epe uikaꞌiwat e ehekatup porapꞌi pote atum wyti aru e haty wo.

Yane ipuyuké koéne neko ahinoêti nonékuke pátarauxa. Hara koéne: “Yokóseananu, kali kuxoo íxenuvo, vo'oku kóyeanemo mboréxopeopea uhá koêti ne orévenjopike” kíxoane.

Teeré ĩ'yâgɨ, da'rá ko'tegɨ wiôgɨ tiro ehâ ke'a, niîsami: “Wiôgɨ, yɨ'ɨ̂re pahá yã'a kureya. Yɨ'ɨ̂ wapa yeé pe'okɨ̃'ti”, niîsami.

Niptinshi mänuyüca puntanman un'ulacuycul: ‘¡Taytay, ama chaynu callaychu! ¡Alcaycallämay-ari! ¡Imanuypapis lluytaćh pägalläśhayqui!’ nicuyan.

Tawamhã õ hã tô tãma rob'madâ'â'wa hã aré, ma tô hi'rãtitõ tãma aime ĩpapara, tinhib'apito ma. Tawamhã te tiwi waptẽ, ãne: “Apito, a'â ĩ̱zapari ze na asimi'ẽ na. Zahadu uburé wa za aima wa'â, wa hã.” Ãne ma tô tãma siwaihu'u, aibâ hã.


—Mame nupunato typoetory tonese pata esemy a. Typynanohse ropa eya. Ynara tykase ynororo typoetory a, “Ywy roro epehmãko ase. Ytoko ropa. ‘Onepehmara rohxo hano,’ kara exiko,” tykase typoetory a pata esemy.

—Hãmri nhũm amnhĩ tã kuma nẽ kãm hkaprĩ nẽ. Hãmri nẽ kãm: “Tôe. Nà kot paj ã anhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Kot paj anhõ kõt kaxônh pa nẽ kumẽ ka mãmrĩ ma ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx apa.” Anẽ.

—Ininiã ipatrãote amonĩkari. “Kona ninirekaikaro nitxineirote pisikinino.” Ininiã auiritari isini.

— Tutuze olâ iwymâry, mâkâ tagâ tâwaneim âdy peba awyly. Aituo aguely: “Yagâ ogondago enanânehonze urâ. Yagâ tugondaguneba ise âmâ. Idâ lelâ” kely.

Upuhareko izar aꞌe. Aꞌe rupi heharaz wemetarer wi aꞌe. Omono kar aꞌe awa aꞌe wi uzewi aꞌe.

Haꞌe ramo ipatõ omboaxy vy omondouka rive, oreveague omboguepa.

Odaa niɡ̶ijo niotagodi eliodi me iwikode, odaa ja ixomaɡ̶ateetedice niɡ̶ijoa naalewe, codaa ikatice mopi.

—A'ero garuvihavuhu'ga ei ga pe: “Kiro ji nahenonha'javi embuhu itambere'ia jave'yma,” ei ga ojipyrive'ga pe ga porogwetyga, ei Jesus'ga.—Ojipe'g̃a pe ojipyrive'g̃a pe ga ei: “Taperohoa'javi ti ga,” ei ga g̃a pe, ei Jesus'ga imombe'gwovo.

Kỹ ti patrão tóg ti jagãgtãn mũ sir, ã camarada ti, kỹ tóg ti tovãnh mũ. Ti mỹ tóg ti név(e) tỹ tũꞌ he mũ. “Ha tĩg, jatun mỹ,” he tóg mũ sir.

—Upéi ijáry oiporiahuvereko-ma íxupe. Ohexakwaa rei-ma íxupe. Ireveha oheja rei. Nombopagái íxupe oiporiahuvereko-gwi íxupe.

Tai tahe iòlò riwotòenyre aõma ixinahykylemy ritusanyre.

—Aꞌeramũ ꞌwyriara ꞌga ajemuaẽma ꞌga ree. Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ꞌga upe: “Ajemuaẽm je ene ree. Aꞌeramũ je tejeaꞌaruꞌjaweꞌemamũ temepyeꞌem are. Ere ewau”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Nhym bẽnjadjwỳrja arỳm kum õ àpênhja kaprĩ: ne kum, “Aje, jakam dja ga imã o pãnh kêt. Arỳm ba maro aknon akam ingryk kêt”, anen arỳm kum ire nhym kato.

Mîrîrî taiya yeꞌnen, mîîkîrî tîpoitîrî eraꞌmaꞌpî itepuruya tîꞌnokoꞌpî pe saꞌne. Mîrîrî yeꞌnen taꞌpîiya tîpoitîrî pîꞌ: “Îꞌ waniꞌ pra man, tîwî natîpamîi uurî kîseꞌmai”, taꞌpîiya ipîꞌ. Moropai attîtoꞌpe taꞌpî itepuruya tîîpiapai.

—Ha' xat'ax te kãmãnat kuxa ka', tu te ta nemẽn'ax yõg tayũmak xaxogãhã', ha' mõg,

Kapikpik'ukat a'õ buye, cekariwa itabotaidabotbot o'e cekay.— “Eaweroaptei eg̃ũm g̃u juy owebe,” cekariwa o'e cebe. “Pũg̃ em tak ka'ũma,” io'e kapikpik'ukat pe.— “Xipat cĩcãat ẽn,” io'e kapikpik'ukat.

Ti ta kariw nꞌaa tꞌyyd mehĩĩn kän. Ti tabawug hõm sahõnh hẽ ta kũũt, ti mꞌ tabanoo baad tabahõm hyb nꞌaa.

Nxe³te²kxa³ya̱n³tu̱³ a²wa³kxẽn³yah³lai²na² sa²kxai³lu² ĩ³yan³ta³kxi²nha²sxã³ ũ³yho³hi²txã³nxai³tã² a²yxo²ha³kxa¹ ne³wã²na³nũ²nhai¹. Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² in³txai²na² ã³wa²sut1sxã³ ĩ³xi²nũ²nhai¹.

Nexa hoka exekohase airakoaneharetene hoka emaiyareheta ekotane hoka halakisene hoka xaneheta.

Ka'da'dia bikamithahi ida athi, va'ora nakaidivamaniha, bini'aha: “Ira oakariakaki bana ho. Ona'biraki bana ida jiniro karaho inaabosiriki kapapirani, hora inaabosijanaria kaimoni. Ba ajihi'a.”

Iwaze ipehakatsa ana harere ziwabyze imypokzitsi zumu. Atahi: “Okyrysaro ty kabo tysizotyk iwatatu mahani ziky” niy.

Miꞌi hawyi sig morekuat tikyꞌe kahato temiit hawyi — Pyno atiwaure raꞌyn eweteweru uhepiat hap e. Koitywy yt kat i poꞌog naꞌyn eweteweru hap uikai e. Katupono atihep yne raꞌyn e weteweru hap uimiwan myi e.

—Yane yupihovó koéne kóseanayea pátarauxa neko ahínoe. Yane pahúkoane pihópea koane ákoyeane káperaxapa neko orévexoake.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, a'tîro weesamí. Kɨ̃ɨ̂re pahá yã'agɨ, kɨ̃ɨ̂ wapa moó'kere akobohó, kɨ̃ɨ̂re du'úkã'sami.

Niptinshi mandacüca llaquipaycul: ‘Jinaña lluy cachun. Jawcallaña licuy’ nil pampachaycula.

— Tawamhã ĩsib'apito hã ma tô ãma aiwamri, ĩmreme na. Taha wa, ma tô tãma sisisi apâ, õne haré nomro da, te te tãma sõmri tõ da. Õne haré ma duré satõ oto, apâ morĩ da.


Mame mokyro tutũtase ropa tãkye, onepehmapopyra tosẽ toehse exiryke. Yrome toytory ropahtao imepỹ tonese eya, topehmara exikety roropa tonese. Mame ynara tykase ynororo eya, “Otara ahtao jepehmãko mah?” tykase eya rahkene. Tuhke pyra inepehmary kynexine repe, pitiko rokene. Yrome esenary poko tapoise eya topehmara exiryke. Tosenakorõkorõmase eya epehpyry sato a jehno toehse toexiryke. “Axĩke kuepehmako emero porehme,” tykase ynororo eya.

Nhũm ã kãm kapẽr anẽ nhũm kuma nẽ hkĩnh nẽ. Hãmri nẽ ma tẽ nẽ kato nẽ ixkre kapem pôristi hõ pumu. Na pre ra kêp kàxpore hkwỳ ho grire nẽ ho ĩpresta nhũm kato nẽ omu. Hãmri nẽ hwỳr tẽ nẽ amnhĩ kĩnhã õkre hã kumỳ nẽ kãm: “Kwa tokyx akupỹm ate ixpê kàxpore ho ĩpresta pãnhã inhmã agõ.” Anẽ.

—Ininiã sipe itxa. Iua nitiritxi mitxi sikapekaro txineiro iua inakito seĩ ota ãti ipatrãote nitirimoni. Poiãonoka oa txineiro. Iuasaaki, aapokomoni isikasaaki, aõkitari iua ãti nitiritxi ipatrãote nitiri. Imaĩkari inoakiã. “Uatxa pisikano nitxineirote,” itxari.

Aituo tâwaneim idâly. Târâpa âxigueybyem myani tataen-ho tagâ tugondagueim agâ oxiodyly. Âdiempa kulâ olâ myani mâkâ eagâ igondagu, cem moeda pratagueto lelâ. Aituo myani tataen-ho iwymy wâgâ nhawâdyly. Tingounkuly ume eyam aguely: “Iweâ lelâlâ kehoem iepywagâ” kely.

Oho aꞌe wi uzar wi kury. Wata mehe wexak amo awa pe rupi kury. — Erenewer ihewe, iꞌi wemixak kwer pe. Pixikaꞌi inewer haw. (Xo pitài ꞌar rehe imaꞌereko haw hekuzar zo). Upyhyk aꞌe awa iazuromo kury, uzuka eteaꞌi kury. — Tàritykaꞌi emuzewyr heremetarer ihewe nehe ty, iꞌi ahyahy izupe.

— Haꞌe gui haꞌe vaꞌe tembiguai oo vy peteĩ oirũ ojou cem ára repy eteꞌi ixupe oreve vaꞌe. Haꞌe vy ogueroꞌa vy ojyryvipy. Haꞌe vy aipoeꞌi: “Epagapa ke rerevea.”

Pida ijaaɡ̶ijo niɡ̶ijo niotagi naɡ̶a noditice, odaa ja dakapetege ica eledi liotagi inionigi-eliodi. Niɡ̶ijo eledi niotagi baɡ̶a dinaalewe onexaa onateciɡ̶idiwa beexotedi naaleweta niɡ̶ijo odoejegi niotagi anowidi naalewe. Pida dibatigi lotoinaɡ̶adi, odaa ja iligice, meeta, ‘Yokaaɡ̶edi adediani niɡ̶ijoa anadinaalewe!’

—Ndogwerohoa'javi g̃a ga a'ero. Kiro ga hoi g̃a hugwi ogwovo ojipe'ga repiaga gwuvihavuhu'gapyrive'ga repiaga – kiroki ga gweroho'ã ndahe'yiva'ea dez itambere'ia ga hugwi tuhẽ imondoa'jave'yma ga pe. Opyhygahy ga ga juvyga. Kiro ga ei ga pe: “Embuhura'ja ji ve itambere'ia – kiroki nde ereroho'ã ji hugwi ikwehe,” ei ga ga pe, ei Jesus'ga imombe'gwovo.

Kỹ ti camarada ẽn tóg tĩ mũ sir. Kỹ tóg ã mré camarada ũ vég mũ sir. Ti ki tóg név(e) sĩ jẽ, cruzeiro pir mỹr. Kỹ tóg ti mãg mũ sir. Ti nunh kã tóg ti kãgũg mũ, kỹ tóg ti mỹ: “inh mỹ kajãm, ã név(e) ti,” he mũ, ũn név(e) mág ja ẽn ti, ũ tỹ ã mỹ név(e) sĩ ẽn mỹ.

Osẽ rire ojáry ha-gwi, upe hembigwái otopa oirũ mixĩmi plata-rehe oreve vaꞌe íxupe. Ojyryvirunga íxupe, ombovava vava íxupe ijajuꞌy-rehe omoingo asy-vy. “Emeꞌẽ mani katu, emeꞌẽ mani katu erereveha repy” heꞌi oirũ-pe.

Tai tahe kia hãbu he rare kia urihimyò tamy radevenymyhỹò heka rexinohõtidỹỹnyre. Tai tahe hãbu lòtikile rimyre. Rierenymy resere ribòtòrarytxynyre: —Bidiwaòwynykre kỹnyhe wijityhyle.

Aꞌerauwe imepyareꞌema ꞌga awau uẽma ꞌga rog awi. Awaw ipe ꞌga opytuna ꞌga amũ rowosõu. Inãinãnĩꞌĩ agawewi ꞌga pytuna ꞌga ꞌga mepyaweꞌem raiꞌi. Aꞌetea ꞌga ꞌga ajueꞌopyyk ꞌga majaetyetyka: “Ere je mepyau ꞌawamũ”, ꞌjau ꞌga ojeꞌega moywyrafena ꞌga upe.

Kute õ bẽnjadjwỳrbê pi'ôk kaprĩ ra:xo biknor ja katon arỳm ro'ã àpênh'õ jabej. Amrẽbê ro'ã ar baja jabej. Bẽnjadjwỳr nhõ àpênh ja ne amrẽbê ro'ã àpênh jamã pi'ôk kaprĩ ngrire kubê 100bit ngã nhym kum kubyn ar o ba. Nãm ro'ã àpênhja jabe:j ne arỳm kum kato. Kum katon arỳm mut 'amỳn õkreny janên kum, “Aje imã pi'ôk kaprĩo abaja on akubyn imã angã”, ane.

Tîkaraiwarî piapai tuutî pe, tiaron warayoꞌ, tepuru pia esenyakaꞌmaꞌpî eporîꞌpîiya. Mîîkîrî saꞌne wanîꞌpî iipia itarumaiꞌpî pe. Mîîkîrî wanîꞌpî mararî epeꞌmîra iipia 300 kaisarî. Mîîkîrî saꞌne yapisîꞌpîiya iꞌmî pîꞌ yapisîꞌpîiya. Moropai taꞌpîiya ipîꞌ: “Uupia epeꞌmîra aweꞌtoꞌ yeꞌmakî tarîpai”, taꞌpîiya ipîꞌ.

pa kãmãnat nõy pẽnãhã', 'ĩhã' mõg, ha ta nemẽn tayũmak kutõgnãg te 10 'ũnõy pu', yĩ' nõy mãykox mũg, tu' nuhuk, tu: “Hõnhã 'ã' pago. 'Ãte hõnhã yãy yõg tayũmak putup!” Kaxĩy.

— O'ju. Kapikpik'ukat o'ju jebureyũ kay- -kapikpik'ukayũ kay. Dao ma o'topabijuk jekapikap peayũ. Pũg̃ ma ceaweroap 100 dinheiro osunuy. Yopĩt ma dinheiro osunuy. O'jat jebure yag̃obu eju.— G̃ebuje o'yag̃obuaha.— “Eaweroap owebe eteida,” io'e.

—Ti ta karom anyyh ta kariw nꞌaa tób bä naa. Tamahõm me takataa ta da hadoo do see ta wë kũũt näng doo. 100 moweed its ta kũũt. Ti tamaso däk ta da hadoo doo, ta garagoor gamaso däk, ti taky hadoo: “Nayyw hẽ mepaag a kũũt!”, näng.

Nxa²ha¹te¹ in³jah³lai²li² ã³wa²sut1sxã³ ĩ³xi²tãu³a² in³txa² ã̱³xai²na² ĩ³ne³khau²hain¹nũ²nhai¹. A²nxe³jah¹lai²na² sa²kxai³lu² in³txa² ã̱³xai²na² sa²kxai³lu² nxe³te²hxi²ka² ũ³yho³hi²txã³nxa² jũ¹txã³nxa² so¹lxi³ txã³nxãi²na² a²kxã³nxa² kwa²sa²so¹kxi²nũ²nhai¹. Jã¹nxe³tãu³a² in³txa² a²wi¹lhĩ¹nãn¹jah¹lai²na² ĩ³xa̱n³txi³sxã³ in³txa² ã̱³xai²na² wxa²yxe²ta³ta³ki³sxã³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: “Ũ³yho³hi²txã³nxa² kwa²sa²so¹kxi²san¹txã³nxai³tã² hĩ¹na² ũ³hũ¹sẽ¹li¹.” Nxe³nyha¹nũ²nhai¹.

— Hikoaheta enonita hoka ahalakoatya hahinaehare hakitere kakoa hoka hatyo kakotanetene 100-hokose olo hoka otoka hatyo hahinaehare ekoloako hoka xalawasekoatene hoka nehena ihiye: “Hikakotanetere natyo habakahena!” nexa.

Oniaroa, ajihi'aha ada honai abono, bikaragarari'aha ada kidibadani-ra vaipohivini naabosi'iarina hiki. Jiniro pa'itxi oamani ida binaabosi'iarija kidiania. Oniani ida kanabidi biagathivini hija, sa'a kakhanamisikia biradihadihavini hija. Bini'aha: “Kodijiniro hora inaabosi'iaravini hikia, hora naabosi bana.”

Iwaze maku zoihik. Niparakze usta itukta tsumuẽhĩtsa zihobyk. Atakta okyrysaro tsikaeni zuba ibo zisirezo. Iwaze isoik humo nizobatsik zisoikzyzyky. “Okyrysaro ty kabo tysizotyk kabo nynyty” niy.

Miꞌi hawyi weteweru hat toto raꞌyn morekuat yatypepyi hawyi wẽtup ok temiit toipuẽti yt iwato hin i weteweru hap wywo wẽtup eꞌat kapiat ipotpap hap ok tã yn iweteweru hap e. Miꞌi hawyi maꞌato totat raꞌyn topo wo hutꞌyp ete hawyi toꞌe haty wo — Etum no eweteweru hap uhepe e.

Pihopóne neko ahinoêti, tokononé koene ha'íne ko'ítukeyea orevéxoati kali póhuti séndu pe'u tiûketi. Yane kóperaxoane. Namú kíxeane ánu kotitínoati. “Peréxapana ne yorévexonuke” kíxoane.

Tohô weéka be'roakã wa'â, ãpí kɨ̃ɨ̂ me'rakɨ̃hɨ da'rá ko'tegɨre boka ehásami. Kɨ̃ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ̂re kã'roákã wapa moósami. Be'ró kɨ̃ɨ̂re wapa yeé dutigɨ ɨpɨ́tɨ wamɨ̂tahapɨ yẽ'êsami. “Mɨ'ɨ̂ wapa moósere wapa yeé bakeo'ya”, niîsami.

Chaypi yalulcul-pachash paytapis yanapä-masin ashllaylla mänucuśhancäwan tincülun. Paytash cuncapi chalaculcul: ‘¡Apuray, canallan illaynïta cutiycachimay!’ nil aysacuyan.

Tawamhã õ hã aibâ hã te oto mo. Morĩ wamhã, ma tô tisiré romhuri'wa hã sõpẽtẽ. Taha wi, ma tô duréihã rob'uiprazé misi bâtâ na dapawa'âbâzé hã waptẽ syry na, apito hawi ĩmorĩ wi. Tawamhã ĩsõwa're're te te tãma sõmri õ wa, ma tô ti'â, ĩbutu na awa'awi. Ĩbutu na te te tété sina, ma tô tiwi waptẽ, ãne: “Ma'ãpé ãhãna ĩ̱ma sõmri, zahadu ĩ̱ma ĩwa'âbâ õ hã.” Ãne te tiwi waptẽ.


—Mame tosekumuru po typorohse mokyro, mokyro ẽpataka. Ynara tykase ynororo eya, “Jesenakorõkorõmara exiko. Kurumekako ropa ajohpãme samo. Oepehmãko ro ase emero,” tykase ynororo eya.

Hãmri nhũm tee ri amnhĩ tã omu nẽ ra ham kot pahi kutã amnhĩ nhĩpêxta pyrà nẽ kutã hkõnkrã ho nhỹ nẽ kãm: “Kwa nà. Kwa ri ixto anhỹr kêt nẽ. Nà kot paj hpãnhã amã kugõ. Kwa ixkamã axukaprĩ nẽ hkêt wehe.”

—Ininiã imoianari kapotoreẽkaua iua apisatoõ. “Piãtaparoko. Ikinika pitxineirote nisikaiko,” itxari.

— Aituo myani eataen-ho âzeguhoam itybyem aguely: “Ytyendâlâ ikâ. Iwânwânkâ wao. Idânârâ kehoem agâ ugondago epywaze lelâ urâ” kely.

Naꞌe aꞌe awa uꞌar upenàràg rehe wapyk pà kury, uzeꞌeg pà izupe kury. — Hepuhareko katu pe nehe, eàro tuwe nehe. Amonoꞌog putar neremetarer paw rupi ihe nehe, newe imuzewyr pà ihe nehe, iꞌi izupe.

Haꞌe ramo irũ ipy yvyꞌiry oĩ vy aipoeꞌi ixupe: “Xerarõveꞌi ranhe, apagapa ꞌrã”, heꞌi.

Odaa niɡ̶ijo lokaaɡ̶edi ja yamaɡ̶atedini lokotidi, odaa ja dipokota, meeta, ‘Aliitatiwa, odaa icota me ɡ̶adediani idiodatawece ane inaalewetaɡ̶awa.’

—Ga g̃wenypy'anduru gapya pyri a'ero nde ji hohe javo. Kiro ga ehetei ga pe: “Terenhimbaekwahivi ji rehe. A'ero po ti ji imondopava'javi itambere'ia nde ve nehẽ,” ei ga ga pe, ei Jesus'ga imombe'gwovo.

Kỹ tóg ti krẽm grĩnh ke kỹ ã jakrĩ tỹ jẽ mũ. Kỹ tóg ti mỹ: “ver isovãnh, vãhã sóg kajãm kãn ke mũ ha,” he mũ.

—Upe-ma ramo gwetypyꞌã-rehe onhesũ upe hembigwái rovagwy-py: “Aníke nde poxy teĩ xe-vy. Ani erejapura eterei teĩ. Apagapa arã voi ko nde-vy” heꞌi oirũ-pe.

Tai tahe tatiowomy resere, rarybere: —Txiokre inihe ariòwynykre ibutulemy.

—Aꞌeramũ ꞌga pytuna ꞌga wapyka wenupyꞌãu ꞌga rowase: “Ejemuaẽm te je ree. Tene je raꞌne. Tamepypap ene ꞌjau”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau oree.

Nhym ro'ã àpênhja arỳm umaje parbê tỹm ne kõnkrão nhỹ. Nhỹn arỳm aminêje amijo a'uw ne kum, “Adjy amimar tô. Dja ba ĩ amã kunĩo pãnh”, ane.

Mîrîrî taiya yeꞌnen, mîîkîrî saꞌne eꞌsekunkaꞌpî irawîrî. Moropai taꞌpîiya mîîkîrî pîꞌ: “Maasa ayeꞌmauya nîmîꞌpai man. Yeꞌmatoꞌ ton eposauꞌya. Ayeꞌmauya pra wanî pepîn tamîꞌnawîrî ayeꞌmauya” taꞌpîiya.

—Ha' nõy te' kopaxux hã' nãhã', tu tu' xak, hu: “'Ũgmũn hã' tot, nũy 'ũghip, xa pago, yã 'ãte xa tayũmak xohix hã pagop-tup.” Kaxĩy

O'jẽg̃'aecõg̃cõg̃ cewap.— “Obure!” io'e. “Etabotaidabotbot okay,” io'e. “Õn soat oteida g̃uyjom- -weaweroap,” io'e jebure be.

—Ti ta taron nu paa me ta da hadoo do bahyy häng ta wë, ti takꞌëp tabetsẽẽ ta hã: “Nayyw hẽ kawajꞌããn manä wë ỹỹ”, näng. “Magadaa bä, sahõnh hẽ kũt ỹỹ ỹ epꞌaak da a hã”, näng.

Nxe³ha²kxai³lu¹ in³txa² ã̱³xai²na² wãn³txi³kxai³lu¹ ã³ka³ti³wxe³sxã³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: “Ha³lo³kxit1sã²nhẽ³li¹. Ye³jen¹na² ũ³yho³hi²txã³nxa² a²yxo²ha³kxa¹ ũ³yho³hi¹xi²nxa²ha¹tu¹wi¹.” Nxe³nũ²nhai¹.

Nexa hoka ihinaehare hakaolise kakoa meholokoa enahalakoa hoka axehenene: “Awa atyo hikaholawaka nokakoi, nabakatyaite hiso”, nexa.

Oniaroa, hoariha viaha kajo'atharari'aha ada jiniro pa'itxi-ra naabosiriki, bikanikharia'aha: “Hora va'adi bana. Hari'a kaho bana, viahanokha kaho mahija kadajiniro-ra onaabosivini.”

Kyze atakta okyrysaro tsikaeni zuba zisirezo iokeryk taekaratsa humo puruk puruk niy. Atahi:“Ahyrikbarasorokokta! Aokyrysaro ty abo nyny my” niy.

Miꞌi hawyi hemiit yi tote tuwepỹꞌãtutuk hawyi toꞌe — Mehĩ e ehekatup porapꞌi o hawyi atat aru yne uiweteweru hap hawyi atum yne aru epe mehĩ e.

—Yane ipuyuké kó'iyeane neko ha'íne nonékuke. Hara kíxoa: “Yokóseananu, kali kuxoo íxenuvo, vo'oku kóyeanemo mboréxopea ne orévenjopike” kíxoane.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ̂ weé'karo weeró noho kɨ̃ɨ̂ tiro ehâ ke'a, niîsami: “Yɨ'ɨ̂re pahá yã'a kureya. Mɨ'ɨ̂re wapa yeé pe'okɨ̃'ti”, niîsami.

Jinacuyaptinshi puntanman un'ulacuycul: ‘¡Ama chaynu caychu! ¡Alcaycallämay-ari! ¡Imanuypapis lluytaćh cutiycachilläśhayqui!’ nin.

— Tawamhã ĩsiré romhuri'wa ma tô hi'rãtitõ nhamra ĩpapara, te te tiwi rowaptẽrẽ da, ãne: “Ma'ãpé, ĩ̱zapari ze na a'â syry na. Wa za tô aima tisõ uburé, ĩsõwa're're.”


—Yrome mokyro omiry onetapỹ sã toehse, jehno toexiryke. Eya tõmapose ãpuruhpyry taka topehmara exiryke.

Anhỹr tã nom nhũm kuma nẽ ãm kuma nẽ hã amỹnê. Hã hkwỳjê mã amỹnê nẽ mẽ kãm: “E mẽ ma jahti ho tẽ nẽ haxà. Koja kot ixpê kàxpore ho ĩpresta pãnhã inhmã kugõ nẽ rĩ kormã kato nẽ rĩ amnhĩ pumu.” Anẽ. Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ ma o tẽ nẽ haxà.

—Txamari mitxiri nitiritxi: “!Niãtapaikaroko,” itxari. Ininiã kateiamoni ieretakakitãkari imoianari txineiro xika. “Ikinika nitxineirote pisikasaakiikanoko, pikatxakako,” itxari.

— En-hem kepa olâ myani. Tataen-ho nhadyly lelâ etadânehonze kadeia odaxi. “Tarâlâ ise âmâ, idânârâ yagâ ogondago mâempywadoem” kely.

Nuàro kwaw aꞌe. Umunehew kar zemunehew paw pe aꞌe.— Erepyta putar xe zemunehew paw pe nehe. Aze eremuzewyr heremetarer ihewe nehe, xo aꞌe mehe zo erepuner xe wi nehemaw rehe nehe, iꞌi izupe.

Haꞌe rami teĩ noendu potai. Haꞌe rami ꞌrãgue py oo vy omboty uka nhuã py orevea opagapa peve.

Pida ayemaa me ixomaɡ̶ateetedice, odaa ja yadeegi niɡ̶ijo lokaaɡ̶edi mani niwiloɡ̶onaɡ̶axi midiaaɡ̶i nigepaa yediatelogo ane naalewe.

—“Embuhu tuhẽ kiro ji ve,” ei ga ga pe, ei Jesus'ga.—A'ero ga ga rerohoi ga mondovo cadeia pype, ei Jesus'ga. “Cadeia pype po ti nde pytai nehẽ,” ei ga. “Nde imondopava'javame jate itambere'ia ji ve po ti nde hemi jugwi a'ero nehẽ,” ei ga ga pe, ei Jesus'ga.

Hã ra tóg mẽ jãvãnh nĩ. Kỹ tóg vẽse jafã kãtá ti fón mũ sir, ti tỹ ti mỹ kajãm jé, ti név(e) ti.

Ha ndoiporiahuverekovéi-ma íxupe. Omoĩ uka preso opagaha óra peve.

Tai tahe rirutyre ròtenawo‑ò idi riòtenyre. Riwotòenyreõhyyre.

—Aꞌere ꞌga ꞌi etee ꞌga upe: “Naani. Napoiri futari je ene wi”, ꞌjau etee ꞌga ꞌga upe, ꞌga monou imomoa moromunepawa pype. “Je mepyeꞌemamũ nereẽmi jui”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Nhym kute bẽnjadjwỳrbê pi'ôk kaprĩ kumexo biknorja arỳm ro'ã àpênhkam ngry:k ne. Ne kum kaprĩ kêt ne kum, “Kati. On dja ga imã kunĩo pãnh ne”, ane. Ne kam on krãkamngônhmã arẽ nhym me arỳm kabẽnkôt kubê ijê. Kute mebê ijê djàkam ãm ne o pãnhkambit katormã ne me kubê ijê. Nãm ã ro'ã àpênho ane. On kute kum õ pi'ôk kaprĩ ngrirebito pãnh kêtkam ã ro'ã àpênhjao ane.

Tîîse, inna îꞌ waniꞌ pra man, taiya pra mîîkîrî iipia epeꞌmîra aweꞌtoꞌ wanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen mîîkîrî yarîꞌpîiya amaꞌyeꞌkon atarakkantoꞌ yewîꞌ ta. Miarî yarakkamo yeꞌka pe taꞌpîiya: “Tarî akoꞌmankî uupia epeꞌmîra aweꞌtoꞌ yeꞌmaya pîkîrî”, taꞌpîiya ipîꞌ.

—Pap-tup nõg, tu' mõg, tu kanet hã mõ'tat, tu' kopa' xix, puyĩy tayũmak xohix hã pago.

— Ixe imẽnpit: “Ap!” io'e. “G̃axi ma õn cekay,” io'e.— “Iba'ore. Dinheiro kug̃ g̃u õn,” io'e.Imẽnpuye ibure daomũnmũnap'a be o'g̃uju.— “Eaweroap teida buje acã, ecejẽm,” io'e ibure.

—Tii bä, takꞌëp tabetsꞌẽẽ né paawä, dooh takarẽn bä tamaa newë bä ta da hadoo do etsẽẽ doo. Ti tamejũũ ta da hadoo do radawäts gëët hyb nꞌaa ta kũũt tabepꞌaak bä kä.

Nxe³yãn¹ta¹ in³txa² a²wi¹lhĩ¹nãn¹jah¹la² a²yen³kxi³khai³xa² ten³khaix1nxe³ha²kxai³ in³txa² ã̱³jah¹la² hxi²ki³nũ²la² sxi²ha² kan²thĩ³na² ã³na¹sã³wxe³si¹nũ²nhai¹, ũ³yho³hi²txã³nxa² ũ³hũ¹xi²si¹sãn²jau³su¹.

Nexa xakore hoka maisa tyakekota iniraene, hoka xane berexoako mokene ebakala hakotane kijiya.

“Iniani, jokoa ira onokharihi. Hora inaabosiravini mani ida cadeia ira obaivini hija bana. Hora inaabosiravini oadani, ihojaki bana i cadeia.” Niha ada ka'da'di kahonai abono jiniro karaho-ra naabosi'iariki.

“Batu! Abaka kaokyrysaro ty kabo nyny tsimy” niy. Iwaze okyrysarobyita hi sakyriukrẽnikitsa hurukwy bo zioktykyryk. Nyny zikybyikita pe:“Anaeze tutare. Kaokyrysaro ty kabo nyny tsimyze tu tsimyzoizo” niy.

— Yt rat e woropoꞌoro en mesup epyhik hap kape e eweteweru hap upi e. Miꞌi hawyi so tutum naꞌyn temiit suraraꞌin me ipyhik hamo.

—Itea ako kali kaha'á íxa. Yane kuríkoponoane ika'ákovokutike tukú koeti isúkopea neko orévexoake.

Kɨ̃ɨ̂ pe'e neê ɨatísami. Maatá kɨ̃ɨ̂re bu'îri da'rerí wi'ipɨ miáa, sõróo dutisami. “Kɨ̃ɨ̂ wapa yeé pe'okã'pɨ, du'u wĩróya”, niîsami.

Niptinpis pay'a mana uyalïtucuyculshi päganancama carsilcäman apaycächin.

— Tawamhã ãne te te tiwi waptẽrẽ nherẽ, te te ãma sazei õ di. Te te ãma sazei õ wa, ma tô dama ti'ru, da te sẽrẽ da, dazazéb 're. Rob'uiprazé hã te te tãma sõmri wapsi, te za dama ti'ru, apâ da te wazere da, dazazém hawi.


Mame moro eneryke tyya xine imehnõ erohketõ tãkye pyra toehse. Tosẽkõ zuruse toytose toto, pata esẽ zuruse. Emero tynenehpyrykõ tokarose eya.

—Hãmri nhũm hkwỳjaja tee ri mar o kuhê nhũm mẽ kêp ja omnuj nẽ nhũm mẽ pahi hwỳr agjê nẽ kãm harẽ.

Ikara inakari ene apanakini iua patrão nitiriakori kenakotakasaaki, ninoa naiataua. Ininiã isana ipatrãotemonina. Isãpiretarina initiri iokanatiniri ãti initiri kateiamoni.

Tataen-ho nityembyra kehoem aidyly tâense myani akaemo eagonro modo. Tientuo, mâkâ tataen-ho aienibyry izepa tâisemo myani. Aituo myani nhegatulymo tywymâryam.

Amogwer tuwihaw hemiruzeꞌeg wexak nezewe haw aꞌe wà. Wikwahy hexak mehe wà. Umumeꞌu paw oho uwihaw pe wà, uzar pe wà.

— Haꞌe rami joguereko axy rã irũ kuery oexa vy iporiaupa okuapy. Opatõa py jogueraa vy omombeꞌu oiko vaꞌekue haꞌe javi.

Niɡ̶ijo noɡ̶onadi eletidi niotaka niɡ̶ida niciagi, eliodi me agecaɡ̶alodipi, odaa jiɡ̶igotibeci oyeloɡ̶odita niotagodi, inionigi-eliodi.

—G̃anduvihavuhu'gapyrive'g̃a hepiagi ga okote'varuhurame ga pe. Ndovy'ari g̃a ga repiaga. A'ero g̃a hoi gwuvihavuhu'ga pyri imombe'upava, ei Jesus'ga.

Hã ra ti mré camarada ũ ag vỹ vég mũ, kỹ tóg ag mỹ e tĩ. Kỹ ag tóg ãjag patrão mỹ tó kãn mũ sir, ti tỹ nén han mũ ti.

Ha outro hembigwái kwéry katu hexaháry voi. Omboasy eterei hembiapokwe. Oho omombeꞌu ojáry-pe entéro ojapo vaꞌekwe.

Itxeredu mahãdu heka rabedewore tai tahe ibutumy relyyre iòlòko.

—ꞌWyriara ꞌga poirũ ꞌgã ꞌga resaka. Aꞌeramũ ꞌgã awau ꞌga momeꞌwau oꞌwyriara ꞌga upe. “Ene ꞌã erejemuaẽm agawewi ꞌga ree. Aꞌetea ꞌga najemuaẽmi opytuna ꞌga ree”, ꞌjau ꞌgã imomeꞌwau oꞌwyriara ꞌga upe.

Nhym kam amũ bẽnjadjwỳr nhõ àpênh kwỳ 'õdjwỳ arỳm 'ã omũn kam ar arỳm kam kaprĩ:re ne. Ukaprĩ kêtkam arỳm kam kaprĩ:re ne. Ne kam bẽnjadjwỳr'ỳr tẽn arỳm prĩne kum 'ã ajarẽ. Õ àpênhja kute kubê pi'ôk kaprĩ kumexo biknorja'ã kum ajarẽ. Ukaprĩ kêt'ã kum ajarẽ.

Tîîse mîrîrî warantî mîîkîrîya ikupî eraꞌmaꞌpî tiaronkon itepuru poitîrîtononya. Inkamoro enaꞌpî yairî maꞌre mararî pra, mîrîrî eraꞌma tîuyaꞌnîkon yeꞌnen. Tarîpai mîrîrî ekaremeꞌse toꞌ erepamîꞌpî tepurukon pia. Moropai mîrîrî ekaremekîꞌpî toꞌya ipîꞌ.

Ha ta kãmãnat xop te' pẽnãhã', tup-tup nõg, tu' gãy, hu tik te' xat'ax ha' mõg, tu tu' xuktux,

Warara'acat kapikpik'ukayũ itakoma ip o'e jebure awẽg̃ cocom pima.— G̃ebuje ip jeipi kukukat pe o'ju. Soat o'g̃uwẽn ip jeipi kukukat pe — io'e Jesus.

Ti takꞌëp häj nꞌaa wahë nꞌaa karom wób rahꞌyy kawajꞌããn bong nyy da ta ti karom badꞌoo ta da hadoo do wë rabahapäh bä. Tii bä rabahõm kän sa kariw nꞌaa wë, ti ramaherꞌoot ta ti karom ky nꞌaa.

Nxa²ha¹te¹ a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xai²na² ju¹tai²na² ĩ²kxain¹nũ²la² ĩ³yan³ta³kxai¹nha²kxai³ ha³lo²a² wa³kxẽn³yah³la² ĩ³hen³txain¹nũ²nhai¹.

Hatyaoseta haiyaharenai wakaharenai waiyaha nikare tyaohenere hoka maisa waiyeta ihiyeha hoka xane xakaihahene haxekohaseha hiye.

Oniaroa, vakadika'da'di kahonai abono vahoariha vanoki'iki ida vaipohina hoariha-ra nahojavini, vakaihamahi'aha, vakadika'da'di kania avikha'aha, vakanamoni'aha hoariha kabadani hikia.

Kyze ipehakatsa ustsa tsumuẽhĩtsitsa maku itukta zipehahik sakyriukrẽnikitsa hurukwy bo okyrysaro tsikaeni humo zuba iktsa niahaze tahakyrikinaha. Iwaze sipehakatsa bo niaha. Hawa ja nyny zikybyikita soho ibo nipamykysokonaha.

Miꞌi pote iraniaꞌin morekuat emiitꞌin iꞌatupyꞌahak kahato tukupteꞌen hawyi — Yt naku i kahato tutunug temiit ete iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi so tuwat raꞌyn morekuat kape henoi hamo e.

Enepohikone po'i ahinoêti ha'íne ko'ítukeyea, noixoâne neko koekúti, yupíhova ikótivexea isóneuke. Úkeane pihohíko éto'okoponea ne pátarauxa. Uhá kíxoa koyúhoinoa ne koekúti.

Be'ró ãpêrã da'rá ko'terã kɨ̃ɨ̂ tohô weesére ĩ'yârã, neê tɨ'sâtisama. Tohô weérã naâ wiôgɨpɨre teeré werê pe'okã'sama.

Cay pasaśhanta licä yanapä-masincunash allicta rabyälälil mandacücäman pasaculcäla willaycälimü.

Tawamhã ĩsiré rob'madâ'â'wa norĩ hã ma tô ĩwasu'u hã wapari za'ra, te te dama ĩ'ru na hã da te sẽrẽ da, dazazéb 're. Te te wapari za'ra wamhã, ma tô sada tihâimana za'ra. Ma tô duré ai'aba'ré, tinhib'apito ma, te te siwi wasu'u da.