Mame imepyny a oẽpatapihmorykohtao, osetoro osẽpatapihmopotoko eya. Oupõkõ tapoise ahtao imepyny a, ometỹkõ roropa ekarotoko eya.

—Nẽ koja mẽhõ anhĩnep akura ka ãm omu nẽ tanhmã amnhĩ tã ho hkêt nẽ. Te ate kãm ihkjê pẽr nhũm kot ihkjê kamã akuranh pyràk o amnhĩ nhĩpêx nhũm ja amã mex nẽ. No kêr ka mẽ amnhĩ tã tanhmã mẽ ho hkêt nẽ.—Nẽ koja mẽhõ apê anhĩnôhkà py ka tanhmã hã kãm nẽ hkêt nẽ. Kwãr mãmrĩ apê kupy. Ka mããnẽn te ate kry pê anhĩnôhkà hpakà ry jagjênh xwỳnhta anhĩnôhkà hkôt kãm õr pyràk o hipêx. Nom kamã agryk kãm kãm õr kêt nẽ.

Kãkiti aritiniãi pikakota, ipinimoni pikakota iuaĩkana pisikana. Kãkiti anikiniãri pimãka õtanominari, pauiritari iua pimãka kauanata apaka anikini.

Mâjiwapagainhoduomo, tâpeânzeba itaungâ. MYRYK itaungâ, iladune âwapagain-homoem lâpylâ. Âgamizary âzemagazeoduomo, tâwâlâ âwalitoru nadâ lâpylâ.

Aze amo ukwar penetuape rehe nehe, tuwe ukwar inugwer rehe nehe no, peze izupe nehe. Aze amo weraha pekamir puhuz maꞌe pewi nehe, pemono amo pekamir izupe nehe.

Amongue pendova pete rã perova hovai re ju oipete aguã. Amongue pendeparito oipeꞌa rã penekamixa avi ꞌrã peraa uka.

Nigica ane yabaketigi ɡ̶adajice, ajicita naɡ̶ani eledi ɡ̶adajice maɡ̶aɡ̶a yabake. (Me ikeeni me diɡ̶ica ɡ̶adelaɡ̶atema.) Nigica ane dibata ɡ̶anicaapa ajici codaa me ɡ̶anoecaɡ̶axi.

—Po ojipe'ga kwari nderetyvapea rehe, a'ero ti ejirova ga pe tokwa ti ga ojipea rehe no javo jiretyvapea rehe javo. Po ojipe'ga hekyi ndepaletó nde hugwi, a'ero na ga hekyi ojipea ndecamisa nde hugwi no, ei Jesus'ga.

Ũ ag tỹ ãjag jamẽ ki tãnh kỹ ag mỹ ãjag jamẽ ũ ti ven nĩ gé, ag tỹ ãjag mỹ ki tãnh jé gé. Ũ ag tỹ ãjag capa mãn sór mũ ẽn ag mỹ ãjag camisa nĩm nĩ gé.

Ha nde rova pete ramo, ejerova joty íxugwi emeꞌẽ joty íxupe nde rova rovái nde rova pete jevy hagwã. Ha oipeꞌa ramo ndéhegwi nde kamisa, eheja joty togweraha nde ao joꞌa reheve.

Aòsỹny‑ribi anahatenykeki iyre‑ribi iwyòdỹỹmy tamy bexirahòreke. Inyõ atyky riwykeki tule tamy arahana biwahinyke.

ꞌGa amũ nipo pẽnetywape nupãu. Aꞌeramũ ki pejejetywape nupãnamũ perowag etee pejejetywape owajara ꞌga upe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —ꞌGa amũ nipo pẽnaity poakuwuu rerawau pẽ nui. Aꞌere kasi pẽnea ee ne. Tene ki ꞌga erooi pẽneteyrũa nanẽ nũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Gêdja me'õ ar ajõ nhinebê kurwa ga 'ỳr akẽx gê aktã anhinebê kurwa. Gêdja me'õ ar ajõbê inôkà by ga tu kum kanga. Nhym ajte akà 'õ'ã ajwỳ ga ajte akà 'õdjwỳ byn kôt kum angã.

—Aꞌkî, anîꞌya ayenpataꞌmo ya, mîîkîrî paꞌtîya kîsuwai. Tîîse iratai winî eraꞌtîkî apaꞌtîtoꞌpeiya inîꞌrî. Moropai anîꞌya ayaꞌsan yarîꞌpî ya, tîwî nîsi, inîꞌ panpîꞌ apon anapai tîwanî ya, yaatoꞌpeiya.

Tik 'ũm te 'ãpayĩn kix, 'apu tux hok pu 'ãpayĩnnag nãg nõy kix kamah, ha tik 'ũm te 'õg kãmĩn xut, 'ãpu' tux hok pu 'õg kayak xut nũy paxmõg kamah.

— Pũg̃ kadi warara'acat pe eydopaoka buje, epeyaoka g̃u juy. Ãg̃ puk wara'at kadi jeydopaoka. Warara'acat pe eyekabek pu buje, ãg̃ cuy eyekamixa dak ju'uk.

—Õm rapa ewyh bä manu mebyng hyb nꞌaa paawä, mamabaaj manäh. Manꞌoo a ta pa sꞌee hẽnh rabewyyh hyb nꞌaa. A hatsë a hã hadäk do rado hõm bä, na ramahũũm a saroor na-ããj hẽ.

Te²yã¹nxe³sxã³ wxa²ne³su²nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²ne³ha³tih³nãu³a² ã³na̱³wa³ti̱³tũ¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Wxa²wã²la²ka³lo³a² wi²kxi²nhãn¹ka³lo³a² kãi³kxi¹nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²ha³la³sẽ³nãn¹ka³lo³a² a³lxi²yah³lxi³txa³hẽ¹li¹.

Maika hatya mokohena hiso hitanakoli hiye hoka hehaika enomana hamaniya mokotya tehitiya maheta. Maika hatya kolahena himanase hoka maika kotare kolatya ekatyahexete tehitiya.

Ija'ari i'ba'dani-ra kapatahi, iva'aha oni pitanija jaboni-ra kapatavini. Ija'aria bisaarihi ida kadakarahobi, iva'aha bana jaboni ida kadamakari-ra avikhavini.

— Aty paokpyk zeka usta taba kino niwatihi tsimy. Aty akpyzazawy pibok zeka asuk humo niwatihi nyny taha. Iwa zeka wasani tsimykara.

Waku watiꞌatukyꞌe aimaꞌat haria yt naku i watuꞌuka aiwuꞌuka teran haria wywo e. Karãpeĩ ahewanĩkap ahowapetek hawyi waku watoꞌe tope — Waku kokai i ro uhowapetek uhyt mana waku watoꞌe ahowapetek hat pe e. Karãpe ahewanĩkap aipohari aheꞌyni ete waku watum ahesokpe koꞌi tope ahewanĩkap kyꞌe hap moherep hamo are e.

Áva ipusóhovoxopiti, síkeanemaka ipúsokea poixô'oke. Koane áva hu'uxópiti keápana, síkeane omópeamaka ripíno.

Ni'kɨ́ mɨ'ɨ̂re ni'kâ pã're diâpoapɨ paakã́, apé pã're pe'ere mahâmi nɨ'ka, paâ dutiya taha. No'ó ni'kɨ́ mɨ'ɨ yaró su'tîro bu'ikãharore e'makã́, mɨ'ɨ yaá camisa kẽ'rare tuu weé o'oya.

Ñatac cäraćhu lapyaśhuptiquipis, juc-lädu cärayquitapis camaycuy. Pipis punchuyquita waycaśhuptiqui'a, camisayquitapis uśhtipaycuy.

Ai'u'rata wi, da te 're aihâ za'ra wa'aba mono wamhã, dama ãma 're wa'rãmi za'ra wa'aba mono õ di za. Taré te za 're aipizari za'ra wa'aba mo, ai'u'rata amo niwĩ, da te 're aihâ za'ra wa'aba mono da. Duré asi'ubuzé hã da te aiwi 're waibui wa'aba mono wamhã, dawi 're sawi za'ra wa'aba mono õ di za, asõ'utu'u zama, da te aiwi 're waibui wa'aba mono da.


“Okyryrykõ se ase,” karyhtao imehnomo a oya xine, ekarotoko rokẽ eya xine. Mame okyryrykõ tarose axĩtao rokẽ ahtao imehnomo a moro onupuxihkara ropa ehtoko.

—Nẽ koja mẽhõ kêp amrakati kumrẽx nẽ awỳr tẽ nẽ mẽmoj tã awỳ. Ka anhõ mẽmoj japêr nẽ mãmrĩ kãm mẽmoj gõ. Kêp anhõxỳ hkêt kamã kãm mẽmoj gõ. Rỳ koja mẽhõ apê mẽmoj to ahkĩ ka axàhkurê hkêt nẽ. Nẽ tanhmã hã ho hkêt nẽ.

Pitii amanaãkarimoni pisika inirekakiti. Kãkiti anikiniãri pitii, !pamanaãpiri iuaĩkana imikanapiriiniri.

Âyanmo âdylâ ekanibyryram âunduwâtaungâ. Ânguylâ âsejiguy nhemagazeduo, “Epywagâne” tâkezeba itaungâ.

Aze amo wenoz maꞌe peme nehe, pemono izupe nehe. Aze upyhyk pemaꞌe heraha pewi nehe, pemuzewyr kar zo izupe nehe.

Pemeꞌẽ ꞌrã pẽvy ojerure vaꞌe haꞌe javi pe. Amongue penembaꞌe ogueraa ramo ndaꞌevei “Emeꞌẽ ju” peje aguã.

Idioka limedi medianitiwaji niɡ̶ina ane dipokotaɡ̶awa ganigica. Codaa niɡ̶ina ane dibata ganigidi ane ɡ̶anebi, jiniɡ̶ipoki doɡ̶oyopilaɡ̶aditaɡ̶awa.

Po ojipe'ga ei nde ve embuhu ji ve javo, a'ero ti emondo ga pe. Po ojipe'ga ipyhygahyi ndeapoa nde hugwi, a'ero ti terei ga pe embuhura'ja ti jiapoa ji ve javo.

Ũ ag tỹ ãjag mỹ nén ũ to: “inh mỹ nĩm,” he kỹ ag mỹ nĩmnĩ. Ũ ag tỹ ãjag tỹ nén ũ mãn kỹ ag mỹ: “inh mỹ isũ nĩm,” he tũg nĩ.

Nde-vy ojerure vaꞌe-pe emeꞌẽ hemimbota. Ha ogweraha ramo ndéhegwi ne mbaꞌe ani erejerureve teĩ joty ne mbaꞌekwe-rehe.

Iwese aõtxiu aõna inyõ adee rexitòenykeki, tamy biwahinyke ixyby iribi iwydykõkemy.

—“Mamaꞌe mũ emut jee”, pejejeupe ꞌga amũ ꞌeramũ imonou etee futat ꞌga upe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —ꞌGa amũ nipo pẽkaraemã pyyka erawau pẽ nui. Aꞌere kasi “peꞌje imua jee nũ”, peꞌje ꞌgã nupe ne, pejejeꞌegayau ne.

Gêdja me'õ mỳjja 'ã ajwỳ ga tu kum kanga. Gêdja me'õ abê anhõ mỳjja 'õ by ga tu kum kangakumrẽx. Kwãrĩk wãnh ga akubyn 'ã 'wỳr kêt.

Îꞌ rî esatî anîꞌya ya, iipia itîîkî. Tiaronya îꞌ rî ayemanne moꞌkaꞌpî ya, kîsinaꞌpoi iipiapai. Mîrîrî yeꞌka pe ikuꞌtî tîwîrî apîꞌnîkon mîrîrî kuꞌnenan yarakkîrî.

Tik 'ũm te 'ãxak pu hãpxop 'ũm hok hõm, 'ãpu, tu' hõm, ha tik te 'õg hãpxop xut, 'ãpu' tux hok pu' xut, yĩy putpu' xak hok 'õg hãpxop.

Eyxewi iojuy buje, epeg̃ũm cuy soat pe. Warara'acat pe darem eybubut pu buje, “Obubut cuy epetujupit okay,” i'ũmg̃u juy epe'e cebe ip.

Manꞌoo a hã retsẽẽ doo. A ma rado hõm bä, mamejõ manä ragabaanh.

Te²yã¹nxe³sxã³ wxa²yen³kxa² yxo²kwa̱in³kxi¹nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ ũ³hũ¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ũ³hũ¹xi¹nx2ti³si¹hain¹jau³su² ĩ³ye³kxain¹yah³lxi³txa³hẽ¹li¹.

Hatyatere ana hisehena, xoalinihare axehena hiso hoka. Exahe maika hatya kolahena hixiyehare hoka awa atyo haxehetene.

Ija'aria bikanikhariahi ida kadanahina, ino'a bana. Kadanahina-ra saariha, hari'a kadanahina joini-ra kanikharia.

Ba zikakyri aty ape:“ka bo ja” my zeka ibo nyny tsimy. Aty anamy piakse zeka ba kabo tyzisizokta tsimy wasani tsimaha.

Iꞌewyte karãpe wẽtup ok hẽtup kat ahekat kat ahekat ahepe miꞌi hat pe waku watum imikyꞌesat ewy e. Iꞌewyte karãpe ahewanĩkaptia aheroꞌok ahekat koꞌi miꞌi hawyi yt naku i — Eterut i ro emieroꞌok uhyt mana watoꞌe. Yt naku i aipohari ahekat etiat hat kaipyi wateraꞌaipok e.

Heú koeti epemópiti ítikevo, peréxa. Koane áva veyoti ítikevo, hako hi'ixópa.

Niî pe'tirã mɨsâre sẽrirã́re o'ôya. No'ó mɨsa yeére miáakã, “Wiaápa”, niîtikã'ya.

Mayanpis mañaculcäśhuptiqui'a uycäliy. Mayanpis pishipacü ‘uycamay’ nishuptiqui'a uycul amaña ‘cutiycachimay’ niyaychu. Apacuchunñari.

Marĩ hã da te aiwi 're waptẽrẽ za'ra wa'aba mono wamhã, te za dama 're ĩsõmri za'ra wa'aba mo. Ãté ni'wa hã te za asibro hã aiwi âri 'wa. Tawamhã sô aihârâ õ di za, apâ te te aima sõmri da.


Kure rokẽ orirykõ se matose imehnomo a. Naeroro imehnõ kure rokẽ tyritoko roropa, kure orirykõ se oehtohkõ sã imehnomo a.

Mẽ piitã mẽ kot tãm mẽ anhĩpêxja na mẽ amã hprãm. Tã kêr ka mẽ amnhĩ pyrà nẽ tãm mẽ piitã mẽ hipêx o ri apa. Mẽ kot tãm mẽ anhĩpêx kêt tã kêr ka mẽ axàmnhĩx ri anhõxỳ hkêt nẽ tãm mẽ hipêx o ri apa.

Ãti tiretinii pinirekini atokotxikana, pitiretari ãti.

Koendâ itaungâ âkelomo agâ, agâmo koendâ awyse matomo ara.

Tuwe amo uzapo ikatuahy maꞌe ihewe nehe, peze pezeupe. Pezapo aꞌe maꞌe penemimutar ikatuahy maꞌe peho peiko amogwer wanupe nehe no.

Pẽvy avakue ojapo aguã peipotaa rami ae avi peẽ voi pejapo haꞌe kuery pe.

Ademii oko niɡ̶ica anemaani modigotaɡ̶awa.

—Pe'e po pe pejiyvyteri pe: “Po ojipe'g̃a oko katu nhande ve hamo.” Po nahã pe ei, a'ero na jitehe tuhẽ ti peko katu g̃a pe, ei Jesus'ga.

Ãjag tỹ ãjag mré ke ũ to: “ti tỹ ẽg mỹ tag han há tóg tĩ vẽ,” he mũ ra ẽg hã tóg ti mỹ han ke mũ,” he tóg.

Peiko porã joty. Nde rerekoseha-rami eiko enterovéa-pe.

Aõbina inyõ adee riwinykõkemy atximahãte. Iwese tiu kia aõhõkỹmy inyõ isỹdỹỹõmykre.

Pefutat te ꞌgã pejejereko esagea? Aꞌeramũ pẽẽ nanẽ pejejejukau esage ꞌgã nee nũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Djã nãm me ar ajõo ajkẽ ga akĩnh ne? Kati, nã gãm akaprĩre. Bir be, kam dja gar ã me jao anhỹr kêtkumrẽx gê me adjwỳnhdjwỳ kaprĩ kêt. Nàr kon, djã nãm me ar ajõkam mex ga akaprĩ? Kati, nãm me ar akam mex gar akĩnhkumrẽx ne. Bir be, kam dja gar ã me jakam amexo ane gê me adjwỳnhdjwỳ kĩnhkumrẽx.

Tiaronkon pîꞌ morî kupîyaꞌnîkon eꞌpai man, inkamoroya amîrîꞌnîkon pîꞌ mîrîrî warantî ikupî yuꞌse awanîkon, manniꞌ warantî.

Xatep-tup, pu 'ãnõy xa hãmmaxnã', yĩy 'ãnõy pu hãmmaxnã hãmãxap.

Eybikuy warara'acat pe xipan eykuk am. Imẽnpuye xipan cuy warara'acat epejukuk — io'e.

Tawꞌããts hẽ bë moo boo ta wób sa hã baad hadoo doo, bë karẽn do bë hã ramoo bok doo —näng mä Jesus kyyh.

A²nxe³ju³ta² a²nũ²a² wi¹lo²la³kxi¹nx2tain¹ju³ta² ten³nxa²lxi³kxa² yã¹nxe³sxã³ kãi³ũh¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹.

Maika haiyanai waiye xamoka kasani haiyanae moka xiso xaokitere akereta — nexa.

Avanofihi ida vahoariha a'onira vanaibavijahajahakivini, oniania va'ora vanaibavijahajahaki jaboni bana.

Sizubarẽtsa ahabo wasani maha tsimyzihikiknaha. Iwaze ikiahatsa sibo tsipisapywykynaha atsawatu sisopyk. Atsawatu kytsa bo wasani sisopyk tsimaha.

Uimohey haria waku watunug wakuap torania miitꞌin muo e. Taꞌi uiwyriaꞌin aikotã iraniaꞌin tunug waku hap ehepe aimikyꞌesat ewy miꞌi hap ewy o waku watunug waku hap iraniaꞌin me e. Taꞌi aikotã watikyꞌesat iraniaꞌin miat wakuap nug ahepiat hap ok tã waku watunug miꞌi waku hap ewy iꞌatuepe e.

Kuteâti kehá'ayi unáko kixópiku ne xanéhiko, énomonemaka íxeaneye ne po'ínuhiko xâne kîrivokoevo.

Mɨsâre ãpêrã ãyuró weekã́ ɨása'. Mɨsá kẽ'ra tohôta naâre ãyuró weé me'rikã'ya.

Chaynütac-ari nuna-masiquicuna allinpa licapäcuśhunayquita munaśhayquinu paycunactapis tuquip licaycäliy.

Marĩ ĩwẽ si, da te aima 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono da, asima 're ĩdawẽ za'ra wa'aba mono ne, te za marĩ ĩwẽ si dama 're ĩ'manharĩ u'âsi za'ra wa'aba mo, ĩwa'rãmi.


—Morarame opyno exiketõ se rokẽ awahtao xine, popyra matose. Kure oripyra xine Ritonõpo mana opyno exiketõ se rokẽ awahtao xine. Pohnõ mã morararo. Typyno xine exiketõ se rokẽ mã toto, typyno xine exiketõ kara se pyra mã toto.

—Nom kot kaj mẽ amã mẽ piitã mẽ ho mex o apa hprãm kêt japêr. Nẽ ãm mẽ kot mẽ ato mex xwỳnhjê pix ka mẽ amã mẽ ho mex prãm. Xà koja Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nhũm ja kãm mex nẽ? Nà koja kãm mex kêt nẽ. Koja mẽhõ mẽ ato mex kêt tã ka mẽ amnhĩ rom ho mex nẽ nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ apumu hãmri nẽ mẽ amex ã mẽ ajarẽ. Mẽ kot amnhĩ tomnuj o mẽ pa xwỳnhjaja na htem ãm mẽ kot mẽ ho mex xwỳnhjê pixjaja nhũm htem amnhĩ xwar mẽ ho mex o pa. No tãm mẽ kot amnhĩ nhĩpêx o mẽ pa xwỳnhjaja na htem mẽ piitã mẽ ho mex o pa. Mẽ kot tãm amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjaja nhũm mẽ ho hpimrààtã mẽ ho mex o axpẽn pyràk o pa.

—Pite tiretakaninani pitiretiniã, kinirepa Teoso sikari erekari pitemoni, pinirimanenokara pitiretakasaaki? Kotxi kãkiti maerekati kamakani apaka tiretari ninoa tiretakani.

— Koendâ lelâ itaungâ idânârâ agâ, ataen-homo agâ kulelâ inkâba. Agâmo koendonro agâ kulelâ koendâ mawylymo watay, âdyem nitaymba awârâ. Ânguy takazeno mâkeba âmaemo. Kurâdo inakai modo kuru tataen-ho agâ koendâmo lelâ.

Aze peamutar katu har zutykaꞌi pezamutar katu nehe, màràzàwe tuwe Tupàn uzapo putar ikatu maꞌe peme nehe. Te ikatu ꞌym maꞌe iapo har uzamutar katu wamutar har aꞌe wà.

Mateus 5.43-48— Xapyꞌa rei penderayvu vaꞌe anho ri peayvu vy mbaꞌe ꞌrã tu pejopy haꞌe nunga repy? Mbaꞌeta heko vai vaꞌe kuery voi oayvu ꞌrã guayvua kuery.

Niginoka emaani niɡ̶ina anetiɡ̶ademaani, aɡ̶ica ɡ̶anigaanye miniwataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji. Igaataɡ̶a niɡ̶ina oko ane beyagi aaɡ̶aɡ̶oyemaa niɡ̶ina nemaanoɡ̶odi.

—Po pe pearõ hete penhiarõheteve'g̃a jate, a'ero Tupana'ga ei pe me: “Pe okote'varuhuve'g̃a ja reki.” Nahã ga ei pe me. A'ereki okote'varuhuve'g̃a oarõ oarõheteve'g̃a jate, ei Jesus'ga.

“Ũ ag tóg ãjag to há nỹtĩ. Ãjag tỹ tag ag hã to há nỹtĩn kỹ tóg tỹ nén ũ tũ tĩ ver. Vẽnh kar ag vỹ ge nỹtĩ gé. Ũ tỹ ãjag to há nỹtĩ ẽn ag to ag tóg há nỹtĩ gé, vẽnh kato, ũ tỹ Topẽ vĩ mranh mũ ag vỹ tag han tĩ. Tag vỹ há nĩ, hã ra tóg tỹ nén ũ tũ nĩ ver.

—Eiporiahuvereko katu enterovéa-pe. Nde rayhu vaꞌe-pe anho erehayhu ramo, upe ne rembiapo porã-rehe “Hekoha porã voi” ndeꞌi moꞌãiry nde-rehe Nhandejáry. Hekoha vai vaꞌe ave ohayhu kwaa gwapixa-pe.

Kai aluu mahãdu sohojile iluuõmyke; òrarudu mahãdu dori tuu rỹimyhỹre.

—Pejejee te iporomutat maꞌe ꞌgã nereko esagea etee sipo Janeruwarete ꞌga afutat? Pejejee iporomutareꞌema ꞌgã nereko tywera sipo ꞌga afutat? Naani. Oporojuka maꞌe ꞌgã miamũ futat ipotaꞌwa ajuee, ojee iporomutat maꞌe ꞌgã nee. Aꞌere kasi pẽẽ nanarũi ne. Pejejee iporomutareꞌema ꞌgã nee miamũ futat pejeporomutaramũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Ẽ, ba ar amã arẽ. Me kum ar ajabê gar amipãnh amã me abêkumrẽxja bãrãm kam dja ba ar amex jarẽnh jabej? Kati, ẽ, me axwe ne me kum õbikwabit jabê, kum aktã aben jabê ne kam kum me kàtàmja kĩnh kêtkumrẽx. Be, dja gar gadjwỳ amã anhõbikwabit jabê, djori kam mex? Kati, ar ikôt aba djwỳnhkam gêdja gar tu amã me abêo tuknĩ. Ar amã anhõbikwa jabên kam kôt amã akurê djwỳnhdjwỳ jabê.

Awakîrikon neken saꞌnamayaꞌnîkon ya, îꞌ pe pra rî mîrîrî kuꞌsaꞌyaꞌnîkon wenai îꞌ rî tîrî Paapaya pepîn aapiaꞌnîkon. Maasa pra tiaronkon imakuiꞌpî kuꞌnenanya nîrî ikupî mîrîrî warantî.

—'Ãxop te 'ãxape xop putup pax, tu' puknõg xop putup nõg. Teptu 'ãmpe'ãpaxex, hu: Topa tek mũn pu hãmmaxnãp-tup, 'ũgmũn max hah? Kaxĩy. 'Ãmhok, yã' koit. Tikmũ'ũn kummuk te yãy xape xop putup pax kamah, pa Topa te nõm hã hãmmaxnã 'ohnãg.

— Eykayayũ acã ikukpin eyxe bima, “Deus cuy xipacat je'g̃ũm ocewebe,” i'ũmg̃u juy epe'e. Cekayayũ ikukpin ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ xe dak.

—Jããm né hẽ bë kamahä̃n bä bë hã kamahä̃n doo, dooh Pꞌop Hagä Do bë tajꞌaa etsëë bä tii dꞌ bë badꞌoo do hyb nꞌaa. Nesaa do moo hebꞌooh doo, ti na-ããj hẽ rakamahä̃n sa hã kamahä̃n doo. Ti hyb nꞌaa bë hã kamahä̃n do bë kamahä̃n bä, dooh sa bahä̃nh bë ado bä.

A²nũ²a² a³lxi¹nx2tain¹te²na² so¹lxi³ ĩ³wa²lũ³xi²sxã³ a³lxain¹yah³lxin¹ji¹wi¹? A²nũ²a² wi¹kãi³ũh¹nx2tain¹te²na² so¹lxi³ ĩ³wa²lũ³xi²sxã³ wi¹kãi³ũ¹hain¹yah³lxin¹ji¹wi¹? A²nũ²a² kãin² yen³kxih³te²a² so¹lxi³ kwa²ũ³hũ¹ain¹yah³lxin¹ji¹wi¹? Nxe² kãi³ain¹yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. A²nũ²a² ko̱³nxe³thin¹te²a² ju¹tai²na² a²yxo²ha³kxa¹ te²yã¹nxe² kãi³ai¹nhxai²na²hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹ a²nũ²a² wxa²ko̱¹ko̱n¹nũ̱³ka̱³txa² a³lxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Wi¹kãi³ũh¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Yen³kxa² wã²nxũ̱h¹ ũ³hũ¹nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Ũ³yho³hxi¹nx2tain¹ju³ta³nũ³a² ne³wa³kon³nyhah¹lxi³txa³hẽ¹li¹. Nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ oh³nãu³nũ¹ka³na¹ wi¹kãi³yah³lxin¹kxa² yo³ha² kãin² yũ³nx2ti³tu¹wi¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ti² Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³jah¹lai²na² a²ki³lha³nãu³su² ti³hi¹txa²ti³tu¹wi¹. Nxe³ha²kxai³ te²yã¹nxe³ju³tai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² kãi³jah¹lo²su² hxai²na²hẽ³li¹.

— Hoka xawaiyetitaiya etakehare awaiyetitereharenai xiso taita hoka xoanere hoka xatyahita xoalinihare waiyexe xekaka xomana xahita? Halitinai iniyalahare nomaseharenai kakoita atyo awaiyetita etakehare haxawaiyetyaseharenai.

Ija'ari hahavi hojani hiki ida nofini hiki-ra nofivini. Ija'ari jaharikia jaboni binofivini ida nofini hiki. Deus kidinahina jahakia a'onira naabosivini-ra avanofihi; va'ora vanofijahaki bana jaboni adani ija'ari a'onira vanofiriki.

Ikiahatsa ahatukytsa humo zuba ahamypokzitsiukrẽtsa zeka Deus okze “ahasopyksapybyitsa tsimykaranaha” my. Kytsa simysapybyitsa kino niwatihi. Simysapybyitsa situkytsa humo simypokzitsiukrẽtsa. Kytsa ykparawytsa mysipokzitsikinaha.

Uiwyriaꞌin e mesuwarotiaria tikyꞌe taꞌatukyꞌe haria yn maꞌato areꞌe ehepe wẽtup sehay — Waku watiꞌatukyꞌe yne miitꞌin sio aikyꞌe haria sio yt aikyꞌe i haria e.

—Enepo itukapu póhutine xâne ákoti omotóvopi okóvo ako omótovo yokóvo, apêtikopomo némoepo xoko Itukó'oviti vo'ókuke? Muhíkova xâne váhere kixoku itúkeovo, ákomaka omótova okóvo ne po'ínuhiko xâne ákotimaka omotóva okóvo.

Mɨsâ ma'irã́ di'akɨ̃re ma'ikã́, ãpêrã pe'ere ma'itíkã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ tohô weesére ãyuró ĩ'yâtisami. Yã'arã́ kẽ'ra naâ me'rakãharã di'akɨ̃re ma'isamá.

Sïchuśh sintinaculcäśhallayquiwan cuyanaculcaptiqui'a ¿ima allintatan lulaycuyanqui? ¿Manachun piyurnin jucha-sapacunäpis lulawshï-masincunawan chaynu cuyanacun?

— Siwa'ru, te za 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo. Dawasété na 're ĩdanomro mono hã, tizawi pese 'wa si, te te 're sawi pese za'ra. Tanei õ di, a norĩ wa'wa hã za. Ãne wamhã, ĩwẽ na te te 're asawi za'ra wa'aba mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha wa, te za uburé 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo.


Imehnõ apiakary poko(Mat 7.1-5)—Imehnõ onekaropyra ehtoko popyra, popyra oekaropyra xine Ritonõpo ehtohme roropa. Imehnõ onyhxiropyra ehtoko ohxiropyra xine Ritonõpo ehtohme roropa. Imehnomo a oryhmatopõpyrykõ poko awamekaro xine ro kẽ ehtoko. Morarame oorypyrykõ korokãko Ritonõpo mana.

Mẽ pahte axpẽn to pakapẽr punuj kêt ã mẽ pamã karõMatêwre 7.1-5 mããnẽn Rõmãn 2.1-3Nhũm Jejus arĩ mẽ ahkre nẽ mẽ kãm:—Nẽ kêr ka mẽ atỳx ri amnhĩ krã hkôt tanhmã mẽ kot amnhĩ tomnuj to hã tanhmã axpẽn jarẽnh to ho ri apa hkêt nẽ. Kêr kê Tĩrtũm mẽ apyrà nẽ ã mẽ ajarẽnh anhỹr kêt nẽ.—Nẽ kêr ka mẽ tanhmã mẽhõ kot ra atomnuj tota mã ajamaxpẽr rãhã hkêt nẽ. Ãm ho ajamakêtkati tokyx anẽ nẽ axte kãm ajamaxpẽr kêt nẽ. Kêr kê Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nẽ mẽ apyrà nẽ axte tanhmã mẽ ate amnhĩ tomnuj to mã hamaxpẽr kêt nẽ.

Apoĩretxi Pirena(Mateo 7.1-5)—!Papoĩtapiri ãti. Papoĩtiniãri ãti, ininiã pite apaka apoĩtaãkako. !Pisãpiretapiri ãti ikamakiti maerekati inini, ininiãkara Teoso !isãpiretai pite pikamakiti maerekati inini. !Pixinikapinikari maerekati ãti kamakiti pitemoni, ininiã Teoso !ixinikaikari maerekati pite kamakiti.

Ânguy kienwentâbyra kine(Mt 7.1-5)Jesus aguely myani:— Ânguy kâzewentâdaundâ, Deus iwentâbyramo itoem lâpylâ. Ânguy kâdunâguedaundâ, Deus âunâguebyramo itoem lâpylâ. Âkelomo inakanhe aitobyry enanânehonwâdaungâ, Deus inakanhe amitomobyry nhygakehoem.

Pezapo ikatuahy maꞌe zutykaꞌi amogwer wanupe nehe, iꞌi Zezuz purupe aꞌe kuryUzeꞌeg Zezuz teko wanupe aꞌe kury. — Aze neruwake har uzapo ikatu ꞌym maꞌe aꞌe nehe, emumeꞌu zo hemiapo kwer teko wanupe nehe. Aze eremumeꞌu eho nehe, aze ikatuahy imumeꞌu haw newe nehe, aze nerurywete imumeꞌu mehe nehe, aꞌe mehe nanekatu kwaw Tupàn pe nehe. Tupàn umumeꞌu putar neremiapo kwer amo ꞌar mehe aꞌe nehe no. Ezepyk zo neruwake har rehe nehe. Nezewe mehe Tupàn nuzepyk kwaw nerehe nehe no. Nereharaz amo hemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe wi nehe. Nezewe mehe Tupàn heharaz putar neremiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe wi aꞌe nehe no.

Mateus 7.1-5— Peikuaa pota rei eme joe, pendere oikuaa potaa eꞌỹ aguã. Penhombopaga eme penembopagaa eꞌỹ aguã. Pejoperdoa ꞌrã pendeperdoaa aguã.Romanos 2.1-3 1 Coríntios 4.5 Tiago 4.11, 12

Jinaɡ̶awini eledi oko ane doɡ̶owooɡ̶oti niɡ̶ica ane loenatagi(Mateus 7.1-5)Jinaɡ̶awini anee eledi oko niɡ̶ina ane daɡ̶a iwikodeni, odaa Aneotedoɡ̶oji aiwi anenitiwaji oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a ɡ̶adiloikatititetiwaji. Jineɡ̶eni me leeditibige moiloikatidi oko leeɡ̶odi meo ane beyagi. Odaa Aneotedoɡ̶oji aɡ̶ee me leeditibige metiɡ̶adiloikatititetiwaji. Adinaagitititibige okanicodaaɡ̶ica ane beyagi anowotaɡ̶adomi. Odaa Aneotedoɡ̶oji yaagiditedibige niɡ̶ijoa ɡ̶adoenataka ane beyagi.

Tape'epe'ei ti g̃a pe, ei Jesus'ga(Mateus 7.1-5)—Tape'epe'ei ti ojipe'g̃a pe: “Nahanahã g̃a okote'varuhu.” Tape'euhui ti a'ea. A'ero po ti Tupana'ga nde'i a'ea pe me nehẽ no. Tape'ei ti ojipe'g̃a pe: “Oko te'varuhu tuhẽ g̃a. Oja g̃a ndehe.” Tape'ei ti a'ea. A'ero po ti Tupana'ga nde'i a'ea pe me nehẽ no. Tapehenonha'javi g̃andekote'varuhua. A'ero po ti Tupana'ga ndokwahava'javi pendekote'varuhua nehẽ no, ei Jesus'ga.

Ẽg tỹ kãnhmar ũ to vĩ kónãn ke tũ(Mt 7.1-5)“Kãnhmar ũ to vĩ kónãn tũg nĩ, kỹ Topẽ vỹ ãjag to vĩ kónãn ke tũ nĩ gé. Kãnhmar ũ to: “kórég ti nĩ,” he tũg nĩ, kỹ Topẽ vỹ ãjag to: “kórég ti nĩ,” henh ke tũ nĩ gé. Vẽnh kar mỹ vẽnh pãte fón nĩ, ke tũ nĩ mũ ra Topẽ vỹ ãjag mỹ vẽnh pãte fón ke tũ nĩ gé.

Ani erehekojohu rei nde rapixa-pe(Mt 7.1-5 Rm 2.1-3 14.1-4 1 Co 4.5 Tg 4.11-12)—Ani erehekojohu rei nde rapixa-pe. Ani erejohu vai nde rapixa rembiapo ani hagwã upéixa ave Nhandejáry ojohu vai nde-vy ne rembiapo. Ani ave ere moꞌã teĩ nde rapixa-pe: “Tane mbohasa asy ne rembiapo vaikwe-rehe” ani upéixa ave Nhandejáry heꞌi hagwã nde-rehe. Eiporiahuvereko katu nde-rehe hembiapo vai vaꞌekwe-pe. Upéixa nde rapixa-pe ereiporiahuvereko hagwe-rami nde poriahuvereko vaꞌerã Nhandejáry ne rembiapo vaikwe-rehe.

Inyõdee kyarakõmyke tai Deuxu adee rakyarananyheny. Inyõ taòraruna biixãwididỹỹnyõkeki, Deuxu tahe aòraruna riixãwididỹỹnyõkre.

(Mateu 7.1-5)—“Nepẽaꞌwyri pẽẽ Jarejuwarete ꞌga upe”, peꞌje kasi ꞌgã amũ nupe ne. Aipo ꞌgã nupe ꞌeꞌemamũ Janeruwarete ꞌga nanẽ aipo neꞌi pẽ nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —“Mamaꞌe tywerete ereapo”, peꞌje kasi ꞌgã nupe ne. Aipo pẽẽ ꞌeꞌemamũ Janeruwarete ꞌga nanẽ aipo neꞌi pẽ nupe nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —ꞌGã pejejereko tywearer are kasi pẽneaꞌat pejejemogyau auꞌjeteramũ ne. Ee pẽneaꞌaruꞌjaweꞌemamũ Janeruwarete ꞌga nanẽ futat naeaꞌaruꞌjawi pẽtywer are nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Mete me'ã axwe rẽnh nêje memã kabẽn.(Mat 7.1; Rô 2.1; Xij 4.11)Kwãrĩk wãnh gar me'ã axwe rẽnh kêt. Dja gar me'ã axwe rẽ nhym me amipãnh ar ajã axwe rẽ, nàr Metĩndjwỳnh ar amã axwe jarẽ. Kwãrĩk wãnh gar me axwemã akator kêt ne memã pãnh jarẽnh kêt. Dja gar me axwemã akato ne memã pãnh jarẽ nhym me amipãnh ar ajaxwemã katon ar amã pãnh jarẽ, nàr Metĩndjwỳnh ar amã pãnh jarẽ. Nhym bep kati, gêdja me kute ar akam amikràja gar tu o abiknorkumrẽx gê me amipãnh ar gadjwỳ tu ar ajaxweo biknorkumrẽx ne.

Tiaronkon Yakoꞌmenkatoꞌ Pîꞌ Jesus Eseurîma(Mt 7.1-5)Jesus eseurîma koꞌmannîpîꞌpî. Taꞌpîiya: —Tiaronkon nîkupîꞌpî pîꞌ taatakoꞌmenkai pra eꞌtî, Paapaya ankupîꞌpîkon pîꞌ ayakoꞌmenkakon namai. “Yairî pra awanîkon” kîkatî tiaronkon pîꞌ, mîrîrî warantî Paapaya taa namai apîꞌnîkon. Tîîse kaꞌtî toꞌ pîꞌ: “Tamîꞌnawîrî îꞌ rî ankupîꞌpîkon uwinîkîi kupî pîꞌ wai uuwanmîra, îꞌ waniꞌ pra man”, kaꞌtî. Mîrîrî taayaꞌnîkon ya, mîrîrî warantî ankupîꞌpîkon kupî Paapaya tîîwanmîra.

Topa te hãpxopmã'ax xohix kopit putup—'Ãnõy yõg hãpxopmã'ax kopit hok, nũy hãm'ãktux kummuk, puyĩy Topa 'õg hãpxopmã'ax kopit hok. 'Ãnõy yõg hãpkummuk mĩy'ax xaxogã', ha Topa te 'õg hãpkummuk mĩy'ax xaxogãp-tup, pu tu' kux.

— “Ekẽrẽ jĩjã Deus xe,” i'ũmg̃u juy epe'e warara'acat pe. Iboap e'em'ũm pima, Deus tak “Eykẽrẽ oxe,” i'ũmg̃u je'e eywebe. “Ikẽrẽat kug̃ ẽn,” i'ũmg̃u juy epe'e warara'acat pe. Imẽn e'em'ũm pima, Deus “Ikẽrẽat kug̃ eyju,” i'ũmg̃u dak je'e eywebe. G̃ebum g̃u juy epesop apẽn cuk adi warara'acat warẽmtag̃ eykuk iap kay. G̃ebum'ũm pima, Deus tak g̃ebum g̃u je'e apẽn cuk adi warẽmtag̃ wara'acat epejukuk iap kay — io'e.

Ji da hadoo do ji ky nꞌaa netyy do panyyg nꞌaa hahỹỹh—Bë ky nꞌaa ety manä ta wób, dooh tii bä bë Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety bä kä. Baad nadoo do hã bë ky nꞌaa ety manä bë da hadoo do sa mo hajꞌaa pꞌãã, dooh bë tii bä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa ety bä bë mo hajꞌaa pꞌãã. Bë hyb nꞌaa mabaan sa hã tawꞌããts hẽ nadoo do sa mo hajꞌaa hã, tii bä da Pꞌop Hagä Do mabaan nesaa do bë mo hajꞌaa hã.

Ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li² waun¹nyhu¹kxi³jau³su²A²nũ²a² ã̱³xai²na² ko̱³nxe³ti³ ju³ta² a³ya³txi²yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Nxe³yah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ ju³ta² a³ya³txi¹nx2tai¹nxa³lho³li¹. Jã¹nxe³ju³kxai³la¹ a²nũ²a² ã̱³xai²na² kãi³ain¹ju³ta² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹lai¹yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Nxe³yah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li¹nx2tai¹nxa³lho³li¹. Te²yã¹nxũn³sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³ũh¹nx2tain¹ju³ta² ne³wã²na³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹ju³ta² ne³wã²na³nx2tain¹nũn³tu¹wi¹.

Iraehekoatyati Tahi(Mateus 7.1-5; Romanos 2.1-3)— Awa atyo haiyaharenai xiraeharetya hoka maisaite xikairaeharetyakita. Awa atyo haiyaharenai xairawaiyakisa, hoka maisaite xikairawaiyakita. Maika ximaotyaneheta haiyanai xomokala xiso iniyalahare hoka kamaotyanetyakehetaite iniyalahare xománe.

Vahoariha-ra va'ora anasohivini varani hini hida(Mateus 7.1-5)Hari. Jesus va'ora ni'aha adani vajoroniki:—Hari'a va'ora avanaathidanoarari bana adani vahoariha Jahari kabadania vakabadanina, avarigaravini oadani ida vanamonahavini vanamonaharavini. Va'ora avaranaathidanoaraririha; ni-Deus a'onira anaathidanoarariki bana jaboni. Hari'a vahoariha-ra vara vani'a: Avajahariki a'oni. Jahaki ida Ibavi Jaharika'oakia avarikhani. Nihi ida avakadivarani, Deus jaboni avajaharini-ra kahiki bana a'oni, a'onira karonaki ada jaboni bana Ibavi Jaharika'oakia. Vahoariha vakadihojai asohiriki-ra avarakava'i'birinihi; avakadihojai asohiriki-ra akava'i'biriniha ada Deus.

Zinyziukunaha maktsa humo tu ispe nikara.— O atakta “batu imysapy ba zikaha” iwaze ba ziktsasonaha. Iwa tsimaha zeka ustsa ahasoho kino niwatihi “O atakta batu imysapy” maha. Iwaze batu tyso: “Atakta batu wasani ba zikaha”. Iwa tsimaha zeka ustsa ahasoho kino niwatihi: “Atakta batu wasani” maha. Ikiahatsa kytsa simysapybyri humo tysiokzonaha Deus kino niwatihi ahamysapybyri humo pahaokzo — Sesus nikara. Iwa Sesus nisispirikpoko.

MATEU 7.1-5 PIAT EWYMiꞌi hawyi poꞌog Iesui toꞌe ahepe — Uiwyriaꞌin yt naku i watiꞌatumohit miitꞌin — Mekewat miit yt kan hamo i yt naku i watoꞌe iraniaꞌin me are e. Yt naku i watoꞌe aiwanẽtup hawe — Uito poꞌog miꞌi miit kai e. Iꞌewyte karãpe miitꞌin inug saꞌag ahetiat hawyi yt naku i wahenoi iraniaꞌin me iminug saꞌag ahetiat e. Miitꞌin minug saꞌag ahetiat wahenoi iraniaꞌin me wẽtup ok minug saꞌag koꞌi pote ti aru Tupana iꞌewyte henoi eiwat eiminug yt naku i hap koꞌi wuatꞌi miitꞌin ehamo aru e. Maꞌato waku waure wo watoĩneꞌen iraniaꞌin miat aimaꞌat hap kai. Miꞌi hap ete eweikupteꞌen waure wo pote Tupana iꞌewyte eiminug yt naku i hap koꞌi kai waure wo toĩneꞌen are e Iesui ahepe.

Ako yusíka vitúkeovo xâne húketi isóneuno po'ínuhiko xâne(Mt 7.1-5; Rm 2.1-3)—Hákonoe itikovo xâne húketi isóneuno po'ínuhiko xâne, inixeâti itúkeovo pahukóvoti enepo hákoti yexôa koêku, vo'oku kúteanemakamo kixékonoku. Hákomaka keyuhôa kónokea ipíhoponeokono ne xâne ákoti koati yéxi koêku, vo'oku kúteanemakamo kixékonoku. Koane hákomaka yunakôa iséneuke ne váhere ítukeinopi po'ínuhiko xâne, itea kutí íxea ákoti váherexeaku ítukeinopi. Yane kúteanemakamo kixékonoku.

Ãpêrãre “Mɨsâ yã'arã́ niî'” niîtikã'ya niisé niî'(Mt 7.1-5)Mɨsâ ãpêrãre “Naâ yã'arã́ niîma”, niî ĩ'yâ besetikã'ya. Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra mɨsâre besesomé. Tohô niikã́ ãpêrãre “Yã'â butia', bu'îri da'reró ɨá'”, niîtikã'ya. Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra mɨsâre tohô niîsome. Ãpêrãre akobohóya. Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra meharóta mɨsâre akobohógɨsami.

Nuna-masinchicta mana cäraycälinanpämi yaćhachin(Mt 7.1-5)“Ama nuna-masiquicunacta cäraycäliychu Dios mana cäraycälishunayquipä. Amatac pictapis juchachaycäliychu, amcunapis mana juchachaycuśha canayquipä. Pampachaycäliy, amcunapis pampachaycuśha capäcunayquipä.

Ma duré tãma waihu'u za'ra, ãne:— Dawasédé hã da'ãma 're ĩsa'ra za'ra wa'aba mono zéb zarina, asiwi 're dawẽ'õ za'ra wa'aba mono õ di za. Tawamhã te te siwi 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Dawasédé hã da'ãma 're ĩsa'ra za'ra wa'aba mono zéb zarina, dama 're nharĩ za'ra wa'aba mono õ di za. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te aima 're anharĩ aba mono õ di za. Marĩ, da te aima 're ĩ'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono zé hã, asina 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di za. Tawamhã aiwasété'wa hã te te 're ab'madâ'â mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


Imehnomo a okyryrykõ ekarotoko itamurume. Mame oya xine kure toehtoh ekarõko mã Ritonõpo roropa onekarohpyrykõ saaro. Moro motyẽkãko kuhse Ritonõpo mana. Oemarykõ pehkãko mana onekarohpyrykõ saaro imehnomo a. Moro saaro ekarõko ropa Ritonõpo oya xine mana, tykase.

—Nẽ kêr ka mẽ axpẽn kamã axukaprĩ pê tanhmã axpẽn to mex to ho ri apa. Kêr kê Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nẽ mẽ apyrà nẽ mẽ akamã ukaprĩ pê tanhmã mẽ ato mex to ho pa. Na hte mẽ pahte axpẽn kamã paxukaprĩ hã mẽ pahpumunh xà hkôt tanhmã mẽ pakamã ukaprĩ to.

Pisikarauatako ãtimoni, ininiã Teoso sikarauata ito pitemoni. Kaiãopokori papakapa. Atarokiri arata ãki takakori atokokana papakapa. Atarokiri iõkokakori, kaiãkakori kinapakopeka iuaĩkana atarokiri inopini takaãka. Xãpoãkata, ininiã katxapoaãpota. Iua atokotxikana Teoso sikai kaiãopokori, ãtimoni pisikarauatiniã. Ãtimoni pisikarauatini atokotxikana, Teoso sikarauata pitemoni —itxa Xesosi.

Âkelomoram ipa ato âunduwâtaungâ, tâwânrempa, Deus ize matomo nhuduhoem lâpylâ, saku kiampazezeduo, xumykadyly ara. Arâ lâpylâ ise Deus âyanmo imâem nhuduly, tâwânrempa mataymo. Imâem mâundulymo watay, imâenlâ ise Deus âyanmo nhuduly. Imâemba watay, imâembalâ ise nhuduly warâ — kely Jesus.

Emono maꞌe amogwer wanupe nehe. Nezewegatete Tupàn umur putar maꞌe newe aꞌe nehe no. Hemimur ràm teteaꞌu erepyhyk putar nehe, pepo pe nehe. Zawaiw katu aꞌe maꞌe paw ipyhyk àwàm newe nehe. Taꞌe heta teteaꞌu aꞌe xe. Aze pixikaꞌi neremimono ràm amo pe nehe, aꞌe mehe pixikaꞌi Tupàn hemimur ràm newe aꞌe nehe no. Aze eremono maꞌe teteaꞌu amo pe nehe, aꞌe mehe Tupàn umur putar maꞌe teteaꞌu newe aꞌe nehe no.

Joupe mbaꞌemo pemeꞌẽ ri ramo pendevy ju omeꞌẽa ꞌrã mbaꞌemo. Omboyru porãꞌi, omomy-momyĩ, ojapete ramo tynyẽ vaipa vy onheẽmba rei vaꞌe ꞌrã omeꞌẽa pendevy. Mbaꞌeta joupe pejapoa rami avi pendevy ju ojapoa ꞌrã.

Ajicitatiwaji eledi oko niɡ̶ica ane yopotibige, odaa Aneotedoɡ̶oji yajigotedaɡ̶awatiwaji niɡ̶ica anopootibige. Digo micataɡ̶a niɡ̶ina oko ane yetigi nelegei leyeema neɡ̶epaa niolakati, alee ipiati, joaniɡ̶idaaɡ̶ee eliodi ane yajigotedaɡ̶awa Aneotedoɡ̶oji. Igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji yajigotedaɡ̶awa liciagi niɡ̶ina anajicita eledi oko.”

—Pemondo ti ojipe'g̃a pe. Aerẽ po ti Tupana'ga imbuhukatui pe me nehẽ. Hupi hete po ti ga ombuhuruka saca pype imbohygahivuka imbovavaguka saca tamotynahẽ tuhẽ javo imoakag̃a nehẽ. Nahã po ti ga imbuhukatui pe me nehẽ. Pemondo ti g̃a pe a'ero. Xunhiva'ea pe imondorame g̃a pe xunhiva'ea po ti Tupana'ga imbuhuri pe me nehẽ no. He'yjuhuva'ea pe imondorame g̃a pe he'yjuhuva'ea po ti Tupana'ga imbuhuri pe me nehẽ no, ei Jesus'ga g̃a pe.

Ag mỹ nén ũ há kar nĩmnĩ, kỹ Topẽ vỹ ãjag mỹ nén ũ há kar nĩm ke mũ gé sir, hã ra tóg ãjag mỹ ẽn kãfór nĩm ke mũ. Ãjag mỹ nĩm mág han jé tóg ke mũ, Topẽ ti. Nĩm mág pẽ han jé tóg ke mũ, nén ũ há kar tỹ. Hỹ, ge ti nĩ. Ãjag tỹ ag mỹ nén ũ há han kỹ Topẽ vỹ ãjag mỹ nén ũ há han ke mũ gé. Ãjag tỹ ag mỹ nén ũ kórég han kỹ tóg ãjag mỹ hã ri ke han ke mũ gé,” he tóg, Jesus ti.

Emeꞌẽ katu hemikotevẽ nde rapixa kwéry-pe. Hemikotevẽ eremeꞌẽ porã ramo ne remimeꞌẽgwe rekovia hetave omeꞌẽ vaꞌerã nde-vy Nhandejáry. Eremboyru imeꞌẽ-vy mbaꞌe ryru-py. Upe vaꞌekwe-gwi hetave omeꞌẽ arã nde-vy. Omohynyhẽve vaꞌerã nde-vy imeꞌẽ-vy ne mbaꞌe ryru. Ojapete peteve vaꞌerã imoĩ-vy mbaꞌe ryru-py omeꞌẽ hagwã nde-vy ombohekovia-vy hetave omeꞌẽ vaꞌerã nde-vy. Nde rapixa ererekoha-rami ave nde rereko arã Nhandejáry.

Ainytyhyke inyõdee imyna Deuxu adee rainytyhynanyhyykre. Deuxu ibutumy aõwi adee riwahinykre. Tiwesebo tòwahite wesemyna idi Deuxu adee ròwahikre.

—Mamaꞌea ꞌgã nupe pẽẽ imonoramũ Janeruwarete ꞌga nanẽ mamaꞌe muri pẽ nupe nũ. Inãinãnĩꞌĩ nipo pemono ꞌgã nupe. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga nanẽ imua inãinãnĩꞌĩ etee pẽ nupe nũ. Imonoawera ꞌjawerimũ etee futat imua pẽ nupe nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Mamaꞌea ꞌgã nupe imonouu re te amunipo ꞌã Janeruwarete ꞌga iꞌjawerimũ etee futat imuri pẽ nupe— ꞌjau Jejui ꞌga uꞌama ꞌgã nupe ꞌgã muꞌjau.

Gora ar memã anhõdjành ne tu memã angã. Gê me kam amipãnh ar amã õdjànhkumrẽx ne ar amã mỳjja ngã. Dja Metĩndjwỳnh ar amã o pãnh rax ne. Kute mrãmri ne me kute akubyn abenmã djwỳ ngrà nhõr kadjy kute ngônhkam ngjênh ne ajte kute à'àk ne kum o'uk ne iby ngjênh nhym akà'ã bikapĩnja pyràk. Dja ã Metĩndjwỳnh ar amã õr raxo ane. Bir be, kam dja gar Metĩndjwỳnh kudjwa memã õr rũnh nhym kam me akubyn ar aje memã õr 'ãnh ar amã kungã, ane. Nãm Jeju ã kôt ba djwỳnhmã arẽnho ane.

Tiaronkon nesatî antîîtî toꞌ pia. Mîrîrî tîîsaꞌyaꞌnîkon ya, toꞌ pia Paapaya nîrî itîrî aapiaꞌnîkon. Mîrîrî tîîtî kureꞌne antîîpai awanîkon pîkîrî, anneꞌ pe tîweꞌse pra. Mîrîrî tîrîyaꞌnîkon ya mîrîrî tîîtî mararî pra tîsaꞌmannîꞌpîꞌse tuꞌke aweꞌtoꞌpe. Maasa pra mîrîrî warantî rî itîrî Paapaya nîrî aapiaꞌnîkon itîrîꞌpîyaꞌnîkon kaisarî —taꞌpîiya.

'Ãnõy pu' hõm, ha Topa te xa' hõm putup, ha xate hãpxop punethok pop putup, yã Topa te hãpxop punethok xa popmãhã', yĩy 'ãyĩm 2 nũ'xip putup. 'Õg panat hã 'ãnõy pu hãpxop xap hãmenex, puxix nõm panat hã xa hãmenex hãpxop xap kama 'ũyãnãn tu'. 'Ãnõy puk-tõgnãg hõm, puxix xa' hõm 'ũk-tõgnãg kamah. 'Ãnõy pu punethok hõm, puxix xa' hõm punethok 'ũyãnãn tu'. Kaxĩy.

— Warara'acat pe epeg̃ũm pima, Deus tak je'g̃ũm eywebe. Apẽn cuk epeg̃ũm iap puxim epejat. Yobog̃at epeg̃ũm pima, eyju dak yobog̃at epejat. Topapũn epejat- -iwajem, ibikbig̃ tak, kutukutu'i ma dak, cũg̃'i ma dak. Apẽn warara'acat pe eyju iũmap puxim Deus tak je'g̃ũm eywebe — io'e.

Bë anꞌoo ta wób sa hã, tii bä da Pꞌop Hagä Do banoo bë hã. Baad Pꞌop Hagä Do banoo da bë hã. Panyyg gó bë ỹ maherꞌoot nyy da Pꞌop Hagä Do banoo bë hã: Ky enꞌyym doo, baad tiriig tym hesꞌëëm doo, baad ta hood gadꞌẽẽ däk do hanoo do hadoo Pꞌop Hagä Doo. Baad ub bë hã tabanoo, dooh tabaa esꞌĩĩ bä. Ta wób hã bë anoo do pénh da, tii da né da Pꞌop Hagä Do banoo bë hã.

A²nũ²a² yen³kxi³txa²te²su² te²a² wxa²yen³kxa² wã²nhũ¹ah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² yen³kxa² wã²nhũ¹nx2ti³nũn³tu¹wi¹. Nxe³sxã³ yen³kxa² ka³lxa¹txi³ tẽ³sxã³ wxa²hxi²ka² ũ³hxi²kũ²xai³nx2ti³tu¹wi¹. Nxe³sxã³ hxi²kan¹txi³ hxi²tẽ³nyhah¹lxan³so³li¹, yen³kxa² ka³lxa¹txi³ hũ¹nx2ti³ha²kxai³la². Nxe³ju³kxai³lu² hxi²kxã̱u³ti²la³nxa³nha²sxã³ o²la³kxi²nyhu¹ah³lxin¹kxa² yã¹nxe² Txa²wã¹sũ̱³na² hxi²kxã̱u³ti²la³nxa³sxã³ kãi³ũh¹nx2ti³tu¹wi¹. Ã³wa²to²hi² kãi³ũh¹nx2ti³tu¹wi¹.

Xisehena haiyanai ana hoka Enore ite isa tehitiya xomana. Nikare ite hoka kaxékaka xomana kalore, kalore kaiserehare. Xikolala hekorexe ite isa xomana. Hoka xisehenere haiyanai ana hákakoanetaite Enore iseheta xomana — nexa.

Vahoariha-ra avano'ahi; Deus a'onira no'ahi jaboni. Nini vani nahina karahoa avagahinaja. Ni-Deua binapa'itxirihi ida a'onira no'avini hiki kaimoni, karaho oamani ida avagahinani kaimoni bana. Deua binaji'biniki bana ida avakadibavi avagahinani hikia bana aho'doararihi, ji'bini'ianahi ida avakadibavi, dai'ianahi ji'bini'ianahi. Avanapa'itxihi ida vahoariha-ra avano'avini hiki, Deua binapa'itxihi jaboni ida a'onira no'avini hiki — niha ada Jesus.

Niytahi ispe niyzo:— Harape bo nynytaha! Iwaze ustsa kytsa kino ahabo nyny maha. Hawa ha ty nyny tsimaha zeka abazuba tsipiaksenaha. Kytsa ahabo nyny mahaze peryk inaharek zektawa. Mytõbaik zekywa. Mysidydyky. Tsizubarẽna ty nyny tsimaha zeka, abazuba tsipiaksenaha. Tsikaeni zuba nyny tsimaha zeka, iwaze tsikaeni zuba ahabo kytsa nyny maha — Sesus nikara.

Waku hegyiꞌat kahato rakaria wo watukupteꞌen uhekatuwyria are. Watimõꞌẽ ahekat iraniaꞌin me pote ti aru iꞌewyte Tupana timõꞌẽ kahato tekat ahowawi aikotã ahegyiꞌat hap ok tã tutum ahepe maꞌato ahegyiꞌat hap wywo watum kurin kurin iraniaꞌin me pote miꞌi hap ok tã ne aru Tupana tum ahepe e. Maꞌato ahegyiꞌat hap iwato kahato watum mote Tupana iꞌewyte hum iwato kahato ahepe e. Iꞌewyte aimiium kurin yt ahegyiꞌat i pote iꞌewyte Tupana tum kurin ahepe ahegyiꞌat hap ok tã aru tutum ahowawi e. Wahoꞌoium kurin pote Tupana hoꞌoium kurin ahowawi e Iesui.

—Ú'uso yákoye peréxi nókone po'ínuhiko xâne, vo'oku kúteanemakamo kixékonoku. Hanemo koéneye némoepo, kuteâti koêku ísahikea ovâti ne xáku vo'oku ákoyeane yónokuya, enepo yupihóvone yutútukeokono kopuhíkokono, vo'oku kuteâti kíxeaku ne po'íhiko xâne, kúteanemakamo kixékonoku —kíxovokoxoane Jesus.

Ãpêrã apêye noho moorã́re o'ôya. Tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra mɨsâre o'ôgɨsami. Mɨsâre ni'kâ ahuro yãá di'oka ahuro, ãyuró mu'mû yɨ'rɨri ahuro weeró noho o'ôgɨsami. Mɨsâ ãpêrãre o'ô'karo nohota Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre o'ôgɨsami, niîkɨ niîwĩ Jesu.

Uycälil'a amcunapis mana camaytapis atipänayquicamam ćhasquipäcunqui. Uycälishayqui tincütam uycälishunqui” nil.

Asibrom na te za dama 're asõprub za'ra wa'aba mo, ĩsimarĩ'õ norĩ ma. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za marĩ hã ĩwa'rãmi sa'ẽtẽ na te te aima 're sõmri za'ra wa'wa. Marĩ na asima 're asõprub za'ẽtẽ za'ra wa'aba mono ne, te za aima 're sõprub za'ẽtẽ za'ra wa'wa. Sa'ẽtẽ na dama 're sõmri za'ra wa'aba mono wamhã, te za sa'ẽtẽ na te te aima 're sõmri za'ra wa'wa, ĩwa'rãmi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Syry na dama 're sõmri za'ra wa'aba mono wamhã, te za syry na te te aima 're sõmri za'ra wa'wa. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma waihu'u za'ra.


Morarame ynara tykase ropa Jezu eya xine, enetupuhtohme eya xine,—Otãto tonurẽkara tysã exikety arõko hnae? Arypyra, tysã exikety aroryhtao tonurẽkara a epukãko rokẽ toh mana oramã etonie toytoytorykohtao.

—Nom kêr ka mẽ atỳx ri tanhmã axpẽn to akapẽr to hkêt nẽ. Mẽ ate aprĩ hã axpẽn jamaxpẽr kôt axpẽn pumunhre hã. Jakamã kot kaj mẽ atỳx ri mẽhõ ho akapẽr punuj hãmri nẽ te mẽ nohkre xwỳnhjê hõ kot mẽmoj pumunh kêt tãã te kot no ho omunh nẽ tanhmã harẽnh to pyràk o amnhĩ nhĩpêx.

Xesosi sãpiretari ia sãpirenatxi atão inakari oerekiko:—Apakata ãti mõsiãreti anikiniri ãti mõsiãreti? !Apakata. Ninoa ipi irikako aariko ãki. Ininiã nota sãkire himimarotakanisaaki, kona apakata hõerekiniri ãti. Hõerekiniãri ãti, hĩkerokari. Ninoa mõsiãreni aariko ãki irikakani atoko hĩtxa.

Aituo Jesusram âzenomedâolymo, aguely:— Epy, eagonro epy akobâniem nitaymba. Aidyly-ro watay, azakâlâ tyihuguezemo tâtagueim odaji.

Hehàpyhà ꞌym maꞌe nupuner kwaw pe hexak kar haw rehe amo hehàpyhà ꞌym maꞌe pe aꞌe. Aze mo uzeagaw wà, uꞌar mo mokoz harupi ywykwar pupe wà.

Ára revegua eꞌỹ meme jogueraa vaꞌe re ijayvuagueHaꞌe kuery pe omombeꞌu avi peteĩ ayvu mbaꞌemo re ombojoja vy:— Haꞌeve ri ndaꞌu ára revegua eꞌỹ ogueraa aguã amboae ára revegua eꞌỹ? Haꞌe rami vy ndaꞌu mokoĩve ndoꞌai ꞌrã ri hugua katy?

Jesus yeloɡ̶oditediogi ica natematigo anida ane ɡ̶odiiɡ̶axitece, meetediogi, “Niɡ̶ina ɡ̶olaɡ̶a domige yakadi me digilaɡ̶atedeta eledi ɡ̶olaɡ̶a? Nige digilaɡ̶atedeta, odaa niɡ̶idoa itoata ɡ̶oladi yeloɡ̶o me daxaboketinece diɡ̶ica begi.

Kiro Jesus'ga g̃a mbo'ei ojo'java'ea pyvõ. A'ea pyvõ ga ei:—Po heakwagweve'ga gweroho ojipe'ga – kiroki ga ga ja ndohepiagi, a'ero po ti g̃a memei ohi ikwara pype nehẽ. A'ereki g̃a memei ndohepiagi, ei Jesus'ga.

Kỹ tóg ag mỹ: “ũ tỹ ki kagtĩg ra tỹ ãjag pãꞌi nỹtĩ sór mũ tag vỹ ge nỹnh mũ, ha mẽ,” he mũ gé. Kỹ tóg: “ũn kyvó tỹ ũn kyvó ũ mỹ: “sỹ ã pére tĩg ke vẽ,” hen kỹ ag tóg ag mũn kỹ kãgnó ki vár kãn ke mũ. Ge ag tóg tĩ, ãjag pãꞌi ag. Ãjag tỹ ũn ki kagtĩg ag mré mũn kỹ ãjag tóg mũ kónãn kãn ke mũ.

Arandu nheꞌẽ hesapyso eꞌỹ vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-ramiUpe-ma ramo omombeꞌu íxupe kwéry arandu nheꞌẽ hesapyso eꞌỹ vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami.—Ndovaléi voi hesapyso eꞌỹ vaꞌe oporogweraha hagwã. Ndaikatúi voi ogweraha gwapixa hesapyso eꞌỹ vaꞌe-pe ave. Ojopopyhy rei arã ojereraha uka moꞌã-vy ohexa eꞌỹ-gwi. Mokõive rei hoꞌa arã yvykwa-py ojeꞌói-vy.

Aõmybo ribedeerynyre ijyyõmy relyyre: —Inyõ ruetà heka riwiòhenanyõtyhy iwitxira iny ruetà. Tukeki heka hãloo‑txi wiwana resekre.

—Eaeꞌema ꞌgã nokoi ajuee ojopopyykeꞌema. Kasi ꞌgã aꞌe pe ajuerooi ajueruꞌaa ywy kwara pype ne. Nan tee pẽẽ. Mamaꞌe tywera apoaramũ pẽẽ najuejue etee. Aꞌeramũ pẽẽ aꞌeramũ “Mamaꞌe tywera ereapo”, ꞌjaweꞌem futat pejejaupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam ajte apỹnh mỳjja djàri arkum 'ã ujarẽnh jakreo tẽ. Ne kam arkum,—Djãm me'õ no rãja kute me'õ no rãjamã kum, “Amrẽ, ba amã kô 'amỳn katàt ajo tẽ”, anhỹrmã? Kati, gorẽn kum kô 'amỳn o mõn ren ar ro'ã krekam tỹm, ane.Be, me axwe rã'ãkam dja me amũ me jamã axwe jarẽnh kêt. Me axwekam ne me kute me no rã pyràk.

Jesusya toꞌ nepuꞌtîton panton ekaremekîꞌpî. Taꞌpîiya see warantî: —Aꞌkî, enkaruꞌnan pemonkonya tiaron pemonkon enkaruꞌnan yarî pepîn eꞌpainon ituꞌnakan pe tîweꞌsen ekaya. Maasa pra mîrîrî warantî toꞌ wîtî ya, ituꞌnakan yaꞌ toꞌ eꞌsoroka saꞌnîrî —taꞌpîiya.

Tu xe hãm 'ãktux, hu:—Tik pa hok te' nõy pa hok mũg, puyĩy mõgã', puxix tik 2 hãpkox ha' mõnãy.

G̃ebuje Jesus wuymutaybitbinap ekawẽn o'g̃uwẽn cebe ip.— Ita'ũmat pe emubapuk pa'ore wara'at ita'ũmat pe — io'e. — Ita'ũmat pe wara'at ita'ũmat tujowat puje, xepxem ma kuka ip o'at ipikũykũy be.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo ẽnh. Panyyg gó mꞌ tabehꞌũũm:—Ty tamah do dooh tahaja bä ta da ty hadoo do tamahũũm bä ta tyw nꞌaa hẽnh. Ta sꞌee hẽnh, gadarong doo hẽnh rakajäk séd hã —näng mäh.

Ãh¹lxi³sxã³ ĩ³yau¹ũ³jau³xa² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— A²nũ²a² ye³han³jah¹la² yã¹nx2na³li¹. Nxe³sxã³ a²nũ²a² nũ̱³ka̱³txa² ye³han³tũ̱³ka̱³txa² ne³ka³ta² ĩ³hau³ko³kxain¹sxã³ ai³kxai²nãn²tu̱³ kxĩh³nxẽ¹na² ne³ka³ta² ai³jah¹lai²li² a³hi² ĩ³hi²tain¹tũ̱³ka̱³txa² a³hai¹ni² nxe³yain¹tu¹wi¹.

Hatyaoseta Jesus xakai exe xaimenekorenai: — Mahaiya hatya maxosehare aliyakere otokahijita hatya maxosehare. Nikareya tyaona hoka hatyo hinamanaiya exoaha tolokoako.

Hari. Asia vara ni'aha ada Jesus:—Makhira kamaodorohakia ni-bikaabokaki ida hoariha kamaodorohaki-ra bananivini hagihia. Bikaijo'ahi; hodi bodinia avavoronijakosi'bamakhama'aha.

Sesus nipamykysokozo. Ihyrizikubyrita soho humo nitsasoko. Nisihyrinymyryky:— Harape hyrizikubyritsa tu zeka ba zikarapeoktynaha. Iwa zeka wytyk hoke bo mynaharazuknaha.

Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi hãꞌãkap wuo — Taꞌi e ahetama puo yt ihapytig i rakaria ikat kahato taꞌatuporereko hat e. Miꞌi hawyi wẽtup ok tuereto yt ipuẽti i toporereko hanuat hawyi toꞌoꞌewywuat toipuẽti toporereko hamo yt ihapytig i rakat re e. Miꞌi hawyi hewo yi hot pe toꞌoꞌewy e. Miꞌi hap ewy ti aimuꞌe haria yt Tupana kuap i rakaria pote aimuꞌe hap Tupana moherep hap yt heremo hin i katupono yt iha i rakaria ewy tukupteꞌen. — Miꞌi ti muꞌap Tupana kape iꞌatuꞌe pytkai yt muꞌap hin i. Miꞌi pote iꞌatumimuꞌeria iꞌewyte hoꞌowasat rakaria ewy e. Yt toikuap i kahato muꞌap hawyi yt toimoherep kuap i topotmuꞌeria pe yt ihapytig i rakaria ewywuaria pe e.

Ina itukínoahikomaka íhokoake ne âha íhikaxea. Hara kíxovokoxoa:—Ako yusíka hiríkea komítiti ne po'i komítiti vo'oku enepo hirikâ, uhá koetímo ne pi'âti íkorono'ekeovo uhorókuke.

Jesu kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re a'te kití weeró noho niisé me'ra werêkɨ niîwĩ:—Ni'kɨ́ ĩ'yâtigɨ ãpí ĩ'yâtigɨre tɨ̃á wã'ka masitisami. Tohô weérã naâ pɨárãpɨta no'ó niirí kopepɨ bɨrɨ̂ sãha boosama.

Nilculmi Jesus tincuchila cay nil: “¿Juc apla puśhanmanchun juc apla-masinta? ¿Manachućh may ućhcumanpis palpälälinman?

Tawamhã ãne te tãma ãma romnhimiré'é za'ra:— Ni'wam norĩ hã tob'a zahuré wamhã, nimomo sisaprõni zahuré wamhã, sisaprõni wẽ zahuré õ di za. Te za siré tiwaptã'ã zahuré, ab're u. — Ãne ma tô tãma rowasu'u za'ra.


Morarame tamorepanekõ onymotyẽkara mã toto. Tãtamorepakehse tahtao xine tamorepanekõ sã exĩko toh mana, tykase.

Tĩrtũmja tapxipix na kot mẽ pajamaxpẽr kôt mẽ pahpumunh par. Mẽ axàhpumunh tỳx o mẽ pahte hakrenh kêt jakamã kwa kêr ka mẽ ãm hkôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o ri apa. Kot kaj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ hãmri nẽ gaa nẽ uràk nẽ mẽ piitã mẽ kamã axukaprĩ pix o ri apa.

Apaiaõkarauatakari !imarotari koerekareri imarotakiti atoko. Poiãonoka imarota. Apaiaõkarauatini ixipokasaaki, iuasaaki koerekareri imarotakiti atoko imarotape.

Enomedâni mawânkâ tonomedâzeim sakani kuru. Pymâ mawânkâ tâwaneim sakani kuru — kely Jesus.

Uzemuꞌe maꞌe aꞌe wà, nukwaw weraꞌu kwaw maꞌe umuꞌe har wi aꞌe wà. Uzemuꞌe paw ire wiko putar umuꞌe har zàwe wà nehe.

Temimboꞌe kuery ma imboꞌea gui yvateve vaꞌeꞌỹ. Imboꞌe porã mbyre ma imboꞌeare rami avi ꞌrã ikuai.Mateus 10.24 João 13.16

Codaa niɡ̶ina ane didiko anaɡ̶axateloco niiɡ̶axinoɡ̶odi. Pida niɡ̶ina nige igodi icoatawece niɡ̶icoa lidiko, odaa ja liciagi niɡ̶ini niiɡ̶axinoɡ̶odi.

—G̃ambo'ehara'ga koji'i garemimbo'ehara'g̃a hohe. Ga g̃a mbo'epavame g̃a ga javijitehe, ei Jesus'ga.

Aluno pi(jé) ã professor kãfór nĩnh mũꞌ. Ti tỹ kanhrãn há han kỹ tóg kejẽn ã professor ri ke nĩnh mũ, hã ra ti pi(jé) ti kãfór nĩnh mũꞌ.

Upéixa ave ndaipóri heko tuvixave vaꞌe omboꞌeha-gwi. Avave ndaheko tuvixavéi omboꞌeha-gwi. Omboꞌe hagwe-rupi ae-ma haꞌe oiko.

Ierysỹdỹỹ iòrysydỹỹdu, kia ratyre aõkõ ratximyhỹ. Kia uladu ratyyritinyre nihikỹmy tahe erysydu tiu taerysydỹỹdu ratyre ratxiõmyhỹre.

—Ojemuꞌe yau maꞌe ꞌgã amuꞌjara nuapyraawi futari. Amuꞌjara ꞌga amuꞌe re tee ꞌga kaꞌarana kwaawi. ꞌGa ꞌjawe etee futat ikwaapa— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe oporogytau uꞌama.

Djãm me'õ kute mỳjja mar kêtja kute me'õ kute mỳjja mar raxja jakrenh got? Kati, nhym bep djãm me'õ kute marja prĩne kum arẽn kum akre nhym kam arỳm ar aben pyràk ne.Bir be, ar aje Metĩndjwỳnh kukràdjà mar tũmja amijãno dja. Dja me nyre ar ajã amijakren kam kute ar apyràk.

Moropai taꞌpîiya inîꞌrî: —Aꞌkî, teesenupasen wanî pepîn ipîkku pe tenupanen yentai. Tîîse teesenupatoꞌ yaretîꞌkasaꞌ tîuya ya tamîꞌnawîrî tenupanenya tenupatoꞌ epuꞌsaiꞌya ya iwarantî awanî. Maasa pra teesenupaꞌpî pîkîrî neken tenupasaiꞌya yeꞌnen. Tenupatîpon kaisarî awanî itentai pra.

Tik te hãmyũmmũgã'ax, tu hãmyũmmũg xexkah, ha tik te tappet mĩy yã hãmyũmmũg kutõgnãg, pãyã tappet mĩy kux, tute hãmyũmmũg xexkap-tup, nũy hãmyũmmũgã kamah.

Eyetaybitbin pima, eyemutaybitbin'ukat podi g̃u eyetaybit. Eyewemutaybitan cĩcã bima bit, eyemutaybitbin'ukat co'i eyetaybit epe'e — io'e.

—Dooh ma kametëëk do ta ma matëg bahä̃nh tado bä. Ma kametëëk do tahaja däk bä tama kametëëk doo, ta ma matëg da hado däk, séd demuun rabahaja padëëk —näng mäh.

Te²yã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe² a²nũ²a² a²hoh³lxi³su² te²a² hxi²kan¹na³li¹. Yxãn¹ta¹ a²hoh³lxi³su²nxa³te²a² hxi²ka¹nxa³wi¹. Yxãn¹ta¹ tih³xain¹nũ³nhĩ¹na¹ a²hoh³lxi³su²nũn³tu¹wi¹. Nxe³sxã³ hxi²kan¹nũn³tu¹wi¹.

Maiha atyo hatya kaxaotyakisakiterehare haxaotyakisase xahehare xini. Xakore hoka kaxaotyakisakitereya atyo miyahena haxaotyakisaka hoka haxaotyakisase hákakoanehare atyoite tyaona — nexa.

Hari. Ni-ojomo'ihi abonoa bivaka'da'diki ada va'ora ka'ojomo'iki. Ojomo'ihi abonoa ni-aviga'iaki kaho ida va'ora ka'ojomo'ikia biogaki. A'diahi'ihi ida va'ora ka'ojomo'ivini, bona aviga'ihi ida va'ora ka'ojomo'iki biogaki.

— Pinymyrykyta tsikaeni zuba zinymyryta. Ihyrinymyrytsa abazuba izinymyry. Pinymyryziu zeka tahyrinymyrytsa watu mozik. Tahyrinymyrywy pepykze tahyrinymyrytsa watu mozik.

Maꞌato eiwemuꞌe kahato Eimuꞌe Hat mienoi ete uhehay ete hawyi Eimuꞌe Hat mikuap hap ok tã ewehenoi kuap are e. Maꞌato woꞌomuꞌe hat yt ihapytig i rakat ewywuat pote iꞌewyte woꞌomuꞌe haria yt ihapytig i rakaria ewywuaria tukupteꞌen taꞌatumuꞌe kahato pytkai. Miꞌi hawyi taꞌatumuꞌe hat ewy hewo yi hot pe toꞌoꞌewy e. Pyno areĩneꞌen Eimuꞌe Haria Akag wo e Iesui. Atikyꞌesat kahato yne eiperia ewetunug torania uiꞌe hap ok tã e. Uiꞌe hap ewy ewetunug pote Uito ewywuat eweikupteꞌen miitꞌin muꞌe hamo e. Yt naku i eweiꞌe eipyꞌa pe — Atikuap poꞌog Uimuꞌe hat Iesui kai miꞌi pote waku wẽtup sehay ahenoi iraniaꞌin me uiwanẽtup hap ewy yt uimuꞌe hap sehay ewy yt naku i eweiꞌe. Uipotmuꞌeria sese eipe pote uimimuꞌe hap ewy kahato aru eweiꞌatumuꞌe e. Miꞌi hawyi hãpyk sese uipoꞌororia wo miitꞌin muꞌe hamo eweikupteꞌen e.

Enepone ihíkaxovoti, haina énomone payasô ya ihíkaxoati. Itea uhá koeti ihíkaxovoti, itukovo koati únati íhikaxeokono, kutipasí koetímo ihíkaxoati.

Ni'kɨ́ bu'egɨ́ kɨ̃ɨ̂re bu'egɨ́ nemoró masî yɨ'rɨ nɨ'katisami. Kɨ̃ɨ̂ bu'ê tu'a ehaka be'ropɨ kɨ̃ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re bu'egɨ́ weeró noho niîgɨsami.

Chaynümi mayanpis yaćhachïninpi mas'a manalä canmanlächu. Lluy yaćhachishancunacta ishpïlulmi ichá paypis allin yaćhachicü can'a.

Te duré tãma rowasu'u za'ra, ãne:— Romnhoré'wa norĩ hã te te 're romnhoré za'ra mono ré hã, pire na 're hâimana waihu'u za'ra mono õ di, tãma ĩromnhoré'wa norĩ ma hã. Niwapsi te te 're uprosi za'ra mono wapsi, te za te te 're waihu'u za'ẽtẽ za'ra, tãma ĩromnhoré'wa ne hã. — Ãne ma tô tãma rowasu'u za'ra.


Otyro eperytatoh poko sã amorepatopõpyry sero(Mat 7.16-20 12.33-35)Morarame ynara tykase Jezu roropa,—Morarame otyro zoko kurã eperytara mana xihpyryme. Morararo ãtaryka xihpyry kurãme eperytara mana. Morarame topere eneryhtao kyya xine otyro zoko enetupuhnõko sytatose. Ynara exiryke murukuhja epery exipyra mana omoxino eperyme. Morararo oroxi roropa exipyra mana põnoko eperyme. Kure awahtao xine kure osenetupuhnõko matose okurohtao xine. Mame õmirykõ roropa kure exĩko. Mãpyra popyra awahtao xine popyra roropa osenetupuhnõko matose okurohtao xine. Õmirykõ popyra roropa exĩko mana, enara.

Mẽ pajamaxpẽr xà hkôt mẽ pakapẽr ã mẽ pajarẽnhMatêwre 7.16-20, 12.33-37 Nhũm Jejus arĩ mẽ ahkre nẽ mẽ kãm:—Nẽ koja mẽmo pĩ hpàr mex nẽ ô mex nẽ. Nom koja pàr punuj hãmri nẽ ômnuj nẽ.—Nẽ na htem mẽmo xô pumu nẽ hkôt tanhmã pàr kute hã omu. No na htem rãrãj pumu nẽ kêp akunĩ kamã mrônhĩ xô hã hkamnhĩx kêt nẽ. Na htem mẽmo xỳ hpàr pumu nẽ ô xànhre hã hkamnhĩx kêt nẽ. Ja pyrà nẽ koja mẽhõ hamaxpẽr punuj nẽ mããnẽn hakwa ho kapẽr punuj pix nẽ. Nẽ htỳx tanhmã amnhĩ tomnuj to ho ri pa. Nom koja hamaxpẽr mex nẽ hãmri nẽ mããnẽn hakwa ho kapẽr mex o pa. Na htem ahpỹnhã amnhĩ jamaxpẽr xà hkôt tanhmã hakwa ho kapẽr to ho ri pa. Anẽ. Series([], ) Series([], )

Amãtiiri Pirena(Mateo 7.15-20 12.33-35)—Amãtiiri erekari kona iritari matximakoti. Amãtiiri matximakoti kona iritari erekari.

Ewily wâgâlâ nady âdaunlo awyly xutuly(Mt 7.15-20 12.33-35)Jesus aguely:— Se takyguenry, koendâ lelâ ewily, ein-hoem tuduze. Se takygueim, inakanhe lâpylâ ewily, ein-hoem nudupa.

Uzeꞌeg Zezuz maꞌywa ꞌyw rehe aꞌe kuryUzeꞌeg wi Zezuz wanupe. — Aze maꞌywa ꞌyw ikatu aꞌe nehe, iꞌa katu putar aꞌe nehe. Aze naꞌikatu kwaw nehe, naꞌiꞌa katu kwaw nehe.

Mateus 12.33-37— Jipoi yvyra porã hiꞌa iporã eꞌỹ vaꞌe, neĩ yvyra iporã eꞌỹ vaꞌe voi jipoi hiꞌa porã vaꞌe.

Jowooɡ̶otaɡ̶a niale leeɡ̶odi elali(Mateus 7.16-20 12.33-35)Naɡ̶ana niale anele, abeyagi elali. Odaa naɡ̶ana niale ane beyagi, aɡ̶ele elali. Codaa jowooɡ̶otaɡ̶a anada naɡ̶ana niale leeɡ̶odi niɡ̶inoa elali. Igaataɡ̶a ainotecaɡ̶a ilipeɡ̶e madataɡ̶a lalepiɡ̶igo, codaa ainoɡ̶aaɡ̶a ‘uuva’ maditaɡ̶a omiigonaɡ̶a. Igaataɡ̶a niɡ̶ina anele icoɡ̶otiwece laaleɡ̶ena niɡ̶ina oko anele, leeɡ̶odi laaleɡ̶ena nolee niɡ̶ica anele. Pida niɡ̶ina ane beyagi icoɡ̶otiwece laaleɡ̶ena niɡ̶ina oko ane beyagi, leeɡ̶odi laaleɡ̶ena nolee ane beyagi. Igaataɡ̶a niɡ̶ina oko eetece inokina niɡ̶ina ane idei catiwedi laaleɡ̶ena.

I'yva yva'ia pavẽi(Mateus 7.16-20; 12.33-35)—I'yvakatuapora ko yva'ikatua. I'yvate'varuhuapora ko yva'ite'varuhua. Ahe okwaha i'yva. A'ereki ahe gwepia herekorame yva'ia ojihe, ei Jesus'ga. A'ereki ahe ndoykyi figo g̃wakag̃wa'yva hugwi. A'ereki g̃wakag̃wa'yva figo'yva rũi figueira rũi. Na jitehe ahe ndoykyi uva ka'api'iuhua hugwi. A'ereki ka'api'iuhua uva'yva rũi videira rũi, ei Jesus'ga. —Nane'ymi pyryve'ga reaporog̃itaro pyryva'ea rehe. Nurã ga ekatui jipi, ei Jesus'ga. A'ereki oyvyteri pe ga pyry hete, ei Jesus'ga g̃a pe. Nane'ymi ite'varuhuve'ga reaporog̃itaro ite'varuhuva'ea rehe. Nurã ga ete'varuhui, ei Jesus'ga. A'ereki oyvyteri pe ga ite'varuhu hete, ei Jesus'ga g̃a pe.

Ka to comparação(Mt 7.16-20 12.33-35)“Ha vé, ka há pi(jé) kanẽ kórég han tĩꞌ. Kỹ ka kórég pi(jé) kanẽ há han tĩ géꞌ. Ẽg tỹ ti kanẽ ve kỹ ẽg tóg: “ũn kanẽ ko há ja vẽ,” henh ke mũ, ke tũ nĩn kỹ ẽg tóg: “ũn kanẽ ko vãnh ja vẽ,” henh ke mũ. Sónh to ẽg tóg pẽnva vég tũ nĩgtĩ mỹrꞌ, kar ẽg tóg vãnh tỹ jóhó to uva vég tũ nĩgtĩ gé, ha mẽ. Ge tóg nỹgtĩ, ẽprã ke ag jykre ti. Ũn jykre há vỹ nén ũ há kar to jykrén tĩ, ti jykre kuryj nĩn kỹ. Kỹ tóg ẽg mỹ tó há han tĩ gé sir. Kỹ ũn jykre kórég vỹ ũ kórég kar to jykrén tĩ, ti jykre pãno nĩn kỹ. Kỹ tóg ẽg mỹ tó kónãn tĩ gé sir. Hỹ, ge ti nỹgtĩ. Ẽg tỹ nén to jykrén tĩ ẽn kãmén ẽg tóg tĩ mỹr,” he tóg, Jesus ti.

Hiꞌa roꞌopy-rehe jaikwaa yvyra rehegwa nheꞌẽ(Mt 7.16-20 12.33-37)Upéi omombeꞌu jevy ipyꞌa rekoha rehegwa nheꞌẽ hiꞌa roꞌopy-rehe jaikwaa yvyra rehegwa nheꞌẽ-rami.—Yvyra jaikwaa hiꞌa roꞌopy-rehe. Ndaipóri yvyra porã hiꞌa vai vaꞌe. Yvyra porã hiꞌa porã meme. Ndaipóri ave yvyra vai hiꞌa porã vaꞌe. Hiꞌa vai meme. Yva aju-rehe ohexa uka nhande-vy gwekoha yvyra. Peteĩ yvyra-gwi peteĩxa meme hiꞌa. Nhuatĩ máta-gwi nanhamondohóyry yva aju jaꞌu vaꞌerã. Ha jukéri-gwi ndajaipoꞌói yva aju jaꞌu vaꞌerã. Upéixa ave nhande kwéry, mbaꞌe aju-rami jahexa uka nhande pyꞌapóry nhande rekoha-rehe. Nhande pyꞌa porã ramo nhande rekoha porã meme vaꞌerã. Ha nhande pyꞌa vai ramo nhande rekoha vai vaꞌerã. Upéixa ave nhande pyꞌa rekoha-ramima nhanheꞌẽ.

Òwòru wihikỹ tiu bederaty binaõ riwahinyõhyymyhỹre. Tule òwòru binahakỹ bederatywimy raratynyõmyhỹre. Òwòru raerymyhỹre iraty‑ò itxere rỹimyhỹreu, beraty‑ò retehemy awire ada ibinare aõbo beraty‑ò retehemy awire ada ibinare aõbo. Figoraty uvaraty tiu iwitxira òwòru‑ribi raheõmyhỹre. Series([], ) Hãbuwi heka aõwimy rotỹỹnymyhỹre iwo‑ki tuu rỹimyhỹremyna. Tule hãbu bina aõbinamy rotỹỹnymyhỹ iwomy tuu rỹimyhỹremyna aõbina bina. Inyõ dori aõmy raraykymyhỹremyna rarybemyhỹre.

Yꞌwa ꞌyp katuram(Mateu 7.16-20 12.33-35)—Yꞌwa ꞌywa ꞌjawe ae. Yꞌwa ꞌyp katurama iꞌa katuram tãmẽjẽ futat. Yꞌwa ꞌyw aꞌwyreꞌema oꞌywa ꞌjawe etee futat niꞌaaꞌwyri. Aꞌe are yꞌwa ꞌywa pekwaap iꞌa esage are. Sãꞌã yꞌwa mũ iꞌaeꞌema ojoꞌyw ekoete are. Oꞌyw are etee iꞌaa— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe oporogytau uꞌama. —Aꞌeramũ ae nan tee futat. Aeywyter esagea mamaꞌe esagea etee futat imomeꞌwau akou ojopoaa. Aeywyter aꞌwyreꞌema mamaꞌe tywera etee futat imomeꞌwau akou. Mamaꞌe katurama jẽmĩ imomeꞌwaweꞌem— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe oporogytau uꞌama.

Ne ajte jadjwỳ, ẽ, djãm pidjô mex, pidjô djànhjakam pidjô punu apôx got? Nàr kon, djãm pidjô punukam pidjô djành apôx got? Kati, apỹnh pidjô bàri djàri ne kam ô apôx.

Teperu Tîînen Yei Pîꞌ Jesus Eseurîma(Mt 7.16-20 12.33-35)Mîrîrî tîpo Jesusya taꞌpî: —Morî yeiya, imakuiꞌpî pe teperu tîrî pepîn eꞌpainon. Moropai yei, apakkoriꞌtaꞌpîya morî pe teperu tîrî pepîn. Mîrîrî yeꞌnen tiwin pîꞌ yei tîîse iteperu pîꞌ eesepuꞌtî. Anîꞌya figo yeperu pikka pepîn mîꞌnî yeꞌ poi. Moropai uva yeperu pikka pepîn mîꞌnî yeꞌ poi. Tîîse warayoꞌ morî pe tîweꞌsen, eseurîma morî pe maasa pra morî pe itewan wanî yeꞌnen. Mîrîrî warantî warayoꞌ imakuiꞌpî pe tîweꞌsen eseurîma imakuiꞌpî pe. Maasa pra tewan yaꞌ tîweꞌsen yawîrî eeseurîma —taꞌpî Jesusya.

Mĩm kup max xix mĩm kup kummuk 'ãktux—Mĩm kup max te mĩnta max taha', 'ap mĩnta kummugã'ah, ha' kup kummuk te mĩnta max ta 'ohnãg. Tikmũ'ũn te mĩnta pẽnãha', nũy tu' kup kopit. Mĩnta tu max, puxix' kup tu max, ha mĩnta tu kummuk, puxix' kup tu kummuk. 'A tikmũ'ũn te tepta xut'ah mĩmyãm kup tu', tu xupxak xak 'ohnãg mĩmyãm kup tu'. Tik max te hãpxopmã max, 'ũkuxa max tu' mĩy, ha tik kummuk kuxa kummuk, tu hãpxopmã kummuk. 'Ũyĩy'ax te yãy kuxa kopa hãpxop yũmmũgãhã'.

— Yoptipat'ip pe yakẽrẽat'a'e g̃u- -yadipat'a'e acã. Imẽnpuxim yopkẽrẽat'ip pe yadipat'a'e g̃u- -yakẽrẽat'a'e acã.

Ji bawät do hã ji hꞌyyb gó hanäng do kametëëh do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ taky hadoo ẽnh:—Joom baad hadoo doo, baad ub ta ag, dooh ta ag nesꞌaa bä. Ti hadoo né hẽ joom see baad nadoo doo. Ta hẽnh hẽnh ta ag hahõm. Dooh baad hadoo do ta ag. Joom ag hã ji bahapäh joom ỹỹn. Dooh ji awyyd bä wiigo ag sasëng tëëg hedoo do hã. Dooh na-ããj hẽ ji awyyd bä uwa ag hetëk do hã. Ti hadoo ji hã. Baad hawät doo, baad hadoo do ta hꞌyyb gó hanäng do taherꞌoot. Baad nawät doo, baad nadoo do ta hꞌyyb gó hanäng do taherꞌoot. Ji hꞌyyb tym gó ji hyb nꞌaa newë hadꞌyyt doo, ti né hẽ ji herꞌoot —näng mä Jesus kyyh.

Hi³a² ne³ka² a²nxã̱³kxa² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Jã¹nxe³ju³kxai³lu² hi³sa³ka³txa² wi¹ka³txai²na² sa²kxai³lu² hai³txi³ ko̱³ta³nxã̱³kxa² ã³nxã̱³ki²te²sxa³yu²hẽ³li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ hi³sa³ka³txa² ko̱³ka³txai²na² sa²kxai³lu² wi¹ta³nxã̱³kxa² ã³nxã̱³ki²te²sxa³yu²hẽ³li¹. Jã¹nxe³ju³kxai³lu² hi³sa³ka³khai³xa² yxo²ha³kxa¹ ã³nxã̱³kxi³khai³xa² so¹lxi³ nxã̱³kxi³te²ju²hẽ³li¹. Fi²ko²nxã̱³kxa² kwa²hi³sa³kax3khai³xa² ã³nxã³kxi²te²sxa³yu²hẽ³li¹. Te²yã¹nxe³ju³kxai³lu¹ u²va²ki³a² kwa²hu³kxẽ¹ha² kũh²sxa³te²sxa³yu²hẽ³li¹. U²va²kxẽ¹ha² so¹lxi³ kũh²sxa³te²ju²hẽ³li¹. Jã¹nxe³ju³kxai³la¹ a²nũ²a² wi¹lhin¹te²a² a²ẽ¹nãu³ai²na² wi¹lhi¹nha²kxai³ wi¹lo²la³kxi²te²ju²hẽ³li¹. Nxe³ain¹ta¹ a²nũ²a² ko̱³nxe³thin¹te²a² a²ẽ¹na² whãi²na¹ ko̱³nxe³thi¹nha²kxai³ wi¹lo²la³kxi²nha²te²sxa³yu²hẽ³li¹. Nxe³ju³kxai³lu² a²ẽ¹nãn¹jau³khai³xai²na² so¹lxi³ a²yxo²khai³xa² ĩ³ye³kxi²te²ju²hẽ³li¹.

Atyakate, Irínai Xoaha Tahi(Mateus 7.15-20; 12.33-35)— Atya kate waiyexe atyo maisa ewaxirali kaliye, exahe atya kate ewaxirahare atyo maisa waiyeri kaliye. Hiyaiya, tyotya atyanai atyo irinai hiyeta waiyekehalakaharetaha. Mahaiya atyo aliyakere kaximexakita halohalose katohilihinai hiyeta, exahe uva hoka katohere kateta kaximexakita. Nikare haliti waiyexeharexe iyita waiyexe haxomokala waiyexenai akota, hatyo atyo emahiyasakotare. Hoka haliti mawaiyexeharexe atyo iyita iniyalahare haxomokala iniyalaharenai akota. Hiyaiya, ekanase atyo iraeta emahiyasako kaise tyaoniterehareta — nexa.

Ihi'ai fori hiki ida ija'ari kahojai(Mateus 7.15-20; 12.33-35)Hari. Vara ni'ianaha ada Jesus:—Ihi'ai avani fori hiki ida ija'ari. Jahahi ida ihi'ai avani, jahahi ida jaboni ihi'ai bononi. Jaharihi ida ihi'ai avani, jaharihi jaboni ida ihi'ai bononi. Ikaijo'ahi ida ihi'ai; iogahi ida ihi'ai jahani jaharini. Nini vani iogaja ida ihi'ai avani jahani jaharini. Ija'ari kahojai fori hiki ida ihi'ai bononi. Ija'ari kahojai-ra inokivini vani iogaja ida ija'ari jahani jaharini. Ni-hojai jaharikia kahojaiki ida ija'ari jahaki. Ija'ari va'ini bodinia hojaki ida va'i bodini vara nini jahaki. Jahahi hida kidiva'ibodivarani, oniani ida varani jahaki-ra vara vani'avini hija. Ija'ari hojai jaharikia kahojaiki va'ini bodinia hojaki ida va'i bodini vara nini jahariki. Jaharihi ida kidiva'ibodivarani, oniani ida varani jahariki-ra vara vani'avini hija. Ija'aria vara bivani'aki ida bikava'ibodivaraniki — niha ada Jesus.

Hwi ihara aha niwatihi nisispirikpoko.— Kyze hwi tisapyrẽta zeka ihara kino niwatihi tisapyrẽta. Wihara sapybyi my zeka hwi batu isapy my. Hwi isapy byizeka wihara kino batu isapy mozik — niy. — Ihara bo tsimykozonahaze hwi tsinynaha. Wihara humo hwi tsinynaha. Hwitsa sinyhytsa anahi wihara baba — niaha. — Hwi inikoso eze zeka ba umaha hara zikzibanaha. Kytsa umaha hara ty zykzyk maha, batu duabohoharatsa kino niwatihi bazyk zikaha. Hwi initsa eze zeka batu duabohotsa haratsa ty zykzyk zikaha. Kytsa duabohoharatsa mytsihikiknaha zeka duabohotsa sisakatsa ty zykzyk maha. Kytsa wihara watsa niy. Aty tisapyrẽna bo mytsaty nikara ana humo hi imysapywyky zuba. Imysapybyita hawa mytsaty nikara ana humo hi imysapybara ty nikara. Hawa mytsaty tsimykaranaha, ana humo kino tsimoziknaha — niy.

MATEU 7.16-20 PIAT EWYMiꞌi hawyi Iesui toꞌe ahepe — Pyno uiwyriaꞌin ahenoi teran ehepe wẽtup uhehay iãꞌãkap e. Pyno aito watopyhuꞌat kat kat yp ewywuat watoĩneꞌen iywa he rakat yp ewy e. Taꞌi aiꞌywa he rakat ewywuat aito pote iwese kahato rakaria ewy watoĩneꞌen e. Maꞌato aiꞌywa nop takat pote yt kan hamo watoĩneꞌen miitꞌin ekyi Tupana kape are. Yt karãpe i ywa nop takat watikoi are. Taꞌi watuꞌu he kahato rakat hawyi — Waku mesuwat iãꞌỹi aimikoi wo watoꞌe e. Pyno watikuap mikoi yp waku sio yt naku i hap iꞌywa he sio nop hap ete. — He pote he yt pote yt watoꞌe. Maꞌato he nakat kape wataꞌaipok aimiꞌu wuat hep hamo. Maꞌato nop takat kape yt karãpe i wataꞌaipok aimiꞌu wuat hep hamo e. Ihep hawyi watuꞌu hap kyꞌewi maꞌato nop takat pote yt karãpe i wataꞌaipok iꞌu hamo e. Miꞌi hap ewy kahato aiminug waku hap iraniaꞌin me teꞌeraꞌaipok ahowawi aiwese hap upi maꞌato yt naku i nug hap ahehay pote yt teꞌeraꞌaipok hin i ahowawi Tupana ehay kuap hamo e Iesui ahepe.Pyno watikuap mikoi yp waku sio yt naku i hap iꞌywa he sio nop hap ete. Iꞌewyte Yt karãpe i watipuẽti Wiku yp ywa he rakat ewywuat hu yp ete neꞌi e. Taꞌi ahetama Wiku yp ywa he rakat watipuẽti Wiku yp ete yn e. Yt karãpe i watipuẽti hu yp kape Wiku ywa he rakat e. Miꞌi hap ewy yt karãpe i yt he i rakat kape watuwat Tupana ehay he rakat kat hamo are e Iesui ahepe. Pyno uiwyriaꞌin aito waku rakaria watukupteꞌen mote mekewat Wiku yp he rakat ewy watukupteꞌen e. Hewo hewo waku mug hap yn mote waku kahato rakat no watoĩneꞌen. Iwese kahato rakaria wo watukupteꞌen e. Pyno waku hap kape yn watuwanẽtup aipyꞌa pe miꞌi hawyi ahehay kaipyi tuwẽtem waku rakat yn e. Maꞌato yt naku i watuwanẽtup pote yt naku i hap tuwẽtem ahehay kaipyi e. Pyno aiwanẽtup hap aipyꞌa piat toĩneꞌen ahekat hap ewy e. Waku rakat aiwanẽtup hap pote toĩneꞌen waku rakat ewy aheĩneꞌen hap e. Maꞌato yt pote yt naku i nug hano watoĩneꞌen e Iesui ahepe.Pyno aiwanẽtup hap ahesokpe eiam ewy toĩneꞌen e. Pyno ahesokpe waku rakat watopag aheuru pe pote pyno waku rakat ahesokpe watihep kuap itotepyi are. Maꞌato yt naku i rakat ahesokpe watopag ahesokpe eiam me pote miitꞌin mipun ewywuat watihep aheuru pyi are e. Miꞌi hap ewy kahato aipyꞌa pe watopag waku e hap pote waku e hap ewywuat tuwẽtem aru aiwẽ pyi e Iesui ahepe.

Kixoku itúkeovo éxeokono ne xâne(Mt 7.16-20; 12.33-35)Ina kixovókoxopaikomaka Jesus:—Ako únati xuve tikóti poréxoti váhere há'i. Kúteanemaka koêku ne xuve tikóti ákoti aunáti, ákomaka parexa únati há'i. Uhá koeti xuve tikóti, hane éxeokono há'i pôreu. Vo'oku ako veyákana fîgu xuvékuke topekóxe. Koane ákomaka veyákana úva ya xuvékuke ka'áveti nonéti xapa úhiti. Enepone únati xâne, aínovo únatinoe koyúho vo'ókuke ne únatinoe koekúti unakóvoti isóneuke. Kene ne váhere xâne, aínovo ákoti aunáti koyúho vo'ókuke ne váhere koekúti unakóvoti isóneuke.

Yukɨ̂gɨre tigɨ dɨká me'ra ĩ'yâ masi no'osa' niisé niî'(Mt 7.17-20; 12.34-35)Jesu a'tîro werê nemokɨ niîwĩ:—Neê ni'kâgɨ yukɨ̂gɨ ãyusé dɨkâtikɨhɨ yã'asé dɨkâtitisa'. Yã'asé dɨkâtikɨhɨ kẽ'ra ãyusé dɨkâtitisa'. Niî pe'tise yukɨpagɨ́ tee dɨká me'ra ĩ'yâ masi no'osa'. Potâgɨ neê figueira wamêtise dɨkâtitisa'. Potâ kɨosé kẽ'ra neê ɨ'sê dɨkâtitisa'. Masɨ́ ãyugɨ́ ãyusé wãkusé kɨo yuúgɨ, ãyuró uúkũsami. Ãpí yã'agɨ́ pe'e kɨ̃ɨ̂ wãkusé yã'asé niî yuukã, yã'âro uúkũsami. Marîre yã'asé niî yɨ'rɨro, yã'aséta marî uúkũse wiháa'. Ãyusé niikã́, ãyusé wiháa'.

Wayuyninpam lisinchic(Mt 7.24-27)“Allin lantacá manam ćhulanchu pasaypi mana bälïcunactá, nïtac pasaypi mana bälï lantapis ćhulantacchu tuqui tuquictá. Ñatac lluy lantactapis lisinchic ćhulayninpam. Manam ïgusta ćhulanmanchu caśhacunaca. Nïtac übactapis ćhulälunmanchu tantal caśhacá. Chaynümi allin nunäpá śhun'unćhu sumä cuyay ćhaniyu ćhulacuśhancäpi shiminpapis yalamun. Chaynütac mana allin nunäpapis sumä ćhaniyüpa mana allincunallacta ćhulaycuśhancäpïmi shiminpapis yalamun. Rasunpa shimin liman imanuypis śhun'un caśhanpam.

Tawamhã Zezusi ma tô da'ãma ãma romnhimiré'é, rob'rã na, ãne:— Rowede hã wẽ wamhã, 're 'rãi wasété za'ra mono õ di za, wede wẽ wa. Wasété wamhã, 're 'rãi wẽ za'ra mono õ di za, wede wasété wa. 'Re 'rãi wẽ za'ra mono wamhã, te za ãma waihu'u za'ra ni, rowede ĩwẽ na. E wab'ru u, te za 're aimo, rob'rã ĩse zô. Mare di. Wab'ru na 're simnhatã mono õ di, rob'rã ĩse hã. E aptob u, te za 're aimo, rob'rã ĩse zô. Mare di. Aptom na 're simnhatã mono õ di, rob'rã ĩse hã. Ãne ni'wa hã 're morĩ wẽ wamhã, tipẽ'ẽ 're, tinhimirosa'rata wẽ hawim na, te za 're mreme wẽ u'âsi. Duré ni'wa hã 're morĩ wasété wamhã, tinhimirosa'rata wasété hawim na, te za duré 're mreme wasété u'âsi. Danhimirosa'rata zarina, te za tô õne u'âsi 're damreme zusi. — Ãne Zezusi ma tô tãma waihu'u za'ra. Series([], ) Series([], )


Tapyi riry poko sã amorepatopõpyry sero(Mat 7.24-27)Morarame ynara tykase ropa Jezu eya xine,—Oty katohme hkoh ynara ãko matou ya, “Jesẽme mase. Jesẽme mase,” ãko matose repe ya, yrome jomipona pyra matose.

Ixkre pijakrut jarẽnhMatêwre 7.24-27 mããnẽn Xiakre 1.22-25Nhũm Jejus arĩ mẽ hkôt mẽ pa ho pa xwỳnhjê jahkre ho nhỹ nẽ mẽ kãm:—Nẽ kot kaj mẽ ixpê mẽ anhõ pahihti hã ijarẽ hã kot kaj mẽ ixkapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx rãhã ho ri apa.

Aapokotxi Kamakari(Mateo 7.24-27)Xesosi sãkirauatapanika:—Kinirepa pakiritano nota “Apiananiri,” nipaniãtakiti pimakamakanisaaki?

Deus aguehobyry ara lelâ aini, aguehobyry araba aini warâ(Mt 7.24-27)Jesus eyanmo aguely:— “Pymâ, Pymâ” myguelymo kulâ yam, auguehobyry mâinwâmpyra olâ âmaemo. Koendâpa awârâ.

Uzeꞌeg Zezuz mokoz tàpuz iapo har wanehe aꞌe kuryUzeꞌeg wi Zezuz wanupe kury. — Urezar romo ereiko ne, urezar romo ereiko ne, peze muaꞌu peiko ihewe. Màràzàwe tuwe naperuzar kwaw hezeꞌeg.

Mateus 7.24-27— Mbaꞌe re tu xevy “Senhor, Senhor” peje vaꞌeri ndapejapoi ajapo uka vaꞌe?

Icoa itoa latopaco lipodaɡ̶alatedi diimigi(Mateus 7.24-27)Igaamee ina menitiwatiwaji, ‘Ǥoniotagodi, Ǥoniotagodi,’ pida aɡ̶awii niɡ̶ina ane jiiɡ̶etaɡ̶awatiwaji?

Ahe ko onga apohara'ga ja(Mateus 7.24-27)Kiro Jesus'ga ei:—Pe'e pe ji ve: “Ga ko nhandepojykaharetero.” Nahã pe ji renoi novĩa. Emo pe ndapekoi nhinhi'ig̃a rupi, ei Jesus'ga.

Ĩn to comparação(Mt 7.24-27)“Ãjag ne tóg inh mỹ: “Senhorꞌ, Senhorꞌ,” he tĩꞌ. Hã ra ãjag tóg isỹ ãjag mỹ nén tó mũ ẽn han vãnh nỹtĩgtĩ. Kỹ tóg vẽnhmỹ nỹ.

Hesu-rehe ojerovia vaꞌe rehegwa nheꞌẽ(Mt 7.24-27)—Erejapo eꞌỹ jave xe nheꞌẽ ere rei xe-vy “Xe Járy” heꞌi Hesu onhemonheꞌẽ-vy íxupe kwéry.

Kai rarybere boholaõkeki aõbo biwinykeki. Uritere wanidỹỹõmy. Wanyrỹmy tiwaninimyhỹtenyte tahe warybemynamy atxõhyylemyhỹtenyte.

Iꞌakwaap maꞌe(Mateu 7.24-27)—Maꞌeramũ ajee je renũi pejepe, “Jejara ꞌga”, peꞌje jee. Aꞌetea ꞌã nepeenuwi pejejeupe jejeꞌega. “Jejara ꞌga” ꞌjaramũ pẽẽ jejeꞌega renupa katu katu. Jejeꞌega renupareꞌemamũ kasi peꞌje jee ne, “Jejara ꞌga”, peꞌje jee ne— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Me'õ ar kute kikre'ã amijakremã memã arẽnh.(Mat 7.24)Ẽ, ba ajte ar amã ja jarẽ. Mỳkam ne gar imã “Bẽnjadjwỳr, Bẽnjadjwỳr” anhỹro aban ajte ikabẽnkôt ar amijo aba kêt ne.

Asakîꞌnankon Wîttî Konekanen Pîꞌ Jesus Eseurîma(Mt 7.24-27)—Îꞌ ton pe see “Uyepotorî” kaiꞌma uyesatîyaꞌnîkon sîrîrî umaimu yawîrî ikuꞌtî taꞌpîuya yawîrî ikupîiꞌma pra —taꞌpîiya.

Tikmũ'ũn pet max xix' kummuk 'ãktux—'Ãxop te: “'Ãmũn yãk xuxyã',” kaxĩy, pãyã 'ãyĩpkox 'ohnãg. 'Ãte 'ãxat, pãyã xate' mĩy 'ohnãg.

— Eyju te'e ma e'em owebe “Ẽn ocekukat,” i, wa'õ kay kũyjobit'ũm pima — io'e.

Tób tema do ky nꞌaa gó Jesus behꞌũũm do ky nꞌaa hahỹỹhHëd nꞌaa ỹ bë maneëënh “Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo”, dooh ỹ bë ky dahé bä ẽnh?

Sxi²ha² si³tah³nãu³a² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxe³ain¹nxa²ha¹te¹ e³kxi²sah¹lxin¹jau³kxai³lu¹: “Txa²hxi²kan¹jah¹lo²si¹lxi¹.” Sah¹lxin¹tai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ txa²wãn³txa² sa²yxo²wet1sah²lxan³ji¹wi¹?

Hinamakase Hati Hokolikase Tahi(Mateus 7.24-27)— Xoana hoka, “Xekohaseti, Xekohaseti”, xita noxaokaki hoka maisa niraetere xihiye akereta xisaonare?

Ija'ari Jesus athi-ra naabavini varani hini(Mateus 7.24-27)Asia vara niha ada Jesus:—Oathi-ra avanaabaravini oadani, hari'a ka'da'dia hora vanaonibakhia.

Petok wahoro humo nisispirikpoko.— Aty ja kape: “O mypehakatsa” my. Iwatsa tu kaharere bo batu ma tsimaha — niy. Ikiahatsa kape mypehakatsa tsimaha zeka iwaze kaharere bo hyỹ tsimaha.

MATEU 7.24-27 PIAT EWYUipotmuꞌeria kat pote som eweiꞌe uhepe — Urumuꞌe hat ekag koro En Mehĩ Urumuꞌe hat akag koro Mimi eweiꞌe uhepe at kaꞌap maꞌato miꞌi pytkai yt ewetunug hin i yne yne uhepiat einãpin hap koꞌi e. Urukaꞌiwat sese En eweiꞌe hawyi yt uimikyꞌesat ewy hin i ewetunug pytkai e. Yt naku i eimikyꞌesat koꞌi yn ewetunug hawyi uimikyꞌesat pun haria eweikupteꞌen are e ahepe.

Pi'âti kó'iyeovoku poéheve péti(Mt 7.24-27)—Na koeti “Unaém, Unaém” kixínenunoe koêku ákoyea itíka ne mbáhoenopinoe itíki?

Mehêkã di'akɨ̃ wi'sêri yeê nɨ'kasere weresé niî'(Mt 7.24-27)De'ró weérã yɨ'ɨ̂re “Ɨ̃sâ wiôgɨ” niîmirã, yɨ'ɨ̂ dutisé pe'ere weé weeti?

“,Má, ‘Duyñullämi, Taytallämi am canqui’ niltac nipämanqui, chaypïtá manatac ya'a nishätá cäsupämanquichu.

'Ri'wa norĩ wasu'u(Mateusi 7.24-27)Te duré tãma nharĩ za'ra, ãne:— E marĩ da, ma tô Asib'apito na asiwi 're ĩ̱nhisi za'ra wa'aba mo, ĩ̱nhimiroti hã 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono õ nherẽ.


Jomiry etaryhtao oya xine, jomipona awahtao xine roropa, tuaro exĩko matose. Imepỹ tuaro exikety sã matose. Tuaro exikety a tytapyĩ tamose tũporẽ po. Mame konopo tooehse itamurume. Tuna tukumase. Mame tyryrykane konõto tooehse, jamihme tapyi pokona tooehse. Yrome tapyi onemara kure tyrise exiryke tũporẽ po. Yrome jomiry etananõ jomipona pyra toehse ahtao tuaro pyra exiketõme mã toto. Imepỹ tuaro pyra exikety sã roropa exĩko mã toto. Tytapyĩ tyrise eya isawã po repe. Mame konopo tooehse itamurume. Tuna tukumase roropa. Mame itapyĩ tomase tyryrykane a nakuaka. Mame tuna a tarose tapyi, tykase Jezu eya xine.

—E pa mẽ amã ixprĩ hã mẽ kot ixkôt amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjê kot amnhĩ nhĩpêx jarẽ ka mẽ aprĩ hã inhma. Mẽ kot amnhĩ nhĩpêxja te mẽhõ hamaxpẽr mex pê aptỳx kãm amnhĩm õrkwỹ nhĩpêx pyràk. Koja aptỳx kãm õrkwỹ nhĩpêx nhũm mẽmo arĩgro hã na wrỳk rax nẽ. Nẽ gô htàm rax nẽ hanhi nom nhũm arĩ ãm tỳx nẽ xa. Tã kot kaj mẽ ixkôt amnhĩ nhĩpêx ã kot kaj mẽ te ixkre jarẽnhja pyràk. Jao amex nẽ ajamakêtkati nẽ ri apa. Te gô htàm kot ixkre janhir tã nhũm ãm tỳxta pyràk. Nom koja mẽhõ hamaxpẽr mex kêt nẽ htỳx mõ nẽ gô mỳri gyw rerek kãm amnhĩm õrkwỹ nhĩpêx. Hãmri nhũm mẽmo arĩgro hã na wrỳk rax nẽ. Nẽ hã gô htàm rax nẽ õrkwỹ janhi nẽ kêp grành pa. Tã koja mẽhõ ixkôt amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ te ho mẽhõ kot gô mỳri gyw rerek kãm ixkre nhĩpêxta pyràk. Jao mex kêt nẽ pa. Jakamã kwa mẽ ixkapẽr mar tỳx nẽ te gô htàm kot ixkre janhir nẽ grành parta pyràk o amnhĩ nhĩpêx o apa hkêt nẽ. Anẽ.

Kãkiti notamoni ĩkari, nisãkire kenakotakari, nisãkire kĩpitakari, aapokotxi kamakari atoko itxa.

Âdaunlo ynynonro modo kuru awyly wâgâ ise kâengatuly. Auguely tydasemo; auguehobyry adyesemo warâ awylygue.

Ihewe ur maꞌe aꞌe wà nehe, hezeꞌeg henu har aꞌe wà nehe,

Haꞌe javive xea py ou, xeayvu oendu haꞌe haꞌekue rami ikuai vaꞌe ma xee amombeꞌu ta marã rami pa ikuaia.

Natigide jeloɡ̶oditaɡ̶awatiwaji anodaaɡ̶ee niɡ̶ina oko anenagi meetaɡ̶a, odaa wajipatalo yotaɡ̶a, codaa idadiwaɡ̶adi. Jiciaceeketege niɡ̶ina ɡ̶oneleegiwa ane dabiteɡ̶etini liɡ̶eladi. Odaa ilecatiditinece me naligitedini lawonadi ditibigimedi wetiɡ̶a. Odaa naɡ̶a abooɡ̶o-akiidi, icota ninyoɡ̶odi minitaɡ̶a liɡ̶eladi. Pida ninyoɡ̶odi ayakadi me igike niɡ̶ini diimigi, leeɡ̶odi datiteta moyojogotini. Pida niɡ̶ina oko ane wajipatalo yotaɡ̶a, pida aɡ̶eyiwaɡ̶adi, baɡ̶a liciagi eledi ɡ̶oneleegiwa ane dabiteɡ̶etini liɡ̶eladi. Dabiteɡ̶etini miditaɡ̶a dotiwadi, pida boɡ̶odaa ayatitaɡ̶aditedini lawonadi. Naɡ̶a abooɡ̶o-akiidi, niɡ̶icota ninyoɡ̶odi liɡ̶eladi. Odaa jeɡ̶enitini, aɡ̶ica nenyakigi.”

—Kiroki ga uhu ji pyri ji rendukatuavo okovo nhinhi'ig̃a rupi – gaha ji ga mombe'ui pe me kiro, ei Jesus'ga. Gaha onga apohara'ga ja – kiroki ga oapo onga hyvykoita yvy pe. Ipukuhu ga imondoi hyvykoita yvy pe itauhua apiavo. Itauhua rehe ga imondoi okyta ikwara pype. Nahã ga japoi onga imohina, ei Jesus'ga. Aerẽ hehanhuhũ yhya ua onhimombomomboa onga rehe novĩa. Yhya nomog̃atãi onga. A'ereki imondovo itauhua rehe ga oapo imohina, ei Jesus'ga. —Jara'ga ji rendu novĩa. A'ereki ga ndokoi nhinhi'ig̃a rupi. Gaha onga apohara'ga ja – kiroki ga oapo onga hyvykoje'yma imbovyre'yma okyta ikwara pype, ei Jesus'ga. Yvya rehe jate ga japoi onga imohina. Aerẽ hehanhuhũ yhya ua onhimombomomboa onga rehe imog̃atag̃atamo. Kotihĩ onga o'arahy upa opepẽpepenuhũavo, ei Jesus'ga g̃a mbo'eavo.

Inh ki ge kỹ ãjag nỹtĩ. Inh vĩ ki kanhró ãjag tóg nỹtĩ. Ãjag tỹ ki króm kỹ ãjag tóg sir tag ri ke nỹtĩnh mũ, ha mẽ. Ĩn han mũ ri ke vẽ. Ũ tóg, ti tỹ ĩn han jé tóg kũm tĩ, kã há tá. Kũm kỹ tóg pãró kri ĩn han mũ sir, pãró kri tóg ti nũna gunhgunh mũ sir. Kỹ vãhã goj tóg var mũ, kỹ tóg ĩn kri rũm ke mũ, goj var ti. Hã ra ĩn tóg jẽ nĩ. Ti kókég tũ tóg nĩ, goj var ti. Ti tỹ pãró kri jẽ hã kỹ tóg tar jẽ. Ge ti nĩ, ãjag tỹ inh vĩ ki króm kỹ. Ãjag tỹ inh vĩ ki króm tũ nĩn kỹ ãjag tóg sir tag ri ke nỹtĩnh mũ, ha mẽ. Ũ tóg ĩn han mũ gé, hã ra tóg jo kũm tũ nĩ, ti nũna vỹ jãvo krĩgmỹ nỹtĩ. Kỹ vãhã goj var vỹ ĩn kri rũm ke mũ sir, kỹ tóg kutẽ mũ sir, ĩn ti. Kỹ tóg mráj mũ sir, ha mẽ, ti nũna tỹ krĩgmỹ nỹtĩn kỹ. Ge ti nĩ, ũ tỹ inh vĩ jẽmẽ jãvãnh ẽn ti,” he tóg, Jesus ti.

—Amombeꞌu-ta peẽ-my mbaꞌéixa pa oiko vaꞌerã xe-rehe ojerovia vaꞌe. Ou xe renda-py, ohendu porã xe nheꞌẽ, oiko meme xe nheꞌẽ-rupi. Aiporu jevy-ta xe-rehe ojerovia vaꞌe rehegwa nheꞌẽ ita ári omoĩ gwoyrã vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami. —Peteĩ kwimbaꞌe ojapo vaꞌekwe gwogarã. Ysyry rembeꞌy-py ojoꞌo okytakwarã. Yvykwa ipy pukukwe ojoꞌo okytakwarã. Ita ári omoĩ okyta. Ojapopa rire ou sapyꞌa peteĩ marány. Heta eterei oky-gwi, ysyrygwasu hynyhẽmba-ma. Oipete pete hóga-pe. Ha ndoitýiry joty hóga. Hatã joty oĩ hatã ojapo vaꞌekwe-gwi. Omombaraete porã gwóga-gwi ndoꞌáiry joty hóga. Ita ári omoĩ-gwi hatã joty hóga oĩ, heꞌi arandu nheꞌẽ omombeꞌu-vy.Upéi heꞌi jevy:—Haꞌe-ta ave peẽ-my, Xe-rehe ojerovia vaꞌe upéixa ete ave ndojeity ukase moꞌãi, oiko meme vaꞌerã voi xe nheꞌẽ-rupi. —Ha upe xe nheꞌẽ nohendu porãi vaꞌe, ohendu rei-gwi ndoikói xe nheꞌẽ-rupi vaꞌe-rehe amombeꞌu-ta peẽ-my gwĩ pyaꞌe vérami gwóga ojapo vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami.—Peteĩ kwimbaꞌe ojapo arakaꞌe gwogarã. Pyaꞌe aꞌe ojapo gwogarã. Ysyry rembeꞌy-py ojoꞌo okytakwarã. Yvykwa nandi rei-py omoĩ okyta. Ndaipy pukúi ave. Upéi oky heta ramo, ysyry okakwaa-ma ramo, y oipete hatã ramo hóga-pe, oitypa-ma hóga. Ojejapipa-ma hóga-rehe. Ndojapo porãiry gwóga. Upéa-gwi oity. Ijáry nahiꞌarandu porãi-gwi, oity uka gwóga, heꞌi arandu nheꞌẽ omombeꞌu-vy. Upéi heꞌi: —Haꞌe-ta peẽ-my: Xe nheꞌẽ-rupi oiko eꞌỹ vaꞌe upéixa ave ojeity uka rei arã voi oho vai rei hagwã upe xe nheꞌẽ ohendu rei vaꞌe nahiꞌarandu porãi-gwi, heꞌi.

Tiwese hãbu warybe riywinyre wese adee ararybekre. Tiu heka ariteòsinykre. Hãbuõmy akoreny arelyykre. Tii warybe‑ò roholare idi imynany rotỹỹnyre. Tii kiata taheto riwinyre manadelemy ria‑di. Beòra iheto reseõhyyre manatyre‑ki relereki wahe. Ikõmyta warybe‑ò roholakõre, kawese rotỹỹnyre. Taheto uritere sukile riwinyre. Beòrau ta, urile resere. Ikyhynakõreki wahe. Kiamyta rotỹỹnyre warybe tyhydỹỹdu‑ò idi ityhydỹỹdukõ‑ò. Series([], )

(47,48) —Jejeꞌega renuparamũ pẽꞌakwaap pejejemogyau. Sãꞌã iꞌakwaap maꞌe ꞌga ꞌoga mỹja ywy ãtã pype. Aꞌeramũ ꞌy ruwiretea miamũ ꞌã owaẽmeꞌema ꞌga roga upe. Aꞌeramũ ꞌã aipo ꞌoga awaweꞌem ypy pe. Aipo ꞌog apoara ꞌga iꞌakwaap. Nan tee pẽẽ jejeꞌega renuparamũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. Series([], )

Ẽ, ba ar amã arẽn kikre'ã me ajakre. Me'õ iwỳr akẽx ne kute ikabẽn markumrẽx ne ikabẽnkôt kute ar amijo baja ne kute mrãmri ne me kute kikremã kre jabjê:n kam kam par pymjỳr ne kam iby kẽnmẽ pyka rẽnh ne kute kum o'uk ne 'ã kute kikre nhym te ngô tàm ne kute kangõnh nhym mrãmri ku'ê tỳxja pyràk. Kum kre jabjêkam ne mrãmri ãm tỳx ne. Nãm ã me kute amim ikabẽn mar tỳx ã ane. Series([], )

—Tarîpai anepuꞌtîkon ton ekaremekîuya sîrîrî. Manniꞌ umaimu etanen moropai ikonekanen wanî morî pe, innape ikupîiya yeꞌnen. Mîîkîrî wanî manniꞌ warayoꞌ tewîꞌ ton konekanen warantî. Mîîkîrîya non yaka ituꞌna moropai tîꞌ tîrîiya iteꞌseꞌ ton, saꞌme aweꞌtoꞌpe tîꞌ pona. Mîrîrî konekasaiꞌya tanne, tuna yannîpî moropai ipona eerepamî. Tîîse yenumîiya pepîn, saꞌman pe awanî yeꞌnen. Tîîse manniꞌ umaimu etanen tîîse ikonekanen pepîn, mîîkîrî wanî, manniꞌ warayoꞌ tewîꞌ ton konekatîpon saꞌman pepîn non yaꞌ warantî. Îꞌ pensa tuna erepamî ya ipona, yenumîiya kaꞌneꞌ pe. Tamîꞌnawîrî eesenumî, saꞌme pra awanî yeꞌnen —taꞌpî Jesusya.

'Ãte xa hãmyũmmũgã'ax, nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã', nũy ta tikmũ'ũn yĩpkox pip 'ãktux. Tikmũ'ũn te yõg hãm'ãktux 'ãpak, pũyã' yĩpkox pi', puyĩy tu ta hãmyũmmũg, tu tik pet max putuk. Ha hãpkot, tu mĩkaxxap tu' xupep, pu tu kox tox tu nõm mõ'tat, tu nõ mãykup mõ'xix mĩhĩm, ha' ka'ok, ha tex mõ'yũm tu' xupep, tu nũ'xip, tu mĩptut kopa' xup, tu' xet xexkah, pãyã mĩptut kopa mõ'yũm hãm hã, tu' nak, tu' ka'ok, ha kaxĩy tik nũn, 'ũgha' nũn, nũy yõgnũ hãm'ãktux 'ãpax, tuk xupak, tu' yĩpkox pip, tu' ka'ok kamah, mĩptut max mõ'yũm hãm hã putuk. Series([], )

— Abu-buxim okay ajẽmjẽmayũ iap og̃uwẽn eywebe- -abu-buxim wa'õ kayayũ iap tak, ajo-buxim wa'õ dag̃ jekuku'ukayũ iap tak.

Ỹ metëëh da ny hadoo ỹ ma metëëk do maa newëë doo, ky daheeh doo. Tób tama do hadoo da tii. Tꞌõp tagagoos ta tu nꞌaa tyw nꞌaa tababang bä, pä banäng bä. Tamii bagꞌyyp bä ta tób hã, wän nꞌaa hejoonh do badäng bä ta hã, dooh ta tób tatë hyy bä, baad ta tób ta tu nꞌaa babang bä tabejëh do hyb nꞌaa. Ti nado këh ỹ maa newëë do ky nadaheeh doo. Tób tama doo, jꞌooj ta tu nꞌaa tabetuu daap hẽ, dooh tahejꞌoonh péh. Tamii bagꞌyyp bä ta tób hã, wän nꞌaa hejoonh do adäng ta hã, tii bꞌ tabatë hyng. Sahõnh hẽ takarejãã ta tób.

Ne³ka²sah¹lxi³wxi¹. Hĩ¹na² ĩ³yau¹ũ¹nx2ta¹jau³xa² ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹tu¹wi¹. A²nũ²a² sxi²ha² txon³te³lhxã³ ain¹nũ²nhai¹. Ain¹ka³tu̱³ta¹ ka³wã³lxa³ nxe³ku̱²nxa² a̱u³txi³ wxa²xu³sxã³ ũh³ya³lã̱ux3sxã³ kan²txi³ ũh³wxe³ain¹nũ²nhai¹. Hã²wxãn³txa³ ka³wã³lxa² hũx1kxan²ti³ a³hi²yai¹nxa³nu²nhai¹. Jut1ai²li² a²nũ²a² yãx1nhĩ̱³nx2na³li¹. Txa²wãn³txai²na² ain³kxi²sxã³ sa²yxo²we¹kxai²nãn²tu̱³ nxe³jah¹lai²li² a²nũ²a² yã¹nxai¹nhĩ̱³nx2na³li¹. Hai³txi³ yxo²ĩ²sxã³ hxi²tha²on³te²sxa³yu²hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹ Txa²wãn³txa² ain³kxi²sxã³ sa²yxo²ã³ain¹kxai²nãn²tu̱³ a²nũ²a² ã̱³xa² yã¹nxai¹nhĩ̱³nx2na³li¹. Nxe³te²na²sa¹, a²nũ²ai²li² sxi²ha² txon³nũn³nũ²nhai¹. Yxãn¹ta¹ jah¹lai²li² hai³txi³ a̱u³txi³ ũ³si³wxe²nxa³nũ²nhai¹. Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² hã²wxãn³txa³nũ² ka³wã³lxa² hũx1thĩ¹na² a³hi²sxã³khox3je²nũ²nhai¹. Nxe³ju³tai²li² a²nũ²a² yãx1hĩ̱³nx2na³li¹. Txa²wãn³txa² sa²yxo²ã³te²su² te²a² te²yãx1hĩ̱³nx2na³li¹. Yxo²ĩ²sxã³ hxi²tha²on³te²ju²hẽ³li¹. Je³su²jah³la² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Series([], )

Nahotikisaite xomana, xoare hare kakoa xamani ala hakákoa, etakehare nokoamaniye tyaoniterehare, semiterehare noxaotyakiri hoka tyakekoterenehare. Hatyohare atyo motya etakehare hatya haliti tyoma hati hoka seka hateko hoka ehokoli niyahare sehali heno ajika. Hoka one kahekoaxa tyaona hoka one xane kaoka hatyo hati hiye, xakore hoka maisa exoita, waiye nomakere hoka. Xakore hoka xala xamani atyo sema niraeni hoka maisa tyakekorene hoka motya atyo etakehare mairiharenehare tyomehenerehare hati waikohekoa, mahokoli kasehare akereta. One tyoa hatyo hati ana hoka exoakisene rotita hoka mawenekoaretene — nexa.

A'onira onava'isohivini hiki ida rajomi kavaranihi, nahina fori hiki ida. Kodiania khahi ida ija'ari, mitha bini'ahi ida oathi, binaabamani'ihi. Gora kaaraki-ra namonahaki vani fori hija hida ija'ari. Bikhori'imidiahi ida hodi abihiaki, gora avani arokhojahani ibavini kaimoni a'daimaki. Gora a'diahini naothinia, ji'binini kama'da'ihi ida vaini kapahani. Vaini kapahani jorania bigathi'ihi ida gora avani, ni-ho'doho'doki ida gora. Abihiaki ida gora avani nami imani bodinia. Hari. Gora-ra namonahaki vani fori hija jaboni ida ija'ari hoariha. Bikamithahi ida oathi, ni-binaaba'iki. Binamonahahi ida hodi abihiariki, arokhojahajahakirihi ida gora avani. Binaibavi'ihi ida gora avani hodi abihiariki bodinia. Gora a'diahini naothinia, ji'binini kama'da'ihi ida vaini kapahani. Vaini kapahani jorania bigathi'ihi ida gora avani, adari'ihi ihimika'oa'ihi ida gora — niha ada Jesus.

Aty kabo zumu. Kaharere ziwaby atahi hyỹ nikara. Hawa iwata humo pawatawy. Atahi maku wata atahi wahoro nizuknize. Harahare eze ziukuru. Ihoke zihiboani ziuku. Iwaze zopoktsa mynabybyknahaze. Hyritsik nawõze. Pihik mynapokze wahoro bo mozumuze baziknatsehepetok. Iwa maha zeka ba ziknazuru. Atakta kaharere ziwabyze iwaze kaharere bo hyỹ nikara. Atakta kaharere ziwabykyze kaharere bo batu yhỹ ziky. Hawa iwata humo pawatawy. Atahi maku wata wahoro nizuknize tawata. Nimyra eze tu ziukuru. Jokboha zuba jowy batu ioketsehezeze. Iwaze zopoktsa mynabybyknahaze. Hyritsik nawõze. Pihik mynapokze wahoro bo mozumuze. Wahoro myzitsehepetokyk. Natõbaik. Atakta maku kaharere ziwabyta tuze batu yhỹ isopyk. Iwa Sesus tuk zinymyrykynahatsa nisispirikpoko hawa kytsa iharere bo batu yhỹ sisopyk.

Pyno uwe uwe tut uhowawi miꞌi hawyi uhehay toikuap tonãpin hap koꞌi toikuap miꞌi hawyi tutunug yne tonãpin hap uhepiat ok tã ewy miꞌi hat topyhuꞌat aikotã getap nug hat ikahu waku kahato rakat nug hat ewy are e. Taꞌi uipotmuꞌeria ewetunug uhepiat einãpin hap ewy pote eweikupteꞌen aru iweꞌeg kahato rakaria ewywuat aikotã getap iheg nakat nug hat ewy eweikupteꞌen e. Taꞌi saꞌawyꞌi toikat kurusuꞌyp iheg nakat toꞌyat eãkukag wo e. Miꞌi hawyi toiꞌatutuk iãkukag yi pya pe hap ewy e. Miꞌi yat toĩneꞌen iheg nakat kahato ikahu kahato hap ewy. Iꞌyat iminug aikotã aiꞌyat yi heg note ewy iheg hap ewy. Miꞌi turan ywytu uato kahato putꞌokꞌe wen maꞌato tominug toꞌyat iheg kahato rakat yt taꞌat hin i hawyi ywytu uato yt timoma kuap i katupono yi heg nakat tote yi pan me toĩneꞌen kahato pote yt taꞌat hin i ywytu uato hap eꞌat pe e. Miꞌi hap ewy kahato uimienoi koꞌi nug haria tukupteꞌen e Iesui ahepe. Maꞌato uwe uwe tuwanẽtup uhehay kape tonãpin hap kape porapꞌi miꞌi hawyi tuwanẽtup tuwepe — Yt atunug neran i Iesui piat uinãpin hap e miꞌi e hat wanẽtup hat aikotã getap nug yt iheg miat i rakat ewy aikotã ariaꞌyp nupiꞌa misekuap kahato wuat neꞌi getap nug hat ewy. Iꞌewyte yt ikaꞌa pya pe i toipan hat ewy e. Miꞌi turan putꞌokꞌe ywytu uato hawyi ywytu uato tiꞌypyhep hap ewy e. Miꞌi hawyi iꞌyat yt kat i taꞌat raꞌyn hawyi e. Miꞌi hap ewy topyhuꞌat uhepiat tonãpin hap uhehay upi yt topyhuꞌat i rakat e Iesui ahepe mekewat yityꞌok totepyi.

Uhá koetíhiko ne xâne simónuti koane kamokénoati ra emó'um yoko itukoâti, hane koéneye hóyeno itúkoti péti, upénoti kehókea inúxotike imókone itopóno mopôi, ímoaku poéheve ne péti. Uséxoane ne péti, keno'ókone êno koiníkoti. Yane kayákakoane ne péti, itea ako íkaraka vo'oku kókoyuse kíxeokono itúkeokono. Itea enepone xâne kamokénoati ra emó'um ákoti itukâ, hane koéneye xâne itúkoti péti ákoti itukína poéheve inúxotike. Pohu oúke poké'e ímoa. Keno'óko êno koiníkoti huvêo kayakákoati ne péti, ako oríko íkorokea. Yane heu-heú kôe itáhineyea ne péti —koéne.

No'ó yɨ'ɨ̂ tiropɨ a'tî, yɨ'ɨ̂ uúkũsere tɨ'ó, be'ró yɨ'ɨ̂ dutîro noho keoró weegɨ́ a'tîro weeró noho niîmi. Ni'kɨ́ wi'í weegɨ́tigɨ, di'tâpɨ se'ê sãha, ɨ̃tâgare bokasamí. Be'ró tigá bu'ipɨ yeê nɨ'ka mɨhasami. Be'ró diâ po'ê yahakã, tií wi'ipɨ akó a'mâ põo tẽokã, a'mé yã'atisa'. Tií wi'i ɨ̃tâgapɨ yeê nɨ'kaka wi'i niî yuuro, tohô wa'ása'. Ãpí yɨ'ɨ̂ bu'esére tɨ'omígɨ, teeré keoró weetígɨ, a'tîro weeró noho niîmi. Wi'í weegɨ́tigɨ, neê ɨ̃'kɨáropɨ yeê nɨ'ka mɨhatiro mariró weesamí. Be'ró diâ po'ê yahakã, tií wi'ire akó a'mâ põo tẽo, a'mâ pĩ'a bɨrokã'sa'. Tií wi'i neê kã'ró dɨ'sá nɨ'katisa', niîkɨ niîwĩ Jesu.

Cay nishäta uyalil cäsumäcunaca caynümi: masïsu a'a jananćhu wasinta śhalcachïcänümari. Mayuca maynu wiñämulpis, manamá cućhpachin'achu, masïsu taycachisha captin. Ñatac mana cäsucücá mana sumä simintaycul allpa janallanćhu wasinta luläcänümi. Pu'uy tamya timpućhu mayuca lluy wiñalcamulñatacmi juclla apacun'a. Jinalculmi may caśhanćhu nï camalan'achu” nin.

Ãté ni'wam norĩ hã te za we ĩ̱tẽme aihutu, ĩ̱nhimiroti hã te te wapari za'ra da. Tawamhã te te wapari za'ra wamhã, te za oto ĩ̱nhimiroti hã te te 're 'madâ'â pese za'ra. Taha wa, wa za ĩ̱nhimiroti 'madâ'â'wai ãma simiré'é, 'ri'wa na. Aibâ hã ma tô ab're, 'ri da, ti'ai 'rowi ẽne hã ĩnomro u. Tawamhã ma tô ãma tipahâ, ab're na. Ab're 'rehâ di oto. Tawamhã ẽtẽ nhisiwi ma tô 'ri, aibâ hã. Tawamhã âpré wamhã, â hã ma tô 're praba, 'ri u. Tete na ma tô 'ri hã 'manha, aibâ hã. Taha wa, rési ãna te 're sa, 'ri hã. Ãté ni'wam norĩ hã te za ĩ̱nhimiroti hã tipo're na te te 're wapari za'ra. Tane nherẽ, te te 're 'madâ'â za'ra mono õ di za, ĩ̱nhimiroti hã. Taha wa, wa za ĩ̱nhimiroti 'madâ'â'õ'wai ãma simiré'é, 'ri'wa ĩhâiba amo na. Aibâ hã 'ri na'rata da, te te ab're õ di. Ti'a nhisiwip si, ma tô sima 'ri. Tawamhã 'ri u, â 're praba mono wamhã, â, ma tô 'marõwĩ, 'ri hã. Tâibâ oto. Taha wa, ma tô aipru pese, 'ri hã. — Ãne ma tô 'ri'wa na simiré'é dama Zezusi hã, da te waihu'u za'ra da.


Sajẽtu poetory kurãkatopõpyry poko Jezu a(Mat 8.5-13)Morarame morohne poko mokaro amorepakehxĩpo Jezu toytose ropa Kapanaũ pona. Moroto soutatu esẽ kynexine, sajẽtu. Ipoetory tõ 100me kynexine, soutatu tomo. Romanome kynexine ynororo, juteukara.

Jejus kot mẽhõ mã àpênh xwỳnh o mex ã harẽnhMatêwre 8.5-13Tã nhũm Jejus mẽ kãm ujarẽnh pa hãmri nẽ ma akupỹm Kapanaũ hwỳr mõ.

Xesosi Makananitiniri Sotato Auĩte Nitiri(Mateo 8.5-13)Ikara sãkiretxiti isãpiretaka atoko, Kapanaoõ sitatxitimoni isa Xesosi. Iuaãtaã apoka.

Jesus sodadu domodo iwymâry agâ tâwaneim ewânu ume kua nhetobyry(Mt 8.5-13)Akaemo kurâdo agâ agueypyem Jesus idâly xidadâ Cafarnaumram.

Zezuz umukatu umaꞌereko maꞌe aꞌe kuryAꞌe maꞌe imumeꞌu pawire oho Zezuz Kapanau taw pe aꞌe kury.

Mateus 8.5-13Haꞌe vaꞌe ayvu heta vaꞌe kuery pe Jesus omombeꞌupa ma vy oo Cafarnaum tetã py.

Jesus icilatidi liotagi ica lacilo icoa niodaɡ̶awadi romaanotedi(Mateus 8.5-13)Niɡ̶ijo naɡ̶a nigotedini Jesus me yotaɡ̶aneɡ̶e niɡ̶idi noiigi, odaa jiɡ̶igo manitaɡ̶a nigotaɡ̶a Cafarnaum.

Jesus'ga omombi karugwara soldadova'eapyriva'ea hugwi(Mateus 8.5-13)Imombe'upavirẽ g̃a pe Jesus'ga hoi g̃a hugwi ogwovo cidade de Cafarnaum me.

Fóg tỹ capitão tỹ Jesus ki rã(Mt 8.5-13)Jesus tỹ ag kar kanhrãn kãn kar tóg cidade tỹ Cafarnaum ra tĩ mũ.

Mburuvixa rembigwái-pe Hesu ombogwera(Mt 8.5-13)Ojogweroaty aty vaꞌe-pe omombeꞌu heta rire Hesu ohasa-ma ou-vy oike hagwã Cafarnaum tetã-my.

Jesuisi tarybe rahu‑di tahe Kafanaõ hãwã‑ò rare.

Jefaruu ꞌga remiayup(Mateu 8.5-13)Aipoa ꞌgã nupe imomeꞌupaw ire Jejui ꞌga awau ꞌgã nui Kafanaũ pe.

Krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr kute tu amim Jeju kamnhĩxkumrẽx.(Mat 8.5)Ne kam ate krĩbê Kapana'ỳr tẽ. Mã 'ỳr tẽn bôx.

Surarayamîꞌ Yepotorî Poitîrî Yepiꞌtî Jesusya(Mt 8.5-13)Pemonkonyamîꞌ yeurîma aretîꞌka tîpo, Jesus wîtîꞌpî Cafarnaum cidaderî pona.

Yeyox te kãmãnat hittup mãhã'Ha Yeyox te hãm'ãktux kux, tu tikmũ'ũn pu hãm'ãktux kux, tu ta' mõg tu mõktu xupep kõmẽn Kapãnãn tu',

Adeayũ be jekawẽn epere buje, Jesus o'ju Cafarnaum ka kay. Oajẽm. Sorarayũ kukat ibo ka be osunuy.

Warahén sa wahë nꞌaa see Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jesus bahajaa bä kä ta ti sa hã taherꞌoot doo, tababaaj hõm kän panang Kapar-Naũm häd näng doo hẽnh.

So³ta²to²jah¹la² sa³wi³sa² ĩ³ton³te²a² we²txi²jau³su²Nxa²ha¹te¹ tũ̱¹ka̱³txai²na² e³kxi²ta³lun²ka³tu̱³ Ka³far³na³ũ²thĩ³na² ai³ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Aiyatelikiheta Roma Yere Wakanehare(Mateus 8.5-13)Hatyaoseta Jesus halakisa hatyoharenai haxakaini halitinai hiye hoka xane wenakalati Cafarnaum xeta.

Jesua bianaihotaha ada sorara vakadika'da'di kahonai abono(Mateus 8.5-13)Hari hi'ihi ida Jesus ija'ari-ra ka'ojomo'ivini kavaranihi, okha'aha, Cafarnaum sidajia akhano'aha.

Sesus sodadutsa pehatsatsumuẽhĩtsa zizororowy.Kyze Sesus sizubarẽtsa bo nipamykysobaze niukuru. Kaparanaũ bo zumu. Anaeze sodadu tsumuẽhĩtsa zizororowy.

MATEU 8.5-13 PIAT EWYTohenoi yne raꞌyn hawyi toto raꞌyn Iesui tawa Kawanaꞌũ Kape.

Koitóva Jesus neko ahínoe tuti húndaru íhae Róma(Mt 8.5-13)Uke'éxoane Jesus koyúhoinoa xanéhiko neko uhá koeti íhikaxeake, ina aukópovo ya Kafanâum.

Jesu surára wiôgɨre da'rá ko'tegɨre yɨ'rɨó'ke niî'(Mt 8.5-13)Jesu ɨ̃rɨgɨ́pɨ masaré bu'êka be'ro Cafarnaupɨ pi'ákɨ niîwĩ.

Mana-Israel nunam chalapacun Jesus sänachinanpä(Mt 8.5-13)Nunacunäta limapayta lluy camacalculmi Jesus yaćhapacünincunawan Capernaum malcäman liculcäla.

Romanuhu ma romhuri'wa, Zezusi hã te te ĩpesezé wasu'u(Mateusi 8.5-13)Tawamhã te te dama roti parimhã, te oto mo Zezusi hã, Capana'u na 'ri nho'õmo nhisi u. Tawamhã ma tô wi.


Inamoto kure pyra toehse. Ĩpyno pohto rokẽ pyra kynexine. Orihsasaka toehse ynororo. Mame Jezu ekary totase ahtao sajẽtu a, imehnõ tonyohse eya Jezu enehtohme. Juteu tamuxiry tõ tonyohse eya mokyro kurãkatohme.

Nẽ mõõ nẽ ra hwỳr pôj. Nhũm krĩ kamã pôristi krãhtũm mã àpênh xwỳnhja à htỳx nẽ nõ. Ra htyk kaxyw nẽ nõ nhũm õ patrãw tee ri omu nẽ kãm hapê jakamã tee ri hkukamã hamaxpẽr o hkaprĩ nẽ. Hãmri nẽ Jejus pôx ã harẽnh ma nẽ hwỳr Ijaew pigêt kwỳjê rẽ nẽ mẽ kãm:—Kwa mẽ ma Jejus wỳr mra nẽ kãm ijarẽ kê tokyx man ixwỳr tẽ nẽ inhmã àpênh xwỳnhta o mex. Anẽ.

Kapanaoõ auari kiki ãti uãka Homano inakori. Sotatoakori auĩte itxaua iua Homano. Ipaniãtana sotatoakori seĩ pakini inireẽkiti ikaminina. Xesosi apokasaaki Kapanaoõ, iua Homano nitiri iteene itiretakiti amianata. Ipinanapanoka.

Tâlâ myani mârâ xidadâdâ sodadu Roma donro iwymâry. Tâlâ lâpylâ myani eagâ tâwaneim mâkâ ize ato kuru. Toenzepa myani mâkâ tâwaneim ewânu iguezeseaji kehoem.

Amo zauxiapekwer wanuwihaw aꞌe pe hekon aꞌe, Hom tawhu pe har romo hekon aꞌe. Amo umaꞌereko maꞌe aꞌe tuwihaw heko haw pe har imaꞌeahy aꞌe. Ikatuahy aꞌe awa tuwihaw pe, aꞌe rupi tuwihaw uzemumikahy. Taꞌe umàno eteaꞌi hemiruzeꞌeg aꞌe xe.

Haꞌe py ma peteĩ xondaro ruvixa rembiguai oayvu ete vaꞌe imbaꞌeaxy vy omano raiꞌi oupy.

Odaa oninica ɡ̶oneleegiwa ane iiɡ̶e onaniteci taalia iodaɡ̶awadi. Ica liotagi ane daɡ̶axa me yemaa, one deelotika, jona doletibige me yeleo. Niɡ̶ini ane iiɡ̶e niodaɡ̶awadi romaanotedi naɡ̶a dibodicetalo Jesus, jona iiɡ̶e icoa lacilodi judeutedi migotibeci odipokotalo Jesus migo icilatidi niɡ̶ijo liotagi.

Pevo soldados'g̃a nduvihava'ga ruvi judeu'garũive'ga romano'ga. Gapyrive'ga itetirũa. Omano g̃werĩ ga. Soldados'g̃a nduvihava'ga ga arõhetei. Nurã Jesus'ga rura kwahavame Cafarnaum me ga ei xava'eve'g̃a pe:—Peho ti Jesus'ga pyri. Pe'ji ti ga pe tuhu ti ga jipyrive'ga pyri karugwara mombiga ga hugwi, ei ga xava'eve'g̃a pe.

Tá fóg tỹ capitão tóg nĩ nĩ. Ti camarada tóg kaga nỹ nĩ. Vẽnhmỹ tóg nỹ, kỹ capitão tóg: “ti hỹn ter mũ ha,” he mũ. Hã ra tóg ti mỹ ti fe ri ke nĩ, ti camarada ti, capitão ẽn mỹ. Hã kỹ tóg Jesus kãme mẽ kỹ Israel kófa ag jẽgnẽg mũ, Jesus to, ag tỹ ti mỹ: “ti venh kãtĩg,” he jé. Jesus tỹ ti camarada tỹ háꞌ he jé tóg ti mỹ vẽnh vĩ jẽnẽg mũ, fóg tỹ capitão ẽn ti.

Ha upe-py oime capitão, soldado ruvixa vaꞌe judeu eꞌỹ vaꞌe. Heta soldado-rehe omanda vaꞌe, heta hembigwái ave. Ha peteĩ hembigwái hembihayhu porã vaꞌe katu hasy ete. Omano-tama oĩ-vy hembigwái. Hasy ete jave hembigwái soldado ruvixa ohendu-ma Hesu rerakwã. Ohendu-ma ramo heꞌi gwĩ judeu ruvixa-pe:—Tereho Hesu renda-py. Emombeꞌu íxupe ou hagwã xe ha-py. Aikotevẽ hese. Aipota eterei ou ombogwera hagwã xe rembigwái xe rembiayhu ete vaꞌe-pe, heꞌi omondo-vy íxupe.

Tai Roma soldado dinoduõ tai ihỹmyhỹ. Teòduõ tahe binamy irubu iòhòmy roimyhỹ. Soldado dinodu Jesuisini‑ò roholareu tahe, iòrysymy rarybere. Taita judeu mahãdu kia matuariõ rexitòenyre aõma kididykremy riteytenykremy kia webinadumy roireri.

Aꞌe pe futat jefaruu ꞌgã ꞌwyriaꞌri ꞌga reni. Amutee ꞌga romanũa ꞌga. ꞌGa remiayuwa ꞌga ojeroꞌwu ꞌupa. Kwaiwete ꞌga jeroꞌwui ꞌupa. Amanũ jaꞌwyjaꞌwy futat ꞌga ꞌupa. Aipo ꞌga ree ꞌwyriara ꞌga oporomutaramũ. Aꞌeramũ ꞌga aꞌeramũ ajemuaẽma ꞌga ree. Aꞌeramũ ꞌga Jejui ꞌga rera renupawe, ojeꞌega judeu ꞌgã ꞌwyriaꞌri ꞌgã nupe:—Peꞌje pejewau Jejui ꞌga rerua jee. Jeremiayuwa ꞌga tomoferap ꞌjau— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Bôx nhym krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr arỳm kuma, kubê ne krãkamngônhre krãptĩbê 100 nhõ bẽnjadjwỳr arỳm kuma, bôxkôt kuma. Kubajtem. Arỳm kuman kam 'ỳr mebêngêtte kwỳ jano. 'Ỳr mebêngêttebê idjaer kwỳ jano. Õ àpênh ne kanê tỳx ne nõ. Arỳm tyk'ỳr. Arỳm arkatin nõ. Kum õ àpênh jabêkumrẽx ja ne kubê kanên nõ nhym kam kadjy Jeju'ỳr ar ano. Ar kute kum arẽnh nhym 'ỳr tẽm ne kute kum õ àpênho mexmã ne 'ỳr ar ano. Series([], )

Miarî Cafarnaum po surarayamîꞌ yepotorî wanîꞌpî Roma pon, Judeu pepîn. Mîîkîrî poitîrî kureꞌne inapurî iwakîri ipoitîrî enasaꞌ wanîꞌpî priꞌya pra. Mararî pra aasaꞌmanta yonpasaꞌ wanîꞌpî. Jesus pîꞌ toꞌ eseurîma etasaꞌ tîuya yai mîîkîrî surarayamîꞌ esaꞌya tiaronkon Judeuyamîꞌ esaꞌ pe tîweꞌsanon yarimaꞌpî Jesus pia toꞌ wîtîtoꞌpe. Jesus yanno meꞌpoꞌpîiya itewîꞌ ta aaiꞌtoꞌpe mîîkîrî saꞌne ipoitîrî yepiꞌtîi.

ha tik puxet yã Hõm yõg gohet hã kãmãnat, ha' hãm max, yĩy' xat'ax tep-tup pax, ha' pakut, tu' xok putũmnãg, ha tikmũ'ũn te Yeyox 'ãktux, yĩy gohet yõg tik te Yoneo xexka xop tu' xak, pu nũ', pu Yeyox tu' xax, pu mõg, nũy tik pakut hittupmã'.

Ixe ibuywatwat'ukat iwãtaxipi o'e- -kariwa xe ikukpinat. Oe'ũ pin ibuywatwat'uikat. G̃ebuje sorarayũ kukat pũg̃pũg̃ Judeuyũ kukukayũ o'g̃uju Jesus kay. O'g̃uju ip Jesus Cafarnaum ka be iam o'jekũyjo buye.— “Ejot cuy obuywatwat'ukat mu'ada am,” i juy epe'e Jesus pe — io'e sorarayũ kukat ixeyũ be.O'jẽm ip. Poxerewun. Jay.

Tii bä panang bä ti awät mä Roma buuj warahén nꞌaa sa wahë nꞌaa seeh. Nahëë näng mä ta karom. Pꞌeets mä tadajëp ta nahëë mahỹỹj. Baad mä ta kariw nꞌaa kamahä̃n tii. Ti mꞌ ta kariw nꞌaa, warahén sa wahë nꞌaa, ky nꞌaa napäh mä Jesus. Ti mꞌ Judah buuj sa wahë nꞌaa wób tamejũũ mä Jesus wë, ramaherꞌoot hyb nꞌaa tabana hyb nꞌaa, ta karom tabahaso däk hyb nꞌaa mꞌ.

Ain¹tãu³a² Ro³ma²no² nũ̱³ka̱³txa² so³ta²to² a²wa³kxẽn³yah³la² yxau³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te²a² sxi²hẽ¹nai²na² a²sa³wi³sa² ĩ³ton³sxã³ ya³lu²kxi²te³lhxã³ sxa³ye²ta¹hxai²hẽ¹la². Ai¹nha²kxai³ a²sa³wi³sa² a³lxi²ha²kxai³ Je³su²jah³la² ya̱u³son³jau³xa² ain³kxain¹ka³tu̱³ Ju³te²a² yah³la²nãu³xa² sa²si¹hã³ain¹te³nah¹lxi¹:— Je³su²jah³la² wxã³te³lhxã³ nxũ²nhai¹. Jau³xa³ ain³kxi²na¹wi¹. Tãu³a² ai³jah³lxi³sxã³ ne³khauh²jah³lxi³hẽ¹li¹. Ne³khau²hah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ĩ³ye³kxi¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Ĩ³ye³kxah¹lxin¹te³nah¹lxi¹: “Jah¹la² sa³wi³sxa² ĩ³ton³kxi²sĩn¹na³li¹. Nxe³kxe³su² hxi²waun³ta³kxi²nha²sĩn¹na²li¹. Nxe³sĩn¹sxã³ wxã³sxã³ we²txi²si¹nxain¹sĩn¹jau³su² ĩ³ye³kxi²sain¹sĩn¹na²li¹.” Nxe³na¹jau³su² ĩ³ye³kxi¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka hatyo nali hatya sorarenai xekohasehare tyaonita. Kawakaneharexe hoka awaiyetita hawakanehare hoka ewakanehare hokakita, komitehena wainita. Hatyaoseta sorarenai xekohasehare sema Jesus tahi hoka axikatya judeunai nityohalitiranai axahene hoka tyoa aiyatelikiheta maheta ewakanehare.

Cafarnaum sidajia hojaha ada Roma sidaji kaka'da'dini kasorarani. Kavamonikarahoki ada kidihonai abono, abinina amaakariki ada. Binakaidivaki ada kidihonai abono. Oniaroa, Roma sidaji kaka'da'dini kasorarania bikamithahi ida Jesus varani hina. Va'ora ni'aha adani judeus kaija'ari vanava'isohiva abono:—Avikha Jesus kania mahija avibaranahavini. Vakanikharia bana kodihonai abono-ra anaihotara kaimoni — ni'aha.

Kyze maku sẽ sodadutsa nisipeha, atakta sodadu Homa ezekta. Estuba tsumuẽhĩtsa humo tsimypokzitsiukrẽta. Ata hi imyitsapyrita iwatahi asiba nihyrikosokda. Niytahi taparakta sodadutsa Sesus bo, Sudeutsa taparaktsa ypykyhytsa nisipeha. Ikiahatsa Sesus pe taha:— Panykta! Uta katsumuẽhĩtsa tsizororowykta tsimaha — niy. Hyỹ niaha. Iwa Sesus bo nisipeha.

Miꞌi turan toĩneꞌen itote wẽtup ok suraraꞌin sem akag koro eropat hat. Miꞌi miit surara akag koro mikyꞌe kahato. Miꞌi miit waku rakat iꞌahu kahato. Ikuꞌuro irane poityꞌi hap ewy. Miꞌi turan surara sem akag tikuap Iesui ieĩneꞌen hap tetawa Kawanaꞌũ piat. Miꞌi hawyi toipoꞌoro sehay meremo Iesui kape Iuteu ywania akagnia upi — Uheropat hat uimikyꞌe kahato ikuꞌuro irane Uhyt miꞌi pote meremo eriot uhowawi uheropat hat moehãite hamo e tohẽtup toipoꞌoro tehay.

Yoko ápe tuti húndaru íhae Róma yane pitivóko apêti ahínoe ka'aríneti. Koati énotine koêku ne ahínoe, kahá'atine ivókeovo. Yoko yupíhova ákoyea omótova okóvo tuti húndaru neko ahínoe. Eyekóxoane tuti húndaru koeku ítuke Jesus, pahúkone tutíhiko jûdeu xoko Jesus épemopoinoa xanépea óvokuke koíteova ne ahínoe.

Toopɨ́ ni'kɨ́ surára wiôgɨ romano masɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨ kɨ̃ɨ̂ ma'í yɨ'rɨ nɨ'kagɨ ɨpɨ́tɨ do'âtigɨ wẽrisé pɨ'topɨ niîkɨ niîwĩ. Surára wiôgɨ Jesu yeé kitire tɨ'ógɨ, ni'karérã Judeu masa bɨkɨrã́re kɨ̃ɨ̂ tiropɨ o'ôo'kɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨre yɨ'rɨógɨ a'tî dutigɨ tohô weékɨ niîwĩ.

Chayćhümi Roma cachacucunap capitannin yaćhañä. Paypa uyway nunanmi ishyayal lluyña wañucalpuyäla. Chaymi capitanca chayćhu Jesuspi limapäcuśhanta uyalilcul chay prinsipal yaśhacunacta caćhamula: “Taytáy, ama chaynu callaychu. Uyway nunalläta sänaycachipallämay” nil.

Tame aibâ hã te 're hâimana romanu hã, da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa. Tãma ĩromhuri'wa hã te te sawi pese di. Hâzé na te oto nomro, tãma ĩromhuri'wa hã. Hâzé ahâ wa, te za oto dârâ. Tawamhã hâzé na nomro ré, ma tô Zezusihi wasu'u hã wapa, romanu hã. Taha wa, ma tô zudezu norĩ ma roti'wa norĩ hã 'mazatõrĩ za'ra, Zezusihi zô, ĩhâzé ré hã te te pese da.