Yrome joroko a tozuhse toto,—Jezu waro ase, Pauru roropa. Yrome awaro xine pyra ase, tykase joroko eya xine.

Hãmri nhũm mẽkarõmnutija mẽ kuma nẽ ãm mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Tk. Mẽ apê Jejus mẽ Pawre wa hkwỳ hkêt tã mẽ nê ã mẽ inhmã akapẽr anhỹr o apa. Nà Jejus mẽ hkwỳ pixjaja na htem Tĩrtũm nhỹ hã mẽ kêp mẽ ijapôx o pa. Mẽ apê mẽ hkwỳ hkêt kênã. Nà pa ixkatoore kaxyw ã. Anẽ.

Txamari ãti õti maerekati matamatakoti apakapapiretana ninoa:—Nota imarotari Xesosi. Nimarotari Paoro. Hĩte !nimarota. Kiniparai hĩte? —itxa maerekati matamatakoti.

Warâ olâ myani kadopâ aguely eyanmo:— Jesus tutuze urâ. Ânguy Paulo awyly tutuze urâ. Âmaemo olâ âutubamo urâ — kely.

Naꞌe amo ꞌar nehe amo tekwe ikatu ꞌym maꞌe uzeꞌeg wanupe aꞌe kury. — Akwaw Zezuz ihe, ainu Pawru rehe zeꞌegaw ihe no. Napukwaw kwaw ihe, mo romo peiko, iꞌi wanupe. Taꞌe ipurumuhem kar wer zepe amo awa wi wà xe.

Haꞌe rami rã haꞌe kuery pe nheꞌẽ vai ombovai:— Jesus ma xee aikuaa, Paulo guive. Haꞌvy peẽ, mavaꞌe tu peẽ? — heꞌi.

Pida ica noko moibake Liboonaɡ̶adi Jesus me domoɡ̶oiticoitice niwigo abeyaceɡ̶egi ane dakatiogi ica ɡ̶oneleegiwa, odaa niɡ̶ica niwigo abeyaceɡ̶egi ja niniɡ̶odi, meetiogi, “Niɡ̶ijoa Jesus jowooɡ̶odi, codaa me Paulo jowooɡ̶odi. Baɡ̶akaami, amakaamitiwaji?”

Igwete anhag̃a ei g̃a pe:—Ji ndajipe'ai ga hugwi penhi'ig̃a rupi jigwove'ỹ, e'i g̃a pe. Jesus'ga ji akwaha. Paulo'ga ji akwaha no. Oro pe, ji ndopokwahavi. Ndakoi'i'i ji penhi'ig̃a rupi, e'i g̃a pe.

Ag tỹ ũn jagrẽ kórég mỹ Jesus jiji tó kỹ vẽnh jagrẽ kórég ẽn tóg ag mỹ: “Jesus ki kanhró sóg nĩ, Paulo mẽ inh huri ke gé, hã ra ãjag tóg tỹ ũ nỹtĩ?” he mũ ag mỹ, kujá ag mỹ.

Ha anháy katu heꞌi íxupe kwéry:—Hesu ko aikwaa xe. Paulo ave aikwaa. Ha peẽ katu ndapokwaáiry voi, heꞌi íxupe kwéry anháy.

Tahe Jesuisi ni‑di tyytybybina‑ò rarybereu, tyytybybinaõ dirawyònyde: —Jesuisi reeryre, Paulo reeryre, tahe mobo atxiteri.

Aꞌere mamaꞌeukwaawa jeꞌegi etee ꞌgã nupe:—Jejui ꞌga ore orokwaap. Paulo ꞌga nanẽ ore ikwaapa nũ. Aꞌere ore pẽẽ norokwaawi— ꞌjau mamaꞌeukwaawa ꞌgã nupe. —Awỹja te pẽẽ? NaJejui ꞌga rerowiaara rũi pẽẽ— ꞌjau etee mamaꞌeukwaawa ꞌgã nupe.

Ne kam ar bit kute me'õ jakam me karõ punu janormã kum Jeju nhidji jarẽnh kajgo. Nhym me karõ punu arỳm ar aêrbê arkum,—Jeju ije kabẽn mar ne Paur ije kabẽn mar. Nhym be, ar ga djãm ije ar akabẽn mar got? ane.

Mîrîrî yai yuukuꞌpî tiwinan oꞌmaꞌya. Taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Jesus epuꞌnen uurî, moropai Paulo epuꞌnen uurî. Tîîse anîꞌkan amîrîꞌnîkon? Amîrîꞌnîkon wanî pepîn Jesus pemonkonoyamîꞌ pe —taꞌpîiya toꞌ pîꞌ.

Pãyã yãmĩy kummuk te:—Yeyox 'ãte' yũmmũg, xix Paot yũmmũg, pa 'ũ 'ũm 'ãxop? 'Ãte 'ãyũmmũg'ah. Yeyox te 'ãxop pu yãy 'ãxet'ax hõm 'ohnãg. Kaxĩy.

Jesus a'õbi imujẽm ojuy bima bit, ibiõg̃buk kẽrẽat o'jede cebe ip.— Wetaybit Jesus — io'e. — Wetaybit Paulom tak — io'e. — Pãm eyju? Abuyũ eyju? Jesus a'õkayayũ g̃u eyju oxe bit — ibiõg̃buk kẽrẽat o'e cebe ip.

Ti mꞌ ta see pé noo gó karapꞌaar hꞌyyb nesaa do see ky gadoo mä sa hã:—Ỹ hapäh ti Jesus. Ỹ ky nꞌaa napäh ta ti Paw-Ro —näng mäh. —Bë ti dooh. Dooh ỹ mepëë bä bëëh —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ ko̱³nxe³te²a² yãu³ka³txu¹tai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Je³su²jah³la² ĩ²a¹ha²kxai³ Pau²lah³la² o²la³kxi²ju³ta² ain³kxi²na¹ha²kxai³ te²sa¹wi¹. Yxãn¹ta¹ wxãi²na² ĩh¹jah¹lo²ta̱³yah³lxin¹ji¹wi¹?

Xakore hoka isekohaliti ewaxirahare nexa ihiyeha: — Nowaiyita Jesus, exahe Paulo hoka nowaiyita. Hoka xalanai atyo xiso? nexa.

Bajadia bigathani'ihi ida Ceva kaisai vaathi:—Jesu-ra aogaki hari. Aogaki jaboni ada Paulo. Hana avihini mani a'oni hora vara avani'aja? Ni-a'onira aogapa'itxiki — vakhanihaha adani bajadi.

Hyrikoso isapybara hi ispe nikara:— Sesus iny. Pauro kino niwatihi iny. Ikiahatsa ja amakatsa skaraba — ihyrikoso sapybara niy.

Miꞌi hawyi mãꞌãu saꞌag teꞌeruwẽpowat 7 ok takaria kape — Uruikuap ti emisuꞌat koꞌi sehay iꞌatuꞌe. Iesui set Pauru set uruikuap iꞌatuꞌe maꞌato eipe yt uruikuap i pãi uweĩ eipe Uweꞌin eipe pyno e ahiag miit piit pyi.

Itea hara kíxovokoxoa ndémoniu mani âha kópuhikopeahiko:—Énjoa ne Jesus koánemaka itukóvotiye ne Poûlu, itea kuti itínoe? —kíxovokoxoane.

Naâ tohô niikã́, wãtî naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ:—Yɨ'ɨ̂ Jesuré masî'. Paulo kẽ'rare masî'. Mɨsâ pũrikãre masîtisa'. Noa nohó niîti mɨsâ? niîkɨ niîwĩ.

“Jesusta lisïmi, ñatac Pablo mayan caśhantapis yaćhätacmi. Ñatac amcuná ¿imallatá capäcunqui?” nin.

Tawamhã, nimahã bâtâ na Sewaha 'ra norĩ hã te te tãma rob'ru za'ra wamhã, wa'uburé te asa tãma nharĩ za'ra, ãne:— Zezusi hã wa tô waihu'u. Paruhu zama wa tô duré waihu'u. E 'wam norĩ hã bété, a norĩ wa'wa hã. Te aiwaihu'u za'ra wa'aba õ di. — Ãne te asa tãma nharĩ za'ra, Sewaha 'ra norĩ ma.


Mokaro pona tarĩnase jorokohpã orẽpyra. Tyyryhmase roropa toto itamurume eya. Toepase toto ikurũke tupoke pyra, typitypipokurukõke.

Hãmri nhũm mẽkarõmnuti kot tanhmã ho xwỳnhta mẽkarõmnuti nhỹ hã wajagajê pynê nẽ mẽ htak rax o kêp mẽ ê kaxônh pa nhũm mẽ tee ri amnhĩ nhĩpêx. Hãmri nẽ hkênh nẽ õrkwỹ rũm hapôj nẽ ma umaj hprõt nẽ mra.

Iuasaakipeka kiki maerekati auaĩtotakiti okakataua ninoa nopini. Apiataparata iua maerekati. Iuasaaki iua ãsokitakatapena ninoani. Ininiã ninoa miteẽkata, kasarapekana, kakaropekana itxapena.

Aituo mâkâ uguondo kadopâbeom nhonwamo adamely. Ton-honre kehoem nhapiogulymo. Etymo nhaunguewâdyly. Toenzepa kehoem âdyolymo. Awylygue tâunkeze, etymo sauguewâtybyem warâ kehoem mârâ âtâ odayba âwiendylymo.

Naꞌe awa tekwe ikatu ꞌym maꞌe hereko har aꞌe, opor waꞌaromo kury, wàmàtyryꞌym pà kury. Weityk wamono ywy rehe wà. Uzàn oho aꞌe wi izuwi wà. — Ikàg tuwe aꞌe, zanemugaz aꞌe, umuꞌi zanekamir aꞌe no, iꞌi izupe wà.

Haꞌe rami vy haꞌe kuery re nheꞌẽ vai onhemondea vaꞌe opo vy ipoꞌaka haꞌe kuery haꞌe javive re. Opa marã oguereko axy ramo ipire rei haꞌe ijaipa rei reve onhamba oo oĩa gui.

Odaa niɡ̶ijo ɡ̶oneleegiwa ane dakatiogi niwigo abeyaceɡ̶egi ja waxoditiogi miditaɡ̶a, odaa ja iɡ̶eke, eliodi me naxacoɡ̶otiniwace, codaa me naaɡ̶aditedini lowoodi. Odaa niɡ̶ijoa seete ɡ̶oneleegiwadi joɡ̶oyototice liɡ̶eladi niɡ̶ijo ɡ̶oneleegiwa aɡ̶aleeɡ̶icoa lowoodi me daleditibigimoace, codaa menacilotiniwace.

A'ero ga – kiroki ga anhag̃a opojyka ga – a'ero ga pori Ceva'ga ra'yra'g̃a ndehe nhaporemo anhag̃a popoakara rerekovo g̃waramo. Igwete ga jigwarai g̃a ndehe g̃a nupanupamo g̃apira mbotararaga. A'ero g̃a ka'nhymi ga hugwi opire'yma henonhana.

Kỹ ũn jagrẽ kórég ẽn tóg ag to hũm he mũ. Ag kygrẽg tóg mũ, hã ra ag tóg ti tỹ hẽ ri ke tũ nĩ. Kỹ ag tóg kator kỹ rinfig mũ sir, kygvénh kỹ.

Upe-ma ramo upe anháy rerekoha opo hese. Ipuꞌaka hese kwéry oinupã nupã-vy. Upéa-gwi osẽ oho-vy hóga-gwi. Opi-vy oripara oho-vy. Onhemaxukapa ave oho-vy hikwái.

Tahe hãbu tyytybybina‑di ratxirerí, ityrehekỹle dexiwatxinyde, rihetenyre, ibutumy riwotõmonyre ityky ritare tai hetowo‑ribi hãbu mahãdu tadehekỹlemy rahenyre.

Aꞌeramũ mamaꞌeukwaawa rerekwara ꞌga ꞌgã pyyka. Aꞌeramũ futat ꞌgã nupãnupãnupãu ꞌgã naity monoronoroka. Aꞌeramũ ꞌgã okaꞌjama jui. Typ. ꞌGã ujãna jui. ꞌGã muayrũyrũmũ etee ꞌgã monou, mamaꞌeukwaawa ojeupe ꞌgã jeꞌegamũ.

Nhym me'õja me karõ punu kute o baja arỳm tu aro arĩ ne ar titiko tẽ. Nãm aro tẽn prĩne ar ôm ne. Ne arỳm Ar kubê ar õ kubẽkà kadjôn o pôx. Ne ar par punu nhym ar kajgo mã kikre kurũm prõt ne.

Moropai oꞌmaꞌ yarakkîronya Ceva munkîyamîꞌ paꞌtîpîtîꞌpî. Mîîkîrî wanîꞌpî meruntî ke toꞌ yentai. Moropai toꞌ epeꞌpî wîttî tapai. Toꞌ wanîꞌpî neꞌneꞌ pe puꞌkuru moropai toꞌ pon karakapîꞌsaiꞌya wanîꞌpî.

Ha tik nõm yãmĩy kummuk kopa' xip te' yok mõ'ka'ok, tu nõm taknõy xop te 7 kix kakixnãg, yĩy kayax taha', tu' xax top hã mĩptut tu nũ'paha'.

Ibiõg̃buk kẽrẽat kukat o'jejorojoro cekay ip- -7 beayũ kay. Toti ip o'g̃uwekuwek. O'watwat ip ig̃o'a bewi 7 beayũ. O'jenapõn ip soat iwekwek. Soat ip yaokaka o'jẽm. Ibo o'jebapuk Éfeso ka be.

Ti mꞌ ajꞌyy, karapꞌaar hã hadäk do herꞌoot doo, sa hã tawajꞌaa däk. Takꞌëp tabahejoonh karapꞌaar hꞌyyb nesaa do ta hã adäk do hyb nꞌaa, ti hyb nꞌaa tajꞌaa ketsë sa hã. Tarejãã takꞌëp sa hã, ti hyb nꞌaa rawajꞌaa nꞌyyh bag hẽnh tób gó naa. Majyyw ratag nyyh rabanꞌyyh bä.

Ain¹sxã³ in³txai²li² ko̱³nxe³te²a² yãu³ka³txa² nxũ²kwa̱i³yxau³jah¹la² hi²sen³kxai³lu² nũ̱³kxũn³txi³ ã³nhe¹kai¹nha²kxai³ a²wã²la³ka³lo³a² sa²ten²ta³kxi²lã³ai¹nha²kxai³ kãin² ĩ³yĩx1to³ta³lxai¹nha²kxai³ nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ hxi²ye¹ta³lxin³tai¹nha²kxai³ aun³tih¹hain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta hatyo haliti kakaxaihakoretyakitere jiya enomanaha, mokohekoatyahene hoka aekoakisahene hatyakota. Inimanaiha halalaka, kawe mokahene.

Raofa'aha ada kabajadiki vanamana. Danoki ada kabajadiki. Va'ora dafiaha'aha, vasiihanana'aha, 'bira'ihi ida vakadimakari. Va'ora najahariharivini mani ida va'ora aakojaonanija.

Niytahi maku atahi ihyrikoso sapybara izumuikik ihumo tsipaikrẽta niyzik iwatahi tuku niy kytsa bo nisisukbatsi. Iwaze tykbo kytsa inarahanaha nisikiki. Sisuk zisisykbaik iwaze niwakiknaha. Wahoro ekze sisukbyitsa tu niwakiknaha.

Mio tã taꞌatuꞌe hawyi mãꞌãu saꞌag ipiit piat rakat pesoꞌe mekewat paini wato saꞌyruꞌin kape. Miꞌi hawyi haꞌyruꞌin tuꞌuka mekewat miit wywo maꞌato poꞌog hesaika iꞌatukai. Miꞌi hawyi teꞌeruwehep taꞌyn mekewat miit po pyi yt kat taꞌatuesokpe wywo i iꞌatupak pak hap yn naꞌyn iꞌatupiit ete.

Yane enepone hóyeno ûroevo ndémoniu, kovése'uxovanehiko. Koati yupihóvati xunáko, ákoinoke ítahiko sa'íkeova. Êno kíxoakuhiko. Mahupí koépo ne hóyenohiko kohó'ipea neko ovokúti óvoheixoku, koane êno óko'onevohiko.

Naâre tohô niîka be'ro masɨ́ wãtî sãháa no'o'kɨ naâre bu'pu kehé pehakɨ niîwĩ. Naâre ɨpɨ́tɨ paâkɨ niîwĩ. Kamî da're, naa yeé su'tiré paâ tɨ̃'re pe'okã'kɨ niîwĩ. Ni'kâ pee naâre paâkã'kɨ niîwĩ. Naâ pe'e neê a'metíkãrã niîwã. Naâ su'ti marírã oma wihá wa'âkãrã niîwã tií wi'ipɨ niî'kãrã.

Nilcul-pacha chay achatuyu nunaca callpa-callpawan walcacacälulmi llapantapis duminalcul supayninta apächin. Jinaptinmi chay wasipi pasaypi ma'aśha calanllan ayiculcan.

Tawamhã, wa'uburé ré 're ĩmorĩ hã zahadu wa'uburé te te rẽme õ wa, sa'ẽtẽ, ma tô sô sime za'ra, Sewaha 'ra norĩ zô. Ĩ'uza hã ma tô tiwi hâiwazu za'ra. Ma tô duré te te hâiba hâpré za'ra. Taha wa, Sewaha 'ra norĩ hã ai'uréiwi ma tô sisa're, wa'uburé ré 're ĩmorĩ wi hã.


Mame mokaro ryhmatopõpyry poko jorokohpano a tutuarõtase toto, morotõkomo, juteu tomo, kyreku tomo, enara. Tõserehse toto porehme.—Imehxo Jezu mana, tykase toto. Ajoajohpe Jezu onekaropyra toehse toh rahkene.

Hãmri nhũm Epes kamã mẽ piitã ã kot mẽ hipêx anhỹr ã mẽ harẽnh ma nẽ tee ri hamaxpẽr nẽ kãm ma nẽ. Ijaew nẽ Ijaew kêt xwỳnhjaja nhũm mẽ piitã tee ri kãm hamaxpẽr o pa. Nẽ Pahihti Jejus mã mex o mex ã harẽ.

Ikinimane kãkiti Épeso sitatxiti auakani kenakopiretari ikara ene. Xoteoakori, Krekoakori apaka kenakopiretari ikara ene, ininiãkara ipĩkarauatana. Ikara atoko ininiãkara Xesosi uãka apiata ipaxitaãka.

Idânârâ kehoem tonlo Éfeso donro modo nhutulymo Ceva imeom aietobyry. Judeu domodo, judeu keba modo warâ awârâ egary indadylymo. Aituo âseanedylymo. Pymâ Jesus toenzepa ton-honreim awyly wâgâ lelâ aguelymo.

Zutew Ew tawhu pe har aꞌe wà, zutew ꞌym aꞌe pe har aꞌe wà no, paw rupi katete wenu tekwe ikatu ꞌym maꞌe hemiapo kwer imumeꞌu haw aꞌe wà. Aꞌe rupi ukyze katu wà kury. Umuwete katu Zanezar Zezuz ikàgaw aꞌe wà kury.

Haꞌe nungakue Éfeso py ikuai vaꞌe oendupa, judeu haꞌe grego kuery. Haꞌe rami vy haꞌe javive ojererokyje vy omboete okuapy Senhor Jesus rery.

Odaa iditawece niɡ̶eladimigipitigi nigotaɡ̶a Éfeso joɡ̶odibodiceta niɡ̶ida niciagi, ijoa judeutedi ijaaɡ̶ijo ane daɡ̶a judeutedi. Iditawece doitibigiwaji leeɡ̶odi loniciwaɡ̶a Liboonaɡ̶adi Jesus, codaa moiweniɡ̶ide Liboonaɡ̶adi Ǥoniotagodi Jesus.

Igwete Éfesopeve'g̃a hendupavi g̃anupanupãagwera judeus'g̃a judeus'g̃arũive'g̃a pavẽi. Ikwahavame g̃a kyhyjipavi tihenoiteheyme ti Jesus'ga javo. Igwaigwavete g̃a Jesus'ga mbohetehetei a'ero.

Kỹ Éfeso tá ke ag kar tóg mẽg mũ, Israel kar, fóg tỹ Grego ag kar ke gé. Kỹ ag tóg mũmẽgmẽg mũ sir. Kỹ Jesus Cristo jiji tóg ag mỹ tar nĩ, ag mỹ tóg nén kar kãfór nĩ, Jesus Cristo jyjy ti.

Ha upéi katu opa tetã-rupi oho herakwã. Gwĩ Éfeso pygwa gwive, judeu vaꞌe, judeu eꞌỹ vaꞌe ave ohendupa herakwã. Ohendu ramo ikyhyje eterei voi. Ipyꞌamirĩmba upe-py oĩ vaꞌe gwive. Ha Nhandejáry Hesu réry katu: “Iporãmba ete voi” heꞌi imboete-vy hikwái.

Ibutumy Efesu hãwã mahãdu kia rieryrenyre, judeu mahãdu, judeukõdu mahãdu. Tahe ibutumy ruberure, Jesuisi ni nityhydỹỹhỹkỹmy ini raremyhỹki.

Aꞌe renuw ypyrauwe Efesu pewara ꞌgã okyjau ajemogyau.—Peenup te Sewa ꞌga raꞌyra ꞌgã nera?— ꞌjau ꞌgã ajaupe. —Jejui ꞌga rer imũ ꞌgã jeꞌeg ekoetei mamaꞌeukwaawa upe ꞌea? Aꞌere mamaꞌeukwaawa rerekwara ꞌga ꞌgã naity monoronorogi etee ꞌgã nui ꞌgã nupãnupãu etee ꞌea raiꞌi. Nojeꞌeg ekoetei ae ꞌga rer imũ— ꞌjau ꞌgã ajaupe.Aꞌeramũ taetu ꞌgã okyjau Jejui ꞌga rer imũ ojeꞌeg ekoete awi. Judeu ꞌgã, judeueꞌema ꞌgã netee okyjau ajemogyau nũ.

Nhym kam me ar arẽnho ipôk ne. Nhym me kunĩ arỳm kuma. Mebê idjaermẽ me bajtembê kregumẽ krĩraxbê Epexukam me ja kunĩ arỳm kuma. Me kunĩ arỳm umaje madjà kretin Bẽnjadjwỳr djwỳnh Jeju ra:xkumrẽxmã kato.

Mîrîrî etaꞌpî tamîꞌnawîronkon Éfeso ponkon pemonkonyamîꞌya, Judeuyamîꞌya moropai Judeuyamîꞌ pepînya. Toꞌ wanîꞌpî eranneꞌ pe kureꞌne. Mîrîrî yeꞌnen taꞌpî toꞌya: —Morî pe Uyepotorîkon Jesus man. Tamîꞌnawîron yentainon pe awanî —taꞌpî tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌya.

Ha 'Ep yõg tikmũ'ũn xohic te' yũmmũg, Yoneo xop xix Genex yõg xop te' yũmmũg, tu' kuxãnõg, tu Yeyox 'ãxet'ax ka'ok 'ãktux, tu' kuxa te' yẽy.

Iboap awẽg̃ o'yawẽg̃tobuxik ip- -Éfeso ka watwat, Judeuyũ, Judeuyũ'ũmayũ dak. Iparara o'e ip te'e ma “Jesus a'õbi õn” i'eap puxim.— Wuykukukat Jesus ya'õbuyxi jĩjã — io'e'e ip. Ade ixeyũ'in oitabun wuykukukat Jesus kay.

Ti mꞌ sahõnh hẽ Epeso bä habong do Judah buuj, Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ raky nꞌaa napäh bä mꞌ rabeỹỹm bong. Rawehꞌëëh mä takꞌëp Jesus Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo.

Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² E²fe³so³thĩ³nãn¹ta² nũ̱³ka̱³txa² a²yxo²ha³kxa¹ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² a²yxo²ha³kxa¹ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²nũ̱³ka̱³txa² a²yxo²ha³kxa¹ ĩ²ai¹nha²kxai³ on²tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ha²kxai³ ĩ³ye³lain¹te³nah¹lxi¹:— Je³su²jah³lai²li² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹lai²la¹wi¹. Sa²nẽn¹kxi²a³sah¹lxi³wxi¹. Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Tyotya Éfeso nali tyaoniterenae, judeunae, majudeuneharenae xoaha semaha hatyo tahi akiti hoka kalore mairaha hoka exowakerota exahehare aiminisaha Xekohaseti Jesus nexare.

Oniaroa, judeus kaija'ari, judeus kaija'ari vihiriki Éfeso sidajia vahojaki va'ora aviga'aha adani makhira vapohimaja'ina. Vakamithahi ida moni, vaofini'aha, oniani ida Jesu-ra khai vani'avini hija. Vani'aha:—Ka'da'di danoki ada Jesus.

Epeso ezektsa ana hi ziwabynahaze Sudeutsa, Sudeutsabyitsa kino niwatihi sipybyrẽtsa nikaranaha. Myzubaha Sesus soho humo siharereziurẽtsa.

Miꞌi hawyi tawa Ewesu piaria Iuteuria Kerekuria tikuap taꞌyn hawyi iꞌatuwuwu raꞌyn Iesui set pupi. Yt toꞌokyryꞌi teran i poꞌog.

Enepone uhá koeti ko'óvokuti ya Éfezu, jûdeu koánemaka ne po'ínuhiko xâne ákoti itukápa, yupíhovo píkea eyekóxoa neko koekúti. Êno ihayú'ikoati ne iha Vúnae Jesus vo'ókuke.

Tii maká Éfesopɨ niirã́ Judeu masa, ãpêrã Judeu masa niîtirã niî pe'tirã tɨ'ó se'sa wa'âkãrã niîwã tohô wa'asére. Teeré tɨ'ó ɨkɨá, Jesuré wio pesáse me'ra wãkusétikãrã niîwã.

Chayta yaćhälälilmi Efesoćhu cä Israel mana-Israelcunäpis Jesuspa śhutinta manchacuywan licapäcula.

Tawamhã taha wasu'u hã da te wapari za'ra wamhã, ma tô tapahi za'ra ni, Zezusihi zadawa para newa, marĩ hã duré da te 're 'manharĩ za'ra mono tõ da. Aihĩni, ma tô ĩwasu'u hã wapari za'ra ni, Épézu ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã, zudezu norĩ hã, duré zudezu'õ norĩ hã. Tawamhã da te sazei uptabi za'ra õ nherẽ, ma tô aihĩni ãma tawata za'ra ni, Wanhib'apito Zezusihi ãma.


Morarame tuhke Jezu enetupuhnanõ tooehse tyyrypyrykõ rumekary se toexirykõke.

Jakamã nhũm mẽ kot Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr nyw xwỳnhjaja piitã tanhmã amnhĩ jarẽnh to. Nẽ mẽ hkwỳjaja amnhĩ jarẽnh o:—Nà kormã ixte Jejus kôt amnhĩ xãm kêt ri na pa pre ã amnhĩ tomnuj anhỹr o ri ixpa. Tã Jejus kôt amnhĩ xãm hãmri nẽ axte ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Anẽ.Nhũm mẽ hkwỳjaja kêp wajaga htã mẽ uràk nẽ Jejus kôt amnhĩ xunhwỳ hãmri nẽ amnhĩ jarẽnh o:—Nà ijaxwỳja kormã Jejus kôt amnhĩ xãm kêt ri na pa pre hte nẽ mẽ no kupyr nẽ mẽ y pix o ri mẽ hkôt ixpa. Tã Jejus kôt amnhĩ xãm hãmri nẽ axte ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Pãnhã axtem amnhĩ nhĩpêx nyw o amnhĩ nhĩpêx o ri ixpa. Anẽ.

Kaiãopokori Xesosi sãkire auiãkani apotiitaua. Ikinimane apisatoõ isãpiretarina maerekati mitxi ikamakitina.

Toenzepa Jesus einwânni modo tâtâzemo myani tâdâtâdyguyhoam. Jesus eynynonroem tâidyly iraynâ inakanhe adâitobyry noempyramo myani. Tâzenanaynlâ myani âkadulymo.

Naꞌe uzeruzar maꞌe teteaꞌu aꞌe wà, ur teko wanuwa rupi aꞌe wà, wemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe imumeꞌu pà aꞌe wà.

Oguerovia vaꞌe kuery heta ou vy onhemombeꞌu. Mbaꞌemo vai ojapoague omombeꞌupa.

Codaa eliodi niɡ̶ijo baanoɡ̶onakato Ǥoniotagodi igotibeci dinatemati lodoe eledi oko mowo ane beyagi.

Igwete Jesus'gareheve'g̃a nduri onhimongyavo okote'varuhua imohema g̃andovaki.

Kỹ Jesus ki ge kỹ nỹtĩ ag tóg ãjag jykre kórég tugtó mũ sir, jagnẽ mỹ.

Upéixa ramo ogwahẽ ou-vy heta ogwerovia vaꞌe. Hembiapo vaikwe neꞌírã ogwerovia reheve ojapo vaꞌekwe omombeꞌu atýra-py.

Sõwemy ityhydỹỹdu taòrarureny riixitòedỹỹnymyhỹre, dohodỹỹna mahãduy‑ki.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã ꞌua ojemomeꞌwau Paulo ꞌga upe, kwaiwete.—Ymã te noko oretyweramũ ikue ꞌja. Mamaꞌe tywera etee ore iapou ikue. Aꞌere ore ꞌawamũ ore poiri orotywera apo awi. Aruerowiar ore Jejui ꞌga ꞌawamũ arajemogyau— ꞌjau ꞌgã ꞌua ojemomeꞌwau Paulo ꞌga upe.Peuwara ꞌgã nowase futat ꞌgã ojemomeꞌwau.

Nhym kam me krãptĩ kute tu amim Jeju markumrẽxja bôx ne tu amijaxwe djàri arẽnho amirĩtkumrẽx.

Moropai innape Jesus kupîtîponkon iipî koꞌmannîpîꞌpî Paulo pia. Inkamoro erepamîꞌpî tamîꞌnawîronkon rawîrî. Inkamoroya taꞌpî: —Anna wanîꞌpî piaꞌsanyamîꞌ pe. Tîîse mîrîrî rumaka annaya sîrîrî —taꞌpî toꞌya.

Ha tikmũ'ũn punethok kuxa mãm ka'ok Yeyox kopah, tu' nũn, ha nõm te hõmã mĩhĩm, tu hõnhã yãyhãhup, tu yãy yõg hãpkummuk mĩy'ax 'ãktux, nũy tu mĩy kux.

Ade wamomoyũ dak oitabun Jesus kay. Apẽn cuk adi ikẽrẽat o'g̃ujurũg̃rũg̃ ip iap o'g̃uwẽn ip Paulo be. Itabut cĩcã o'e ip Jesus kay. Jebukaypacap o'jepere ip.

Ti mꞌ hajõk Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób, sahõnh hẽ ramaa napäh bä rakawoom nesaa do sa mo hajꞌaa.

Nxain¹ka³tu̱³ a²nũ²a² ka³lxa¹txi³ ko̱³nxe³ju³ta² ã³na¹la³kxi²nha²si¹hain¹jau³su² ĩ³hen³txain¹sãn²sxã³ yxo²ĩ²ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta haiyanae iraiti tyakekoterenae iraehetehena tyotya haiyaharenae haotita hetati iniyalahare tyomahitere tahi.

Jesus athi-ra vakajari'darikia vananamitha'ihi ida vakadihojai asohiriki ija'ari vaipohiki vaviaha:—Jesus kania ariabono gahinai anihavini viahania, nimania ida akadihojai asohiriki anofijanariki — va'ora vani'aha.

Tapara simyrawykytsa tu abaka batu. Sesus humo sispirikporẽtsa niyziknaha. Imysapybara ty nikaranaha Pauro bo nipamykysokonaha. Hawaha ty taparaka ziknakaranaha ka zimoewybaiknaha. Sesus humo sispirikporẽtsa niyziknaha.

Miꞌi pote typyꞌi poityꞌi teꞌeropyhuꞌat imohey haria itote tawa Ewesu pe. Miꞌi hawyi wuatꞌi mikuap mo teꞌeroꞌe — Yt nakuat i nug kahato saꞌawyꞌiwuat hat uito aikotã aikotã saꞌag nug hap sepap hat sese ti uito iꞌatuꞌe. Maꞌato mesup ti atoiat raꞌyn mekewat muꞌap saꞌag wẽtup iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi tupono ti atiwuk taꞌyn ehehamo paini miium popera sok iꞌatuꞌe toꞌope.

Enómaka xâne kutípotine Jesus exepúkoti nonékuke po'ínuhiko xâne, koyuhópoti váhere ítuke yanekôyoke.

Tohô weérã pãharã́ masá Jesuré ẽho peórã, masá naâ tɨ'óropɨ werê yɨ'rɨkãrã niîwã naâ too dɨpóropɨ masaré dohórẽ'seti'kere, naâ yaî weeró noho niiséti'kere.

Waquinnin chalapacücunäpis ima mana allin lulapäcuśhantapis llapa nunap ñawpäninćhu willapaculcäla.

Ni'wam norĩ hã te te 're saze za'ra mono õ ré, abzé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém na ma tô siwasu'u za'ra danho'a, tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém hawi ĩsipizari za'ra na hã.


Tuhke pyaxiamo a roropa tykyryrykõ tonehse, typapẽkõ maro, jahkatohme, imoihmãkõ ahno ẽpataka. Atapona pape epehpyrỹpyry 5 mirião motye tyahkase eya xine.

Hãmri mẽ õ wajaga xàhpumunh xà hã kagà jamỳ nẽ ma o mra nẽ kaxyw kuto nẽ kamã rẽnh pa nẽ mẽ piitã mẽ noo mã ho xêt pa. Wajaga xàhpumunh xà hã kagàja ã kàxpore xohtô rax kumrẽx tã nhũm mẽ Jejus gryk ã hamỳ nẽ o mra nẽ ho hxêt pa nhũm hapêx.

Apanakini kasikapõererini apaka apoka iuaã. Iminarina sikapõeretxi apaiaõkiko tsopa. Ikinimane apisatoõ iotikarina. !Inirekaikarina maerekati ikaminina. Iaõtarina ikara aãtsopa ĩki. Iĩki sĩkoẽta mio txineiro ota pirata kamakoro. Kaiãopokoro txineiro.

Toenzepa kuenwenwâni modo, âmeodo modo warâ Jesus eynynonroem tâisemo myani. Jesus tyeinwântuo myani tywapery modo nhenewylymo, kurâ domodo kua tientomoem, tiengamehomoem warâ tâsenomedâdobyry. Tâzenanaynlâ myani mârâ pape nhaduândylymo, kuenwenriempa, âmeodoempa warâ itybyem tawyly tienehon-homoem. Tâwâenseim mârâ pape; nhapâgueduomo, cinquenta mil moeda pratagueto tâise tyaduânseba watay ebyry nhuduly.

Taꞌe Zurupari omono ukàgaw amo wanupe aꞌe ꞌym mehe aꞌe xe, ikatu ꞌym maꞌe iapo kar pà wanupe aꞌe ꞌym mehe aꞌe xe. Paze maꞌe romo wanekon wà. Aꞌe paze maꞌe uzeruzar Tupàn rehe wà kury. Wereko pape Zurupari ikàgaw imur kar haw wà. Werur aꞌe pape teko wanuwa rupi wà, tata imunyk pà hehe wà. Teko teteaꞌu umunyk tata upape ikatu ꞌym maꞌe rehe wà no. Hekuzar katu aꞌe pape. (Naꞌiruz kwarahy aꞌe pape imeꞌeg kar har umaꞌereko aꞌe pape hekuzaromo wà.)

Heta avi onhemboꞌe vaikue vaꞌekue okuaxia oguerupa vy oapypa pavẽ renonde. Kuaxia para repykue re oikuaa pota vy cinqüenta mil ára repy oikuaa.

Odaa eliodi oxikonaɡ̶aɡ̶a oyadeegi icoa notaɡ̶anaɡ̶axiidi anoibake modiniiɡ̶axitece mowote noxikoneɡ̶eco. Odaa joɡ̶oiladie ijoatawece notaɡ̶anaɡ̶axiidi codaa niɡ̶inoa eletidi najoli anoibake mowote noxikoneɡ̶eco, odaa joɡ̶oyalegi lodoe eliodi oko. Niɡ̶ica noɡ̶onilaɡ̶adi ica ane loojedi ijoatawece niɡ̶ijoa anoyalegi, odaa dibatalo loojedi me jibaaɡ̶a meya-taalia miili nokododi moyedia ane loojedi noko.

Kiroki g̃a ipaji – kiro g̃a ei a'ero xapohi pa nanongara hugwi javo. Igwete g̃a herueruri inog̃a opajia rupiara ikwatijara. Igwete g̃a imbokaipavi pevove'g̃a pyteri pe. Hepiagame ojipe'g̃a ei:—He'yjuhuheteva'ea g̃a imondomondoi itambere'ia a'ea rehe nhaporemo ikwehe novĩa cinquenta mil itambere'ia, ei g̃a imbokaipyra repiaga.

Ũ ag tóg curandeiro tũ han ja nĩgtĩ, kujá tũ ke gé. Kỹ ag tóg ãjag vẽnh rán gé kãmũ mũ, curandeiro tỹ vẽnh rán ẽn ti. Kỹ ag tóg kuprũn kãn mũ sir, vẽnh kar rĩnve. Ag tỹ ti kaja nĩkrén kỹ tóg kaja e ja nĩ, jãnkamy tỹ 50 mil hỹn.

Yma oiko vaꞌekwe imoháy vaꞌe. Oiko ave vaꞌekwe onhemboꞌe vaꞌe ombohasy hagwã gwapixa-pe. Oiko ave vaꞌekwe omoheonde vai vaꞌe ojéupe. Upéa rehegwa kwatia nheꞌẽ haꞌe kwéry hembiporukwe ogweru gweru omboaty aty hagwã. Omboaty ramo ohapypa pono oiporu jevy ivai vaꞌe. Enterovéa rovagwy-py ohapy voi. Upéi mbovy repy po oĩ upéa kwatia oipapa oikwaa hagwã. Oipapa rire:—Heta eterei raꞌe. Cinqüenta mil moeda tuvixa vaꞌe repy raꞌe, heꞌi.

Ijõ ityhydỹỹdu juhuu tyytybybina rierymyhỹrenyre, tiiboho tahe tatyyriti diwyde itxenadỹỹmy rybetyyriti, òwòruwidỹỹ kia tyyriti. Tahe iny retehemyhỹreruki kia tyyriti sõwemy ritoonyre. Idi ibutu tyyriti juhuu òwy wese inyõ riritinyre. Iòwy tahe 50 mil womati ura nieru juhuu iòwyre. Ihãrele tahe idi rahure.

Kwaiwete pãjẽa nanẽ Jejui ꞌga rerowiaa nũ. Aꞌe ꞌgã futat awau kaꞌarana upe. Aipo kaꞌarana mamaꞌe tywer are ꞌgã muꞌjau. Aꞌere ꞌgã poiri mamaꞌe tywera apo awi. Aꞌeramũ ꞌgã kaꞌarana rerua imajatykau iapypyramũ. Mamaꞌe tywer are amuꞌeawera rerua imonoꞌoga.Aꞌere ꞌgã tata monygi ipype. Fu iapyau inuga. Iapy re ꞌgã imomyawera repy mojopyrũmũ. Kaꞌarana repya sĩkwẽta miu ita ꞌywopeꞌia. Aꞌetea ꞌgã naeawyrũi futari okaꞌaranũũ momyawer are.

Nhym kam mebê wajanga krãptĩ aben totokmã amidjudjy'ã pi'ôk no'ôk jao bôx. Ne kam me kute amidjudjy kangao amirĩt kadjy me ipôkri kum kuton kam kurẽ nhym kumex ne. Mỳj ne pi'ôk pãnh kute nhym me kum kuto? Bir, pãnh ra:x. Kryt jakao ngônhponho pi'ôk kaprĩ krãptĩ:, aben 'ã akre kubê 50.000. Nhym me tu kum pi'ôk kurên arỳm kuwykam kunĩ rẽ nhym xêr.

Mîrîrî yai yawaꞌwîkon moropai kaaretakon, tarenkon yaponseꞌ enepîꞌpî toꞌya. Moropai mîrîrî arannîpîꞌpî toꞌya tamîꞌnawîronkonya eraꞌma tanne. Epeꞌkeꞌkon pe puꞌkuru kaaretakon taren yaponseꞌ wanîꞌpî, 50.000 prata pun kaisarî.

Tu' mĩm xop yõg tappet xax xohix popnũn, tu kuxap kopa mõ'pok, ha' mõ'xut, ha tikmũ'ũn xohix te' pẽnãhã', ha tappet xax xohix yõg tayũmak te 50.000.

G̃ebuje ibukaypacap ibararak osodop taperadup pe ibibodo. Oibu'un ip jebibododon. Warara'acat muy'ũ ãm ip oibu'un. Jebukaypacaptup o'tupmu'awero ip tupmupik am soatup. O'tupmupik ip soat etabutpe. Teibog̃ cĩcã osodop tuptei. Tuptei 50,000 dinheiro osodop isurũg̃at prata mug̃ẽg̃ẽ.

Hajõk mehëm do paa ramenaa sa hꞌëëd kerih doo. Ta hã tabanäng ramehëm do ky nꞌaa paah. Ti mꞌ sahõnh hẽ rabahapäh bä mꞌ rabaju toonh sahõnh hẽ ta ti hedoo do kerih doo. Ta hyb nꞌaa pé 50 miw moweed kꞌããts tëg hawak do sꞌëëb raju toonh do säm paah.

Nxe³ka³tu̱³ tũ̱¹ka̱³txa² sa²kxai³lu² ha³te̱h³nxã³nxa² ko̱³nxe³jau³xa² wã³nxĩn¹ju³ta² ĩ³yau¹ũ³txã³nxa² yũ³kxai²nãn²tu̱³ wxa²sa²ta̱³sxã³ ũ³thũ²kxi²sa³hẽ¹txain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³txã³nxa² a³lxi²khaix1txã³sa²ye²kxan²ti³ 50.000 nxe² a³lxi²kxan²ti³ hãi¹sxã³ ũ³thũ²kxi²sa³hẽ¹txain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ju³tai²li² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ²ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Exahe haiyanae haholitaharexenae tehitiya ahohisakoatyaha hababeranexaha, keratyahene maheta tyotya haiyaharenae haotita. Ihatehenahitaha hatyo hababeraxaha kerahenahere xaimane hoka 50.000 hokose prata xaimanexe xane tyaona.

Vahojamaniha adani arabani Jesu-ra vakajari'dariki jaboni. Vanajoroni'ihi ida vakadipapira ija'ari-ra vakaijorahavini-ra avigavini hiki. Papira-ra vanajoroniha, ija'ari vaipohiki vaviaha avanaha'di'ihi. Vakarajomiki ida vakadipapira aha'dini kaidivani. 50 mil jiniro ipohini 'ba'dani ida papira kaidivani. Jiniro karaho oamani ida jiniro 'ba'dani prata amonaha'iki ipohiki.

Niahatsahi papeu ty zozozo nikaranaha. Ana papeu humo myrawy ziwatahakanaha zozozo nikaranaha. Iwatsahi papeu hi ziwezobaiknaha. Kytsa sizubarẽtsa sibo iktsa niahaze papeu tsipokzitsiarẽna ty ziwezobaiknaha. Okyrysaro ty sĩkuẽta miu ahatsa parata hi niaha.

Miꞌi hawyi taꞌatukat karania upi rakat paini miwan koꞌi iꞌatumiwuk koꞌi. Miꞌi hawyi taꞌatupuẽti saꞌup iwato kahato 50 miu eꞌat iꞌatupotpap miꞌi tã kyiꞌat hamo iꞌatuꞌe. Maꞌato taꞌatuwuk yne raꞌyn.

Enómaka koixómoneti kuríkoti itúkovoke, itixoâtimaka ne koyúhopehiko íhikaxovope itúkea ítuke. Ina oro'ókoahiko nonékuke uhá koêti. Itukínoahiko yé'akeye tiûketi ovâti neko koyuhópetihiko, pó'okoahiko itóponea kuteâti sinkoenta koeti mili pe'u tiûketi. Koati yupihovó koe êno tiûketi ovâti.

Pãharã́ tohô weé'kãrã papérare naâ tee nohó bu'ê'ke turirire masá naâ ĩ'yóropɨ ɨ̃hâ kõ'a pe'okã'kãrã niîwã. Naâ ɨ̃hâ'ke turiri wapatíro naâ ba'pâ keokã, cinquenta mil niyéru kuhiri wapa bɨhɨ́se kuhiri wiháakaro niîwɨ.

Waquin rüjacunapis llapa rüja libruncunacta apalcälimulmi “Wanacuśhunña caycunapi” nil cañaycälälila. Chay cañaśhancuna ćhaninchaptin'a paćhac picha ćhunca (150) wata trabajup ćhaninmanmi ćhäñä.

Duré ahâ na abzé 'manharĩ'wa norĩ hã ma tô ĩbaihâi mono bâ siwi sa'wa simisutu, abzé 'manharĩ na rob'ui'éré ré hã. Tawamhã ma tô ãma ro'o za'ra, danho'a. Wa'âbâ za'ẽtẽ nherẽ, ma tô ãma ro'o za'ra. 50 miu na ẽtẽ'ubuzi'a prata zapotore na ĩwa'â hã, simisutu hã.


Tuhke Jezu omipona toehse toh kynexine aomiry jamihme exiryke.

Hãmri nhũm krĩ nhõ xwỳnhjaja ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr ã mẽ omu nẽ ohtô rax nẽ mẽ uràk nẽ Jejus kôt amnhĩ xunhwỳ.

Ikara atoko ininiãpanirako Apiananiri sãkire iaripiretako ikini itixiti. Kaiãopokori kãkiti apiata auikaãpotari Apiananiri sãkire.

Arâ myani unâ Jesus wâgâ toenzepa âji mododâ âzegatuoly. Deus eon-honrugue, toenzepa myani kurâ domodo Jesus nheinwândyly.

Nezewe Zanezar rehe zeꞌeg uhàuhàz aꞌe kury. Teko teteaꞌu uzeruzar hehe aꞌe wà kury.

Haꞌe rami vy Senhor ayvu oenduave haꞌe ipoꞌakave ovy.

Odaa jiɡ̶idaaɡ̶ee niɡ̶ijoa natematiko jeɡ̶epaanaɡ̶a ilaagitibece, codaa loniciwaɡ̶a lotaɡ̶a Ǥoniotagodi idapaɡ̶a diiticogi me iigi anee lewiɡ̶a niɡ̶ina oko.

Nanongara nhaporemo gweroviaruka hete Tupana'ga mombe'ua ojipejipe'g̃a pe. Igwaigwavete he'yjuhuve'g̃a hendukatui ojikoga Jesus'ga rehe a'ero.

Hã kỹ Topẽ vĩ tóg sir vẽnh kar kri rũm ke mũ. Kỹ ũ tỹ hẽn ri ke ag tóg kri fig mũ sir.

Upéixa ramo opa-rupi oho Nhandejáry nheꞌẽ imbaraeteve teve oho-vy.

Ibutumy kia bede mahãdu Deuxu rybe‑di rõhõtinihikỹrenyre.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã awau ojemomytuna ajemogyau. Kwaiwete te pãjẽ ꞌgã Jejui ꞌga rerowiaa. Aꞌeramũ futat ꞌgã mamaꞌe tywera apo awi opoia. Aꞌeramũ ꞌgã nesakarera ꞌgã imokwasiꞌwau imomeꞌwau ajaupe.Aipo renupawe kwaiwete ꞌgã Jejui ꞌga rerowiaa. Aꞌeramũ futat ꞌgã Jejui ꞌga jeꞌega mokwasiꞌwau. Amunawa moymoyka. Aꞌeramũ futat Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã ojemomytuna kwaiwete.

Nhym kam me arỳm tỳx ne amũ memã Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnho kumex nhym me krãptĩ kum kĩnh nhym me kute tu amim Jeju markumrẽxja arỳm krãptĩ: ne.

Mîrîrî warantî Paapa meruntîri eraꞌmaꞌpî pemonkonyamîꞌya. Arinîkon enapîtîꞌpî Jesus pemonkono pe. Innape Jesus kupîꞌpî arinîkonya.

Yã kaxĩy hã tikmũ'ũn te Topa yõg hãm'ãktux'ax 'ãpak, tu xe hãm'ãktux hãptox tu', ha tikmũ'ũn punethok kuxa mãm ka'ok, tu' yĩpkox pip.

Imẽneju warara'acayũ oitabun Jesus kay. Tak g̃u ip oitabun. Deus ekawẽn kay jĩjã ip o'e, cũg̃ cĩcã cexe ip puye.

Tii bä kä mꞌ, ky nꞌaa etsä däg kän mä Jesus ky nꞌaa. Jé padꞌyyt däg kä ta ky nꞌaa tii bä. Hajõk hꞌyy kaꞌeeh doo kä Jesus hã.

Nxe³jut3su² Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² wã³nxĩ¹nxe² wxi²kan¹yai¹ni² nxe³jau³xa² a²ha²te¹lhxã³ u²lon³ta³kxi²yain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Nikare Xekohaseti niraine kinatere xaore hoka kahare haliti tyaona exema maniya.

Hari. Oniaroa, okha'okhaoni'ihi ida Jesus varani hina. Deus danona hojaki vahararana, oniani ida ija'ari vaipohiki Jesu-ra vanofivini hija.

Iwaze ustsa kytsa Sesus humo sispirikporẽtsa. O wasani nikaranaha.

Tupana sese yn waku Ahetupana wo iꞌatuꞌe. Miꞌi ehay upi yn watopyhuꞌat teran iꞌatuꞌe.

Énomone koéneye yupíheovo itóhineyea koane ukóponea ne emo'u Vúnae yanekôyoke.

Tohô weé Jesuré pãharã́ ẽho peó nemokãrã niîwã. Kɨ̃ɨ yeé kiti niî pe'tiropɨ se'sâkaro niîwɨ.

Cay lulaśhancuna intiruman ćhaptinmi llapa nunapis Diospa willacuynin callpayu caśhanta tantiapäcula.

Wanhib'apito mreme hã dama pire di oto. Daro mono bâ ma tô da te ãma ropé. Taha wa, da'ahâ na ma tô da te 're wapari za'ra oto.


Imoity ajoajohpe ehtopõpyry Epezu poMorarame pata tõ poro Pauru toytory se toehse, Masetonia poro, Kyrexia poro roropa Jerusarẽ pona ropa. Ynara tykase ynororo,—Jerusarẽ poe Roma pona jytory se ase ipunaka, tykase.

Pawre kot Rõm wỳr hkrà hã harẽnhRõmãn 1.13-15, 15.22-29Tã nhũm Pawre ra akupỹm Jerujarẽ hwỳr nojarêt nẽ hamaxpẽr o:—E kot paj ixkato nẽ hpãnhã ma Masetõn mẽ Gres wa hkôt ma akupỹm Jerujarẽ hwỳr mõ. Ma mẽ kot Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjê pumunh o mẽ hkôt mõ. Hãmri nẽ Jerujarẽ hwỳr pôj nẽ kamã tanhmã amnhĩ to hpa hãmri nẽ hpãnhã ma Rõm wỳr mõ. Anẽ.

Eereka Paoro ãkixinire txari:—Nĩpirixititariko Masetónia tixini, Akaia tixini pakini. Iposo atoko Xerosareẽmoni nisako. Iposo atoko Homa sitatxitimoni nisako —itxa ãkixinireẽ.

Éfeso donro modo iewiâpadobyryIlâpygueduo myani Paulo tyangahu oday xunâzely:— Macedônia einkâ, Acaia einkâ warâ ise yakadyly, Jesus einwânni modo tâense. Tonlopyryem ise Jerusalémram udâly. Ilema ise Romaram udâly-ro warâ — kely.

Teko Ew tawhu pe har wikwahy aꞌe wà kuryAꞌe maꞌe izeapo pawire Pawru umumeꞌu wata wi àwàm amo wanupe kury. — Apyterahaw putar Maxeton ywy ihe nehe, Kere ywy ihe nehe no. Aꞌe re aha putar Zeruzarez tawhu pe ihe nehe no, iꞌi wanupe. — Aꞌe pe heho re nehe, aexak putar Hom tawhu aha ihe nehe no, iꞌi wanupe.

Macedônia katy Paulo oirũ kuery omondoukaagueHaꞌe nunga haꞌe javi oiko rire Paulo onhembopyꞌa Macedônia haꞌe Acaia rupi oaxa ma vy Jerusalém katy oo aguã. Mbaꞌeta aipoeꞌi:— Haꞌe py aiko rire aexaxe avi Roma tetã pygua kuery — heꞌi.Romanos 1.13-15 15.22-29

Ica me dibatotiogi oko digoida nigotaɡ̶a Éfeso.Igaanaɡ̶a oigodi niɡ̶ijo noiigi moyalegi ijoa loxikonaɡ̶atedi, odaa Liwigo Aneotedoɡ̶oji jeɡ̶eo Paulo me lowoogo me diɡ̶etita nipodigi Macedônia aniaa Acaia, odaa jiɡ̶igo nigotaɡ̶a Jerusalém. Odaa Paulo jeɡ̶ee, “Ejigo nigotaɡ̶a Jerusalém, odaa nigidiaaɡ̶idi ja leeditibige mejigotace idalita nigotaɡ̶a Roma.”

Éfeso pe ahe onhomomyi Paulova'ea reheAerẽ Paulo'ga ei oyvyteri pe: “Kiro po ti ji hoi Macedôniapeve'g̃a gwyra rupi Acaiapeve'g̃a gwyra rupi no,” ei ga. “Aerẽ po ti ji hoi cidade de Jerusalém me nehẽ. Pea hugwi ti taho tuhẽ hepiaga cidade de Roma no,” ei Paulo'ga oyvyteri pe.

Éfeso tá vẽnh génhKar kỹ Paulo tóg to jykrén mũ. Ga tỹ Macedônia mĩ tóg kutẽ sór mũ, ga tỹ Grécia mĩ, Jerusalém ra tĩg jé. “Isỹ Jerusalém ra tĩg kar kỹ sóg cidade tỹ Roma ra tĩg sór mũ gé,” he tóg, Paulo ti.

Upe rire Paulo heꞌi ojéupe: “Ahasa hasa-ta Macedônia yvy-rupi. Hesu reroviaha vaꞌe rexa-vy aha-ta” heꞌi. “Acaia yvy-rupi ave ahasa-ta agwahẽ hagwã Jerusalém tetã-my. Upe-py naxe are moꞌãi. Upe rire aha-ta Roma tetã-my. Xe kyreꞌỹ eterei aha hagwã upe-py” heꞌi ojéupe.

Idi tahe Paulo tarayky‑ki rõhõtinyre: —Judeukõdu mahãdu bede‑ò arakremy ixi‑di watxiwãhãre. Juhuu Jerusalẽ‑ò arakre Macedonia bede‑di Akaia bede‑di arariamy arakre. Adòòsekreu, tahe Roma hãwã‑ò arakre.

Efesu pewara ꞌgã maraꞌneawetAꞌere Paulo ꞌga ꞌũina weaꞌaramũ. “Marupi te je oi tekou nũ?” ꞌjau ꞌga ꞌũina. Ojeupe tee futat oporogytau. “Masetoni ywy raapa pa je oi tekou kwy. Akaja pyu ꞌjau tewau kwy. Aꞌe awi futat tewau Jerusareg ipe tewaẽma ꞌjau kwy. Jerusareg ipe tekotekoꞌi re tewau Roma pe ꞌjau kwy”, ꞌjau ꞌga ꞌũina weaꞌaramũ ojetee futat. Oo enune ꞌga ꞌũina weaꞌaramũ ee nũ.

Nãm me ã o ane nhym Paur õkre kadjwỳnhbê arỳm amim pry karõ djà djirkumrẽx ne amim,—Ba pykabê Matenimẽ Akajamẽ 'ỳr tẽn kam me omũ. Dja ba anen kam arỳm Djeruxarẽmã tẽ. Ne kam krĩraxbê Rômamãdjwỳ itẽm prãmkumrẽx, ane.

Toꞌ Esiyuꞌpîtî Éfeso PoMîrîrî tîpo Paulo esenumenkaꞌpî tuutî pîꞌ Macedônia pata poro moropai Acaia pata poro moropai Jerusalém pona. Moropai taꞌpîiya: —Jerusalém poi itîîpai wanî Roma pona.

Nemẽn te 'Ep yõg tikmũ'ũn gãyãhã'Ha hãpxip kutõgnãg 'ĩhã Paot mõg putup Yenoyanẽn tu', Mãxenõn kotit hã' mõg putup, xix hãpxexka 'Akax kotit hã' mõg putup, tu hãm'ãktux, hu:—Yenoyanẽn tuk mõg, nũy mõy tu 'ãpep, tuk-nãy tu 'ãte Hõm pẽnãp-tup kamah. Kaxĩy.

G̃ebuje Paulo co ojuy Jerusalém ka kay. Deus a'õbi cu ojuy o'e Macedônia eipi dag̃ cu ojuy, Acaia eipi dag̃ tak.— Jerusalém ka kay oju pin — io'e jewebe ma. — Ibo ka be oju buje Roma ka kay dak oju pin — io'e jewebe ma.

Ta ti jawén paa bä Paw-Ro hꞌyyb däng tabegꞌããs Masedonija, Akaja häd enäh do häj nꞌaa hẽnh. Tii bꞌ naa takarẽn Jerusarẽnh hẽnh tabahõm. Ti mꞌ taky hadoo:—Jerusarẽnh hẽnh ỹ bewäd nä jawén paa bä, ỹ begꞌããs nä Roma panang —näng mäh.

E²fe³so³thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txa² he¹kxi²nyhain¹jau³su²Nxe³nũ²la² Pau²lah³lo²nu¹tã² a²wãn³txi³kxai³lu¹:— Hĩ¹na² ai³na¹tu¹wi¹. Ma³se³to²na²ko³xa² ai³sã²na¹ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ Kre³sa²ko³xa² ai³nũ³na¹tu¹wi¹. Jã¹nxa¹ka³tu̱³ Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² ã³wi¹ha¹tu¹wi¹. Nũn³to³ha¹ka³tu̱³ Ro²ma²thĩ³na² ã³ya²sa³we¹ti¹ha¹tu¹wi¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Emawaiye Nawenaneha Éfeso NaliHatyo najikinita Paulo xane aokowi Macedônia koa, Acaia koa xoaha. Hatyota xane aokowi Jerusalém nali xeta. — Jerusalém ite noxani hoka hatyo najikinita noxani Roma nali xeta — nita.

Adaha'ianaki ada PauloHari. Oniaroa, adaha'ianana-ra nofiha ada Paulo. Pauloa bikava'ibodivaraniki ida Macedônia kaaraboni, Acaia kaaraboni, Jerusalém sidaji hikia okha'ianana. Paulo va'ora ni'a'aha:—Jerusaléa ookha'imidiaki bana ho. Naothinia ookhahi Roma sidajia — niha ada Paulo.

Epeso eze kytsa nisiaknikinaha.Kyze hawa niyze Pauro Serusarẽhe bo nizihikik. Tapara Masedonia bo niukuru iwaze Akasia bo inakozore. Deus hyrikoso iwa ty mytsaty niy. Pauro tihi:— Utakta Serusarẽhe bo mynakozore. Aibani zuba Homa bo mozihikik mytsaty mykara — niy.

Wẽtup eꞌat pe Pauru toꞌe topyꞌa pe — Pywo ti Tupana Pãꞌãu tikyꞌesat areto tawa Ierusarẽi kapiat hap yi Masẽtunia puo yi Akaia puo e. Miꞌi rẽ Ierusarẽi kaipyi ti aru areto tawa Huma kape Tupana Pãꞌãu mikyꞌesat ewy e tuwepe.

Koturíhikovo xâne ya ÉfezuIkénepokehiko ra koekúti, koúsokone isóneu ne Poûlu yónea Njeruzálem, koane vekópea poké'exa Masêdonea yoko Ákaya. Haramaka koeti isóneu: “Ikénepoke yóneam Njeruzálem, ngónokomaka yóneam Róma” koêti isóneu.

Be'ró Paulo wãkûkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ Jerusalẽ́pɨ toháagɨti. Toopɨ́ wa'âgɨ, Macedônia, Acaia di'tapɨ yɨ'rɨágɨti. Jerusalẽ́re kã'ró niî keho, yɨ'rɨágɨti taha Romare ĩ'yâ sihagɨ wa'âgɨ”, niîkɨ niîwĩ Paulo.

Chaypïtam Pablo pinsälun: “Jerusalenta lil, Macedonianta, Acayanta pasäśhä. Jerusalenpïñatac Romacta pasacuśhä” nil.

Épézu ãma ro'wa'rutuzé wasu'uTawamhã ãne na romhâimana pari, ma tô Paru hã 'râwi sima waihu'u, Zeruzarẽ u morĩ da, Masédoniza wa'wai baba, duré Ataza wa'wai baba. Taha wa, te sima tinha, ãne: “Zeruzarẽ u ĩ̱morĩ parip si, Roma na 'ri nho'õmo nhisi u ĩ̱morĩ da, wa duré ĩ̱sima wẽ, te dazabu da.” Ãne ma tô sima waihu'u.


Morarame asakoro takorehmananõ taropose eya Masetonia pona Timoteu, Eraxitu, enara. Yrome Pauru moroto kynexine, Azia po, okynã samo.

Hãmri nẽ hkôt ho ajuta ho wa pa xwỳnh Ximotre mẽ Eras wa kãm amnhĩ jarẽ nẽ wa kãm:—E kêr ka wa ma ixkukamã Masetõn wỳr wa mõ. Kot paj kormã jar As kamã ixpa grire hãmri nẽ ma war akôt mõ pu mẽ hamũ ma Jerujarẽ hwỳr mõ. Anẽ.Hãmri nhũm wa kuma nẽ kato nẽ ma hkukamã Masetõn wỳr mõ.

Iokanatana imoianariakori, Tximótxio, Erásito inakori pakini Masetónia tixinimoni. Paoro kaikotapanika Ásia tixiniã.

Tâtâly iraynâ olâ Timóteo, Erasto warâ saguhoem kuru Macedoniaram ingonokyly. Jesus wâgâ enomedâni lâpylâ myani akaemo. Mâkâ kuru olâ myani iweâpa Ásia eynynâ awyly.

Aꞌe rupi omono kar mokoz awa Maxeton ywy rehe har wapyr aꞌe wà kury. Ximot awa ipy her romo aꞌe. Era inugwer her romo aꞌe. Pawru ipytywà har romo wanekon wà. Pawru upyta Az ywy rehe kury, aꞌe ywy rehe har wanupe Tupàn zeꞌeg imumeꞌu pà kury.

Mokoĩ opytyvõaty Timóteo haꞌe Erasto omondouka Macedônia katy. Haꞌe rã haꞌe ma Ásia py ranhe opytave.

Odaa ja iiɡ̶eticogi nipodigi Macedônia itoataale niɡ̶ijoa laxawepodi, Timóteo ijaa Erasto. Pida Paulo baɡ̶aleeɡ̶idiaaɡ̶inawaanigi nipodigi Ásia.

Igwete ga opokohara'g̃a mondonhog̃wenondei Macedôniapeve'g̃a gwyri pe Timóteo'ga Erasto'ga no. A'ea ja ga pytai jiji Ásiapeve'g̃a gwyri pe okovo.

Kỹ tóg ga tỹ Macedônia ra ũn régre ag jẽgnẽg mũ, ti mré rãnhrãj mũ ag, hã vỹ: Timóteo mré Erasto, he mũ. Ti hã tóg hã ra ga tỹ Ásia tá nĩ nĩ ver, Paulo ti.

Upéi gwenonderã omondo mokõi oirũ. Timóteo Erasto ndive omondo. Macedônia yvy-py omondo íxupe. Haꞌe katu opyta joty Ásia yvy-py.

Tai tahe tawiòhedỹỹdu Tximòtxi, Erasto‑wana Macedonia bede‑ò riteònyre. Tai Paulo Asia bede‑ki naride. Bededỹỹnanaõ riwyre.

Aꞌeramũ ꞌga ojekotyꞌaawa ꞌgã naꞌne imonou wenune.—Peꞌje iruukwe pejewau je renune Masetoni ywy pe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.Aꞌerauwe ꞌga pytuna ꞌgã oi, Timoteo ꞌga Erasto ꞌga retee.—ꞌAu je rekoi raꞌne. Anure too pẽ newiri ꞌjau— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.Aꞌeramũ Paulo ꞌga peu akou.

Ne kam amikukãm Matenimã õ àpênh amãnhkrut jano. Nãm Ximoximẽ Eraxu ar ano. Ne kam arek pykabê Adjijkam ar ba rã'ã.

Mîrîrî yai Pauloya asakîꞌnankon warayoꞌkon tîpîikaꞌtînenan yarimaꞌpî Macedônia pata pona, Timóteo moropai Erasto. Maasa pra inîꞌ panpîꞌ wei ikoꞌmanpai Paulo wanîꞌpî Ásia pata po.

Tu Timõn xix 'Enax mõ'pok hãpxexka Mãxenõn tu', tu hãpxip kutõgnãg 'ĩhã Hõm yõg hãpxexka 'Ax tu' tihi'.

Xepxep jewejuayũ'in o'g̃uju jewap Macedônia eipi be. Timóteo o'g̃uju, Erasto dak. Ixe bit Ásia eipi be ibunbun mabuk osunuy.

Ti mꞌ ta sii moo bok do wób, Tsimoot, Eras häd enäh do tamejũũ Masedonija häd näng do häj nꞌaa hẽnh rabahõm hyb nꞌaa ta pooj jé. Ti nuuj jé mꞌ Paw-Ro baym dó Asija häj nꞌaa bä.

Nxe³ha²kxai³ Ti³mo²jah³lo²nu¹tã² E³ras²to³jah³lo²nu¹tã² nxe³sxã³ a²sa³wi³ha³lxa² Ma³se³to²na²ko³xa² ã³nxai³si¹jau³su² sa²si¹hã³ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹ka³tu̱³ Pau²lah³lo²nu¹tai²na² sa²kxai³lu² A²si³a³ko³xu¹tai²na² yo³na² yxau³tu³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta axikatya Macedônia xeta hinamahare hahinaenae haheta maniya Timóteo, Erasto xoaha. Hoka wahase atyo tyaona Ásia koa nali.

Oniaroa, va'ora honariaha adani ipohina vi'bamiki avikhananavana Macedônia kaarabonia. Avikhananavaki adani Timóteo, Erasto khama. Asia mani hojaroniha ada Paulo Ásia kaarabonia.

Niytahi petoktsa tatsumuẽhĩtsa nisipehaka. Masedonia bo taharaze nisipeha Timoteo Erasto iwatsa nisipeha. Paurota Asia eze nitarespyk Deus wasania ty nitsasoko. Nanabyitaba kytsa Deus harere ziwabykynaha. Sizubarẽtsa Sesus tuktsa niyziknaha.Kyze niytahi maku Demetirio inarokota. Deus wasania ty batu hỹ niy. Iwatahi Pauro humo takyriki. Atahi Diana wahoro hyrikoso waha nizukni. Kytsa sizubarẽtsa atsatu nikaranaha. Sinamy hi zihuakaknaha. Kytsa sibo okyrysaro tsizubarẽna ty nyny nikaranaha. Epeso ezektsa Diana humo siakparawy.— O Diana mydeus tsimy — mybarapetu nikaranaha. Iwatahi Demetirio kytsa sizubarẽtsa sinamy humo tahakyrikinaha. Atahi tahatuktsa nisibetsakaknaha, nisiaknikinaha.

Miꞌi hawyi Pauru tipoꞌoro typy ok tekatuwyria yi Masẽtunia piaria kape. Wẽtup ok Timoteu wẽtup ok Eratu toipoꞌoro maꞌato Pauru topyhuꞌat porapꞌi tawa Ewesu pe.

Yane pahúkone Timóti yoko Erástu yóneahiko Masêdonea. Enepone pi'âti, koati huvo'óxoti Poûlu ya ítukeke Vúnae. Kene Poûlu, ôvaikone ya poké'exa Âzea kali ye'á koeti káxe.

Tohô weégɨ pɨárã kɨ̃ɨ̂re wee tamúrãre Timóteo, Erastore Macedôniapɨ o'ôo' yuu mɨ'takɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pe'e Ásia di'tapɨta tohákã'kɨ niîwĩ.

Chaymi Macedoniaman ishcay yanapäninta Timoteoctawan, Erastocta puntalcachil Asia-lädu malcäćhu pay quïdapaycula.

Tawamhã tipawapto'wa norĩ hã ma tô satõrĩ zahuré, Timotiu norĩ hã, Erasituhu me, ĩwana neb zahuré da, Masédoniza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Neb zahuré za'u hã Paru hã te a'â nhamra, Azi'a ãma.


Mokaro tykohmase tyya tõturutohme. Ynara tykase ynororo eya xine,—Jepe tomo, sero poko rokẽ tinerutãko sytatose.

—Jakamã nhũm Pawre mẽ hwỳr mõ nẽ pôj nẽ mẽ kãm Mẽpahpãm Tĩrtũm jarẽnh o ri mẽ hkôt pa nhũm Temẽt tee ri kuma nhũm ja kêp omnuj nẽ. Hãmri nhũm hamaxpẽr nẽ mẽ kot uràk nẽ Xiãnre nhõrkwỹ karõ hkryre nhĩpêx nẽ ho wẽnê ho pa xwỳnhjê ho akuprõ nẽ mẽ kãm:—E kwa mẽ inhma. Na pu htem mẽpanã Xiãnre nhõrkwỹ karõ hkryre pãnhã kàxpore jamỳnh rũnh o papa.

Iua Temétxio pĩkapiretana ikinimane initiriakori, ninoa kamakitikana kamakani apaka. Temétxio txana:—Kikiakori, hĩte imarotari kaiãopokori txineiro aãpakapa aparĩka ĩki.

Aituo myani idânârâ tagâ tâwanuneim modo ingâsedyly, Diana ety ekudo imeimbyry metalgueto xygataynrim modo lâpylâ warâ ingâsedyly. Eyanmo aguely:— Ydataungâ, Nhaum. Toenzepa dinheru kienmakely deusa Diana ety ekudo imeimbyrygue.

Aꞌe rupi omonoꞌog uzeupe umaꞌereko maꞌe wamuwà uzepyr aꞌe wà kury, amogwer tupàn aꞌuaꞌu hàpuz hagapaw iapo har wamonoꞌog pà aꞌe wà no. Uzeꞌeg wanupe. -Hemyrypar wà. Pekwaw katu zanemaꞌereko haw. Hemetarer katu maꞌe romo zanemuigo kar iko aꞌe.

Haꞌe gui guexeve ombaꞌeapo vaꞌe kuery omboatypa vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Avakue, peikuaa kovaꞌe nunga gui jajoupaa.

Odaa Demétrio jeɡ̶eniditiogi niɡ̶idiwa anoyoe niwicidi ijaaɡ̶ijo eledi oko anowote eletidi loenataka anaaɡ̶ana beexo, elaanaɡ̶a. Odaa jeɡ̶eetiogi Demétrio, “Akaami yokaaɡ̶etedipi, owooɡ̶otitiwaji moko liicotedi leeɡ̶odi me joenaɡ̶a niɡ̶inoa niwicidi mejaanaɡ̶a.

Igwete Demétrio'ga onhipavẽive'g̃a mbojatykai jara'g̃a no – kiroki g̃a oapo ha'anga'via jitehe prata pyvõ. Igwete ga ei g̃a pe:—Timono'ono'õ nhande itambere'ia nhandejive nhanerembiapoagwera rehe jipi. Pekwaha pe a'ea, ei ga g̃a pe.

Kỹ tóg ã camarada ag jé prẽr kãn mũ, Demétrio ti. Ũ tỹ ã ri kén rãnhrãj mũ ag jé prẽr tóg mũ gé. Ag vẽnh mãn kỹ tóg ag mỹ: “ha vé,” he mũ. “Vẽnh rãnhrãj tag ki ẽg tóg nén ũ há vég mũgtĩ, ẽg ganho ti. Tag ki ẽg há nỹtĩ,” he tóg.

Upe vaꞌe ombojogweroaty oha-py. Haꞌe-rami ombaꞌapo vaꞌe ohenói ave ogwahẽ hagwã oha-py. Upéi heꞌi íxupe kwéry:—Xe irũ gwéry, heꞌi, —kóixa nhane rembiapo ramo, nhavende ramo, nhagana porã voi. Mbaꞌéixa nhagana peẽ peikwaa voi, heꞌi.

Dimitiu ributunyre ibutumy womati ritxoo widỹỹdu, tamahãdu‑wana. Tamyreny rarybere: —Wanyrỹboho adeereny ararybekre. Inyboho nieru ritamyhỹrenyre kaa aõmysỹdỹỹ‑ki. Kia tahe teerytenyte.

Aꞌerauwe ꞌga iapoara ꞌgã majatykau imua. Aꞌeramũ ꞌga oporogytau ꞌgã nupe:—Paulo ꞌga ꞌã jane porowykya nuapoukaruꞌjawi janee. Jane mokaꞌaranũũukareꞌema nipo ꞌã ꞌawamũ. Mamaꞌe tywerete are ꞌga ꞌauwara ꞌgã muꞌei.

Nhym me krãptĩ jadjwỳ kute ar mỳjjao metĩndjwỳnh karõ nhipêxo ba. Nhym Temexu õ àpênh jao akuprõn metĩndjwỳnh karõ nhipêx djwỳnh krãptĩ jadjwỳo akuprõn memã kum,—Ẽ, ar ikabẽn ma. Gwaj badjàpênh djà ja djô'ã ne gwaj mã banhõ pi'ôk kaprĩ kumex jamỳ. Tãm ne gar arỳm ama.

Mîîkîrîya inkamoro tîpokon pe teesenyakaꞌmasanon yannoꞌpî. Moropai tiaronkon prata pîꞌ teesenyakaꞌmasanon yannoꞌpîiya. Taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Uyonpayamîꞌ, epuꞌnenan amîrîꞌnîkon uurîꞌnîkonya kureꞌne esenyakaꞌmannîꞌpî yepeꞌpî yapiꞌse.

Tu tik te topahnãg komut mĩy xop xãnãhã', ha yãy tu nũ'nãhã', ha Nemẽn te:—Tik xop: Yũmũg hãm, nũy tayũmak xexka pop, 'ãxop te' yũmmũg.

(-)— Oburereyũ — io'e. — Eyetaybit ade dinheiro bubum wuyju wuyekapikapteim iam.

Ti mꞌ Demeet maherꞌoot ta sii moo hebꞌook doo, ta wób na-ããj hẽ kꞌããts tëg hawak do sꞌëëb moo hebꞌooh doo. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh sa hã:—Bë hapäh né hẽ ti baad ub ër gedak ër moo bok do säm —näng mäh.

Jã¹nxain¹ju³kxai³lu² Te³me²tri³o³jah¹lu¹ta² hi²sen³kxai³lu² pra³ta²ki³a² ya̱³te̱³ya̱³te̱n³ki³a² o²la³kxain¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³kaix1so¹sxã³ ĩ³ye³kxi²nyhain¹te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³sa²lxi¹. Pra³ta²ki³a² tẽ³sxã³ Ti³a²na³ka³lxa² txah³lxa³kxa² we¹tain¹ta¹ka³lxa² a²sxi²ha² wẽ³ha³lxa² jũ¹lxi³thĩ³na² we¹ki̱³sa²kxai³ yen³kxih³ki̱³sxai²tai¹ti²tu³wi¹.

Demétrio eharehena hoka hatyaoseta kawisa hatyohare hiye hakiterenae hoka nexa: — Nohinaeharenae, xasemehena. Exakere wahakita hoka waiye wikaoloxita.

Demétrio va'ora baranahaha adani vahoariha gora itxani amovani-ra vanamonahabakhiaki jaboni vajoronijabanara kaimoni. Va'ora ni'aha:—Oipohina, avarigaki ida jiniro karaho-ra agathanibakhiavini hini ida akadiamonahi abosini.

Asahi izumubanaha. Niytahi Demetirio ispe niy:— O katuktsa katsa mynamyrẽtsa myhyriziktsokzawy humo tsimykaranaha, katsa Diana wahoro tsibik waha tsipihuaknahaze kytsa okyrysaro tsizubarẽna ty mybo nyny nikaranaha.

Miꞌi hawyi toiꞌatukaykay tuwewawi topotpap tuwyriaꞌin iraniaꞌin tupanaria eiam nug haria. Iõꞌẽ hawyi toꞌe iꞌatuepe — Mehĩꞌin e watikuap taꞌyn koitywy aikotã watopyhuꞌat aito mesup hekat rakaria wo raꞌyn hap e.

Ina ho'uxôa Ndeméturu neko po'ínuhiko ko'itúkeati ne kuteâti ítuke. Hara kíxovokoxoa:—Itínoe hóyeno, yéxoanoe itúkeovo ukínoviku apeínoviti ra ko'ítukeyea ûti râ'a.

Be'ró pãharã́ Jesuré ẽho peókã ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã, ãpêrã naâ weeró noho da'rasétirãre neêo kũukɨ niîwĩ. Naâ nerêka be'ro naâre niîkɨ niîwĩ:—Mɨsâ ãyuró masî'. Marî a'té da'rasétise me'ra ãyuró wapá ta'a niîkã'.

Chaymi lluy lulä-masincunacta juntucuycul umacta ula cay nil: “Taytacuna, yaćhaśhanchicnüpis ya'anchic'a cay lulayllanchicwanmi llapanchicpis cawsanchic.

Tawamhã Demetirizu hã ma tô tãma ĩromhuri'wa norĩ zô tihârâ za'ra. Siré ĩ'manharĩ'wa norĩ zô zama te duré sô tihârâ za'ra. Ĩtẽme sihutu wamhã, te tãma nharĩ za'ra, ãne:— A norĩ wa'wa hã te za ĩ̱wapari pese za'ra wa'wa. Wanhimiromhuri wa'âbâ na wa tô aré wanhibro pese za'ra ni.


Yrome mokyro kahpyry omiry etãko matose. Enẽko roropa matose. Kynyrihpyrykõ rumekapõko mana imoihmãkomo a Epezupõkomo a rokẽ pyra, Aziapõkomo a roropa kynyrihpyrykõ rumekapõko mana, “Ritonõpo kara moxiamo, ahno nyrityã rokene,” ãko mana kynyrihpyrykõ poko.

Tã mãn ka mẽ ra ham hpôx xwỳnh Pawreja pumu nẽ kapẽr ma. Na hte jar mẽ panhõ krĩ kamã nẽ As piitã hkôt mẽ kãm mẽpanã Xiãnre karõ nê mẽ kãm kapẽr o pa. Xep mẽ pahte mẽ hkarõ nhĩpêxja kêp mẽpanã kumrẽx kêt ã mẽ kãm harẽnh o pa nhũm xep mẽ ohtô nẽ kuma nẽ ra hkôt hamaxpẽr.

Hĩte kenakotapekari Paoro sãpirenãtakiti. Paoro txanãta: “Kãkiti kamakiti kona teoso !itxaua.” Kona ia tõpananini, kona Épesonanini, ikara atoko itxa. Ikini itixiti Ásia tixini auakanimoni ikara atoko itxa. Kaiãopokori kãkiti Paoro sãkire auiãkani auapeka. Kaiãopokori kãkiti !inirekaikari teoso ate kamakiti.

Âdaidyly awyly tutuze âmaemo, Paulo Jesus wâgâ agueduo. Aguely tydaselâ âmaemo. “Deus kuru mâkeba awâkâ uguondo modo kulâ nhygatyby; tohoguezeim mâkeba tâise awârâ metalgueto, segueto warâ” tâkeze inanry Paulo. Taunlo modo ewy aguidope aguely neinwândâ. Aituo deusa Diana einwândyly inmolymo. Xirâ âtâ anano modo lelâba keankâ kurâdo, Ásia eynynonro modo warâ, Paulo aguely idataynrim modo. Kiyngatyby modo einwândyly inmolymo keankâ.

— Pekwaw Pawru hemiapo kwer. Peinu izeꞌeg no. — Tupàn aꞌuaꞌu awa wanemiapo kwer aꞌe wà, nuiko kwaw tupàn ete romo azeharomoete har romo aꞌe wà, iꞌi oho iko purupe. Teko teteaꞌu uzeruzar izeꞌeg rehe wà. Xe har Ew tawhu pe har wà, Az ywy rehe har wà no, uzeruzar izeꞌeg rehe wà no.

Pendu haꞌe pexaa rami Éfeso tetã py haꞌe Ásia yvy haꞌe javi rupi raiꞌi Paulo nhomboꞌe vy heta ojapo mbaꞌemo raꞌangaa nomboetevei aguã rami, mbaꞌeta ijayvu avakue opo py taꞌangaa ojapo vaꞌekue tuuete eꞌỹ oikoa rami.

Jaɡ̶anatitiwaji codaa majipaata Paulo me dotaɡ̶atibece me lakapetegi niɡ̶inoa niwicidi. Eote niɡ̶inoa lotaɡ̶a aɡ̶inokina digoina nigotaɡ̶a Éfeso. Pida eledi dotaɡ̶atibece ja domaɡ̶a inatawece nipodigi Ásia. Paulo mee niɡ̶inoa niwicidi ane ɡ̶odoenataka me daɡ̶a ɡ̶onoenoɡ̶ododi leeɡ̶odi aoniɡ̶ica loniciwaɡ̶a. Odaa eliodi oko joɡ̶oyiwaɡ̶adi lotaɡ̶a, odaa aɡ̶aleeɡ̶odinoojetetalo niɡ̶inoa ane ɡ̶odoenataka.

Pe pehepia kiro akoja'ga rura kokoty. Pehendu pe Paulo'ga remimombe'ua no, ei Demétrio'ga g̃a pe. A'ereki ga e'i: “Aherembiapoa imbohetehava ko Tupanamo rũi oko,” e ko Paulo'ga, ei ga. Igwete Paulo'ga heroviarukaruhui onhi'ig̃a he'yjuhuve'g̃a pe avo Éfeso pe, ei Demétrio'ga. G̃a pe jate rũi reki. Nhandegwyri pe nhaporemo g̃a Paulo'ga mbopogweuhui ogwovo ganhi'ig̃a rupi onhimongyavo Ásia pe nhaporemo, ei ga g̃a pe.

“Hã ra Paulo tag tóg cidade tag ki tóg ũ tỹ hẽn ri ke krĩn mũ sir, ga tỹ Ásia mĩ ke gé. Ag mỹ tóg: “vẽnh nĩgé tỹ han ja pi(jé) tỹ Topẽ nĩꞌ,” he tĩ. Kỹ ag tóg ti vĩ kri fig mũ sir. Tag vég ẽg mũ (mỹr),” he tóg.

—Ha upe Paulo noꞌã-rami heꞌi vaꞌe: “Gwĩ tupã raꞌanga erejapo vaꞌe ndahaꞌéi tupã” heꞌi. Upéa-gwi Paulo nheꞌẽ-rupi ndogweroviavéi tupã raꞌanga-pe. Inheꞌẽ-rupi heta-ma oĩ ogwerovia eꞌỹ vaꞌe. Oĩ a pygwa, mombyry rupigwa ave ndogweroviavéiry vaꞌe. Ásia yvy-rupi heta-ma ogwerovia eꞌỹ vaꞌe oĩ. Ha upe vaꞌe katu pehexa-ma, pehendu-ma ave, heꞌi.

Paulo rarybemyhỹre kaa inywidỹỹnareny deuxu aõkõ rare. Tai tahe sõwemy iny tamy nariade irybe‑di. Efesu hãwã sohojile‑ki aõkõ, ibutumy Asia bede‑ki irybe rityhynymyhỹre.

“Naeremiapoa rũi Janeruwarete ꞌga”, eꞌi ꞌã Paulo ꞌga ꞌgã nupe. ꞌAgamũ maira aꞌagawa roꞌgiꞌi murukareꞌema ꞌgã nupe jane wi. “Jarejuwarete ꞌga te perowiat, Jejui ꞌga retee”, ꞌjau ꞌã Paulo ꞌga oporogytau ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã opoia kwaiwete Diana rerowiar awi. Aꞌeramũ ꞌgã Jejui ꞌga etee futat erowiaa ajemogyau kwaiwete. Ymã we ꞌã ꞌauwara ꞌgã Asia ywy pewara ꞌgã netee Diana rerowiari ajemogyau kwaiwete rakue. Aꞌere ꞌã ꞌawamũ Paulo ꞌga ruri ꞌau ꞌgã muꞌjau omair are— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Mamaꞌe tywerete are te ꞌga ꞌgã muꞌei akou.

Ẽ, arỳm ne gar Paur kute ar amijo ba kôt omũn arỳm kabẽn kôt ama. Djãm krĩrax jabê Epexukambit ne ar kabẽn ba? Kati, pykabê Adjijja kunĩkôt ne me krãptĩ:bê metĩndjwỳnh karõ nhipêxja kurêo ban kubê ar meo akẽxo ba. Nãm arĩk memã kum, “Djãm metĩndjwỳnh karõ nhipêxjabê Metĩndjwỳnhkumrẽx? Arkati. Kubê Metĩndjwỳnh kêtkumrẽx”, anhỹr o ba.

Tîîse sîrîrî pata pai inîꞌrî yapisî eserîke pra awanî epuꞌtî pîꞌ wai —taꞌpîiya. —Tarîpai sîrîrî pata pai eraꞌmayaꞌnîkon sîrîrî. Moropai etayaꞌnîkon îꞌ kaiꞌma mîserî Paulo eseurîma moropai ikupîiya. Taapîtîiya unapurîkon Diana winîkîi, mîîkîrî warayoꞌkon nîkonekaꞌpî wanî pepîn Paapa pe. Paapa warantî awanî pepîn. Yairon pe awanî pepîn taapîtîiya. Mîrîrî taa tîuya ke pemonkonyamîꞌ raꞌtîsaiꞌya man mararî pra, tarîronkon moropai tamîꞌnawîrî yonpa Ásia pata poronkon. Mîrîrî yeꞌnen inîꞌrî unapurîkon yapurî toꞌya eserîke pra eena pe man. Îꞌ pe pra rî eena pe man —taꞌpîiya.

Pa Paot te hãm'ãktux, ha tikmũ'ũn xohix te hãm'ãpak, ha hãm'ãktux, hu: “Tik te' yĩm hã' mĩy nõm topahnãg komut. 'Ap Topa xe'e'ah, yã hãpxop mõ'ãmã'ax, yĩy hãpxop te mõ'ãmã'ax nĩm,” kaxĩy. Ha tikmũ'ũn punethok yĩpkox pip, hu topahnãg komut xop hãmenex putup'ah.

Paulo bit adeayũ mubu'u'un jetabut am Diana kay. “Ijodiat emumug̃ẽ Deus g̃u,” i'e'em ixe soat pe. Imẽnpuye adeayũ pu'u'un ip jetabut am Diana kay. Jetabucap epereperem ip — io'e.— Itabut o'e ip Paulo ekawẽn kay- -Éfeso ka watwat, soat Ásia eipi watwat tak — io'e. — Imẽn xipat g̃u jĩjã wuywebe!

—Bë ky nꞌaa napäh na-ããj hẽ Paw-Ro häd näng do herꞌoot do hã. Taherꞌoot sa hã, kabarii ji moo wät doo, dooh ji hꞌyy kahaꞌeeh do panꞌaa tado bä. Hajõk ky dahꞌeeh ta kyyh hã, Epeso panang buuj hadꞌyyt hẽ nado. Asija häj nꞌaa bä, jé padꞌyyt hẽ da raky daheeh ta kyyh —näng mäh.

Nxe³yãn¹ta¹ jah¹lai²li² Pau²lah³lai²na² wãn³txa² ko̱³te³kxi²nẽ³tai¹ti²tu³wi¹. Nxe³jau³xa²sa¹: “Txa²wã¹sũ̱³nu²su² ki³lxo³kxa² a²nũ²a² hxi²ka² we¹txain¹kxa² hai³txi³ wã³nxĩ¹nxa³wi¹. Hai³txi³ ka³te̱n³su² nxa³wi¹.” Nxe³jau³su² A²si³a³ko³xai²na² yxau³tũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ E²fe³so³thĩ³na² yxau³tũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ ĩ³hen³txai¹nha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ² ã³si³wxe³xain¹na³li¹.

Xasemehena, waiye nikare wisaonita ene hoka exe Paulo kaoka. Koxaka xasema etahi. Halitinae nómane atyo maisa Enore kaiserehare xini aokita. Hoka kahare haliti alitare, exahe Ásia koatare tyakekoha iniraene.

A'onivani jaboni avanoki'iki ada Pauloa oniki vara nina, avakamitha'iki ida kidivarani jaboni. Kidivarani hiki ida akadiamonahi, deus hirini-ra kahivini. Deus ka'oa hiriha ada makhira binamonahaki deus amovana. Nimania ida Paulo vara va'ora ni'abakhiavini afodanoki. Ija'ari vaipohiki Paulo athi-ra vakajari'daravini mani ida Diana-ra vanofijanaravini hija bana vakadideusa hini. Éfeso sidaji kaija'arini, Ásia kaaraboni kaija'arini vihiki Diana-ra vanofijanaravini hija bana jaboni.

Atakta Pauro nanabyitaba niukuru. Kytsa bo nipamykysoko. Hawa ty ja kytsa nizuknikinaha deusbyitatsatu niy. Deus babata byitatsatu niy. Iwatsahi kytsa sizubarẽtsa Diana humo batu siakparawy. Diana zimoewybaiknaha. Abaka Epeso ezektsa Pauro harere bo hyỹ nikaranaha.

Taꞌi aipo wuat aiminug kaipyi wyti ahekat raꞌyn e. Miꞌi hawyi eweiꞌakasa raꞌyn Pauru potpap hap. Eweikuap taꞌyn ihay aikotã tohenoi tawa Ewesu piaria pe iꞌewyte wuatꞌi yi Asia wato hap ok tã hap. Mio tã e — Mo wuat minug tupanaria wyti yt Tupana kahato i e hap eweikuap taꞌyn e. Miꞌi hawyi ti mesup taꞌyn miitꞌin toiat kahato ahetupanaria. — Waureꞌiꞌatuꞌe raꞌyn e.

Neíxoanenoe koane kémoane koeku ítuke ne hóyeno koéhati Poûlu, enó'iyeane xâne ítone kutípea yûho koane kátavokea ya hó'e ûti. Yoko haina póhutine yâye Éfezuke, itea kalíhanini ya heú koeti poké'exa Âzea kíxeaneye. Koyúhoa ákoyea akána'u ne hó'e ûti koeku itúkeovo ítuke vo'u xâne.

Mɨsá kẽ'ra Paulo weresére tɨ'ó yã'aya. Marî ẽho peórã masá naâ yeê'kãrãre “katisé kɨorã́ meheta niîma. Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho niîtima”, niî werê sihagɨ weemí. Kɨ̃ɨ̂ tohô weresére a'tokãhárã pãharã́ ẽho peórã weemá. A'tokãhárã di'akɨ̃ ẽho peósetirã weetíma. Pãharã́ ẽho peórã weemá. A'tí di'ta Ásiakãharã kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weresére ẽho peóma.

Ñatac amcuna uyalipäcunquićh, yaćhapäcunquićh chay Pablo nishan nunaca: ‘Nunap lulaśhan dioscuná manam rasunpa dioschu’ nishtin pulishanta. Nilcul llapa nunactapis awniyächilmi nï cayllaćhüchu sinu'a cay intiru Asia-lädup malcancunaćhüñam willämunpis.

Ãhãna, asi'uihâ na ma tô Paruhu nhimiroti hã ĩwapari za'ra wa'wa. Ĩsimiromhuri hã ma tô duré ĩ'madâ'â za'ra wa'wa, ãme Épézu ãma hã duré uburé Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi 'remhã. Ta hã ma tô te te dama 're anharĩ, 're ĩwahâimana za'ra mono zém hawi, 're dasipizari za'ra mono da. Da'ahâ na ma tô saze za'ra ni, ĩsimirowahutu na hã. Marĩ hã danhib'rata na da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono hã tô sena ĩwaihu'u pese õ di, u, ãma 're ĩdawata za'ra mono da hã. Ãne te te dama 're rowahutu, ta hã.


Morara exiryke tyripokehnõko kyya xine toh mana myhene. Kuesẽkõ tapyĩ, Tiana tapyĩ kurã rumekapõko mana. Ise pyra exĩko mã toto porehme. Mame Tiana imehxo exikety orẽnõko mana. Azia patapõkõ ritõkõ pyra exĩko mã toto emero, tykase ynororo eya xine.

—Kwa ja mex kêt. Koja mẽ kapẽr ma nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx hãmri nẽ axte mẽ pahte ixkre karõ hkryre nhĩpêx xwỳnhta japrôr kêt nẽ. Hãmri nẽ mẽ paxàpênh o kapẽr punuj nẽ. No ãm ja pix omnuj kêt. Koja mẽpanã Xiãnre mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkreja kaga hpa. Nẽ haxwỳja karõja kaga. Mẽ piitã kãm hapê kênã. As kamã nẽ pyka piitã hkôt mẽ piitã kãm hapê nẽ hwỳr mra nẽ amnhĩ to hwỳr o pa. Kêp mẽpanã mex kumrẽx tã koja mẽ Pawre kapẽr gryk ã hkaga hpa nẽ axte kãm hamaxpẽr kêt nẽ. Hãmri pu mẽ axte mẽ kukwak ri pakàxpore rax nẽ papa hkêt nẽ. Kwa tanhmã kot puj mẽ amnhĩ nhĩpêx to? Anẽ.

Atxiĩti kãkiti misãkirepiretari ate kamakiti. Atxiĩti !inirekaikari aparĩka. !Ikarananini. Atxiĩti kãkiti !ipaxitaikari ateosone Txiana misãkiretiko aikoti. Ininiã atxiĩti kãkiti misãkirepiretaro oa Txiana. Ikinimane Ásia tixini auakani teosonetaro oa. Ikini itixiti auakani teosonetaro oa —itxa Temétxio ninoamoni.

Koendâpa ise enra awârâ kurâem. Alâ awârâ aisezedyly-ro watay, tâwanepa ise kydaze. Dinheru kienmakeba ise. Tynrenseba ise awârâ âtâ, Diana ety. “Ekudyby modo xina nanâpyra ise” keze kurâdo. Taunlo modo aguely-ro watay, idânârâ Ásia eynynonro modo agueze lâpylâ. Awârâ lelâba-ro warâ, Deusa Diana kieinwânkyly ânguy ize inkâba ise, neinwântaymba ise warâ — kely myani Demétrio.

Aze ruꞌu teko uzypyrog putar uzeꞌeg zemueteahy pà zaneremiapo kwer rehe aꞌe wà nehe. Aze ruꞌu upytuꞌu putar tupàn aꞌuaꞌu Xiàn her maꞌe imuwete re wà nehe no. Upytuꞌu putar ruꞌu hàpuzuhu imeꞌeg kar ire aꞌe wà nehe. Umumaw putar imuwete katu haw aꞌe wà nehe no. Taꞌe kwehe Az ywy rehe har paw rupi katete umuwete katu tupàn aꞌuaꞌu Xiàn her maꞌe aꞌe wà xe. Amogwer ywy rehe har aꞌe wà no, umuwete katu aꞌe wà no. Upytuꞌu putar ruꞌu imuwete katu re wà nehe, iꞌi Neme amogwer wanupe.

Haꞌe nunga rupi nhanerembiapo re ndojeroviaavei. Haꞌe rami anho eꞌỹ, nhandexyete Diana ipoꞌakapa vaꞌe pegua templo eteve voi nomboetevei. Haꞌe rami vy ombovaipa ꞌrã Ásia haꞌe yvy jave re ikuai vaꞌe omboete vaꞌe yvatea — heꞌi.

Codaa diganagawini, doidetibige niɡ̶ina oko me beyagi modotaɡ̶atibige niɡ̶ida ɡ̶obakedi, codaa eledi doidetibige modiletibige me diɡ̶icata niwaló niɡ̶ini diimigi-nelegi, liɡ̶eladi ɡ̶onoenoɡ̶odo Diana. Odaa jiɡ̶idaaɡ̶ee niɡ̶ina oko nigodiletibige Diana me daɡ̶a ɡ̶oneɡ̶e, idaaɡ̶idata me domeɡ̶eliodi oko anodoɡ̶eteta, inatawece niɡ̶eladimigipitigi nipodigi Ásia, codaa minoatawece ane liwailidi niɡ̶ina iiɡ̶o!”

Kiro po ti g̃a ete'varuhupavi nhande japorame ha'anga'via a'ero nehẽ, ei ga. A'ea jate rũi reki. Kiro po ti g̃a ndokoa'javi Dianahẽa ryrua rehe a'ero nehẽ. Ásiapeve'g̃a nhaporemo ombohete hete Dianahẽa jipi yvyakotyve'g̃a nhaporemo reki. A'ereki hẽa huvihavuhu yvagipeva'ero, e'i tehe ga g̃a pe. Emo g̃a hopavame Paulo'ga nhi'ig̃a rupi po ti hẽa ndahuvihava'javi a'ero nehẽ, ei Demétrio'ga g̃a pe.

“Kỹ ẽg tỹ nén tag tóg tũꞌ he sór mũ sir ti tugrĩn, ẽg ganho ti. Hã ra Diana fi jo ĩn tóg tỹ nén ũ tũ nĩ ke gé, ti sĩnvĩ nĩ ra. Kỹ fi tóg tỹ nén ũ tũ nĩ gé sir, fi tỹ tỹ ũn mág nĩ ra. Ásia kar mĩ ag tóg fi to jãnjãn tĩ, ga kar mĩ ke gé. Hã ra tóg fi tỹ tũgꞌ henh ha, Paulo ti, ti tỹ: “vẽnh kãggrá pi(jé) tỹ Topẽ nĩꞌ, hen kỹ,” he tóg, Demétrio ti, ũ tỹ fi jo ĩn sĩ han mũ ẽn ti.

—Naiporãi upéa. Ivai voi. Oiméne nogwahẽvéi-ma ijogwaharã. Nogwahẽvéi ramo, nanhagana porã moꞌãvéi-ma arã, heꞌi. —Oiméne nogwahẽvéi-ma óga kakwaa-py imboete-vy. Upéa gwy-py oĩ Diana raꞌanga, nhane remimboete vaꞌe. Tuvixa mbaꞌe voi Diana, heꞌi. —Ha Ásia pygwa gwive, opa rupigwa gwive ave omboete ete íxupe vaꞌe. Ha nogwahẽvéi ramo katu iha-py, nomboete moꞌãvei-ma íxupe hikwái. Nomombaꞌegwasu moꞌãvéi-ma. Naimanduꞌavéi arã hese, heꞌi íxupe kwéry Demétrio.

Iny aõmysỹdỹỹna òsana riixãwididỹỹnykre, ideuxu dohodỹỹna heto‑wana, iny deuxu reny riixãwididỹỹnykre. Diana inyluure. Kaki sohojile aõkõ inyluure, ibutumy Asia bede‑ki, tule bede bede ludu iluu inihikỹmy awireki. Paulo heka kia ibutumy rahukre.

Najuejue te ꞌã jane jaremaira muorypa jepi. Ipojeupawuu maꞌe futat ẽẽ jepi. Aꞌere ꞌawamũ ꞌgã poipawi ẽẽ wi. Nuerowiaruꞌjawi ꞌgã Diana ẽẽ ꞌawamũ— ꞌjau Demetriu ꞌga ꞌgã nupe. —Namuruꞌjawi ꞌgã ꞌawamũ ꞌoꞌgiꞌia jane wi. Jane mokaꞌaranũũukareꞌema nipo ꞌã ꞌawamũ. Opoipap ꞌgã ꞌawamũ jui— ꞌjau Demetriu ꞌga ꞌgã nupe.

Be, dja Paur memã ja jarẽnho ba rã'ã nhym me krãptĩ arỳm me baje metĩndjwỳnh karõ nhipêxja kanga. Djijana nhõ kikretidjwỳ dja me kum kĩnh kêt. Be, Djijanabê me banhõ metĩndjwỳnh raxkumrẽx. Pykabê Adjij kunĩ, kam me kunĩ kum rax jarẽnho ba. Pyka kunĩkôt apỹnh me ba djàkam me kunĩ: kum amijarẽnho ba. Dja me Paur kabẽn man kôt ar amijo ban arỳm Djijanamã amijarẽnh krãta. Nãm ã Temexu memã ane.

—Mîrîrî warantî awanî ya, uurîꞌnîkon esenyakaꞌmatoꞌ pîinama pemonkonyamîꞌya pepîn. Inîꞌrî yenna toꞌya eserîke pra awanî. Mîrîrî eraꞌma pîꞌ wai —taꞌpîiya. —Mîrîrî neken pepîn tîîse unapurîkon Diana yapurî pemonkonyamîꞌya pepîn inîꞌrî Îꞌ pe pra rî eenasaꞌ yeꞌnen Paulo maimu wenai. Mîrîrî warantî awanî ya, tamîꞌnawîronkon tarîronkonya mîîkîrî yapurî pepîn moropai tiaron pataponkonya yapurî pepîn.

Hak kuxãnõg, pu tikmũ'ũn topahnãg 'a pop putup hok, xix Niãn pet 'a' putup hok, xix topahnãg hex Niãn mũn putup hok, 'ĩhã hãpxexka 'Ax xohix te nõm pu heyah, xix hãpxexka nõy xohix te'. Yĩy yũmũ'ãte tayũmak xak. Kaxĩy.

Imẽn ibun pima, ajo be acejekapik? Wuyekapikap ka'ũmg̃u o'e. “Ibuyxim g̃u oce'e Diana duk'a!” i je'e ip adeayũ- -Ásia eipi watwat, soat ka dag̃ayũ dak — io'e. — “Diana Deus g̃u,” i je'e ip — io'e.

—Ji ä̃m nꞌaa hoop da taherꞌoot do hã. Hajõõ magyys hẽ ky dahꞌeeh da ta kyyh hã, dooh da ër moo bok do hã raky dahé wäd bä. Dooh da na-ããj hẽ Dijããn tób nꞌaa, takꞌëp hajꞌap doo, rawehëë wäd bä. Dijããn, Asija häj nꞌaa bä, sahõnh hẽ häj nꞌaa bä rahꞌyy kahaꞌeeh doo, ti na-ããj hẽ, dooh da rahꞌyy kae wäd bä, dooh da rawehëë wäd bä. Ta häd ky nꞌaa etsëëh do paa ahëëj jëng da —näng mä Demeet kyyh.

Ai¹nha²kxai³ txa²wã¹wa³ka³li³yu³ta² ã³te³nai¹nxa³kxa²ya̱n³txi³su² nxa¹nhai¹. Te²yã¹nxe³sxã³ Ti³a²na³ka³lxa² ã³te³nai¹nxa³kxa²ya̱n³txi³su² nxe³na¹nhai¹. Ta¹ka³lxa² kãin²khaix1kxan²ti³ ne³wã²na³ain¹kxa²ya̱n³txi³su² nxa¹nhai¹. A²si³a³ nũ̱³ka̱³txi³su² te²a² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ta¹ka³lxa² sa²nẽn¹kxain¹te²jai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ hĩ¹na² ne³wã²na³ain¹kxa²ya̱n³txi³su² nxa¹nhai¹. Na¹jau³su² tai²li² e³ye¹nx2ta¹wi¹. Te³me²tri³o³jah¹la² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Exakerite hoka ekakoita halitinae matyakekotya wixiyeharenae. Maisa exe taita xini. Nikarite hoka hati Diana anere ite kahalakisaka hoka nikaretaite maika kahalakisaka tehitiya enolo Diana. Tyotyaha Ásia koa tyaoniterenae ene haenoloxa aokahitene, exahe seko tyaoniterenae tehitiya hoka — nexa.

Jaharihi ida bana ija'ari akadiamonahi-ra vakanavaranihavini. Ni-akadiamonahi-ra vakapavakarivini-ra vanofijanaki bana. Akadiamonahi ka'oa hirihi bana ida vanakaidivajanarija. Vanofijanariki jaboni bana ida Diana. Vanakaidivajanariki ida jaboni bana Diana-ra vakavaihinikavini ibavini kagorani. Ásia kaaraboni kaija'arinia vanôfiki jaboni ida Diana, arabo ipohiki kaija'arinia vanôfiki ida jaboni. Paulo athi-ra vakamithaha; jokoa vakanamasivijanarihi ida bana Diana.

Myhumo batu imysapy. Kytsa Diana pimoewyhiknaha zeka mynamybyitsa tsimoziknaha. Batu okyrysaroko. Kytsa tyso byizeka.“O Diana wahoro zubata my. Mydeus wahoro zubata” mykaranaha. Niwaze Diana humo batu siakparawy. Myhyrizikwybyitatsa niyzik — niy.

Miꞌi hap ewy ti meiũran aiwat aipotpap yt kat i aru topyhuꞌat pãi e. Yt naku i topyhuꞌat aru katupono meiũran tupana mana Tiana yat pe yt uwe i imõtypot hanuaria pãi e. Yt kat i imõtypot hap hawyi yt naku i ahepe. Yi Asia piaria etupana mana Tiana iꞌewyte yi wato ok tã miitꞌin timõtypot kahato mana Tiana e Temetiu tupanaria nug haria pe.

Haina póhutine itukéti vitúkovoke koimaî ákoyeane itúkokonoke, itea koímaitimaka ákoyeane itúkokonoke ne hána'iti imokóvokuti ítuke sándu kuvóvone ûti, enepone hána'iti teyonéti Ndeána. Koímaiteoxo uké'eyea itúkeovo hána'iti teyonéti nê'e, hó'e ne heú koeti íhae Âzea koáne ne heú koeti xâne yara kúveu mêum —koéne.

Tohô weéro marîre a'té wio pesá butia'. Marî da'rasére masá yã'âro wãkûrãsama. Teeré duutírãsama. Apêye kẽ'rare marî ẽho peógo ãyú butia'go yaá wi'i mehô niirí wi'i tohákã'rosa'. A'tóka terore Ásiakãharã, niî pe'tirokãharã koôre ẽho peóma. Masá Paulo weresére ẽho peórã, siâpe me'ra koôre ẽho peó du'ukã'rãsama, niîkɨ niîwĩ Demétrio.

Chay lulaśhan nigusyunchictam llapanchicpactapis mana caśhanman muyuyächin. Jinaman'a cay Asia-lädu malcacunäpis ñatac jinantin juc malcacunäpis mamachanchic Artemisacta lläwaypa-lläwayaptinchicñapis alawäśha capillantaćh lluy pin'ayman julälälinman. Jinalćha llapa nunapis jamuyacuypi waśhanta limapäcun'a” nila.

Taha wa, romnhimimnhasi di, wanhimiromhuri za'ra hã da te dasiwi wẽ'õ za'ra õ'umnhasite. Tawamhã e wanhimiromhuri si te za dasiwi wẽ'õ za'ra ni. Mare di. Di'ãna ĩwaihu'u pese te, 'ri wamri hã te za duré dasiwi wẽ'õ za'ra ni. Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma uburé 're ĩdasi'ubumroi mono hã, ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã te za da te dasima 're wasu'u wasété za'ra, daro mono bâ ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã, tô õ hã Di'ãna na ĩwaihu'u pese wamri hã. Ta hã dama tarére wa, te za tô da te dasiwi 're wẽ'õ pese. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, Demetirizu hã.


Morara kary etaryke tyya xine tyekĩtapãse toto. Tõmitase toto. Ynara tykase toto,—Tiana imehxo mana, Epezupõkõ nohpory. Kuesẽkõ mosero, tykase toto.

Hãmri nhũm mẽ tee ri ã kapẽr anhỹr ã kuma nẽ Pawre kamã gryk tỳx kumrẽx. Nẽ gryk xàj kàx pêê kapẽr nẽ xatã kapẽr tỳx kãm kapẽr punuj nẽ. Nẽ kapẽr o:—Xiãnre na mex kumrẽx. Kêp mẽ pahpê Epes nhõ xwỳnhjê nã maati na.Anhỹr o kàxpêê kapẽr o kuhê.

Ninoa kenakotakasaakiri ikara sãkiretxiti, omanãkarauatana. Ninoa akirikata:—Txiana, Épeso auakani teosone. Apiananiro oa —itxanãtana ninoa.

Demétrio aguely tindatuo myani kurâdo iewiâpadaynly. Adaenkewâdylymo:— Tynreim awâkâ deusa Diana kieinwânkyly! Idânârâ kurâ taunlo Éfeso donro modo tâinwânse kurâ! — kelymo.

Teko aꞌe pe har wà, izeꞌeg henu mehe wikwahy Pawru pe wà, uhapukaz pà wà. — Xiàn aꞌe, Ew tawhu pe har aꞌe, ikàg weraꞌu aꞌe, iꞌi ahyahy izupe wà.

Haꞌe nunga haꞌe kuery oendu vy ipoxypa, haꞌe vy ojapuka-pukai:— Éfeso pygua xyete Diana ma yvate ete — heꞌi okuapy.

Niɡ̶ijo noiigi noɡ̶owajipatalo niɡ̶ijoa Demétrio lotaɡ̶a, odaa eliodi me neliɡ̶ideeɡ̶a, odaa ja napaawaɡ̶ateloco, modi, “Jiweniɡ̶idenaɡ̶a Diana, noenoɡ̶odo ɡ̶odoiigi efeesiotedi!”

Henduvame Demétrio'ga nhi'ig̃a g̃a nhimboahivuhui Paulo'g̃a pe a'ero. Igwete g̃a eahyahivi.—Huvihavuhu ko Dianahẽa Éfesopevehẽa, ei g̃a.

Ag tỹ tag mẽ kỹ ag fe tóg gỹm ke mũ sir. Kỹ ag tóg jamã hár(a) prẽr kỹ: “!..topẽ tỹ Diana fi vỹ kãfór ne..! !..Tỹ fi Éfeso ag tũ ne..!” he mũ sir, prẽnprẽr kỹ.

Inheꞌẽ ohendu ramo, ipoxypa hikwái Paulo-rehe. Nogana porã moꞌãvéi-gwi ipoxypa Diana-rehe hakateꞌỹ-vy.—Tuvixa mbaꞌe Diana, nhande kwéry Éfeso pygwa vaꞌe járy, heꞌi onheꞌẽ hatã hatã-vy.

Kia roholareu tahe, raykarananyrenyre. Ryryrenyre: —Diana awi rare inydeereny. Tii Efesu hãwã deuxu rare.

Aꞌe renupawe imajatykapyrera ꞌgã amaraꞌneramũ ajemogyau Paulo ꞌga ree. Aꞌeramũ futat ꞌgã wafukaita:—Efesu pewara jane. Diana futat jane maira!— ꞌjau ꞌgã wafukaita ajemogyau.

Nhym me kute amijã kabẽn ja markam arỳm ngry:k ne kàj bê abenmã kum,—Epexukam me batĩndjwỳnhbê ne Djijana. Djijana raxkumrẽx. Epexukam me banhõ metĩndjwỳnhbê ne Djijana. Djijana raxkumrẽx anhỹro kumex.

Mîrîrî eta tîuyaꞌnîkon yai arinîkon enaꞌpî teekoreꞌmai mararî pra. Inkamoro entaimepîtî piaꞌtîꞌpî. Taꞌpî toꞌya: —Ipîkku pe Diana unapurîkon wanî tiaronkon yentainon kaiꞌma —taꞌpî toꞌya.

Ha' xupak, tu' gãy xexkah, tu' yĩy ka'ok, hu:—'Ep yõg Niãn xexka xe'ẽgnãg! Kaxĩy.

Imẽneju Demétrio ekawẽn cocoayũ isapka'ore o'e Paulo kay.G̃ebuje o'jewãwã ip ya'õberen- -Diana kay je'e'eap'a'it'it'a mug̃ẽg̃ẽ'ukayũ.— Diana ya'õbuyxi jĩjã! — io'e ip ya'õberen. — Soat ka watwat itabut cekay! — io'e ip. — Diana kay acã wuyetabut! Diana acã Deus! — i te'e ma o'e ip ya'õberen.

Ti mꞌ Demeet herꞌoot do ramaa napäh bä mꞌ, takꞌëp mä rakawajããn Paw-Ro wë. Ti mꞌ radu doo rageëënh doo:—Takꞌëp hajꞌap do Dijããn, Epeso buuj hagꞌããs doo! Takꞌëp hajꞌap do Dijããn, Epeso buuj hagꞌããs doo! —näk mä sa kyyh.

Nxe³nxa²ha¹te¹ wãn³txa² e³yain¹jau³xa² ain³kxain¹nũ²la² a²sa³wi³ha³lxa² ĩ³xa̱n³txi³sxã³ yxo²kãin²txi³ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Ti³a²na³ka³lxa² E²fe³so³thĩ³nãn¹ta¹ka³lxa² kãin²khaix1sĩn¹na³li¹. Nxe³nyhain¹to³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyo akiti halitinae sema hoka ehareha kawerahare hoka kawisaha: — Maika tyaona mene Éfeso tyaoniterenae nenoloxa Diana.

Demétrio athi-ra vakamithaha adani ija'ari vaipohiki, vava'i jokojokoni vabodi'baraha'oadaha'aha:—Jahaki ida Diana. Danoki ida. Éfeso sidaji kaija'arini vakadideusa ida Diana — vakadibodi'barahi athini nihi.

Iwatsahi kytsa anahi ziwabykynahaze Pauro humo tahakyrikinaha. Niahatsahi kazi nikaranaha:— Diana myhyrizikwanitatsa. Atatsa hi mydeus — Opykani kazi nikaranaha.

Miꞌi e hap taꞌatukuap hawyi iꞌatupyꞌahak kahato Pauru ete Iesui mohey haria ete. Miꞌi hawyi iꞌatuehay pirik kahato itote — Wakuat wakuat ti ahetupana mana Tiana tawa Ewesu wat iꞌatuꞌe haty wo.

Kamoáne xanéhiko neko yuho Ndeméturu, yupihovó koéne ímaikexeovo, ina turixóvo vaúkexea:—Hána'iti teyonéti ne Ndeána, hó'e ûti, uti íhae Éfezu —koénehiko yûho vaúkexea.

Naâ kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ uâ, karíkũkãrã niîwã:—Diana Éfesokãharã wiôgo ãyú butia'go niîmo.

Niptinmi nunacunaca rabyälälil lüyatityacuyalcan: “¡Efesop mamachan Artemisa, altuman juluśha cachun!” nil.

Ãne hã ĩmreme te te wapari za'ra wamhã, ma tô ab'ru za'ra ni. Ma tô 're hãsi, hârâ 'rãihâ na:— Di'ãna hã, ta hã ĩwaihu'upe. Danhipai u, dama siptete uptabi di. Ãme, Épézu ãma 're ĩwasi'ubumroi mono hã ãma 're ĩwawata za'ra mono hã, wẽ uptabi di. — Ãne ma tô 're hãsi.


Morarame patapõkõ emero kui kui tykase toto. Imoity ajoajohpe toehse. Kaju tõ tapoise eya xine Arixtaku maro amopỹ taka toto arotohme axiny. Kaju tõ Masetoniapõkõ kynexine, Pauru maro aehtyamo.

Hãmri nhũm krĩ nhõ xwỳnh piitã mẽ kuma nẽ mẽ hwỳr hprõt nẽ haxwỳja gryk nẽ kàxpêê mẽ hkôt ã harẽnh anhỹr o kuhê. Hãmri nẽ gryk xàj Pawre hkôt ri wa pa xwỳnhja wa unê nẽ ma mẽ kot axpẽn mar xà hã ixkre hwỳr wa hkjênh o tẽ. Masetõn nhõ xwỳnh wa kêp Gajore mẽ Aristakja nhũm mẽ wa unê.

Ikinimane kãkiti sitatxi auakani miteẽkata, akiriãpokatana. Imaĩkarina Paoro moianariakori, Kaio inakori, Arisitako inakori pakini. Ninoa Masetónia tixinikini. Ikosekaĩtokatana. Imimiteẽkatana. Kãkiti apotiitiniãtaãua aikotimoni anikaãkana, miĩroã itxana.

Idânârâ kehoem myani adaenkelymo ton-honre kehoem. Saenlumo tindatuo myani toenzepa kurâdo âtâdyguylymo mârâ âtâ anano modo ara. Âdakulâmo myani, saenlumo, okonodylymo warâ, inakanhemo lelâlâ myani. Gaio, Aristarco warâ nhawâdylymo, Macedônia donro, Paulo agâ Efesoram âetyby modo. Mârâ âtâ imeâgâkeba kurâdo âtâdyguyhobyryam tuxize nhadylymo.

Naꞌe teko taw pe har wikwahy paw rupi katete aꞌe wà no, henu mehe aꞌe wà no. Upyhyk Kaz oho wà, upyhyk Aritak oho wà no. Maxeton ywy rehe har romo wanekon wà, Pawru rupi wata maꞌe romo wanekon wà. Weraha aꞌe mokoz awa wà, uzemonoꞌogaw pe wà.

Tetã haꞌe javi rupi opa marã ojapura okuapy vy onoꞌõaty oĩ vaꞌe katy ojeꞌoi pavẽ. Ngupive ogueraa Paulo irũ kuery Gaio haꞌe Aristarco, Macedônia gui ou vaꞌekue.

Odaa ja dibatotiogi oko anitawece nigotaɡ̶a. Codaa joɡ̶odibata Gaio ijaa Aristarco, niɡ̶ijo itoataale elatibige Macedônia, lixigaɡ̶awepodi Paulo me diniwiaje. Odaa iditawece odinaxawatigi moixigitijo niɡ̶ijo itoataale miditaɡ̶a boolaɡ̶adi-nelegi naɡ̶ani nigotaɡ̶a.

Igwaigwavete g̃a nhimongyi ohapukapukaita cidade pe onhomomymomyina. Igwete g̃a Gaio'ga pyhygi. Aristarco'ga g̃a opyhy no. G̃a ko Paulo'garupive'g̃a Macedôniapeve'g̃a. Igwete g̃a g̃a pyhygi g̃a nderohoahyavo nhandaipe ongauhua pype – perope g̃a ojatykatyka jipi.

Kỹ cidade ẽn ki ag vẽnh génh vẽ sir, kỹ vẽnh kar tóg ĩn mág ẽn ra pétẽ mũ, ĩn kri ĩn tũ ẽn ra. Gaio he mũ ti pére ag tóg mũ mũ, ti kãgmĩ kỹ, Aristarco ke gé. Macedônia tá ke ag vẽ. Ẽn ag tóg Paulo mré kãmũ ja nĩgtĩ. Ẽn ag kugmĩg ag tóg mũ, ag tỹ ĩn mág ẽn ra ag tatĩ mũ jé.

Ha upe tetã mygwa ndaipyꞌagwapyvéi-ma. Osẽmba ohendu-vy oripara oho-vy ojogweroaty heta heta haty-py. Omoatã heraha-vy mokõi Macedônia pygwa héry vaꞌe Gaio Aristarco ave. Paulo ogwata ramo, omoirũ vaꞌe íxupe. Upe mokõi oipyhy heraha-vy hikwái.

Rirajuamy rỹimyhỹ hãwã‑ki. Hãwã mahãdu, Kaio Aristarku‑wana rimyrenyre tahe ridyrenyre butunaube‑ò. Tiiboho Paulo tỹimahãdu rare, Macedonia hãwã mahãdu rare.

Aꞌe renupawe ꞌgã nera erooi imuãina amunawa pype. Aꞌeramũ ꞌgã Paulo ꞌga pytuna ꞌgã pyyka. Mukũja ꞌgã pyyka. Gaio ꞌga pyyka Aristaku ꞌga retee. Kwaiwete ꞌgã ꞌgã pyyka ꞌgã nerawau ajatykaaw ipe nũ.

Nhym me kam me ja djô'ã kikrepdjitã abenkam kanga:o kumex. Ne kam arỳm Gajumẽ Arxaku ar pa 'amỳ. Pykabê Matenikam ne ar abatành djà. Paurmẽ ro'ã ar Epexukam bôx. Nhym me ar pa 'amỳn aro tẽn me bikprõnh djàtimã aro wadjà.

Mîrîrî toꞌ entaimepîꞌtoꞌ etaꞌpî tamîꞌnawîronkon cidadeponkonya. Inkamoro arinîkonya mîîkîrî Aristarco moropai Gaio, Paulo ponkon pe asarîꞌsan Macedônia ponkon yapisîꞌpî moropai toꞌ worokaꞌpî toꞌya, arinîkon emurukuntîtoꞌ pataꞌseꞌ yaꞌ.

Ha tikmũ'ũn xohix te hãm'ãktux punethok kõmẽn xohix kopah, hu hãm'ãpak 'ohnãg, tu yãy tu nũ'nãhã mĩptut xexka kopah, tixmũ'ũn yõg yãy tu nũ'nã'ax pet kopah, ha Mãxenõn yõg tik 2 tihi'. Yã Paot mũtik hãpkumep, ha tikmũ'ũn gãy, tu nõm tik 2 mõgãhã tikmũ'ũn yõg yãy tu nũ'nã'ax pet hah,

Tũybe Diana Deus iãn o'e ip. Imẽnpuye soat'a'a dag̃ ip ya'õberen o'jewãwã.Ade ip dao ma o'ju je'aweroroap'a kay- -yabog̃at'a kay. Cum pima ip xepxepayũ o'jat Paulo eju jekuku'ukayũ- -Macedônia eipi bewiayũ. Gaio o'jat ip, Aristarco dak. O'tujowat ip je'aweroroap'a be- -yabog̃at'a be. Tak g̃u ip o'je'awero ig̃o'a be.

Ti mꞌ ti hyb nꞌaa, nayyw hẽ sahõnh hẽ Epeso buuj rageëënh mäh. Ky kakꞌëë mä takꞌëp. Ti mꞌ rameso padëëk ajyy Gajo, Aris-Tako häd enäh doo, Masedonija häj nꞌaa bä naa Paw-Ro hadꞌaa doo. Ti mꞌ Epeso buuj ramahũũm rakahetꞌaa doo bä.

Nxai¹nha²kxai³ sxi²je³nai²na² whãi²na¹ nxe² ĩ³kaix1tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ha²kxai³ Kai²ah³lai²na² A³ris³tar²ko³jah³lai²na² nxe³sxã³ hxi²kxũn³txi³ hxi²ki³ain¹yah³nũ²la² ã³nũ¹nain¹thĩ³na² ã³sa²so¹ain¹ya³ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³jah¹lo²nãu³xa² Ma³se³to²nãn¹jah¹lo²nãu³su² ya³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ya³jah¹lo²nãu³xa² Pau²lah³lo²nu¹tai²na² kxãn³su² ã³si³tẽ³kxi²ya³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta werahaliti xaorekoa wenakalati koa. Hatyaoseta halitinai otoka Gaio, Aristarco xoaha. Hatyo hinamanae atyo Macedônia yere hoka Paulo hinaenae. Nolokehekoatyahene, xane isoaha ekakoaha xoalini hare ana halitinae wahakotitere nali.

Oniaroa, sidaji bodinia okha'okhaoni'ihi ida vakadihamahi kavaranihi. Sidaji kaija'arini hahavi vaihamahi'iki. Vava'i jokojokoni va'ora vagathi'aha adani Gaio, Aristarco vihiki. Macedônia kaaraboni kaija'arini adani. Paulo-ra vavaipohihabakhiaki adani. Hari. Va'ora vagathi'aha, va'ora avarahokajoraki'aha, ija'ari vajoroniki vaibavia va'ora avisa'aha.

Anatyhi Epeso ezektsa kazi nikaranaha. Diana mydeus mybarapetu nikaranaha. Ziaknikinaha. Asatu tahabetsakaknaha. Kytsa Kaijo, Aristarakus iwatsa petoktsa makutsa Pauro tuktsa niaha. Masedonia ezektsa niaha. Kytsa sitsipatsa humo nisioktyhyryknaha. Nisikyrikinaha. Atsoko sizuzukukwy sihezõjena bo nisioktyhyryknaha.

Miꞌi hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ kahato miitꞌin. Miꞌi hawyi topyhuꞌat tawa Ewesu pe sehay saꞌag yn naꞌyn. Miꞌi hawyi Pauru wyriaꞌin mehĩ Kaiu mehĩ Aritaku yi Masẽtunia kaipywiaria taꞌatupytyk. Miꞌi hawyi taꞌatuereto yi upi taꞌatuwaꞌatunug hap kape. Miꞌi hawyi meremo tuwehytꞌok taꞌyn mekewat yat wato pe.

Ehane koyó'i uhá koêti neko ko'óvokuti yane pitivóko ákoti koâti éxea koêku. Éhahikovo xoko ho'uxóvokuti iháxoneti teáturu, koane namúkeahiko pi'âti hóyeno íhae Masêdonea koéhati Ngáyu yoko Aristáku, ha'ine Poûlu. Káhakoa tukú koeti teáturuke.

Ãpêrã kẽ'ra teeré tɨ'ó, toó niirã́ waroa ãyuró karíkũ se'sa wa'âkãrã niîwã. Tohô karíkũrãta Gaio, Aristarco wamêtirãre yẽ'ê, soharó me'ra wehê wã'kakãrã niîwã pahirí wi'i tii makákãharã naâ nererí wi'ipɨ. Naâ Macedôniakãharã Paulo me'ra sihâ'kãrã niîkãrã niîwã.

Jinacuyalcaptinmi jinantin malcäña lüyatityayta allacaycälin. Jinamanmi Pablop puliwshïnin Macedonia-lädu Gayoctawan, Aristarcocta un'aypi chalälälil istadiu ćhawpiman alaśhćhäcuyalcan.

Tawamhã 'ri nho'õmo ãma ma tô dazahi hã te te ropé, 'ri wa'õtõ mono bâ. Uburé ro'wa'rutu di oto. 'Ri nho'õmo ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã te nasi tihârâ na ai'rahâri za'ra. Tawamhã Paru norĩ siré 're ĩneb zahuré hã ma tô dasiwi pamrami ni, Da'izu norĩ hã, Aritacuhu me. Masédoniza ãma 're ĩsimasisi zahuré mono aré, ta norĩ hã. Tawamhã dasi'aba'ré na ma tô ĩpano na dasiwi sari zahuré ni, dasi'rã'õtõzéb u, da'ahâ uptabi na.


Mame moro taka Pauru tõmomyry se kynexine repe imoity maro. Yrome anamonohpopyra imarõkõ kynexine.

Hãmri nhũm Pawre mẽ kot wa unênh ã mẽ omu nẽ tee ri wa hkukamã hamaxpẽr nẽ mẽ hkôt hprõt nẽ mẽ kãm tanhmã kapẽr to kaxyw nom nhũm mẽ kot Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja ja nê kãm kapẽr kãm hihtỳx nẽ.

Ikara Paoro imarotakasaaki, inirekari ĩroini kãkitikata isãkirauatini ĩkapani, txamari Xesosi sãkire auiãkani !auiritari iua ĩroini.

Tagonrodo sawâtobyry tiuntuduo myani Paulo mâkâ lelâlâ tâgawândyse idyly, kurâdo agâ agueze. Jesus einwânni modo olâ myani warâ eyam aguelymo:— Awyarâ tâtâzeba ikâ — kelymo.

Pawru aꞌe no, iho wer teko wanuwa rupi aꞌe no. Uzeruzar maꞌe nomono kar kwaw wanuwa rupi wà. — Eho zo nehe, taꞌe wikwahy teko wà xe, iꞌi izupe wà.

Paulo voi heta vaꞌe kuery pe ojexa ukaxe teĩ temimboꞌe kuery nomondoukai.

Paulo domaɡ̶a yemaa migo dotaɡ̶a lodoe niɡ̶ijo noiigi, pida niɡ̶ijo anodiotibece Jesus aɡ̶oika migo.

Ikwahavame Paulo'ga ei:—Kiro ji hoi pevo g̃a pyri nhinhi'ig̃a g̃a pe, ei ga novĩa.Emo Jesus'gareheve'g̃a nomondoukari ga g̃apyteri pe.

Kỹ Paulo tóg ra tĩg sór mũ, ag mré vĩ jé, hã ra ũ tỹ Jesus ki ge kỹ nỹtĩ ag tóg ti mỹ: “tĩ tũg ra,” he mũ.

Ha upéi katu Paulo osẽ-ta moꞌã ijayvu vaꞌe kwéry paꞌũ-my onheꞌẽ hagwã. Ha Hesu nheꞌẽ renduha ndohejái osẽ.

Tahe Paulo ralòkemy rexiwonyre tatỹi mahãduhe‑ki, iny sõwey‑ki tahe taerydỹỹna ijoi ritirỹre.

Aꞌerauwe Paulo ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Oo je teporogytau ꞌgã nupe— ꞌjau ꞌga numiamũ.Aꞌere Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã nomonoukari Paulo ꞌga.

Nhym Paur kute aben nêje me akre kadjy bit me kanga katikôt àrmã. Nhym Jejukôt me ba djwỳnh arỳm akubyn Paur nê.

Mîrîrî yai arinîkon yarakkîrî eseurîmapai Paulo wanîꞌpî tîîse innape Jesus kuꞌnenanya irumaka pra awanîꞌpî iwî toꞌya namai.

ha Paot mõg putup, nũy tikmũ'ũn pu hãm'ãktux, pa' kuxa mãm ka'ok xop te' tux hok, pu mõg hok.

Paulo õm ojuy o'e ig̃o'a be. Imẽnpit itabucayũ o'g̃uõmat g̃u.

Ti mꞌ Paw-Ro karẽn paawä tꞌĩĩ hẽnh tabahõm, hajõk do hã tabaherꞌoot hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ, dooh mꞌ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do ranꞌoo bä tahõm bä tꞌĩĩ hẽnh, ä̃m nꞌaa näng do hyb nꞌaa.

Nxe³nxa²ha¹te¹ Pau²lah³lo²nu¹tai²na² sa²kxai³lu¹:— Ã³wih¹nũn³na¹tũ¹xã¹. Nxe³tah¹lxi³na¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² ã³na¹ain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la².

Hatyaoseta Paulo xakore xane irae aokowihena hisoakere halitinae kakoa hoka ihinaeharenae mahokoanitya iniraene.

Paulo vania binofihi ida ija'ari vaipohiki vakadiania okhana, vaihamahiki-ra va'ora vara ni'ara kaimoni. Ni-Paulo okhana-ra vava'ahaki adani Jesus vaipohihava abono.

Pauro myzubaha bo pomo tsihikik. Batu. Sesus tuktsa batu hỹ niaha.

Miꞌi hawyi Pauru teke teran iꞌatuweꞌatunug yat pe miitꞌin sok nãpin hamo towyriaꞌin Kaiu Aritaku powyro hamo. Teke teran maꞌato iraniaꞌin Iesui mohey haria yt tikyꞌesat i.

Kahá'amaka ûrukeova Poûlu xapákuke neko êno xâne, itea ako síka po'ínuhiko kutípoti Jesus.

Paulo kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ basi masá pãharã́ tiropɨ naâ me'ra uúkũgɨ wa'âgɨ wa'â sĩ'rimikɨ niîwĩ. Ãpêrã Jesuré ẽho peórã pe'e kɨ̃ɨ̂re wẽhe boósama niîrã, neê du'óo'tikãrã niîwã.

Chayta yaćhalcul chay nunacunäwan limananpä Pablo śhamuyta munaptinpis chalapacücunämi mićhacalcämula.

Paru hã datẽme morĩ neza, te te dama nharĩ da. Tane nherẽ, Zezusihi zazei'wa norĩ hã ma tô siwi wairĩ, morĩ tõ da.


Aziapõkõ tuisary Pauru epe tõ kynexine. Tynymerohpyrykõ taropose eya xine Pauru neneryme, “Ytopyra exiko imoity htaka,” katopo.

Hãmri nhũm As kamã mẽ kot mẽ ho amnhĩptàr xwỳnh kwỳjaja ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr ã mẽ omu nẽ Pawre hwỳr hpẽr mẽ. Mẽ kãm hkĩnh jakamã kot mẽ hkôt htẽm nhũm mẽ kot hpĩr pymaj hwỳr hpẽr mẽ nẽ mẽ hkôt htẽm nê hkurê kamã hihtỳx nẽ.

Ãtikaka Ásia tixini auakani auĩteakori, Paoro tiretakani, iokanapireta Paoromoni:—Kona piĩroãpeko kãkiti apotiitiniãtaãua aikoti ãki —itxarina iokanapirena.

Pymâ Ásia eynynonro modo ewy Efesoam âetaymby modo, tataen-homo Pauloram tytaumbyry ingonodylymo myani:— Awyarâ kurâdo tyewiâtuneim modo âtâdyguyhobyryam tâtâzeba ikâ — kelymo myani.

Amo tuwihaw Pawru imyrypar aꞌe wà no, omono kar uzeꞌeg izupe aꞌe wà no. — Eho zo teko wanuwa rupi nehe ty, iꞌi izupe wà.

Ásia pygua huvixa kuery Paulo irũ ikuai vy ixupe ojerure uka avi onoꞌõaty py oo eꞌỹ aguã.

Icoa onateciɡ̶ijoa anoiiɡ̶e niɡ̶idi nipodigi nokaaɡ̶edi Paulo. Oiwakateetibige Paulo libodigi, odaa joɡ̶odipokota me diɡ̶igo miditaɡ̶a niɡ̶ijo boolaɡ̶adi-nelegi.

Ojipe'g̃a ombuhuruka onhi'ig̃a ga pe no huvihava'g̃a.—Terehoi ti ejipiuka ongauhua pype, ei g̃a ga pe.A'ereki g̃a oarõ hete Paulo'ga.

Kỹ ga tỹ Ásia tá pãꞌi ag tóg ti mỹ vẽnh vĩ jẽnẽg mũ gé, ti tỹ ĩn mág ẽn ra tĩ tũ nĩ jé. Ti to ag tóg há nỹtĩ, pãꞌi ag.

Oĩ Ásia pygwa ruvixa vaꞌe Paulo-pe ohayhu vaꞌe. Ndohejái ave osẽ. Ombou íxupe onheꞌẽ ani hagwã osẽ teĩ: “Ani erenhembopyꞌagwasu teĩ eresẽ hagwã” heꞌi uka íxupe.

Tule ijõ bededinoduõ, Paulo wiòhedỹỹmy ratxireri. Tai tarybereny Paulo‑ò riwahinyre ibutunaube‑ò raõkemy, brebunamy roireriki.

ꞌWyriaꞌri ꞌgã amũ Paulo ꞌga jekotyꞌaawa. Aꞌeramũ ꞌgã ojeꞌega monou ꞌga upe:—Ereo kasi ne— ꞌjau ꞌgã. —Erese kasi ewau peu ꞌgã nesaka ne— ꞌjau ꞌgã ojeꞌega monou ꞌga upe.

Be, pykabê Adjijkam me bẽnjadjwỳr kwỳ Pauro õbikwa tũm. Ar jadjwỳ Paur nên kum,—Kwãrĩk wãnh me bikprõnh djàtimã adjàr kêt, ane. Me kute o bikẽnh karõ ne ar nê.

Tiaron ipîkku pe tîweꞌsenya Paulo yonpayamîꞌya tîmaimukon yarimaꞌpî Paulo wîtî namai miarî ya arinîkon emurukuntîtoꞌ pataꞌseꞌ yaꞌ.

Ha 'Ax yõg xexka xop te Paot hã' xape, tu' xak, hu:Tikmũ'ũn yõg yãy tu nũ'nã'ax pet ha 'ãmõg hok pu gãyxop 'ãpenã hok! Kaxĩy.

Warara'acayũ dak o'jewa'õmuju Paulo be- -Ásia eipi kukukayũ- -ibureyũ.— Eõm g̃u juy je'aweroroap'a be — io'e ip. — Aokam cuy ip — io'e ip Paulo be.— Oõm g̃u — io'e.

Ta ti häj nꞌaa wahë nꞌaa wób sii hẽ, Paw-Ro najiis, rapanäk ta hã tanahõm hyb nꞌaa, takamanewꞌaa hyb nꞌaa sa mahang.Rajeỹỹm mä Paw-Ro radajëë bä, kata bꞌëëh doo hã.

Nxe³kxa²yu³su² ha³lo²a² hxi²kan¹te²a² kxãn³su² ya̱³li³ha²kxai³ sa²si¹hã³te³nah¹lxi¹:— Pau²lah³lãi³. Nũ¹nain¹thĩ³nai²na² ã³wih¹txa³hẽ¹li¹. Su²lhã³nxain¹nha³tai¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Paulo hinaehare kalorexe tyaoniterenae axikatya hairaeneha enomana, emaxisoanene aokaha hisoakere halitinae tyaonitere nali.

Vahoariha jaboni vakarona'ihi ida vaathi Paulo okharara kaimoni ija'ari vaihamahiki vajoroniki vakadiania. Ásia kaaraboni akadava'ava abono adani vaathi-ra vakaronara. Paulo-ra vavajahaki adani.

Ustsa kytsa niwatihi papeu ty Pauro bo ziskyryknaha. Myhyrizikwanitsa Asia eze ipe niaha:— Siuzuzukwy bo ka pão pãobyity. Katsa mybo ka tysosobyity — nikaranaha.

Iꞌewyte tuꞌisaria itotiaria Pauru kuap haria tipoꞌoro sehay Pauru pe — Mehĩ iꞌatuꞌe yt naku i ereke iꞌatuwaꞌatunug hap yat wato pe iꞌatuꞌe. Yt uruikyꞌesat i uruto iꞌatuꞌe tuꞌisaria.

Ápemaka pahúkotihiko yane poké'e, ínikone Poûlu, pahukínoatimaka yûho ákoyea pîha xapákuke neko xanéhiko.

Ãpêrã kẽ'ra Ásiakãharã wiôrã Paulo me'rakãharã kití o'ôo'kãrã niîwã kɨ̃ɨ̂re:—Masá pãharã́ wa'teropɨ neê wa'âtikã'ato, niî kití o'ôo'kãrã niîwã.

Jinamanmi Asia-lädu lisinacuśhan awturidäcunapis “Yan'almi imapis pasaśhunquiman. ¡Ama liychu!” nichila.

Duré ĩsiwadi norĩ hã tame danhib'apito norĩ hã ma tô duré ĩtẽme da'mazatõrĩ za'ra, te te tiwi rosawi za'ra da, dasi'rã'õtõzéb u morĩ tõ da, dazahi wa.


Morotaõkõ opore oturũko toh kynexine. Toitoine Pauru tõ kerekeremãko kynexine. Imehnõ oturũko roropa tyoro, ajoajohpe sã toexirykõke. Tuhke zuarõkõ kara tooehse roropa morotona.

Rôm nhũm mẽ piitã mẽ kot axpẽn mar xà hã ixkre hwỳr pikuprõnh pa nẽ kàx pê kapẽr punuj o kuhê. Nom axpẽn kôt kapẽr kêt nẽ. Ãm axpẽn kwỳm ri kàx pê tanhmã kapẽr punuj to ho. Nhũm mẽ hkwỳjaja hprĩ hã mẽ mar kêt tã amarĩ amnhĩ krã hkôt kàx pê kapẽr punuj nẽ.

Aiko ãki ikinimane akiripoananikata. Apanakini akirikatakiti ipinimonipo. Apanakinipekana akirikatakiti ipinimonipo itxanãtana, kotxi kaiãopokori kãkiti txari:—Kixikapa aãpotiitaua?!Imarotarina ixika.

Toenzepa myani kurâdo saenlunu, okonodylymo warâ. Âikâ, âikâ warâ taenluem aguelymo. Agui myani akaemo ewy âdaituo târâ âtâdyguybyem tawyly xutudânry.

Aꞌe mehe we uhapukaz teko waiko wà, wikwahy pà wà. Amo uhapukaz amo maꞌe imumeꞌu pà wà. Amo ae uhapukaz amo ae maꞌe imumeꞌu pà wà no. Taꞌe nukwaw katu kwaw maꞌe aꞌe wà xe. — Màràzàwe tuwe uzemonoꞌog wà, iꞌi uzeupeupe wà. Nukwaw kwaw wà. Xo màràn teko zo ukwaw wà.

Onoꞌõ vaꞌe regua amongue ojapukai peteĩ rami, haꞌe rã amboae kuery ma amboae rami ojapukai. Joo rami eꞌỹ-eꞌỹ ijaty vaꞌe ikuai. Heta vaꞌe kuery neĩ mbaꞌerã pa onoꞌõmba okuapya ma ndoikuaai.

Iditawece niɡ̶ijo noiigi-nelegi ane yatecoɡ̶o ja dibatotiogi. Idi napaawaɡ̶ateloco jeɡ̶eledi lotaɡ̶a, idiaaɡ̶eledi jeɡ̶eletidi lotaɡ̶a, pida niɡ̶ica eledi liwai niɡ̶idi nagoodi-noiigi baadoɡ̶oyowooɡ̶odi ane leeɡ̶odi me yatecoɡ̶o.

Igwete g̃a – kiroki g̃a ojatyka pevo – kiro g̃a hapukapukaitehei onhomomyina. Ohapukai paravuhu g̃a upa. Emo koji'iheteve'g̃a ei onhimongyavo: “Maraname nhande jatykauhutehei kiro nhandejupa naerũ?” ei g̃a ojohupe.

Ĩn mág tá ag tóg vẽnh mãn kỹ nỹtĩ nĩ, ũ tỹ hẽn ri ke ag. Kỹ ũ ag tóg nén ũ tó tĩ, prẽnprẽr kỹ, jó ũ ag tóg nén ũ tó tĩ, prẽnprẽr kỹ. Kỹ vẽnh kar tóg vĩ vĩ he kãn mũ sir. Vẽnh mãn kỹ ag nỹtĩ, hã ra ag tóg: “ẽg tỹ hẽ ri ke jé vẽnh mãn nẽ hỹnꞌ?” he mũ.

Ha upe pygwa oikwaa eꞌỹ reheve mbaꞌeve ijayvu yvu rei voi okwa-vy ojogweroaty heta heta haty-py.—Maꞌerã po jaju rei a-py ndajaikwaái, heta oĩ heꞌi vaꞌe ojóupe.

Tiilemy ijõ rarybemyhỹre. Ijõ iwitxiramy rirajuamyhỹre. Urile wimy rauriurire. Aõherekibo ibutumy rỹirerí, iny rieryõhyyre.

Aꞌeramũ ꞌgã ajatykau kwaiwete ꞌgã nee. Ojoywaema ekoete futat ꞌgã ajemogyau. Ikwaapareꞌema ꞌgã we futat ojoywaema ekoete futat ajemogyau.

Nhym me bikprõnhja ar kanga prõt ne ba. Djãm me krãptĩ kute me kanga kraxkôt mar got? Kati. Nãm me apỹnh kabẽn ne. Me kwỳ 'ã me kabẽn ja jarẽnho amra. Nhym me kwỳ 'ã atemã me kabẽn ja jarẽnho amra.

Mîrîrî yai arinîkon wanîꞌpî îꞌ taa tîuyaꞌnîkon epuꞌtî toꞌya pra. Mararî pra toꞌ eseurîmaꞌpî. Tiaronkon eseurîmaꞌpî tiaron pe. Tiaronkonya taꞌpî tiaron pe tîmaimukon epuꞌtî toꞌya pra. Mîrîrî yeꞌnen îꞌ waniꞌ toꞌ wanî epuꞌtî arinîkonya pra awanîꞌpî.

Ha tikmũ'ũn yĩy ka'ok, tu hãm'ãktux punethok, hu hãm'ãpak 'ohnãg, tu tep tu yãy tu nũ'nãhã' yũmmũg 'ohnãg.

G̃ebuje aweromayũ warẽmtag̃ ma o'jewãwã. Wara'at tag̃tag̃tag̃ ma ip jewãwãwãm. Apẽg̃ãm ijoce awerom wuyju iam itaybit g̃u o'e ip. Inaka ya'õberen ma jewãwãwãm ip. Itakoma jĩjã ip o'e Paulo ejuayũ kay, Judeuyũ kay dak.

Daap hẽ katꞌaa do rageëënh. Ta see hadoo ta wób sa kyyh, ta see hadoo ta wób sa kyyh. Hajõk sa mahang dooh rahapëë bä hꞌëëd hyb nꞌaa tꞌĩĩ hẽnh rakata padëëk daap hẽ.

Nxe³ye²nyhai¹nha²kxai³ ã³ki³nũ²kxi²tũ̱³ka̱³txa² a²wã³kxi³kxai³ wãn³txa² yau³ã̱³xa² ĩ³kaix1txi² a²wã³kxi³kxai³ wãn³txa² yau³ã̱³xa² ĩ³kaix1txi² nxe³yah³lxi³ha²kxai³ ĩ³khu³khu³nxe² ĩ³kaix1jah³lxi³ha²kxai³ hxi²kan¹txi³ ain³kxi²nyhain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la².

Hatyaose nikare tyaonahitaha hoka kahare haliti maisa waiyekehalaka tyaonare. Hatya hahekore kawisa, hatya hahekore kawisa xoahita. Hoka kaharexe haliti ana atyo maisa waiyekehalakere xoare hiyeta xamani nali tyaonahitaha hoka.

Hari. Ibavi vavajoroniki kania saa vakhani'aha adani ija'ari vaipohiki vava'i jokojoko'iki. Vava'i kidakida'ini vabodi'baraha'aha. Vajoroni'ina vaipohikia ni-avigaki ida nahina kaimoni hini vabodi'barahana. Vakadibodi'barahi ni-avakogakhamaki.

Niahatsahi kytsa kazi nikaranaha. Mekywatu nikaranaha. Sakyrirẽtsa niapykyryknaha. Paikpa mytsaty nikaranaha. Wastuhu kytsa:— Hawa ha bo skaraba tsinauzuzukuknaha — nikaranaha.

Miꞌi hawyi itote iꞌatuehay pirik kahato. Ipatꞌok wẽtup sehay etiano. Yt taꞌatukuap i kahato itotiaria kat hamo kat hamo teꞌeruwaꞌatunug hap e.

Yoko pó'iti koeku yûho po'ínuhiko neko xâne, koánemaka po'ínuhiko. Koati ákoti tôpi koêku yuhóhiko vaúkexea. Kalíhani uhá kó'iyea ákoyea éxina isóneu kó'inokeneye ne koekúti.

Naâ toopɨ́ nererã́ mehêkã di'akɨ̃ no'ó naâ ɨaró karíkũ ma'akã'kãrã niîwã. Naâ de'ró weerã́tirã a'topɨ́ marî nerêti? niisére neê masîtikãrã niîwã.

Ñatac istadiućhu nunacunacá uman muyüśha imaymanacta lüyayalcalmi wicta cayta äśhaycaćhacuyalcäla. Lluy-yupaymi imapi juntunaculcäśhantapis mana sumä yaćhapäculachu.

Marĩ u newa, sisatõrĩ wa, ma tô tamomo ubumro ni. Tawamhã dasi'rã'õtõzéb ãma ma tô 're dahãsi, damreme aimawi na. Damreme aiwab õ di. Siwa'ru te nasi ãma ai'rahâri za'ra ni, dahârâ na.


Morarame Arexãtere tupurohmase juteu tomo a mokaro ẽpataka. Toto mynyhpãkapory se kynexine tomary ke tõturutohme repe.

Nhũm Ijaew kwỳjaja tee ri ja hã mẽ omu nẽ axpẽn mã:—Tk. Kwa okora. Koja mẽ nã Xiãnre hã gryk hãmri nẽ tanhmã mẽ pahpê Ijaew to nà? Anẽ.Hãmri nẽ hamaxpẽr nẽ mẽ hwỳr amnhĩõ pê Aresãnja mẽ nẽ kãm:—Kwa ma mẽ hwỳr tẽ nẽ mẽ kãm tanhmã mẽ pahtã axàprãr to. Pawre kêp mẽ pahkwỳ htã tãm na mẽ kãm mẽ gryk jaxà. No mẽ papajaja na pu mẽ kãm mẽ gryk jaxàr kêt nẽ. Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ mẽ hwỳr tẽ nẽ xa nẽ tee ri kot mẽ ho hpinhkrênh kaxyw kànhmã mẽ kãm ĩhkra pẽr kaprỳ.

Xoteoakori iuaã apotiitakaniua katikari Arexãtri inakori ikinimane apisatoõ, isãkirauatini ĩkapani. Iuasaaki õkitikari iuako kãkiti iotokini ĩkapani, isãkire ikenakotinina ĩkapani.

Judeu tonlo modo ewy tyangahu oday aguelymo:— Kânagazeze asaemo kurâdo, judeu kydawylygue, Paulo ara — kelymo.Aituo myani uguondo Alexandre kehoram aguelymo:— Kurâdo agâ aguekâ. “Inakanhe xina anitaymba âmaemoem” kekâ eyanmo — kelymo.Aituo myani Alexandre kurâdo âdakepa itoem tâmarygue aidyly, “Xina judeu domodo âda nitaymba âmaemoem” tâkehoem.

— Aze ruꞌu Àrexàn uzapo ikatu ꞌym maꞌe aꞌe, iꞌi amo izupe wà. Taꞌe zutew weraha Àrexàn teko wanuwa rupi aꞌe wà xe. Naꞌe Àrexàn opoeꞌeg teko wanupe aꞌe kury, taꞌe izeꞌeg wer wanupe aꞌe xe, taꞌe ikatu ꞌym maꞌe wemiapo ꞌym rehe ipurumumeꞌu wer wanupe aꞌe xe.

Haꞌe ramo teta mbyte gui judeu kuery ogueru Alexandre, haꞌe vy pavẽ renonde katy omoanha. Haꞌe vaꞌe ma ojapo opo py heta vaꞌe kuery pe ijayvuxea rami.

Odaa niɡ̶ijoa judeutedi anidi liwigotigi niɡ̶ijo noiigi-nelegi joɡ̶oixipetice Alexandre, odaa joɡ̶oyamaɡ̶atijo migo odoe me dotaɡ̶a me licaajepodi. Odaa Alexandre ja yatitiogi libaaɡ̶adi me dipokotiogi niɡ̶ijo noiigi-nelegi me notokotiniwace.

Igwete judeus'g̃a Alexandre'ga moanhani ga mondovo g̃apyteri pe. Ga repiagame jara'g̃a ei:—Gaha reki.Igwete Alexandre'ga pova'eg̃i g̃a pe pepi te javo.—Tamombe'u katu na'ẽ pe me, ei ga g̃a pe novĩa.

Kỹ Israel ag tóg vẽnh kar mỹ ũ ven mũ gé, Alexandre he mũ ẽn. Kỹ Alexandre tóg ã nĩgé tỹ ge mũ, ag tỹ katyꞌ he jé. Kỹ tóg ag mỹ kãmén sór mũ.

Omombeꞌu joavy avypa rei hikwái. Ha judeu kwéry ogwenohẽ heraha-vy kwimbaꞌe-pe héry vaꞌe Alexandre. Kente kwéry paꞌũ-gwi ogwenohẽ íxupe. Omoanha anha gwenonde-rupi onheꞌẽ hagwã íxupe kwéry. Ombovava íxupe kwéry opo. Omongirirĩmbase moꞌã. Onheꞌẽse moꞌã ani hagwã omboja rei judeu kwéry-rehe hikwái: “Ore ko judeu kwéry vaꞌe ndahaꞌéi Paulo rehegwa” heꞌise moꞌã.

Alexỹdre iny sõwey‑ribi rimyrenyre tahe, idi retỹhire, ritamadỹỹnyre iny rudera‑ò. Alexỹdre debò riteòsinyre tamahãdumy rarybekemy.

Aꞌere judeu ꞌgã amũ ꞌjau Aresãri ꞌga upe:—Ere ewau eporogytau ꞌgã nupe, ꞌgã nowase katy aꞌi kũi— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.Aꞌerauwe ꞌga opo mowyri ꞌgã nupe ꞌgã momika numiamũ. Aꞌere ꞌgã ꞌga kwaaw ire nuapyakai futari ꞌga jeꞌeg are.

Nhym mebê idjaer arỳm Arexãrimã 'ã karõ. Kute me nêje me kunĩ kukràmã ne me kum 'ã karõ. Nhym me binhikrênh kadjy te: memã ikra bẽno dja. Nãm bit kute mebê idjaer nêje me bajtemmã kabẽnmã.

Tiaronkon esenumenkaꞌpî: —Yai pra Alexandre wenai kaꞌrî mîrîrî kupî toꞌya kaiꞌma. Maasa pra Alexandre yaasaꞌ toꞌya wanîꞌpî arinîkon rawîrî. Mîîkîrîya tenya ke moo eꞌtî taꞌpî. Maasa pra eseurîmapai awanîꞌpî tîwinîpaino pe pra awanî anekaremeꞌpai awanîꞌpî. Tîîse yuuku toꞌya pra awanîꞌpî.

Ha Yoneo xop te Topa pet xop xat'ax 'Anexãn xut, tu' kopa' mõgãhã', pu hãm'ãktux tikmũ'ũn pu', ha 'Anexãn yĩm xix, hãm'ãktux putup tu', pu 'Ep yõg tikmũ'ũn gãy hok Yoneo xop tu'.

G̃ebuje Judeuyũ itakomaayũ mudin ojuy o'e. Imẽnpuye Alexandre o'g̃uju ip jewãwãayũ dopabe. Alexandre itakomaayũ mudin ojuy o'e. O'jebaeuru mũg̃ ma epesop i'e am aweromayũ be.

Ti mꞌ Judah buuj sa mahang kata padëëk do ramejũũ ajꞌyy Aresãn häd näng doo, hajõk do hã tabaherꞌoot hyb nꞌaa. Ti mꞌ kata däk do wób raherꞌoot Aresãn hã nyy da ta kyyh sa hã. Ti mꞌ Aresãn moo me tamedug paawä, bag hẽnh rababꞌëëh hyb nꞌaa, sa hã tamaherꞌoot hyb nꞌaa paawä.

Nxa²ha¹te¹ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² sa²kxai³lu² A³le³syãn²trah³la² sa²so¹sxã³ tẽ³sxã³ a²nũ²a² yen³nãu³a² ũh³wxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ ka³nahx2nxe³si¹hain¹jau³su² wxa²sa²tã³yi¹tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ain¹ka³tu̱³ ĩ³ye³kxi² ãn³si³wxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta haiyaharenae motya Alexandre nikare enawenaneha mokita aokahitaha hoka judeunae axikatene irai maheta ekakoaha. Hatyaoseta Alexandre isoa enekoniha hoka hohotya hakahe kakoa enomanaha mema tyaonaha hoka irae ekakoaha maheta, kasani awaiyekehalakatya aokowita hatahi halitinae ana hoka.

Oniaroa, judeus kaija'aria vahonariaha ada Alexandre, ija'ari vaihamahiki vaviaha okhana. Sidaji kaija'arini-ra va'ora anariakavini-ra nofiha ada Alexandre. Okhamiha, vaviaha hoja'aha, va'ora nava'isohi'aha sa'a viso vakhanira kaimoni. Alexandre-ra vanokiha adani vaihamahi'iki, Alexandre va'ora naihamahiki vaabono vavaniha'aha. Alexandre vara nina-ra nofivini kaba'i, ni-vara ni'iki.

Sizubarẽtsa Pauro tuktsa maha. Sudeutsa niwatihi sihumo tahakyrikinaha. Iwatsahi Sudeutsa Aresãdere kytsa okze zipehahiknaha. Atatu tabetesa tsihikik. Iwaze tatsyhyrype ty pawyk niy. Iwaha humo hi kytsa pyk ahabyitsa nikaranaha.

Miꞌi hawyi Iuteuria tikyꞌesat uhyt Aresãtere ihay itotiaria kape hamo. Miꞌi hawyi ipoĩꞌãm iꞌatupyꞌasetpe tehay hamo. Topoĩꞌãm haype topo wo toiꞌatumopoꞌinik teran ihay pirik takaria. Maꞌato yt taꞌatukyꞌesat i Aresãtere ehay hap katupono Iuteu ywania neꞌi miꞌi.

Enepone jûdeuhikoya, veyo hóyeno koéhati Alíxandere xapákuke neko êno xâne, ina pahukôa píhea nonekútike koyúhoinoahiko. Yane koéxepukinoane vô'u Alíxandere, kaha'aînoati kóyunuhikeovo neko xâne motovâti koyúhoyea.

Naâ pãharã́ tií wi'ipɨ niirí kurata masá ĩ'yóropɨ Judeu masa naâ akawerégɨ Alexandre wamêtigɨre tuu kehé nɨ'kokãrã niîwã. Toó karíkũrãre wereáto niîrã tohô weékãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ naâre di'ta marí dutigɨ amûkãre yũû morokɨ niîwĩ. Ɨ̃sâ Judeu masa bu'îri moó' niisére werê sĩ'rimikɨ niîwĩ. “Paulo kɨ̃ɨ̂ werê sihase ɨ̃sa yeékãhase meheta niî'”, niî sĩ'rimikɨ niîwĩ.

Chayćhu Alejandro nishan nunacta licälälilmi Israel-masincuna llapa nunap ñawpäninman tan'aycälälintan'ay: Waquincunaćhu'a “cumsay” nipäcunmi.: “¡Imallactapis nimuy upällapäcunanpä!” nil. Jinaptinmi Alejandro maquinwan siñaśhchala llapa nunapis upällaptin, limananpä.

Tawamhã zudezu norĩ hã ma tô aibâ ma rob'ru za'ra, Aresãdiri na ĩsisi ma, danho're sab da. Ma tô siwi wada'u aré Aresãdiri hã, timreme na te te dawi robzâri da. Taha wa, ma tô tinhib'rada hã hâiwi dama wẽ, ari'iwi dasi'ubumro da, te te dama rowasu'u da.