Opore ynara tykase Izapeu eya,—Kurãme mase tyrise, imehnõ nohpo motye, Ritonõpo mũkuru ẽme oexiryke. Kurãme tyrise roropa omũkuru mana, awakuruaono.

Kàx pê kãm kapẽr nẽ kãm:—Xê gàà nẽ. Ra Tĩrtũm kot ato mex jakamã na ka akĩnh rax o mẽ inhni hkwỳjê jakrenh pa. Anhõhy kamã akraja koja Tĩrtũm amã ho mex rax nẽ.

Iuasaaki otapararitika otxaro Maria:—Kaiãopokoro sito itixi auakani, iuaritika pitenokara Teoso sika apia erekari. Apaka Teoso sikariko erekari pamaritemoni.

Aituo Isabel aguely Mariaram:— Deus induakeyby âmâ pekodo modo enday, koendâ kehoem nhentoem, iamudo iazenri lâpylâ koendâ kehoem tientoem warâ.

Aꞌe rupi Izapew uzeꞌeg tuwe Mari pe aꞌe kury. — Tupàn uzapo ikatuahy maꞌe newe aꞌe. Nuzapo pixik kwaw agwer maꞌe amo kuzà pe aꞌe. Tupàn uzapo putar ikatuahy maꞌe izupe aꞌe nehe, nerie pe har uzexak kar maꞌe ràm pe aꞌe nehe.

ijayvu atã:— Kunhague ikuai vaꞌe gui ndere imaꞌenduꞌa porãave, haꞌe rerekoꞌi vaꞌe voi imaꞌenduꞌa porãmby ete ꞌrã.

Odaa ja dinigetaɡ̶atee me dotaɡ̶a, mee, “Aneotedoɡ̶oji eliodi meote aneletaɡ̶adomi, caticedi niɡ̶ina ɡ̶oniwaalowepodi, codaa jeɡ̶eote aneletema niɡ̶idi niga-aanigawaanigi catiwedi ɡ̶ade-ee.

Nurã Isabelva'ea nhi'ig̃a hahyahi hẽa erame:—Koji'i Tupana'ga imombyryvi nde ve kunhangwera'g̃a pe hohe, ei Isabelva'ea Mariava'ea pe. Aerẽ po ti Tupana'ga imombyryvi ndera'yra'ga pe nehẽ no.

Kỹ fi tóg prẽr mũ. “Topẽ tóg ã ve há han, fag kar kãmĩ tóg ã kuprẽg,” he fi tóg fi mỹ. “Kỹ Topẽ vỹ ã kósin ve há han mũ gé, ã tỹ ũn venh ke ti.

Upéixa-gwi Isabel onheꞌẽ-vy heꞌi.—Entéro kunha kwéry-gwi nipo nde rovasave raꞌe Nhandejáry. Ne membyrã hembihovasa tee voi. Nhandejáry nde rovasa ete-gwi nipo erevyꞌa raꞌe. Ha xe ave, xe mbovyꞌa kuri, heꞌi Isabel okypyꞌýry Maria-pe.

Riajuamy rare deysana‑di sõwere: —Kai hãwyy ibutu‑ribi deysana rarekre. Auladu tule deysana rarekre.

Aꞌeramũ ẽẽ ꞌjau Mari ẽẽ upe:—Janeruwarete kĩã ojejuka ene ree kyn. Janeruwarete kĩã esage janee. Maꞌeramũ ꞌã ereko ekuꞌiramũ. Enekuꞌi ꞌã ekou tekotee wã kuꞌi apyraapa— ꞌjau Isapeu ẽẽ Mari ẽẽ upe. —Eneraꞌyra kĩã ree taetu nipo kĩã jejukai ene ree.

nhym kàj bê kabẽn ne kum,—Metĩndjwỳnh ne arỳm ajo kĩnh, me nire kunĩ kuràm ajo kĩnh ne. Ne atikkrekam akra jêtjadjwỳ o kĩnhkumrẽx ne.

Moropai Isabel eseurîmaꞌpî meruntî ke. Taꞌpîiya: —Morî pe amîrî yapurîꞌpî Paapaya tamîꞌnawîronkon wîriꞌsanyamîꞌ yapurî tîuya yentai. Moropai mîîkîrî more yenpoya kupî manniꞌ nîrî yapurî Paapaya —taꞌpîiya.

ha 'Iyamet yĩy ka'ok, hu:—Topa te 'ũn xop pu hãmmaxnãhã', ha xa hãmmaxnã xexkah. Xate 'ãk-tok put putup, ha Topa te nõm pu hãmmaxnãp-tup kamah.

G̃ebuje Isabel o'jekawẽn ya'õberen Maria eju.— Deus xipat cĩcã! — io'e. — Deus xipacat ũmũm ewebe. Ecokcok soat cokcokap podi ma- -aoyũ cokcokap podi ma. “Ẽn xipat cĩcã,” i je'e adeayũ e'uk peat pe.

Ti mꞌ Isabew ky hadoo Marija hã, takꞌëp mä ta kyyh:—Baad õm Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng ỹỹj wób sa mahä̃nh. Ajãn hã na-ããj né hẽ baad hadoo do tahꞌyyb däng —näng mäh.

Ĩ³ye³kxi²si¹te³nah¹lxi¹:— Tu¹txi³nãu³xa² yxo²ha³kxa¹ ĩ³ye³kxi¹nxain¹tũ¹xĩ¹. Nxain¹te³nah¹lxi¹: “Wxãi²na² sa²kxai³lu² wi¹lhin¹khaix1sĩ¹nĩ¹nxĩ¹.” Nxe³nxain¹jau³su² ĩ³ye³kxi¹nxain¹tũ¹xĩ¹. Kxãn³nãu³a¹ wxa²wẽ³sa² a³li³lah¹tũ¹xĩ¹. Nxe³te²a² wi¹lhin¹nũn³tũ¹xĩ¹.

Isabel nexa kinatyaxa: — Hiso atyo waiye hikaxomokakita tyotya ohironai koniyata, exahe xoima hikaisanihenere tehitiya atyoite waiye kaxomokaka.

Athii 'barakia bini'ahi ida Maria:—Deus va'ora kajoamoraki adani gamo vahoariha. Ivani ira kajoamoravini arafiaki ada. Deua bikajoamorakarahoki bana ada kadaisai.

Iwatatsahi Maria bo opykani nipamykysoko:— Deus pasapywyky. Ikia hi akurẽtatsa tynapykyryk. Awaky wytykyryk tynasiyzikwyky. Abykyhy niwatihi tsakurẽta.

Miꞌi hawyi mana Isapeu howapy raꞌyn Tupana Pãꞌãu wo hawyi toꞌe mana Maria pe tehay pirik wo — Waku pe kahato Tupana tunug mesup katupono Tupana poꞌog hegyiꞌat epe iraniaꞌin manaꞌin kai e. Mesup taꞌyn Tupana Saꞌyru Sese toĩneꞌen eꞌymyẽ pe e.

ina kohonóko emó'u koyúhoyea. Hara kôe:—Koati yupihóvoti unako kêku ya uhá koeti po'ínuhiko sêno. Koánemakamo ne xi'íxa, koati únatimo koêku ya uhá koeti po'ínuhiko kalivôno.

Tohô weégo koô ɨpɨ́tɨ tutuaró me'ra uúkũko niîwõ:—Niî pe'tirã numiâ yɨ'rɨóro Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂re ãyuró weé yɨ'rɨ nɨ'kami. Mɨ'ɨ̂ makɨ kẽ'rare ãyuró weemí.

“Llapan walmicunapïtapis mas allinninpa licaśham canqui patayquićhu wawintinpis Diosninchicpá” nil.

'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te tãma ĩwaihu'uzéb zarina, rowẽ te, te mreme 'rãihâ na tãma rowasu'u, ãne:— A hã pi'õ norĩ nhipai u, ma tô aima tinhopru, ĩwẽ uptabi na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ai'ra ma zama, te za tinhopru, ĩwẽ uptabi na, ai'uté norĩ nhipai u.


Opoetoryme rokẽ sã ywy, Kuesẽkõ ẽme oexiryke. Kure Ritonõpo ya, tooehse roropa xiaro ya oexiryke.

Xê mon ka ã ixto mex nẽ ixwỳr amõr anẽ? Apê inhõ Pahihti katorxà htã ixto mex nẽ ã ixwỳr amõr anẽ. Hêxta gàà nẽ. Ãm hãmri na ka ixwỳr mõ Marir.

Erekari Teoso kaminano nota, kotxi niauĩte inoro motikaẽtano. Kinirepa ia erekari Teoso kaminano, kotxi nota minakato nitxaua.

Odaypa iazeim iamudo ise ton-honreim kuru, ymery takaze kehoem. Tuomare olâ urâ, âmâ Kâmakerim ise ietyram mâetobyry wâgâ.

Hezar ihy uhem wà kwez hepyr aꞌe. Ikatuahy Tupàn aꞌe, taꞌe umur kar kwez hepyr nezewe aꞌe ꞌy.

Marã ramigua ndaꞌu aiko ndee xe-Senhor xy xepou vy reju aguã?

Odaa Aneotedoɡ̶oji eliodi me idiwe-eeniɡ̶ide, le-eeɡ̶odi managi adaliitiwa, ano-oota ma-aami eliodo Iniwa-aagodi.

Nde ko jipojykaharete'ga yhẽa reki. Kiro po ti nde ga mbo'a nehẽ. A'ero nde huvihava. Jihi okoteheva'ea ko ji. Emo nde erejo jitehe ji repiaga! ei ahe Mariava'ea pe onhimomby'avo.

Inh Senhor mỹnh fi hã ne tóg inh venh kãtĩ mũꞌ, kỹ tóg inh mỹ e tĩꞌ,” he fi tóg fi mỹ.

—Nde, xe Jaryrã syrã voi, ereju raꞌe xe pohu-vy. Avyꞌa eterei eregwahẽ ramo, heꞌi.

Anoherekibo Wahĩse waroramy naderi. Jikarỹ ano anokõ rare.

Janeruwarete kĩã esage jee. Ene ꞌã jejara kĩã ya— ꞌjau ẽẽ Mari ẽẽ upe. —Je te ꞌã nakũjãeteete rũi te pẽ nupe. Aꞌetea te ꞌã erejot je resaka raiꞌi— ꞌjau ẽẽ Mari ẽẽ upe.

Xô kum djãm ibẽnjadjwỳr rax ne Metĩndjwỳnh kute ijo kĩnhmã iwỳr inhõ Bẽnjadjwỳr nã jano? ane. Arỳm ne inhõ Bẽnjadjwỳr nã iwỳr bôx ba arỳm ikĩnhkumrẽx ne.

—Anîꞌ kin uurî Uyepotorî yan iiꞌtoꞌpe uyeraꞌmapîꞌse, ipîkku pe pra saꞌne wanî tanne.

Tik tek xat mũk tut nũn. Putep tuk ha 'ãnũn? 'Ap yũmmũg'ah 'ãte pute 'ũm. 'Ũgkuxa te' yẽy.

Deus xipacan e'em owebeam tak! Ẽn okukukat xi. Inaka okay ajẽm, wa'õbuyxi g̃u ma'g̃u — io'e.

Ti mꞌ Isabew ky hadoo ẽnh:—Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, ta hã ỹ hꞌyy kahaꞌeeh do ỹỹn panꞌaa mabahado né paawä mabana ỹ mabahegꞌããs. Ỹ mawehꞌëëh ta ky nꞌaa hã.

Txa²hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹la² a²hã³ka³na² wxã³sxĩ²sain¹na³na¹. Kãin²ju³tai²la³xã¹. Yxãn¹ta¹ txai²li² kãin²sa²nxa³xã¹.

Hoka xala ala natyo hoka Noxekohase nityo tyoa waiyita natyo?

Kodika'da'di kaimoni ada kadaisai. Nahina ohipa'itxirihi, kodika'da'di kaamia kodiania khaki.

Parakbaha okze tu ikza myhyrizikwanibyitatsa tu my. Hawa tsikytatsa ikia kapehatsa je kabo tsimynakozore.

Tupana Mipoꞌoro Ahehakyeraꞌat Hanuat ty wo raꞌyn ereĩneꞌen mesup e. Miꞌi pote ti uimowepit kahato Eꞌiunmỹꞌã Piat e. Ereke hin waku ereĩneꞌen uruꞌyat pe e. En ne poꞌog uikai katupono Tupana Mipoꞌoro Aiporekuat nuat ty wo ereĩneꞌen e.

Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ wiôgɨ pako yɨ'ɨ̂re ĩ'yâgo a'tikã́, ãyú butia'ro wa'â'.

Nishanpïmi: “¿Pitan cá ya'a Taytanchicpa maman ćhaycamumänanpä?

Duré a hã Wanhib'apito na te za 're aimo. Taha wa, ĩ̱ma aipire di. Tane nherẽ, asisawi õ di, we ĩ̱tẽme aimorĩ tõ da. Taha wa, ĩ̱ma rowẽ di.


Taomirose oya jahtao umũkuru pau pau nykano tãkye exiryke.

Na ka ixwỳr mõn pôj nẽ inhmã akapẽr hãmri nhũm ixtu kamã ixkrare akapẽr ma nẽ hkĩnh xàj ixtu kamã ixkamnãr tỳx o nõ.

Nikenakotakasaakiri “Ereẽkai” pininino, namarite nitikakoãkiri oãkika, ipoxokoniuatiniã.

Iedaenkuly tindatuo, iamudo niomazeagui woday, nâjitâgüiagui warâ.

Erezeꞌeg kwez ihewe kury. — Zanekuꞌem, ere kwez ihewe. Nezeꞌeg mehe hememyr herie pe har umyz aꞌe, taꞌe hurywete aꞌe ꞌy

Mbaꞌeta rexaruraa aendu ramove kyrĩ vaꞌe ovyꞌa vy omyĩ guyruꞌi py.

Niɡ̶ijo naɡ̶a jajipa-aataɡ̶awa madiceni, niga-aanigawaanigi ninitibece, odaa ja ditineɡ̶e catiwedi ye-ee.

Nenhi'ig̃a ji henduvame kotihĩ jira'yra'ga roryroryvamo ji avykyavo jiyvyteri pe ko, ei ahe Mariava'ea pe.

“Ha vé, isỹ ã vĩ mẽ kỹ inh kósin tóg vo ja nĩ, inh kãki. Ti mỹ tóg sér tĩ, ã vĩ ti.

—Ahendu jave ne nheꞌẽ, xe membyrã ovyꞌa-ma ave. Omýi-ma kuri ovyꞌa eterei-gwi.

Adeke rahokujareku, kuladu wawoku‑ki rexilòrelòrenymyhỹ tabedesa‑di. Tai tahe Isabeli rỹỹraximy ratximyhỹre Deuxu Tyytybytyhy‑di.

—Ene te ꞌã jarejara kĩã ya. Aꞌeramũ jeraꞌyra kĩã omỹina akuꞌiramũ jereweg ipe enejeꞌega renupawe ko— ꞌjau ẽẽ ẽẽ upe.

Ẽ, ga imã akabẽn, ba akabẽn ma nhym kam ikra kĩnhkumrẽx. Itikkrekam jêtja kĩnhkumrẽx ne kam kàjmã amijã te, ba kam amã ikabẽn jarẽ.

Uupia eerepamî pe, uyarakkîrî eeseurîma yai, uroꞌta yawon unre eraikkan pîꞌ man kureꞌne, taatausinpai —taꞌpîiya.

'Ãte xa hãpxe'e 'ãktux: 'Ãte 'õg 'ãneo 'ãpak, 'ĩhãg kutok tek tex kopa' kuxa hittup, tu yãy xit.

— Ewebe odobede buje, o'uk peat o'jejoro jecokcok pibun — io'e.

Ỹ medëë sii hẽ, wok ỹỹ gó ajãn kahasyyg wäd is, tsebee wät —näng mäh.

Wxa²wãn³txa² ain³kxi²sa¹nhĩ¹na¹ wẽ³sa² yxau³ni¹sa³te²a² ka³lih³sxã³ hxa³lxi²nhi¹.

Hikatyawaxehena nohiye hoka xoima ihalahare hoka moxomoxo nohiye notyakota.

Hora ika'ivanitivini vani giragira'ia hida kodisai ojaha bodinia khai ira ni'avini.

Aksoho iwabyze atakta kaharakokeze tu kuanare kuanare nikara. Tsakurẽta iwatahi kuanare kuanare nikara.

Koitywy — Ihotꞌok ereꞌe uhepe turan uimẽpyt tuwemũkup uheꞌymyẽ pe iwepit haype e. Katupono uimẽpyt uhunmỹꞌã piat tikuap taꞌyn Emẽpyt Eiunmỹꞌã piat toĩneꞌen Toporekuat Koro wuat hap e. Miꞌi pote tuwemũkup uipiit pe tuwehum kahato haype e mana Isapeu Mana Maria pe.

Vo'oku ehá'axo ngámoa ne yemó'u yihoíkonumeku, ehévokovo ne kalivôno ongóvoike, yupihóvoti elókeyea okóvo.

Mɨ'ɨ̂ uúkũsere tɨ'okã́ta, yɨ'ɨ̂ makɨ paâ po'peapɨ sãyagɨ́ e'katíse me'ra a'mé yã'ami.

Shimiquita musyälul-pacham cushicuypïta patäćhu wawïpis jucnüpa cuyülun.

Aimreme na ĩ̱zawi wi, ma tô ĩ̱'ra hã 're rési, ĩ̱di'i 'remhã, rowẽ te.


Kuesẽkõ omiry totase oya. Zae aomiry ehtoh tonetupuhse roropa oya. Morara exiryke tãkye mase. Tõmihpyryae ro tyrĩko Ritonõpo mana emero, tykase Izapeu.

Na ka pre Tĩrtũm kapẽr o wrỳk xwỳnh kot amã kapẽrja ma nẽ hkôt ajamaxpẽr tỳx nẽ. Jakamã kot kaj Tĩrtũm nhỹ hã akĩnh nẽ ajamakêtkati nẽ amex nẽ ri apa. Anẽ.

Teoso sikari erekari pitemoni, kotxi pite auikari isãkire. Pite auikari isikaenetakiti atão isikinii —otxa Isapeo Mariamoni.

Tuomareim lelâlâ âmâ, Deus koendonro âmâem anhetobyry wâgâ; warâ kehobyry tâinwânse mawylygue — kely Isabel Mariaram.

Erezeruzar katu Tupàn zeꞌeg rehe ne kyn, Tupàn heko haw pe har hemimumeꞌu kwer rehe ne kyn, aꞌe rupi Tupàn uzapo putar ikatuahy maꞌe newe aꞌe nehe kyn,

Revyꞌa ete ꞌrã rerovia rire, mbaꞌeta ojeupity ꞌrã Senhor ndevy ijayvuague — heꞌi.

Ǥoniwa-aagodi Aneotedoɡ̶oji ɡ̶adibinieni le-eeɡ̶odi mi-iiwaɡ̶ati mo-oota niɡ̶ijo ane ligegitedaɡ̶awa.”

Pyry hete nde ve. A'ereki nde Tupana'ga nhi'ig̃a rerovia na tuhẽ po ti a'ero nehẽ javo, ei Isabelva'ea Mariava'ea pe. Tupana'ga po ti nopiriani tuhẽ onhi'ig̃a nde ve nehẽ, ei Isabelva'ea.

Ã hã ne tóg Topẽ vĩ kri fiꞌ, ti tỹ ã mỹ vẽnh vĩ jẽnẽn kỹ. Hã kỹ tóg ã ve há han, Topẽ ti. Ã tỹ ti vĩ kri nĩm kỹ ã tóg venh ke mũ, ti tỹ ã mỹ nén tó ja ti,” he fi tóg, Isabel fi, Maria fi mỹ.

Nde ave erevyꞌa eterei nipo raꞌe. Nhandejáry-pe ere raꞌe “Arovia-ma. Toiko katu ne remimbota”. Upéixa-gwi nde rovasa ete-ma raꞌe Nhandejáry, heꞌi Maria-pe.

Kai bekysabenyke kia tetyhynyteki. Deuxu rybe dokuri adeke nade. Iwese tiki raryberewesele ibutumy rãikre.

—“Tene ki kĩã iapoi jee”, ere ꞌã kĩã upe raiꞌi. “Tene ki kĩã kunumĩ muri jee”, ere ꞌã kĩã upe raiꞌi. Aꞌeramũ taetu kĩã tojejuka ene ree ꞌjau— ꞌjau Isapeu ẽẽ Mari ẽẽ upe.

Ô kwep akĩnhkumrẽx. Bẽnjadjwỳr ne arỳm amã kabẽn ga tu amijã akra kamnhĩxkumrẽx ne amim, “Mrãmri, Metĩndjwỳnh kabẽnkôt dja ikra rwỳkkumrẽx”, ane. Kam ne ga akĩnhkumrẽx ne. Nãm ã Ixabeu Marijmã ane.

—Amîrîya morî yapisî kupî taatausinpai, maasa pra innape îꞌ eꞌkupî taꞌpî Paapaya kupîya yeꞌnen —taꞌpî Isabelya Maria pîꞌ.

Topa te hãm'ãktux, ha 'ãkuxa yũm ka'ok, hu' hip, pu Topa hãpxopmã', ha 'ãkuxa hittup. Kaxĩy.

— “Soat je'bapuk owebe apẽn okukukat e'em owebe iap tag̃,” i ẽn e'em. Imẽnpuye Deus xipacan e'em ewebeam — Isabel o'e.

—Baad õm Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng maky daheeh do hyb nꞌaa a hã taherꞌoot doo —näng mä Isabew kyyh Marija hã.

Nxe³ha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ²ĩ¹nha²kxai³ wi¹lhin¹khaix1nĩ¹nxi¹. I³sa³be²la³ka³lxa² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hiso atyo hawaiye. Hiyaiya, hityakekota atyo kaotyakehenerehare, Xekohaseti iraehenerehare hihiye — nexa.

Deus ira nava'isohijoravini-ra ikajari'daravini, oniani ida ira kajoamoravini hija — Isabea bini'ahi ida Maria.

Ikia bijoikpe iknykta Deus tsumuẽhĩtsa harere humo hyỹ tsiky. Iwatatsahi akurẽtatsa. Iwaze Deus harere humo aspirikporẽtatsa akurẽtatsa tsimy — Isabeu niy.

Saꞌawyꞌi etomohey kahato Tupana e hap pote mesup waku pe kahato ereĩneꞌen e. Tupana e hap upi eupiꞌa raꞌyn toĩneꞌen mesup e. Miꞌi pote mesup Tupana mimowepit kahato wo ereĩneꞌen e heꞌapiꞌi Isapeu pĩꞌã Maria pe.

Koati únati kêku, iti kutipoâti ne yuhó'inopi Vúnae vo'oku kousókovotinemo ne yuhó'inopi —kíxoane Izâbe.

Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ mɨ'ɨ̂re “Tohô weegɨ́ti” niî'ke keoró wa'ârosa'. Mɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂ tohô niî'kere tɨ'ó ẽho peó'ko e'katí', niîko niîwõ Isabel.

Cushicuy Diosninchic nichishuśhayquita quiricuśhayquipi, willaycachishuśhayquinu amćhu lulacächun” nila.

A hã aima rowẽ di. E tihai wa. Wanhib'apito hã te te aima ĩnharĩzém na ãma sazei wa, sena na. Taha wa, aima rowẽ di. — Ãne te ti'ra wapté ma tinha, Izabé hã.


Sẽ nase Maria eremiatopõpyry pokoMame toremiase Maria Ritonõpo netaryme, —Etakure ase eremiãko. Imehxo mã jesemy, Ritonõpo. Ynororo rokẽ kure mana, ãko ase ukurohtao.  Tãkye kuhse ase Ritonõpo poko, ypynanohneme aexiryke. Ypyno mana.

Marir kot Tĩrtũm mã mex o mex ã grer ã harẽnhRukre 6.20-26Hãmri nhũm Marir Ijapew kot ã kãm kapẽr anhỹrja ma nẽ kãm Tĩrtũm mex o mex ã gre nẽ grer o: Tĩrtũm na mex o mex.  Kêp ixkaprĩ xwỳnh na. Kêp ixkaprĩ xwỳnh jakamã na pa inhmex nẽ ixkĩnh nẽ ri ixpa.

Maria XikaretakitiMaria txari: “Erekapitikari Apiananiri notamonikari.

Maria, Deus koendonroem awyly wâgâ tygâkyem aguehobyryAituo Maria aguely: — Ywymâry Deus koendonro awyly wâgâ tunâgue urâ yangahu oday.

Mari uzeꞌegatu Tupàn rehe aꞌe kuryNaꞌe Mari iꞌi izupe aꞌe no.

Maria oporaeiagueHaꞌe ramo Maria aipoeꞌi: — Xepyꞌa py amboete Senhor,

Maria doɡ̶etetalo Aneotedoɡ̶ojiOdaa jeɡ̶ee Maria, “Jigaanaɡ̶atibigimece Ǥoniwa-aagodi Aneotedoɡ̶oji, mele yaaleɡ̶ena.  Odaa eliodi me idinitibeci le-eeɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji me idewikatidi.

Mariava'ea ombohete Tupana'gaA'ero Mariava'ea ei: —Ambohete tuhẽ ji Tupana'ga jipojykaharete'ga jipy'a pe. Huvihavuhu ko nde epyryvamo, a'e ji ga pe.  Tupana'ga ji mbohoryory ojihe, ei ahe. Jiyvyteri pe ji jiroryrory. A'ereki ga nhimbopiro'yharamo oko.

Maria fi jãnKỹ Maria fi tóg ke mũ gé. “Topẽ mỹ sóg vĩ há han sór mũ,” he fi tóg. “Inh mỹ tóg tỹ ũn mág nĩ, ẽg Senhor ti. Kỹ inh fe tóg mrin ke mũ, isỹ tỹ Topẽ tũ nĩn kỹ, isỹ tỹ ẽg kren han tĩ ẽn tũ nĩn kỹ.

Maria omboete Nhandejáry-pe oporahéi-vyUpéi Maria omboete Nhandejáry-pe: —Xe Járy,heꞌi, —xe pyꞌapy gwive aporahéi-ta oromboete hagwã oromombaꞌegwasu eterei-gwi,heꞌi.  —Xe pyꞌapy gwive arovyꞌa Tupã Nhandejáry-pe. Xe resendeha voi upe vaꞌe.

Marie rarybere: —Jikarỹ wawoku‑ribi Wahĩ rewokuwydynyre. Wawokuribityhy wadekysareri Wahĩ watarasadu dokuri rare.

Aꞌeramũ Mari ẽẽ ꞌjau: —Janejara kĩã esage janee, aꞌe je jepi.  Janeruwarete kĩã jane katuꞌokara. Aꞌeramũ je aꞌeramũ tekuꞌiramũ tekou.

Marij kute Metĩndjwỳnhmã mex jarẽnh. Nhym kam Marij kutã kum kabẽn ne kàjmã Metĩndjwỳnhmã rax jarẽnho dja, ne, —Dja ba mã Bẽnjadjwỳrbê Metĩndjwỳnhmã rax jarẽn kôt kum amikĩnh jarẽ. Metĩndjwỳnhbê ipytàr djwỳnhkam ne ba ikĩnh raxkumrẽx, ikadjwỳnhbê ikĩnh ne kam kum amijarẽ.  Series([], )

Maria Eserenka Paapa Yapurî PîꞌMoropai Mariaya taꞌpî Paapa yapurî tîuya pe: —Uyewan wanî kureꞌne taatausinpai Uyepotorî pîꞌ.  Moropai uyekaton atausinpasaꞌ kureꞌne mîîkîrî upîikaꞌtînen Paapa pîꞌ.

Mãnix tek-texHa Mãnix te: —'Ũgkuxa te 'ã Topa xexka 'ãktux,  tuk koxuk te Topa tu' hittup kamah, hak hĩnnãhã', tuk pẽnã max,

G̃ebuje Maria o'jekawẽn Isabel eju.— “Wuykukukat soat podi ma xipat,” i õn e'em — io'e.  — Ocokcok cĩcã Deus xipan okug̃ puye- -odaxijojo'ukat xipan okug̃ puye — io'e.

Ti mꞌ Marija ky hadoo: —Hëp ỹ tym Pꞌop Hagä Do tajꞌaa etsë.  Hëp ỹ tym tsebee kän Pꞌop Hagä Doo, hëp ỹ tym dëëb wë.

Ma³ri²a³ka³lxa² ĩ³hain³jau³su²Nxa²ha¹te¹ Ma³ri²a³ka³lxai²na² wãn³txi³kxai³lu¹: — Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³jah¹la² sa²nẽn¹kxi²na¹nhi¹. Nxe³jau³xai²na² txa²ẽ¹nãn¹jau³la³ e³kxi²nha¹nhi¹.

Maria XeraneHatyaoseta Maria nexa: — Nihalahalota Xekohaseti kakoa.  Nihalahalota Enore hiyeta, nisekohalo Niyaseheta hiyeta.

Maria khai bini'aki idaDeus jahanaHari. Nihi ida Maria:—Okava'ibodivarani'iki ida Deus jahana. Khai oni'a'aha ada Deus, hora kava'ibodivarani'aha. Kodi'aihotahi abono ada.

Maria Deus bo nisakibazikik.Niytatsahi Maria Deus bo nipamykysoko: — Ikza tihi: O Deus ikia zuba tsamysapyrẽta. Ikia humo kakurẽtatsa.  Deus bo mykara zeka ipokzi kakurẽtatsa.

Miꞌi hawyi mana Maria tuwehum kahato Tupana ete hawyi toꞌe — Woromõtypot kahato uipyꞌa pyi Tupana e. Uhehakyeraꞌat kahato hat En Tupana e. Uimowepit kahato hat En e.

Akene MâriyaIna kôe ne Mâriya:—Koati yupihóvoti ngahána'ikea ra Itukó'oviti, Únaem. Koâti hána'iti elókeko ongóvo vo'oku Itukó'oviti, enepone Koitóvonuti,

Be'ró Maria a'tîro niîko niîwõ: Yɨ'ɨ̂ ehêri põ'rapɨ Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂ wiôgɨre “Ãyú yɨ'rɨagɨ niîmi” niî tɨ'ó yã'a'.  Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re yɨ'rɨógɨ me'ra e'katí'.

Niptinmi Maria nila: “¡Lluy śhun'üwanmi Diosnïta alawá jatun cayninpi! ¡Cushicümi Salbamäninchic Diosninchicpïta!  (-)

Mariza, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma ĩwatazé wasu'uTawamhã Mariza te tinha:   — Wanhib'apito ãma, wa za 're ĩ̱wata u'âsi. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Ĩ̱nho'reptui'wa, te 're mo. Tãma ĩ̱wapure nherẽ, ma tô ĩ̱'ãma rosa'rata. Taha wa, ĩ̱pẽ'ẽ na, wa 're ĩ̱to. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwaihu'u pe hã, ĩwẽ uptabi hã ĩwẽ na ma tô ĩ̱ma 'manha. Taha wa, ĩwẽ na te te ĩ̱ma ĩ'manharĩ wẽ na, te za dasima da te 're ĩ̱wasu'u u'âsi.


Typoetory tonese kure Ritonõpo a imepyra jahtao ro. Taroino emero ynara ãko toh mã ypoko. “Mokyro nohpo kure kuhse tyrise Ritonõpo a,” ãko mã toto ypoko.  Jamihme Ritonõpo mana. Tuhke jakorehmase. Kurãme nymyry mana.

Ixte amnhĩ to grire nhũm ja hã ixpumu nẽ ixkamã ukaprĩ nẽ ixto mex rax kumrẽx. Jakamã koja mẽ piitã axpẽn kanrẽhã axpẽn mã ijarẽnh rãhã ho pa. Tĩrtũm kot tanhmã ixto mex to hã ijarẽnh rãhã ho pa. Tĩrtũm na mex o mex nẽ hihtỳx o hihtỳx. Tã na ã inhĩpêx anẽ.  Series([], )

Nipoxokoniuata, kotxi ixinikano nota. Initero poiãoro nitxaua. Ĩkorakanani eereka auakani kãkiti txanoko: ‘Teoso kamapoxokonitaro, erekari isikiniro,’ txanoko nota.

Âdy mâkeba urâ, ienanânehomba olâ keankâ. Iwerâma ise idânârâ aguelymo: “Koendonroem Maria awyly Deus xurâem, Deus aguehobyry ara aitobyry wâgâ” kelymo ise.

Ihe Tupàn hemiruzeꞌeg romo aiko ihe, naiko kwaw hemetarer katu maꞌe romo ihe, maꞌe hereko ꞌymar romo aiko ihe. Tupàn ukwaw hereko haw aꞌe. Uzapo putar ikatuahy maꞌe ihewe aꞌe nehe kury. Aꞌe rupi teko ko ꞌar rehe har paw rupi aꞌe wà nehe no, umumeꞌu putar Tupàn ikatu haw aꞌe wà nehe no, taꞌe ikatuahy maꞌe uzapo putar ihewe aꞌe nehe ꞌy.

Mbaꞌeta omaꞌẽ xee hembiguai yvyĩꞌi vaꞌe aikoa re. Haꞌe ramo aỹ guive xevy “Ovyꞌa ete” heꞌi pavẽ ꞌrã,

Igaataɡ̶a yemaa meotedomi anele, eeyo liota ane diɡ̶ica me dinabaketibece, eeyo iwikodaɡ̶alo. Niɡ̶ina natigide, nigepaa ganigicatibige, niɡ̶ina oko odi Aneotedoɡ̶oji meliodi me idibinie.  Igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji aneliodi nimaweneɡ̶egi, eotedomi niɡ̶ica ane jopooɡ̶a. Aɡ̶ica ane beyagi miniwataɡ̶a.

Ji ko gareheva'ero, ei ahe. Ji rendu ti! Kiro ji ndakotehea'javi reki. A'ereki ga ji repia katu ji moka'nhyme'yma. Nurã kiro po ti yvyakotyve'g̃a epavi nehẽ pyry hete hẽa pe javo ji ve, ei Mariava'ea.  A'ereki Tupana'ga ipopoakaheteve'ga ji poko hete. Anhimomby'a ji ga rehe. Pyry hete tuhẽ ga.

Inh ki tóg ẽvãnh mỹr. Tỹ sóg ti camarada nĩ. Tỹ sóg ũn sĩ nĩ, hã ra tóg inh ki ẽvãnh. Kỹ vẽnh kar tóg iso: “Topẽ vỹ fi ve há han,” henh ke mũ, inh krẽꞌkrẽ kar ke gé, ẽprã ke krẽ kar ke gé. Topẽ hã ne inh mỹ ẽg tỹ nén han vãnh hanꞌ. Tar ti nĩ, Topẽ ti, hã kỹ tóg han, inh mỹ. Jykre kuryj ti nĩ, Topẽ ti, kỹ ti jiji tóg ẽg mỹ mẽ há tĩ.

Xe rexakwaa voi xe poriahuvereko hagwã. Xe ko Nhandejáry rembigwái voi jepe, imanduꞌa joty xe-rehe Nhandejáry. Yvy opa eꞌỹ mboyve kente kwéry heꞌi vaꞌerã xe-rehe: “Tupãgwasu Nhandejáry rembihovasakwe voi upe vaꞌe” heꞌi vaꞌerã xe-rehe.  Nhande-vy ikatu eꞌỹ vaꞌe ojapo xe-vy Nhandejáry xe ruvixa. Héry imarangatu tee vaꞌe,heꞌi Maria oporahéi-vy Nhandejáry mboete-vy.

Ihyky tahe tiki tekòdu‑ribi walanokonakona‑ribi tõhõti rosakre. Tahe iny ibutumy hãwyky dekysanamy riwaninikre. Deuxu dokuri anomydỹkỹnana wiwihikỹ wadeke riwahinyre. Tii tahe ityhy rare.

(48,49) Je ꞌã nakũjãeteetea rũi agawewi. Aꞌetea kĩã ꞌã ojejuka je ree je rekoramũ. Janeruwarete kĩã ꞌã pãjẽretea. Kĩã ꞌã aeremiapoeꞌema wapo jee. Anure nipo je manũ re je rewiri ꞌut maꞌe wã ꞌjau jee: “Janeruwarete kĩã ojejuka kyna ree”, ꞌjau nipo wã ꞌã jee je manũ re. Anure taetu nipo wã aipo wã ꞌi jee. Janeruwarete kĩã tekatu futat ꞌã eteete maꞌeramũ akou. Nokoi futari wã amũ kĩã ꞌjawe. Kĩã etee futat Okoeteete maꞌeramũ—ꞌjau Mari ẽẽ Isapeu ẽẽ upe ꞌũina imomeꞌwau.  Series([], )

Metĩndjwỳnh ta ne kum ikaprĩn ijo amiptàn kam imã kĩnh jadjà. Djãm adjàkam irax tũm? Xô kum kati, ingrire. Ãm ibê õ àpênh kajgokumrẽx. Ingrire nhym kam tu Bẽnjadjwỳr ijo amiptàn kam imã ikĩnh rax jadjà. Jakam dja kamingrãny amũ aben nhijuk'ã abenmã ikĩnh jarẽnho tẽ, ikĩnh rax jarẽnho tẽ.

Maasa pra uurî saꞌne tîpoitîrîpaꞌ pîꞌ awenpenatasaꞌ yeꞌnen. Tarîpai sîrîrî patapai tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌya taa upîꞌ: “Mîîkîrî Maria yapurîꞌpî Paapaya” taa toꞌya.  Mîrîrî warantî taa toꞌya maasa pra mîîkîrî meruntî Paapaya kureꞌne îꞌ kuꞌsaꞌ uurî ton pe. Mîîkîrî Paapa wanî morî pe puꞌkuru imakuiꞌpî ton pra, tamîꞌnawîronkon yentai. Maasa pra iteseꞌ taatoꞌ wanî teken morî.

'ĩhãk mũn kutõgnãg, yã Topa hã kãmãnat hex, yĩy tikmũ'ũn xohix te hãm'ãktux putup mõ'kuma' mõg, hu: “Topa te Mãnix pu hãmmaxnãhã'.” Kaxĩy.  Ha Mãnix te xe': —Topa ka'ok xe'ẽgnãg, tu tek mũn pu hãpxopmãhã', yã Topa max xe'ẽgnãg,

— Ixe acã okukukat. Odadaybot ma dak. Imẽnpit ixe soat em ag̃ okay — Maria o'e. — “Deus xipacan ixe ayacat o'jukuk,” i je'e soat ka watwat omuwẽnuwẽn — io'e. — G̃asũ imẽn je'e ip, g̃uyjom tak — io'e.

Ta wë hëp ỹ tym wén tsebé, ỹ ta karom its tahyb nꞌaa esee do hyb nꞌaa. Hỹ jawén sahõnh hẽ ỹ ramaneëënh da ỹỹnh ky nꞌaa kedëng doo,  takꞌëp baad hadoo do Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hajꞌap do banoo do hyb nꞌaa hã ỹỹ. Tsyt hẽ, sahõnh hẽ nesaa do mahä̃nh né tii. Baad hadꞌop do né tii.

Txai²na² sa²kxai³lu² kwa²hãi¹nxe² Txa²wã¹sũ̱³na² a²wa³kxẽ³no³sa²ka³lxu³sa¹xĩ¹. Nxe³sa³kxan²ti³ ne³wãn²sai¹nxa³hẽ³ni¹. Nxe³hĩ¹nãn¹te²tu̱³ a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹sxã³ ĩ²sa²si¹hain¹jau³su² ĩ³ye³kxi²sain¹tũ¹xĩ¹.  Txa²wã¹sũ̱³na² Nũ³kxũn³ta² Si³yxau³jah¹lai²la¹xi¹. Wi¹kãi³ũh¹sain¹na³ni¹. Wi¹lhin¹khaix1jah¹lai²la¹xi¹.

Hiyaiya, oteheta atyo natyo hawakanehalo, wakahalo taita xakore atyo natyo hoka. Kalikinita atyoite tyotyaha ohiro waiye xomokakolo aohenaha natyo.  Hiyaiya, Enore kinaterexe atyo kalore waiyexe tyoma nomani. Enexare atyo waiyexe.

Hovani kidihonai abono ohiki ho, nahina ohipa'itxirihi. Deus badani hahavi danoki-ra kaabokaki. Ovaria bada bini'a'iki ida kidibadani jahaki, danoki kodiania, oniani ida vahoariha hora vara vavani'abakhiavini hija, gamo Deua bikajoamorakaraho'iki. Jahaka'oaki ada Deus. Series([], )

Iwatahi kabo mytsaty niy. Nanabyi humo kanamybyitatsa tu sa atsumuẽhĩtsata mozik. Abaka myzubaha kape maha Deus atatsa humo tsimypokzitsiarẽta mykaranaha. Wabyty! Myzubaha eze mopamykysokonaha “Deus ziktsumuẽhĩkĩ” mykaranaha niy. Abaka aparakbaha sitsekokatsa niwatihi kasoho “Deus atatsa humo zisapywyky” mykaranaha.  Deus kino atatsa tsyhyryze tsihokdaharẽna zik niy. Atahi tsizikwyrẽta. Atahi mekywata.

Tupana mihakyꞌeꞌi kahato rakano. Miit emiit no areĩneꞌen pytkai uikyꞌe kahato En an e. Saꞌawyꞌi erehaꞌat uhowawi uikyꞌe hap wywo e. Yt miitꞌin mikyꞌe i uito pytkai uikyꞌe En e. Are an uito wuatꞌi miit eropat hanuat yn areĩneꞌen pytkai uiꞌairo e. Uito ti poꞌog yi kapiat nakano areĩneꞌen wuatꞌi miit emiit kai pytkai uikyꞌe kahato En e. Miꞌi hawyi uiꞌairo Esaꞌyru eiam mo Uruehakyeraꞌat hat ty wo e. Taꞌi uhewaku hap upi yt uiꞌairo i maꞌato uikyꞌe hap upi uiꞌairo e. Taꞌi miꞌi pote ti aru — Waku kahato En Tupana iꞌatuꞌe ewawi wuatꞌi ywania Uhehakyeraꞌat hat En mote. Esaika kahato En Tupana e Maria. Waku sese En Tupana are katupono egyiꞌat hap kaipyi wakuap sese etunug uhete e. Miꞌi hawyi uimẽpyt hap kaipyi wuatꞌi miitꞌin teꞌeroꞌe aru — Waku kahato Tupana iꞌatuꞌe epe e.

vo'oku puyákeovonu okóvo, undi kixeóvovoti ovóxe. Ukeátine kó'oyene, inixoâtinemo uhá koeti xâne itúkeovo koati únati ngoêku, vo'oku koati hána'iti ítukeinonu Itukó'oviti, enepone Xúnati ya uhá koêti. Koati sasá'iti ne îha.

Yɨ'ɨ̂ mehô niigóre Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro weékɨ niiámi. Kɨ̃ɨ̂re da'rá wã'ya ko'tegore wãkûkɨ niiámi. A'tó be'ro me'ra niî pe'tirã yɨ'ɨ̂re “Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weeámi koôre”, niîrãsama.  Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨagɨ yɨ'ɨ̂re ãyú butia'se waro weeámi. Kɨ̃ɨ̂ ãyú yɨ'rɨagɨ, yã'asé moogɨ́ niîmi.

¡Maynu allinpa licaśham ya'a cá Diospa uyway nunan cayalpis! Cananpïtá ‘Diospa allinpa licaśham canqui’ nilćha nipäman'a.  Pay imapäpis aycapäpis puydï Diosnïmi ya'awan caynu lulaycun. Manam paynu'a juc Dios canchu.


Imehnõ pyno roropa Ritonõpo mana. Tõmipona exiketõ pyno kuhse mana. Pakatokõ pyno kynexine. Seromatokõ pyno roropa mana. Moromeĩpo ypakomotyã pyno exikehpyra mana. Mya otuotuhponãmãko mana.

Ma na hte ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ axpẽn kanrẽhã mẽ kot hã hpijaàm xwỳnhjê pumu nẽ mẽ kutã nojarêt rãhã ho pa. Nẽ mẽ kamã ukaprĩ rãhã ho pa. ã na hte mẽ hipêx mex anhỹr o pa.

Iua amonĩkari kãkiti iua paxitakani, kitxakapirĩkarini, ĩkorakanani auakani, eereka auakani apaka iamonĩka.

Koendonro tawyly tânehonze idânârâ âwankuem tyetânry modoram, adaguhobyrylâ, xypyryam kehoem warâ.

Aze amo teko umuwete katu Tupàn aꞌe wà, Tupàn upuhareko katu aꞌe teko aꞌe wà, ko ꞌar rehe har aꞌe wà, amo ꞌar rehe àràm aꞌe wà no.

Haꞌe ma omboaxy ꞌrã henonde ojererokyjea rupi ikuai vaꞌe, rakaꞌeve rã ikuai jevy-jevy vaꞌe kuery voi.

Iwikode inatawece niɡ̶ina anode-eemitetibige, niɡ̶ina baaniɡ̶ina me newiɡ̶a, codaa niɡ̶ina ane-eediɡ̶ica menitiniwace.

Nane'ymi ga g̃a arõhetei g̃a pokoga – kiroki g̃a ganhi'ig̃a rupi oko ga mbohetepota. Oporogwety ga g̃anda'yra'g̃a g̃anymymino'g̃a no – kiroki g̃a ganhi'ig̃a rupi oko ga mbohetepota. Oporogwety ga g̃anamonha'g̃a no – kiroki g̃a ganhi'ig̃a rupi oko ga mbohetepota, ei Mariava'ea.

Ẽg jagãgtãn tóg nĩgtĩ, ẽg jógꞌjóg ve ag ke gé, ẽg panh ag ke gé, ẽg ke gé, ẽg krẽ kar ke gé. Ũ tỹ ti kamẽg mũ kar jagãgtãn tóg nĩgtĩ mỹr, ha mẽ.

Upéi oporahéi jevy. Porahéi-py omombeꞌu pyahu jevy Maria: —Entéro ojerovia vaꞌe gwive hese poriahuverekoha voi haꞌe.

Tikiemy inydeke ruxetòena riwahinymyhỹre iny tamy wowydyna riwahinyrekí.

—Kĩã ꞌã ajemuaẽm ojee iporomutat maꞌe wã nee. Ymã we te ꞌã kĩã jemuaẽmi wã nee rakue. Opoireꞌema futat nipo kĩã jane ree ajemuaẽm awi. Anure taetu nipo kĩã jemuaẽmi wã nee—ꞌjau ẽẽ imomeꞌwau ẽẽ upe.

Ne mekam ukaprĩkumrẽx. Me kute Metĩndjwỳnh kabẽn mar ne kôt kute ar amijo baja mekam ne ukaprĩ. Nhym kamingrãny amũ me banhijuk'ã amũ maro tẽ nhym Metĩndjwỳnh me kamdjwỳ ukaprĩ, me banhijuk'ã me kamdjwỳ ukaprĩ tẽ.

Mîîkîrî Paapa wanî tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌ iꞌnokoꞌmanen pe, manniꞌkan innape tînamanenan iꞌnokoꞌmaiya. Moropai manniꞌkan penaronkon tamokon moropai toꞌ payanîꞌsan nîrî iꞌnokoꞌmaiya.

tu yãy yõg tikmũ'ũn kuxa ka', nõm xop yĩpkox pip Topa pu', ha tikmũ'ũn kuxa ka', xik-tok xop, xik mõkputox kuxa ka' Topa te', nõm xop yĩpkox pip Topa pu' kuxa ka',

— Deus itabotaidabotbot cĩcã ibuyxim jekukayũ kay. Wuydobuyũ'ũm'ũm kay itabotaidabotbot cĩcã osunuynuy. G̃asũayũ kay dak itabotaidabotbot- -soat kay. G̃uyjomayũ kay dak itabotaidabotbon jeedop — io'e.

Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong doo, sa panaa na-ããj né hẽ, ta hã hyb nꞌaa jewꞌyyk doo, Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn hadꞌyyt hẽ.

Sa²yxo²we¹txain¹tũ̱³ka̱³txa² wi¹lhin¹sxã³ thãi³ti³la² sa²hau³ko³tain¹to³tũ¹xĩ¹. Ha²ya̱³kxa²ti³ti³he¹xai¹nxa³lho³ni¹.

Hotikijita atyo hawaiyexehare tyotya aiminijitereneharenai ana, tyotya ehotyaliharenai konitare tyaonitereharenai kakoita ana.

Deus va'ora va'adiki adani ija'ari avikhananavaki, ija'ari vanamitharonisiagaki, ija'ari hidakaba'i vahokiki athi naabani vihiki.

Deus aparakbaha humo tsimypokzitsiarẽta. Iwatsahi sispirikporẽtsa moziknaha. Abaka aparakbaha, sitsekokatsa kino niwatihi Deus sihumo tsimypokzitsiarẽta.

Pywo pe ti yne mesuwarotiat gupteꞌen haria emõtypot haria wo tukupteꞌen aru katupono Esaꞌyru miehakyeraꞌaria tukupteꞌen aru pote e. saꞌawyꞌitewuaria koranuaria iꞌewyte meiũranuaria gupteꞌen haria yt wemoherep i te haria kyꞌe kahato hano ereĩneꞌen mote e Maria Tupana pe.

Ako hunókoku seánakoa ne uhá koeti teyoâti. Enepone seánako, anêkomaka oúkeke xe'éxaxapa yoko ámoripono xâne kutipoâti.

Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re wio pesáse me'ra tɨ'ó yã'arãre pahá yã'a nu'kukɨ̃'sami.

Chaymi nishantanülla lulä nunacunäpä imaypis llaquipayniyu cayan aśhta imaycamapis.

Ĩmreme, da te 're 'madâ'â pese za'ra mono wamhã, te za da'ãma 're pẽ'ẽzé u'âsi. Õne u'âsi.


Tyjamitunuru enepõko mana. “Kure ase, imehnõ motye,” kananõ tahpahpose eya imehxo se toto exiryke.

Nẽ hihtỳx o hihtỳx jakamã na hte mẽ kot amnhĩ to jarkrar o ri mẽ pa xwỳnhjaja tanhmã mẽ ho nhũm mẽ axkaprã.

Pataparari iua, ininiã ikamari posotiiretxi. Teoso txĩkitakana kãkiti iuikakaniua minakani ininiãuana, kotxi ãkixinireẽ iuikauana.

Toenzepa ton-honreim awâkâ. Tâwâlâ kulâ tywâgâ koendonroem tawyly aguewâni modo tainze Deus.

Ikàg tuwe aꞌe. Amo teko uzeꞌeg nezewe uzeupe aꞌe wà, — Kwa, aiko weraꞌu amogwer wanuwi ihe, iꞌi uzeupe wà. Tupàn weityk aꞌe teko aꞌe wà, wakàgaw iꞌok pà wanuwi aꞌe wà.

Ipoꞌakapaa rupi oiko vy omoaĩmba opyꞌa py onhemboyvate rei vaꞌe kuery.

Aneotedoɡ̶oji ja ikee meliodi loniciwaɡ̶a niɡ̶ina meote niɡ̶inoa ane loweenataka. Iɡ̶e-eeke niɡ̶inoa anaɡ̶axakenaɡ̶aɡ̶a, codaa me noɡ̶owa lowooko.

Ga okwahavuka opopoakara. Ombokwaki'o ga onhimboheteve'g̃a.

Jykre (ka)mẽ tóg nĩ, kỹ tóg ẽg tỹ nén han vãnh hyn han tĩ. Ũ tỹ: “vẽsóg ki inh nén kar han tĩ,” he mũ ẽn ag jykre tỹ tóg tũgꞌ henh ke mũ,” he fi tóg.

Yvy apy-rehe gwive heta mbaꞌe porã opuꞌaka-rupi ojapo Nhandejáry. Onhemombaꞌegwasu rei vaꞌe-pe omosarambi haꞌe ponove oakã-gwi rei ojapo opambaꞌe.

—ꞌAwamũ taetu ꞌã kĩã opãjẽ resaukaruꞌjauꞌjapa wã nupe. Ojee ojerowiaraip maꞌe wã kĩã imomapa nipo. Wã nemiaporama nipo kĩã imateepapa wã nui—ꞌjau ẽẽ ꞌũina ẽẽ upe.

Bep me kute amijo àmraja, me kute õkre kadjwỳnhbê, “Ba ne ba ibẽnjadjwỳr rax, ba ne ba irax”, anhỹrja, memã ne arỳm amimao pôx ne kàjbê me kumẽ.

Moropai tîmeruntîri ke manniꞌkan pemonkonyamîꞌ mîîpankon esenumenkatoꞌ imakuiꞌpî tîweꞌsen yaretîꞌkaꞌpîiya tiwinarî, tiaronkon maꞌre toꞌ kupîꞌpîiya.

ha hãpxopmã max xe'ẽgnãg, tu' gãy nãm xop hã hãpxummãhã', nõm xop te hãmpe'paxex, hu: “'Ũgmũn xexkah.” Kaxĩy.

— Deus ja'õbacaap o'g̃ubapukpuk. Yobog̃an pinayũ o'g̃uypõg̃põg̃. Ixeyũ e'eap o'g̃u'ũm — io'e.

Takꞌëp hejoonh do Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa. Hahỹỹ da tamo hajꞌaa: Jé padꞌyyt hẽ dawë hã tabetyn hõm hꞌyy kasabꞌee doo gó sa hã hẽ hꞌyy kasadä doo, Pꞌop Hagä Do karẽn do raty nꞌaa gesꞌyyk doo.

A²nũ²a² kãin²te²lo³nhain¹tũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ nũ³kxũn³txi³ ĩ³hxi²ka̱u³ka̱u³nain¹na³ni¹.

Aimatya atyo hakahe kinaterexe hoka jiyahaotita aokowiharetyoitereharenai exahekolanaiha kakoita.

Deua bianaviraki bana ida vadi danoki, va'ora nihimaki bana adani ija'ari vaabono vavaboraborahaki. Binihimaki jaboni ida vakadibadani asohiriki bada vani'avini vanofiki.

Deus ziwatahaka tsihyrinymyrẽta hiba. Sizubarẽtsa mytsaty maha zeka “uta zuba mypehatsa” sisopykyktsa asahi mysipykik. Iwaze kytsa siharere tsihikbyitsa moziknaha.

Yt uwe i poꞌog hesaika rakat ekai Tupana e. Waku kahato En poꞌog poꞌog torania kai e. Maꞌato iraniaꞌin mesuwarotiaria — Uruto poꞌog torania kai e haria mohit sese hanuat ereĩneꞌen Tupana e. Miꞌi hawyi ti aru iꞌatuminug saꞌag hap koꞌi etiꞌatumoma yne raꞌyn e. Iꞌewyte iꞌatuwanẽtup saꞌag hap etiꞌatumoweityk yne raꞌyn e.

Koútata'ixoa Itukó'oviti ne hána'iti xunáko. Íkorokoa ne inixópovoti itúkeovo payásoti, ixané kixópa ne âha itúkea.

Kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra pehé ãyusé weemí. Ãpêrã yɨ'rɨóro niî' niî tɨ'ó yã'arãre dokâ ke'akã weemí.

Paypá munalinallanmi ima lulaycunapis. Nunatucücunap imapis lulay pinsaśhancunacta lluy pirdichïcämi.

Tiwaihu'u pese na 'râwi sina 're ĩwata za'ra mono norĩ hã te za te te wama 're awano'õ.


Ahno tõ tuisary tuisame pyra tyripose ropa eya. Jamihme exiketõ tuisame pyra tyripose ropa eya. Yrome, “Tuisame pyra ase. Ime pyra ase,” kananõ tuisame tyrise eya.

Nẽ pahihti hkwỳ kot kapẽr mar nẽ ãm mar xwỳnhjaja. Na hte amnhĩ tã mẽ omu nẽ mẽ àpênh nê mẽ hapôj nẽ mẽ hpãnhã mẽ kot amnhĩ to hkryre xwỳnh kwỳ jagjê.

Teoso makatxakapekari auĩtetxi pataparari inakaniua. Eereka auĩtetxi !itxaikauana ninoa. Kãkiti poiãorini inakaniua Teoso kamari auĩtetxi ininiãuana.

Ton-honruneim modo ton-honremba tyese, ton-honrenry eon-honru tuduze warâ.

Tupàn uzeꞌeg tuwihaw ikàg maꞌe wanupe aꞌe kury. — Napeiko kwaw tuwihaw romo nehe, iꞌi wanupe. — Peiko putar ikàg ꞌym maꞌe romo nehe, iꞌi wanupe. Uzeꞌeg hemetarer ꞌym maꞌe wanupe no. — Peiko putar tuwihaw romo nehe, iꞌi wanupe.

Oipeꞌa ipoꞌakakueve, haꞌe rã yvyĩgueveꞌi ma omboyvateve.

Niɡ̶ina ane ni-iiɡ̶enatakanaɡ̶a, Aneotedoɡ̶oji noɡ̶owa nimaweneɡ̶eco, codaa eote naɡ̶atetigi niɡ̶ina anodi me diɡ̶ica naɡ̶atetigi.

Ga omombo huvihava'g̃a tapekoa'javi ti huvihava kiro javo g̃a pe. Okoteheve'g̃a ga omongouka reki eko ti huvihavamo kiro javo g̃a pe, ei Mariava'ea.

“Pãꞌi mág ag tỹ tóg ũn kãsir han, Topẽ ti. Kỹ tóg ũn kãsir ag tỹ ũn mág han.

Mburuvixagwasu imbaraete vaꞌe kwéry jepe oipeꞌa omanda oikovyha-gwi kente rei-rami jevy oiko hagwã. Ha omombaꞌegwasu eterei hekoꞌive vaꞌe-pe.

Bede ikòlò sõwemy tiki rehure. Tule iny ianokõ mahãdu Deuxu riwikòhenanymyhỹre.

—ꞌWyriara wã nipo kĩã imuẽma. ꞌWyriareꞌema wã etee nipo kĩã imỹina ꞌwyriara pyꞌrau nũ.

Ne me bẽnjadjwỳr rũnh memã ỹrja me tãm ne tu arỳm meo kàtàm ne, ne kam pãnh me kute amijo kàtàmja, me kute amijo àmra kêtjao bẽnjadjwỳr rũnh ne.

Moropai ipîkkukon reiyamîꞌ eꞌtoꞌ ipîkku pe yaretîꞌkaꞌpîiya. Ipîkku pe pra toꞌ enaꞌpî. Tîîse manniꞌkan morîkon mîîpankon pepîn pîikaꞌtîꞌpîiya, tiaronkon esaꞌ pe toꞌ eꞌtoꞌpe, ipîkku pe.

Topa te' xexka xop xupepmãhã, puk-tõgnãg xop yãyhã tu xexkah,

— Ika kukukayũ o'g̃ujẽm jenuyap pewi. Ya'õbuyxi'ũmayũm o'e ip. Ya'õbuyxi'ũmayũ o'jomuy ixeyũ nuyap pe. Ya'õbuyxiayũm o'e ip — io'e.

Tasog hõm hyb nꞌaa jewyk do sa hejój, ti tabanꞌoo kän hyb nꞌaa sakog is do sa hã.

Nxai¹nha²kxai³ a²nũ²a² a²si³yxau³te²su² te²a² sa²hxi²ka¹txa³ha²kxai³ a²nũ²a² kãi²nxa³te²lo³nh³te²su² te²a² hxi²kan¹ti³hi¹txai¹nha²kxai³ ai¹nhxai²na²hẽ³ni¹.

Kikihitita atyo enokahakalanai henota kalorexenai kinaterexenai, hoka mokita atyo waiyexeharexenae kalorexe tyaonaha maheta.

Va'ora aniki adani arabo kaka'da'dini vadanoki ka'da'di vihijanarara kaimoni. Va'ora kakodiaki adani vakanahinariki.

Ispehatsa sihudikhudikwy ezektsa niwatihi mysipykik. Myhyrizikwybyitsa hi myhyrizikwanitsa moziknaha.

Iꞌewyte wemowato haria etipuruk kahato iꞌatuwemowato hap kaipyi maꞌato miꞌi pytkai miit emiit koꞌi paaꞌe haria ewywuaria etiꞌatumowato kahato morekuat no mesuwe e mana Maria Tupana pe.

Íkorokoamaka ne payásotihiko yane itúkeovo hána'iti pahúkoti. Hane kapáyasokopo xâne ákoti xunáko koane ákoti apayáso.

Wiôrã niîmi'kãrãre mehô niirã́ tohakã́ weemí. Mehô niirã́ pe'ere wiôrã weeró noho moróomi.

Maynu yaćhayniyu jatun mandacücunactapis lluy julalcachil mana sumä yaćhayniyu nunacunacta mas puydïninpa muyuchïcämi.

Apito norĩ hã te za roti hawi te te 're azani, wapure na oto 're nomro mono da. Tipire na sina 're ĩwata za'ra mono õ norĩ si te za te te 're apisutu, pire na oto 're nomro mono da.


Omise exiketõ tautuhmase kurã ke. Yrome tymõkomokã tonyohse ropa eya tymõkomoke pyra ropa, tomahpõke pyra roropa.

Na hte mẽ kãm kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx prãm xwỳnhjê ho mex o pa nhũm mẽ mex nẽ pa. No mẽ kãm hprãm kêt xwỳnhjaja nhũm tanhmã mẽ ho mex to hkêt nẽ.

Isikakienatari natxitakani. Iokanatari katxineiroteri sini. Kona xatiki isikari iuamoni.

Âdy pebaom modoram âdy koendonro modo tuduze Deus. Âdypeom modo olâ âdy peba tyese.

Omono temiꞌu hete katu maꞌe imaꞌuhez maꞌe wanupe no. Omono kar hemetarer katu maꞌe uzewi aꞌe wà no, temiꞌu imono ꞌym pà wanupe aꞌe wà no.

Omoevyatãmba inhembyayi vaꞌekue, haꞌe rã iporiau eꞌỹ vaꞌe kuery ma omondoukapa rive.

Yajigo niɡ̶inoa anele, nediatediniwace niɡ̶ina ane nigiciletibigiwaji, codaa i-iiɡ̶e moitibece niɡ̶inoa liicotedi me diɡ̶ica anoyadeegi.

Ga omondo pyryva'ea imbatere'ỹve'g̃a pe. Imbateve'g̃a ga omondouka reki ojihugwi. G̃apojate oho a'ero.

Ũn jagãgtar ag fónfan tóg mũ, nén ũ há tỹ, ũ tỹ ti vĩ mẽ sór mũ ag. Ũn rico ag mỹ tóg: “ha mũ jẽg,” hé, kỹ tóg ag mỹ nén ũ nĩm tũ nĩ, kỹ ag tóg jagãgtar nỹtĩ ha, ũ tỹ ti vĩ mẽ jãvãnh ẽn ag.

Iporiahu vaꞌe-pe heta imbaꞌe porãrã omeꞌẽ vaꞌerã. Ivareꞌa vaꞌe-pe ave omeꞌẽ hemiꞌurã. Ha imbaꞌe retave vaꞌekwe jepe omondo ipo nandi reheveheꞌi.

Rama risamahãdu deke rỹsỹna tiki riwahinyre.

Ikaraemãeꞌema wã nupe etee nipo kĩã mamaꞌe esage monou nũ—ꞌjau ẽẽ imomeꞌwau ẽẽ upe. —Aꞌere nipo kĩã ikaraemã kwai maꞌe wã momoirukari wã karaemã awi. Aꞌeramũ nipo kĩã wã monou kwe pe, wã karaemãeꞌeme futat.

Ne kam ajte me õ mỳjja kêt, me kum prãmja ne mỳjja mextireo memã ajne ne o me kĩnho ba. Ne kam pãnh me õ pi'ôk kaprĩ rũnh, me õ djwỳ krãptĩja arỳm meo ajkẽn aminêje me ano nhym me ỹkam ar ba.

Moropai itaꞌreꞌ pînon saꞌne yaꞌreꞌ ton tîrîꞌpîiya emiꞌne toꞌ wanî namai. Tîîse ipîkku pe tîweꞌsanon pia îꞌ tîrîiya pepîn.

ha' hok xop pu hãpxop punethok popmãhã', tup-texop xexka pu hãpxop popmã 'ohnãg, tu': “Mõg, mõg!” Kaxĩy. Tu' xupepmãhã'.

— Tadaybotbocayũ be xipat cĩcãat o'g̃ũmg̃ũm. Soat kug̃ ip o'e. Ibubut adeayũ bit ibuipuk o'g̃ujẽmjẽm — io'e.

Baad tabanꞌoo kän sa tä, sa waa, hasꞌaah do sa hã. Tanꞌoo kän ta si nꞌaa hẽ rababaaj hõm takꞌëp ma enäh do paah.

Jã¹nxe³ju³kxai³lu² heh³khaix1te²a² yain³txa² ũ³hũ¹ai¹nha²kxai³ yxãn¹ta¹ yen³kxih³te²a² hãi¹sxã³ yen³kxi³txa²sxã³ a³li³si¹jau³su² kwa³na³ha²kxai³ nxe³ai¹nhxai²na²hẽ³ni¹.

Kalore atyo ijita nakairati nakitereharenai ana hoka axikahitita atyo kaxiyeharexenai eháreha firereta.

Deus va'ora no'aki adani vavai'amiki 'baia, kidinahina hikia. Ni-Deus va'ora no'aki adani vakanahinakarahoki kidinahina. Va'ora honariaki adani ai vihi'ina.

Siarapanikitsa disahawy ka tsizubarẽna mopykyryknaha. Sinamynikitsaktsa mysinamybyri. Batu amy tohi mykaranaha.

Are an Hegyiꞌat kahato rakano ereĩneꞌen hesyꞌat rakaria pe ihakyꞌeꞌi rakaria pe. Miꞌi hawyi miꞌu wakuano etiꞌatupoi kahato miꞌiria e maꞌato iraniaꞌin — Uruto poꞌog hekat rakaria e haria etiꞌatunug hesyꞌat kahato rakaria wo e.

Poréxopamaka êno únatinoe koekúti ne xâne kutí koeti épeu hímakati. Kene ne iríku, veyópea apeínoati.

Ɨhá boarã́re pehe waró ãyusé o'ômi. Pehé kɨomí'kãrãre neê yẽ'e nohó moorã́ tohakã́ weemí.

Mana micuyniyu nunacunactapis rïcuyächïcämi. Maynu cäniyütapis pasaypiman wacchayächïcämi.

Mra, da te 're sépata za'ra mono wamhã, sa'ẽtẽ na te za dama 're sõpru. Ĩsibrob ahâ norĩ hã te za sisiti te te 're azatõrĩ, ubana oto 're nomro mono da.


Yrome typoetory tõ Izyraeu tõ typynanohse eya tõmihpyryae ro, pake morara katopõpyryae ro kytamurukomo a.  Kytamuru ekepyry Aparão typynanohse roropa eya. Ipakomotyamo typynanohse eya roropa jũme,tykase Maria. Series([], )

ãm hãmri na pre amnepê mã mẽ panhĩgêt mã amnhĩ jarẽnh xà hkôt mẽ pahpê Apraãw rũm axpẽn kanrẽhã hkrajaja mẽ pahto mex o pa. Mẽ pahpê Ijaew mẽ pahte kãm tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho papa nhũm kãm mẽ pajapê xàj mẽ pahto mex rãhã ho pa. Nẽ mẽ pakamã ukaprĩ rãhã ho pa. Anẽ.Nhũm pre ã Marir Ijapew mã Tĩrtũm mex o mex ã grer anẽ. Series([], )

Imoianatapekana Xoteoakori, iua ĩkapani parĩkauatakani. !Imaxinĩkaretari iamonĩkinina ninoa.

Xina nâzemakeo. Israelita domodo agâ koendonroem tawyly adâkehobyry nenanânehomba Deus.

Upytywàgatu wemiruzeꞌeg Izaew izuapyapyr aꞌe wà, taꞌe upuhareko katu aꞌe wà ꞌy. Naheharaz kwaw wapuhareko haw wi aꞌe no. Taꞌe kwehe mehe umumeꞌu wapuhareko àwàm zaneràmuzgwer wanupe aꞌe ꞌy, Àmàrààw pe aꞌe ꞌy, izuapyapyr wanupe aꞌe no ꞌy.

Omboaxya rupi vy oepy guembiguai Israel kuery ijayvuague re imaꞌenduꞌa vy,

Idioka lime-eedi meote mo-oota niɡ̶inoa ane lotaɡ̶a anigotediogi jotigide ɡ̶odaamipi, codaa midioka lime-eedi me yaxawa ɡ̶odoiigi Israel, ane liotagipi.  Igaataɡ̶a ligegite jotigide ɡ̶onelokodi Abraão, codaa niɡ̶ina anida aneetege licoɡ̶egi midioka lime-eedi me iwikodetediogi.” (Odaa ja liniogo me dotaɡ̶a Maria). Series([], )

Tupana'ga nomoka'nhymi onhi'ig̃agwera ojiheva'ea pe israelitasva'ea pe. Oko ga g̃wembi'ea rupi ahe pokoga, ei Mariava'ea.  Ymyahũ ga nhi'ig̃atui nhaneramonhava'ea pe Abraãova'ea pe. Aerẽ ga nhi'ig̃atui aherakykwepoharava'ea pe israelitasva'ea pe. “Nane'ymi ji pe pokogi jipi,” ei Tupana'ga ahe ve. “Penymymino'g̃a po ti ji g̃a pokogi nehẽ no,” ei ga. Na tuhẽ reki. Nomoka'nhymi ga ahe pokoga. Ga po ti nhande pokogi nehẽ no, ei Mariava'ea. Nhanenymymino'g̃a po ti ga g̃a pokogi nehẽ no. G̃anymymino'g̃a po ti ga g̃a pokogi nehẽ no, ei Mariava'ea. Series([], )

Israel ag jagãgtãn tóg mũ, ã camarada ag, ã tỹ vãsỹ ag jagãgtãn tĩ ẽn to jykrén kỹ. Ẽg hã vẽ, ẽg jagãgtãn tóg. Ẽg jógꞌjóg ve ag mỹ tóg tó ja nĩ, Abraão mỹ, ti krẽ ag mỹ ke gé, ti tỹ ẽg jagãgtãn ke ti. Kỹ tóg ã vĩ ẽn to jykrén kỹ han, ti tỹ vãsỹ nén tó ja ti. Ti tỹ ẽg jagãgtãn ke ẽn tóg tũgꞌ he jãvãnh nĩ,” he fi tóg, Maria fi. Fi tỹ Topẽ mỹ vĩ há han hã vẽ. Series([], )

—Nhane ramoigwasu amyrĩ kwéry-pe omombeꞌu arakaꞌe Nhandejáry: “Apohovasa-ta, ne remiarirõ kwéry-pe ave ahovasa-ta. Ãy peiko vaꞌerã gwive apohovasa-ta.” Upéixa heꞌi nhane ramoigwasu Abraão amyrĩ-pe, hemiarirõ kwéry-pe ave. Ha imanduꞌa katu gwemimombeꞌukwe-rehe oiko hagwã heꞌi vaꞌekwe. Ipokatu inheꞌẽ. Upéa heꞌi vaꞌekwe-gwi oiporiahuvereko meme nhande reꞌýi kwéry-pe, Israel reꞌýi kwéry-pe. Ohovasa porã nhande-vy Nhandejáry,Jn 17.7, 19heꞌi oporahéi-vy. Maria oporahéi Nhandejáry-pe omboete-vy.

Irybe tahe tiki rityhynyre anobo tiki inytybyreny deke tiki raryberemy. Tikiboho tahe Deuxu riwikòhenanyre. Ruxetòena tahe Abraõ deke riwahinyre tule tikiemy iriokore deke riwahinymyhỹre. Series([], )

Janeypy upe kĩã ꞌjau rakue: “Ajemuaẽm je pẽ nee. Aꞌeramũ je pẽ poaa mamaꞌe apo are”, ꞌjau kĩã rakue. Aꞌeramũ kĩã uꞌeawer imũ etee mamaꞌe apou wã nupe, wã poaa, Israeu kĩã juapyrera wã poaa. Wenuparera wã kĩã ipoaa. Nomokaꞌjami futari kĩã uꞌeawera.  Weaꞌaramũ etee futat kĩã akou wã nee. Kĩã ꞌã ajemuaẽma janeypy wã nee rakue. Abraão kĩã ree, kĩã juapyrera wã nee nanẽ futat kĩã ꞌã ojejukau rakue. Ojeꞌeg imũ etee futat kĩã ꞌã iapoi—ꞌjau Mari ẽẽ Isapeu ẽẽ upe. Series([], )

Metĩndjwỳnh kute amrẽbê me bakukãmãremã katàt arẽnhkôt ne arỳm me baman kum me bakaprĩ. Ne me babê idjaer, me babê õ àpênhja ne kum me bakaprĩn me bawỳr ruw ne amikôt me bajo mõn me bajo djuw mex ne ar me bajo ba.  Amrẽbê ne me banhingêt Abraãomã kabẽn ne kum kaprĩ, me bakajmã'ã kum kaprĩ ne kam kôpdji'ã me baman kum me bakaprĩ. Dja kum me bakaprĩ rã'ã rã'ã ne. Nãm ã Marij kum kabẽno ane. Series([], )

Mîîkîrî Paapaya pena îꞌ taꞌpî tîuya yawîrî ikupîꞌpî penaronkon pokonpe. Moropai tîpemonkonoyamîꞌ, Israel ponkon pîikaꞌtîꞌpîiya toꞌ pîikaꞌtîuya taasaꞌ tîuya yawîrî.  Penaron Abraão nurîꞌtî pîꞌ awenpenataꞌpî. Morî kupîꞌpîiya Abraão ton pe. Moropai tamîꞌnawîronkon ipayanîꞌsan ton ikupîiya ipatîkarî—taꞌpî Mariaya, Paapa yapurî yeꞌka pe. Series([], )

Tu hãm'ãktux xex mõnãyxop pu', tu' xutigãhã', tu 'Iyaet yõg tikmũ'ũn mõ'nĩynãm, tu' yõg kãmãnat xop xaxok 'ohnãg, tu mõ'nĩynãm.  Hõmã, hãmyãxatamuk xohix 'ĩhã', Topa te mõnãyxop 'Amanãm pu hãm'ãktux xex, tu' xaxok 'ohnãg. Ta tu' kux. Kaxĩy. Series([], )

— Ixe Israel naxeg̃ebitbit o'subuywatwan cĩcã- -ja'õ kay kũyjobicayũ o'subuywatwan cĩcã. Xipan wuydobuyũ'ũm'ũm o'jukukuk apẽn cuk adi o'e'e iap tag̃ — io'e.

Tamasaa wät Isaraéw buuj, ta karom. Ta tꞌyyd mehĩĩn hadꞌyyt sa hã.  Dooh tamabaan bä Abaraãm hã, Abaraãm panaaIsaraéw buuj né hẽ ti Abaraãm panaa. hã taky nꞌaa enooh doo. Nahëëj sa hã taky nꞌaa enooh do paah —näng mä Marija kyyh.

Nxe³jut3su² wãn³txu¹tai²na² txa²ka³lxa¹txi³nãu³xu¹txai²na² ĩ³ye³kxain¹jau³xa² yxo²ha³kxa¹ we¹ta³lu²nũ¹hain¹na²hẽ³ni¹. Nxe³te²kxai³la¹ A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² a²ne³tah²nãu³u¹tai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³ta² wi¹lhin¹sxã³ thãi³ti³la² sa²hau³ko³tain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³ni¹. Jã¹nxe³sa²tẽ³yain¹na³ni¹. I³sa³e² nũ̱³ka̱³txa² txa²nũ̱³ka̱³txi³khai³xan²tu̱³ ã³non²ta³kxi²nẽ³na³ni¹. Nxe³jau³su² Ma³ri²a³ka³lxa² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Series([], )

Iraehenere wahetakomaniyereharenai hiye akereta atyo tyoma hoka kahinaetya hawakaneharenai Israel hotyalinai.  Oteheta hahotikira hawaiyexehare Abraão ana, tyotya ijikolaharenai xoaha ana hoka heko awaiyetyahene aokowihenerehare. Series([], )

Deua binanamitha'iki ida athi a'bo'daki akadija'ari avikhananavaki-ra va'ora nava'iponivini hi'iki, va'ora kakodia'aha adani Israel kaija'ari. Deus kahonai abono vihiki adani Israel kaija'ari. Va'ora akadava'ahaha'oadahaki adani Abraão, Abraão kaija'ari vanamitharonisiagaki vihiki — nihi ida Maria. Series([], )

Iwa Deus Sudeutsa mysitsumuẽhĩkĩ. Tatyryktsa mysitsumuẽhĩkĩ.  Tubabatu Deus harere mydiritsa ispirikze niy. Abaka wasani niy. Sibo nitsasoko: “Ikiahatsa humo kamypokzitsiarẽta” niy. Mydiritsa bo Abarão tsekokatsa bo iwa. Deus taharere humo ba zikspiriktsokda Iwa Maria Deus soho humo nikara. Series([], )

Waku sese rakat En Tupana are katupono yt etiwaure hin eꞌe hap — Atunug aru e hap etunug yne eꞌe hap ok tã e. Saꞌawyꞌiwuat urueꞌaseꞌi pot Isareu pe mio tã ereꞌe — Esaipepiat kawiano wyti aru atiꞌatuehakyeraꞌat wuatꞌi ywania ere hap ewy etunug mesup e. Mesup taꞌyn eꞌe hap ewy etiꞌatupowyro kahato uruꞌywania eꞌe hap urueꞌaseꞌi pot Isareu piat ewy e urueꞌaseꞌi emiariru emiariru uruto pote. Waku kahato En katupono eꞌe hap urueꞌaseꞌi piat hap ewywuat mesup taꞌyn etunug aikotã saꞌawyꞌi eꞌe hap ewy — Atipoꞌoro aru emiariruꞌin me Iꞌatuehakyeraꞌat hanuat eꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup katupono etipoꞌoro koran uruewawi Uruehakyeraꞌat hat eꞌe hap saꞌawyꞌiwuat ewy ehay urukyꞌe wywuat hap ewy e. Aikotã urueꞌaseꞌiꞌin me — Atunug aru uiꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup aikotã saꞌawyꞌi urueꞌaseꞌi koro Aparãu me ereꞌe hap ewy — Atiꞌatupoityro aru torania Wẽtup Esaipepiat po wo e. Wẽtup Emiariru upi Eiãꞌỹi upi aru atiꞌatumowaku kahato imohey haria wuatꞌi ywania mesuwat yi totiaria e Tupana saꞌawyꞌi urueꞌaseꞌi Aparãu me e. Pyno waku kahato En Tupana katupono eꞌe hap ewy raꞌyn putꞌokꞌe mesup e. Are an Aparãu Emiariru Koro toĩneꞌen naꞌyn mesup uhunmỹꞌã pe e mana Maria Tupana pe. Series([], )

Huvó'oxovi, uti íhae Izarâe, uti ovóxe, kuteâtimaka yuhó'ino voxúnoekene itúkeamo ya seánakovike. Énomone neko yuhôti ákotinemo uké'eyeaku, yuhó'ino Âbraum koánemaka ne uhá koeti ámoripono. Énomone itúko ne Itukó'oviti kuteâti yuhó'ino voxúnoekene mekúke —koéne ne Mâriya. Series([], )

Israel kurakãharã kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terãre wee tamúmi. Neê kã'ró naâre pahá yã'atikã weetími.  Kɨ̃ɨ̂ marî yẽkɨ sɨmɨáre “Tohô weegɨ́ti” niî'karo nohota weemí. Abraãore, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ paramérã niî turiarãre pahá yã'a nu'kukɨ̃'sami, niîko niîwõ Maria. Series([], )

Aclacuśhan Israel malcanta mana imaypis un'aycul llaquipaywan licaycücämi.  Chaynu cananpämi unay awilunchic Abrahamta lluy milayninpa wiñay simpripä limalicamälanchic. Chaymi rasu-rasunpapis ya'anchicwan canan lulacayan” nila. Series([], )

Duréihã wahi'rata norĩ ma, ma tô ropisutu, ĩsihudu sidâpâsi te te 're apawapto mono da. Taha wa, ma tô wa norĩ hã Izarazéhé nhihudu norĩ hã te te 're wa'apawapto, wa te tãma 're ĩromhuri za'ra mono hã. Simizawi pese wa, ma tô Abra'ãhã ãma 're pẽ'ẽzé u'âsi. Tiwi simani õ di. Duré ĩsihudu sidâpâsi, ma tô ãma 're pẽ'ẽzé u'âsi za'ra. Tiwi simani za'ra õ di. Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te tiwata, Mariza hã. Series([], )


Morarame 3me nuno taropose Maria a moroto Izapeu maro. Morotoino toytose ropa ynororo tytapyĩ taka ropa.

Hãmri nẽ ri hkôt pa hã mytwrỳ axkrunẽpxi nẽ ma akupỹm õ krĩ hwỳr mõ.

Okaikota ipi, ãti pakini kasiriti Isapeokata. Eereka oaãpokomoni kanapiriã otxa Maria.

Azagâ tokalâ warâ nunâ lelâ Maria, Isabel agâ awyly. Ilâpyryem tâtyram odopâdyly.

Naꞌe Mari upyta Izapew pyr aꞌe kury. Naꞌiruz zahy pawire uzewyr oho weko haw pe.

Haꞌe gui Maria ma mboapy jaxy re opyta Isabel ro py. Haꞌe vaꞌe rire oo ju ngoo katy.

Maria ejinaɡ̶a eote iniwatadiɡ̶ini epenaitedi midiaaɡ̶i mani Isabel, odaa joɡ̶opiticogi liɡ̶eladi.

Kirẽ Mariava'ea três jahya mondoi gwerevi opytavo Isabelva'ea pyri. Aerẽ ahe jivyri ogwovo g̃wonga pe.

Kar fi tóg kysã tãgtũ han mũ sir, Isabel fi mré, kỹ fi tóg ã jamã ra vỹn ke mũ sir.

Ha upe rire Maria hiꞌare jevy gwykéry róga-py. Mbohapy jasy ohasa rire, oho jevy gwóga-py.1 Sm 2.1-10

Marie tahe inataõ ahãdu Isabeli‑wana riwyra. Idi tahe tasỹ‑ò ròòsera.

Muapyra jay magwapa Mari ẽẽ akou peu Isapeu ẽẽ ꞌwyr ipe. Aꞌere ẽẽ ojewya ꞌua ojeꞌwyr ipe nũ.

Ne kam Ixabeu kuri dja: nhym kam 'ã mytyrwỳ amãnhkrut ne ikjêkêt nhym arỳm mã tẽ, mã õ pykamã tẽn bôx.

Mîrîrî tîpo Maria koꞌmamîꞌpî eseurîwîꞌne kapoi tonpa Isabel yarakkîrî. Moropai awennaꞌpoꞌpî tewîꞌ ta.

Mẽy 3 hã Mãnix te 'Iyamet mũtik tihi', ha mẽy 3 kux, 'ĩhã yãy pet ha' mõg, tu' mõg tu mõktu xupep 'ũyãy pet tu'.

Ebapũg̃ kaxi Maria Isabel xe osunuy.Ibocewi o'jepit jeduk'a be.

Ti mꞌ tamawoob hẽ kamarab Marija bayyw kän mä Isabew tób bä. Ti mꞌ tababaaj hõm kän ta tób hẽnh.

Nxa²ha¹te¹ i³la³ka² ki³ha¹li¹ ka³na³ki¹ sa²tã³tĩ¹ka³tu̱³ I³sa³be²la³ka³lxai²na² sxi²ha² yxau³kxi²ka³tu̱³ a³li³sxã³ wa̱³li²xi²ta¹hxai²hẽ¹la².

Maria ala xoana xamani hoka hanama mijini hare tyaona Isabel haliya. Hatyo najikinita xaneheta hahana xeta.

Hari. Masiko ahoarabakosiki vani hoja'ihi ida Maria Isabel vakadiania. Naothinia ajihi'ihi, Nazaré sidajia joi'ianahi.

Iwaze byzoje harakykbyihi zitsuze Maria Isabeu tuk niapykyk. Iwaze tawahoro bo ziksizo.

Miꞌi hawyi mana Maria topyhuꞌat myeꞌym ewaty teꞌapiꞌi Isapeu yat pe. Miꞌi hawyi teꞌaipok i raꞌyn toꞌyat kape tawa Nasare kape.

Yoko mopó'a kohê ovóponoa Mâriya xoko Izâbe. Yane pihópone óvokuke.

Maria Isabel tiropɨ i'tiá muhipũ tohá ni'iko niîwõ. Be'ró koo yaá wi'ipɨ dahâ tohaako niîwõ.

Chayćhu chaynu Elisabetwan quimsa quillanuy caycuśhanpïtam Maria wasinta cuticula.

Tawamhã Izabéhé 'rata sãmra ré, ma tô a'amo hã si'ubdatõ ãma ai'utõ. Taha pari, te apâ mo Mariza hã, tinhorõwa u.


Sẽ nase João enurutopõpyry pokoMorarame Izapeu toxietũtose ahtao tonuruse ynororo orutuame. Tãkye toehse toto, jekyry tomo.

Juãw Paxis kator ã harẽnhTã nhũm Ijapew hpijagri kaxyw õhy xà nhũm hkrare kato nẽ myre.

Xoão Kapatxisareri IponaniiniAmarini auini õti apopeka. Isapeo auãkitakari amarini kiki.

Zacarias, Isabel warâ imery iazehobyryAlâ Isabel âjihuadâdo odaji idyly. Uguondo imeimbyry iazely.

Zuàw uzexak kar aꞌe kuryNaꞌe uhem Izapew imemyr iꞌar izupe aꞌe kury. Uzexak kar kwareraꞌi aꞌe.

João Batista ituiꞌiagueHaꞌe gui Isabel oguerekoꞌi aguã ára ovaẽ ramo oikuavã avaꞌi.

Lanikegi João BatistaNiɡ̶icota ica noko me dinigaje Isabel, odaa ja dinigajetece nigaanigawaanigi.

João Batistava'ea o'aKiro Isabelva'ea ra'yrava'ea ahava. A'ero ahe gwa'yrava'ea mbo'ari.

João Batista murFi tĩg kar Isabel fi vỹ fi kósin venh ke kurã pétẽm mũ sir, kỹ fi tóg vég mũ. Hã ra tóg gré nỹ, fi kósin ti.

João Batista onase ramogwareImemby oikotamaha áry-py imemby-ma Isabel. Kunumi voi imemby.

Bededỹỹnana Isabeli‑ò rehemynyre. Iriòre reakremy ratxireriu, Iriòre reare.

Juã Batista ꞌga ꞌaawetOjeꞌwyr ipe Mari ẽẽ o re Isapeu ẽẽ raꞌyra ꞌga uꞌaa ẽẽ wi. Kũimaꞌe ꞌga futat ẽẽ raꞌyra.

Djuão rwỳk'ã ujarẽnh.Nhym kam Ixabeu kra rwỳk djà nhõ akati arỳm 'ỳr bôx nhym kam kra my ruw.

João Batista EsenpoMoropai Isabelya tînre yenpotoꞌ weiyu eseporîꞌpî. Tînre yenpoꞌpîiya warayoꞌ pe.

'Iyamet tek-tok 'ãxet'ax Yoãm put'Ãmnĩy xohix nõg 'ĩhã 'Iyamet tek-tok put, ha' pit,

Ija kaxi ajẽm puje, Isabel o'su'itkap ag̃okatkat.

Jowãw nu gahemꞌuun do henäng do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Isabew tꞌaah benyy däk bä kä, enäng mä kä ajꞌyy.

Jo³ãu²ah³la² a³li³lah¹jau³su²Nxa²ha¹te¹ ye³jen¹nãu³a² I³sa³be²la³ka³lxa² ti̱²kãin²nha²ta¹hxai²hẽ¹la². A²wẽ³sa² a³li³lah¹kxi²ta¹hxai²hẽ¹la².

João Batista Nawenane TahiHatyaoseta Isabel ityani nawenanaosehena hoka tyaona enamokose.

João Batista 'bana'inavarani hiniHari. 'Bana'ihi ida Isabel. Makhira ada isai.

Suão Batista purukwy.Iwaze Isabeu bykyhy nipuruk.

Wẽtup eꞌat hawyi mana Isapeu mẽpyt hap eꞌat putꞌokꞌe raꞌyn hawyi imẽpyt raꞌyn ihainia tuwemoherep taꞌyn Tupana miium topiat toꞌe hap ewy.

Koêku Xuaum Mbátita inâ ipuhíkoSimovóne kaxena ipúhikope xe'éxa ne Izâbe, hóyeno kalivôno koxé'exa.

João masaré wamê yeegɨ bahuá'ke niî'Be'ró Isabel koô makɨré wɨarí muhipũ ehâkaro niîwɨ. Tiîtare koô makɨ́ bahuákɨ niîwĩ.

Juan näsimuptinmi Zacariaspa shimin quićhacacunChaypïtam Elisabetpa quillan ćhämuptin ishyacula walaśhta.

Zuwã Batitaha waptã'ãzé wasu'uTawamhã Izabéhé ãma ĩ'ra hã ĩsépu'uzé hã ma tô bâdâ hã ĩwa waptãrã. Tawamhã ma tô tãma podo, 'watébrémi na.


Epe tõ roropa tãkye toehse.—Aimo eny kure tyrise, takorehmase Ritonõpo a, tykase toto. Mame 8me tõmehse ahtao poeto aĩpotapihpyry sahkase tooehse jekyry tomo, “Mose Ritonõpo poetoryme,” katohme. Mame Zakariame esehpary se toh kynexine repe, jũ esetyae ro, repe. Yrome,—Na, arypyra, tykase jeny. —Joãome ro esety mana, tykase.

Hãmri nhũm omu nẽ hkĩnh tỳx nẽ. Hãmri nhũm hkwỳjaja Tĩrtũm kot wa kamã ukaprĩ hã wa kãm wa hkra myre nhõr ã harẽnh ma nẽ wa ỹ hã hkĩnh nẽ. Tã nhũm wa hkraja ra hã arĩgro pê 8 nhũm mẽ hkwỳjaja kot my kwrỳt kà krãhyr kaxyw hwỳr akuprõ. Tĩrtũm kot mẽ kãm hã karõ xà hkôt nhũm mẽ kot kãm õr ã amnhĩ to amnhĩrĩt kaxyw ã hipêx anhỹr kaxyw. Na htem ã mẽ kêp Ijaew krajê piitã mẽ hipêx anẽ. Jakamã nhũm prem ã hipêx anẽ hãmri nẽ hpãnhã tanhmã kot hã hixi mẽnh to kaxyw ri hã axpẽn kukja. Hãmri nẽ hipêêxà hkôt kot hã Jakaris mẽnh kaxyw. Hãmri nhũm katorxà tee ri axpẽn tã mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Ma koja kêp Jakaris kêt nẽ. Koja kêp Juãw. Anẽ.

Oaãpoko takote auakani, onirimane pakini kenakotari erekari Teoso kaminaro oa, ininiã ninoa, Isapeo pakini poxokopeka itxana ninoa.

Ety iwaguepaom modo, ipemugudo warâ imery iazehobyry egary indadylymo. Awylygue, Deus, Isabel agâ koendonroem kuru awyly nhutulymo. Idânârâ nhomaendylymo eagâ.

Naꞌe hapi har aꞌe wà, iànàm aꞌe wà no, wenu Tupàn hemiapo kwer ikatu maꞌe imumeꞌu haw aꞌe wà. Hurywete Izapew aꞌe. Amogwer hurywete henu mehe aꞌe wà no.

Haꞌe ramo Senhor omboaxya haꞌe katyꞌi ikuai vaꞌe haꞌe heta vaꞌe kuery oikuaa vy ovyꞌa avi okuapy hexeve.

Ica lipecaɡ̶awepodi codaa me litacepodi odibodicetibige, odaa modi Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji eliodi me iwikode Isabel. Odaa ja linikaɡ̶awepodi. Niɡ̶ijo neɡ̶eote oito nokododi menitini nigaanigawaanigi, odaa jiɡ̶igotibeci oyakagidi lolaadogo, ane lakatigi judeutedi (moikee me loiigi Aneotedoɡ̶oji). Odaa ja domoɡ̶owo me liboonaɡ̶atewa eliodi, Zacarias. Pida naɡ̶ajo eliodo mee, “Oɡ̶oa, biɡ̶ida liboonaɡ̶adi João.”

Aherongapypeve'g̃a okwaha ahere'yja'g̃a pavẽi Tupana'ga pyryhetea ahe ve ga ahera'yrava'ea mbo'arukaro g̃waramo ahe ve. A'ero g̃a ndoryndoryvamo Isabelva'ea pavẽi.

Kỹ fi rã nỹtĩ fag vỹ vég mũ, fi kanhkã fag ke gé. Topẽ tỹ fi jagãgtãn mẽg fag tóg mũ. Kỹ tóg fag mỹ sér tĩ sir, fi mré, fi kósin to.

Oiko-ma ramo, hóga ypy-rehe oĩ vaꞌe, hapixa kwéry, ha heꞌýi kwéry ave ou ogwerohory íxupe imemby jave.—Nhandejáry nde poriahuvereko-gwi omeꞌẽ nde-vy ne membyrã, heꞌi íxupe.

Isỹ mahãdu heka teysana‑ò roholarenyre, iery mahãdu tule rabedesarenyre tamy Inynyrỹ raruxetòenyredi, Inynyrỹreny ruxetòena tamy riwahinyreki.

(58,59) Aꞌeramũ ẽẽ pytuna ꞌgã akuꞌiramũ ꞌga ree. Kwaiwete futat ꞌgã akuꞌiramũ ꞌga ree. Ẽẽ pyriwara ꞌgã nanẽ akuꞌiramũ ꞌga ree nũ.—Janeruwarete kĩã ꞌã esage kyna upe. Ajemuaẽm kĩã kyna ree. Aꞌeramũ kĩã kyna mena raꞌyra pyygukaa kyna upe— ꞌjau kũjãmera ꞌgã.Kũimaꞌefera ꞌgã we futat ꞌjau ẽẽ upe:—Esage te ꞌã Janeruwarete ꞌga ꞌgã nupe— ꞌjau ꞌgã ajaupe ẽẽ raꞌyra ꞌaramũ. —Iwãiwĩ agawewi ꞌã ẽẽ. Aꞌetea ꞌã ẽẽ taꞌyt owãiwĩ pype— ꞌjau ꞌgã ẽẽ upe ẽẽ raꞌyramũ.Majepeja etee kunumĩ ꞌga morowykyeꞌema magwapa. Aꞌere ꞌgã ꞌua ꞌga mojewaga resaka. ꞌGa mojewaga resaka ꞌut maꞌe ꞌgã ꞌjau ajaupe:—ꞌGa ruwa ꞌga rera etee futat sinug ꞌga ree kũi, Sakari kũi— ꞌjau ꞌgã ajaupe.

Nhym kam õbikwa kuman arỳm kĩnhkumrẽx. Nhym atãri ar ũrkwãkam me jadjwỳ kuman kam kôt kĩnhkumrẽx. Metĩndjwỳnh kam ukaprĩ raxkôt kuman kam kudjwa kĩnhkumrẽx ne.

Mîrîrî pîꞌ toꞌ atausinpaꞌpî. Moropai itonpayamîꞌ moropai iwoi tîîkoꞌmansenon atausinpaꞌpî nîrî ipokonpe. Maasa pra morî pe Uyepotorîkon eꞌtoꞌ eraꞌmaꞌpî toꞌya Isabel yarakkîrî.

ha' xape xop xix tikmũ'ũn te' yĩmap hã' pip te' xupak, tu Topa te nõmhã hãmmax mĩy yũmmũg, ha 'Iyamet kuxa hittup xix tikmũ'ũn.

Bekicat 8 kabia bima ibadipyũ oajẽm ixe duk'a xeayũ dak. Oajẽm ip ikap'isuat taypu'ag̃obixeedakat am “Deus ebekit teku” i'e am. Soat ibadipyũ icokcok cĩcã o'e ip.

Isabew pa hajꞌeenh doo, ta wakããn na-ããj mä rapanyyg enä hõm bä kä, ratsebee kän mä ta sii. Isabew Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn, rahegãã bä.

A³li³lah¹kxi²tãu³ãn²tu̱³ti¹ a²nũ̱³ka̱³txi³nãu³xã² a²ya̱³lxi³nãu³xã² a²ka³lxa¹txi³nãu³xã² ain¹sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹sxã³ ĩ²ye²si¹jau³su² ain³kxain¹nũ²la² ka³lih³sxã³ ĩ³ye³kxi²nyhain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹sxã³ thãi³ti³la² sa²hau³ko³tin²tai¹. Nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Ehaliya tyaoniterenai, exahe ehotyaliharenai xoahanai semaha kalore Xekohaseti awaiyehenerene hoka ihalahareha Isabel kakoa.

Oniaroa, ija'ari Isabel gorani maakarinia vahojaki, kidija'ari vihiki khama, vakamitha'iki ida Isabel kaisai 'bana'ina monina. Vaabono vakani'akhama'aha:—Ada banini hi'aha Isabel kaisai. Jahaki ada Deus vakadimoni hina. Na'arihavi hini kaba'i, Deua bikajoamoravini isa'ihi — vakhani'aha. Khai vakhani'aha adani ija'ari vaipohiki Isabel khama.

Itukytsa, iututsa pauktsitsa kino niwatihi sakurẽtsa niapykyryknaha. Isabeu tse humo sakurẽtsa. Ziwabynahaze Deus atatsa humo tsimypokzitsiarẽta, iwatsahi sakurẽtsa niyziknaha.

Miꞌi hawyi iwyriaꞌin sese koꞌi iꞌewyte hekatuwyriaꞌin tikuap taꞌyn Tupana miium wakuat mana Isapeu piat hawyi teꞌeruwehum kahato Tupana kape.

Enepone múxonehiko evo Izâbe oveâti xêrerekuke óvoku, koánemaka ne iyénoxapa, eyékoxoane koêku ne hána'iti seánakoa Vúnae, koane huvó'oxoponeahiko ya hána'iti elókeko okóvo.

Kɨ̃ɨ̂ bahuáka be'ro koô akawerérã, ãpêrã koo yaá wi'i pɨ'to niirã́ koôre e'katí tamurã wa'âkãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ koôre ãyú butia'se weekã́ ĩ'yârã, tohô weékãrã niîwã.

Chayćhümi Dios juc wawicta uycuśhanta yaćhälälil śhapämula llapa aylluncunapis malca-masincunapis Elisabetwan cusca cushiculcänanpä.

Poto wamhã, ĩ'rata 're ĩsõrõwa za'ra mono norĩ hã ma tô ĩwasu'u hã wapari za'ra. Ĩsisãnawã norĩ zama, ma tô ĩwasu'u hã wapari za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tiwẽ hã te te tãma ĩsõmri na hã. Taha wa, te uburé ĩsabâdâ 're to za'ra.


Mame ynara tykase toto eya,—Oty katohme? Oekyry to htao Joãome tosehke pyra mã toto ipunaka, tykase toto eya.

Hãmri nhũm mẽ tee ri kuma nẽ kãm:—Kokỹ. Mo jar mẽ pahtõ pê Juãw kot kêt ri kêp Juãw? Jar amrakati kênã kot ka kêt wa ri ã hã hixi rẽnh anẽ. Anẽ.

Ininiã ninoa txaro:—Pinirimane ãtika kona Xoão txa uãkataua.

Aituo aguelymo:— Âdaituo? Awârâgue tâzekeingue typemuguneba âmaemo — kelymo.

— Naheta pixik kwaw iànàm Zuàw her maꞌe aꞌe wà, iꞌi ihy pe wà.

Haꞌe ramo hetarã kuery aipoeꞌi:— Haꞌe gui haꞌe rami peneretarã kuery hery vaꞌe ndoikoi vaꞌeri — heꞌi okuapy.

Odaa modi, “Pida aɡ̶ica ɡ̶aditaagi ane liboonaɡ̶adi João!” Odaa odatikatalo libaaɡ̶atedi moige eliodi ica ane yemaa me liboonaɡ̶adi nigaanigawaanigi.

A'ero g̃a ei ahe ve:—Maraname nde ei nahã? Ndogwerekoi ndere'yja'g̃a a'ea gwera, ei g̃a.

Kỹ ag tóg fi mỹ: “ã kanhkã jiji tũ vẽ hã ra,” he mũ. Kỹ ag tóg ti panh ki jẽmẽ sór mũ. Ãjag nĩgé tỹ ag tóg ti mỹ: “ti jyjy hỹn hẽ ri kenh mũꞌ?” he mũ, ti panh mỹ, ag nĩgé tỹ.

Ndojohu porãi hikwái.—Ndaipóri nde reꞌýi kwéry paꞌũ-my avave héry vaꞌe João, heꞌi isy-pe hikwái. Upéixa-gwi oporandu hikwái túvy-pe. Onhepombovava hikwái oporandu-vy túvy-pe gwaꞌýry reryrã omombeꞌu hagwã.

Isỹ mahãdu rarybere: —Joaõmy ninadu taheka ijõkõhykyre inysỹreny‑ki. Anoherekibo tuukre? tai tuu raninike wahe.

Aipo ꞌga y ẽẽ ꞌeramũ ꞌgã ꞌjau ẽẽ upe:—Maꞌeramũ aꞌi ĩ? Nitywi te ꞌã enepytuna Juã pyu era aꞌi ĩ— ꞌjau ꞌgã ẽẽ upe. —Maꞌeramũ ene inuga ekoete ꞌga ree aꞌi ĩ?— ꞌjau ꞌgã ẽẽ upe.ꞌGa ruwa ꞌga peu futat ꞌũina. Aꞌere ꞌga nojeꞌegi ꞌũina. Ijeꞌẽkaꞌjam ꞌga.

Nhym me kam kum,—Je tô mỳkam? Nhỹnh ne anhõbikwa 'õ ã idji ane? anen kam bãm'ỳr akẽx ne kum ikrao ajakre. Idji jabej kukjêr kadjy ne me bãmmã ikrao ajakre.—Mã ne aje kum idji jarẽnhja kute? ane.

Tîîse taꞌpî itonpayamîꞌya ipîꞌ: —Tîîse ayonpa ton pra man mîrîrî yeꞌka iteseꞌ —taꞌpî toꞌya ipîꞌ. Mîrîrî yai iyun ekaranmapoꞌpî toꞌya, eraꞌmatoꞌpeiya ikupîꞌpî toꞌya, mîîkîrî more eseꞌ ton kupî yeꞌka pe.

Ha tikmũ'ũn te:—Putep xuktux? Yoãm te xĩy? 'Ãxape 'ũm 'ãxet'ax Yoãm? 'Ap xip'ah. Teptu' xuxet'ax mĩy putup Yoãm? 'Ũ 'ũm te nõ Yoãm? Kaxĩy.

— Ebadipyũ butet João i'ũmg̃u — io'e ip ixi be.

—Hëd nꞌaa ta tii dꞌ ta häd? —näk mäh. —Dooh ta tii da Jowãw häd näng pé bë wakããn —näk mäh.

Nxa²ha¹te¹ ãh¹ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— A²nũ²a² te²yã¹nxe² ĩ³lxi²nha²te²la³ yũ³sĩ¹ki̱³sxa³xi¹. Ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta nexaha: — Xakore hoka maisa atyo hatyanai hekoti xinekonitarenai hatyo nexarexe aka — nexaha. Hatyaoseta aimenekokoatyaha enexe ana, axahitene xoare nexare xamaniya kaixaretya xoima aokowita hoka.

Oniania, vakhani'aha:—Akadija'ari vakadiania ni-hojaki ada makhira João oniki. Ni-varavarana-ra kaaboka'iaki kaho ada isai kaabi'i, oniani ida vasa'a vanana'dohivini hija:—Hana hini onii ida inofija kadaisai onina kaimoni hini?

Iwaze ipe niaha:— Ikiatsaktsa zik anahumo ka batu atukytsa naro kok — nikaranaha. Niahatsahi izo pe niaha.— Askyrywy sa tsipinaro — niaha. Sakarias niharerebyitahi iwaze kytsa ibo tahatsyhyrypetsa ty ziwatawykynaha zuba.

Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe mana Isapeu pe — Ahetama puo waku wahetꞌok aimẽpytꞌin ahaꞌyruꞌin aiꞌywotꞌin set ewywuat sio ahaꞌaseꞌiꞌin set ewywuat iꞌatuꞌe. Kat pote pyno — Uimẽpyt set ti waku Iuwãu ereꞌe uruepe iꞌatuꞌe. Maꞌato eꞌaito paꞌi Sakaria eꞌaseꞌiꞌin set Iuwãu e hap het rakat yt uwe i iꞌatuꞌe mana Isapeu pe. Miꞌi pote taꞌatupo wo taꞌatuhẽtup paꞌi Sakaria pe yt hewaure i pote — Kat som waku wahetꞌok esaꞌyru uhyt iꞌatuꞌe hap kuap hamo.

Ina kixokóno:—Itea ako ápahuina iyíno koehâti ne ihâe —kixókonone. Ina epemó'ikeahiko há'a ahá'inoa koéhayea ne kalivôno. Vô'u veínoahiko épemo'ikea.

Masá pe'e “De'ró weégɨ? Mɨ'ɨ̂ akawerérã João wamêtirã marimá”, niîkãrã niîwã.

Niptinmi nunacunaca nipäcula: “Chaynüta śhutichayänayquipä ¿pï aylluyquitan Juan śhutiyu cayan?” nil.

Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra:— E mahãta ĩmama sisãnawã, ãma ĩsisizéb da hã. E Zuwã na, ma tô ti'manhisi. Mare di. Ĩmama sisãnawã hã ãma 'manhisi õ di, Zuwã na. — Ãne te ĩna ma nharĩ za'ra ni. Tawamhã Zacaria te sadanharĩ za'ra, ĩ'ra nhisi na.


Mame pape tapoise tyya ahtao ynara tymerose jumy a,—Joãome mose esety, tykase ynororo.—To! tykase toto, tõsenuruhkase toto.

Hãmri nhũm ĩhkra ho kagà hã ahwỳ nhũm mẽ kãm ja gõ nhũm kupy nẽ hã mẽ kãm hixi nhĩpêx. Nhũm mẽ kupy nẽ omu hãmri nẽ hixi pê Juãw kôt omu. Hãmri nẽ tee ri hixija kukamã hamaxpẽr.

Ininiã Sakaria amanaãri iõkatsopatiko. Iõkatari: “Imi uãka Xoão.” Ininiã ikinimane tsorĩkaãta.

Tâmaryguelâ Zacarias tinweniho nhekadyly. Nhuduypymo wâgâ inwenily: “ ‘João’ ise iamudo ezedy” kely inwenily. Âze inweniby tientuomo, idânârâ eydonro modo âseguâdâdylymo.

Wenoz Zakari pape wanupe aꞌe. Ukair aꞌe. — Zuàw her romo aꞌe, iꞌi wanupe, pape rehe imuapyk pà. Ipytuhegatu aꞌe pape hexak mehe wà.

Haꞌe gui tuu ojerure peteĩ yvyra peꞌi re, haꞌe vy haꞌe vaꞌe re ombopara: “Hery ma João” heꞌia. Haꞌe ramo haꞌe javive onhemondyipa okuapy.

Odaa Zacarias ja dipokotibige taaboawaanigi me iditeloco, “Jemaa me liboonaɡ̶adi João.” Iditawece niɡ̶ijo oko oyopo.

A'ero Zacariasva'ea poeruri peru ti ji ve ikwatijahava javo. A'ereki ahe nonhi'ig̃i. G̃a imondorame ikwatijahava ahe ve, ahe ikwatijari inog̃a: “Garera ko João.” G̃a nhimomby'apavi aherera repiaga.

Kỹ tóg ki rán jafã to vĩ mũ, Zacarias ti, kỹ tóg rán mũ. “Ti jijin hã vỹ: João, he mũ,” he tóg, vẽnh rán ki. Kỹ tóg ag mỹ e tĩ sir.

Upéi onhepombovava ojerure-vy omeꞌẽ uka hagwã ojéupe kwatia. Omeꞌẽ-ma rire ohai kwatia-rehe. “João héry” heꞌi ohai-vy. Omombeꞌu ramo, “Maꞌerã po omboheryse João-py” heꞌi hikwái opondera-vy.

Tahe Zacaria tababese riòreõ rimyre. Riritinyra kia: —Joaõ heka inikre. Tahe ijõ mahãdu ibutumy ribedeòtiidỹỹnyre.

Aꞌerauwe ꞌga iapoi ꞌgã ꞌjawe etee futat ꞌgã nupe. Opo warawarau etee ꞌgã nupe.—Kaꞌarana perut jee— ꞌjau ꞌga.Opou etee futat ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe.Aꞌerauwe ꞌgã kaꞌarana rerua ꞌga upe. Kaꞌarana ꞌga ikwasiaa waꞌyra ꞌga rer are ꞌgã nupe. Kaꞌaran are ꞌga rera kwasiaramũ ꞌgã esaka.—ꞌGa rera Juã futat raꞌe kũi— ꞌjau ꞌgã ajaupe.

Nhym kam bãmja kute memã idji no'ôk kadjy mỳjja'ã me ku'uw nhym kam me kum o tẽ nhym kam memã idji no'ôk ne,—Idjibê ne Djuão.Nhym me omũn kam ari aben pumũn abenmã kum,—Je tô mỳkam? Mỳj got ja? ane.

Mîrîrî taa toꞌya yeꞌnen, Zacariasya tabua esatîꞌpî ipona imenukapa kaiꞌma. Mîîkîrîya iteseꞌ ton menukaꞌpî João kaiꞌma. Mîrîrî pîꞌ tamîꞌnawîronkon esenumenkasaꞌ wanîꞌpî mararî pra.

ha Yakanit kax'ãmi putup, yĩy tik 'ũm te tappet tu' hõm, xix tappet kup, ha Yakanit kax'ãmi', hu: “'Ũxuxet'ax pi' Yoãm.” Kaxĩy. Ha tikmũ'ũn kuxa te' yẽy.

“Taperadup cuy etupũm owebe” iape, cebay o'e jebum cebe ip. O'tupũm ip cebe.Ibocewi o'tupmubararak cebay. Ibutet João i iaptup o'tupmubararak. Soat ip itabẽg̃bẽg̃ o'e ijojom. Zacarias i cebay je'e tũybe iãn o'e ip.

Ti mꞌ ta moo me Sakarija metsẽẽ ta hã rabanoo raherꞌiih doo. Ti mꞌ rahyb nꞌaa meuuj bong terih do hã. “Jowãw” mä terii däk.

Nxa²ha¹te¹ Sa³ka³ri²ah³la² hi²sen³su² ũ³wha²li¹lho¹ain¹txã³nxa² wxa²so¹nũ²la² ũ³yhe³ka¹te³nah¹lxi¹:— “Jo³ãu²ah³lo²su¹.” Nxe² ĩ³lxi²sĩ¹na¹wi¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Zacarias axa xairatyakalati taba taose hoka xairatya: “Enexare atyo João”, nexa. Hoka tyotyaha hakaharetyoaha.

Zacaria bikanofiki ida tábua kapitani kapa'itxi, isai onina-ra najirivini ibavini kaimoni. Biagathani'ihi, bikanajiri'ihi. “Isai onina João.” Ija'ari vahojakia vakava'ibodivaranikaraho'aha.

Niytahi Sakarias kino:— Kabo iwatahawy ty nynytynaha — niy. Hyỹ niaha. Iwaze ziwataha — Inaro ka Suão. — Aparakbaha paikpa iktsa nikaranaha sipybyrẽtsa nikaranaha.

Maꞌato paꞌi Sakaria yt ihay kuap i. Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria hẽtup miwan hug hap hawyi — Waku wahetꞌok uhaꞌyru Iuwãu e tomiwan me. Miꞌi hawyi teꞌeruwanẽtup kahato toꞌe miwan miat hap ete. — Aikotã toikuap ahehay mesuwe iꞌatuꞌe katupono yt toikuap i ahehay tewaure pote iꞌatuꞌe.

Yane épemone kali tâpoa ne Nzakâriya, yutóxoku. Hara koe yútoe: “Xuâum koéha râ'a” koéne. Yoko heú koe xâne iyúpaxeova neko koekúti.

Naâ tohô niikã́, ni'kâ pĩhi sẽríkɨ niîwĩ. Tii pĩhípɨ kɨ̃ɨ̂ “João wamêtigɨsami”, niî ohâkɨ niîwĩ. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ tohô weesére ĩ'yârã, ɨkɨá pe'tia wa'âkãrã niîwã.

Chaymi uchuc tablallaćhu siñaśhchayllap mañalcul “Juanmi can'a” niyäta isquirbila.Chaynu luläluptinmi: “¿Imactaćhá caywan lulacunpis?” nil licapayllaman camälälin.

Tawamhã tinhiptõmo na, ma tô dama tinha, ĩbaihâ te te tãma âri za'ra da, ti'ra nhisi na te te rob'ui'éré da. Tawamhã wedepo'ore hã ma tô tãma âri ni, ĩsyryre hã. Tawamhã ãne ma tô rob'ui'éré: “Zuwã na ĩsisi hã za.” Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra. Tawamhã ĩsisãnawã norĩ hã te ãma titob'uzu za'ra, tinhisi na te te sisi õ wa.


Morarame axĩ toekurãkase ropa ynororo. Taomitanohpose ropa.—Kure Ritonõpo mana, tykase ynororo.

Rôm nhũm Jakaris akupỹm ama nẽ kapẽr mex kurê kumrẽx nẽ Tĩrtũm mã mex o mex ã harẽnh o xa.

Iuasaakipeka Teoso sikaposotiiretari isãkirauatini:—Peerekari Teoso —itxa Sakaria.

Awârâ ume kehoem myakâwâm Zacarias âjitain-ondyly. Deus koendonroem awyly wâgâ aguely.

Aꞌe ꞌar mehe we Zakari uzypyrog wi uzeꞌeg pà, Tupàn imuwete pà kury.

Haꞌe ramove ijuru oipeꞌaa rã ijayvuẽ ju. Haꞌe vy omboete Nhanderuete.

Odaa aɡ̶ica daɡ̶a leegi ja yakaditace me dotaɡ̶a, odaa ja diniotagodetalo Aneotedoɡ̶oji.

Kiro kotihĩ Zacariasva'ea nhi'ig̃a'javi a'ero.—Pyry hete Tupana'ga, ei ahe ga mboheteavo.

Kỹ vãhã ti vĩ tóg punh ke mũ. Ti nũnẽ tóg krónh ke mũ, kỹ tóg vĩ mũ sir, Topẽ mỹ vĩ há han tóg mũ, ti mỹ sér tĩn kỹ.

Ha ohai jave gwaꞌýry réry, omonheꞌẽ uka jevy íxupe Nhandejáry. Nainheꞌẽnguvéi-ma. Onheꞌẽ porã jevy-ma ha omombaꞌegwasu Nhandejáry-pe:—Imarangatu tee vaꞌe Nhandejáry, heꞌi onheꞌẽ-vy. —Ndaipóri haꞌeixagwa ohekokwaa vaꞌe, heꞌi Nhandejáry-pe omboete-vy.

Iu tahe Zacaria rarybere Deuxu riwowydynyre. Tahe ibutumy isỹ mahãdu heka ruberure.

Aipoa ꞌga ikwasiaa ꞌga renamũ futat ꞌga jeꞌega ojewya ꞌga upe. Aꞌeramũ futat Janeruwarete ꞌga ꞌga jeꞌega mamuka ꞌga wi, ywagipewara ꞌgã ꞌeawer imũ etee futat. Aꞌeramũ futat ꞌga imomeꞌui ojeꞌeg imũ ꞌgã nupe, ꞌga oporogytau ꞌũina ꞌgã nupe.—Janeruwarete ꞌga ꞌã esage janee— ꞌjau ꞌga ojeꞌega fug ire ꞌũina, Jarejuwarete ꞌga momeꞌwau ꞌgã nupe.

Nhym Djakarij kute idji no'ôkmẽ ro'ã arỳm ajte kabẽn ne kam Metĩndjwỳnhmã mextire jarẽnho dja.

Mîrîrî pe rî Zacarias eseurîma piaꞌtîꞌpî Paapa yapurî yeꞌka pe.

Hãpxip 'ohnãg 'ĩhã Yakanit yõyxõg pu'uk, tu hãm'ãktux, tu Topa max 'ãktux, hu:—'Ũmax Topah. Kaxĩy.

Cebay cekawẽn put o'e g̃ebuje bit. Xipan o'jekawẽn g̃uto.— Deus xipat cĩcã — io'e. — Ka'ũma ma ixe jo'iat ya'õbuyxiat — io'e.

Tii bä kä mꞌ, taberꞌood däg kän pꞌaa hẽnh kä. Ti mꞌ Sakarija jꞌaa etsëë kän mä Pꞌop Hagä Doo.

Nxe³ju³tan¹te²tu̱³ti¹ Sa³ka³ri²ah³la²kxai³lu² ãh¹ĩ³sai¹sxã³ ĩ³ye³xi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹khai¹nx2na³li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaosehena hoka Zacarias iraexehetehitiya hoka ihalaharehena Enore kakoa.

Oniania, Zacarias bikaaboka'ianahi ida varavara'ianana, athi jahakia Deu-ra vara ni'a'aha.

Iwazebabatu Sakarias inataharerezo. Tsakurẽta. Iwaze nipamykysokozo. Deus pe niy:— O Deus ikiahi tsamysapyrẽta — niy. Iwa Deus bo nipamykysoko.

Maꞌato miꞌi hawyi paꞌi Sakaria tiwan het hawyi meremo ihay kuap i raꞌyn itote hewaure kaꞌa i raꞌyn. Miꞌi hawyi toimõtypot kahato raꞌyn Tupana tehay wo saꞌawyꞌi yt ihay kuap i rakat paꞌi Sakaria.

Ehá'axo yutóxoa Nzakâriya, koyúhopone, ákone itopeâti nêne. Koyúhopone koane iháyu'ikopea Itukó'oviti.

Kɨ̃ɨ̂ ohâka be'ro maatá Zacaria opâturi uúkũ nɨ'kakɨ niîwĩ taha. Tohô uúkũgɨ “Õ'âkɨ̃hɨ tutuâ yɨ'rɨgɨ niîmi” niî e'katíkɨ niîwĩ.

Chay ürallam Zacariaspa shimin paćhyalcamuptin Diosta alawäla.

Tawamhã ti'ra nhisi na te te rob'ui'éré pari, ma oto mreme watobro apâ, Zacaria hã. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te tiwata, sõpru wa.


Moro eneryke tyya xine tonaroxitapãse toto morotõkomo, jekyry tomo, emero. João enurutopõpyry tokãtose eya xine ypy tõ poro, Jutea po. Morarame morohne etahpõkõ morohne poko tõsenetupuhse toto yronymyryme. Ynara tykase toto poeto poko,—Otara mokyro exĩko nah? Orẽpyra exiketyme mã otarãme, tykase toto, Ritonõpo jamitunuru imaro ehtoh waro toexirykõke.

Hãmri nhũm mẽ omu nẽ ma mẽ piitã mẽ kãm wa hkra jarẽnh o ri axpẽn kôt hprõt. Pika pê Jutej kamã hixêt kape hã krĩ hkôt nhũm mẽ ri mẽ piitã mẽ kãm harẽnh o hprõt. Tĩrtũm kot wa hkra kôt tãnopxar o pa nẽ ho mex ã harẽnh o hprõt. Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ tee ri hkukamã hamaxpẽr nẽ axpẽn mã:—Hêxta waa nẽ. Tĩrtũm tãm na xep hte jare hkôt ri pa ho pa. Jakamã koja nhỹrmã hprêk hãmri nẽ tanhmã koja we amnhĩ nhĩpêx to ho pa wehee? Anẽ.

Kãkiti iua aapoko takote auakani pĩkarauata. Teoso posotiire ipĩkana. Ikara inakariene Sakaria, Xoão pakini pirena iaripireta oxiratari Xotéia tõpa, ininiã kãkiti iuaãtaã sãpirenauanãta ikara pirena.

Aituo toenzepa tonlo modo âseguâdâdylymo. Târâ tâtyuneim modo tâinkâ lelâba, iwy odakâ Judéia eynynonro awârâ modoem, mâkâ aitobyry lelâ nhegatulymo.

Huwake har ukyze izuwi wà. Umumeꞌu hemiapo kwer oho aꞌe pe har wanupe wà, Zutez ywy rehe har ywytyr rehe har wanupe wà.

Haꞌe py ikuai vaꞌe haꞌe javi onhemondyipa, haꞌe Judéia katyꞌi yvyꞌã reia rupi ikuai vaꞌe kuery pe voi omombeꞌupaa.

Niɡ̶ijo lipecaɡ̶awepodi eliodi moyopo niɡ̶ida niciagi, odaa niɡ̶ica nibodigi aneetece niɡ̶ida niciagi jiɡ̶ilaagiteloco idiwatawece nipodaɡ̶a Judéia, ane inoa wetiadi. Odaa inatawece oko anowajipata oyowo niɡ̶ida natematigo, odaa dinigetiwage, modi, “Igamigodaaɡ̶ee ica nigaanigawaanigi? Igaataɡ̶a loniciwaɡ̶a Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji ewi me idei miditaɡ̶a.”

Zacariasva'ea nhi'ig̃ame ahekotyve'g̃a kyhyjipavi. Hehe g̃a nhomonhi'inhi'ig̃i imombe'gwombe'gwovo pa yvytyvytyruhupeve'g̃a pe nhaporemo Judéiapeve'g̃a pe. Kiroki g̃a g̃wendu Zacariasva'ea mombe'ua tay'riva'ea mombe'ua no – g̃a nhaporemo ojapyaka hehe. A'ero g̃a ei:—Tayri'ga po ti oko huvihavuhuro a'ero nehẽ! ei g̃a.A'ereki Tupana'ga popoakahetea oko tay'riva'ea rupi.

Kỹ fag rã nỹtĩ kar vỹ kamẽg mũ. Kỹ vẽnh vĩ ẽn tóg vẽnh kar kri rũm mũ, ga tỹ Judéia kar mĩ hã. Vẽnh kar tóg tỹ vẽmén kãn mũ. Kỹ ũ tỹ mẽg mũ fag vỹ to jykrén mũ. “Gĩr tag hỹn hẽ ri kenh mũ,” he fag tóg mũ. Topẽ vỹ ti ki rĩr há han, hã kỹ tóg fag mỹ e tĩ.

Ha entéro oikwaa vaꞌe opyꞌamirĩ reheve opondera ndera hesegwa hikwái. João rehegwa rerakwã omombeꞌu mbeꞌu Judéia yvy-rupi. Tetã ambue mbue mygwa-pe omombeꞌu mbeꞌu ave hikwái. Ha herakwã renduha kwéry onhemongeta opyꞌapy-py hese.—Mbavaꞌe tipo ojapo-ta upe kunumi? heꞌi. —Okakwaa-ma rire, mbaꞌe po oiko vaꞌerã íxugwi? heꞌi oporandu randu ojóupe. —Haꞌe Nhandejáry rembihovasa voi nipo raꞌe, heꞌi ojóupe hese.Ha Nhandejáry ohovasa meme mitã-me. Omombaraete ave íxupe onheꞌẽ-py oiko hagwã.

Ibutumy heka tii relyymy raremyhỹ Judeia mahãdu hãwãlò nihikỹmy. Ibutumy tamy roholaré heka raryberenyre: —Timybo uladu rarekre? Inynyrỹ idi tarukimy iweribikre.

ꞌGa jeꞌegauwe futat peuwara ꞌgã ajemogymogyau etee futat ꞌga renupa.—Kuu. Maran te ꞌga jeꞌegi nũ ꞌwei?— ꞌjau ꞌgã ajemogyau etee futat ꞌga jeꞌega rerowiareꞌema ꞌga jeꞌegamũ.Aꞌeramũ futat ꞌgã awau kwe pe ẽẽ rera mokwasiꞌwau ajaupe.—Iwãiwĩ agawewi ꞌã Isapeu ẽẽ. Aꞌetea ẽẽ taꞌyt. Ẽẽ mena ꞌga ojeꞌẽkaꞌjamamũ aiꞌi. ꞌGa raꞌyra ꞌga ꞌarauwe ꞌga jeꞌega fugi ꞌga wi aiꞌi nũ. Aꞌeramũ futat ꞌga oporogytau ꞌũina Jarejuwarete ꞌga upe oree aiꞌi— ꞌjau ꞌgã imomeꞌwau ajaupe.Amunawa moyka awau imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Nhym kam ar õ krôkam me ja tĩn prãm ne kam abenmã arẽnho ipôk ne. Pykabê Djudêjakam apỹnh krãnhrekam me õ krĩkam ne me abenmã arẽnho ipôk ne. Nhym me kam kuma:n ar o ba, Metĩndjwỳnh kute ar krao bakam ne me mar ar o ban kam abenmã kum,—Mã gêdja abatành ne kute? ane.

Mîrîrî etasaꞌ tîuyaꞌnîkon yai, eranneꞌ pe inkamoro iwoi tîîkoꞌmansenon wanîꞌpî. Moropai mîrîrî yekare etaꞌpî tamîꞌnawîrî Judéia pata poronkonya, wîꞌ poronkon tîîkoꞌmansenonkonya. Moropai mîrîrî pîꞌ toꞌ eseurîmapîtî koꞌmannîpîꞌpî. Tamîꞌnawîronkon etatîponoꞌsan esenumenkaꞌpî mîrîrî pîꞌ. Ekaranmapoꞌpî toꞌya: —Anîꞌ pe see mîserî more wanî kupî sîrîrî? —taꞌpî toꞌya.Mîrîrî warantî toꞌ eseurîmaꞌpî maasa pra Uyepotorîkon meruntîri wanî yeꞌnen mîîkîrî yarakkîrî.

Ha tikmũ'ũn te Yakanit pet tu' yĩmap hã' pip, tu kuxãnõg, tu tikmũ'ũn pu' xuktux, tu Yonex yõg hãm xanep tu tikmũ'ũn pip xop pu' xuktux, ha' xohix te nõmhã yũmmũg, hu' kuxa te' yẽy, tu hãmpe'paxex, hu:—Kakxop xe'e', tu' tuk kux, 'ĩhã tik xexka putup. Kaxĩy.Yã Topa te nõm ka'ogãhã', tu nũ mũtik tihi'.

Imẽneju yag̃uybabi'ũm o'e ip tuk'a xeayũ. João kapap awẽg̃ o'yawẽg̃muwẽnuwẽn ip soat ka dag̃- -Judéia eipi dag̃, co'a'uat kapẽn tag̃ tak. O'yawẽg̃tobuxik'iayũ jewag̃uydadam ip osodop João kapap awẽg̃ kay.— Apẽn xe'e je'e ite bekicat yaypan pima? — io'e ip jewewebe. Imẽn o'jekawẽn ip, João Deus a'õbacaap kug̃ oeku buye.

Ti mꞌ sa pa hajꞌeenh do rahyb nꞌaa meuuj bong mä takꞌëp. Jé padꞌyyt hẽ waëë habëëh hẽnh mä Judah häj nꞌaa bä ta ky nꞌaa raherꞌood hõm kän mäh. Sahõnh hẽ ta ti maa newꞌëë do panyyg hã, rahyb nꞌaa newëë, rahyb nꞌaa tón. Sa hꞌyyb gó mꞌ raky hadoo:—Hyb nꞌaa jawyk da ta ti karapee —näk mä sa hꞌyyb gó.Tii da sa hꞌyyb gó rawén herꞌoot, Pꞌop Hagä Do hejój karapee hã tabawät do hyb nꞌaa.

A²nxe³ju³tai²li² ĩ²ai¹nha²kxai³ kãin² on²tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² Ju³te²a²ko³nãu³a² wã³la³ka³txãn¹ko³nãu³a² u²la³ ha³ta̱³nxe³yhain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Jã¹nxe³kxan²ta² Txa²wã¹sũ̱³na²nãu³xa² hxi²ka² yxau³ye²kxe³su² ĩ²ai¹nha²kxai³ wã²nxũ̱¹ha̱in³nha²sãn²sxã³ ĩ³ye³lain¹te³nah¹lxi¹:— Wẽ³sai²li² ĩh¹nxe³ton¹sxã³ kãi³hĩ̱³te³ji¹ku¹. Ki̱³nhai¹. Ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka ehaliya tyaoniterenai kalore mairaha. Hoka hatyoharenai tahi exaoretyoa hakákoare tyairinai koni tyaoniterenai nali, Judéia koa nali. Tyotya semitereneharenai ahekotyahitaha hoka hatyohare tahi axahitaha: — Xoanahalanite exe xoima tyaohenaki? nexahitaha.Hoka aliterexe atyo Xekohaseti niyatere tyaonita ekakoa hoka.

Ija'ari Zacarias gorana maakarinia vahojakia vakava'ibodivaranikaraho'aha ada Zacarias varavara'ianana. Ija'ari vaibavi ipohikia avaadahaoni'aha, vara vavani'a'ihi ida isai monina. Judéia kaaraboni namahimahionahakia akarafarakhama'iki ida isai monina. Ija'ari vakamithava vakava'ibodivarani'ihi, vaabono vakanana'dohikhama'aha:—Karaho'aha ada isai, nahina koda bana kabadanira ada?Deus danona hojani-ra avigavini mani ida isai kania.

Iututsa pauktsitsa iwaha pokso hi sipybyrẽtsa nikaranaha. Nanabyitaba wasaniha Suão soho nitsasokonaha. Harakoso Sudeja eze tuze Suão soho ty nipamykysokonaha. Ziwabynahaze mytsaty nikaranaha:— Hawa sa ibykyhy mozik Deus zikwy ituk mynapykyryk — nikaranaha.

Miꞌi pote Sakaria yat piaria hekatuwyriaꞌin teꞌerewanẽtup kahato haꞌyru Iuwãu wemoherep hap kape. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn tawa piaria koꞌi kape Iuwãu wemoherep hap enoi hamo. Meiũran iraniaꞌin yne tama Iuteu piaria ikuap taꞌyn Sakaria saꞌyru Iuwãu wemoherep hap etiat hawyi teꞌeroꞌe toꞌope — Kan no aru paꞌi Sakaria saꞌyru topyhuꞌat iꞌatuꞌe. Uwe ewy aru mekewat Iuwãu topyhuꞌat iꞌatuꞌe toꞌope tawa piaria. Miꞌi hawyi Iuwãu Tupana mipoityro kahato wo topyhuꞌat itote. Miꞌi hawyi Tupana toĩneꞌen kahato Iuwãu kai hawyi waku pe kahato toĩneꞌen ipiit ete iwanẽtup hap ete.

Yupihovó koéhiko píkea heú koêti neko xâne ko'óvokutihiko xêrerekuke óvoku. Koane tumúne yóno itóhineyea neko koekúti xapákuke ne ko'óvokuti ovâti neko poké'e xapa mopôi ya Njúdeya. Êno itúkinoa isóneu uhá koeti xâne kamoâti, koane kó'iyeahiko:—Kutímeamo itúkovo ra kalivôno apayá'inane? —koéhiko.Yoko koati apêti xunako Vúnae xokóyoke ne kalivôno.

Zacaria tohô weesé me'ra niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂ pɨ'to niirã́ ɨkɨá pe'tia wa'âkãrã niîwã. Niî pe'tirã toó ɨ'mɨáse bu'upapɨ niirã́ Judéiakãharã tohô wa'â'kere werêste wã'kakãrã niîwã. Niî pe'tirã naâ tohô werê turiasere tɨ'órã, pũûro wãkûkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra bahuákã ĩ'yârã, a'mêri sẽrí yã'a mɨhakãrã niîwã:—Kɨ̃ɨ̂ wi'magɨ́ bɨkɨ́ ẽhágɨ, de'ró niigɨ́ noho niîgɨsari? niîkãrã niîwã.

Caycuna pasacuyaptinmi llapa malca-masincunapis: “¿Imatan cay?” nil turbäśha quïdälälin. Caycunapïmi intiru Judea altu malcacunaćhüpis limaylla cacula.

Tawamhã 'ri 'rata 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã ĩwasu'u te te wapari za'ra wamhã, ma tô tãma tipahi za'ra, õne hã tãma sa'rese za'ra õ wa. Tawamhã sa'a ãma, ma tô ĩwasu'u wapari za'ra ni, daro mono bâ, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma. Tawamhã, da te wapari za'ra wamhã, ĩwasu'u hã wẽ wa, te ãma rosa'rata u'âsi za'ra ni. Te duré ãma tasisadanharĩ za'ra ni:— Prédu wamhã, e marĩ na te za 're hâimana, 'watébrémi hã. — Ãne te dasima nharĩ za'ra ni, ĩwẽ na te te sada 'manharĩ wa, Zuwãhã zada, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


Zakaria eremiatoh poko nase seroMorarame Zakaria maro toehse Ritonõpo zuzenu yronymyryme, poeto zũ maro. Ynara tykase ynororo Ritonõpo zuzenu poe, imeĩpo aehtoh poko,

Jakaris kot Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr ã harẽnhHãmri nhũm Jakaris Tĩrtũm Karõ nhỹ hã Tĩrtũm mex o mex ã harẽnh o xa. Tĩrtũm kot mẽ kêp Ijaew o mex ã harẽ nẽ mẽ kãm:

Sakaria XikaretakitiIuasaaki Erekari Matamatakoti sikaposotiiretari Xoão iri Sakaria, ininiã Sakaria sãpiretari Teoso sãkire:

Zacarias âdydo imeom aidyly wâgâ aguehobyryAituo myakâwâm Deus Ispiritury, Zacarias enomery nhuduly. Deus aguehobyry nhegatuly:

Zakari umumeꞌu maꞌe uzeapo maꞌe ràm aꞌe kuryTekwe Puràg umynehem Zakari ipyꞌa aꞌe kury. Aꞌe rupi uzeꞌeg aꞌe kury.

Zacarias oporaeiagueHaꞌe gui tuu Zacarias re Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ anho oĩ ramo omombeꞌu ayvu. Haꞌe vy aipoeꞌi:

Zacarias yatemati anodaaɡ̶ee niɡ̶ica nigaanigawaanigiZacarias, eliodi niɡ̶ijo nigaanigawaanigi one dakatiogi Liwigo Aneotedoɡ̶oji, odaa jiɡ̶idaa dinanatigi me yalaɡ̶ata anodaaɡ̶ee niɡ̶ijo nigaanigawaanigi, mee,

Zacariasva'ea omombe'u gwa'yrava'eaTay'riva'ea po'ria Zacariasva'ea, ahe kiro Tupana'ga ra'uva ahe pojykai. A'ero ahe imombe'ui Tupana'ga rembikwahavukara javo:

Zacarias tỹ Topẽ mỹ vĩ há hanKỹ Topẽ kuprĩg vỹ ti panh tỹ Zacarias krĩn mũ, kỹ tóg tag tó mũ, ha mẽ.

Zacarias omotenonde gwaꞌýry rehegwarãHa upéi katu Nhandejáry Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe omohynyhẽ túvy Zacarias pyꞌapy. Omeꞌẽ íxupe hembiporaheirã:

Tahe Deuxu Tyytybytyhy heka Zacariatykymy ralore. Tahe Deuxu aõmydỹỹnanamyhe relyyre timybo rabededỹỹnananykremy. Tii rarybere:

Jarejuwarete ꞌga jeꞌega momeꞌuawetꞌGa jeꞌega mamug ire Janeruwarete ꞌga Uꞌagesage mua Juã ꞌga ruwa ꞌga upe, Sakari ꞌga upe. ꞌGa ꞌAgesagea ꞌga rerekou ꞌga mojeꞌegukaa ꞌgã nupe. Janeruwarete ꞌga remimurama ꞌga ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe, waꞌyra ꞌga rewiri ꞌut maꞌe ꞌga ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Djakarij kute Metĩndjwỳnhmã mex jarẽnh.Nhym kam Metĩndjwỳnh Karõ raxo bãmbê Djakarij kadjwỳnhbê nhỹn ar o ba nhym amũ Metĩndjwỳnh djô'ã kabẽn jarẽnho dja ne Jeju kumrẽx'ã ajarẽ. Jejubê bẽnjadjwỳr rax ne kubê mekbê idjaer pytàr djwỳnh'ã ajarẽ. Ne kam ijukri Djuão jarẽ. Nhym bep Jeju kumrẽx ne 'ã ajarẽ ne memã kum,

Paapa Yapurî ZacariasyaZacarias esaꞌ pe Morî Yekaton Wannî iipîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen eeseurîma piaꞌtîꞌpî îꞌ aweꞌkupî ton pîꞌ. Taꞌpîiya:

Yakanit te Topa pupi hãm'ãktuxHa' tak Yakanit te Topa Koxuk hã nũ' xip, tu Topa pupi hãm'ãktux, hu:

G̃ebuje Zacarias apẽn g̃uyjom je'bapuk iap o'g̃uwẽn- -ikap'isuat ebay. Iboap o'g̃uwẽn Ibiõg̃buk xipacat a'õbi.

Hahỹ Sakarija herꞌoot do ta jawén hawät do ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do metëëh dooTi mꞌ baad mä Sakarija hꞌyyb gó Pꞌop Hagä Do Sahee badäng. Ti mꞌ tadu doo tabaherꞌoot ta jawén hawät doo, Pꞌop Hagä Do metëëh doo. Ti mꞌ taky hadoo:

Sa³ka³ri²ah³la² wãn³txa² ha³lo²a² wxã³jau³nũ³jau³su²Ain¹nxa²ha¹te¹ Sa³ka³ri²ah³la² hi²sen³kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² nxũ²kwa̱i³wi¹ha²kxai³ ĩ³ye³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la².

Zacarias NiraeneHoka Zacarias, Isekohaliti Waiyexe kaxaihakoretya hoka xakaihakahena hoka nexa:

Zacarias kavarani hidaHari. Oniaroa, Ma'onahai Jahaki Zacarias va'i-ra nahonariahihi'aha. Zacaria vara bivani'ahi ida nahina namitha'iariki Deua binava'isohivini hi'iki. Bini'aha:

Sakarias Deus soho nitsasokota niy.Iwaze niytahi nipamykysoko. Deus hyrikoso ituk ziknapykyryk. Iwatahi nipamykysoko. Atahi:

Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria ihay kahato itote Tupana Pãꞌãu kaipyi tohenoi kahato yianmete tosaꞌyru Iuwãu etiat Tupana e hap ewy tohenoi.

Ihayú'iko Itukó'oviti ne NzakâriyaEnepone Nzakâriya, há'a ne kalivôno, koati xúnati Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti xokóyoke. Yane turíxovone koyúhoyea koekúti âvoti simâpu kaxéna. Hara kôe:

Zacaria Õ'âkɨ̃hɨre basâ peo'ke niî'Wi'magɨ́ pakɨ Zacaria Espírito Santore kɨó yɨ'rɨakɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ uúkũ dutisere a'tîro uúkũkɨ niîwĩ:

Zacariasñatacmi Chuya Ispiritup munayninćhu cayal shimin paćhyäluptin nila:

Zacaria, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma ĩwatazé wasu'uTawamhã Zacaria hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptom na, ma tô mre, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na, ãne:


—“Kure mase,” sykatone Ritonõpo a, “Yna esẽme mase, Izyraeu esẽme!” sykatone eya. Typoetory tõ akorehmatohme tooehse ynororo iirypyrykõ korokatohme, toto myhpokatohme ropa samo.

Hêxta waa nẽ. Nà Tĩrtũmja mex o mex. Na pre hte mẽ pahpãmjaja ãm hkôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o pa. Jakamã nhũm hte Tĩrtũm mẽ pahpê hkrajê kamã ukaprĩ nẽ mẽ pahto mex o pa. E kwa pu mẽ kãm mex o mex ã harẽnh rãhã nẽ.

“Peerekari Apiananiri aTeosone, ikinimane Xoteoakori Teosone, kotxi iua apoka inakitiakorimoni imakatxakinina ĩkapani, imapinakanina ĩkapani.

— Koendonro mawyly wâgâ xina aguely, pymâ Deus! Xina israelita domodo xurâem koendonro âmâ. Kâmaynodâpa xina etyze mâedâ. Âynynonro modo memake.

— Tuwe zazeꞌegatu Zanezar rehe nehe, Izaew izuapyapyr wazar rehe nehe. Taꞌe upytywà wemiruzeꞌeg wà aꞌe wà xe. Upyro aꞌe wà xe.

— Taꞌimaꞌenduꞌa porãa Senhor Israel kuery Ruete re, mbaꞌeta oikuaa pota ma guembiporavo ikuai vaꞌe re oepy aguã.

“Joɡ̶eeɡ̶atalo Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji, Noenoɡ̶odi loiigi Israel. Igaataɡ̶a enagi midi loiigi me yatamaɡ̶ateetetege libeyaceɡ̶eco.

—Timbohete ti nhandepojykaharete'ga israelitas'g̃a pojykaharete'ga Tupana'ga! A'ereki ga uhu nhande pokoguka ojiheva'ea pokoguka nhande mbopiro'yavouka, ei Zacariasva'ea.

“Tỹ ti ũn mág jẽ, ẽg povo tỹ Israel kri, ẽg Senhor ti, hã vỹ: Topẽ, he mũ. Ẽg ki tóg ẽvãnh nĩgtĩ, Topẽ ti, ti tỹ ti tũ ag krenkren han jé. Ẽg hã vỹ tỹ ti tũ nỹtĩ,” he tóg.

—Tonhemombaꞌegwasu katu Tupã Nhandejáry,heꞌi oporahéi-vy. —Gweꞌýi kwéry Israel remiarirõre kwéry-pe oipytygwõ-ma. Nhane resende-tama. Tuvixa mbaꞌe voi Nhandejáry, judeu kwéry Járy,heꞌi oporahéi-vy.

—Judeu mahãdu Deuxu awi rare. Tii dori taijoi roramy nade.

—Ene ꞌã eneresage oree, ki Kuꞌjyp. Nitywi ꞌga amũ ene ꞌjawe oree. Ene etee futat te ꞌã eneresage oree, saꞌe ki Jarejuwarete ꞌga upe. Janeypy ꞌgã ꞌã, Israeu juapyrera ꞌgã ꞌã, werowiat futat Jarejuwarete ꞌga rakue. Janeruwarete ꞌga te ꞌã wemiayuwa ꞌgã wenũꞌẽukat Egitu ywy awi rakue. Anure nipo ꞌga jane katuꞌokara ꞌga muri janee.

—E kum me babê idjaer nhõ Bẽnjadjwỳr mexkumrẽx. Ba gop me amã me banhõ Bẽnjadjwỳr, me banhõ Metĩndjwỳnh mextire jarẽ. Mỳkam? Bir, nãm ta õ me ba djwỳnh'ỳr ruw, kute me bapytàrmã ne me bawỳr ruw.

—Uyepotorîkon Paapa yapurîpaiꞌnîkon maasa pra tîpemonkonoyamîꞌ Judeuyamîꞌ koꞌmannîpîꞌpîiya. Moropai mîîkîrîya toꞌ pîikaꞌtîꞌpî, toꞌ eꞌtarumaꞌtîtoꞌ yapai toꞌ moꞌkaꞌpîiya.

—'Ãpu yũmũ'ãte Topa max 'ãktux, yã 'Iyaet yõg Topa max, tu' nũn, nũy yãy yõg tikmũ'ũn mõy pu mõg,

— G̃a'a ace Deus pe “Ka'ũmg̃u ejo'iat,” i. Ixe Deus kay itabut ip osodop Israel naxeg̃ebitbit. Jebekitkiyũ o'subuywan. Jebekitkiyũ o'taxijo — io'e.

—Tawꞌããts hẽ Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã, Isaraéw buuj rahꞌyy kahaꞌeeh do ër jꞌaa etsë. Tabahyng ta karapee tabedꞌëëp hyb nꞌaa nesaa do mahä̃nh.

Ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: — Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹khai¹nx2na³li¹. I³sa³e² nũ̱³ka̱³txa² A²si³yxau³jah¹lai²la¹wi¹, txa²nũ̱³ka̱³txai²na²su¹. Ĩ²nẽ³te³lhxã³ wxã³na²hẽ³li¹. Wxã³nũ²la² txa²wã¹ko̱³nxe³ti³ kãi³ki̱³ju³ta² sa²hau³ko³tẽ³na²hẽ³li¹.

— Nika wihalahare Xekohaseti kakoa, Israel Nenorexa kakoa. Hiyaiya, tyoa atyo kahinaetya haomanerenae exahe isa maheta wenati waiyexe enomanaha.

—Vara avani'ava ida Deus akadika'da'di jahana, ovani ada Israel kaija'ari vakadiDeus hira. Va'ora akava'ijoa'iki adani kidija'ari gathaki fori vihijanarara kaimoni.

— Ikiahatsa Deus bo tsimypamykysokonaha. “Ikia hi tsamysapyrẽta. Ikia zuba wasani tsimykara. Iwaze ikia soho humo myharereziurẽtsa tsimaha” niy. Kyze Isareu tsekokatsa, Sudeutsa Deus humo myspirikporẽtsa. Katsaktsa Deus humo myharereziurẽtsa. Deus tyryktsa tsimoziknaha. Ata kino tatyryktsa bo mymyoktyhyryk — niy.

Miꞌi koꞌi tohenoi henoi yian note wuat sehay yne tosaꞌyru pakup etiat aikotã aru hamuat ihay iꞌewyte Aipotypot Iesui etiat aikotã aru hamuat ihay yt iwemoherep i te pytkai.

—Viháyu'ika ne Vúnae Itukó'oviti, kuvóvone íhae Izarâe, vo'oku simóne huvó'oxoponeovi, uti xanéna, koane veyópeovi ya vóvoheixea opékuke xunako vanáne.

Marî wiôgɨ Õ'âkɨ̃hɨ Israel kurakãharã wiôgɨre ãyuró uúkũrã. Marî tiro, kɨ̃ɨ yarã́ tiropɨ a'tîmi. Marîre wee tamúgɨ, ãyuró yɨ'rɨkã́ weegɨ́sami.

“¡Maynu tuqui allinmi Israel malcap Diosnin'a malcantinta salbaycamänanchicpä! Sirbïnin mandacü Davidpa caśhtanpïtam salbaycüninchicta caćhamumanchic. Unay aclacuśhan willacüninwan willacachimuśhannüllam caycuna ñawinchicćhu lulacayanña. Caynu lulacananpämari limalicamälanchic. Chaymi nila:

— 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wẽ di, Wanhib'apito hã. Wẽ wa, wa za ãma 're wawata u'âsi za'ra. Wa norĩ hã Izarazéhé nhihudu, te za we oto wapawaptob za'ra, wanhitob'ru nhimiwada'uri hã wama wapu za'ra da, rowẽ na 're wasi'ubumroi mono da.


“Opynohtorỹko ase opoko xine pyra ozehnotokõ ehtohme. Jamihme ozehnotokõ ahtao ro opynanohtorỹko ase oryhmara xine toto ehtohme.

“Koja Tĩrtũm mẽ panê mẽ kãm mẽ pahkurê xwỳnhjê pumunh mex o pa.” Anẽ.

Teoso txari: ‘Nimakatxakaiko hĩte himokaiakari mokakanii tĩkane, homanatakini mokakanii tĩkane.’

“Imakezemo urâ âduerymo amaymba. Âizepanromo amaymba warâ” myguely.

— Kwehe mehe umumeꞌu zaneàmàtyryꞌymar wanuwi zanepyro àwàm aꞌe, zanerehe iakatuwaw ꞌym maꞌe wakàgaw wi zanerenuhem àwàm aꞌe no, zanepyro pà wanuwi no.

nhanderovaigua kuery gui nhandereraa jepe aguã, haꞌe nhandere ijaꞌe eꞌỹ vaꞌe haꞌe javi po gui.

Odaa ligegi me ɡ̶odatamaɡ̶ateetetege ɡ̶odaxakawepodi, codaa me loniciwaɡ̶a niɡ̶ijo ane deɡ̶etiɡ̶odemaa.

Ahe e'i: “Tianembopiro'y ti ipopoakaheteve'ga nhanearõe'ỹve'g̃a hugwi nehẽ.” A'ea Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea ei nhaneramonhava'ea pe Tupana'ga remimbotarimova'ea mombe'gwovo, ei Zacariasva'ea.

Ũ tỹ hẽn ri ke ag vỹ ẽg kato tẽgtẽ mũgtĩ, hã ra tóg ẽg krenkren han mũ, ag to, ũ tỹ ẽg to kórég tãvĩ nỹtĩ ag to.

—Gwĩ nhande rayhu eꞌỹ vaꞌe-gwi nhane resende vaꞌerã. Gwĩ nhande-rehe ijaꞌeꞌỹ vaꞌe-gwi ave nhane resende ave vaꞌerã imbaraete eꞌỹ hagwã nhande-rehe,heꞌi oporahéi-vy.

Inydireny òludu mahãdureny‑ribi riki iny ritarenykre. Iny‑di heka raruxetòerenyra.

“Tajejuka pẽ nee ꞌjau, pẽ jukaukareꞌema pẽ nee iporomutareꞌema ꞌgã nupe ꞌjau, pẽ nereko tywerukareꞌema ꞌgã nupe ꞌjau, eꞌi ꞌã Janeruwarete ꞌga janee rakue”, ꞌjau ꞌgã awau ꞌga ꞌeawera momeꞌwau ꞌgã nupe rakue.

Kute me bakurê djwỳnhbê me bapytàrmã, me kum me bakurê ne kute me bajo bajabê me bapytàrmã ne Metĩndjwỳnh me bawỳr ano.

Mîîkîrî Paapaya upîikaꞌtîkon tîuya taꞌpî uyeyatonkon winîpai. Moropai tamîꞌnawîronkon manniꞌkan uurîꞌnîkon pîꞌ tîwoꞌmaꞌtasanon winîpai upîikaꞌtîiyaꞌnîkon taꞌpîiya.

tu Topa te hãm'ãktux xex 'ãktux, hu: Topa te 'ãmõy putup gãy xop kopah, nõm xop te 'ãxop putup nõg. Kaxĩy.

— “Deus wuydaxijo wuykay itakomaayũ be wuyaokaap puxim. Ixe wuykay'ũmayũ a'õbacaap g̃u'ũm ixeyũ be wuyaokaap puxim,” i'e'e'uk osodop ip — io'e Zacarias.

Ër da tedꞌëëp ër majĩĩ mahä̃nh, ër wë hꞌyy gaẽẽnh do mahä̃nh.

Ĩ³hen³txain¹te³nah¹lxi¹: — “Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² ko̱¹ko̱¹nũ̱³ka̱³txa² a̱n³ta³kxi²nẽ³lain¹tũ̱³ka̱³txa² a²yan³txi³su² ã³non²ta³kxi²nẽ³lain¹na²hẽ³li¹.” Ain¹ta¹hxai²hẽ¹li¹.

Iyeheta atyo wiso aokowi wahalakoaharenai nonitata, tyotya kirawaneterenai wiso nonitata.

“Deua bikaronaki bana ada aihotahi abono akadiania. Akadija'ari-ra va'ora akava'ijoaki bana ada ija'ari haria vavajahariki vasa'a kabodinia.” Vakhaniha adani Deus athi namoniva abono.

— Deus ispirikze iharerebaba mymyoktyhyryk. Iwatahi mysukyrytsitsa ba zik mybanaha. Iwaze kytsa myhumo siakyriukrẽtsa ba zik mybanaha.

Mio tã ereꞌe saꞌawyꞌi uruepe ehay moherep haria wẽ pyi — Pywo ti aru meiũran atipoꞌoro Uhemiit sese ehewanĩkaptia po pywiat eipuruk hamo ereꞌe. Miꞌi hawyi eꞌe hap ewywuat etunug mesup e.

Kó'inokeneye motovâti koíteovovi ya vanánehiko, yoko ya xunáko ne uhá koeti puvo'óviti.

Niî pe'tirã marîre wapârãtirãre, marîre ĩ'yâ tu'tirãre yɨ'rɨ wetíkã weegɨ́sami.

‘Amcunactam imaypis llaquipaycuśhayqui. Chaynütacmi llapa ćhïnishüniquicunap maquinpïtapis juluśhayqui. Cay limalicuśhäta manam imaypis un'aśhächu’ nil.

Wazawi'õ'wa norĩ wi, ma tô wama ãma ropisutu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, te te 're wa'anho'reptui mono da, wawẽ'õ'wa norĩ, te te 're wawada'uri tõ za'ra mono da.