Sero nase 72mãkõ enyohtopõpyry poko Jezu aMorarame orutua kõ tymenekase Jezu a, 72mãkomo tõmiry ekarotohme imehnomo a. Morarame asasakorone rokẽ tonyohse toto eya, tuapo pata tõ punero.

Jejus kot mẽ hwỳr mẽ kêp 72 rẽnh ã harẽnhMatêwre 10.1, 10.5-15 Makre 6.7-13 Rukre 9.1-6, 9.10-11 mããnẽn Atre 13.50-51Tã nhũm Jejus axte amnhĩ kaxyw mẽ ho 72 nẽ mẽ kurê. Hãmri nẽ mẽ ho axkrut kapẽn nẽ ma nhỹhỹm krĩ hkwỳ hkôt amnhĩ kukamã mẽ kurẽ. Mẽ kot mẽ hkôt ri Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre ho pa kaxyw.

Xesosi Iokanatana Setẽta Pakini KãkitiIkara inaãka atoko Apiananiri mereẽna setẽta pakini kãkiti. Iokanatana ipi, iuaĩkana ipi, iuaĩkana ipi, itxaãpotana iokanatinina. Iokanatana iua sini apisapanika ikini aapokotxitimoni. Ninoa ĩkiika. Apokana Xesosi apisa.

Jesus setenta e dois uguondo modo Deus itaumbyry egatuze ingonotybyIlâpygueduo myani Kywymâry setenta e dois lelâ uguondo modo induakewâdyly. Azagâ myarâ, azagâ myarâ, azagâ myarâ warâ ingonodylymo. Eyanmo aguely:— Yraynâ idâwâtaungâ âji udâho modo ara. Xidadâ modoram idâwâtaungâ, poji anakâ kurâdope atoram warâ — kely Jesus.

Zezuz omono kar 72 wemimuꞌe taw nàn aꞌe wà kuryAmo ꞌar mehe Zezuz Zanezar aꞌe, wexaexak amo 72 awa aꞌe wà. Omono kar mokoz amo taw pe wà, omono kar amo mokoz amo ae taw pe wà no, nezewe omono kar paw rupi wà, taw nànàn wà, wenataromo wà.

Setenta guemimboꞌe kuery omondoukaagueHaꞌe vaꞌe rire Senhor ma setenta ju oiporavo, haꞌe vy guenonderã mokõ-mokoĩ omondouka tetã haꞌe tekoa nhavõ haꞌe oo aguã rupi.

Jesus imonya seteenta ɡ̶oneleegiwadi moyeloɡ̶odi nibodicetedi aneleNiɡ̶idiaaɡ̶idi Ǥoniotagodi Jesus naɡ̶a igiditediogi niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi anodi moyemaa modiotibece, odaa ja iomaɡ̶aditedice eletidi seteenta ɡ̶oneleegiwadi. Odaa ja imonya itoataaletibece migotibeci dinewadetibigiwaji, midiwataɡ̶a nigotadi, codaa me midiwataɡ̶a icoa nigotadawaanaɡ̶a ane lowoogo Jesus migotetece.

Setentava'ea oko Jesus'ga nhi'ig̃a rupiAerẽ Jesus'ga nhandepojykaharete'ga g̃a mo'emo'ẽi ojipe'g̃a setentave'g̃a. G̃a pe ga ei:—Penhomoirũ ti Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'gwovo ojipe'g̃a pe.A'ea ga ei mokonha'g̃a mondomondovo g̃wenonde. Cidades pe nanani – perope ga oho pota – pevo nanani ga setentave'g̃a mondoi. Mokomokõi g̃a hoi onhomoiruamo a'ero.

Ũ tỹ 70 (ke) ag tỹ Jesus vĩ kãmén mũKỹ Jesus tóg ũ ag vin mũ gé sir, ũ tỹ 70 (ke) ag. Kỹ tóg ag jẽgnẽg mũ sir, ag tỹ ti jo mũ jé. Ũn régre tĩnꞌ, ũn régre tĩnꞌ he tóg. Ag mỹ tóg ke mũ, ag tỹ ẽmã kar mĩ Topẽ kãmén mũn jé, cidade kar mĩ ke gé. Ag nón tóg ra tĩg sór mũ gé, Jesus ti.

Setenta gwemimboꞌe kwéry-pe omondo HesuUpe rire oiporavo Hesu setenta kwimbaꞌe omondo hagwã gwenonderã. Onheꞌẽ mombeꞌuharã omondo mokõ mokõi tetã tetã-rupi oho hagwã.

Jesuisi 72 hãbu heka ritare inatxi inatximy tako‑ò tihãwãhãwãtxibo rakreò bede riywinyre. Kiamy tamyreny rarybere: —Waijyymy rybemy boibenyke.

Setẽtai tois ꞌgã monoawetAnure Jejui ꞌga kwaiwete ꞌgã mũꞌjãu ꞌgã pytuna ꞌgã nui. Setẽtai tois etee ꞌga ꞌgã mũꞌjãu. ꞌGã mũꞌẽ re ꞌga ꞌgã mokwasiꞌwau. Mukũi juejue Jejui ꞌga ꞌgã monou amunaw ipe wenune.—Aꞌere too pẽ newiri ꞌjau— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Kute Ar kubê 70 janor.Nhym kam Jeju kute arkum arẽnh nhijukri ajte amim ar kwỳ rax ne ar umjuw. Me kwỳo 70 ne amim ar umjuw. Nãm amim aro aben nhikjê'ã kabẽn ne amim ar umjuw, kute ar anor kadjy. Kute ar anor nhym ar kukãm mõr ne kumrẽx pyka kunĩkôt, krĩ kunĩkôt mõrmã. Dja ĩ Jeju ar kudjwa ã ane, ar kudjwa krĩ kunĩkôt bôx mõ.

72 Kaisaronkon Warayoꞌkon Yaipontî JesusyaMîrîrî tîpo Uyepotorîkonya tiaronkon 72 kaisarî warayoꞌkon menkaꞌpî tînaipontîtonkon. Moropai inkamoro yaipontîꞌpîiya asakîꞌneꞌne patakon kaisarî. Cidadekon poro toꞌ wîtîtoꞌpe tîrawîrî oꞌnon poro tuutîtoꞌ yairî.

Yeyox te tik te 72 mõ'pokHãpxip kutõgnãg 'ĩhã Yeyox te tikmũ'ũn pẽnãhã', tu tik nõy yĩmõgãtux, ha tik xohix te 72 yĩmõgãtux, tu tik 2 mõ'pok, xix tik 2 nõy mõ'pok, xix tik 2 nõy gã hu mõ'pok, tu mõktu xohix, nũy 'ũkeppa' mõg kõmẽn xohix hah, xix xip'ax xohix hah,

Iboap tomukadi wuykukukat Jesus 70 beayũ o'taẽ kawẽn idipat muwẽn ãm adeayũ be. Xepxepxem ma ip o'g̃uju jewap.— Soat kaka dag̃ cuy epeju — io'e cebe ip. — Õn tak oju eynomuju — io'e cebe ip.

Jesus mejũũ 72 hadoo do ta ma matëg panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ ta ti jawén paa bä 72 ta ma matëg wób Jesus asëëw hõm mäh. Pawóp hẽ kenꞌyyh mä tamejũũ ta pooj jé, ta wób sa panang hẽnh tabahõm doo hẽnh.

70 nxe³tũ̱³ka̱³txa² ũ³sa²si¹hã³jau³su² Nxa²ha¹te¹ hã²wxãn³txa³ Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹la²kxai³lu² a²nũ²a² ã̱³lxi³nũn³tũ̱³ka̱³txa² 70 nxe² ĩ³kaix1so¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Ye³jen¹na² sxi²yhen³na² ka³lxa¹txi³ ã³nxai³lha²the³ta¹tu¹wi¹. Nxe³na¹ju³ta³nũ³su² ha²kxai³ ĩ³sa²ne³ka³ta¹hã³nha²sxã³ ũ³sa²si¹hã³nx2ta¹tu¹wi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txi³si¹ja³kxa³nũ³su² ũ³sa²si¹hã³nx2ta¹tu¹wi¹. Nxe³nx2ta¹ha²kxai³la¹ nũ¹a² ha¹li¹ sa²si¹hã³i² nũ¹a² ha¹li¹ sa²si¹hã³i² nũ¹a² ha¹li¹ sa²si¹hã³i² nũ¹a² ha¹li¹ sa²si¹hã³i² nxe³nx2ta¹tu¹wi¹. Nxe³nx2ta¹ka³tu̱³ta¹ o³ve²a² wẽn³sa² yã¹yxah³lxi¹lxi¹. Nxe³te²na² sa²kxai³lu² ha³lo²a² he¹lain¹tãu³a² hau³xa² ka³lxa¹txi³ ho³hai¹nha²kxai³ ĩ³so¹jĩ²te³lhxã³ ai¹nhĩ̱³nx2na³li¹. Nxe³kxa²yã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe² ha³lo²a² ha³nxeh³lxi³ju³ta² ĩ³ha¹txi¹nx2ti³to³ha³ta²wi¹. Te²yã¹nxe³ju³ta² hai³sxa² yain³txa² sxa³ko³xa² wa²ni²lho¹kxi³tũ̱³ka̱³txa² yã¹xah³lxi¹lxi¹. A²nxe³ko³xai²na² wi¹we¹nha²kxai³ hxi²kan¹txi³ wa²ni²lho²hxa³tai¹nxa³lho³li¹. Nxe³kxa²yã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe² sxi²jen³nãu³xa² ka³lxan¹ti³ha²kxai³ hxi²kan¹ti³ ai³lha²thet3thxa³jah²lxan³tho³li¹. Yah²lxa³nha²kxai³ a²wa³kxẽn³ta² Si³yxau³jah¹la² wi¹lĩ³ye³kxi²txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³yah³lxin¹te³nah¹lxi¹: “A²nũ²a² ã̱³xa² hxi²nũn¹ta³kxi²si¹sain¹sĩn¹ja³kxa³nũ³su² ã³nũ²kxi²sxã³ ĩ³so¹ta²sĩ¹nhẽ³li¹.” Win¹ta²te²lxi³ nxe² ĩ³ye³kxi¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³yah³lxin¹te³na¹ ain³ta³kxi¹jxah³lxi³hẽ¹li¹.

70-harenai Hatene TahiHatyo najikinita Xekohaseti aoka haiyaharenai exema xaneterenai konitare 70-harenai hoka axikatyahene hinamahare xakini, xaneha maheta enaheta maniya wenakalatinai exahe xaneheneraosenai nali nihatyaka.

Jesus va'ora karonakiadani ipohinaHari. Oniaro kari, Jesus va'ora nagathogatho'aha adani 72 vihiki vaipohina vahoariha. Va'ora karona'aha adani vi'bami'baminanana avikhananavaki. Jesus va'ora honaria'aha avikhana sidaji, ibavi hikia avikhananava'ina.

Sesus setẽta doistsa nisipeha.Bykyze Sesus kytsa sizubarẽtsa nispeha. Setẽta doistsa nisipeha. Petok petokohotsa nisipehaka. Iharere sohowy tuk sihudikhudikwy taba niukurunaha. Iharaze niukurunaha. Deus wasania ty ziknapamykysokonaha. Bykyze Sesus siapik pomo sihudikhudikwy taba my.

Wẽtup eꞌat Iesui Aikaꞌiwat tiꞌatuꞌairo poꞌog 70 ok takaria topotmuꞌeria wo. Miꞌiria typy ok tuereto toiꞌatupoꞌoro aikowo aikowo toto irane hap tawa kape teꞌyianme tawa koꞌi upiat miitꞌin atumuꞌe yian notiat hamo.

Ítukexeake Jesus neko setenta koeti íhikau páhoeYane ápe po'i setenta koeti noívokoe Jesus. Pi'á pi'a kíxoa pahúkea inúxinoa ya uhá koeti pitivóko vékokuikomo, koáne ya uhá koeti po'i yónoku.

Jesu setenta e dois masaré kɨ̃ɨ yeé kitire werê dutigɨ o'ôo'ke niî'Be'ró Jesu setenta e dois ãpêrã ɨmɨaré pihî nemokɨ niîwĩ. Naâre pɨârerã di'akɨ̃ niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ wa'aátehe makaripɨ kɨ̃ɨ̂ dɨporo o'ôo' yuukɨ niîwĩ.

Anćhish ćhunca ishcayniyümi willacalcänanpä caćhaśhaChaypïta Jesus anćhish ćhunca ishcayniyütaWaquin isquirbishacunaćhu'a ‘anćhish ćhunca’ niyanmi. aclalculmi ishcay-ishcay puntachila linancunäman.

Aibâ ahâ na, Zezusi te te datẽme ĩsatõrĩ za'ra zé wasu'uTaha pari, ma tô Zezusi hã aibâ ahâ na pisutu za'ra, ĩsõwa datẽme 're nomro mono da, 72 na aibâ norĩ hâiba za'ra hã. Maparane si, ma tô te te apisutu, 'ri wa'õtõ mono bâ ĩwana te te datẽme ropéi mono da, za datẽme ĩmorĩzé wana, datẽme si'aba'ré da.


Tineru ẽ anaropyra ehtoko, pakara tõkehko sapatu roropa anaropyra ehtoko amaro xine. Mame etypohpyra ehtoko õturutohkõme imehnõ maro osema tao. Topohme ytotoko. Morarame tapyi taka õmomyrykõ se awahtao xine, ynara kahtoko tytapyikemy a, “Taro hmatou? Kure pãna matou repe,” kahtoko. “Opyno xine Ritonõpo mana,” kahtoko roropa morotaõkomo a.

—Nẽ kêr ka mẽ hwỳr anojarêt nẽ amnhĩ kôt amrykà rỳ akawà rỳ aparkà hõ ho apa hkêt nẽ. Ãm anhỹ kamã ma mẽ hwỳr apa. Nẽ mẽ hwỳr mra nhũm mẽ nhỹri pry hã mẽ atõ kaxpa nẽ amã kapẽr o xa ka wa axpẽn mã akapẽr ry hkêt nẽ. Anojarêt kãm kãm akapẽr krãnre nẽ mẽ hakre nẽ ma krĩm apa. —Nẽ kêr ka mẽ hwỳr pôj nẽ nhỹri mẽ õrkwỹ hwỳr agjê nẽ mẽ kãm: “Xà kot paj mẽ ato Tĩrtũm wỳ kê mẽ ato mex nẽ ka mẽ ajamakêtkati nẽ ri apa?” Anẽ.

Txineiro !hanikape. Tiitxi !hanikape. Ãti hĩkiti mata !hanikape. Kimaporiãpoã kãkiti akiritakasaakii, !hĩotokaãpotape kãkitikata hĩsãkirauatini ĩkapani. Hĩsapitiporiko niokanatinimoni.

Dinheru kadataundâ. Owosarymo kadataundâ warâ. Owogonromo kulelâ âhurumo etary sataungâ, eagonro kadataundâ. Ânwa oze monhontybymo agâ iweâpa tâtunâguezeba itaungâ.

Peraha zo temetarer hyru nehe, ni maꞌe hyru, ni pexapat nehe no. Pepytuꞌu zo pe rupi nehe, amo pe pezeꞌeg pà nehe.

Peraa eme voko, popoka, neĩ py regua. Tape rupi pexarura eme guive avave pe.

Jinaɡ̶adeegi ɡ̶aninyeelaɡ̶axi, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a ɡ̶aniboco ane nolee niweenigi, migetaɡ̶a eletidi ɡ̶awelatedi. Codaa jiniɡ̶ica ananicenitiwaji oko ɡ̶adakapetegitinece naigi. Nigakaatiwece diimigi, odoejegi ane alitigi ɡ̶agegi, eni, ‘Jemaanaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji meote mele ɡ̶adaaleɡ̶enali akaamitawecetiwaji ane ɡ̶adiɡ̶eladi niɡ̶ina diimigi.’

—Taperohoi ti sacola, itambere'ia, sandálias irũa. Tapepytai'i'i ti pea rupi penhinhi'ig̃e'yma ojipe'g̃a pe. Pevahemame onga pe ti pe'ji na'ẽ ongapypeve'g̃a pe: “Tu katu ti pepy'a!”

“Kỹ ãjag mũn kỹ saco ma mũ tũg nĩ, bolso ẽn, jãnkamy tũ ke gé, pẽn né vẽnh kafã gé(g) mũ tũg nĩ gé, pẽn to ró ẽn. Kỹ ãjag tỹ ũ ven kỹ ti mỹ: “ã mỹ há?” he tũg nĩ gé. Jatun mỹ mũmnĩ,” he tóg.

Ani ereraha mbaꞌeve rei nde rupive. Ani ereraha ne mbaꞌe ryru. Nde plata ryru ave, ani ereraha teĩ. Nde py rehegwa ave ani ereraha teĩ. Ne rogwaitĩ ramo tape-rupi, ani joty erepyta teĩ. Eregwahẽ-ma ramo óga-py ereike-ma ramo, ere-ta óga pygwa-pe “Nhandejáry tane mbopyꞌagwapy porã katu” ere arã óga pygwa-pe.

Tai heka bexiijebenykre anierureny wydyõmy. Aõna aõna renyhynykeõ aõkõ awareny wydyõmy iny‑ò ryberenyõmy iny iny‑ò ryberenyõmy, rywetyatyamy abededỹỹna nodỹỹmy. Inyheto‑ò malokreu Deuxu deysanamy birybenybenyke. Series([], )

—Peroo kasi karaemã ne. Kaꞌarana nanẽ kasi peroo ne. Pejejemiꞌurama nanẽ kasi peroo ne. Pejepyapaawa nanẽ pẽẽ erawaweꞌem nũ. Pejepytaweꞌem nanẽ pe aje pejeporogytau ꞌgã nupe nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —Amunaw ipe pejewaẽmawe ki peꞌje ꞌgã nupe: “ꞌAwamũ Janeruwarete ꞌga pẽ mopyꞌataꞌwai pẽ mogyau”, peꞌje ki pejesou pejewau ꞌgã nog ipe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Ẽ, dja gar tu anhỹkam mõ. Kwãrĩk wãnh gar anhõ katõk'y djà jamành kêt ne ajênh tur ne o amõr kêt. Ne aparkà 'õ byr kêt. Dja gar ajamãnhkrut'ã kabẽn ne pyka kunĩkôt aben ngrà. Kwãrĩk wãnh gar apỹnh krĩ djàri kôt ajmà gê me'õ ar ajõ kajpan amã kabẽno akukrào ãm kêt. Dja gar tu amrãnhkôt me'õmã akabẽn jarẽnho tẽn tu mã tẽ. Dja gar mrãn bôx ne me'õ nhũrkwãmã wadjàn kam kum, “Gora adjumar mex ne ar aba”, ã ane.

Attîkon pe kanan îꞌ rî kîsatî. Ayetteꞌkon yenseꞌ asakunikon kîsatî. Moropai aꞌsaꞌsakon kîsatî. Moropai anîꞌrî eposaꞌyaꞌnîkon ya eꞌma ta, mîîkîrî yarakkîrî kureꞌne kîseurîmatî. Tîîse teesemiꞌtapai matîtîi. Miarî ya eerepansaꞌkon ya wîttî ta eewomîkon pe makatîi eꞌmaiꞌ pe: “Paapaya tîwanmîn tîrî yuꞌse wai sîrîrî wîttî ta”, makatîi —taꞌpîiya toꞌ pîꞌ.

Tayũmak paxmõg hok, xix tuhut, xix pataxax tat hok. Putat kopa' hip hok, nũy hãm'ãktux hã' nõy yãnãn. Mĩptut 'ũm tu 'ãmõxap-tup, hu ta hãm'ãktux hãmãxap, hu: “Pũyã' kuxa mãm nũ mĩptut kopah,” kaxĩy, tuknãy tu' mõxa'ax.

— Sacola g̃u juy epetujowat eyjuap tag̃, dinheiro mũn tak ka'ũma, eyeiuk tak ka'ũma — io'e. — Ibun g̃u juy epesop kawẽnwẽn warara'acat eju e bidase — io'e.

—Dooh dꞌ bë mahũũm dajẽẽr hadoo doo, ta hood hadoo, tsyym suun ta gó bë gawät do jawén buuj hadoo doo —näng mäh. —Bë kehewad manä bë kedëng do hã ta hõõ bä —näng mä sa hã. Ti mꞌ taky hadoo ẽnh:—Bë nu kajäg bä ta wób tób bä, hahỹỹ da bë edëë ta yt hã hajꞌeenh doo: “Bë Pꞌop Hagä Do hꞌyyb nꞌyym”, denoo da.

Yxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wã²lẽn¹ta³ tẽ³yah³lxa³nha²kxai³ ha³te̱h³nxãn³nxẽn¹ta³ tẽ³yah³lxa³nha²kxai³ yu³wi²kxi²nha²ka³lo³la³ wẽ̱³no³kxa² tẽ³yah³lxa³nha²kxai³ nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Tĩh³na² ai³yah³lxin¹tãu³a² a²nũ²a² ne³khauh²hah³lxin¹kxãi²nãn²tu̱³ ĩ³ye³kxah¹lxi³txa³hẽ¹li¹. Hãi¹sxã³ ã³yit1txa³sxã³ ã³wa²to¹jah¹lxi³hẽ¹li¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ sxi²ha² ã³wih¹yah³lxin¹ti³wa³kxa¹ ĩ³ye³kxah¹lxi³sã²nĩn¹te³nah¹lxi¹: “Sũ̱³na² hãun²ju³ta² ã³wxe³nũh¹nxa²lxi³ju³ta² ten³sa³nhai¹.”

Awaira atyo xakolahena xibonane, xoloxa nitini, exahe xiberekatane. Exahe awa atyo xatityoahena ahotyaho hoka xikatyawaxehena hatya hiye. Maika xisoahena hali hatyako hoka xexa hotohare: “Kasani mehexaikohaliti tyaona exe hatyako waoka”, xexaira.

Hari'a avavikha ida jiniro bavini, 'bai bavini, sandália kihiki. Avarikhani oadani hari'a bana ija'ari-ra vaka'ivaniti mahija avavaravararini a'onira agathiniravini. Ija'ari vagorana avakaikahihi gora kaka'da'dini-ra vani'a'imidia: “Anofiki ida Deus ira no'avini va'i jahajahania.”

Iwaze ske buruk okyrysaro suk ty batu wabehyryktaha! Ahanamy ty ka pok pok byitaha! Ahapyrysuk byitsa tu tsimaha! Ske buruk pyk pyk byitaha! Kytsa tsimysihobyknaha zeka, pamykyso pamykyso byitaha! Aidyktsa tsimaha! — nikara. — Wahoro bo tsimypupunahaze wahoro ezektsa pe tsimaha: “Deus ikiahatsa humo pahasapywyky” tsimaha — niy.

Eiwat hap upi yt eweitioto teiꞌo ehekat koꞌi iꞌewyte mekewat saꞌup eiam me yt kat i saꞌup eweitioto o e. Iꞌewyte ehesokpe eiam yt eweitioto teiꞌo e. Wẽtup yn eipy piat eipy sokpe miꞌi waku eretopag e. Miꞌi hawyi yt eweikupteꞌen motꞌi i muꞌap upi iraniaꞌin wehay mikyryꞌi hamo e. Maꞌato eweiwat ro hãpyk mekewat tawa koꞌi kape eipoꞌoro hap koꞌi nug hamo iꞌatumuꞌe hamo are ehepe e Iesui. Kat etawa kat etawa pe putꞌokꞌeweiꞌe hawyi o wẽtup getap we yn eiwehytꞌok hawyi waku ewehẽtup Tupana pe — Etiꞌatuehakyeraꞌat kahato ro meiũwat getap wiaria hawyi etiꞌatumoehãite yne miitꞌin meiũwat getap wiaria o eweiꞌe itote e.

Hákonoe yómo íhaku tiûketi. Hákomaka yómo sékolana, íhaku ípevo, koane piríkatana. Hákonoe ke'umókovo xenékuke yího'ixi xâne. Enepone inúxoti ovokúti símeku, koêkuti yukóponoku, hara íxeanoe ne ko'óvokutiya: “Embemínopitinoe Itukó'oviti unako kêku” íxeanoe.

Mɨsâ wa'ârã, ahûri miáatikã'ya. Niyéru sãarí ahuro kẽ'rare miáatikã'ya. Sapátu apé pa'a miáatikã'ya. Ma'âpɨ wa'ârã, ãpêrãre põo tẽrírã, yoakã́ uúkũtikã'ya. Diakɨ̃hɨ́ wa'âya. Mɨsâ wi'ipɨ́ sãháarã, tií wi'ikãharãre a'tîro niî mɨ'taya: “Mɨsâ a'tí wi'ikãharãre ãyuró wa'aáto”, niîya.

Lipäcul yan'al-lätac luncuyquita, illayniquita, cambiacunayquipä śhucuyniquitapis apayalcanquiman. Wayrallam lipäcunqui. Caminu pulï nunacunawan tincul yan'al-lätac gänaśh limacunquiman. Mayanpa wasinmanpis ćhal'a ‘Diosninchic jawcallacta caycachishunqui’ nilmi duyñunta saludaycälinqui.

Marĩ hã asiré 're 'wasari aba mono õ di za, ro'wapézé hã, duré rob'uiprazé nhemezé hã, duré aipara'uza hã. Duré, 're asimizahâri za'ra wa'aba mono õ di za, bâdâdi wa, 're dazawi za'ra wa'aba mono da. Duré, danhorõwa u 're aihutu aba mono wamhã, te za a'â 're ĩdazawi za'ra wa'aba mo, rowẽ na 're dahâimana za'ra mono da.


Mame tapyi esẽ ajoajohpãme pyra ahtao, õmirykõ etary se exĩko mana. Yrome ajoajohpe exiketyme ahtao, õmirykõ etary se pyra ynororo ahtao eramatoko ropa rokene.

Hãmri nhũm mẽ ama nhũm ja mẽ kãm mex japêr nhũm mẽ hkĩnh nẽ amã: “ỳ kam nẽ mãmrĩ mẽ ixto awỳ.” Anẽ. Hãmri ka mẽ ama nẽ tanhmã mẽ ho Tĩrtũm wỳr to. No koja mẽ apê ja kaga ka mẽ ho hwỳr kêt nẽ.

Kaapokori nirekiniãri Teoso ikara atoko inakari ikaminana ninoa, Teoso kamapitikari hamanaãkiti. Kaapokori manirekakaniãri, hĩsãpiretana Teoso kona kamaerekaxiniretana ninoa.

Deus xurâem tâidysedonrobe târâ-ro watay, eagâmolâ ise Deus, amyguehomobyry ara. Deus xunâry tindadyseba tonlo modo watay olâ, agâmo kulelâ ise Deus, eagâmopa.

Aze awa ikatu maꞌe tàpuz me hekon nehe, aze puràmàtyryꞌym ꞌym maꞌe romo hekon aꞌe nehe, tuwe pezeꞌegatu hehe nehe. — Tuwe Tupàn uzapo ikatu maꞌe newe nehe, peze izupe nehe. Aze puràmàtyryꞌym maꞌe romo hekon aꞌe nehe, pezoꞌok wi pezeꞌegatu haw izuwi nehe.

Xapyꞌa rei haꞌe py oiko porãxe vaꞌe oĩ ramo hexe oiko ꞌrã peroayvu porãague. Haꞌe rã jipoi ramo pendere ae ꞌrã ojeapa peroayvu porãague.

Nigica oko anoyemaa Aneotedoɡ̶oji meote mele laaleɡ̶ena, odaa Aneotedoɡ̶oji ibinie ane ɡ̶adipoketegi. Pida nige diɡ̶ica ane yemaa Aneotedoɡ̶oji meote mele laaleɡ̶ena, odaa Aneotedoɡ̶oji aibinie niɡ̶ica niɡ̶eladimigipi, ane domaɡ̶a ɡ̶adipoketegiteloco.

Po ongapypeve'ga ipota tu katu ti jipy'a a'ero javo, a'ero po ti gapy'a rukatui tuhẽ nehẽ, ei Jesus'ga. Po ongapypeve'ga ndopotari, a'ero po ti gapy'a ndukatui nehẽ, ei Jesus'ga setentave'g̃a pe.

“Kỹ tá ke ũ tỹ inh ki rã kỹ tóg jatuꞌ he mũ sir, ti tỹ tỹ Topẽ kósin nĩn kỹ. Tá ke ũ tỹ inh ki rã jãvãnh nĩn kỹ tóg jatuꞌ he tũ nĩ sir. Ti jãvo ãjag tóg jatuꞌ he mũ sir inhhã.

Upe óga pygwa kwéry ojohayhu porã ramo, ipyꞌagwapy porã vaꞌerã. Ha ndojohayhu porãi ramo upe pygwa kwéry, ojevypa jevy arã nde-vy ne nheꞌẽ.

Tii adee awirenykre wana heka teysakre kahetoludu. Tai tahe ixibyle adee Deuxu deysana ròòsekre adee awiõhyykeki wahe.

—Pẽ nee ꞌgã kuꞌiramũ Janeruwarete ꞌga akuꞌi monoi ꞌgã nupe. Pẽ nee ꞌgã kuꞌieꞌemamũ ꞌga akuꞌia nomonoaꞌuweri ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Dja umar mex prãm jabej arỳm mrãmri akabẽnkôt umar mexkumrẽx ne. Nhym bep djãm kum umar mex prãm kêt ne kam ũrkwãkam me jamẽ ro'ã umar punu mex ne ar ba. Me jabit dja me umar punu. Gar kam gajbit adjumar mex ne ar aba.

—Morî pe puꞌkuru mîrîrî wîttî tawon warayoꞌ wanî ya, tîwanmîn yapisîiya Paapa winîpai. Tîîse morî pe pra mîîkîrî warayoꞌ wanî ya, yapisîiya pepîn. Tîîse amîrîꞌnîkonya yapisî.

Tikmũ'ũn max te mĩptut kopa tihi', puxi' kuxa mãm, pa tikmũ'ũn kummuk tihi', puxi' kuxa mãm 'ohnãg, pa 'ãkuxa mãm pax putup.

— Xipan jewewekug̃ ip pima, kaba'ũm ip jeedop ig̃o'a watwat. Jewewekay itakoma ip pima bit, te'e ma “Deus cuy ija'a watwat jukuk kaba'ũm ip jedop am,” i epe'e — io'e cebe ip.

Tii bä hajꞌeenh do baad rado bä, hanäm gó bë ragado bä, Pꞌop Hagä Do hꞌyyb nꞌyym do aym sa wë bë kedëng doo. Hanäm gó bë raganado bä, dooh da Pꞌop Hagä Do hꞌyyb enäw bä tii.

Yah³lxin¹ka³tu̱³ sxi²ha² wa³kxẽn³yah³la² wi¹lhin¹ye¹nx2ti³kxai²nãn²tu̱³ Sũ̱³na² hãun²ju³ta² wi¹lã³wxe³nũ¹hain¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ sxi²ha² wa³kxẽn³yah³la² wi¹lhi¹nxa³kxai²nãn²tu̱³ Sũ̱³na² hãun²ju³ta² ĩ³sa²si¹wha²nx2ti³tu¹wi¹.

Maika hatya haliti mehexaikoharexe nali tyaonita hoka xahalakisaira xityawaxa ekakoa. Xakore hoka maika haliti mamehexaikoharenehare hoka xityawaxaira xemaisaheta enonita.

Gora kaka'da'dinia bigathanijahakihi ida vara avani'avini hiki, vanava'isohiha'a: “Deus ira no'aki bana i va'i jahajahania.” Gora kaka'da'dinia bikapoaririhi ida avakadivarani, ava'ajihini viahania vani'a bana: “Jokoa Deus ira no'arihi va'i jahajahania.”

— Anaeze maku tsakurẽta aharere bo yhỹ mykara. Wasani my. Aharere piakse wasani my. Anaeze kytsa zuba simysapybyikitsa maha zeka aharere bo hyỹ ahabyi zeka. Deus ikiahatsa zuba pahasapywykyzo.

Miꞌi hawyi getap wiaria eimienoi koꞌi Tupana mipoityro koꞌi tukupteꞌen eiꞌe hap ewy e. Taꞌatukuap teran ehay pote meremo taꞌatukuap e. Iꞌatuwese ehete pote eiꞌe hap — Tupana etiꞌatuehakyeraꞌat meiũwat yat piaria o eiꞌe hap saꞌawyꞌi eimiẽtup ewy Tupana tunug naꞌyn eiꞌe hap ewy wen maꞌato mekewat yat piaria yt iꞌatuwese i uhehay kuap hamo pote hawyi wuꞌuka teran haype pote eimiẽtup — Tupana etiꞌatupoityro meiũwat yat piaria eiꞌe hap Tupana yt tum i taꞌatumowepit hap eimiẽtup saꞌawyꞌiwuat ewy e.

Enepo áva xâne yane ovokúti usó koyêti kíxeokononeye kuteâti yépeminoake Itukó'oviti, itukínoatimo Itukó'oviti ne yépeminoake. Kene hakô'o, aukópinovopitimo kuteâti yépeminoake neko xâne.

Tií wi'ikãharã kumûkã mariró niikã́, mɨsâ “Ãyuró wa'aáto” niisé naa yeé toharósa'. Tohô niîtikã maa, mɨsâ tohô niisé mɨsâreta toharósa' taha.

Chay wasiyu allin nuna-cama captin'a cay niycuśhayquinümi lulacacun'a. Shimi puntallanpa ćhasquishuptiqui'a Diospa yanapaynin amllawanmi caycun'a.

Simizawi pese wamhã, 'ri tede'wa hã rowẽ na te za 're hâimana. Mreme wasété wamhã, rowẽ na 're hâimana mono õ di za.


Yrome õmirykõ etary se ahtao moroto rokẽ ehtoko. Otuhtoko, eukuru ẽtoko, enara, owohparykohtao eya xine. Moro õtuhtohkõ oepehpyrykõme sã mana, jomiry ekaroryke oya xine. Ihximyra ehtoko õtukurukõ poko. Ynara exiryke, erohketõ toerohtamitukõ apoiry zae mana. Esyryhmara ehtoko morotoino imehnõ tapyĩ taka. —Mame emero rokẽ pata pona oytorykohtao, “Otuhtokose,” karyhtao oya xine, motuhtatose rokene. Kurãkõkara nae moro pata po ahtao, ikurãkapotoko ropa toto Ritonõpo a. Ynara kahtoko roropa eya xine, “Ritonõpo omiry ekarõko ynanase oya xine enetupuhtohme oya xine oesẽkõme. Ameke pyra Ritonõpo tuisame ehtoh mana oya xine,” kahtoko eya xine.

—Nẽ kêr ka mẽ nhỹri mẽ õrkwỹ kamã mẽ hwỳr pôj hãmri nẽ mẽ hkôt ri apikamẽnh tãmtã nẽ akupỹm mẽ kurũm ajapôj nẽ ma hpãnhã krĩ hõ hwỳr apa. Nẽ mẽ axàmnhĩx mẽ kuri axàpkur o ri apa. Mẽmoj to akõm o ri apa. Ra mẽ ate mẽ ho mex pê mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre ho apa kênã. Jakamã kwãr mẽ mãmrĩ amnhĩ pãnhã mẽ amã mẽ axàpkur xà gõ ka mẽ kuri mẽ apku. —Nẽ kêr ka mẽ nhỹri mẽ hwỳr pôj nhũm mẽ ato mex nẽ. Nẽ mẽ amã mẽmo mẽ apkur xà gõ ka mẽ mãmrĩ axàmnhĩx aku. Aa kormã mẽ ate mẽmojta kur kêt tã mãmrĩ ajamakêtkati nẽ aku. No tee ri amnhĩ kukamã tanhmã ajamaxpẽr to hkêt nẽ. —Nẽ kêr ka mẽ ã mẽ kãm akapẽr anẽ nẽ mẽ kãm: “Tĩrtũm kãm mẽ ato hkra hprãm. Na hte amnhĩ wỳr mẽ awỳ.” Anẽ hãmri nẽ akupỹm mẽ kãm mẽ à xwỳnhjê ho mex. Ã kot kaj mẽ mẽ kãm amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri mẽ hkôt apa.

Kaapokori apakapiniãi hĩte, hĩkaikotako iua aapokonoka. Ãti aapoko, eereka ãti aapoko kona hĩtxaãpotapeko iua sitatxiti hãuakasaaki. Iuaã ninoa sikakiti hinikini ĩkapani, hiãtini ĩkapani hãpakapariko. !Hĩpẽtauatape hãpakapiniri, kotxi hĩte nota ĩkapani parĩkauatakani hĩtxaua. Apakatapitika hãpakapiniri hĩparĩka ĩki.

Mârâ âtâ saguhoem kuru mâzekaunâohomobyry odaylâ itaungâ. Nhegameybymo einwâtaungâ, enywâdaungâ alelâ. Âdylâ nhuduypymo einze tywypazeba itaungâ, Deus xunâry mâengatulymoguelâ, mawânrâ âpynirymo mâempywadylymo. Âtâ modo odaji tâtuguguezezeba itaungâ, âji iwâkuru koendonro waunlo xuize.

Peiko aꞌe awa ikatu maꞌe hàpuz me nehe, peꞌu temiꞌu peme imur pyràm nehe, taꞌe aze teko umaꞌereko aꞌe wà nehe, upuner hekuzar ipyhykaw rehe aꞌe wà nehe xe. Peker zo amo ae tàpuz me aꞌe taw pe peneko mehe nehe.

Oo pevaẽague py ae ꞌrã pepyta. Peꞌu haꞌe peyꞌu ꞌrã haꞌe kuery omeꞌẽ vaꞌe rei. Mbaꞌeta ombaꞌeapo vaꞌe kuery ma haꞌeve ojopy aguã ombaꞌeapoague repy. Peva eme oo mboae-ae rupi.

Idiaaɡ̶onitetiwaji minitaɡ̶a niɡ̶ini diimigi, odaa elici anoyajigotaɡ̶awatiwaji. Igaataɡ̶a iɡ̶enaɡ̶a niɡ̶ina nibakecajo me dibatege nigaanyeɡ̶egi. Codaa niɡ̶ina nigakaatiwecetiwaji nigotaɡ̶a, odaa nigele modibataɡ̶agi, elici niɡ̶ica anoyajigotaɡ̶awa. Icilatititiwaji eelotaginaditigi naɡ̶ani nigotaɡ̶a, codaa enitiogi niɡ̶idi niɡ̶eladimigipitigi naɡ̶ani nigotaɡ̶a, ‘Aneotedoɡ̶oji ja igo me iiɡ̶e laaleɡ̶enali noiigitigi naɡ̶ana nigotaɡ̶a’.

—Ongapypeve'g̃a ipotarame pekia g̃wonga pype ti pepyta g̃anonga pype a'ero. Pe'u ti g̃ambatera – kiroki a'ea g̃a ombuhu pe me. A'ereki po g̃a pe poraka pe pokoga hamo. Pepyta ti g̃anonga pype jate pejijyjijyje'yma ojipejipea pype onga pype, ei Jesus'ga. —Po g̃a horyory pe ndehe pe mboapyga imondovo pe me pe vahemame cidade pe, a'ero ti pe'u g̃ambatera – kiroki a'ea g̃a ombuhu pe me. Pemombi ti karugwara itetirũave'g̃a hugwi pevo. Pe'ji ti g̃a pe: “Koro Tupana'ga gwepiuka opopoakara pe me okovo g̃werĩ penduvihavuhuhetero.” A'ea ti pe'ji g̃a pe imombe'gwovo, ei Jesus'ga.

Ĩn ẽn krẽm nũgnũrmnĩ, ãjag tỹ kãra ge ja ẽn krẽm. Fag tỹ ãjag mỹ nén nĩm mũ ẽn komnĩ gé. Ũn rãnhrãj han mũ ẽn tóg ti kaja venh ke mũ, ti rãnhrãj kaja ti, hã kỹ ag tóg ãjag jẽn ke mũ sir, vẽnh kaja jé. Ĩn ũ kãra ge tũg nĩ, ẽmã ẽn tá. Ãjag tỹ ẽmã ũ tá junjun kỹ ĩn pir krẽm nỹtĩmnĩ, tá ke ag tỹ ãjag mỹ: “kãge ra,” hen kỹ. Ag vẽjẽn hã komnĩ. Ũn kagyga ag tỹ háꞌ hemnĩ. Ag mỹ: “Topẽ vỹ tỹ ãjag pãꞌi nĩnh mũ, ũn ri,” hemnĩ.

Peteĩ vaꞌe óga-py mate erepyta. Ani erembopopa óga ereho-vy. Omeꞌẽ arã ne remiꞌurã, ne mboyꞌu ave arã. Ani nde pyꞌamirĩ teĩ erekaru hagwã. Ombaꞌapo vaꞌe-pe ohembiꞌu meꞌẽ voi. —Tetã ambue-py eregwahẽ ereho-vy ramo, ne mogwahẽ porã ramo terepyta upe-py. Ne rembiꞌu meꞌẽ rire tereꞌupa mani. Terembogwera hasy vaꞌe upe-py okwa vaꞌe-pe ha teremombeꞌu mbeꞌu íxupe kwéry: “Hiꞌagwĩ-ma pendéhegwi hiꞌóra Nhandejáry oiko hagwã nhande ruvixarã” ere eremombeꞌu-vy, heꞌi Hesu gwemimondorã kwéry-pe.

Aõma hãwãõ‑ò malò‑wana uritere deuròsò deòròsòõmy matximahãke. Tai tehemynymy atxiterikile bexiijemahã tetxilemy. Uritere rỹsỹna òta òtaõ aubeò ritidi wana uritere rybeòlòõmy. Birỹsỹmy rybeõlemy. Awiòhedỹỹmy ruruke wana bimymyhỹ aõbo adee riwahinymyhỹre. Iny raaõmysỹdỹỹmyhỹre heka ròtamyhỹre. Kia wese heka biwinymyhỹke. Birỹsỹmahãke aõbo adee riwahinymyhỹke. Binaõ roiwana biteytenymahãbenyke. Kia wesemy tamy marybeke: —Deuxu Iòlòna heka iòhòmy ihỹre. Series([], ) Series([], )

—Pejejeupe ꞌoga resaukaripyra pype etee futat ki pejup. Pejejejyiteꞌema ajepeja ꞌoga pype. Pejejeupe imuripyrera ꞌwau etee futat— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —Sãꞌã ae ojeupe ojomoporowyky re ojomepya. Nan tee futat nipo ꞌgã pẽnemiꞌurama muri pẽ nupe ojeupe pẽporogyta repyramũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —ꞌGã ꞌwyrarete upe pejewaẽmawe ki peꞌje ꞌgã nupe: “ꞌAu ore ruri Jarejuwarete ꞌga porogyta momeꞌwau pẽ nupe”, peꞌje ki ꞌgã nupe. “Peꞌje ajee pejejua ꞌga imomeꞌwau oree” ꞌeramũ peu pejepytau pejejupa imomeꞌwau ꞌgã nupe. ꞌGã ꞌwyr ipe etee futat pejejemogyau pejejeupe mamaꞌe muripyra ꞌwau etee— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama oporogytau. —Ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã ki pekatuꞌok. Jarejuwarete ꞌga ree pẽẽ ꞌgã muꞌjau. “Werowiaramũ ꞌga pẽ mogoi wemiayuwamũ”, peꞌje ki ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Dja gar kikrekam abôxwã tãmkam tu arek kam anhikwão dja. Kwãrĩk wãnh gar bôx ne kikrekôt ar aba kêt. Dja gar kikrekam abôxwã tãmkam gê me ar ajo djuw mex ne ar amã mỳjja ngã gar krẽ, tu kam apijàm kêtkumrẽx ne krẽn kôt ikõn adjumar mexkumrẽx. Ar aje memã Metĩndjwỳnh'ã adjujarẽnh pãnh, ar aje memã 'ã adjujarẽnho aku'ên atyk djà pãnh dja gar tu anhõ kwỳ krẽ. Dja gar krĩ 'õkam bôx gê me kum ar akĩnh ne ar akam ukaprĩ jabej ar amã mỳjja ngã gar tu krẽ. Krĩwãkam ar abôxwã, kam me kute ar amã kabẽn mex jarẽnh tãmkam gêdja gar me kanê pytàn memã kum, “Arỳm ne Metĩndjwỳnh me akadjy bẽnjadjwỳr ne kute me apytàr ne kute ar me ajo ba 'ỳr. Arỳm ne me ajo rãm ne ja”, ane. Dja gar ã memã ane.

Morî pe aakoꞌmamîkon ya mîrîrî wîttî ta. Tîîse moro makoꞌmantîi ayaꞌreꞌkon monpatîi moro, awukukon menîꞌtîi moro, îꞌ rî tîrî toꞌya ya aapiaꞌnîkon. Maasa pra teesenyakaꞌmasenya teesenyakaꞌmaꞌpî yepeꞌpî yapisî eꞌpai awanî. Mîrîrî yeꞌnen moro makoꞌmantîi tiwinan wîttî ta tiaron ta tîmoꞌtapîꞌse pra. Cidade pona eewomîkon ya, miarî morî pe ayapisîkon toꞌya ya, moro ayaꞌreꞌkon monpatîi toꞌ koreꞌta, îꞌ rî tîrî toꞌya. Moropai miarî cidade po priꞌyawonkon pepîn mepiꞌtîtîi. Moropai makatîi miarî ronkon pemonkonyamîꞌ pîꞌ: “Aapiaꞌnîkon Paapa nîtîrî erepannî pîꞌ man. Ayesaꞌkon pe Paapa koꞌmantoꞌpe eturumakatî itenyaꞌ,” makatîi toꞌ pîꞌ —taꞌpîiya.

—Mĩptut kopa' nox pihi', hu ta' mõg hok mĩptut nõy tu', pãyã pi', nũy' xit, nũy xo'op. Mĩptut yõg tikmũ'ũn te 'ãp-tup, pu pihi', hu ta pi'. Yã' max tikmũ'ũn hãm punethok, tu' xit max kamah. Tikmũ'ũn te 'ãp-tup, tu xa' hõm xit'ax, 'ãpu, 'ũpa', nũy mã', 'ĩhã kõmẽn tu' pip. Kõmẽn yõg pakut xop hittupmã', tu hãm'ãktux, hu: “Hõnhã Topa te 'ãxop xat nũnte'. 'Ãpu 'ãyĩpkox pi',” kaxĩy.

— Ig̃o'a be ma epesop uk'a be — io'e. — Soat cuy epejo'o ajo ip o'g̃ũm eywebe iap. Soati juy epetikõn ajo ip o'tiũm eywebe iapti. Eysũsũn g̃u juy epesop eyxat pu am cexewi ip. Cekapikaptei juy ateida kapikpik'ukat pe — Jesus o'e.

Panang bä bë kajaa bä, bë kahỹỹd manä tób wób hẽnh. Bë ayyw jeej da bë gadoo do tób bä. Tawꞌããts hẽ bë eëëk, bë awa, bë awëë bë hã ranoo doo. Tawꞌããts hẽ moo bok do sa hã ramoo bok do säm ji banoo. Ti hyb nꞌaa, bë nu mebyy manä bë gadoo do hã —näng mäh. —Panang bä bë kajaa bä kä, bë ragado bä, bë hyb nꞌaa sëëw manä bë waa. Tawꞌããts hẽ bë awa, bë awëë bë hã ranoo doo. Nahëë enäh doo, bë nahëë sog hõm. Hahỹỹ da bë herꞌoot sa hã: “Edah bë hã Pꞌop Hagä Do bagꞌããs doo”, denoo da —näng mäh.

Wi¹lhin¹sxã³ ã³wih¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ hãi¹sxã³ yxau³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Sĩn³ka³lxa¹ti³ yxau²sa²thet3jah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Kwa²yain³txa² yũ³ain¹kxa² yai³ni² ĩ³na² nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Wa³kon³kxi²sah¹lxi¹nha²kxai³ yain³txa² kwa² ũ³hũ¹nx2tain¹tu¹wi¹. Jã¹nxe³sxã³ sxi²yhe³na² ã³wih¹yah³lxin¹tãu³a² wi¹lĩ³hen³txi¹nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ kwa²yain³txi³su² yain³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Ĩ³ta³ka³txa² yũ³te²su² te²a² ĩ²ain¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ we²txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³ain¹yah³lxin¹ka³tu̱³ ĩ³ye³kxain¹yah³lxin¹te³nah¹lxi¹: “Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³su² nxe³jau³xa² ye³jen¹na² yũ³nũh¹nx2ti³tu¹wi¹.” Nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹.

Maika hatyoli hatyakota xisaona hoka xikanakairehena, xiserehena, xoarenai xamani isehenaha xomana hoka. Hiyaiya, hatenitiye atyoite kabakatyaka ehatene nahalakoa. Awa atyo halyakota xiyane halyako xeta menehena — nexa. — Maika xikaokehena hakoa wenakalati hoka waiye mokaha xiso hoka maika xikanakaira isehenerehareha xomana. Xaiyatelikihetaira hokakiterenai hatyo wenakalatikoarenai hoka xexaira halitinai naliyerenai hiye: “Enore koamaniya nawenatyaka tahi akiti atyo kaoka xomana”, xexaira.

Gora hoarani vania bana vahoja'a mahija avi'baivini, avi'avivini jaboni ida a'onira no'avini hiki, oniani ida avakadibadani abosini a'onira kaijahitavini hija. Hari'a bana gora hahavia vi'bai'a. Hari. Sidajia avakaikahini a'onira vagathanijahakiha; vaha bana ida 'bai a'onira vano'avini hiki. Va'ora avanaihota bana adani ija'ari vakavamoniki sidajia vahojaki. Va'ora vani'a adani ija'ari: “Deua binofiki ida a'onira vaka'da'divini.”

Wahoro tsimypupunahaze anaeze tsimypykyknaha. Tahadisahawy ty ahabo nyny mahaze, tsipahadisahanaha. Tahaopowy ty nyny mahaze niwatihi tsipikunaha. Kytsa sitsumuẽhĩtsitsa bo tahadisahawy ty sihyriziktsokzawy humo nyny maha. Iwatsahi kytsa ahadisahawy ty ahabo nyny maha. Ahahyriziktsokzawy humo ahadisahawy ty nyny maha. Mekta wahoro bo ka pão pão byitaha ataeze zuba tupykyknaha — niy. — Sihudikhudikwy bo tsipomonahaze kytsa ahahumo sakurẽtsa mykaranaha. Iwaze tahadisahawy ty nyny maha. Tsipahadisahanaha. Anaeze simyiziubyitsa tysizororowynaha. Anaeze sihudikhudikwy ezektsa pe: “O Deus tyryktsa ikiahatsa bo mozumunaha tsimaha” — niy.

— Miꞌi hawyi wẽtup getap we yn eweikupteꞌen eikyꞌesat haria piat pe e. Eiwehytꞌok hawyi itote yn o eweikupteꞌen e. Kat som taꞌatuium ehepe eimiꞌu wo miꞌi ti waku ewetuꞌu e. Yt eweiwemõti teiꞌo iꞌatumium ete yt kat saꞌup i katupono eipe ti iꞌatumuꞌe haria pote eipoi eipotpap saꞌup mo e. Maꞌato yt naku i ehehamaneꞌi yne getap koꞌi upi sẽtup sẽtup eharia ewy e. Saꞌawyꞌiwuat eiwehytꞌok hawe yn eweikupteꞌen hawyi itote yn eweinuk e. Tawa piaria waku kahato eweipuẽti e haria pote ehuꞌu ro kat koꞌi kat koꞌi taꞌatumierut eimiꞌu wuat. Miꞌi tote yne iꞌahu rakaria waku eweimoehãite e. Waku kotã eweiꞌe itotiaria pe — Tupana topyhuꞌat meiũ Porekuat no hap yt pya hin i eikai eweiꞌe iwese etawa piaria pe.

Yávane yane ovokúti peréxokonoku yóki. Koêkuti nikokónoti koane ekâti pónepike ne ko'óvokuti, nemúka vo'oku koati motokeâti ápeyea námoe ne xâne ko'ítuketi. Hako ixomo ipé'ixovo ya po'íkehiko ovokúti. —Koêkuti pitivóko símeku, koeku poréxeopi xanéhikoya yóki xapákuke, níkea koêkuti nikokónoti pónepike. Enepo áva ka'arínetiya, keítapanoe. Ínamaka ixêa ne xanéhikoya: “Simóvone kaxena natíxea ne Itukó'oviti xepákukenoe” íxea.

Mɨsâ ni'kâ wi'ipɨ ehârã, tií wi'ipɨta tohayá. Naâ ba'asé nohore, naâ sĩ'risé nohore, mɨsá kẽ'ra ba'â siru tuuya. Da'rarã́ naâ da'rasé wapa wapá ta'a ba'â masima. Tohô weérã mɨsâ bu'êrã wa'akã́, mɨsâre o'ôrãsama. Apêye wi'seripɨ wa'â, kãrí bahâ ke'atitikã'ya. Mɨsâ ni'kâ makapɨ etakã́, tii makákãharã ãyuró yẽ'ê me'rikã, no'ó naâ ekasére ba'âya. Tii makápɨ do'âtirãre yɨ'rɨóya. Naâre a'tîro werêya: “Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisé mɨsâ tiropɨ a'tiátehe kã'ró dɨ'sá'.”

“May malcamanpis lipäcuptiqui allinpa ćhasquiycälishuptiqui'a chay yaycuycuśhayqui wasillaćhümi quïdapäcunqui. Amam wasin-wasin yan'al pulipäcunquichu. Imallactapis uycuśhuśhayquitá mana pin'acullal awnilmi micacalpälinqui, upyacalpälinqui. Lulapacücá lulaśhanpi ćhasquiycunanmi. Series([], ) “Chaynütacmi ishyänincunactapis sänaycachipunqui. Ñatac paycunactam: ‘Diospa gubirnun'a janayquićhüñam cayan’ nil niycälinqui.

Datẽme 're aihutu aba mono wamhã, 'ri baba 're anomro aba mono õ di za. 'Re aihutu aba mono zéb ãma si, te za 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Tame te za danhipi hã da te aima 're ĩsõmri za'ra wa'aba mono na 're asaihuri aba mo. Tame te za duré 're ĩ'âhuri aba mo. Romhuri'wa pawa'â hã tãma 're ĩwairébé mono ne, te za taré asa hã da te aima 're sõmri za'ra wa'wa, wa'âbâ ãna asimirowasu'u wa'rãmi wa'aba. — Datẽme 're aihutu aba mono wamhã, ãté 're aihutu aba mono wi, te za da te 're asawi za'ra wa'wa. Duré danhipi, da te aima 're ĩsõmri za'ra wa'aba mono na te za 're asaihuri aba mo. Tame 're ai'ubumroi wa'aba mono ré, te za 're ĩdapese za'ra wa'aba mo. Duré te za ãne dama 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mo: “Ãhãna bâdâ hã ma tô oto ĩwa waptãrã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb da hã.” Ãne te za dama 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mo.


Morarame imepỹ pata pona toytose awahtao xine, yrome õmirykõ omipona pyra toto ahtao, osema taka mytotatose ropa. Ynara kahtoko eya xine, “Oesarykõ nonory nosexihno yna pupuru rary pokona. Naeroro isasakãko ropa ynanase otuarõtatohkõme awãnopyrykõ poko Ritonõpo a. Yrome wenikehpyra ehtoko, Ritonõpo omiry tooehse oya xine mana. Oesẽkõme enetupuhtohme oya xine repe. Yrome ise pyra matose,” kahtoko eya xine, tykase Jezu eya xine.

—Nẽ kêr ka mẽ nhỹri mẽ hwỳr pôj nhũm mẽ ãm mẽ apumu nẽ amnhĩ nhõrkwỹ hwỳr mẽ awỳr kêt japêr. Hãmri ka mẽ tee ri amnhĩ tã mẽ omu hãmri nẽ ra ma nhãm apa kaxyw. Hãmri nẽ anojarêt nẽ mẽ kãm: “E mẽ inhma. Tĩrtũm kot mẽ pahwỳr mẽnh xwỳnhta na mẽ awỳr wa inhmẽ pa wa mẽ awỳr mõ. Wa ixte Tĩrtũm kapẽr o mẽ ajahkre kaxyw. Kãm mẽ ato hkra hprãm nhũm wa ixte mẽ amã harẽnh kaxyw na pa pre wa ã mẽ awỳr inhmõr anẽ. Tã ka mẽ harẽnh ma nẽ wa ixkaga. Jakamã kot paj wa jar mẽ anhõ krĩ kamã amnhĩ par kà hã awjagrô kapĩ. Mẽ ate Tĩrtũm kaga hã amnhĩ pumunh nhũm Tĩrtũm kot amnhĩ pyrà nẽ mẽ akaga hã mẽ ate omunh kaxyw kot paj wa mẽ anoo mã ã amnhĩ par kà hã awjagrô kapĩr anẽ. Kot kaj mẽ nhỹrmã tee ri ã amnhĩ nhĩpêx anhỹrja mã ajamaxpẽr nẽ akaprĩ htỳx kumrẽx kãm ga. Ãm hãmri na pa wa mẽ amã ja jarẽ.” Anhỹr o mẽ kãm akapẽr nẽ mẽ kêp ajapôj nẽ ma hpãnhã nhãm krĩ hõ hwỳr apa kurê kumrẽx.

Aapokotxiãtaã himapakapakoniã, hĩsa kãkiti napaãporetxiã. Hĩsãpiretana kãkiti iuaã auakani:

Âdaunlolâ âjiram mydâlymo, tonlo modo amyguelymo tindadyseba-ro watay, warâ aguewâtaungâ igasedaymo:

Aze pehem amo taw pe nehe, aze aꞌe pe har napemuixe kar kwaw aꞌe pe wà nehe, peata peho taw mytepe nehe, nezewe pezeꞌeg pà wanupe nehe.

Haꞌe rã tetã pevaẽa py napenemonhembojaai ramo tape rupi peo vy aipopeje ꞌrã:

Pida nigakaatiwece nigotaɡ̶a ane deɡ̶ele modibataɡ̶agi, emiitelogo ladicotiidi, odaa enitiwaji, ‘Niɡ̶ina amoɡ̶otigi naɡ̶ana nigotaɡ̶a ane yexogotece ɡ̶odoɡ̶onaka, jiticoɡ̶ojoɡ̶o amaleeɡ̶aɡ̶a jikeenaɡ̶ataɡ̶awatiwaji me yelatedaɡ̶adomi Aneotedoɡ̶oji. Domaɡ̶a jemaanaɡ̶a mowooɡ̶otitiwaji naɡ̶a igo Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e ɡ̶adaaleɡ̶enalitiwaji, pida aɡ̶emaanitiwaji.’” Odaa Jesus meetediogi niɡ̶ijoa seteenta liiɡ̶exedi,

—Po g̃a ndohoryoryvi pe ndehe pe mboapyge'yma imondoe'yma pe me pe vahemame cidade pe, a'ero ti peho pehea rupi cidade rapea rupi. Pe'ji ti: “Pehepia ti otimbuguhua orepya rehe pecidadeva'ea. Koa otimbuguhua ore ihyvi kiro javo: Napehendupotari pe Tupana'ga nhi'ig̃a ore imombe'urame pe me. Pe hendupotare'ymame ti pekwaha: Koro Tupana'ga gwepiuka opopoakara okovo g̃werĩ huvihavuhuhetero pe pyri.” A'ea ti pe'ji g̃a pe, ei Jesus'ga setentave'g̃a pe.

Kejẽn ẽmã ũ tá ke ag tóg ãjag mỹ: “kãge ra,” he jãvãnh nỹtĩnh mũ. Kỹ ẽmã ẽn fĩn rãm kỹ ag mỹ tag tómnĩ, ha mẽ: “ha vé, ẽg pẽn nug hã kykũnh ẽg tóg mũ, ãjag tỹ ẽg kavénh tũ nĩ jé,” hemnĩ. “Ge ra ẽg tóg ãjag mỹ tó mũ, ẽg tỹ ãjag mỹ nén tónh kãmũ jan ki, hã vỹ: “Topẽ vỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩnh mũ, ũn ri,” he mũ,” hemnĩ ag mỹ,” he tóg, Jesus ti.

Upéi:—Eregwahẽ ramo tetã ambue-py ha nane mogwahẽ porãi ramo, hape heta-rupi teregwata gwata-vy eremombeꞌu-vy. Enheꞌẽ hatã atã eremombeꞌu-vy, “Oĩ xe py-rehe ne retã timbore. Ambovava-ta xe py xe py-gwi hoꞌapa hagwã ereikwaa tee hagwã Nhandejáry nheꞌẽ nerehenduséiha. Ne moꞌagwĩ-ma raꞌe ou-vy Nhandejáry nhande ruvixarã, ha nerehenduséi upe xe remimombeꞌu hesegwa nheꞌẽ. Upéixa-gwi napene arandu porãiry pejejavy-vy” emombeꞌu íxupe kwéry, heꞌi. Series([], )

Hãwãõ‑ò birònykeki, inyõ aradyrenyõkeki, boibenyke hãwãky‑di. Myỹ marybebenyke tamyreny: —Aõbo wawa‑ki hãwã‑ki rỹireri. Wawa aritòtynykre bryby iribi ròhònykremy. Adeereny ariteòsinykre nohõti ijaranamy tamyreny. Nohõti losarenyõmy Deuxu Iòlòna adeereny iòhòmy dehemynyde. Tahe kaiboho teramy tekoatenyte. Series([], )

(10,11) —Pejewau nipo ꞌgã ꞌwyrarete mũ upe pejewaẽma. Aꞌeramũ nipo ꞌgã “noreporenuwiweri ore Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe. Aꞌeramũ ki peꞌje ꞌgã nupe: “Janeruwarete ꞌga ꞌã wemiayuwamũ pẽ futat numiamũ. Aꞌere ꞌã nepefutari etee ꞌga”, peꞌje ki ꞌgã nupe. “Aꞌeramũ nipo ꞌga anure pẽ muꞌarasiga pẽ mogyau”, ꞌjau ki pẽẽ ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —Aꞌeramũ pẽẽ ꞌgã ꞌwyrarete pyterimũ pejewau pejejemogyau pejepyapaawa nupãnupãu, ꞌyja motototoka jui. “Janeruwarete ꞌga ꞌã ifuewet pẽ katuꞌog are futat numiamũ. Aꞌere ꞌã nepefutari etee”, peꞌje ki pejewau— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. Series([], )

Nhym bep djã gãm ar krĩ 'õkam bôx nhym me kum ar akĩnh kêt ne aminêje ar ajano gar kam tu me ipôkri memã akabẽn jarẽnho tẽ. Ne memã kum, “Ẽ, dja bar me abê me anhõ pyka ja amiparkà'ã tatak ne. Ar ije me ajaxweo amirĩt ga me aje omũnh kadjy. Gora me ar ikabẽnja ma. Ẽ, arỳm ne Metĩndjwỳnh me akadjy bẽnjadjwỳr ne kute me apytàr ne kute ar me ajo bamã ga me ate amã kĩnh kêt ne ar imã, ‘Kati, me ije akabẽnwã mar prãm kêtkumrẽx’, ane. Me aje ã ar imã anhỹrkam ne bar me abê me anhõ pykaja amiparkà'ã tatak ne.”

—Tîîse morî pe ayapisîkon toꞌya pra awanî ya, miarî cidade po, moriya mepaꞌkatîi eꞌma ta. Moropai makatîi: “Itekare anetapai pra awanîkon yeꞌnen, anna epaꞌka sîrîrî apatakon piapai. Aꞌkî, anna puu pîꞌ atapisîꞌpî non apatakon yawon paꞌtî annaya sîrîrî. Sîrîrî kupî annaya itekare yuꞌse pra awanîkon ekaremeꞌnen pe. Tîîse sîrîrî epuꞌtî, Paapaya atarumaꞌtîkon kupî sîrîrî. Maasa pra aminke pra tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe Paapa iiꞌtoꞌ eseporî kupî sîrîrî. Tîpemonkonoyamîꞌ pîikaꞌtîiya kupî sîrîrî” makatîi toꞌ pîꞌ —taꞌpîiya.

—Pa kõmẽn tu mõxaha, ha nõm tikmũ'ũn te 'ãp-tup nõg, 'ãpu kõmẽn kotit hã mõg, nũy hãm'ãktux, hu: “'Ap max'ah kõmẽn, tu Topa yõg hãm'ãktux putup nõg, yĩy kõmẽn yõg hãpkõnõn tek mũk pata tu' mõy, nũy Topa gãy 'ãktux. Pãyã' xaxok hok. Hõnhã Topa te 'ãxop xat nũnte, ha 'ãxop tep-tup nõg, tu yĩpkox 'ohnãg.” Kaxĩy.Tu xe hãm'ãktux, hu:

— Ag̃oka be eyajẽm puje, “Epeõm cuy oduk'a be,” i'e'em'ũm ip pima uk'a ukpibubu dag̃ cuy epeju.

—Panang bä bë kajaa bä, bë raganado bä, bë ahõm panang tyw nꞌaa me. Hahỹỹ da bë maherꞌood sa hã: “Ãã tsyym suun ãã tepyng padëëk bë panang kꞌããts, Pꞌop Hagä Do bë ganadoo do heen nꞌaa tii. Bë ãã maherꞌoot hỹỹ kä: Pꞌeets hẽ paawä Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do bë wë, dooh paawä bë gado bä.” Tii da bë kyyh sa hã —näng mäh.

Yxãn¹ta¹ sxi²je³nai²nãn¹ta² wãn³txi³kxai³lu¹: “Wxãi²na² ten³nxa²lxi³sĩ¹nxa³nhai¹.” Nxe³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ wa²li³jah³lxi³hẽ¹li¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ĩ³ye³kxi²txai¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Ain¹yah³lxin¹te³nah¹lxi¹: “Kxĩh³nũ̱³xa² sxi²je³nãn¹ta² kxĩh³nũ̱³xa² txa²yu³ti³son¹tũ̱³xa² ti³yu³hen²ta³kxi²ye²sĩ¹nx2ta¹wi¹. Nxe³ye²sĩ¹nx2ta¹kxe³su² ko̱³nxe³ti³ kãi³syah¹lxin¹ju³ta² yũ³khaix1je¹nx2ti³na³li¹. Nxe³yãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lo³ju³ta³nũ³su² nxe³jau³xa² ya̱u³son³na³li¹. Nxe³jau³su² wi¹ko̱³nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹.” Nxe³yah³lxin¹jau³nũ³a² ĩ³ye³kxi¹txai¹yah³lxi³hẽ¹li¹.

Xakore hoka maika xikaokehena hakoa wenakalati hoka maisa waiye mokahitaha xiso hoka xiyanira ahotyahonai hoka xexa: “Waikohese kakoita alalatyoahenere wikijinai hiye exe wenakalatita wamokotyahaheta xiyahita! Xakore hoka xotyaxematyaira exehare: Enore koamaniya nawenatyaka tahi akiti atyo kaoka xomana”, xexaira.

Ibavi hoariha avakaikahihi, sidaji kaija'arini a'onira vagathanijahakirihi, va'ajihi bana! Ava'ajihini kaba'i, va'ora vani'a bana:  “A'dama-ra akana'dara'daravini hiki, aniaja kaimoni hida arabo khomakhomani a'dama hojaki, avarigaja kaimoni ida jaharini ariathi-ra avakajonivini. Vakava'ibodivarani bana hida: Deua binofiki ida a'onira vaka'da'divini, athi avanaabara kaimoni.” Va'ora vani'a bana — Jesus va'ora ni'aha adani 72 vihiki vaipohina.

— Sihudikhudikwy bo tsipomonaha zeka kytsa ahahumo batu siaku mykaranaha. Tsiksinaha. Tapara siwahoro ezektsa pe tsimaha:“Ahahudikhudikwy eze ky jytyk tazyk mypyrysuktsa humo pyryk my zeka. Wytyk tazy ty ka dydydy aretaha ‘Deus tyryktsa ikiahatsa bo zumu. Ikiahatsa Deus harere bo batu waby tsimaha’ tsimaha” — niy. Wytyk tadydy kino natõze ana humo ziwatawy.

Maꞌato tawa piaria yt iꞌatuwese i ehete pote waku eiwenõꞌẽ iꞌatuetawa pyi hawyi muꞌap upi itote pyi eiwepitpitꞌok iꞌatuetawa sawiu eipy etiat hep hamo hawyi eweiꞌe wuatꞌi tawa piaria ehamo — Pyno mehĩꞌin manaꞌin Tupana ehay pun haria eipe eweiꞌe iꞌatuepe e. Pyno yt uruikyꞌesat i raꞌyn ehetawa sawiu urupy ete eweiꞌe o iꞌatuewawi. Tupana ehay pun haria raꞌyn eipe eweiꞌe itotiaria pe e. Miꞌi hap ewetunug hawyi meiũwat tawa piaria tikuap taꞌyn uimohey hap pun haria neꞌi miꞌiria iꞌewyte Tupana tikuap taꞌyn uimohey hap pun haria hap e Iesui topotpoꞌororia pe 70 ok takaria pe. Mio tã waku eweiꞌe itote — Pyno urumienoi Tupana Mipoꞌoro Ahehakyeraꞌat hat etiat sehay yt eweikyꞌesat i hawyi ehetawa sawiu urupy etiat yt uruikyꞌesat i hawyi uruipitpitꞌok eweiꞌe o e. Miꞌi tã urutunug eiꞌapiheg irane hap enoi hamuat hap eweiꞌe o e. Koitywy Tupana tiꞌatuꞌapiheg aru yt eweikyꞌesat i urumienoi pote eweiꞌe o e. Tupana topyhuꞌat Miitꞌin Porekuat nuat hap yt pya hin i eikai toĩneꞌen maꞌato yt eweikyꞌesat i pote eiꞌapiheg hap yn topyhuꞌat irane eweiꞌe o yt uikyꞌesat i haria pe e.

Kene ya koêkuti pitivóko símeku, enepo hákoti kaha'ápinoe xanéhikoya, hara íxepanoemo koeku vikópi none ovokúti ipihíkapi xapákuke: “Muhíkova ipú'ine poké'e yara pitivóko ovoti perékatanake ûti, vikátata'ikopane, véxokeopikenoe ákoyeane yomótokea íkemikonoa ne emo'u Itukó'oviti. Itea ivévakanoe râ'a: Yé'exovone kaxena natíxeakumo ne Itukó'oviti xapa xâne yara kúveu mêum” íxeamo.

Ni'kâ makapɨ mɨsâ etakã́, tookãhárã ãyuró põo tẽrítikã maa, makâ dekopɨ wa'âya. A'tîro niîya: “A'ti makákãhase ɨ̃sâ dɨ'pôkãripɨ di'tâ wã'á'kepɨreta paâste kõ'arãti. A'ti makákãharã bu'îritisere ĩ'yórã tohô weerã́ti”, niîya. Naâre a'tîro niî nemoya. “Mɨsâ a'teré masîya. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisé mɨsâ tiropɨ a'tiátehe kã'ró dɨ'sá'”, niîya.

Sïchuśh chay malcäćhu mana ćhasquipäcuśhuptiqui'a chayurá cälliman yalalcamul: ‘Cunca cuchuyniquiñaćh can'a. Ćhaquïman la'amä pulbullayquitapis manamá apayächu. Tuquicta yaćhapäcuy: ¡Diospa gubirnun'a janayquićhüñamari cayan!’ nil tapsiculcanqui. Series([], )

Datẽme 're aihutu aba mono wamhã, da te 're asawi za'ra wa'aba mono õ di za ãté. Taha wa, te za dahawi 're aiwairébé aba mo. Dahawi 're aiwairébé aba mono õ ré, te za dama 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mo, ãne: “Wanhimirowasu'u na, ma tô asiwi ĩwawẽ'õ za'ra wa'wa. Taha wa, wa za wapara zapru hã wamirĩ za'ra ni, rere'e da, ti'a hã, aiwasété na ãma 're asiwaihu'u za'ra wa'aba mono zéb da hã. Ãhãna bâdâ hã ma tô oto ĩwa waptãrã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb da hã. Ãne na, te za ĩwaihu'u za'ra wa'wa.” Ãne te za aiwẽ'õ'wa norĩ wa'aba ma 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mo. — Ãne te tãma roti za'ra, Zezusi hã. Series([], )


—Ynara ãko ase oya xine. Ajohpe pyra, kurãkõ apiakaryhtao Ritonõpo a moro patapõkõ wãnohnõkohxo Ritonõpo mana, Sotomapõkõ wãnopyry motye. Sotomapõkõ pynohxo Ritonõpo exĩko mana, tykase Jezu toto enyokyryme tyya.

—Koja nhỹrmã Tĩrtũm mẽ kot amnhĩ tomnuj mỳrapê tanhmã mẽ ho. Na pre ra ã krĩ pê Sotõ nhõ xwỳnhjê nhĩpêx anẽ. Na prem amnhĩ tomnuj tỳx o pa nhũm Tĩrtũm tanhmã mẽ kot amnhĩ tomnuj tỳx ã tanhmã mẽ ho. Tã jar mẽ kot kãm ixkapẽr mar prãm kêt nẽ mẽ kot ixkaga xwỳnhjaja. Koja Tĩrtũm ixtã mẽ omu nẽ kot Sotõ nhõ xwỳnhjê nhĩpêx pyràk o mẽ hipêx nom tanhmã mẽ ho htỳx o mẽ hakre.—E kêr ka mẽ ma krĩ hkwỳ hkôt apa nẽ ã mẽ kãm akapẽr anhỹr o ri apa. Anẽ.

Kãkiti misiritiko õtisaaki Teoso misiritanako kãkiti Sotoma sitatxiti auakani ninoa maerekani xika, txamari Teoso apia misiritanako iua aapokotxiti auakani hĩte mapakapakani, kotxi hĩte sãpiretana Teoso sãkire, iuaritika !auikarina. Kitxakapirĩka Teoso sãkire sãpiretakani !isana Sotoma sitatxitimoni —itxa Xesosi.

Sodoma donro modo mykâinane tumunruneim kehoem; awylygue myakâwândy Deus peto in-hugueândyly nhonwamo adain-homoem. Xypyryem, idânârâ turâ keba ara enagazeze. Deus itaumbyry mâengatulymo tindadysebaom modo olâ ise Sodoma donro modo âsenagazedobyry takaze kehoem âsenagazeze. Xirâ mâuntudyzemo kuru wato — kely Jesus.

Amo ꞌar mehe nehe, Tupàn uzepyk putar ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanehe nehe. Aꞌe ꞌar mehe uzepyk putar aꞌe taw pe har wanehe azeharomoete nehe. Kwehe mehe Tupàn uzepyk Xotom taw pe har wanehe aꞌe wà, taꞌe ikatu ꞌym maꞌe uzapo aꞌe wà xe. Uzepyk weraꞌu putar aꞌe taw pe har wanehe nehe, taꞌe napemuixe kar kwaw aꞌe wà xe.

Aipoaꞌe peẽ kuery pe: Opaa ára haꞌe vaꞌe tetã pygua kuery gui Sodoma pygua kuery nombopagaaive ꞌrã.

“Ejitaɡ̶awatiwaji, Aneotedoɡ̶oji daɡ̶axa meote me nawikodeeɡ̶a niɡ̶ijo niɡ̶eladimigipitigi naɡ̶ani nigotaɡ̶a ane deɡ̶ele modibataɡ̶agi, caticedi niɡ̶ijo oko niɡ̶eladimigipitigi nigotaɡ̶a Sodoma, ane yaaɡ̶adi Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ijo jotigide. Eliodi me nawikodeeɡ̶a niɡ̶idi oko ane deɡ̶ele modibataɡ̶agi niɡ̶ica noko nige limedi me iloikatidi Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ina noiigi leeɡ̶odi libeyaceɡ̶eco.”

—A'e ji pe me, ei Jesus'ga. Aerẽ mbapava koty po ti g̃a hepiagi hahyva'ea ojihe Tupana'ga omanove'g̃a mono'ombavame g̃a ndeheve nehẽ. G̃a mono'ombava po ti ga ei g̃a pe nhaporemo peko te'varuhu pe javo. A'ereki g̃a nohendupotari ganhi'ig̃a. Koji'i po ti hahy g̃a pe Sodomapeve'g̃a pe hohe, ei Jesus'ga setentave'g̃a pe.

“Ha mẽ, kurã tỹ ẽgno ki ag tóg vẽsỹrénh ke mũ, ag tỹ ãjag vĩ mẽ jãvãnh kỹ. Cidade tỹ Sodoma tá ke ag vẽsỹrénh kãfór han jé ag tóg ke mũ, kurã ẽn kã, ha vemnĩ,” he tóg, Jesus ti, ag mỹ.

—Anhetegwa haꞌe-ta peẽ-my, Nhandejáry ojohu-ta enterovéa-pe hembiapokwe-rehe, ha ombohasa asy-ta ójehe ojerovia eꞌỹ vaꞌe-pe. Hekoha vai eterei vaꞌekwe Sodoma tetã mygwa kwéry. Upéixa-gwi Nhandejáry ombohasa asy vaꞌekwe íxupe kwéry. Ha koꞌãygwa nohenduséi ramo ne remimombeꞌu, nohenduséi-gwi ombohasa asy eterei vaꞌerã íxupe kwéry. Sodoma tetã mygwa ohasa asy vaꞌerã, ha upe ne nheꞌẽ xe rehegwa nohenduséi vaꞌe ohasa asyve vaꞌerã.Gn 19.24-28

Aõma ywisidỹỹnatxu heka tiiboho aõhõkỹmy rotỹỹnyrenykre. Jesuisi rarybere: —Tiro hãwã Sidõ hãwã heka awimy aribireny ròhònykre.

—Aꞌjea futat je ꞌi. Anure, wowase pẽ majatykaaw ipe nipo Janeruwarete ꞌga Sodom ipewarera ꞌgã nereko tyweretei nũ. Sodom ipewarera ꞌgã itywetywet Janeruwarete ꞌga upe rakue. Aꞌeramũ ꞌga ꞌgã nerekou tyweaete ꞌgã tywer are nipo. Aꞌere “Noreporenuwiweri ore Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are” ꞌjara ꞌgã Sodom ipewara ꞌgã tywera apyraawi. Aꞌeramũ ꞌga aꞌeramũ nipo ꞌgã nerekou tyweaete nũ Sodom ipewarera ꞌgã apyraapa— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Dja gar ã memã akabẽn jarẽnho ane. Ẽ, ba ar amã arẽ. Krĩ wãkam me wã ar aje mebê amiparkà'ã me õ pyka tatakja me tãm gêdja me tokry rax ne. Metĩndjwỳnh kute memã axwe pãnh jarẽnh nhõ akatikam godja krĩwãkam me wã meo bikẽnh raxo Xôtômakam me ja jakrenh mex ne.

Moropai inîꞌrî taꞌpî Jesusya: —Ayenkuꞌtîuyaꞌnîkon pepîn. Tiwinanoꞌpî wei yai, tamîꞌnawîronkon yenumî Paapaya yai, mîrîrî cidade ponkon tarumaꞌtîiya kupî sîrîrî kureꞌne manniꞌkan penaronkon Sodoma ponkon tarumaꞌtîꞌpî tîuya yentai.

—'Ãte xa hãpxe'e 'ãktux: Hãptup xe'e mõ'nãp-tup, 'ĩhã Topa te kõmẽn kummuk yõg tikmũ'ũn kopit putup, tu' kummukgãp-tup 'ũyãnãn tu', tu kõmẽn kummuk yõg tikmũ'ũn kuxa kak-tõgnãg, ha kõmẽn hittap Xonõm yõg tikmũ'ũn kuxa ka xexka putup. Kaxĩy.

— Icẽmãn õn e'em eywebe. Deus kũyjobit'ũmayũ be ipiatpi'ajoap kabia bima, Sodoma ka watwat pe ipiat supi'ajoat. Ixeyũ be iap podi ma bit ibo ka watwat pe ipiat supi'ajoat, eyekawẽn com ip ibu'u buye — io'e Jesus.

—Baad bë ỹ maherꞌoot. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó kä, Sodoma panang buuj sa säm bahä̃nh Pꞌop Hagä Do anoo da nesaa doo, bë ganadoo do panang buuj hã —näng mäh.

Jã¹nxe³ju³kxai³lu² kxãn³ton³tãu³a² Txa²wã¹sũ̱³nu²kxai³lu² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ a²wa³kxẽn³su²tu¹wi¹. Nxe³tãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² So³to²ma²thĩ³nu¹tai²nãn¹tũ̱³ka̱³txa² kãin² ye³khãuh³lxa³ti³hi¹tain¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ nyhain¹je³na² wi¹lhin¹sxã³ ã³wih¹yah²lxan³je³nai²nãn¹tũ̱³ka̱³txa² ye³khãuh³lxa³ti³hi¹tain¹ju³ta³nũ³a² wa³to²ha² he¹tain¹tu¹wi¹.

Hoka Jesus nehitiya: — Xaxalisati Ferakene ite Enore ite airakoaneharetya Sodoma hatyo wenakalati nonitata — nexa.

Hari. Vara ni'ianaha ada Jesus:—Ka'oa oamani hida kodivarani. Deus ija'ari hahavi-ra nasohivini kamahini va'ora honariaki bana adani ija'ari hojai asohirikia vakahojaiki, Ibavi Jaharika'oaki kania avikhana. Hojai asohirikia vakahojaina kaba'i adani Sodoma sidaji kaija'arini, Deus va'ora va'adipa'itxiki bana adani. Ni-va'ora va'adipa'itxiki bana adani sidaji hoariha kaija'arini avaathini-ra vakajoniki — niha ada Jesus.

Sesus wasani nikara iwaze ahape:— Kytsa Sodõ ezektsa sisopyksapybyikitsa tu nikaranaha iwatsahi sinini mykaranaha. Nawa puruze Deus sisopyksapybyitsa pe my “O ikiahatsa hi batu ahamysapy” my. Sodõ ezektsa sinini mykaranaha. Ahahudikhudikwy ezektsa abazuba haty sinini tsimykaranaha. Kytsa anaeze sinini mykaranahatsa. Deus harere humo waby ahabyitsa hi sinini mykaranaha — niy.

MATEU 11.20-24 PIAT EWYMiꞌi hawyi Iesui toꞌe wuatꞌi tawa koꞌi puaria towanĩnkaptia pe yt tomohey i haria pe — Arewak uipyꞌa pe eiꞌapiheg hap ete e. Pywo ti rat areꞌe ehepe Tupana miꞌapiheg koꞌi eweikupteꞌen aru e. Karãpe putꞌokꞌe aru mekewat uheꞌat hawyi areꞌe Tupana pe uwe waku rakaria uwe yt naku i rakaria hap eꞌat pe ti aru ahenoi Tupana pe mio tã — Eipe ti uipotpoꞌororia yt kyꞌesat i haria pote yt naku i pe eweikupteꞌen poꞌog saꞌawyꞌitewuat tawa Sutuma piaria kai saꞌawyꞌiwuat uimiwuk kai areꞌe. Miꞌiria yt naku i kahato rakaria atiꞌatumoma raꞌyn aria wo atipy kaipywiat no maꞌato eipe poꞌog yt naku i wo eweipyhuꞌat tawa Sutuma piaria kai uhehay enoi haria yt eweikyꞌesat i pote are aru ehehay uhetiat pun haria pe e Iesui topotmuꞌeria pe.

Ina kixovókoxopaikomaka Jesus neko páhoe:—Koati enjókopitinoe kixókonokumo ne ákoti akahá'apinoe. Simapúne kaxena ipíhoponope ne Itukó'oviti, muhíkova ne koati váhere xâne mekúke íhae Sódoma, ákomo itápanea tiveko ipíhoponeokonoke ne xanéhiko puvópiti íhae neko pitivóko —kíxovokoxoane Jesus.

Jesu a'tîro niî nemokɨ niîwĩ:—Mɨsâre werêgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ masaré beseátihi nɨmɨ niikã́, tii makákãharã mɨsâre ɨatí'kãrãre a'tîro weegɨ́sami. Sodomakãharãre bu'îri da'rê'karo nemoró da'rê no'orãsama, niîkɨ niîwĩ Jesu.

Rasunpa, cäraycunan muyuncäćhu'a Sodoma malcapïtapis mas mućhuycachishalämi chay malcacá can'a.

Ma duré tãma waihu'u za'ra, ãne:— Niwapsi, aiwẽ'õ'wa norĩ wa'aba ma hã, 're robze za'ra mono õ di za. Niwapsi bâdâ hã ĩwa ĩwaptã'ãzém na, te za dazô nhamra, marĩ, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém na, te te 're da'awaihu'u mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Sodoma ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ ma, te te ĩrob'manharĩ pipa zém nhipai u, te za tô aiwẽ'õ'wa norĩ wa'aba ma, te te tãma 're arob'manharĩ za'ẽtẽ. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma waihu'u za'ra, tisiré 're ĩnomro mono norĩ ma.


Pata tõpõkõ Jezu onenetupuhpyra ehtopõpyry poko(Mat 11.20-24)Mame ynara tykase ropa Jezu,—Jetũ myhẽ exĩko mã oya xine taroino Korazĩpõkomo, oya xine roropa Petesaitapõkomo. Jetũ mã oya xine exĩko myhene. Awãnohtorỹko Ritonõpo mana. Yjamitunuru meneatose repe apatarykõ rãnao. Yrome jenetupuhpyra matose. Oorypyrykõ onurumekara roropa matose. Onenehpyrykõ tonese ahtao Tiropõkomo a Xitõpõkomo a roropa, tyyrypyrykõ turumekase eya xine exiry pake. Saku risẽ tyrise eya xine exiry tupõkõme. Oruno roropa tyrise eya xine exiry tokokõ pokona, tyyrypyrykõ rumekary se toto exiry enetupuhpotohme imehnomo a. Series([], )

Mẽ kot Tĩrtũm kôt hamaxpẽr kêt xwỳnhjê jarẽnhMatêwre 11.20-24 Tã nhũm Jejus krĩ hkwỳ nhõ xwỳnhjê mã kapẽr o xa nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj ã mẽ kãm akir. Krĩ pê Korajĩ mẽ Pesêj nhõ xwỳnhjê kumrẽx mã kapẽr nẽ mẽ kãm:—E mẽ inhma. Amnepêm krĩ pê Sitõ mẽ Xir wa kamã mẽ pa xwỳnhjaja na prem tanhmã amnhĩ tomnuj tỳx to ho pa nhũm Tĩrtũm mẽ omu nẽ hã mẽ homnuj tỳx nẽ. Tã kwa mẽ o kora Korajĩ mẽ Pesêj wa kamã mẽ apa xwỳnhjaja. Ra ixte mẽ amã mẽ ate mẽmoj pumunh kêt o anhỹr rax o ixpa htã ka mẽ omu nẽ arĩ amnhĩ tomnuj o ri apa nẽ tokyx amnhĩ tomnuj kaga hkêt nẽ. Jakamã kot kaj mẽ amex kêt nẽ. Kop apu Sitõ rỳ Xir kamã mãn ixte mẽ kãm aa mẽ kot mẽmoj pumunh kêt kwỳ ho anhỹr o ri ixpa ronhỹx mẽ omu nẽ mẽ arom amnhĩ kaxyw ixkôt hamaxpẽr kurê kumrẽx. Nẽ tee ri tanhmã amnhĩ tomnuj to ho pa hã amnhĩ pumu nẽ hkaprĩ nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kaga hpa. No mẽ kajaja na pa tee ri mẽ amã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ri ixpa kaprỳ. Ka mẽ ja hã ixpumu nẽ ãm ixpumu nẽ amnhĩ tomnuj kaga hkêt nẽ. Tã koja nhỹrmã Tĩrtũm mẽ piitã mẽ kot amnhĩ tomnuj mỳrapê tanhmã mẽ hipêx to. Hãmri nẽ tanhmã Sitõ mẽ Xir wa kamã mẽ pa xwỳnhjê jarẽnh to nhũm mẽ kot amnhĩ tomnuj mỳrapê amnhĩ xà htỳx kamã hamak o ri pa. No mẽ kajaja mẽ ate amnhĩ tomnuj tỳx o mẽ hakrenh jakamã koja Tĩrtũm mẽ hkĩnhã mẽ atomnuj tỳx o mẽ atomnuj tỳx. Ka mẽ amnhĩ xà htỳx kamã ajamak rãhã ho ri apa ho apa. Anẽ. Series([], )

Kãkiti Sitatxi Auakani Maerekati Matakanapakani(Mateo 11.20-24)—Hĩte Korasiĩ sitatxiti auakani inipitika atatsiitariko misirikaretxi. Hĩtepekana Petsáita sitatxiti auakani apaka atatsiitariko misirikaretxi, kotxi nota kamapekari posotiiretxi hĩte sauaki, txamari !hĩtakanapari himaerekani. Ikara posotiiretxi Sitoõ sitatxiti, Txiro sitatxiti pakini auaãkamako, kãkiti iuaã auakani uatxakapokoikamani itakanapamarinako maerekati ikamakitina. Ninoa sako mata ieretakamanako, atapani iĩtoãna itakamanako, imaerekanina itakanapinina oerekinina.

Jesus einwântânry modo âsenagazedo(Mt 11.20-24)Aituo myani Jesus eyanmo aguely:— Warâ auguedyse wawyly unâry izepaom modoram. Toenzepa kehoem ise mâsenagazedylymo, âmaemo Corazim donro, Betsaida donro modo warâ. Toenzepa adyesenry modo kehoem ajiedâ âjidadârymodâ, Deus eon-honru kâenehohoem. Yeinwândyseba olâ mataunaguynre. Tumunruneim modo akâwândy Tiro, Sidom warâ donro modo. Deus eon-honru enehonze âjidadârymodâ awitobyry ara ânguylâ aidyly-ro watay, inakanhe adâidylymo tumozemo olâ tâise. Deus tâinwânsemo warâ. Tâzetydâzemo tâise âtâem saku tyxieim sakâjibygue, pelupâ tyangahumo onwa tyesemo tâise warâ, inakanhe adâitomobyry wâgâ tâjityendyly tienehon-homoem, imoimbyryem tawyly tienehon-homoem warâ. Deus eon-honrugue awidyly tâense lelâlâ wâne âmaemo. Inakanhe amidylymo mâinmopa olâ âmaemo.

Amo taw pe har nuzeruzar kwaw Zezuz rehe wàUzeꞌeg wi Zezuz wemimuꞌe wanupe. — Korazi taw pe har wà. Metexaz taw pe har iaiw aꞌe wà no. Tupàn uzepyk putar wanehe nehe, taꞌe naꞌipurenu wer kwaw Tupàn pureruzeꞌegaw rehe zeꞌegaw aꞌe wà xe. Aze mo azapo agwer purumupytuhegatu kar haw Xir taw pe har wanuwa rupi, Xitom taw pe har wanuwa rupi, aꞌe mehe mo uzemumikahy mo wemiapo kwer rehe wà, uzewyr mo Tupàn pe wà.

Mateus 11.20-24— Peẽ Corazim haꞌe Betsaida pygua kuery pe ndaꞌevei ete ꞌrã.Tiro haꞌe Sidom tetã ma yma heko vai ete vaꞌe ikuaiague (Isaías 23.1-18). Mbaꞌeta pendea py hexa pyrã ajapo vaꞌe ramigua Tiro haꞌe Sidom tetã py ajapo vaꞌe rire, haꞌe kuery ojeko rerova voi ꞌrãgue. Haꞌe rami vy ajukue vaikue py onhemonde vy oguapy ꞌrãgue tanhimbu py.

Icoa nigotadi anei me doɡ̶oyiwaɡ̶aditeda Jesus(Mateus 11.20-24)Jesus idokee me niiɡ̶axitediniwace niɡ̶idi oko, odaa meetediogi, “Akaamitiwaji ane ɡ̶adiɡ̶eladi Corazim, icota meliodi mawikodeetiwaji. Codaa akaamitiwaji ane ɡ̶adiɡ̶eladi Betsaida aaɡ̶aɡ̶a icota meliodi mawikodeetiwaji, leeɡ̶odi me daɡ̶a adadiwaɡ̶ati. Igaataɡ̶a niɡ̶ijoa ɡ̶odoxiceɡ̶etedi aneote Aneotedoɡ̶oji mani ɡ̶anigotaɡ̶atiwaji, deɡ̶eote mijoataɡ̶a nigotadi Tiro aniaa Sidom, noiigitigi niɡ̶ijoa nigotadi toɡ̶oika mowo ane beyagi niɡ̶ijo jotigide. Taɡ̶a nicotiniwace, odinixotinigilo lowoodi jaacogoli, codaa toɡ̶oyatita lojienigi lacilodi, moikee modinilaatece libeyaceɡ̶eco. Pida niɡ̶ica noko nige iloikatidi Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ina oko leeɡ̶odi libeyaceɡ̶eco, ɡ̶adiloikatititetiwaji caticedi niɡ̶idi niɡ̶eladimigipitigi Tiro aniaa Sidom.

Tiruahũag̃wama cidadespeva'ea pe(Mateus 11.20-24)Kiro Jesus'ga nhi'ig̃ahyi cidadespeve'g̃a pe Corazimmeve'g̃a pe Betsaidapeve'g̃a pe no. Javo g̃a pe ga ei:—Tiruahũ ti pe me nehẽ! ei Jesus'ga. A'ereki pe ndapepohiri pejikote'varuhua hugwi. Pehepia ko pe Tupana'ga popoakara novĩa ji japorame ahemonhimomby'aheteva'ea. Hepiagame po pe pepohi pejite'varuhua hugwi hamo.A'ea Jesus'ga ei cidadespeve'g̃a pe Corazimmeve'g̃a pe Betsaidapeve'g̃a pe no.—Ymyahũ Tiropeva'ea Sidommeva'ea pavẽi ndohepiagi Tupana'ga popoakara ahemonhimomby'ava'ea repiage'yma, ei Jesus'ga. Po ymyahũ ji japoi ahemonhimomby'ava'ea ahepyteri pe, po kotihĩ ahe pohiri okote'varuhua hugwi po raka'e hamo. Omongi po ahe opite'varuhua imondovo tanimbuga oakag̃a rehe po raka'e hamo ndorovy'ari ore orerekote'varuhua rehe javo, ei Jesus'ga. —Ymyahũ Tiropeva'ea ndohepiagi reki Tupana'ga popoakara ahemonhimomby'ava'ea repiage'yma Sidommeva'ea pavẽi, ei Jesus'ga. Ndopohiri ahe a'ero okote'varuhua hugwi. Nurã po ti ahe hepiagi hahyva'ea ojihe nehẽ Tupana'ga omanove'g̃a mono'ombavame nehẽ ahe reheve nehẽ. G̃a mono'ombavame po ti ga ei ahe ve nhaporemo nehẽ peko te'varuhu pe javo, ei Jesus'ga cidadepeva'ea mombe'gwovo.—A'ea rupi koji'i po ti hahy pe me nehẽ, a'e ji pe me, ei Jesus'ga Corazimmeve'g̃a pe Betsaidapeve'g̃a pe no. Igwyre'i po ti hahy Tiropeva'ea pe Sidommeva'ea pe nehẽ no, ei Jesus'ga. A'ereki Tupana'ga popoakara repiakaturame pe ndapepohiri reki pejikote'varuhua hugwi, ei Jesus'ga Corazimmeve'g̃a pe Betsaidapeve'g̃a pe no.Kiro Jesus'ga ei ojipe'g̃a pe cidadepeve'g̃a pe Cafarnaummeve'g̃a pe. E'i ga:

Jesus tỹ ũ ag mỹ vĩ kónãn(Mt 11.20-24)Kỹ tóg: “sỹ cidade tỹ Corazim ki ke ag mỹ tag tó sór mũ, ha mẽ,” he mũ. “Kórég ve jé ãjag tóg ke mũ,” he tóg. “Sỹ cidade tỹ Betsaida ki ke ag mỹ tag tó sór mũ gé, ha mẽ. Kórég ve jé ãjag tóg ke mũ gé,” he tóg. “Ẽg tỹ nén han vãnh tỹ hẽn ri ke hyn han isóg ãjag mỹ, milagre tỹ hẽn ri ke, hã ra ãjag tóg ãjag jykre tovãnh sór tũ nĩgtĩ,” he tóg. “Cidade tỹ Tiro tá, cidade tỹ Sidom tá sóg ẽg tỹ nén han vãnh ẽn hyn han tũ nĩ. Sỹ tá milagre hyn han mũ ra ag tóg ãjag jykre kórég tovãnh mũ vẽ, vãsỹ,” he tóg. “Ãjag jykre pãno to ag jykrén ke mũ vẽ, kygfỹ ag mũ vẽ, ag mỹ ti e tĩnh mũ vẽ, sỹ ag mỹ tó mũ ra. Ag jãvo ãjag tóg tovãnh sór tũ nĩꞌ, to jykrén sór tũ pẽ nĩꞌ,” he tóg, Jesus ti. “Tiro tá ke ag vỹ vẽsỹrénh kãn ke mũ, kurã tỹ ẽgno ẽn ki, Sidom tá ke ag ke gé, ag jykre pãno to. Ag vẽsỹrénh kãfór han jé ãjag tóg ke mũ jãvo, ha mẽ,” he tóg, Corazim tá ke ag to, Betsaida tá ke ag to ke gé.

Ovyꞌareꞌỹ vaꞌerã Hesu-rehe(Mt 11.20-24)Upe rire Hesu omombeꞌu tetã ambue-rehe.—Peẽ Corazim tetã mygwa kwéry apomboasy peẽ-my. Pehasa asy ete vaꞌerã. Peẽ Betsaida tetã mygwa kwéry apomboasy peẽ-my. Pehasa asy vaꞌerã. Hexapyrã-rupi xe rembiapo porã meme pene retã-my ajapo-ma pejerovia hagwã moꞌã xe-rehe. Koꞌãixagwa hexapyrã-rupi xe rembiapo porã ramo raꞌe Tiro tetã-my, Sidom tetã-my, pyaꞌe voi ojerovia arã arakaꞌe xe-rehe upe pygwa kwéry. Omboasy arã arakaꞌe gwembiapo vaikwe. Gwekohakwe-rupi ivyꞌareꞌỹ vaꞌe ao omonde arã arakaꞌe, ivyꞌareꞌỹ vaꞌe renda-py ogwapy arã arakaꞌe onhehapirõ-ma voi arã arakaꞌe. Tanimbu oipixy arã ójehe arakaꞌe ojekwaa-vy. Ogwerova arã arakaꞌe gwekoha, oiko arã moꞌã arakaꞌe Nhandejáry reko-rupi. Ndaxe rexái-gwi ndojeroviái xe-rehe. Ohexa ramo arakaꞌe, pyaꞌe ogwerova arã gwekoha arakaꞌe. Kente kwéry hembiapo apokwe-rehe ojerereko ramo, hembiapo vai vaꞌe-pe ombohasa asy vaꞌerã Nhandejáry. Upe áry ombohasa asy voi arã Tiro tetã mygwa-pe, Sidom tetã mygwa-pe ave. Ha peẽ-my ombohasa asyve syve vaꞌerã íxugwi upe tetã mygwa kwéry-gwi.Is 23.1-18 Ez 26.1-28.26 Jl 3.4-8 Am 1.9-10 Zc 9.2-4

Kobe làhàxe kai Korasĩ hãwã, tule Besaida hãwã. Òhotibe ayreny‑ki rỹire, kia heka Txiru hãwã, Sidõ hãwã tule kire‑wana taõ òta òtareny‑ribi rexiatyrenyre. Tiiboho tykysausuhukỹtyre rexisỹnyre bryby‑di rexierenyre.  Òhotibetxumy heka Deuxu raruxetòenykre Txiru hãwã mahãdu, Sidõ hãwã mahãdu! Kaiboho tahe aõkore. Deuxu araruxetòenyõkre. Kai Kafanaõ hãwã yludu mahãdu aõbo adeereny rotỹỹnykre. Biu‑ò aõbo bòibenykre. Aõkõ heka heòtybina bede‑txi heka boibenyke.

Jejui ꞌga jeꞌega moywyrafenawet(Mateu 11.20-24)Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ꞌUwarete ꞌga ree oporomutareꞌema ꞌgã nupe:—Aꞌe je ki ꞌei pẽporiayꞌi ꞌã pejejemogyau numiamũ aꞌi kũi. Korasĩ pewaramũ, Pesaita pewaramũ. Mĩmer ipewaramũ ꞌã pẽporiayꞌi pejejemogyau numiamũ. Pẽꞌwyr ipe ako je Jarejuwarete ꞌga momeꞌui tekou pẽ nupe ikue numiamũ. Ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã katuꞌoka ako tekou pẽ neape ikue numiamũ. Aꞌere ako nepẽporenuwiweri jejeꞌeg are ikue. Nepẽpoiriweri ako pejetywer awi ikue. Pejetywera retee ako pẽẽ ikue. Tiro pe ꞌgã katuꞌog ire amunipo ꞌã peuwara ꞌgã poiri otywer awi rakue. Sidom ipe nanẽ je iapo re amunipo ꞌã peuwara ꞌgã poiri futari otywer awi rakue. Tanimuga amunipo ꞌã ꞌgã wereko wapyteꞌrarimũ otywer awi opoira resaukaawamũ. Aꞌere ako je ꞌau agawewi iapoi tekou pẽꞌwyr ipe ikue. Aꞌetea ako nepepoiri pejetywer awi ikue— ꞌjau Jejui ꞌga uꞌama ꞌgã nupe. —Aꞌeramũ nipo Jarejuwarete ꞌga pẽ majatykaawa ꞌara rupi Tiro pewara ꞌgã majatykau wowase. Aꞌeramũ nipo ꞌga ꞌgã nerekou tyweaete. Sidom ipewarera ꞌgã nanẽ nipo ꞌga erekou tyweaete nũ. ꞌGã tywer are wejue nipo ꞌga ꞌgã nerekou tyweaete etee. Aꞌere nipo ꞌga pẽẽ te pẽ nereko tyweretei kwaiwete. Pẽẽ te ꞌã neperowiari ꞌga, ꞌga pãjẽ resakareramũ miamũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Watĩ:re Koradjikam me wã. Watĩ:re Bexadakam me wã. Dja ga me atokry rax ne. Ba ren me bajtem nhõ pykabê Xirumẽ Xidõkam ren mỳjja rũnhja, mỳjja pumũnh kêt ja kwỳ 'y nhym ren me omũn ren arỳm amrẽbê amim katon ren wãnh amijaxwemã ire. Ne ren kute kum irero amirĩt kadjy kubẽkàbê exopa jangijn ren amijã mro prà tatak ne. Ne ren kam iwỳr amijo akẽx. Nhym bep kati, inhõ me wỳnhkam me ga, Koradjikam me gamẽ Bexadakam me gamẽ me akam ne ba te mỳjja pumũnh kêt kwỳ rax ne ipêx ga me omũnh kajgon kam ajaxwemã anhirer kêt ne iwỳr amijo akẽx kêtkumrẽx ne. Metĩndjwỳnh kute memã axwe pãnh jarẽnh nhõ akatikam godja me ajo bikẽnh raxo me bajtem nhõ pykabê Xirumẽ Xidõkam me ja jakrenh mex ne.

Cidade Ponkon Pemonkonyamîꞌya Jesus Yapisî Pîn(Mt 11.20-24)Jesus eseurîma koꞌmannîpîꞌpî: —Aka saꞌne Corazim cidaderî ponkon pemonkonyamîꞌ. Aka saꞌne Betsaida cidaderî ponkon, innape ukupîyaꞌnîkon pra awanîkon sîrîrî tîpose. Teuren kureꞌne îꞌ ikupî eserîkan pepîn eꞌkupîꞌpî apatakon yaꞌ. Tîîse innape ukupîyaꞌnîkon pra aweꞌsaꞌkon. Sîrîrî mîrîrî yeꞌka eꞌkuꞌsaꞌ ya Tiro cidaderî po, moropai Sidom cidaderî po, miarî ronkon pemonkonyamîꞌya tîmakuyikon rumakaꞌpî eꞌpainon pena. Mararî pra tîmakuyikon pîꞌ toꞌ esewankonoꞌma eꞌpainon, saaku yaꞌ teepontîi moropai runuꞌpî ke teekîꞌpai —taꞌpî Jesusya. —Tamîꞌnawîronkon yenumî Paapaya weiyu yai eesewankonoꞌmakon kupî sîrîrî mararî pra. Tiro cidaderî ponkon pemonkonyamîꞌ esewankonoꞌmaꞌpî yentai. Moropai Sidom ponkon eꞌtarumaꞌtîꞌpî yentai amîrîꞌnîkon eꞌtarumaꞌtî kupî sîrîrî. Maasa pra innape imaimu kuꞌsaꞌyaꞌnîkon pra awanî yeꞌnen.

Kõmẽn xexka yõg tikmũ'ũn kuxa mãm 'ohnãgTu xe:—Kõmẽn Konãy yõg tikmũ'ũn xũy putup, xix kõmẽn Metxax yõg tikmũ'ũn xũy kamah. Topa te hãpxopmã xe'ẽgnãg kõmẽn kopah, pãyã hãpkummuk hã yãyhãhup 'ohnãg, hu hãpkummuk mĩy pax. Paxpu Topa hãpxopmã xe'ẽgnãg kõmẽn hittap Tinok yõg tikmũ'ũn keppah, xix kõmẽn hittap Xinõm yõg tikmũ'ũn keppah, puxix yãyhãhup xexkah, nũy tu kummuk mĩy kux, tu xagok hã mõ'tat'ax, tu putok hã yãy mõ'nĩy, pu tikmũ'ũn xohix yã yãyhãhup pẽnã'. Hãptup mõ'nãp-tup 'ĩhã Topa te hãpxopmã'ax xohix kopit putup, tu kõmẽn Metxax yõg tikmũ'ũn kuxa kak-tõgnãg, xix kõmẽn Konay yõg tikmũ'ũn kuxa kak-tõgnãg, pãyã kõmẽn Tinok yõg tikmũ'ũn kuxa ka xexkah, xix kõmẽn Xinõm yõg tikmũ'ũn kuxa ka xexkah.

G̃ebuje Jesus wara'at kaka watwat o'g̃uwẽn.— Karem ma ipiat epesupi'ajo jĩjã, Corazim ka watwat — Jesus o'e. — Karem ma ipiat epesupi'ajo jĩjã, Betsaida ka watwat — io'e. — Ka'ũma buk epejojojoiap cuk adi og̃ubapukpuk eyetabutpe eyka be bima — io'e. — Tiro ka be iboap mubapuk pima, Sidom ka be dak, kajuk ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap o'jepere ip ibo ka watwat. Itabut kajuk ip o'e Deus kay — io'e. — Ibo ka be iboap mubapuk pima, kajuk ikurususucat o'g̃uõm ip jedotim. Daxadaypi be dak kajuk o'e ip kaxikxik'i. Imẽn kajuk o'e ip oceg̃uycũg̃ cĩcã ikẽrẽat kug̃ puye iap mubapuk am jebureyũ be, g̃asũ bit ikẽrẽat ag̃ujurũg̃ g̃u iap mubapuk am tak — io'e. — Deus kũyjobit'ũmayũ be ipiatpi'ajoap kabia bima, Tiro ka watwat pe ipiat supi'ajoat, Sidom ka watwat pe dak. Ixeyũ be iat podi ma bit eywebe ipiat supi'ajoat — io'e Jesus.

Ti mꞌ panang Korasĩn, Betsaj-Da häd enäh do buuj ky nꞌaa taherꞌoot mäh:—Nesaa do Pꞌop Hagä Do anoo da bë hã Korasĩn, Betsaj-Da panang buuj. Hajõng ỹ pehuunh do paa bë mahang. Dooh ỹ bë ky dahé bä. Panang Tiir, Sidõn häd enäh doo bä ỹ pehuuj bä paawä bë mahang ỹ pehuuj wät doo, pꞌooj ub paawä ti buuj nesaa do hã ratꞌyyd kamehĩĩn paawä, Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kawereem paawä. Pꞌooj ub paawä saroor hebaan do hejooh do rapadadäg né paawä. Rehaa paawä sa nuu hã tëëg ooj ratꞌyyd kamehĩĩn do heen nꞌaa paawä ti ta tii. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó kä, Tiir Sidõn buuj pꞌooj ub habong do nesaa do ta säm bahä̃nh Pꞌop Hagä Do anoo da bë hã nesaa doo, bë tꞌyyd kamanehĩĩn do hyb nꞌaa, bë hꞌyy kawanereem do hyb nꞌaa —näng mäh.

Sxi²jen³nãu³a² en²tain¹jau³su² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ Ko²ra³sĩ²thĩ³na² Bet3sa³i²ta³thĩ³na² nxe³tũ̱³ka̱³txi³ ĩ³nxai²na² ko̱³nxe³ton³khai¹yxah³lxin¹tu¹wi¹. Kxã³nhxĩ¹nai³tãn¹thĩ³na² Ti²ro³thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txai³tã² Si³tõ²thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txai³tã² nxe³sxã³ ko̱³nxe³thin¹khai¹nxai¹nha²kxai³ ya³lu²hxa³nain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ wã³nxĩn¹sxã³ kãi³ũh¹nx2ta¹ju³ta² ĩ²ain¹ke³la³te²kxai³ a²ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³tu¹tai²na² ã³na¹sxã³ ã³yxo²o³tũ¹sai¹nhĩ̱³nx2na³li¹. Wã²la² sa²kẽ³nã²ka³lo³a² ũ³whi²kxi²nha²sxã³ ha³nxe²a² wã²nhxan³tũ̱³xa² ã³wxe³sãn²sxã³ ã³yxo²o³tũ¹sai¹nhĩ̱³nx2na³li¹. Nxe³kxa²ha³ta̱³nxãn²ti³ yan¹nãu³a¹ txa²wã¹o²la³kxi²ki̱³kxa² yo³ha² Sũ̱³na² ũ³yho³hi²nẽ³tãu³a¹ Ti²ro³thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txai³tã² Si³tõ²thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txai³tã² nxe³sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹kxa² yo³ha² kãi²nxa³lho³li¹. Yxãn¹ta¹ ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹kxa² yo³ha² ã²la² kãi²non³tu¹wi¹.

Wenakalatikoanai Matyakekoneharenai(Mateus 11.20-24)Hoka Jesus nehitiya: — Kirakoane ite hisaohena, wenakalati Corazim! Kirakoane ite hisaohena, wenakalati Betsaida! Hiyaiya, waiyexenai mawaiyakaharenai kaomakehenere hatyo hinaliyeya atyo kaomakere wenakalatikoanai Tiro, Sidom xoaha nali hoka hatyo naliyerenaiya atyo halakihenahitaha háomaneha iniyalahare. Exahe hotikisahaiya atyo aokowiha iniyalahare hahalakiraha hoka tyokahaiya atyo tataolate nimere, hoka mokahaiya irikati niyehe haseriha heno. Xaxalisati Ferakene ite Enore ite airakoaneharetya Tiro, Sidom xoahanai xiso, Corazim, Betsaida xoahanai nonitata!

Ija'ari vajari'daki varani vihina hida(Mateus 11.20-24)Hari. Vara ni'ianaha ada Jesus:—A'onivani Corazim sidaji kaija'arini, jahariki bana ida avakadimoni. A'onivani Betsaida sidaji kaija'arini, jahariki jaboni bana ida avakadimoni. Bada oni'avini kaba'i ida Deus kabadani danoki ipohiki avakadiania, ni-avakava'ipahini'iaki kaho ida Jahari kabadania avakabadanibakhiani. Bada oni'aja vaha ida Deus kabadani danoki Tiro sidaji, Sidom sidaji hikia, Jahari kabadani-ra vakava'ipahini'bo'damaniha vaha, vakaimahamanihi vaha ida makari jarojaroki, vanaibavimanihi vaha ida ofo'ofoni vaka'da'di kanamania. Vakhanina vani Deu-ra vananokiahivini hihi ida Jahari kabadani-ra vakava'ipahinivini. Oniaroa, Deus ija'ari hahavi-ra nasohivini kamahini, va'ora honariaki bana adani ija'ari hojai asohirikia vakahojaiki Ibavi Jaharika'oaki kania avikhana. Deus va'ora va'adipa'itxiki bana adani Tiro sidaji kaija'arini, Sidom sidaji kaija'ari vihiki. Hojai asohirikia vakahojaina kaba'i, Deus va'ora va'adipa'itxiki adani. A'onivani Corazim, Betsaida sidajia avahojaki, ni-Deus a'onira va'adipa'itxirihi bana.

Sihudikhudikwy ezektsa simysapybyitsa nikaranaha iwatsahi batu sispirikpo.— O Tsoratsĩ inarokoha sihudikhudikwy ezektsa sinini mykaranaha. Kaharere bo batu yhỹ mykaranaha iwatsahi sispirikpobyitsa tu sinini mynakaranaha — niy.— O Beseza inarokoha anaeze hudik mykaranahatsa sinini mykaranaha. Kaharere bo yhỹ ahabyitsa hi sinini mynakaranaha. Anahi kazikwy zinynaha. Atsawatu zeka Tiro hudikhudikwy ezektsa bo mykaranaha. Atsawatu zeka Sodõ hudikhudikwy ezektsa niwatihi tubabatu Deus harere bo hyỹ nikaranaha. Simysapybyitsa nikaranahatsa kino pimoewynaha. Asahi kazikwy zinynaha zeka simysapybyitsa tu nikaranaha pimoewynaha. Iwaze izohyri ty tahapiakwatahakanaha tahasopyk tihi nikaranaha. Kytsa bo ziwatawykynaha simysapybyitsa tu nikaranaha ana hi zimoewybaiknaha. Nawa zuruze Deus simysapybyitsa pe:“O ikiahatsa batu ahamysapy tsimaha” my. Nawa zuruze kytsa Tiro ezektsa jokboha zuba sinini mykaranaha. Kytsa Sodõ ezektsa niwatihi jokboha zuba sinini mykaranaha. Ikiahatsa hi sininitohi tsimykaranaha niy.

Miꞌi hawyi poꞌog tohenoi tawa koꞌi puaria yt tomohey haria i etiat — Ahenoi wyti Iuteuria kaipywiaria tawa Kurasĩ miaria gupteꞌen haria iꞌewyte tawa Pesaita piaria apiheg hap etiat e. Yt naku i pe teꞌeropyhuꞌat irane e. Arewak uipyꞌa pe eiꞌapiheg hap ete e. Teꞌeraꞌakasa uiminug wakuap koꞌi kape yt iraniaꞌin ewywuat i maꞌato miꞌi pytkai yt uimohey teran hin i. Uito iwato kahato rakat hap upi iꞌatuehamuat atunug kahato pytkai yt miit minug ewywuat i atunug maꞌato uimohit neꞌi e Iesui. Nimo kahato tawa Tiru piaria tawa Sĩtau piaria Tupana tiꞌatumoma e. Tawa Sĩtau piaria tawa Tiru piaria topap yne itote e miwan me e. Miꞌiria yt naku i sese rakaria tukupteꞌen hap watikuap. Pywo raꞌyn iꞌatuminug saꞌag koꞌi poꞌog iwato toĩneꞌen wuatꞌi saꞌawyꞌiwuaria kai wen maꞌato uimohey pun hap mesuwarotiaria tawa Kurasĩ piaria tawa Pesaita piaria poꞌog yt naku i nug haria Tawa Sĩtau tawa Tiru piaria yt naku i nug hap kai katupono uimohey hap pun haria miꞌiria pote e. Taꞌi atiꞌatumuꞌe kahato miꞌiria Tupana ehay wakuat wo maꞌato yt uimohey i haria hap yn topyhuꞌat yt kat i uimohey hap e. Are pãi arewak uipyꞌa pe eiꞌapiheg hap Tupana piat hap aru hap pupi. Yt naku i kahato hawuo topyhuꞌat aru tawa Kurasĩ tawa Pesaita piaria e. Saꞌawyꞌi tawa Sĩtau piaria tawa Tiru piaria yt teꞌeraꞌakasa hin i uiminug wakuat nug hap koꞌi kape maꞌato teꞌeraꞌakasa pote tawa Kurasĩ tawa Pisaita piaria ewy meremo teꞌeruwemorem Tupana kape hap atikuap. Teꞌeraꞌakasa hawyi meremo sokpe iꞌanam nakat ewywuat taꞌatupag taꞌatuepiit ete haty nug hamo paataꞌatuꞌe Tupana kapiat hap moherep hamo are e. Miꞌi hawyi yi tote teꞌeraꞌapyk hawyi ywytup koꞌi taꞌatuꞌakag me taꞌatupag taꞌatueko ewy taꞌatuminug saꞌag atoiat hap moherep hamo e. Maꞌato eipe ti tawa Kurasĩ piaria tawa Pesaita piaria yt naku i pe eweipyhuꞌat poꞌog tawa Tiru piaria kai tawa Sĩtau piaria kai aru are katupono eweiꞌakasa uiminug wakuap koꞌi iꞌewyte uhehay Tupana etiat yn hap wen maꞌato yt eweiꞌatuꞌatoiat teran hin i eiminug saꞌag hap koꞌi e.

Koeku pitivóko óvohikoku xâne ákoti akutipo Jesus(Mt 11.20-24)Ina koe'íkomaka ne Jesus:—Koati kotívetimo kêku, itínoe íhae Korâzim, keánemaka itínoe íhae Mbetâsaida. Enepone Tîru yoko Sîdom, koati pítivokona xâne ákoti êxa Itukó'oviti, itea eneponi itukapu xapákuke indúkoa ne iyupánevoti índuke xepákuke, mani mekutíne kuríkopohiko váherevoko. Mani ko'ipóvotihiko ko'ixéhiti xáku, koane mani purapú'ikopovotihiko pôu, koáneni ivátahikea xapa pôu, éxokovope yupíheovo ikótivexea isóneuke ne êno pahúnevohiko. Simapúne kaxena ipíhoponope Itukó'oviti, iyuhí kixokónotimo tiveko ipíhoponeokono ne íhae Tîru yoko íhae Sîdom ya itíke.

Jesuré ẽho peótise makarikãharã yee kití niî'(Mt 11.20-24)Be'ró Jesu apêye makarikãharãre a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Mɨsâ Corazĩ́, tohô niikã́ Betsaida wamêtise makarikãharãre yã'â butia'ro wa'ârosa' mɨsâre. Yɨ'ɨ̂ weé ĩ'yo'kere ĩ'yâmirã, dɨka yuú wee'. Yɨ'ɨ̂ ãpêrã Judeu masa niîtirã niirópɨ Tiro, Sidṍ wamêtise makaripɨ weé ĩ'yokã maa, dɨporópɨ naâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti dɨka yuú toha boopã. Naâ bɨhâ wetisere ĩ'yórã, naâ wee wɨáro noho su'tí wãkisére sãyâ, nohâre naâ dɨpôapɨ õrêste peo boopã. Õ'âkɨ̃hɨ masaré beseátihi nɨmɨ niikã́, Tiro, Sidṍkãharã nemoró mɨsâ pe'ere bu'îri da'rê yɨ'rɨ nɨ'kagɨsami.

¡Imanuylä can'a mana chalapacücunacá!(Mt 11.20-24)“¡Imanuylä capäcunqui Corazin malca! ¡Imanuylä capäcunqui Betsaida malca! Amcunaćhu milagru lulaśhäta Tirowan Sidon licapäcunman cala. Chayürallaćh juchanpi wanaculcal sumä pin'acuywan llaquicuywan Diospa ñawpäninćhu uyshuläpacunman cala. Chayurá rasunpa cäraycunan muyuncäćhu'a Tirowan Sidon amcunapïta mïnus mućhuycachishalämi capäcun'a. Series([], )

Zezusihi wẽ'õ'wa norĩ wasu'u(Mateusi 11.20-27)Tinhimiroti na ma tô duré ãne ãma uzusi, Zezusi hã:— Corazi na 'ri wa'õtõ nhisi ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma, aima 're ropipa uptabi za'ra wa'aba mono di za, Besada na 'ri wa'õtõ nhisi ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma zama. Marĩ, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã asõ'a za'ra wa'aba, te 're ĩ'ab'manharĩ wẽ mono ne, Tiru ãma 'ri nho'õmo ãma, duré Sido ãma 'ri nho'õmo ãma 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ nho'a, te dama 're ab'manharĩ mono 'wa'âhã, duréi te aré ta norĩ hã 're sipizari za'ra, tiwasété wi. Tiwasété wi 're ĩsipizari za'ra mono zém na, da te 're waihu'u za'ra mono da, te aré 'ru'a hã ti'rã ãma te te 're sa'wari za'ra. Te duré aré sa'u ĩhâiro na 're si'uza za'ra. Tane nherẽ, tanei õ di, a norĩ wa'wa hã. Niwapsi 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã, Tiru ãma duré Sido ãma 're ĩdahâimana wasété za'ra mono norĩ ma, te te ĩrob'manharĩ pipa zém nhipai u, te za te te 're aihâ za'ra za'ẽtẽ za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


Mame ynara tykase Jezu typoetory tomo a,—Õmirykõ etahpõkõ jomiry etãko roropa toh mana. Morararo ose xine pyra exiketõ yse pyra roropa toh mana. Jenehpohpõ se pyra roropa toh mana, yse pyra toehtohkõ samo. (Ytotoko rahkene. Jomiry ekarotatoko emero pata tõ punero, tykase Jezu eya xine.—Ỹ, tykase toto. Mame toytose toh rahkene omi kurã ekarose.)

Anhỹr o mẽ kãm kapẽr hãmri nẽ hpãnhã hkôt mẽ pa ho mẽ pa xwỳnhjê mã kapẽr nẽ mẽ kãm:—Kot kaj mẽ Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre ho ri apa nhũm mẽhõ ama nẽ akapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx. Hã koja te pa kot ixkôt amnhĩ nhĩpêx pyràk o amnhĩ nhĩpêx. No koja amar kêt nẽ akaga hãmri nẽ te pa kot inhmar kêt nẽ ixkaga pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Jao mããnẽn Tĩrtũm kaga.Anẽ hãmri nhũm mẽ kuma hãmri nẽ anhgrà nẽ axkrut kapẽn nẽ ma ahpỹnhã krĩ hkôt anhgrà.

Xesosi misãkiretana imoianariakori:—Hĩte sãkire kenakotakani kenakotari nota sãkire apaka. Hĩte mapakapakani !apakapano nota apaka. Nota mapakapakani !apakapari nota uaimoni iokanatakari apaka —itxana imoianariakori.

Aituo myani aguely tynynonro modoram:— Pabai Deus ugonotobyry aralâ, ogonodylymo. Ywâgâ ise unâ mâengatulymo, Pabai Deus wâgâ kâengatuho ara. Awylygue amyguelymo idani modo, auguelylâ indakylymo waunlo ara lelâ ise. Amyguelymo tindadysebaom modo watay, ydadyseba awylymolâ ise. Auguely izepamo-ro watay, Deus xunârylâ ise izepa atomo — kely Jesus.

Naꞌe uzeꞌeg wi wemimuꞌe wanupe kury. — Aze amo uzeapyaka katu pezeꞌeg rehe aꞌe wà nehe, hezeꞌeg rehe uzeapyaka maꞌe romo wanekon aꞌe wà nehe no. Aze amo nuzekaiw kwaw pezeꞌeg rehe aꞌe wà nehe, herehe uzekaiw ꞌym maꞌe romo wanekon aꞌe wà nehe no. Aze amo nuzekaiw kwaw herehe aꞌe wà nehe, hemur kar har rehe uzekaiw ꞌym maꞌe romo wanekon aꞌe wà nehe no.

— Pendeayvu oendu vaꞌe ma xeayvu avi oendu, haꞌe rã napenenheꞌẽ rendui vaꞌe ma xee avi naxenheꞌẽ rendui. Haꞌe rã naxenheꞌẽ rendui vaꞌe ma xembouare avi nonheꞌẽ rendui.

Odaa Jesus jeɡ̶eetediogi niɡ̶ijo anodiotibece, “Niɡ̶ina ane wajipataɡ̶awatiwaji, aaɡ̶aɡ̶a najipatiwa. Codaa niɡ̶ina ane daɡ̶a dibataɡ̶agitiwaji, Ee idaaɡ̶igotiwa. Odaa niɡ̶ina ane daɡ̶a dibatigi, adibatege Aneotedoɡ̶oji ane idiiɡ̶e.”

Setentave'g̃a pe Jesus'ga ei:—Kiroki ga pe nendu – gaha ji rendu reki. Kiroki ga napenendukatui pe arõe'yma – gaha nanhirendukatui reki. Kiroki ga nanhirendukatui ji arõe'yma – gaha nohendukatui nhimbuhurukara'ga, ei Jesus'ga setentave'g̃a pe.

Kỹ tóg ã mré ke ag mỹ tag tó mũ. “Ũ tóg ãjag vĩ mẽ sór mũ, ha vemnĩ,” he tóg. “Kỹ tóg sir inh vĩ mẽg mũ gé, ti tỹ ãjag vĩ mẽn kỹ. Ũ tóg ãjag vĩ mẽ sór tũ nĩ, ha vemnĩ. Kỹ tóg inh vĩ mẽnh ke tũ nĩ gé. Ti tỹ inh vĩ mẽnh ke tũ nĩn kỹ tóg ũ tỹ inh jẽnẽg mũ ẽn vĩ mẽnh ke tũ nĩ gé sir, Topẽ vĩ ti,” he tóg, Jesus ti. Ti tỹ ã mré mũ tĩ ag mỹ tón hã vẽ, ag tỹ ti vĩ kãmén mũ jé, kór há mĩ, kuvar há mĩ.Kỹ ag tóg sir mũ mũ, ũ tỹ 70 (ke) ẽn ag.

Upéi heꞌi gwemimondorã kwéry-pe:—Kente ohendu ramo ne nheꞌẽ, xe nheꞌẽ ave ohendu-ma vaꞌerã. Ha nde-rehe ijaꞌeꞌỹ vaꞌe, ijaꞌeꞌỹ ave arã xe-rehe. Ha xe-rehe ijaꞌeꞌỹ vaꞌe, ijaꞌeꞌỹ ave arã Nhandejáry xe mbouhare-rehe ave arã. Tereho xe renonde-rupi xe nheꞌẽ eremombeꞌu hagwã tetã tetã-rupi, heꞌi.

Tahe Jesuisi taerydỹỹna mahãdu‑ò ixyby rarybere: —Inyõ aradyrenykre wana tasỹ‑ò. Iwese riwadymyhỹre wesele, aradyrenykre. Moo adeereny roholamyhỹre iyrubu wadee roholamyhỹre. Wana tahe waderalemy reamyhỹre. Waderamy reamyhỹre tahe tule Waha deramy reamyhỹre. Deuxu wateòdỹỹdu wahe.

Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau wemimuꞌe ꞌgã nupe:—Peꞌje pejewau jeporogyta momeꞌwau kwe pe ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —Aꞌeramũ pẽ nee wapyaka maꞌe ꞌgã je ree nanẽ futat wapyakau nũ. Pẽjeꞌega renupara ꞌgã futat jejeꞌeg are nanẽ wapyaka nũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Pẽjeꞌega renupareꞌema ꞌgã je ree nanẽ nuapyakai nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Je renupareꞌema ꞌgã nanẽ futat je muarera ꞌga nuenuwi nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Nà, dja gar aben nhikjê'ã kabẽn ne pyka kunĩkôt ajmàn memã ijarẽ. Godja me'õ ar akabẽn man badjwỳ ikabẽn ma. Nhym ate me'õ kum ar akurên ar akabẽn mar kêt ne badjwỳ kum ikurên ikabẽn mar kêt ne. Dja me'õ badjwỳ kum ikurên ikabẽn mar kêt ne ne Ibãm kute ijanor djwỳnhjadjwỳ kum kurên kabẽn mar prãm kêt ne, ane.Nãm ã Jeju aro 70 ne kute ar anor kutã arkum kabẽn jarẽnho anen kam aro aben nhikjê'ã kabẽn ne ar ano, pyka kunĩkôt ar bimànhmã ar ano.

Moropai taꞌpî Jesusya tînenupaꞌsan 72 kaisaronkon pîꞌ: —Anîꞌkanya amaimukon eta ya, morî pe umaimu eta toꞌya mîrîrî. Tîîse anîꞌkanya ayewanmîrîkon ya, inkamoroya uyewanmîrî nîrî mîrîrî. Moropai uyewanmîrînenanya nîrî Paapa uyarimatîpon yewanmîrî mîrîrî —taꞌpî Jesusya.

Tu yãy yõg mũtik hãpkumep xop pu hãm'ãktux, hu:—Tikmũ'ũn te 'õg hãm'ãktux 'ãpak, tu' yĩpkox pip, puxik mũn pu yĩpkox pip kamah, yãy putuk yĩnmũn. Tikmũ'ũn te 'ãp-tup nõg, puxik mũn putup nõg kamah. Tikmũ'ũn tek mũn putup nõg, puxix Topap-tup nõg kamah, nõm tek mũn nũgkutnãhã'. Ta tu' kux. Kaxĩy.

— Eyekawẽn kayayũ wekawẽn tak ip cekay — io'e jeweju etaybitbinayũ be. — Eykay'ũmayũ õn tak ip okay g̃u. Okay'ũmayũ omudocat tak ip cekay g̃u — Jesus o'e. — Epeju juy g̃asũ — io'e. — Wekawẽn cuy epeg̃uwẽnuwẽn soat ka watwat pe — io'e.— Ha'a — io'e ip.Ibun cĩcã ip oekuku kawẽn idipat muwẽnuwẽn.

Ti mꞌ ta ma matëg sa hã taky hadoo:—Bë herꞌoot do maa newꞌëë doo, ỹ né hẽ ti tamaa newëë. Bë ty nꞌaa gesꞌyyk doo, ỹ né hẽ ti taty nꞌaa gesꞌyyk. Ỹ ty nꞌaa gesꞌyyk doo, hã ỹ mejũũ do taty nꞌaa gesꞌyyk —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ 70 nxe³tũ̱³ka̱³txa² ãh¹ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Ai³lah³lxin¹tãu³a² wxa²wãn³txa² ain³kxi¹nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wãn³txa² ain³kxi²sain¹nũn³na³li¹. Yxãn¹ta¹ wxa²wãn³txa² sa²yxo²ã³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wãn³txa² sa²yxo²ã³sain¹nũn³na³li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ Txa²wãn³txa² sa²yxo²ã³sain¹kxai²nãn²tu³ sa²si¹hã³sain¹jah¹la² sa²yxo²ã³ain¹nũn³na³li¹. Je³su²jah³la²kxai³ nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta nexa haxaotyakiraharenai hiye: — Xala xamaniya atyo sema xiraene hoka semita atyo niraeni. Hoka xala xamaniya atyo maisa awaiyetyare xiso hoka natyo atyo maisa awaiyetyare. Hoka xala xamani atyo maisa awaiyetyare natyo hoka maisa atyo awaiyetyare noxaxikatyasehare — nexa.

Hari. Jesus va'ora ni'aha adani kidipohi:—Ija'ari hana hini avaathini-ra kamithahi; oathi-ra kamithahi jaboni. Ija'ari hana hini a'onira kapoaririhi; ni-hora vakapoariki jaboni. Ija'ari hora kapoaririhi; ni-bikapoariki jaboni ada hora karona'iki — va'ora ni'aha ada Jesus.

Zinymyrykynahatsa pe nikarazo:— Aty ahaharere piwaby zeka atahi pikwaby. Aty ahaharere ty waby byizeka uta kaharere humo kino niwatihi ba waby zikaha. Aty kaharere bo yhỹ ahabyi zeka atsawatu zikpehata harere bo batu yhỹ ziky — nikara.

Miꞌi hawyi toꞌe i raꞌyn topotpoꞌororia pe — Uwe eimienoi kapiat wanẽtup hat wyti aru iꞌewyte uimienoi kapiat wanẽtup hanuat. Yt eikyꞌesat i hat ti aru iꞌewyte yt Uito i wyti uikyꞌesat hat raꞌyn e. Yt uikyꞌesat hat i pote iꞌewyte yt Uipoꞌoro Hat Tupana kyꞌesat hat i e 70 ok takaria pe iꞌatupoꞌoro haype.

Ina kixovókoxo íhikauhiko:—Enepone xâne usó koyêti kámokenoyea yiûho, undímaka kámokeno. Kene enepone puvópiti, undímaka púvo. Koáne enepone puvónuti, hane púvo ne Pahukónuti yara kúveu mêum —koéne.

Be'ró kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re a'tîro werê nemokɨ niîwĩ:—Mɨsâ bu'esére tɨ'órã, yɨ'ɨ̂reta tɨ'omá. Mɨsâre ɨatírã, meharóta yɨ'ɨ̂re ɨatíma. Tohô yɨ'ɨ̂re ɨatírã, yɨ'ɨ̂re o'ôo'kɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'rare ɨatíma, niîkɨ niîwĩ Jesu.

Nilculmi yaćhapacünincunacta: “Cay nishäta uyalipämay. Willaśhayquita ćhasquïcunacá, ya'actam uyaliyalcäman. Chaynütac mana ćhasquishüniquicunacá ya'actamari mana ćhasquipämanchu. Chaynu ya'acta mana ćhasquimäcunacá caćhamäní Taytätapis manatacmi ćhasquinchu” nila.

Tawamhã te tãma nharĩ za'ra, tisiré 're ĩnomro mono norĩ ma, ãne:— Ni'wam norĩ hã ĩ̱zadawa wasu'u na, te te 're aiwapari pese za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱mreme 'madâ'â pese 'wa na, wa za ta norĩ hã te ĩ̱sina 're awaihu'u. Duré ni'wam norĩ hã ĩ̱zadawa wasu'u na te te 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱wẽ'õ'wa na, wa za duré ta norĩ hã ĩ̱sina te 're awaihu'u. We ĩ̱zatõrĩ'wai wẽ'õ'wa na zama, wa za ta norĩ hã te ĩ̱sina 're awaihu'u. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra, tisiré 're ĩnomro mono norĩ ma, Zezusi hã.


Sẽ nase 72mãkõ eramatopõpyry ropa pokoMame mokaro 72mãkõ tooehse ropa toto. Tãkye toh toehse ropa. Ynara tykase toto Jezu a,—Joroko tõ roropa ynanutũtanohpoase ropa ahno ae. “Jezu omi poe otũtatoko ropa,” tykase ahtao rokẽ yna a nutũtase ropa toto, tykase toto Jezu a.

Mẽ hkĩnh nẽ ri mẽ pa xwỳnhjê jarẽnhApokarip 3.5Tã nhũm mẽ kêp 72jaja krĩ hkwỳ rũm akupỹn Jejus wỳr pôj. Piitã hkĩnh nẽ hpôx pa. Hãmri nẽ kãm:—Kwa Pahihti. Na pa prem anhỹ hã mẽ nê mẽkarõmnuti japôx rax nẽ. Na pa prem mẽ nê mẽ hano nhũm mẽ ãm mẽ kurũm hapôx kurê kumrẽx. Anẽ.

Setẽta Pakini Kãkiti KanapiriiniNinoa setẽta pakini kãkiti kanapiriã. Poxokonoka itxakatana.—Apiananiri, maerekani matamatakoni apaka kĩpitari asãkire, pite uãkaã aiokanatakasaakina —itxarina Xesosi.

Setenta e dois lelâ Deus xunâry egatuwâni modo odopâdobyryDeus xunâry egatuze idâypyem myani setenta e dois uguondo modo odopâdylymo; Jesusram aguelymo:— Tuomare kehoem xina. Toenzepa kurâ domodo kadopâbeom xina kua niedâ. Kadopâ modo egasewâdyly keankâ, Jesus ezedy xina agueduo, “Jesus eon-honrugue xina aidyly” xina keduo — kelymo.

Akwez 72 hemimuꞌe uzewyr Zezuz pe aꞌe wà kury(Oho aꞌe 72 awa taw nàn aꞌe ywy rehe aꞌe wà.) Uzewyr Zezuz pe wà kury. Hurywete wà. — Urezar, iꞌi izupe wà. — Te tekwe ikatu ꞌym maꞌe weruzar urezeꞌeg aꞌe wà, taꞌe uruzeꞌeg nerer ikàgaw rupi wanupe ure xe, iꞌi izupe wà.

Setenta oo vaꞌekue ojevypaagueHaꞌe gui setenta omondouka vaꞌekue ovyꞌa reve ojevy vy aipoeꞌi okuapy:— Senhor, nderery rupi oreayvu ramo anha kuery voi orenheꞌẽ rendu karamboae! — heꞌi okuapy.

Niɡ̶ijoa seteenta liiɡ̶exedi Jesus ja dopitijoNiɡ̶ijoa seteenta liiɡ̶exedi naɡ̶a dopitijo, odaa eliodi me ninitibigiwaji. Odaa moditalo Jesus, “Ǥoniotagodi, codaa me niɡ̶inoa niwicidi abeyacaɡ̶aɡ̶a etiɡ̶odadiwaɡ̶adi niɡ̶ina me jiticodaɡ̶aticoace, jibakenaɡ̶a Ǥaboonaɡ̶adi me jiticodaɡ̶aticoace modakatiogi oko.”

Ojivy setentava'eaKiro setentave'g̃a hog̃ahoi a'ero ogwovo Jesus'ga nhi'ĩpo'ruavo imombe'gwombe'gwovo Tupana'ga nhi'ig̃a. Aerẽ g̃a jivyri Jesus'ga pyri gworygworyvamo. Orepojykaharetero javo Jesus'ga pe g̃a ei:—Nderera pyvõ ore erame anhag̃a pe Diabo'gapyriva'ea pe a'ea oko orenhi'ig̃a rupi ojipe'avo g̃a hugwi.

Ũ tỹ 70 (ke) ag tỹ Jesus to vỹnvỹn keKejẽn ag tóg ti to vỹnvỹn ke mũ, kỹ ag tóg ti mỹ vĩ sér han mũ sir. “Senhorꞌ,” he ag tóg mũ. “Vẽnh jagrẽ kórég ag vỹ ẽg vĩ ki han tĩ. Ã jiji tó kỹ ẽg tóg ag mỹ vĩ tĩ, kỹ ag tóg ki hã han tĩ,” he ag tóg mũ, Jesus mỹ.

Hesu ha-py ogwahẽ jevy hemimondo kwéryHa upéi katu omombeꞌu mbeꞌu Hesu nheꞌẽ rire, ou jevy upe setenta hemimondo vaꞌekwe, Hesu ha-py ogwahẽ jevy ou-vy. Ovyꞌa ete reheve ogwahẽ jevy omombeꞌu Hesu-pe:—Mboꞌeháry, ore nheꞌẽ-py osẽsẽmba ojeꞌói-vy anháy hese omenda vaꞌekwe-gwi. Nde réry orohenói ramo, ore nheꞌẽ-py osẽmba ojeꞌói-vy, heꞌi omombeꞌu Hesu-pe ovyꞌa voi.

Tanonanareny‑ribi iribi tahe kia erydỹỹna mahãdu ibutumy dòòsedenyde. Tiiboho heka teysa nihikỹmy dòidenyde. Tybybinanahakỹ heka irybe‑ki ròhònyhỹre irybereny‑ki. Riòlòdỹỹnymyhỹreny wana Jesuisini‑di heka ròhònymyhỹre kiamy Jesuisiko‑ò tuu relyyrenyre.

Setẽtai tois ꞌgã wekwawera momeꞌuawetAꞌeramũ Jejui ꞌga wemimũꞌẽmera ꞌgã monou kwe pe, ꞌgã muꞌjau Jarejuwarete ꞌga porogyta are. Setẽtai tois ꞌgã awau kwe pe ꞌgã muꞌjau Jarejuwarete ꞌga porogyta are. Anure ꞌgã ꞌua ojewya nũ. ꞌGã kuꞌia ꞌgã nerekou. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌua ꞌjau Jejui ꞌga upe:—Mamaꞌeukwaawa miamũ futat ore oromoit arakou ꞌgã nui aiꞌi— ꞌjau ꞌgã ꞌua ꞌga upe imomeꞌwau. —“Jejui ꞌga rer imũ ore pẽ moiri ꞌgã nui”, ꞌjau ore mamaꞌeukwaawa upe aiꞌi— ꞌjau ꞌgã ꞌua imomeꞌwau Jejui ꞌga upe.

Nhym ar mõn memã Metĩndjwỳnh'ã ujarẽnh mõn me kanêbê me utàro mõ:n kam akubyn mõ, kĩnhkumrẽx ne akubyn mõ. Mõn bôx ne kam Jejumã kum,—Bẽnjadjwỳr, nã bãm ar akabẽnkôt me karõ punu jano nhym me karõ punu anhidji jarẽnh kajgokambit apymaje prõt ne, ane.

72 Kaisaronkon Warayoꞌkon Ennaꞌpo Jesus PiaMoropai inkamoro 72 kaisaronkon warayoꞌkon itîꞌsan ennaꞌpoꞌpî Jesus pia kureꞌne puꞌkuru taatausinpai. Moropai inkamoroya ekaremekîꞌpî Jesus pîꞌ. —Oꞌmaꞌkon wanîꞌpî anna maimu yawîrî. Maasa pra “Jesus maimu pe epaꞌkatî pemonkonyamîꞌ yapai”, taꞌpî annaya. Mîrîrî yeꞌnen toꞌ epaꞌkaꞌpî —taꞌpî toꞌya.

Tik te 72 nũn putpu''Ãmnĩy 'ũm 'ĩhã tik xop put pu' nũn nãm, tik xop te 72 nũn, tu' kuxa hittup xexkah, tu:—Yãyã'! Xate 'ãxuxet'ax 'ã' hõm, 'ũyĩy yãmĩy kummuk xop xit, hak mũk'ãte' xit, pu mõg xupaha'! Kaxĩy.

G̃ebuje icokcok cĩcã ip o'jepit Jesus kay — 72 beayũ. O'jekawẽn ip Jesus eju.— Kariwa, ibiõg̃buk kẽrẽayũ kũyjobit oca'õ kay, a'õbi oceju jekukum puye — io'e ip Jesus pe.

Tii bä mꞌ 72 hadoo do rababaaj nä bä mꞌ Jesus wë, hꞌyyb tsebꞌee doo me mꞌ ramaherꞌoot ta hã rabeboo nä do ky nꞌaa.—Ma matëg —näk mäh. —Karapꞌaar hꞌyyb nesaa do sii hẽ mꞌ ãã raky daheeh a ky gabuuj gó —näk mä sa kyyh.

70 nxe³tũ̱³ka̱³txai²li² a²wa̱³lxain¹jau³su²Nxa²ha¹te¹ kxãn³nãu³a² aun³txa² wa̱³lxain¹tãu³a² kãin²ka³lih³lhe¹kxain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²hxi²kan¹jah¹lãi³. Ko̱³nxe³te²a² yãu³ka³txa² a³li³ain¹si¹nha¹jau³su² kwa³na³ain¹sĩ¹na¹hẽ³li¹. Sa²hi²kat1sah²nhĩ¹nha²kxai³ yxo²ha³kxa¹ sa²yxo²wet1sain¹sĩ¹na²hẽ³li¹. Ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

70-harenai Kaokeneheta TahiHoka 70-harenai kaokehenahitaha kalore haihalahareneha kakoa hoka nexaha Jesus hiye: — Tihanarenai kakoita semaxematya wiraene, hexare kakoa wiraehena hikoahenahitaha maheta halitinai nonitata hoka! nexaha.

Jesus ipohina vajoi'iki kidianiaHari. Oniaroa, Jesus kania vajoi'aha adani 72 vihiki vaipohina. Khai vakhani'aha, Jesu-ra vani'aha:—Bajadi ai vihina-ra ahonariahi; ai vihi'aha afonana. Bajadi-ra ani'ahi: “Jesus ira honariavini iakara'oni,” oniani ida bajadi ariathi-ra vanaabavini hija.

Nisipehanahatsa sizubarẽtsa setẽta doistsa ziksizonahatsa.Kyze Sesus nisipehakanahatsa sizubarẽtsa setẽta doistsa ziksizonaha. Sakurẽtsa nikaranaha. Sesus bo nipamykysobanaha:— O mypehatsa hyrikoso sapybara myharere humo hyỹ nikaranaha. Ikia naro humo tsiksiakzonahaze tsiksisiwyhiknaha. Azikwy humo zipobaiknaha — niaha.

Miꞌi hawyi 70 ok takaria Iesui tiꞌatupoꞌoro raꞌyn tawa koꞌi upiat tehay henoi hamo. Miꞌi hawyi 70 ok takaria tuwat hawyi iꞌatukohyewyry hap tawa koꞌi upi miitꞌin muꞌe hamo hawyi teꞌeraꞌaipok i raꞌyn Iesui kape iꞌatuwepit kahato. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Urukaꞌiwat iꞌatuꞌe pywo wyti ahiag tuwat raꞌyn esaika wuat uruiꞌatusopo hawyi iꞌatuꞌe. Eset nywo uruiꞌatusopo kuap kahato ahiagnia iꞌatuꞌe Iesui pe.

Seopóhiko xoko Jesus ne setenta koeti páhoeUkopeânehiko xoko pahúkonoku neko setenta koeti páhoe Jesus, yupihovó koénehiko elókepea okóvo. Hara kixópohiko Jesus:—Unaém, muhíkova ndémoniuhiko itúkea yuho ûti pahukôa ûti ya ihéke ipúhikopea xoko xâne ûroevo —kíxoanehiko.

Jesu kɨ̃ɨ̂ o'ôo' yuu'kãrã setenta e dois naâ dahâ'ke niî'Be'ró Jesu setenta e dois kɨ̃ɨ̂ o'ôo' yuu'kãrã e'katíse me'ra tohatákãrã niîwã. A'tîro niîkãrã niîwã:—Ɨ̃sâ wiôgɨ, wãtiâpɨta mɨ'ɨ̂ dutiró, mɨ'ɨ̂ wamé me'ra ɨ̃sâ kõ'â wĩro mɨhakã, yɨ'tiáma, niîkãrã niîwã.

Anćhish ćhunca ishcayniyu caćhaśhancunämi cutipämunChay nilcuptinmi chay anćhish ćhunca caćhaśhancunaca liculcal cutïlälimula unaypïtá sumä cushisha-cama. Chayćhümi nipäcula: “Taytay, aśhta achatucunapis lluymi cäsüläliman ampa śhutiquita limapäcupti'a” nil.

Aibâ norĩ, Zezusihi u apâ ĩsihutuzé wasu'uTawamhã datẽme 're nomro mono pari, ma tô apâ aihutu ĩtẽme, aibâ norĩ hã, 72 na ĩhâiba za'ra hã. Tãma rowẽ za'ra wa, toi uptabi za'ra di. Taha wa, te ãne siwasu'u za'ra, Zezusihi ma:— Wanhib'apito, asisi na, wa tô wa'uburé ma, wa te 're rob'ru za'ra, dahawi 're wairébé mono da. Taha wa, ma tô te te 're wawapari za'ra, ta norĩ hã. — Ãne te tãma siwasu'u za'ra.


Yrome ynara tykase Jezu eya xine,—Ỹ, joroko tamuru mokyro. Aepukary enene nenenehkane samo, kapu ae.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Tôe. Ixàhpumunh tỳx o ixte Satanasti jakrenh jakamã na ka htem inhỹ hã mẽ hano nhũm mẽ tee ri mẽ akutã hihtỳx prãm. Hãmri nẽ te na haxênh prêprêk pyràk o amnhĩ nhĩpêx nẽ mẽ kurũm hapôx kurê kumrẽx pa ja hã mẽ omu.

Ininiã Xesosi:—Ari, nitikapekari Teoso patimari iokanatiniri Satanasi, okaratxirari patimari imẽkokini atoko itxa.

Jesus aguely myani:— Satanás takaze kehoem won-honru. Târâlâ wakâwândy, Deus, Satanás eon-honru nhetyday. Ielu kau wâgâpa ihuguely ara akâwândy mâkâ Deus ezaypa ihuguely kâendyly.

Uwazar Zezuz wazeꞌeg wanupe. — Aexak Zurupari ywak wi iꞌar mehe. Iꞌar awer nuzawy kwaw àmàn iweraw paw aꞌe.

Haꞌe rã ombovai:— Xee ma Satanás aexa karamboae overa vaꞌe rami yva gui hoꞌa rã.

Pida Jesus naɡ̶a igidi, meetediogi, “Jinadi ɡ̶odaxakawa Satanás yediiɡ̶a menitini icoɡ̶otibigimece ditibigimedi, micataɡ̶a niɡ̶ina nalebepaɡ̶a ane yediiɡ̶a.

A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:—Kwa. Ahepia katu ji Satanás'ga hira yvaga hugwi okote'varuhuva'ea ruvihavuhu'ga hira. Kotihĩ ga hihetei overavava'ea ja.

Kỹ tóg ag mỹ: “vãsỹ inh Japo vé, ti tỹ kanhkã tá kãtére kỹ,” he mũ. “Ti fĩn rãm sóg, hã kỹ sóg ti fón. Ta tỹ kómkóm ke ri ke nĩ ja ti nĩ, ti kutẽ ja ẽn ti.

Haꞌe katu:—Haꞌe voi. Ahexa-ma kuri anhaygwasu Satanás hoꞌa-ma yváy-gwi. Overa vaꞌe-rami hoꞌa vaꞌekwe.

Tii rarybere tamyreny: —Bexiijebenyke jiarỹ dori Satanasimy biu‑ribi rabire, biudelaa wesemy reseremy tuu rabire.

Aipo ojeupe ꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Aꞌjea— ꞌjau etee futat ꞌga ꞌgã nupe ojeupe imomeꞌuramũ. —Ymã te je mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara resagi ikue, ywag awi tut iꞌara resagi ikue, Satanasi turi ꞌara resagi ikue. Sãꞌã tupã werawa ꞌara. Nan tee futat iꞌari. Janeruwarete ꞌga imuẽma imua imomoa ikue. Aꞌeramũ je aꞌeramũ esaka ikue. Janeruwarete ꞌga ipãjẽ renuẽma jui ikue. Aꞌeramũ inãinãnĩꞌĩ etee erekou. Maꞌeramũ ꞌã emiayuwa pemoit ꞌgã nui raiꞌi. Tepãjẽa te ako je omono pẽ nupe aiꞌi. Aꞌeramũ ꞌã pẽẽ imoia pejejemogyau ꞌgã nui raiꞌi— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym kam arkum,—Ã, me karõ punu ne gar ano. Nhym bep arỳm ne me karõ nhõ bẽnjadjwỳrbê Xatanaj kàjkwa kurũm tẽn tỹm ba arỳm omũ. Nãm amikrà kêt mex ne tỹm kute na jadjênh tamikrà kêt mex ne rôrôk ja pyràk. Gar aje Xatanaj nhõ àpênh kujaêko amõro aje arỳm pa nhikjê 'yr rax mexja pumũ.

Mîrîrî yuukuꞌpî Jesusya: —Inna, mîrîrî warantî awanî maasa pra kaꞌneꞌ pe waraꞌnapi eꞌsisiuka warantî, kaꞌ poi Makui enasaꞌ eraꞌmaꞌpîuya, ˻imeruntîri yentai Paapa wanî yeꞌnen˼ —taꞌpîiya.

Ha Yeyox te:—Hamũn. 'Ãte Hãmgãyãgnãg pẽnãhã'. Tex yãnãm te hãm tu' xakot mõ'ka'ok, hã kaxĩy Hãmgãyãgnãg te pexkox tu' nãhã', tex yãnãm putuk.

— Hm hm — io'e Jesus. — Kabi bewi Satanás at'anap ojojojo. Dao ma o'at xiriririkiat puxim — Jesus o'e.

—Ỹỹ. Ỹ hapäh —näng mä Jesus. —Matym ỹỹ gó Nesaa Do Yb hetꞌoom do hadoo tabadëë hyng ỹ hegãã bä.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Ha³lai³xa² wa³su³txi³ ĩ³wa³tu³ki̱³kxa² yã¹nxe³sxã³ Sa³ta³na²jah¹la² sa²hi²kat1txa³kxe³su² oh³nãu³a² wa³su³txi³ a³hi²sxã³ wa²ka³nxe² wxã²na³li¹.

Hoka Jesus nexa: — Aliterexe. Hiyaiya, nowaiya Ahalakoahaliti xexoaneheta enokoata, motya kahihiye.

Oniaroa, Jesua bigathani'ihi ida vaathi:—Hai oamani. Onoki'iki ada Jahari nama voroni'ina. Bahi tararariki fori hina nama gaari'ina.

— Yhỹ niy. Iwaze hi Satanas bijoikpe ikny wytyk bo inasik inyhik bijo papaizo niaha waha.

Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i raꞌyn 70 ok takaria pe — Taꞌi uimiium uhesaika hap poꞌog ahiag kai e. Saꞌawyꞌi ahiag atipy pe toĩneꞌen Tupana yatype hemiit no wen maꞌato tuwemowato teran poꞌog Tupana kai hawyi Tupana tipun ahiag atipy kaipyi yi kape e. Miꞌi hap Uito araꞌakasa ahiag Tupana tiꞌokhytpun turan. Merep merepꞌe hap putꞌokꞌe hap ewy taꞌat atipy kaipyi yi kape ahiag e. Iꞌewyte eweiwat turan araꞌakasa i taꞌat i raꞌyn ahiag hap araꞌakasa uhehay eweiꞌatumuꞌe miitꞌin wuatꞌi tawa koꞌi upi turan e Iesui topotpoꞌororia 70 ok takaria pe.

Ina kixovókoxoa Jesus:—Noínjoa ne Satánae kutí koeti ipixéneneoti irikóvoti ukeâti vanúkeke.

Jesu naâre niîkɨ niîwĩ:—Mɨsâ niîro nohota niî'. Wãtîre ɨ'mɨ̂sepɨ niî'kɨ bɨpô ya'baró weeró noho diháakã ĩ'yâwɨ.

Nipäcuptinmi nila: “Aw, Satanaśhpa tucuy gubirnun waclinuy juclla chincacuśhantam ya'a licalá.

Taha wa, ma tô Zezusi hã asa tãma waihu'u za'ra, ãne:— Tane tô. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Satanasi hã wa'rui'wa hã hâiwa hawi time. Waptã'ã wamhã, wa tô 'madâ. Wara sina, ma waptãrã, tãiwapsa'a ne.