—Ritonõpo omipona se awahtao xine yronymyryme tãkye exĩko matose Ritonõpo poe. Zae ehtoh ekarõko roropa Ritonõpo mana oya xine.

Nẽ kot ka mẽ atõ amã Tĩrtũm kãm hprãm xà hkôt amnhĩ nhĩpêx o ri apa hprãm nẽ. Nhũm amnhĩ tã apumu nhũm ja kãm mex nẽ. Hãmri nhũm ato mex nẽ tanhmã akrã hto ka hkôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o ri apa. Jao ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa.

—Teoso takari erekari kãkitimoni, ia atoko inakanimoni. Ninoa iteene nirekari erekarinoka ikaminina. Nipokori inirekinina atoko, ãparaã inirekinina atoko, ninoa iteene nirekari erekari ikaminina. Ininiã Teoso sikana ninoa ikinipoko erekari inirekakitina.

— Tuomareim kuru mâkâ Deus ize ato modo lelâ adiendyse donro. Kurâ tâwinzeim, tatuanzeim warâ wâne pyni, paru warâ lelâ ize ato, myara lâpylâ Deus ize ato lelâ adiendyse awyly. Idânârâ ize ato xuduze Deus, ton-honre lelâ tâinwântoem.

Aze teko ipureruzar wer Tupàn rehe azeharomoete aꞌe nehe, aze ipurapo wer tuwe ikatu maꞌe rehe aꞌe nehe, hurywete putar aꞌe nehe, taꞌe Tupàn umurywete kar putar tuwe aꞌe teko aꞌe nehe xe.

— Ovyꞌa ete ꞌrã teko porã re okaruxe haꞌe ijyꞌuvei vaꞌe, mbaꞌeta ojoupa ꞌrã.

Niɡ̶ina oko ane doletibige ane iɡ̶enaɡ̶a, Aneotedoɡ̶oji icota meote meletibigiwaji, leeɡ̶odi me liciagi niɡ̶ina oko ane nigodi nigigi, codaa me ecibi. Odaa nigoyakadi anoyeligo, codaa anowacipe, odaa jeɡ̶eletibigiwaji. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶idi oko midioka limedi me ninitibigiwaji.

Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a oko katu pota hete okoheteavo Tupana'ga remimbotarimova'ea rupi. A'ereki g̃a ko Tupana'ga remimombyryvag̃wama, ei Jesus'ga.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ãjag tỹ vẽnh jykre kuryj ve sór nỹtĩn kỹ, ti tỹ ãjag mỹ ãjag kókĩr ri ke tĩn kỹ, ãjag tỹ vẽnh jykre kuryj ve sór nĩn kỹ. Kỹ ãjag tóg venh ke mũ,” he tóg.

—Gwĩ Nhandejáry remimbota gwive ojaposeve seve vaꞌe, heko vyꞌa tee vaꞌe. Ivareꞌa vaꞌe-rami, ijuhéi vaꞌe-rami ave oiko hemimbota ojapose eterei-gwi. Ojapo rire ovyꞌa vaꞌerã. Onhembopyꞌajeko tee vaꞌe-rami ovyꞌa-ma vaꞌerã oiko-vy.

Inyõ‑ò òbitinamy lobiximy rurukeki tahe teysamy rarekre. Deuxu tamy òbitina riwahinykre.

Aꞌjea futat Janeruwarete ꞌga remifutar imũ etee mamaꞌe are iparuapowet maꞌe ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau. Aꞌe ꞌgã aꞌjea futat Janeruwarete ꞌga opoat mamaꞌe apoukaa wemifutar imũ. Aꞌeramũ ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau.

Me kute memã kum, “Ba on Metĩndjwỳnhmã ijaxwe kêt”, anhỹro ba ne kute katàt amijo ba prã:mja djãm me kaprĩ got? Kati. Mỳkam? Bir, me wã dja me ĩ axwe kêt'ỳr bôxkumrẽx ne arỳm prĩne Metĩndjwỳnhmã mexkumrẽx. Kam dja me kĩ:nhkumrẽx.

Morî pe puꞌkuru mannankan wanî kureꞌne Paapa yeseru ankuꞌpai tîweꞌsanon. Inkamoro wanî mannankan emiꞌne tîweꞌsanon moropai tuna aninnîpai tîweꞌsanon warantî. Maasa pra kureꞌne yairî eꞌpai toꞌ wanî yeꞌnen. Morî pe toꞌ wanî maasa pra inkamoro pia Paapaya teseru kuꞌtoꞌpe toꞌya itîrî toꞌ pia.

—'Ũkuxa hittup'ax tikmũ'ũn yĩpkox pip xop, nõm te' xak, nũy Topa pu' yĩpkox pi', tu hãmyok mĩy putup xũy.Yã Topa te' kuxa mãmmãhã'.

— Icokcok cĩcã jeedop ip- -Deus xe cũg̃ cĩcãayũ. Apẽn idibi kay wuyju, wuybipuruk pima, imẽn tak Deus bikuyap kay ixeyũ dak jajẽm. Apẽn puybit kay dak wuyrere bima, imẽn tak Deus bikuyap tag̃ jeku pin ip. Imẽnpuye Deus ibikuyap je'g̃ũm cebe ip- -cũg̃ cĩcãayũ be. Icũg̃ cĩcã e'em ip — io'e Jesus.

—Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng takarẽn doo da ji bawät do hã takꞌëp hꞌyyb padꞌëëk doo. Rahꞌyyb pahadëëk do kanꞌoo däk da sa hã.

A²nũ²a² he³ja³lu²te²nãn²tu̱³ yain³txa² yxo²kwa̱in³te²ju²hẽ³li¹. Ya̱³lxu²khaix1te²nãn²tu̱³ ĩ̱³yau³xa² yxo²kwa̱in³te²ju²hẽ³li¹. Nxe³tũ̱³ka̱³txai²li² yã¹nxe² Txa²wã¹sũ̱³na² wain³txi³ kãi³ju³ta³nũ³a² ten³sxã³ kãi³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Kxã³nãu³a¹ a²nũ²a² yain³ta³lun²te²na² ũ³kxi²kxa² yã¹nxe³sxã³ ha³lo²a²nũ³a² ã̱³xa² ten³yah²lxan³tho³li¹.

— Waiye kaiserehare atyo Enore aokitere akereta tyaona aokowitereharenai. Hiyaiya, hatyo aokahitere akereta atyoite mokahene.

Deua bikajoamoraki ida ija'ari abononi nava'ibodivaraniki: “Onofi'oamanija ida badani Deua binofiki bada oni'avini.” Nihi ida ija'ari. Nini vani Deua bikajoamoraki hida ija'ari, bada bini'aja kaimoni hida badani Deua binofiki.

— O sakurẽtsa asaktsa hawa Deus mozihikik zuba anahumo hi hyỹ mozihikiknaha, Deus mysitsumuẽhĩ iwaze simysapyrẽtsa moziknaha.

Miꞌi hawyi toꞌe i — Uhupiaria e uwe uwe toꞌe Tupana pe — Areĩneꞌen neran hãpyk kahato eꞌewy miꞌi haria pe Tupana toꞌe — Uimipoityro koꞌi kahato wyti aru eweikupteꞌen uiꞌewywuat waku sese hamo worohoꞌonug eipe katupono eimikyꞌesat ewy worohoꞌomohãpyk eipe Uiꞌewy e Tupana mio tã e haria pe e.

—Koati únati koêku ne xâne kutí koeti épeu úne yoko épeu hímakati koeku yupíheovo kahá'ayea itúkea ponóvoti nonékuke Itukó'oviti, vo'oku kousókinoatimo Itukó'oviti ne âha.

Õ'âkɨ̃hɨ yee, diakɨ̃hɨ́ niisére masî sĩ'rirã, ɨhá boâ, ako wɨó'kãrã weeró noho niîsama. Tohô ɨhá boâ, ako wɨórã weeró noho masî sĩ'rirãre Õ'âkɨ̃hɨ e'katíse o'ôgɨsami. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yeere masîka be'ro ba'â, sĩ'ri tuúrã weeró noho niîsama.

Cushiculcächun mayanpis micanäśhanu yacunäśhanu Diospa munaśhanta lulay munäcuna. Paycunactam Dios maćhaycachin'a.

— Duré, ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb uwaibaba, uburé marĩ ĩwẽ hã te te tãma 're ĩ'manharĩ za'ra mono da si, te te sima 're wẽ za'ra mono wamhã, ta norĩ ma si, tãma 're rowẽ za'ẽtẽ za'ra mono di za. Ta norĩ ma si, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te tãma ãma 're a'uwaimrami, rowẽ te te tãma 're ĩ'apisutu mono zém na hã.


—Imehnõ pyno awahtao xine tãkye exĩko matose, opyno xine roropa Ritonõpo exiryke.

Nẽ mẽ kamã mẽ axukaprĩ ho ri apa xwỳnhjaja na hte Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nhũm ja kãm mex nẽ. Jakamã na hte mẽ hã mẽ apyrà nẽ mẽ akamã ukaprĩ ho pa. Jao mẽ ato mex nẽ ka mẽ ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa.

—Teoso takari erekari kãkitimoni, ia atoko inakanimoni. Ninoa amonĩkari ninoa misiritakani, ininiã iua atokotxikana Teoso amonĩkanako ninoa kaamonĩkarerini.

— Tuomareim kuru mâkâ âkelo modo ityeni. Deus mawânkâ ityenze lâpylâ.

Aze teko upurupuhareko katu iko aꞌe nehe, hurywete putar aꞌe nehe, taꞌe Tupàn upuhareko putar aꞌe teko aꞌe nehe no xe, hehe uzepyk ꞌym pà aꞌe nehe no xe. Heharaz putar hemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe wi aꞌe nehe.

— Ovyꞌa ete ꞌrã nhomboaxy vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe kuery voi omboaxya ꞌrã.

Niɡ̶ina oko anoiwikode eledi oko, Aneotedoɡ̶oji aaɡ̶aɡ̶a niwikodetediniwace, joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶idi oko midioka limedi me ninitibigiwaji.

Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a ojipe'g̃a porogwety. A'ereki g̃a tuhẽ ko Tupana'ga rembiporogwetygag̃wama, ei Jesus'ga.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ãjag tỹ jagnẽ jagãgtãn kỹ. Kỹ Topẽ vỹ ãjag jagãgtãn ke mũ gé,” he tóg.

—Gwĩ gwapixa-pe oiporiahuvereko vaꞌe, heko vyꞌa tee vaꞌe. Oiporiahuvereko vaꞌerã ave íxupe Nhandejáry. Upéa-gwi ovyꞌa.

Inyõ ruxetòena‑di ratxireri. Deuxu heka tamy ruxetòena‑di rarekre.

Ajuee ajemuaẽm maꞌe ꞌgã aꞌjea futat ikuꞌi ajemogyau. ꞌGã nee nipo Janeruwarete ꞌga jemuaẽmi. Aꞌeramũ ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau.

Djãm me ukaprĩja kaprĩ got? Kati. Mỳkam? Bir, me wã dja Metĩndjwỳnh kum me kaprĩkumrẽx. Kam dja me kĩ:nhkumrẽx.

Morî pe puꞌkuru mannankan pemonkonyamîꞌ saꞌnamanenan wanî, maasa pra toꞌ saꞌnama Paapaya.

—'Ũkuxa hittup'ax tikmũ'ũn te' nõy kuxa ka'.Yã Topa te nõm tikmũ'ũn kuxa ka'.

— Icokcok cĩcã jeedop wara'acat kay itabotaidabotbocayũ — io'e. — Deus tak itabotaidabotbot jeenuy cekay ip — io'e Jesus.

—Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng ta wób tꞌyyd mehĩĩn doo. Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn da sa hã kä.

A²nũ²a² ã̱³xai²na² wi¹lhin¹sxã³ thãi³ti³la² sa²hau³ko³jah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Kxã³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² hxi²ki³kxai³lu² wi¹lhin¹sxã³ thãi³ti³la² sa²hau³ko³txa²txi³tu¹wi¹.

— Waiye kaiserehare atyo airakoanetitereharenai haiyaharenai. Hiyaiya, Enore atyoite airakoaneharetyahene tehitiya.

Deua bikajoamoraki ida ija'ari abononi nava'ibodivaraniki: “Onofiki ida hoariha-ra ova'adivini, ni-onamakhaniki.” Nihi ida ija'ari. Nini vani Deua biva'adija ida ija'ari.

— O sakurẽtsa asaktsa ustsa kytsa mysisapywykynaha hawaze Deus sibo hi pisapywyky.

Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi — Uhaipepiaria e uwe uwe ihakyꞌeꞌi rakaria powyro haria miꞌi haria pe Tupana toꞌe — Pywo ti rat worohoꞌopoityro kahato aru eipe e. Uhegyiꞌat kahato hap topyhuꞌat aru ehete aikotã eiminug ewy e Tupana ihakyꞌeꞌi rakaria powyro haria pe e Iesui taꞌapypueri haria pe.

—Koati únati koêku ne xâne seánati, vo'oku koseánakonotimakamo.

Ãpêrãre pahá yã'arã e'katíma. Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra naâre pahá yã'agɨsami.

Cushiculcächun nuna-masinta llaquipaycücunaca. Paycunactam Dios llaquipaycun'a.

— Duré, ni'wam norĩ hã da'ãma 're ĩpẽ'ẽzé za'ra mono zéb zarina, da'ãma 're ĩsina mono norĩ hã, ta norĩ ma si, tãma 're rowẽ za'ẽtẽ za'ra mono di za. Ta norĩ ãma si te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ãma tipẽ'ẽzé za'ra, za da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã.


—Kure ehtoh se awahtao xine okurohtao xine tãkye exĩko matose, Ritonõpo enẽko roropa matose.

Nẽ kot ka mẽ atõ ã ajamaxpẽr anẽ nẽ ajamaxpẽr o: “Nà kot paj ãm Tĩrtũm kapẽr kôt pix mã ri amnhĩ nhĩpêx o ri ixpa. Ãm ja pix na inhmã hprãm.” Anhỹr o ajamaxpẽr. Hãmri nhũm Tĩrtũm amnhĩ tã mẽ apumu nẽ mẽ ato mex nẽ. Ka mẽ ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa. Nẽ nhỹrmã Tĩrtũm wỳr api nẽ kuri amex rãhã apa ho apa.

—Teoso takari erekari kãkitimoni, ia atoko inakanimoni. Ninoa kamari Teoso nireẽkitinoka, ininiã ninoa aõkitariko Teoso.

— Tuomareim kuru mâkâ Deus izepa ato aniempyra tâitoem Deus xurâ modo wâgâ lelâ âtynanâni, Deus eydâ atoram idâze mawânkâ.

Aze teko ipurapo wer tuwe xo ikatuahy maꞌe rehe azeharomoete aꞌe nehe, Tupàn imurywete kar pà aꞌe nehe, hurywete putar aꞌe nehe, taꞌe wexak putar Tupàn aꞌe nehe xe.

— Ovyꞌa ete ꞌrã ipyꞌa kyꞌa eꞌỹ vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe kuery oexa ꞌrã Nhanderuete.

Niɡ̶ina oko ane yapidi laaleɡ̶enali, icota monadi Aneotedoɡ̶oji. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶idi oko midioka limedi me ninitibigiwaji.

Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a gweaporog̃ita katu Tupana'ga reaporog̃ita rehe jate xako javo. A'ereki g̃a Tupana'ga repiagag̃wama, ei Jesus'ga.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ãjag jãnhkri nỹtĩn kỹ. Kỹ ãjag tóg Topẽ venh mũ, ãjag jãnhkri nỹtĩn kỹ,” he tóg.

—Gwĩ hesakatu reheve ipyꞌa potĩ vaꞌe, heko vyꞌa tee vaꞌe. Ohexa vaꞌerã Nhandejáry-pe. Upéa-gwi ovyꞌa.

Inyõ irayky òbitimy ratxikeki tii heka teysamy rarekre. Tii dori Deuxumy robikre.

Aꞌjea futat mamaꞌe esage are etee eaꞌat maꞌe ꞌgã ikuꞌi futat ajemogyau. “Tamuoryp Jarejuwarete ꞌga ꞌjau”, ꞌjau nipo ꞌgã ojeupe. Aꞌeramũ nipo anure aipo ꞌgã awau Jarejuwarete ꞌga pyri. Aꞌeramũ ꞌgã aꞌe are akuꞌiramũ ajemogyau.

Djãm me kute amikam axwe'õ mar kêtja kaprĩ got? Kati. Mỳkam? Bir, me wã dja me Metĩndjwỳnh pumũ. Kam dja me kĩ:nhkumrẽx.

Morî pe puꞌkuru mannankan imakuiꞌpî ton pra tîweꞌsanon wanî, maasa pra inkamoroya Paapa eraꞌma.

—'Ũkuxa hittup'ax tikmũ'ũn kuxa tup xop.Yã nõm te Topa pẽnãp-tup.

— Icokcok cĩcã jeedop ip- -yag̃uy'isuayũ. Deus cocom jeedop ip — io'e Jesus.

—Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng baad hedoo do hadꞌyyt hẽ hꞌyyb enäh doo. Ky nꞌaa kedëng da tii, rahapäh do hyb nꞌaa da Pꞌop Hagä Doo sa matym me.

Hĩ¹nai²na² wxa²ẽ¹nãu³ai²na² wi¹ju³ta² so¹lxi³ yũ³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² yã¹nxe² yxau²xai³yah³lxi¹nha²kxai³ kxãn³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³nain²txi³ ye³ĩ²yah³lxin¹tu¹wi¹.

— Waiye kaiserehare atyo iniyalahare maomanehare ahekoiterenai. Hiyaiya, waiyaha atyoite Enore.

Deua bikajoamoraki ida ija'ari abononi nava'ibodivaraniki: “Ni-onofipa'itxiki ida Jahari kahojaia okahojaina. Deus kahojai ka'oa vani ida onofija.” Nihi ida ija'ari. Nini vani binokira bana ada Deus.

— O sakurẽtsa asaktsa Deus humo zuba mytsaty mykaranaha, hawa ihumo simypokzitsiukrẽtsa moziknaha, iwatsahi asahi zuba Deus tuk mynapykyknaha.

Miꞌi hawyi toꞌe i — Uimohey haria e uwe uwe topyꞌa pe tuwanẽtup hawe wakuat kape yn tuwanẽtup miꞌi haria pe Tupana toꞌe — Pywo pe ti worohoꞌomowepit kahato aru eipe katupono uhowawiat akasa haria ewy eweikupteꞌen e Tupana ipyꞌa kahu rakaria iwanẽtup kahu rakaria pe e Iesui yityꞌok totiaria pe.

—Koati únati koêku ne xâne póhutine ponóvoti koekúti opósi'ixo itúkea, vo'oku iníxotimo Itukó'oviti.

No'ó yã'asé moorã́ noho e'katíma. Naáta Õ'âkɨ̃hɨre ĩ'yârãsama.

Cushiculcächun chuya śhun'uyücunaca. Paycunam quiquin Dioswan tincun'a.

— Duré, ni'wam norĩ hã marĩ wasété zô 're sipizari za'ra mono ãna 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma si, tãma 're ĩsihâiba nhomri u'âsi za'ra mono norĩ hã ta norĩ ma si, tãma 're rowẽ za'ẽtẽ za'ra mono di za. Ta norĩ si te za titõmo na 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're 'madâ'â za'ra, 'râwi.


—Oxiehno exiketõ oxiehno pyra tyripose ropa oya xine ahtao tãkye exĩko matose. “Ypoenõme matose,” ãko Ritonõpo oya xine mana.

Nẽ kot ka mẽ atõ mẽhõ wa kot axpẽn kutã amnhĩ xãm xwỳnhta axpẽn tã wa omu nẽ wa kot tanhmã axpẽn nhĩpêx tota nê tanhmã wa kãm akapẽr to nẽ akupỹm tãm wa ãm. Hãmri nhũm Tĩrtũm ja hã apumu nhũm ja kãm mex nẽ. Nẽ apê hkra hã ajarẽ ka ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa.

—Teoso takari erekari kãkitimoni, ia atoko inakanimoni, kauaĩrerinimoni. Ninoa parĩkauata neenamatxi xipokini ĩkapani. Ininiã ninoa akiritaãkako Teoso anaakori.

— Tuomareim kuru mâkâ, tâdâtuebadyly, tâdâseguebyly warâ adain-hoem aini. Tymery ara lelâ mawânkâ ise Deus nhedyly.

Aze amo teko uzàmàtyryꞌym amo teko aꞌe wà nehe, aze amo ae teko uzeꞌeg oho wanupe nehe, wamupytuꞌu kar pà wàmàtyryꞌym ire nehe, aꞌe mehe wamupytuꞌu kar har hurywete putar aꞌe nehe, taꞌe — Heraꞌyr, iꞌi putar Tupàn izupe aꞌe nehe xe.

— Ovyꞌa ete ꞌrã peteĩ rami nhomoingo vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe kuery pe “Nhanderuete raꞌy kuery” ꞌea ꞌrã.

Niɡ̶ina oko ane ilakidetaciwage niɡ̶ina oko anijo me nidelaɡ̶a, Aneotedoɡ̶oji eetediogi me lionigipi. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶idi oko midioka limedi me ninitibigiwaji.

Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a onhoarõuka hete ojipe'g̃a pe. A'ereki a'ea Tupana'ga eag̃wama g̃a pe. “G̃a ko jira'yra'g̃a,” e po ti Tupana'ga g̃a pe nehẽ, ei Jesus'ga.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ãjag tỹ jagnẽ krĩ tỹ kãnhvyꞌ hen kỹ. Kỹ Topẽ tóg ãjag to: “inh krẽ ag vẽ,” henh ke mũ, ãjag tỹ jagnẽ krĩ tỹ kãnhvyꞌ hen kỹ,” he tóg.

—Gwĩ gwapixa peteĩxa omoingo porã vaꞌe, ombojoja vaꞌe, heko vyꞌa tee vaꞌe. “Xe raꞌy voi, xe rajy voi” heꞌi vaꞌerã hese Nhandejáry. Upéa-gwi ovyꞌa.

Inyõ ywina‑di wiwana rỹirake teysamy rarekre. Ywinaõ‑di rarekré, teysamy rarekre. Tii dori rarinikre: Deuxu riòremy.

Ajaupe ojomotaꞌwaara ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau. Anure nipo Janeruwarete ꞌga ꞌi ꞌgã nupe: “ꞌAgamũ jeraꞌyra ꞌgã”, ꞌjau nipo ꞌga ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau.

Djãm me kute aben nêje me kukrào baja kaprĩ got? Kati. Mỳkam? Bir, me wã'ã dja me abenmã kum, “Metĩndjwỳnh kra ne wã”, ane. Kam dja me kĩ:nhkumrẽx.

Morî pe puꞌkuru mannankan pemonkonyamîꞌ ekoreꞌmaꞌsan manaꞌpokanenan wanî. Maasa pra inkamoro manaꞌpokanenan esatî toꞌya Paapa munkî pe.

—'Ũkuxa hittup'ax tikmũ'ũn te yãykix kuxyãhã'.Yã 'õm te Topa hãk-tok xe'e'.

— Icokcok itakomaat mudinudin'ukayũ. Jekpotpoyũ buxim Deus tak jukuk ip — io'e Jesus.

—Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng hꞌyyb nyyw gó habok do du nꞌaa doo. Ta ti hedoo doo ramaneëënh da Pꞌop Hagä Do taah.

Hĩ¹nai²na² a²nũ²a² ã³nhãu²no³nyhu¹kxi³ju³ta² o²la³kxi²yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Kxãn³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² te²hi²sen³su² a²ki³lha³lhxu² ti³hi¹txa²lxi³tu¹wi¹.

— Waiye kaiserehare atyo waiyexe wenati atyahitereharenai. Hiyaiya, Enore atyoite haisani akereta mokahene.

Deua bikajoamoraki ida ija'ari abononi nava'ibodivaraniki: “Oanariakaki ida hoariha ihamahiki.” Nihi ida ija'ari. Nini vani ida ija'ari kahojai, Deus kahojai fori hija, oniani ida kidisaia Deus ija'ari-ra naonivini hija.

— O sakurẽtsa asaktsa kytsa naharape harereziuzonaha iwaze siharereziuwy moziknaha. Deus ispe: “kahyrytsa isopyk. Kawatsa maha” — my.

Miꞌi hawyi poꞌog Iesui henoi itotiaria pe — Uhemiitꞌin e uwe uwe woꞌowese hap yn nug haria pe Tupana toꞌe — Pywo pe uimipoityro koꞌi eipe katupono uhaꞌyruꞌin uhakiꞌytꞌin sese wo e wyti aru miꞌiria pe wuatꞌi ehamo Tupana woꞌowese hat yn nug haria pe e Iesui.

—Koati únati koêku ne xâne oposí'ixoti íkasaxea omíxone po'ínuhiko xâne, vo'oku iháxeokonotimo xe'exa Itukó'oviti.

No'ó a'me kẽése mariró niî nu'ku sĩ'rirã noho e'katíma. Õ'âkɨ̃hɨ naâre “Yɨ'ɨ̂ põ'ra niîma”, niîgɨsami.

Cushiculcächun jawca cawsayta talichïcunaca. Paycuná ‘Diospa chulin’ nipäcuśham can'a.

— Duré, rowẽ na dasiré 're dahâimana za'ra mono da, ni'wam norĩ hã tinhimiroti wẽ na te te 're dapawaptob u'âsi za'ra mono wamhã, ta norĩ ma si, tãma 're rowẽ za'ẽtẽ za'ra mono di za. Ta norĩ si te za ti'ra na te te 're sisi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


—Ritonõpo omipona awahtao xine kokoro rokene, mame kure oexirykõ pokoino tyyryhmase awahtao xine imehnomo a tãkye rokẽ ehtoko. Ohtomarykõ toanahtose oya xine ahtao Ritonõpo esary oesarykõme exĩko mana.

Nẽ koja mẽhõ mẽ ate Tĩrtũm kapẽr mar xà hkôt amnhĩ nhĩpêx o apa hã mẽ apumu nẽ hã tanhmã mẽ anhĩpêx kati hto. Tã nom koja Tĩrtũm arĩ mẽ ato mex nẽ. Mẽ apê hkra jakamã mẽ kot tanhmã mẽ anhĩpêx hto htã ka mẽ ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa.

—Teoso takari erekari kãkitimoni, ia atoko inakanimoni. Ninoa kamari erekari, ininiãkara apanakini kãkiti misiritana. Ninoa erekari kamakani auako Teoso auĩtetxi ininiãtaãua.

— Tuomareim kuru mâkâ Deus ize ato ara aidylygue tânagazezeim. Deus kaynonro mawânkâ ise iwymâry, eni warâ.

Aze awa weruzar Tupàn hemimutar oho iko tuweharupi aꞌe nehe, aze aꞌe re amo ae teko upuraraw kar maꞌerahy izupe aꞌe wà nehe, hurywete putar aꞌe awa aꞌe nehe, taꞌe wiko putar Tupàn hemiruzeꞌegete romo aꞌe nehe xe.

— Ovyꞌa ete ꞌrã heko porã ramo rive oguereko axy reia vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe kuery peguarã yva pygua poꞌakaa oĩ.

Niɡ̶ina oko anoiatetibece leeɡ̶odi mowo ane iɡ̶enaɡ̶a, icota Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e laaleɡ̶enali codaa me yaxawatediogi. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶idi oko midioka limedi me ninitibigiwaji.

Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a pe ojipe'g̃a okote'varuhu. G̃a ndekoro g̃waramo Tupana'ga nhi'ig̃a rupi ojipe'g̃a te'varuhuro g̃a pe. Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a pe g̃a ite'varuhu. A'ereki g̃anduvihavuhuhetero Tupana'ga gwepia katu g̃a imombyryva g̃a pe, ei Jesus'ga.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ag tỹ vẽnh jykre kuryj to ãjag vóg kónãn mũ ra. Topẽ vỹ tỹ kanhkã tá ãjag pãꞌi nĩnh mũ, ag tỹ ti tugrĩn ãjag vóg kónãn mũ ra,” he tóg.

—Gwĩ Nhandejáry remimbota ojapo-gwi ogwereko asy ramo jepe íxupe, heko vyꞌa tee joty. Nhandejáry nhande ruvixa ndive gwarã voi. Upéa-gwi ovyꞌa.

Inyõ aõhõkỹmy dỹỹnana reuròkeki, tii dori òbitimy rurukeki, tii tulesỹ teysamy rarekre. Deuxu Iòlòna dori ihõrõmy rarekre.

Jarejuwarete ꞌga remifutara apo are ereko tyweripyrera ꞌgã nipo akuꞌiramũ ajemogyau. Aꞌe ꞌgã Janeruwarete ꞌga amogy wemiayuwamũ. Aꞌeramũ ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau—ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Me katàt kute amijo baja dja me te katàt nhym me arỳm meo ajkẽ. Me katàt kute amijo bakam meo ajkẽ. Djãm kam me kaprĩ got? Kati. Mỳkam? Bir, me wã dja kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh arỳm amim me utàn ar meo ba. Kam dja me kĩ:nhkumrẽx.

Morî pe puꞌkuru mannankan tîweꞌtarumaꞌtîsanon wanî. Yairî Paapa yeseru kupî toꞌya wenai toꞌ tarumaꞌtî toꞌya. Inkamoro awanî taatausinpai maasa pra Paapa, tesaꞌkon pia toꞌ koꞌmamî ipemonkono pe,—taꞌpî Jesusya toꞌ pîꞌ.

—'Ũkuxa hittup'ax tikmũ'ũn xũy, nõm tikmũ'ũn xũy nũy hãpxopmã max.Yã Topa te' xexkãnãp-tup 'ĩhã' hep xop xohix xat.

— Icokcok cĩcã jeedop ip- -Deus bikuyap tag̃ jekuku'ukayũ. Ipiat ajojom ip, Deus bikuyap tag̃ jekukum puye. Imẽnpit soat em Deus xe jeedop ip — io'e.

—Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng da Pꞌop Hagä Do karẽn do ramoo bok do hyb nꞌaa rarahejãã do hahꞌoop doo. Rawén ky nꞌaa kedëng, hỹ pong jé bagꞌããs do karapee rabahadoo do hyb nꞌaa da.

Hĩ¹nai²na² wain³ju³ta² so¹lxi³ kãi³yah³lxin¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² khãuh³lxa³thin¹nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Kxã³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹txa² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³a² yxau²xai³lyah³lxin¹tu¹wi¹.

— Waiye kaiserehare atyo kairaeharetyakitereharenai Enore aokitere akereta tyaonahitere hiyeta. Hiyaiya, Xekohaseti enokoatare waikohera atyo enomanereha.

Deua bikajoamoraki ida ija'ari abononi nava'ibodivaraniki: “Hora vanajaharihariki adani, kaba'i bada oni'aki ida badani Deus hora honariavini hi'iki.” Nihi ida ija'ari. Nini vani Deua bivaka'da'diki ida ija'ari — va'ora ni'aha ada Jesus.

— O sakurẽtsa asaktsa kytsa mysiapikiknahaze Deus harere bo hyỹ mykaranaha humo, asahi Deus tyryktsa moziknaha.

Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i — Uhupiaria e uwe uwe wakuap nug motiat miitꞌin woꞌokyryꞌi hamo topyhuꞌat miꞌi haria pe ti Tupana toꞌe — Pywo pe ti worohoꞌomowepit kahato katupono atum aru ehepe uhetama atipy piat e Tupana. Pywo pe ti worohoꞌomowepit kahato eipe katupono aikope Uito areĩneꞌen Morekuat no hap tote eheiam sese wo topyhuꞌat irane e Tupana wakuaria pe miitꞌin misatyꞌi satyꞌi koꞌi pe e.

—Koati únati koêku ne xâne ikoítoponokonoti kotíveti vo'oku únati ítuke, vo'oku yonópotimo natíxokuke Íhae Vanúke.

No'ó Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weerã́ yã'âro weé no'orã noho e'katíma. Naáta Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niirópɨ wa'ârãsama.

Cushiculcächun allincäta lulaśhan-laycu ñacäcunaca. Paycunapämi Diospa gubirnun.

— Duré, ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina, uburé marĩ ĩwẽ hã te te 're 'manharĩ za'ra mono da si, te te sima 're wẽ za'ra mono wa, da te tãma 're ĩrob'manharĩ wasété za'ra mono norĩ ma si, tãma 're rowẽ uptabi za'ra mono di za. E marĩ wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ta norĩ ãma 're sib'a'uwẽ za'ra mono wa. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma rowasu'u za'ra, tisiré 're ĩnomro mono norĩ ma.


—Tãkye ehtoko opoihtorykohtao imehnomo a, ooryhmarykohtao roropa eya xine. Onetãparykohtao roropa imehnomo a tãkye ehtoko ypoetoryme oexirykõke. Atãkyematoko. Ynara exiryke, oepehpyrykõ kurã tukurãkase Ritonõpo a tynekaroryme oya xine kapu ao. Ooryhmarykõ sã pake urutõkõ tyyryhmase imehnomo a.

—Kwãr mẽ mãmrĩ ixtã mẽ ato kapẽr rỳ mẽ ato hêx rỳ tanhmã ri mẽ atomnuj to. Kwãr mẽ mãmrĩ ã mẽ anhĩpêx anẽ. Nom kêr ka mẽ arĩ amnhĩ kaxyw inhmã ajamaxpẽr tỳx rãhã pê ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa. Kwãr mẽ mãmrĩ ixtã ã mẽ anhĩpêx anẽ nẽ mẽ amex kêt ã mẽ ajarẽ. Amnepêm na prem ã Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr jarẽnh xwỳnhjê nhĩpêx anẽ. Jakamã koja mẽ uràk nẽ ã mẽ anhĩpêx anẽ. Hãmri nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nẽ amnhĩm mẽ amex ã mẽ ajarẽ. Hãmri nẽ nhỹrmã kaxkwa kamã wa inhõ krĩ kamã mẽ ato mex nẽ. Jakamã kêr ka mẽ ã amnhĩ kukamã ajamaxpẽr anhỹr pê mãmrĩ akĩnh nẽ ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx ri apa. Kwãr mẽ mãmrĩ ã wa ixtã mẽ anhĩpêx anẽ. Anẽ. Series([], )

—Teoso takari erekari hĩtemoni, apanakini misiritakasaakii, imisãkirepiretakasaakii, aãpirena ikamakasaaki hĩtemoni nota sãkire hãuikini xika.

— Ynynonro mawylymogue, ynynâbaom modoram âjiewiâseoze âmaemo. Âunâguezemo. Inagazenehonzemo. Âwâgâmo kewâdylymo kulâ ise warâ. Arâ wâne ise amyguehonlymo, tuomare lelâ olâ ise âmaemo.

Aze teko uzeꞌeg zemueteahy penehe wà nehe, aze upuraraw kar maꞌerahy peme wà nehe, aze hemuꞌem penehe wà nehe, heremiruzeꞌeg romo peneko haw rehe wà nehe, penurywete putar nehe.

— Pevyꞌa ete ꞌrã xekáuxa pendere ijayvu rei haꞌe penderereko axya rei ramo, haꞌe ijapu vy opa marã pendere ijayvu vai rã guive.

Niɡ̶ina oko nigodotaɡ̶atibigaɡ̶ajitiwaji, nige etiɡ̶adiatenitibece codaa nige odiwitakatibigaɡ̶ajitiwaji, modi mawii ane beyagi, leeɡ̶odi me aniwiticitiwaji, odaa icota maniniitibecitiwaji. Enice aniniitibecitiwaji, igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji yotetetedaɡ̶adomi digoida ditibigimedi niɡ̶ica ɡ̶anaɡ̶ajegi ane daɡ̶axa mele. Igaataɡ̶a jiɡ̶idaaɡ̶ee moiatetibeci niɡ̶ijo anoyeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko niɡ̶ijo jotigide. (Odaa Aneotedoɡ̶oji yajigotediogi naɡ̶ajegi anele.)

—Pyry hete pe me g̃a ete'varuhurame pe me. G̃a imondorame hahyva'ea pe me pyry hete pe me. Ite'varuhuparavuhuva'ea pe nhaporemo ti g̃a ei pe me o'mbero nehẽ pe ndekoro g̃waramo jireheva'ero. G̃a erame na pyry hete pe me, ei Jesus'ga g̃a pe. —Pejoryjory hete ti g̃a jigwarairame pe ndehe nahã. A'ereki Tupana'ga gwereko katu pe me yvagi pe ikwepykavuhua pyryheteva'ea. Aerẽ po ti ga imondoi pe me nehẽ. A'ereki pe peko ymyahũva'ea ja Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea ja hahyrame pe me. A'ereki ymyahũ ag̃wamove'g̃a namonhava'ea ojigwarai Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea rehe no, ei Jesus'ga g̃a pe.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ag tỹ isugrĩn ãjag mỹ vĩ kónãn mũ ra, ag tỹ ãjag vóg kónãn mũ ra. Ag tỹ ón kỹ ãjag to vĩ vĩ he kỹ tóg há tĩ, ag tỹ ón kỹ ãjag jykre pãno tó mũ ra, isugrĩn. Mỹ sér nỹtĩmnĩ, ãjag fe tỹ háꞌ hemnĩ, ag tỹ ón kỹ ãjag kato vĩn kỹ. Kanhkã tá ãjag tóg nén kar há venh ke mũ, vẽnh kato. Ge ja ag tóg nĩgtĩ vãsỹ, Topẽ vĩ tó tĩ ag mỹ, ãjag jo ke ag mỹ. Ag ri kén ãjag tóg tag venh ke mũ,” he tóg, Jesus ti.

—Ha peẽ ave xe moirũ-gwi onheꞌẽ rei rei vaꞌerã pende-rehe. Pende rereko asy vaꞌerã. Xe-rehe ndaijaꞌéi-gwi opaixagwa ivai vaꞌe omombeꞌu vai vaꞌerã pende-rehe, ijapu vaꞌerã pende-rehe. Upéixa pende rereko jave, pende reko vyꞌa tee voi. Pevyꞌa katu. Perovyꞌa joty katu pende-rehe hembiapo vai vaꞌe. Yváy-py heta eterei ombohekovia vaꞌerã peẽ-my omeꞌẽ-vy Nhandejáry. Upéa-gwi pevyꞌa joty. Pende rerekoha-rami ave ogwereko asy vaꞌekwe myamyrĩ Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety-pe. Yma gware-pe pene renonderã-rehe ogwereko asy hagwe-rami ave, ãy pende rereko asy ave vaꞌerã.

Inyõ umyreny relyykeki uritere hekỹle. Ruirybe‑di umyreny relyykeki, aõhõkỹmydỹỹnana adee riwahinykre wana, tai tahe beysakre. Awimy mohõtinykre. Kai dori biu‑ò mahenykre. Tai tahe beysakre kai awimy nohõtykre. Uritere nohõti rosarenyõmy. Kia wese tule Deuxu rybemy rybedu aõhõkỹmy rotỹỹnyre. Series([], )

—Jeremiayuwamũ pejemogyramũ nipo je rerowiareꞌema ꞌgã pẽ kurawi. Pẽ nerekou tyweaete je ree. Pẽ jeꞌẽwuꞌjaga je ree. Aꞌere pẽẽ pejejereko tywereteramũ pẽkuꞌi etee futat pejejemogyau— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Anure nipo Janeruwarete ꞌga mamaꞌe esage monoi pẽ nupe kwaiwete. Aꞌeramũ pẽẽ pejekuꞌiramũ etee pejejemogyau. Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga rerowiareꞌema ꞌgã ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌgã nereko tyweretei rakue. Aꞌeramũ nipo ꞌga rerowiareꞌema ꞌgã pẽẽ nanẽ pẽ nerekou tyweaete ꞌga rerowiaaramũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Ar ga dja gar ikabẽn markumrẽx ne kôt ar amijo aba nhym me te wãnh ar amã akij ne te ar ajo ajkẽn te ar ajaxweo ar apytà, apỹnh ar ajaxwe djàrio ar apytà. Djãm kam ar akaprĩ got? Kati, Mỳkam? Bir, kàjkwakam akĩnh djà raxkam.

—Morî pe puꞌkuru amîrîꞌnîkon wanî teuren amuꞌtunpakon toꞌya tanne. Moropai awinîkîiꞌnîkon toꞌ eseurîma seruꞌyeꞌ pe. Moropai tuꞌke imakuiꞌpî kupî toꞌya awinîkîiꞌnîkon upemonkono pe awanîkon wenai. Mîrîrî yeꞌnen taatausinpai puꞌkuru eꞌtî mararî pra. Maasa pra aapiaꞌnîkon tîntîrî ton konekasaꞌ Paapaya man kaꞌ po. Mîrîrî warantî nîrî pena amîrîꞌnîkon rawîronkon Paapa maimu ekaremeꞌnenan profetayamîꞌ nurîꞌsan tarumaꞌtîꞌpî toꞌya, atarumaꞌtîuyaꞌnîkon manniꞌ warantî —taꞌpîiya.

—'Ãkuxa hittup'ax 'ĩhã' gãyxop te 'ãxũygãhã', xix 'ãmãnõg, xix 'ãkte'ex kummuk, xix 'ãkupex, 'ũkpe 'ãmõg hah. 'Ãkuxa hittup'ax, yã Topa te xa popmãp-tup pexkox yõg hãpxop xohix. Yã hõmã tik gãy xop te Topa yõg tik hittap xop xũygãhã', tu' pupi hãm'ãktux xop xũygãhã kamah, 'ãmũn putuk.

— Okay eyetabut puye, adeayũ itakoma jeedop eykay. Imẽnpit eycokcog̃ ma epesop — io'e cebe ip. — Eycokcog̃ ma epesop, eymuymuy ip pima, xipat'ũm eykuk ip pima dak, eyawẽg̃ mukẽrẽrẽrẽm ip pima dak. Eycokcog̃ ma epesop itakomaayũ imẽn jeykuk, okay eyetabut puye — Jesus o'e.

—Ky nꞌaa kedëng bëëh, hëp ỹ nꞌaa bë raky nꞌaa rejã bä, bë rarahejã bä, daap hẽ nesaa do bë ky nꞌaa ranꞌoo bä. Baad hadꞌop do Pꞌop Hagä Do anoo da bë hã ta säm hỹ pong jé. Ti hyb nꞌaa da bë hꞌyy gadejah, bë tsebee da, tii dꞌ bë hã radoo bä né paawä! Tii dꞌ né paa sa wahë makũ rabadꞌoo Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod sa hã, rarahejãã né paa sa hã —näng mä Jesus.

Hĩ¹nai²na² Txa²wãn³txa² sa²yxo²we¹jah³lxi¹lxi¹. Yxah³lxin¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² a²nũ²ai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²ã³te²su² te²a² ko̱³nxe³ti³ e³kxi²nx2ti³ta̱³nxa² khãuh³lxa³ti³nx2ti³ta̱³nxa² ki³han³jau³su² e³kxi²nũ¹nx2ti³ta̱³nxa² nxe³nx2ti³kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Kãin² ka³lih³sxã³ wi¹lxon³kxi¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Kxãn³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² ha³lo²ai²na² oh³nãn¹ko³nãu³a¹ ũ³yho³hi¹nx2ti³ju³ta³nũ³a² wi¹ju³ta² yũ³nx2ti³tu¹wi¹. Jã¹nxe³sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³nx2ti³kxa²yã¹nxe² kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² wxa²ne³hẽ³tu¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³tũ̱³ka̱³txu¹tai²na² khãuh³lxa³tain¹nũn³ta¹hxai²hẽ¹li¹, Sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²ã³ain¹te²nũ̱³ka̱³txa²su¹.

— Waiye kaiserehare atyo xikairawaiyakehena, xikairaeharetyakehena exahe kahare iniyalahare kairaityakehena xitahi, nokoamaniye xisaonitere hiyeta hoka. Maika xihalaharehena, nikare mohenaha xiso hoka. Hiyaiya, kalorexe xibakatyakala atyo ityakaisakahare tyaonita xomana enokoa nali. Hiyaiya, nikare atyo kairaeharetyaka iraeti xakaisaseharenai xahetakomaniyereharenai.

Vara ni'ianaha ada Jesus:—Kodipohi avihini mani ida vahoariha onii jaharikia a'onira vani'avini hija, a'onira vanajahariharivini hija jaboni, korijanahia vara vavani'aki bana ida varani avihini jaboni. Hari'a avava'ini soko iniva bana. Deus a'onira kajoamoraki bana a'oni. A'onira vanajahariharivini kaba'i, khai vakhani bana. Deua binaibavijahaki ida kidija'ari vajaharihariki vakadimoni kidinahina jahaki kidiania, va'ora naabosira kaimoni. Onivani fori vihiki jaboni adani Deus athi namoniva abono kohana. Mahi 'bo'dakari vajaharihari'iki jaboni adani — va'ora ni'aha ada Jesus.

— Ahakurẽtsa ustsa kytsa ahasoho mybarapetu mykaranahaze katuk kytsa humo iwaze ahakurẽtsa tsimaha. Pahamyijakaranahaze ahakurẽtsa tsimaha. Pahasukyrykynahaze kahumo ahakurẽtsaktsa. Nawaze ikiahatsa katuktsa humo tsimaha ahakurẽtsaktsa! Tsahayzikrẽtsaktsa! Katuktsa babatsa tsimaha zeka ahanamy bijoikpe eze tu tsizubarẽna my. Pahapikiknaha zeka tsahayzikrẽtsa. Tubabatu kytsa Deus sohokotsa nisimyijakanaha atsawatu pahamyijakazonaha. Iwaze ahakurẽtsaktsa! — Sesus niy.

Iꞌewyte uwe uwe uhemiitꞌin sese wo miitꞌin mikyryꞌi hamo teꞌeropyhuꞌat miitꞌin misatyꞌi satyꞌi wo miitꞌin mimoweukaꞌi miꞌi uhemiitꞌin pote miꞌi hat pe — Pywo pe ti woromowepit poꞌog ni wuatꞌi kai e Iesui temiitꞌin me. — Taꞌi miꞌi tã hap ewy taꞌatunug saꞌawyꞌiwuaria uhehay moherep haria ete e Tupana. Miꞌi tupono iꞌatuehay saꞌag yt pywo pe i ehete uhemiitꞌin eipe pote eiwewepit ro eiwewehum no saꞌag taꞌatunug ehetiat pytkai katupono meiũran ti aru Tupana mimõtypot kahato haria wo eweikupteꞌen atipy pe are e. Taꞌi atipy pe — Woromõtypot kahato eipe e Tupana aru uimohey haria potiat miitꞌin mikyryꞌi hap koꞌi wo eipe pote e Iesui. Uhehay mohey hat eipe pote iꞌatuehay saꞌag yt pywo pe i ehete pote eweimowepit ro eweiwehum no Tupana kape are katupono ehaꞌup muat wyti iwato kahato toĩneꞌen atipy pe e Iesui. Saꞌawyꞌi te pyi mesup te Tupana ehay moherep haria miitꞌin mikyryꞌi hap koꞌi wo tukupteꞌen e. Mesup te iꞌewyte miitꞌin yt iꞌatuwese hin i ehete Tupana ehay moherep haria eipe pote are e. Uimohey haria yt paaꞌeweiꞌe hin i miitꞌin yt iꞌatuwese i ehete turan are e. Poꞌog poꞌog eiwehum no Tupana kape poꞌog saꞌawyꞌiwuat kai are e. Waku miꞌi tã eweiꞌe — Waku kahato En Tupana katupono koitywy yt emohey haria i uimoweukaꞌi kahato hap kaipyi atikuap taꞌyn uito ti ehay moherep hat sese areĩneꞌen hap atikuap mesup waku eweiꞌe ro Tupana pe ehehay wepit hap wywo e Iesui temiitꞌin me.

—Koati únati kêkunoe enepo apê ihakópiti, koane vaheréxoti ítukeinopi, koane apémaka ákoti tôpi kixoku yûho itúkoheyea kêku vo'oku itíkivo hokónuti. Yupihovó ákoenoe elókeko yokóvo ixekánaneye, vo'oku koati hána'itimo némoepo vanúkeke. Yoko énomonemaka kixókononeye váherexea ítukeinokono neko porófetahiko koyúhoti emo'u Itukó'oviti nóvo, enepohikoneko inúxoti ya utíke.

Yɨ'ɨ̂re ẽho peóse bu'iri mɨsâre ãpêrã yã'âro buhíkã', pi'etíse o'ôrãsama. No'ó niisé niî soo, niî ma'arãsama mɨsâre. Naâ tohô weekã́, e'katíya. Dɨporókãharãpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tarãre meharóta weékãrã niîwã. Mɨsâ ɨ'mɨ̂sepɨre pahî butia'ro e'katíse bokarã́sa'. Tohô weérã e'katíya, niîkɨ niîwĩ Jesu.

Cushiculcay ya'a-laycu palapäcuśhuptiqui, aticaćhapäcuśhuptiqui, imaymana artiwan ruydupapäcuśhuptiquipis. Chaynütacmi unaypis Diospa unay willacünincunacta lulapäcula. Chayurá allicta cushiculcay. Paycunanüpis amcuna janay pachäćhu sumä jatun primiuctam ćhasquipäcunqui.

Tawamhã ãne te duré tãma rowahutu za'ra:— Ĩ̱zazei'wa oto 're anomro aba mono wa, da te ai'ãma 're wasété za'ra wa'aba mono nherẽ, duré da te aima 're rob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono nherẽ, duré dazadawa nhipese na taré da te dama 're aiwasu'u wasété za'ra wa'aba mono nherẽ, ĩ̱wi 're aipizari za'ra wa'aba mono õ wamhã, aima 're rowẽ uptabi za'ra wa'aba mono di za. Taha wa, ma'ãpé atoi u'âsi, ãma 're anomro aba mono za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za marĩ ĩwẽ hã sa'ẽtẽ na te te aima 're sõmri za'ra wa'wa, hâiwa ãma asô 're ĩsimi'wara aba mono hã. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ ma, ma tô da te tãma 're rob'manharĩ u'âsi za'ra, da te aima 're ĩrob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono ne. — Ãne na ma tô Zezusi hã tãma waihu'u sirõmo za'ra romhâ ré, te te waihu'u zara da.


Sautu ehtoh samo, saerehkane sã roropa(Mak 9.50 Ruk 14.34-35)—Sautu kure tõsẽ sauhpatohme. Kure roropa mana tõsẽ onymotanohpopyra mana. Yrome sãme pyra toehse ahtao oty katohme kure? Arypyra, typahsẽme rokene, popyra toehse exiryke. Moro sã matose sero nonopõkõ emeporyme rokene sautu samo, zae awahtao xine. Yrome zae pyra toehse awahtao xine popỹ sautu sã matose, zae pyra oexirykõke. Typahsẽme rokẽ sã matose.

Jejus krajaja te kot kaxwa mẽ kanê hpôk wa uràkMakre 9.49-50 Rukre 13.34-35Nhũm Jejus arĩ mẽ kãm kapẽr nẽ mẽ kãm:—Nẽ mẽ ate ixkôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja te mẽ ate kaxwa pyràk. Kaxwaja mẽ apkur xà ho ành mã mex. No koja mẽhõ tẽn kamã pika hkwỳ mẽ nẽ ho ahkà. Hãmri tanhmã kot wem ho nẽ akupỹm ho mex? Nà koja akupỹm mex kêt nẽ. Ãm mẽ kot hkapĩr pix kaxyw koja mex. Ja pyrà nẽ kot ka mẽ atõ ate inhmã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho apa hã amnhĩ jarẽnh tã gaa nẽ rĩ amã ixkôt amnhĩ nhĩpêx prãm kêt nẽ. Hãmri nẽ ra te apê kaxwa mẽ pika pihkàrta pyràk. Kwa mẽ ixujarẽnh ma nẽ kãm ajamaxpẽr tỳx rãhã ho ri apa.

Iõkira Pirena(Marko 9.50 Arókasi 14.34-35)Iuaĩkana Xesosi sãkirauata:—Iõkira erekaro atoko hĩtxaua ikinimane ĩkapani. Iõkira matxoatapeka onakasaaki, ininiã !apakata otxoa kanapiriini iuaĩkana. Ininiã oõkaãka. Kãkiti kitakaro, kotxi kona otxaika.

Jesus, “Peku, iajinu warâ emyenro âmaemo” kehobyry(Mc 9.50 Lc 14.34-35)Aituo Jesus aguely:— Peku pyni tâkubâzeânze, podo niwânzeânehomba warâ, myara âmaemo taunlo modo ywâgâ amyguelymo, kurâ domodo yeinwântomoem, inakanhe nâiehoba itomoem warâ. Peku onro agâ on-hoam ityby olâ pyni ikaji ietoem nudupa. Âdaitoem ânguy ize inkâba. Awylygue adameoly lelâ, adakabeoly warâ sakani modoram.

Uzeꞌeg xa rehe tatainy rehe aꞌe kury(Uzeꞌeg wiwi Zezuz wemimuꞌe wanupe.)— Peiko xa ài teko nànàn pe. (Aze ximono xa temiꞌu inuromo, hete katu zanewe. Nezewegatete aze peiko teko wainuromo ikatu maꞌe iapo pà nehe, aꞌe teko ukwaw putar Tupàn ikatu haw aꞌe wà nehe no.) Aze heta ywy xa inuromo nehe, naꞌikatu kwaw temiꞌu inuromo imono haw nehe. Ni amo nupuner kwaw hete katu haw imuzewyr kar haw rehe izupe wà nehe. Taꞌe iaiw aꞌe nehe xe, aꞌe rupi teko weityk putar wà nehe, hehe upyrog pà wà nehe. (Nezewegatete aze pezapo wi wi ikatu ꞌym maꞌe peho peiko nehe, Tupàn uzepyk putar penehe aꞌe nehe no.)

Marcos 9.49, 50 Lucas 14.34, 35— Peẽ kuery ma juky rami peiko yvy regua moeꞌẽarã. Haꞌe rã xapyꞌa rei juky naeꞌẽvei ramo mbaꞌexa ꞌrã tu heꞌẽ ju? Ndovarevei ꞌrã mbaꞌeverã. Haꞌe ramo oka py rive ꞌrã nhamombo, avakue opyrõmba aguã py.

Ǥadiciagitiwaji yoci anaa lokokena(Marcos 9.50 Lucas 14.34-35)Niɡ̶ida makamaɡ̶akaamitiwaji ɡ̶adiciagi yoci liwigotigi inatawece oko. Pida niɡ̶ina yoci nige aniaditema loniciwaɡ̶a ane daɡ̶a ika me beyagi niweenigi, odaa aɡ̶aleeɡ̶ica ɡ̶onimaweneɡ̶egi daɡ̶a agelaɡ̶atiti loniciwaɡ̶a. Odaa aɡ̶aleeɡ̶ica ane jaoɡ̶a, alati, odaa oko joɡ̶onipodi. (Odaa jiɡ̶idaaɡ̶enitiwaji ɡ̶adiciagi yoci, leeɡ̶odi aɡ̶ikanitiwaji niɡ̶ina ane beyagi daɡ̶a ibeyacaɡ̶adi oko lewiɡ̶a.)

Jukyra ndogwerekokatua'javi mbatera(Marcos 9.50; Lucas 14.34-35)—Jukyra omongo katu mbatera imonemukare'yma jupe. Pyry mbatera a'ero, ei Jesus'ga. Peko pe jukyra ja yvyakotyve'g̃a pe g̃a mongokatuavo. A'ereki pe peko katu pendoryndoryvamo g̃apyteri pe Tupana'ga pyryva repiuka g̃a pe Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'gwovo g̃a pe nahã po ahe toko hamo javo. Penhi'ig̃a rendukaturame po ti g̃a ndekokatui nehẽ no, ei Jesus'ga g̃a pe.—Po jukyra ndapyryva'javi, marã po ti ahe imombyryva'javi jukyra a'ero nehẽ? Ahe nombyryva'javi tuhẽ jukyra, ei Jesus'ga. A'ero ahe ndopo'rua'javi jukyra. Omombo ahe a'ero. Hehe ahe pyrug̃i a'ero ohoohorame, ei Jesus'ga. Po na jitehe pe ndapepyryva'javi, maranuhũ pe ojipe'g̃a mongokatui naerũ? Maranuhũ po ti ji nhimoirũukara'javi pe me nehẽ pehepiuka ti Tupana'ga pyryva g̃a pe javo pe me naerũ? ei Jesus'ga g̃a pe.

Sa to comparação(Mc 9.50 Lc 14.34-35)“Sa ri ke ãjag nỹtĩ, ãjag tỹ ga kri mũn kỹ. Sa kãhór nĩn kỹ ẽg tóg ti tỹ sa há han mãn ki kagtĩg nỹtĩ. Kórég ti nĩgtĩ, ti kãhór nĩn kỹ. Kỹ ẽg tóg ti vãm tĩ sir, kỹ tóg tũꞌ he tĩ sir,” he tóg, Jesus ti. Ti tỹ ẽg tỹ ti jykre tovãnh ke tũ kãmén hã vẽ.

Juky rehegwa nheꞌẽ, yvypóry kwéry-pe ohesape vaꞌe-rami oiko vaꞌe rehegwa nheꞌẽ ave(Mc 9.50 Lc 14.34-35)—Pejeapysaka katu juky rehegwa nheꞌẽ-rehe. Juky-rami peẽ peiko ko yvy-py. Pono ine soꞌo-rehe juky nhamoĩ vaꞌe-rami, peẽ peiko ko yvy-py ani hagwã teko rei ivaive ive oho-vy. He porã juky ha ndahe porãvéi ramo, ndikatuvéi-ma nhamoatyrõ íxupe. Naiporãvéi-ma nhamoatyrõ hagwã. Nde eremombo-ma vaꞌerã. Erepyrũ vaꞌerã hese.

Kaiboho heka saawesemy atximahãtenyte, jyyra wesemy wahe bede mahãdu iny‑ò, kai dori kiamy bede mahãdu tewiòhenanyte. Auri tahe urihimyò biõnonykeki tahe aurihixina heka urihimyòlemy releke. Kaa jyyra urile idi adehu rỹikre iny ityre rariakremy. Awiòhedỹỹna biõnonykeki tahe aõma aõkõ beleke.

Pẽẽ ꞌã jukyra ꞌjawe(Maku 9.50 Luka 14.34-35)—Jukyra ꞌjawe pẽẽ. Sãꞌã jukyra. Ipyu omosa re ꞌã miaroꞌoa onemeꞌemamũ. Nan tee futat pẽẽ. Mamaꞌe esage apo re mamaꞌe tywera apoukareꞌema ꞌgã nupe. Sãꞌã ae jukyra tyweramũ monoa imỹina imomoa ukupepe. Aꞌeramũ ꞌã ipyu wata maꞌe ꞌgã opyruga ee. Nan tee futat pẽẽ. Mamaꞌe tywera aporamũ ꞌgã muꞌjawarũeꞌem mamaꞌe esage apo are. Nepẽ nerowiari ꞌgã aꞌeramũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Kadjwanhĩmẽ kurwỳ djà'ã ujarẽnh.(Mak 9.50; Ruk 14.34)Ne kam ajte arkum,—Ar aje kadjwanhĩ pyràk. Kadjwanhĩ kute õmrõo mex pyràk ar gadjwỳ dja gar ajmã akute kêt ne akabẽn mexkumrẽx ne ar aba nhym ar abu'ã me ja kwỳ ar akudjwa arỳm mex jabej. Dja kadjwanhĩkam akry apêx jabej mỳj dja ajte akry kadjy kam nẽ? Arkati. Arỳm mỳjja akry kadjy punukumrẽx. Godja punukam me kum kĩnh kêt ne arỳm rũm kapĩ. Kapĩ nhym me arỳm 'ã mrãn paro kajy. Ar gadjwỳ godja gar memã kum, “Ba ne ba ije Jeju mar”, ane. Ne ate kam ar ajaxwe gar arỳm apunu. Apunu nhym me arỳm kum ar akĩnh kêt ne ar apunukôt kum Metĩndjwỳnhdjwỳ kĩnh kêt.

Jesus Eseurîma Pan Pîꞌ Moropai Uweiyukon Pîꞌ(Mc 9.50 Lc 14.34-35)Jesusya toꞌ yenupa koꞌmannîpîꞌpî. Taꞌpîiya: —Amîrîꞌnîkon yeseru wanî pan warantî morî pe pemonkonyamîꞌ pîikaꞌtîton pe. Tîîse inîꞌmîra pan enasaꞌ ya, morî pe awanî pepîn. Ipoꞌmîra awanî. Pan pe awanî pepîn. Moropai mîrîrî wanî îꞌ pe pra rî. Moropai mîrîrî papo toꞌya poro pona pemonkonyamîꞌya mîrîrî yakiꞌtapapîtî tuutîkon kaisarî.

Yeyox te 'ãmot xuxpex 'ãktux xix kuyãnãm—'Ãmot xuxpex te' xit'ax xuxpexgãhã', ha xogyĩn kutnat, puyĩy tuk-tox hok. Ha kaxĩy 'ãxop te Topa hã' puknõg xop pu hãmmaxnãhã'. Pax pu 'ãmot ku'uk kummuk hãk-tox, puxix tikmũ'ũn xep-tup nõg, nũy hãptopa putyõn, ha' xohix te' tonnok.

O'jekawẽn jebekitkit pe. Wuymutaybinap muwẽnuwẽn o'e Jesus- -imẽnpuximap ekawẽn.— Ipi juacat pima eyju, kawta buxim epesop — io'e. — Kawta tayu buye, xipat cĩcã. Imẽnpit takõ'õm puje, xipat g̃u kuka. Te'e ma kuka atakuk. Apẽg̃ãm tak takug̃ kuka acesop? Taxik am acã. Taxik puje, tamucakucag̃ kuka wuyju — io'e Jesus.Imẽnpuximap kawẽnuwẽn o'e Jesus. Kawta wuyxat mukun. I'o pin wwuyju, wuyxat pe kawta opop puye. Imẽnpuxim Jesus kay itabucayũ ekukuap cuy ipi juacat mudim. Jekuku ojuy ipi juacat Deus a'õ dag̃, Jesus kay itabucayũ ekukuap jojo buye.Tayu'ũm pima bit, xipat g̃u kuka kawta. Acetaxik kuka, tamucak am. Imẽnpuxim tak cebekitkit Jesus kay itabut'ũm'ũm jekukum pima bit, xipat g̃u kuka, ipi juacat mudim'ũm kuka buye.

Jukiir ky nꞌaa gó, ta bag ky nꞌaa gó Jesus ma metëëk do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jesus ky hadoo:—Jukiir hadoo bëëh, badäk hahỹỹ hã habong do sa mahang.Jukiir me ji ty gewuuk ta dab takanarejãã hyb nꞌaa. Jukiir hadoo Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do badäk hahỹỹ hã habong do sa mahang. Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hyb nꞌaa nesaa do takꞌëp tawén kanahꞌũũm badäk hahỹỹ bä. Jukiir nadahꞌëëd wäd bä, dooh ji haja bä ji anꞌoo bä pꞌaa hẽnh tadahꞌëëd däg bä. Tanadahꞌëëd wäd bä, dooh hyb nꞌaa ji karẽn wät péh. Ji awꞌoong hõm tii. Jé tabës pé tsabꞌeep daJukiir nadahꞌëëd wät do hadoo ta hã hꞌyy kaꞌeeh do baad naboo bong doo. Baad ji nawäd wäd bä, baad nadoo do ji metëëh tii bä ta wób sa hã. Jukiir nadahꞌëëd wät do hadoo, ji awꞌoong hõm do hado däk ji tii bä. —näng mäh.

Sa̱h²ne³ka² ha³lo²a² sa²ha²tet1jut3sũ̱³ju³ta² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ sa̱h²ne³ka² yã¹nxe³yah³lxi¹lxi¹. Sa̱h²ne³kai²na² a²nũ²a² hxi²ka² tẽ³sxã³ yain³txa² ũ³sa²wi²ki̱³kxai²nãn²tu̱³ wi¹yain³kxi²ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹ sa̱h²ne³kxai²li² a²kxah²ju³ta² sũ¹nxe³kxi²kxai²nãn²tu̱³ hai³txi³ ten³ki̱³te²sxa³yu²hẽ³li¹. Ki̱³sxa²kxai³ kwa² ka³la²ko³ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Nxe³te²hũ̱³yah³lxi¹lxi¹. Wi¹kãi³sxã³ yxau²xai³yah³lxin¹ju³tai²li² a²nũ²a² e³lxah²lxi³xa³kxai²nãn²tũ³ kwa² ha²ya̱³kxa³lxi³sah¹lxi³hĩ̱³nxa¹lxi¹.

Salo, Xaokanatyakalati Xoaha Tahi(Marcos 9.50; Lucas 14.34-35)— Xiso atyo salo akere xisaonita halitinai koni. Xakore hoka salo atyo makexenehena hoka maisa atyo saloheta xini. Maisa atyo xoare hare niyahareheta xini. Hoka kaxawatyakita atyo hoka jiyitereharenai tyahakitene — nexa Jesus.

Jokira karajomihi varani hini(Marcos 9.50; Lucas 14.34-35)Hari. Jesus va'ora ni'aha adani kidipohi:—Jokira fori avihiki a'oni. Avakajokirahi ida baimana; ni-'baxaki. Hojai jahakia avakahojaihi; ija'ari vahoariha hojai jaharikia vakahojaiki-ra avanadabahi. Avaabononi avakava'igairi bana! Nahina binajaharihi ida jokira; ni-ponini jahajanaki. Hokahika'oaki ida jokira jahajanariki ija'ari vaadahakia vakada'aha'aha'iki ida. A'onivani jaboni, nahina bana binajahariki bana ida avakadihojai; ni-avajahajanaki jaboni.

Poro waha humo nimyspirikpoko iwaze rika waha humo niwatihi.Kyze Sesus tihi:— Ikiahatsa poro watsa tsimaha. Myzubaha mysitsumuẽhĩnaha. Katsaktsa poro mydisahawy tsimytsakykynahaze tisapyrẽna my. Iwa ikiahatsa kytsa tsimysitsumuẽhĩnahaze tisapyrẽna my. Poro mytsarakbyrize ba ziktsakykynaha. Poro wytyk kykywy humo batu sapy. Iwaze ape bo tututaha. Tahorobaik zuba. Ana bete kytsa mopaparibaiknaha. Ikiahatsa ahamysapybyitsa tu tsimykaranaha zeka ustsa kytsa batu isty tsumuẽhĩ poro iõrỹkbara wa tsimoziknaha.

MAKU 9.50 IRUKA 14.34-35 PIAT EWYPywo ti rat uhemiitꞌin sese wo eipe pote uimoherep haria eweikupteꞌen miitꞌin muꞌe haria are e. Pywo pe uhehay kuap haria wo eipe pote uhehay moherep haria eweikupteꞌen miitꞌin pyꞌasetpe are e. Iꞌatuieĩneꞌen hap mowaku hanuaria ewy eweikupteꞌen are e. Taꞌi ukyt ewywuat eipe aikotã miꞌu mosẽꞌẽ hap ewywuaria wo eipe e. Miꞌi hap ewy ti eweipyhuꞌat eipe miitꞌin pyꞌasetpe e. Maꞌato karãpe ukyt yt hẽꞌẽ rakat i topyhuꞌat yt uwe i imosẽꞌẽ kuap mekewat e. Waku mipun wuano hawyi miitꞌin miꞌakit akit no topyhuꞌat e. Yt naku i eweikupteꞌen ukyt nop takat ewy e. Pyno o hẽꞌẽ rakaria wo eweikupteꞌen e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

Íhokoa Jesus yúki ne íhikauhiko(Mk 9.50; Lk 14.34-35)—Kuteâti koeku itúkeovo únati kixoku koúhekea xánena ne yúki, énomonemaka kénenoeye xapa xâne kîrivokoevo yara kúveu mêum. Itea enepo auké'e taú'iko ne yúki, ákonemo oxéne aúkopinokono taú'iko, yane ákonemo itúkovoke, poéhane kuríkeokono koane kapásikexeokono xoko kuríkokonoku. Yokóhiyanavo mará'inamo yakútea ne yúki ákotine taú'iko.

A'ti ɨmɨ́kohopɨre Jesuré ẽho peórã moâ, sĩ'óo'se weeró noho niîma niisé niî'(Mc 9.50; Lc 14.34-35)Jesu a'tîro bu'ê nemokɨ niîwĩ:—Marî ba'ârã, ɨ'sɨáto niîrã moâre sãâ'. Mɨsâ moâ weeró noho niî' a'ti nukúkãpɨre. Mɨsâ ãyuró niisétikã ĩ'yârã, ãpêrã kẽ'ra ĩ'yâ kũu, yɨ'ɨ̂re ẽho peórãsama. Mɨsâ tohô weetíkã maa, moâ okâtiro weeró noho niîrãsa'. Moâ okâtikã, ɨ'sɨâtisa'. Teé tohô niikã́, kõ'âkã' no'o'. Opâturi de'ró weé moâ okakã́ wee boósari taha?

Jesusmi caćhiman acchiman tincuchin(Mc 9.50; Lc 14.34-35)“Ñatac caćhinuymi capäcunqui cay pachäćhu. Chay caćhica amyäśha cayal'a, ¿imanuypatá caśhan allin caćhiman muyunman? Caynu amyälul'a manañamá imapäpis bälinñachu. Jinaptinmi waśhaman wicapäluptin, jalutacüśha can'a.

Dasai warĩrĩzé wasu'u, rob'uiwẽzé wasu'u me(Marcusi 9.50; Rucasi 14.34-35)Tawamhã ãne te duré tãma rowasu'u za'ra, tisiré 're ĩnomro mono norĩ ma:— Ãne wa za duré aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. A norĩ wa'wa hã sa ne, te za dama 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Sa na hã dasa hã ãma se ti, dasai warĩrĩzé wa. Tane nherẽ, oto 're se si'utõrĩ za'ra mono wamhã, niha da te 'manharĩ waihu'u õ di, apâ se da, dasa da te ãma 're ĩwarĩrĩ za'ra mono da hã. Marĩ dai õ di oto, dama hã. Taré te za da te 're sa'wari za'ra rob u, marĩ dai õ wa oto. Taha wa, te za oto taré ĩsisiwi 're danomro, dapara na. Tane duré, a norĩ wa'wa hã ĩ̱zadawa wasu'u na dama 're romhuri wẽ za'ra wa'aba mono nherẽ, oto romhuri hã 're sahâri za'ra wa'aba mono wamhã, marĩ dai õ di oto, 're aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã za, ĩ̱ma hã.


—Imehnõ amorepatoko ypoko, toto tuarõtatohme ypoko. Morara awahtao xine saerehkane sã matose sero nono po. Pata konõto kaetokõ po tyrise ahtao jarao osenẽko mana. Moro sã matose. Juaro awahtao xine zae oehtohkõ enẽko imehnõ mana. Onokyhxo hna kasana ke nãparina etapurũko saerehkara ehtohme? Arypyra, anapurupyra. Esaka rokẽ tyrĩko mana saerehkatohme tytapyĩ tao. Morara ahtao kure osenuhmãko mã toto tapyitaõkomo. Moro saaro kure ehtoko imehnõ neneryme jenetuputyryke oya xine. Mame kure oexirykõ eneryke tyya xine Ritonõpo kapuaõ enetupuhnõko toh mana. Ynororo rokẽ okurãkahpõme enetupuhnõko mã toto.

—Nẽ te mẽ ate kanê hpôk pyràk. Nẽ te mẽ ate hixêt prêk nhĩmõk ã krĩ xãm pyràk. Koja krĩja hixêt prêêti nhĩmõk ã xa nhũm mẽ piitã omu. Nẽ kanêja. Xà na htem kanê hpôk nẽ poti ho hpro? Nà na htem hpôk nẽ kỳx pê mẽmoj nhĩmõk ã unhwỳ nhũm mẽ piitã mẽ kãm hirã nhũm mẽ hirã kamã mẽmoj pumunh mex nẽ. Ja pyrà nẽ kot kaj mẽ tãm amnhĩ nhĩpêx o ri apa nhũm mẽ piitã ja hã mẽ apumunh kôt ra kaxkwa kamã Tĩrtũm mex ã harẽnh o pa. Anẽ.

Tirikapi Pirena—Tirikapi atoko hĩtxaua ikinimane kãkiti ĩkapani. !Hĩposotari hĩkipatiniri sitatxi xirata nopini auakari, kotxi ikinimane atamatari tirikapi.

— Iajinu, iamu oday kydadakobâdo kiento nhesagonly myara ywâgâ mâuntuen-honlymo. Koendâ kehoem wâne xidadâ iwy angatay saunâtyby edyly myara ywâgâ totoenzeba aguewâtaungâ.

Peiko tatainy ài teko ywy rehe har nànàn pe. Aze teko uzapo taw ywytyr apyr aꞌe wà nehe, nupuner kwaw aꞌe taw imimaw rehe aꞌe re aꞌe wà nehe. Nezewegatete aze peiko heremiruzeꞌeg romo nehe, teko umeꞌegatu putar penemiapo kwer rehe aꞌe wà nehe.

Guemimboꞌe kuery hendy vaꞌe re ombojojaague— Peẽ kuery ma hendy vaꞌe peiko yvy regua moexakãarã. Yvyty áry tetã ojapo pyre ma ndojekuaa eꞌỹi ꞌrã.

Niɡ̶ida makaamitiwaji aaɡ̶aɡ̶a ɡ̶adiciagi naɡ̶ana lokokena ane naloteloco inatawece oko, igaataɡ̶a aɡ̶ica anaɡ̶atitini, leeɡ̶odi mikeeni catiwedi ɡ̶adewiɡ̶a ane yemaa Aneotedoɡ̶oji. Codaa aɡ̶ica ane yakadi me yaɡ̶aditini nigotaɡ̶a anodabiteɡ̶eti ditibigimedi wetiɡ̶a. Aɡ̶ica ane yalegi noledaɡ̶axi, oditaɡ̶a yapoɡ̶oditinigi anigetaɡ̶ada naɡ̶aaɡ̶axi. Pida naɡ̶ana noledaɡ̶axi oipeke ditibigimedi, mowo me naloteloco iditawece ane idei catiwedi diimigi. Jiɡ̶idaaɡ̶ee ikani ɡ̶anilokokenatiwaji me ídi, amaleeɡ̶aɡ̶a oyakadi niɡ̶ina eledi oko monadi ɡ̶abakedi anele anawiitetiwaji, awii modoɡ̶etetibigimece Ǥadiodi ane ideite ditibigimedi.

Peko pe kojahuva'ea'javuhuva'ea,ei Jesus'ga(Lucas 8.16; 11.33)—Peko pe kojahuva'ea'javuhuva'ea yvyakotyve'g̃a pe Tupana'ga repiuka g̃a pe, ei Jesus'ga. Cidade ituvame yvytyruhua rehe nhande nhaporemo hepiagi. A'ereki pevo jukwaha upa, ei Jesus'ga. Imondygame lamparina ahe ndohovapygi lamparina hyrua pyvõ. Pyte'mbia rehe ahe omondo lamparina. Ombokojahu lamparina ongapypeve'g̃a pe nhaporemo a'ero tohepia ti g̃a javo, ei Jesus'ga. —Na jitehe ti pembokojahuuka yvyakotyve'g̃a akag̃i pe. Marã po pe imbokojahuukari g̃a pe? Kiro ji imombe'ui pe me. Peko katu ti Tupana'ga ja pejuvete'ga ja pejikoga ga rehe g̃a pokoga. Pendekokatua repiagame po ti g̃a ikwahavi Tupana'ga pyryva ga mboheteavo yvagipeve'ga mboheteavo nehẽ Tupana'ga omombyry g̃a javo. Nahã pe Tupana'ga repiukari g̃a pe.

Jẽngrẽ kãme(Mc 4.21-23 Lc 8.16-17)“Ga kri mũn kỹ ãjag tóg jẽngrẽ ri ke nỹtĩ, ãjag tỹ vẽnh jykre há han kỹ, ag tỹ ãjag ki ve jé, Topẽ jykre há ti. Cidade mág vỹ ve há tĩgtĩ, kuvar há tá jẽ kỹ, ti tỹ pãnónh kri nỹn kỹ. Ti pi(jé) vẽnh péju kỹ nỹꞌ. Ri ke ti nĩ, néj gru ti. Ẽg tỹ ti grug kỹ ẽg pi(jé) lata krẽm ti fẽg tĩꞌ. Ti fẽg jafã kri ẽg tóg ti fẽg tĩ. Kỹ vẽnh kar tóg ẽn vég tĩ sir, ĩn kãtá nỹtĩ kar ẽn ti. Gemnĩ, néj gru ri ke nỹtĩmnĩ. Topẽ jykre han nĩ, vẽnh kar tỹ ãjag ki ve jé, ãjag jykre há ti. Hã kỹ ag tóg ẽg jóg tỹ Topẽ mỹ vĩ há han mũ, ẽg jóg tỹ kanhkã tá nĩ ẽn mỹ,” he tóg, Jesus ti.

—Yvypóry kwéry-pe pehesape vaꞌe-rami ave peẽ peiko. Ojekwaa porã tetã yvyaty ári onhemoĩ vaꞌekwe. Ndikatúiry onhomi nhomi íxupe. Ojekwaa porã ave tataendy. Nhamoendy ramo, ndajajahoꞌíry nhaꞌẽ gwy-py. Tataendyꞌy ári ae nhamoĩ. Upe ramo entéro óga pygwa-pe pe tataendy ohesapepa oĩ-vy. Upéixa ete ohesape vaꞌe-rami, tojekwaa porã ne rembiapo porãkwe. Upéixa ramo nde rapixa kwéry ohexa vaꞌerã ne rembiapo porã. Ohexa ramo, omombaꞌegwasu vaꞌerã nde Ru yváy pygwa-pe, heꞌi Hesu.

Kai loosòna wesemy atximahãte kabede mahãdu iny‑ò. Hãwãõ hãwãlò ratyy‑ki roikeki, tiu heka rexiwòõtyhy itỹnyhyy roimyhỹke. Loosònaõ iny ritoosònykeki, tule heka tiu heka hyna rawoõ‑ki roiõtyhy roosòmy. Aõma roosònanymyhỹre ibutu heto jurajuramy heka ibutu ritxuxanymyhỹre. Aõma tamana‑ki rỹimyhỹreki wahe. Series([], ) Kaiboho tule amahãdureny awiwihikỹmy robikeki tahe Deuxu‑ò wowydyna riwahinykre.

Pẽẽ ꞌã tata reny ꞌjawe(Maku 4.21-25 Luka 8.16-18)—Tata reny ꞌjawe nanẽ pẽẽ nũ. Tata renya ꞌã ypytunaiwa mojesaka. Nan tee futat pẽẽ. Jarejuwarete ꞌga remifutar imũ etee mamaꞌe apo re pẽ nesakara ꞌgã neapyoramũ Jarejuwarete ꞌga ree. Aꞌeramũ nipo ꞌgã ꞌga muorypa pẽ nee. Ywytyr apyteꞌrarimũ amunawa apo re ipyriwara ꞌgã juejue esaka. Nomimarũi ꞌga amũ. Nan tee pẽẽ. Pẽ pyriwara ꞌgã juejue pẽnemiapofera resaka ajemogyau— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Nomonygaꞌuweri ae arãparĩna mũ imỹina imima mamaꞌe ꞌag are. Imonyg ire ae imonoi imỹina ajuesawamũ te. Nan tee futat ki pẽẽ. Jarejuwarete ꞌga rerowiareꞌema ꞌgã nowase mamaꞌea peapo. Aꞌeramũ nipo pẽ nesakara ꞌgã Jarejuwarete ꞌga muorypa pẽ nee, pẽ nemiapofer are— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Ar aje mrãmri ne pyka kunĩkôt me kurwỳ djà pyràk. Ga, krĩraxja pumũ. Djãm krãnhre'ã me kute krĩrax nhipêxkam me kute o bipdjurmã? Arkati. Ar gadjwỳ kwãrĩk wãnh ikam apijàm kêt ne ikôt adjukaprĩ.

Moropai tiaron ekaremekîꞌpîiya. Taꞌpîiya: —Amîrîꞌnîkon yeseru wanî pata weiyu warantî tamîꞌnawîronkon neraꞌmaton pe. Aꞌkî, cidade konekasaꞌ wîꞌ po tîweꞌsen eraꞌma tamîꞌnawîronkonya eꞌpainon. Teeseraꞌmasen pepîn eena eserîke pra awanî, kawîne tîwanî yeꞌnen aronne eeseraꞌma koꞌmannîpî. Moropai anîꞌya tîꞌkumaꞌtu yawittanîpî pepîn eꞌpainon waikîraꞌpî yoꞌkoi itîrîpa. Tîîse yawittanîpîiya itaponseꞌ pe tînkonekaꞌpî pona itîrîpa. Tamîꞌnawîronkon wîttî ta tîweꞌsanonya eraꞌmatoꞌpe toꞌ weiyuꞌmatoꞌpeiya. Mîrîrî warantî nîrî amîrîꞌnîkon yeseru eꞌpai awanî aweiyukon warantî. Tiaronkonya ayeserukon eraꞌmatoꞌpe morî pe puꞌkuru. Moropai mîrîrî ayeserukon wenai inkamoroya nîrî Paapa kaꞌ pon yapurîtoꞌpe —taꞌpîiya.

—Kuyãnãm te hãptupmãhã', ha kaxĩy 'ãxop te tikmũ'ũn pu Topa pupi hãm'ãktux, tu' kuxa hittupmãhã'. Tikmũ'ũn xohix te kõmẽn pẽnãhã', yã kõmẽn te yĩktix yĩmũ' pip. Piyã kuyãnãm tat'ax paha', nũy nõ manax kopa' yũm, tu mõ'nĩy? 'Ap yũm'ah, pãyã mĩmpe yĩmũ' yũm, puyĩy mĩptut xohix tupmã', puyĩy tikmũ'ũn nõ hãmpẽnã max. Ha kaxĩy 'ãxop te tikmũ'ũn pu Topa yõg hãm'ãktux 'ãktux, pu tu hittup, ha kaxĩy 'ãxop te hãpxopmã max, pu tikmũ'ũn pẽnã', nũy 'Ãtak Topa pu hãm'ãktux, hu: “Yã 'ãmax xe'ẽgnãg'”! Kaxĩy.

Ipi juacat etabixe kabiahamat puximayũ epesop — io'e Jesus. — Xipan eyekukuap cocom pima ip, Deus awẽg̃ mubuyxin jeedop ip- -wuyebay awẽg̃- -kabi beat awẽg̃ — io'e Jesus. — Apẽn e dag̃ wuyjojo but, kabiaham pima; imẽnpuxim Deus awẽg̃ buxin put warara'acayũ, xipan eyju jekukum pima — io'e Jesus. (-) Series([], )

—Badäk hahỹỹ hã habong do sa bag hadoo bëëh. Dooh ji haja bä ji jejën bä panang waëë jó badäk doo. Dooh ta bag ji gataa so bä ji waa hood yt hã ji dasooh hyb nꞌaa. Dooh. Ta bag ji dasooh ta tyng jó, sahõnh hẽ tób yt hã hajꞌeenh do rabag enä hyb nꞌaa. Ti hadoo ẽnh bë hã. Bë metäh, rabahapäh hyb nꞌaa, baad hedoo do bë babok doo, baad hadoo do bë moo bok doo, bë Yb hỹ pong jé hawät do hã rajꞌaa etsë hyb nꞌaa kä bë hã rahapäh do hyb nꞌaa —näng mä Jesus.

Te²yã¹nxe³jut3su² Txa²wã¹ha³lo²ai²na² a²ha²tet1jut3sũ̱³yah³lxi³tũ̱³ka̱³txi³syah¹lxi¹lxi¹. Wã³la³ka³txa² a²ne³ka³nah²nãu³a² sxi²je³na² we¹ki̱³kxai²nãn²tu̱³ hãi³i² yxau³hĩ̱³nx2nxa³wi¹. A²nũ²a² a²yxo²ha³kxa¹ e³lxah¹ ĩ²ain¹tu¹wi¹. Te²yã¹yxah³lxi¹lxi¹. Wi¹kãi³sxã³ yxau²xai³yah³lxin¹ju³tai²li² a²nũ²a² e³lxah²lxi³kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² e³lxah²lxi³ ĩ²ain¹tu¹wi¹. Jã¹nxe³sxã³ lã³pi³ãu²tẽ³na² hxi²tẽ³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ hai³txi³ kwa³ta³lẽ³na² ũ³tĩ¹kxi²ki̱³te²sxa³yu²hẽ³li¹. Hãi¹nxe³sxã³ ha³lo²a² ko¹kon¹ju³ta² ũh³wxe³ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Nxe³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ txa²wã¹sxi²ha² whãi²na¹ wi¹ko¹ko²tũh¹lxi²te²ju²hẽ³li¹. Te²yã¹nxe³jut3su² lã³pi³ãu²tẽ³na² sa²kĩ̱³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ ha³lo²a² wi¹lha²tet1te²ju²hẽ³li¹. Nxe³kxa²yã¹nxe² kãi³yah³lxin¹ju³tai²na² a²nũ²a² a²yxo²ha³kxa¹ e³lxah²lxi²na³li¹. Nxe³ha²kxai³ wi¹kãi³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² oh³nãn¹ko³xai²na² yxau³jah¹lai²na² sa²nẽn¹kxain¹tu¹wi¹. Nxe³ju³ta² kãi³jah³lxi³hẽ¹li¹.

— Xiso atyo xaokanatyakalati akere xisaonita tyotya halitinai koni. Hiyaiya, maisaiya aliyakere hateroakijita wenakalati tyairi heno kaomakehenere. Nikare maisa xala hare aotakatya xaokanatyakalati hoka koho katyahe mokare. Hoka kaxaotakatyakehena hoka exomokakaose terota kaxomokakita hoka tyotya hatyako tyaoniterenai ana aokanatita. Nikareta tehitiya xiyaokanala aokanahena, haiyanai waiyaha maheta xoalini hare waiyexe xománe hoka ihalahareha Xexe enokoa tyaonitere kakoa maheta — nexa.

Lamparina fori avihiki a'oni. Aha'diki ida lamparina, ni-bakibakini kania vahojaki adani ija'ari. Vagaki fori hihi ida avakadihojai jahaki; Deus kahagihi-ra anavagahi ija'ari hahavi vakadimoni. Hari. Sidaji arabo namahiki namania hojaki fori avihiki a'oni. Ahojariki ida sidaji. Ahojariki jaboni ida avakadihojai, ija'ari hahavia vanokiki ida. Varaja akaasiaki kabodinia ahojaki kaimoni hirihi ida lamparina aha'diki. Anaibavihi ida lamparina aha'diki nama, ija'ari gora bodinia vahojaki-ra navagaja kaimoni. Lamparina vagani fori hiva ida avakadihojai jahaki. Onofiki ida ija'ari vahoariha avakadihojai jahaki-ra vanokivini. Avakadihojai jahaki-ra vanokiha; khai vani'aha ada avakadiabi'i nama hojaki — va'ora ni'aha ada Jesus.

— Ikiahatsa rika watsa tsimaha. Kytsa sizubarẽtsa mysitsumuẽhĩnaha. Hudikhudikwy hara joboni nizuknikinahaze iwaze aparakbaha ihumo nikozonaha. Batu okpitsĩ zikaha ikiahatsa hudikhudikwy watsa tsimoziknaha. Batu aty tohi rika inapok zeka kyze peryk pukezi zik my. Iwa zeka kytsa miwa eze nitarenaha. Rika inapokze jobo zuba zik my, iwaze wahoro ezektsa iktsa maha mypubyi rika humo. Ikiahatsa rika watsa hawa tisapyrẽna tsimahaktsa! Anawata kytsa mysitsumuẽhĩnaha zeka kytsa ahabo iktsa mahaze tihi:“O Deus bijoikpe ezekta sizo. Atahi imysapyrẽnikita, katsa ihyrytsa bo iktsa tsimahaze ustsa kytsa mysitsumuẽhĩnaha iwatsahi sizo imysapyrẽnikita myhyrinymyrẽtsa” maha. Iwa hỹ, — Sesus niy.

Uimohey haria e eipe ti ariãty ewy raꞌyn eweikupteꞌen muꞌap Tupana kapiat moherep miitꞌin miat hanuaria eipe aikotã ariãty wãtym muo muꞌap moẽtyhot haria ewywuaria eipe e. Taꞌi aikotã yityꞌok totiat tawa eꞌariãty hẽtyhot kahato yi hot kape. Yt tuwemig kuap i mekewat yi hot piat tawa wãtym muat e. Aikope pyi aikope pyi heremo wãtym muo ariãty hẽtyhot pya kahato yityꞌok totepyi pote e yt tuwemig kuap i mekewat tawa wãtym muo e. Miꞌi hap ewy ariãty ewy kahato eipe miitꞌin pyꞌasetpe uhemiitꞌin eipe pote uhehay moherep haria eipe pote e. Eiminug wakuap kaipyi miitꞌin eikuap meremo uimohey haria eipe hap ariãty ewywuat muꞌap Tupana kapiat moherep miitꞌin miat hanuaria eipe pote e. Miꞌi hap ewy ti eipe ariãty ewy eweikupteꞌen e. Wãtym mote miitꞌin topag ariãty ywaiti heiam sese pe maꞌato yt uwe i ariãty ipag neran yrysakag ywytꞌokpype i e. Yt naku i ti miꞌi tã watunug maꞌato waku heiam me yn waku aiũpe getap moẽtyhot hamo watopag waku. Miꞌi hawyi ti yne raꞌyn getap wiaria waku puo hewyry e. Pyno ti ariãty hẽtyhot kahato hap ewy uimohey haria miitꞌin puꞌap Tupana kapiat moẽtyhot hamo eweikupteꞌen e. Atikyꞌesat yne eiminug wakuap koꞌi heremo wuatꞌi akasa hamo iꞌewyte Aiꞌywot Tupana atipy piat mõtypot hamuat atikyꞌesat e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

—Kuteâti koeku yúku kouhápu'ikopeti, énomonemaka kénenoeye xapa xâne yara kúveu mêum. Epó'oxo kuteâti koeku pitivóko ovoti oúkeke kali mopôi ákoti itoâti hé'onea, énomonemaka kénenoeye. Ako ihúxoti koúhapu'ikope xovo'ú kixoâti, itea enepo ihúxokono, koati xoko ókoku yúku ixíkokono motovâti koúhapu'ikea uhá koeti ovâti ne kúveu ovokúti. Énomonemaka ákoeneye únati kixeku itíkivo maka naíxane xanéhiko ne únati ítike, epó'oxo maka iháyu'ikanehiko Itukó'oviti, enepone Yá'a íhae vanúke.

Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ẽho peórã sĩ'óo'se weeró noho niî' masaré. Tohô weérã mɨsâ ãpêrã yɨ'ɨ̂re masîtirãre masikã́ weé'. Ni'kâ maka ɨ̃rɨgɨ́pɨ niirí maka bahutíropɨ niîtikã weetísa'. Masá sĩ'óo'kahare apêye noho dokapɨ sĩ'óo' dɨpotisama. Tohô weeró noho o'ôrã, niî pe'tirã tií wi'ipɨ niirã́re bahuaáto niîrã ɨ'mɨáropɨ peôsama. A'té weeró noho bahû yoaropɨ yɨ'ɨ̂ ɨaró noho ãyuró weesétiya. Mɨsâ ãyuró weekã́ ĩ'yârã, ãpêrã kẽ'ra marî pakɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́re “Ãyú yɨ'rɨgɨ niîmi”, niî e'katírãsama.

“Ñatac amcuna capäcunqui juc acchinümi cay pachäpä. Má, nimay, ulup jananćhu cä malca ¿imanuypatan pacäśha canman? Ñatac manamá juc acchicta walaycachinchic mancawan pacaycunapächu. Aśhwanpa altu ćhulacunmanmi ćhulcunchic lluyta acchimunanpä. Chaynütac-ari amcunapis acchinuy capäcuy nunacunäpä, cay allin lulayniquita lical janay pachäćhu Diosninchicta altuman julapäcunanpä.?

— Ãne wa za duré aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. A norĩ wa'wa hã rob'uiwẽzém ne, te za dama 're aihâimana za'ra wa'aba mo. 'Re dasimani za'ra mono tõ da, da te dasima 're ĩrob'uiwẽ za'ra mono ne, te za 're ĩdanhimroi wẽ wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono u. 'Rinho'u hã sa'a nhisiwi, da te 're ĩ'ri za'ra mono hã dawi 're simani waihu'u za'ra mono õ di. 'Madâ'â pese di, dama hã. Tane duré, a norĩ wa'wa hã dawi 're aimani waihu'u za'ra wa'aba mono õ di za. Sõ'awi te za dama 're ĩ̱wasu'u wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo. Duré, rob'uiwẽzé hã da te ro'o wamhã, e piza'a na te za upsibi ni. Mare di. Ĩsima'warazém na si te za sõ'awi da te 're sõré, 'ri paramhã te te dama 're rob'uiwẽ za'ra mono da, 'ri 're, 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ ma. Tane duré, a norĩ wa'wa hã te za sõ'awi dama 're aihâimana za'ra wa'aba mo, rob'uiwẽzé hã sõ'awi te te dama 're ĩrob'uiwẽ za'ra mono ne. Uburé marĩ hã te za dama 're ĩ'manharĩ wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo, dama 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra wa'aba mono zé hã da te 're ĩ'madâ'â za'ra mono zéb zarina, Aimama za'ra wa'aba ãma 're dawata za'ra mono da, hâiwa ãma 're ĩsãmra mono ãma.


Imehnõ amorepary poko Moeze omihpyry poko—Ynara kara ehtoko okurohtao xine, “Jezu tooehse Moeze nymerohpyry rumekapose kyya xine,” kara ehtoko. “Ritonõpo poe urutõkõ namorepatopõpyry omipona pyra ehtoko,” kara ase oya xine. Toto namorepatopõpyry rumekapory se pyra ase oya xine. Pake tõturuse toto Ritonõpo poe. Toto omihpyryae ro oepyase. Toto omihpyryae ro emero tyrĩko ase, zae ehtoh Ritonõpo a waro oehtohkõme, atatahmãkara rokẽ oehtohkõme Ritonõpo poko.

Jejus kot tanhmã Mojes kapẽr jarẽnh toRukre 16.16-17Nhũm Jejus arĩ mẽ kãm kapẽr nẽ mẽ kãm:—Nẽ amnepêm Mojes kot Tĩrtũm nhỹ hã Ijaewjê mã tanhmã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx to hã mẽ kãm karõja. Nẽ amnepêm Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr jarẽnh o mẽ pa xwỳnhjê kapẽrja. Ixte mẽ kapẽr o ijapêx kaxyw na pa pre mẽ awỳr ixwrỳk kêt nẽ. Jakamã kwa mẽ ri ã axpẽn mã ijarẽnh anhỹr kêt nẽ. Kêt ixprĩ hã ixte mẽ amã mẽ kapẽr jarẽnh nhũm mẽ ate mar mex kaxyw na pa pre kaxkwa rũm mẽ awỳr wrỳ.

Teoso Sãkire Moisesi ApakapakitiIuaĩkana Xesosi sãkirauata:—Kona hĩtxape: “Xesosi xipokariko Teoso sãkire Moisesini apakapakiti,” kona hĩtxape. Apaka, “Kitxakapirĩka Teoso sãkire sãpiretakani sãpiretakiti Xesosi xipokako,” kona hĩtxape. Kona ikara inakari !nixipoka. Nota ina ikinipoko ninoa sãpiretakiti nikamini ĩkapani.

Jesus Moisés inweniby wâgâ aguehobyryJesus aguely:— “Jesus aguehobyry lelâ iwerâ kyzeinwâne, âdaitoem saguhoem Moisés agâ, tunâry egatuwâni modo agâ warâ, Deus aguehobyry kieinwântaymba kurâ” tâkezeba itaungâ. Deus Moisésram kâzewenry inwenien-hoymby koendâ kuru mâuntuhomoem xirâ kâewyly, mâinmohomoem inkâba.

Uzeꞌeg zeꞌeg kwehe arer rehe aꞌe kury(Uzeꞌeg wiwi Zezuz wemimuꞌe wanupe.)— Nazur kwaw ywy rehe zeꞌeg Moizez pe imur pyrer imunàn pà ihe, nazur kwaw amogwer Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har wazeꞌeg imunàn pà ihe. Nan. — Peruzar zo wazeꞌeg nehe, naꞌe kwaw teko wanupe ihe. Aruzar tuwe aꞌe zeꞌeg teko ihe. Kwehe mehe umumeꞌu heremiapo ràm aꞌe wà, hereko àwàm aꞌe wà. Azur aꞌe maꞌe iapo pà paw rupi katete ihe kury, wazeꞌeg rupi katete ihe kury.

Lei ojeupitypa aguã Jesus oua re ijayvuague— Pexaꞌã eme lei haꞌe profeta kuery ombopara vaꞌekue ambovaipa aguã ajua re. Ambovaipa aguã eꞌỹ aju, ojeupity aguã.

Niiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶egi aneetece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco MoisésJinaɡ̶aleetibige daɡ̶a janagi me jaaɡ̶adi lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés, ijaa liiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶eco niɡ̶ijo anoyeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko. Ee ajanagi daɡ̶a jaaɡ̶adi liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Moisés, pida janagi me jotete codaa me jao me yeloɡ̶o niɡ̶ica anodiiɡ̶axinaɡ̶atece.

Jesus'ga ombo'eMoisésva'ea remimbo'eagwera rehe—Tape'ei ti pejiyvyteri pe: “Jesus'ga uhu yvya koty javo nhande ve. ‘Tapekoa'javi ti Moisésva'ea remimbo'eagwera rupi,’ e po ti ga nhande ve nehẽ. ‘Tapekoa'javi ti Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea nhi'ig̃agwera rupi no,’ e po ti ga nehẽ.” A'ea ti tape'ei pejiyvyteri pe, ei Jesus'ga g̃a pe. A'ereki nanongara pe rũi javo ji ruri ikwehe, ei ga.—Ajo ji pe mbo'ekatuavo ahe'eagwera po'rua rehe, ei Jesus'ga g̃a pe.

Topẽ tỹ Moisés mỹ vẽnh jykre nĩv“Ãjag hỹn iso: ti hã ne tóg Moisés tỹ ẽg mỹ nén tó ja tỹ tũꞌ he sór mũꞌ, he mũ, ti hã ne tóg Topẽ jykre ẽn tỹ tũꞌ he sór mũꞌ, he ãjag hỹn tĩ. Vãsỹ Topẽ vĩ tó tĩ ag vỹ ẽg mỹ tó ja nĩgtĩ, Topẽ jykre ẽn ti, hã ra tóg tỹ tũꞌ he sór mũꞌ, he ãjag hỹn tĩ iso. Hã tũ vẽ. Sỹ ki króm kãn sór vẽ, Moisés tỹ nén tó ja ẽn ki, sỹ ki króm kỹ sóg tỹ ãjag kanhrãnrãn kãn ke mũ,” he tóg.

Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe rehegwa nheꞌẽUpéi heꞌi jevy Hesu:—Ani ere teĩ: “Ogwahẽ-ma ou-vy Hesu ohekoviarõ hagwã Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe tekoha” ani ere teĩ. “Ou-ma ohekoviarõ hagwã Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety amyrĩ remimombeꞌukwe tekoha” ani ere teĩ. Agwahẽ-ma ae aju-vy ipokatu hagwã upe Nhandejáry remimoꞌarandukwe nheꞌẽ oiko hagwã heꞌi hagwe-rupi, heꞌi.

Jiarỹ heka anaõde bede ywina tuededỹỹmy. Anade aõ Deuxu dee rybedu tuededỹỹmy aõkõ heka anade. Anade ibutumy aõmybo rarybere widỹỹmy. Timybo rarybere wese heka ibutumy tuu rotỹỹnymy rarekre.

Moisesi ꞌga remikwasiaret—NaMoisesi ꞌga remikwasiarera mateepapa rũi je ruri. “Moisesi ꞌga remikwasiarer imũ kasi mamaꞌea peapo ne”, naꞌe rũi je tekou. “Janeruwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌgã jeꞌega niaꞌwyri”, naꞌeaꞌuweri je tekou. Naani. Ee pẽ mueapyo katuawamũ te je ruri.

Môjdjê kukràdjà'ã ujarẽnh.(Ruk 16.16)Ne kam ajte arkum,—Kwãrĩk wãnh ijã amim, “Be, mỳj kadjy ne Jeju bôx? Bir, kute memã kum, ‘Kwãrĩk wãnh jakam Môjdjê kabẽnja mar kêt. Ne Metĩndjwỳnh kukwakam kabẽn jarẽnh djwỳnh 'õdjwỳ kabẽnja kwãrĩk wãnh mar kêt.’ Kute ã memã anhỹro ba kadjy ne bôx”, ane. Kwãrĩk wãnh ijã ã amim anhỹr kêt. Djãm ije ja jarẽnhmã? Kati. Mỳkam? Bir, me amrẽbê: me bakukãmãremã ijã ajarẽ. Nhym me aben djô'ã arẽnho mõ:. Arẽnho mõr tãmtã arỳm iwỳr o bôx. Ba kam arỳm me kute amrẽbê: ijã ujarẽnh kôt ar amijo iba. Me kute ikukãm ijã ujarẽnh kôt ije amijo anhỹr kadjy ne ba bôx. Kam ije ar kabẽn markumrẽx ne ije ar'ã anhỹr prãm kêt.

Jesus Eseurîma Moisés Nurîꞌtîya Yenupantoꞌ PîꞌInîꞌrî Jesus eseurîmaꞌpî. Taꞌpîiya: —Moisés nurîꞌtîya ayenupatoꞌkon moropai penaronkon Paapa maimu ekaremeꞌnenan profetayamîꞌ nurîꞌtîya ayenupatoꞌkon yaretîꞌkai uuiꞌsaꞌ kaiꞌma kîsenumenkatî. Mîrîrî yaretîꞌkai uuiꞌsaꞌ pra wai. Tîîse uuipîꞌpî îꞌ taatoꞌpe awanî ekaremeꞌse apîꞌnîkon. Moropai mîrîrî unkupî ekaremeꞌsaiꞌya yawîrî ikuꞌtoꞌpeuya uuipîꞌpî.

Tu Topa yõg xat'ax 'ãktux—'Ũpe'ãpaxeh hok, hu: “Yeyox nũn, nũy Mõyyex yõg xat'ax nõa'.” Kaxĩy. 'Ãmhok. 'Aknũn'ah 'ũg tik hittap xop yõg hãm'ãktux nõa', nõm hittap xop te Topa pupi hãm'ãktux, 'ap nõãp-tup'ah, pak nũn nũy hãm'ãktux yũmmũgã max.

O'jekawẽn Jesus jebekitkit pe.— Epeyewag̃uy g̃u juy “Osodot teku Moisés ekawẽn mu'ũm ãm, Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukat imutaybitbinap mu'ũm ãm tak” i. Imẽg̃ãm g̃u ojot. Ojot ma imutaybit am apẽn ape iboap ekawẽn osodop iam — io'e Jesus.

Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nꞌaa hã Jesus ma metëëk do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jesus ky hadoo:—Ỹ ahyng babä ỹ gawatsꞌiik hyb nꞌaa nado Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do paa na-ããj hẽ. Tii dꞌ bë edoo manäh. Ỹ wén hyng Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do paa na-ããj hẽ, takaja däk hyb nꞌaa, hã ỹ kametëëh hyb nꞌaa na-ããj hẽ.

Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txu¹tai²na² sa²yxo²wet1sxã³ kãi³jau³su²Nxa²ha¹te¹ wxa²ẽ¹nãn¹jau³su² nxe³yah³lxin¹te³nah¹lxi¹: “Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txu¹tai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³tũ̱³ka̱³txai²na² wãn³txu¹tai²na² nxe³jau³xai²na² whãi²na¹ ã³na¹si¹jau³su² Je³su²jah³la² a²ten³jau³su² na³xã¹.” Nxe³yah³lxin¹jau³tu̱³ nxe³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Wai³nxa³wi¹. Nxe³to³ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txu¹txai²na² hãi¹nxe³ti³xa¹ sa²yxo²wet1sxã³ kãi³jah¹lo²sa¹wi¹. Nxe³ye¹nxa²lxa¹wi¹.

Xaotyakiyaho Xaotyakisaka Tahi— Awa atyo motya notyoa nemaisaheta maheta Moisés exahe iraiti xakaisaseharenai xaotyakira xaohena. Maisa atyo notyoa nemaisahetene maheta xini. Notyoa atyo exaotyakiraha akereta kaomakeheta maheta.

Deus kava'isohihi jirikivarani hiniJesus va'ora ni'aha:—Hari'a avaabononi vani'a bana: “Kha'aha ada Jesus, binihimaja kaimoni ida Deus kava'isohihi jiriki Moisé-ra nava'isohi'bo'davini hi'iki. Binihima'iki jaboni ida ojomo'ihi kavaranihi Deus athi namoniva abono va'ora nava'isohi'bo'davini hi'iki adani akadija'ari avikhananavaki.” Hari'a vakava'ibodivarani hida athii-ra avanaabajanaravini. Onihimavini kaimoni hirihi ida hora rakhaja hida. Hora rakhaki ida ija'ari-ra va'ora onava'isohijahakivini Deus kava'isohihi jiriki nahina hini ida binofiki vakadiania.

Moises Deus harere ibyky soho.Kyze Sesus tihi:— Mybarawy bo ikzumuze kytsa mysihyrinymyry. Batu tyso “O Moises harere bo batu hỹ tsimaha, hawa Deus sohokotsitsa ziwatahakanaha batu hỹ tsimaha” ana ty kino batu tyso. Hawa Moises harere zahahyrinymyryky, hawa ha ty Deus sohokotsitsa ziwatahakanaha nitsasoba ana humo kino pahahyrinymyrybahani kytsa — Sesus niy.

Uiwyriaꞌin yt eiwanẽtup teiꞌo ariot mesuwat yi kape Tupana ehay Musei mimoherep moma hamuat hap kape e. Iꞌewyte yt eiwanẽtup teiꞌo ariot mesuwat yi kape mekewat saꞌawyꞌiwuaria Tupana ehay enoi haria miwan monik hamuat hap kape katupono nimo te Tupana ehay moherep haria iꞌatuehay kahato yianmete uheĩneꞌen hap etiat taꞌatuhenoi kahato are e. Kat iꞌatuꞌe kat iꞌatuꞌe hap taꞌatumoherep uhetiano hap e. Iꞌatuꞌe hap uhetiano yne nug hamo ariot meikowo uiwyriaꞌin e. Miꞌi pote yt atimoma hin i saꞌawyꞌiwuaria Tupana ehay moherep haria Musei ewywuat katupono miꞌiria uhetiat taꞌatuhenoi kahato uhut hap owakai te e.

—Hákonoe ikitíxa nzimínoti ungé'exoponea ra Ponóvoti Kixovókuti ya yútoeke Muîse, koánemaka ne yútoe porófeta koyúhoti emo'u Itukó'oviti mekúke. Haina nzimínoti ungé'exoponea, itea nzimínoti indúkea uhá koêti ne yutoxóvotiya.

Jesu Moisé dutî'kekãhasere uúkũ'ke niî'A'tîro wãkûtikã'ya yɨ'ɨ̂re. “Jesu Moisé dutî'kere, tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tarã naâ werê yuu'kere kõ'âgɨ a'tîgɨ weepĩ́”, niîtikã'ya. Teeré kõ'âgɨ meheta a'tîwɨ. Teeré keoró weé pe'ogɨ a'tîgɨ weewɨ́.

Jesusmi camachicuycunäpïta yaćhachin“Ama nipämaychu ‘Pay'a Moisespa camachicuynintawan Diospa unay willacünincuna nishanta chincächïćha śhamula’ nil. Chaypächu manam śhamulá, aśhwanpa chaycunacta lluy ishpilpachinäpämi.

'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na, Mozési te te ãma ĩrob'ui'érézé wasu'u— Duré, rosa'rata na ĩ̱'ãma upa za'ra wa'aba õ di za, duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozési te te ãma ĩrob'ui'érézé hã, duré ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimiroti zama, te dawi sawi da, we ĩ̱morĩ na hã ti'ai u. Ta norĩ nhimirowasu'u 'rada hã te dawi ĩsawi da hã, we ĩ̱morĩ õ di. Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã te ĩ̱sina ĩ'uwaimrami da si, wa wei mo.


Etatoko pahne, kapu nae ro ahtao, nono roropa nae ro ahtao enahpyra Ritonõpo nymeropohpyry Moeze tomo a. Inymeropohpyryae ro emero exĩko mana nono enahtoh ponãmero, kapu enahtoh ponãmero roropa.

—Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot mẽmoj jarẽnhja. Koja ujarẽnh xà hkôt mẽmoj tanhmã amnhĩ to hpar mẽ nhũm rĩ kormã kaxkwa mẽ pika wa hapêx pa nhũm kapẽr ã kagàja mããnẽn hapêx. Nom nhũm Tĩrtũm kapẽr koja mẽmojja pyrà nẽ aa hapêx kêt nẽ. Koja rãhã ho rãhã nẽ aa ihkjê ho tanhmã mẽnh to hkêt nẽ. Ãm hãmri na pa ã mẽ amã harẽnh anẽ.

Atãopitika ikinika Teoso sãkire apokako. Kona xatiki Teoso sãkire iõkatsopatakori kona xipoka. Iaxiti, itixi pakini xipokini apisa Teoso sãkire !ixipoka. Apokapitikako imakinika isãkire.

Kau, onro warâ tâlâ awyly ara, Moisés inweniby tâlâ lelâ lâpylâ ise; tugukewâduneba ise xypyry etaji kehoem. Iwenihobyry tokalâ letralâ tygakeduneba ise. Xirâ mawânrâ mâuntudyzemo kuru wato.

Pemaꞌenukwaw ko hezeꞌeg rehe nehe ty wà. Amo ꞌar mehe ywak ukàzym putar aꞌe nehe, ywy ukàzym putar aꞌe nehe no. Aꞌe zeꞌeg kwehe arer nukàzym pixik kwaw aꞌe nehe. — Peneharaz Moizez zeꞌeg wi nehe, hezeꞌeg imumeꞌu har izeꞌeg wi nehe, niꞌi kwaw Tupàn purupe aꞌe nehe. — Pemaꞌenukwaw aꞌe zeꞌeg kwehe arer rehe pitàitàigatu nehe, iꞌi iko purupe aꞌe. Taꞌe azapo putar wanemimumeꞌu kwer paw rupi katete ihe nehe xe, taꞌe aruzar aꞌe zeꞌeg ihe no xe.

Mbaꞌeta anhetẽ aipoaꞌe pẽvy: Yva haꞌe yvy okanhy eꞌỹa ja neĩ peteĩ iparaꞌi, neĩ peteĩ ikarẽꞌi vaꞌe nokanhyi ꞌrã lei gui, haꞌe javi ojeupity eꞌỹa ja.Lucas 16.16, 17

Ejitaɡ̶awatiwaji niɡ̶ina anewi. Nigepaaɡ̶icota me daa ditibigimedi, codaa me iiɡ̶o, aɡ̶ica ane noɡ̶a gaantokaaɡ̶idi niɡ̶inoa liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji. Aɡ̶ica gaantokaaɡ̶idi anonoɡ̶a nigepaa owidijegi noko nige ma niɡ̶ina iiɡ̶o.

Imombe'ukatuavo ji ei: Moisésva'ea remimbo'eagwera ti ndopavi'i'i nehẽ. Yvaga pave'ymame po ti Moisésva'ea remimbo'eagwera ndopavi'i'i nehẽ. Yvya pave'ymame po ti Moisésva'ea remimbo'eagwera ndopavi'i'i nehẽ. Xunhi'i'ĩva'ea vehevi po ti ndopavi aheremimbo'eagwera hugwi nehẽ. Aheremimbo'eagwera apiavo ihoi nehẽ. A'ea renonde po ti aheremimbo'eagwera ndopavi nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.

“Topẽ vỹ ã jykre ẽn tỹ tũꞌ henh ke tũ nĩ, ha mẽ. Ga tỹ ver kanhkã mré nỹn kỹ tóg ã jykre tỹ tũꞌ henh ke tũ nĩ, ga tỹ ver tũꞌ he tũ nĩn kỹ. Sỹ ki króm kãn ke vẽ, kỹ tóg ki krov kãn kỹ nỹnh mũ, Topẽ jykre kar ti mỹr, ha mẽ,” he tóg.

Upéi heꞌi ave:—Pejeapysaka katu xe nheꞌẽ-rehe. Anhetegwa vaꞌe amombeꞌu-ta peẽ-my. Ko yvy áry ndive oiko jave, nonhemohekoviarõ moꞌãi vaꞌerã Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe nheꞌẽ. Nomokanhy moꞌãi ni peteĩ ojehai vaꞌekwe. Ni peteĩ ndyky jaiporu vaꞌe kwatia nhamonheꞌẽ porã hagwã nomokanhýi vaꞌerã. Heꞌi hagwe-rami oikopa peve nonhemohekoviarõ moꞌãi vaꞌerã Nhandejáry kwatia nheꞌẽ.

Inatyhymy adeereny ararybekre bede ywina tyyritiy‑ribi tiu ijõ iõõtyhy ijõ sohoji ritiwedena yreõ reseõhyykre. Ibutumy roikre aõhebo rotỹỹnymyhỹreò bede konanako‑txi.

Aꞌjea futat ꞌgã nemikwasiarer ymanera resageramũ janee ꞌawamũ miamũ futat. Aꞌjea futat nateepawaꞌuweri Janeruwarete ꞌga jeꞌega jane wi. Ywaga teepawamũ ywy reewe ꞌeramũ miamũ futat nateepawaꞌuweri Janeruwarete ꞌga jeꞌega— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Dja te Metĩndjwỳnh kabẽn kukràdjà kwỳ'ã pi'ôk no'ôk kryre ne te apỹnh mỳrbê kyx djàri'ã pi'ôk no'ôk kryre djãm 'õ kajgomã? Kati. Dja 'õ kajgo kêt. Kabẽn'ã pi'ôk no'ôk kôt dja mỳjja apôxkumrẽx. Kôt dja mỳjja kunĩ apôx tẽ:n prĩne apôx mexkumrẽx. Kabẽn 'õ dja kajgo kêtkumrẽx. Nhym kam kàjkwamẽ pyka arỳm apêx. Mrãmri ne ba ar amã ja jarẽnhkumrẽx.

Maasa yairon pîꞌ tauya etatî. Kaꞌ moropai pata ataretîꞌka pîkîrî, Moisésya yenupantoꞌ ataretîꞌka pepîn. Tîîse tamîꞌnawîrî aakoꞌmamî itonpa emoꞌka pepîn. Tîîse tamîꞌnawîrî taasaiꞌya yawîrî aweꞌkupî eꞌtoꞌ yawîrî tamîꞌnawîron ataretîꞌka pîkîrî.

'Ũxaxok hok. Yã' xat'ax xip ka'ok, tu' nõg 'ohnãg. Yã Topa yõg tikmũ'ũn te' xuktux putup mõ'kuma' mõg. Yã kax'ãmi'ax kutõgnãg xut 'ohnãg, 'ĩhã pexkox xip, 'ĩhã' xip hahãm. 'Ũnõg 'ohnãg.

— Moisés ekawẽn i'ũm pa'ore cebe ip. Soat Deus o'e iap tag̃ je'bapuk — io'e Jesus. — Kabi oi'ũm kuka, ipi dak. Deus ekawẽn pit i'ũm g̃u. Pũg̃ a'õ dak ka'ũma ma i'ũm. Soat epa'ũmap jajẽm. Iboap ekawẽn tak jeedop- -Moisés ekawẽn. Iboap kay g̃ebum cuy epesop — io'e.

Baad bë ỹ maherꞌoot. Wë, badäk hahỹ hëëj bawät nä bä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do dooh tagawatsig bä. Dooh ta bód hadꞌos pé gawatsik péh, sahõnh hẽ ta hã kerih do kametëëh bä kä. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo —näng mäh.

Ya²la³tu̱³ e³kxi¹nx2ta¹wi¹. Txa²wã¹ha³lo²ai²na² oh³nãn¹ko³nãu³a² yuh³nãn¹ko³nãu³a² nxe³sxã³ wa³su³txi³ tĩ¹hxan³kxi²nẽ³lxa³lho³li¹. Nxẽn²nxa³tãu³a² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txu¹tai²na² tĩ¹hxan³kxi²nẽ³lxa³lho³li¹. Wãn³txai²na² yxau³ka³na³ka³na³kxan²ti³ yau³jũ¹lxi³jau³su² kxan²ti³ hai³txi³ tĩ¹hxan³kxi²nẽ³lxa³lho³li¹. Jã¹nxe³jau³xu¹tai²na² jau³xau³hxai²tẽx1ta² we¹ta³lun²sãn²tu¹wi¹.

Aliterexe nomita xihiye: hekotataite waikohe, enokoa xoaha tyaonitata hoka maisaiya xoare hare kaxemaiyaretyakihitita xaotyakiye ahotare, maisaiya hase hekoti kaxemaiyaretyakihitita. Nikare taite kawenatyaka tyotya xoalini hare miyane kijiya.

Vakava'ihoki bana hida kodivarani. Nama, arabo hiki hojani oadani, ni-ihimirihi ida Deus kava'isohihi, ni-athi pitani pa'itxi hoarani Deua bini'aki avisonirihi, namithahahaviki bana ida varani Deua bini'aki. Namithahahaviki bana ida varani Deua bivava'isohihijora'iki, nama, arabo hiki ihimini viahania.

— Ahaspiriktsokdabyihu ja! Moises harere ba zikokza. Mahani ihokzaha bijoikpe epykbyize. Mahani ihokzaha mybarawy kino epykbyize niwatihi iwatahaha ba zikokza. Hawa ty tubabatu ziwatahaka mahani ba zikokza. Tsizubarẽna Deus Moises bo nyny niy atsatu wasani my.

Katupono aikotã mesuwat yi at waty waikiru koꞌi tukupteꞌen motꞌi miꞌiria iꞌewyte Tupana ehay moherep haria nimuaria miwan koꞌi te tukupteꞌen motꞌi maꞌato poꞌog motꞌi katupono wuatꞌi eꞌat piat Tupana ehay toĩneꞌen e. Pyno ti iwan hit koꞌi Tupana ehay miwan etiat koꞌi itig hap koꞌi iwan hit hap koꞌi Tupana ehay Musei miwan Tupana ehay moherep haria miwan topyhuꞌat aru wuatꞌi eꞌat pe. Yt karãpe i Tupana ehay miwan miat ikahuro aru e. Miwan miat yne Tupana e hap topyhuꞌat wuatꞌi eꞌat pe e. Yt sehay wẽtup i miwan miat ikahuro e Tupana. Pyno ti yt uwe i ipyhyp kuap Tupana e hap koꞌi — Atunug aru e hap koꞌi taꞌi Tupana tunug kahato yne yne toꞌe hap ewywuat are e. — Atunug aru e miwan me pote tutunug aru toꞌe hap ewy e. Pywo tutunug aru toꞌe hap ewy are e. Pywo ti rat waikiru koꞌi at ewaty yi ikahuro maꞌato Tupana ehay miwan miat torania topyhuꞌat aru wuatꞌi eꞌat pe e Iesui itotiaria pe miitꞌin sem me.

Koati emo'úti ra yunzó'inopinoe: Koêkumo âvoyea aúke'e ra vanúke koáne ra poké'e, ákomo ápahuina koekúti veyopóvoti yane Ponóvotike Kixovókuti yútoe Muîse. Muhíkova póhuti kali létara itukovo póhuti kali telépu'i, ákomo veyápapu ya koeku âvoyea kaúsakapu uhá koeti yutoxóvotiya.

Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. Ɨ'mɨ̂se, a'ti nukúkã niirí kurare Õ'âkɨ̃hɨ neê kã'roákã teé dutisére kõ'âsome. Niî pe'tise kɨ̃ɨ̂ “A'tîro weegɨ́ti” niî'kere keoró weegɨ́sami.

Rasunpa, sïluca allpaca caśhancamá, camachicuycäpi manam juc litrallapis, nï uchuc unanchaycuśhallapis chincachishachu can'a aśhta lluyta lulaycunäcama.

Tô sena, wa za ãne aima waihu'u sirõmo za'ra wa'wa. Hâiwa norĩ hã ti'ai me nimahã na si'utõrĩ zahuré da nherẽ, duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã pire na te za tô dama 're hâimana u'âsi. Nima hã dawi 'masi'utõrĩ waihu'u õ di za, ĩ'ui'éré misi hã, duré ĩ'ui'éré 'rãzazazé hã, ĩwaptẽrẽ mono bâ. Za niha dama 're ĩromhâimana mono zéb da hã, ĩbaihâ na duréihã ĩsadawa wasu'u'wa norĩ te te ãma ĩrob'ui'éré sirõmo za'ra zéb zarina, rob'rãsutuzéb u za niha dama 're romhâimana uptabi za'ra mono õ ré, si'utõrĩ za'ra õ di za, ĩsimiroti na rob'ui'éré 'rata norĩ hã.


Morara exiryke toiro pitiko aomipona pyra toehse awahtao xine, imehnõ tamorepase oya xine ahtao roropa asã xine toto ehtohme, Ritonõpo poetory amorepaneme nymyry pyra matose. Morara awahtao xine ime pyra roropa matose Ritonõpo a. Mãpyra aomipona awahtao xine yronymyryme, imehnõ amoreparyhtao roropa oya xine, aomipona toto ehtohme orẽpyrahxo exĩko matose Ritonõpo poe. Kure oritorỹko roropa Ritonõpo mana, tykase Jezu eya xine.

—Nẽ kot ka mẽ atõ Tĩrtũm kapẽr o pixire nẽ hirôp xa. Hãmri nẽ ra amnhĩ pyrà nẽ anhĩõ mã ja hã amỹnê. Apyrà nẽ kot hirôp ãm kaxyw ka kãm hã amỹnê. Kot kaj ã amnhĩ nhĩpêx anẽ hãmri nẽ apê Tĩrtũm kra hkêt ã amnhĩ to amnhĩrĩt. Nom kot ka kêt mẽ tãm amnhĩ nhĩpêx o ri apa. Nẽ amnhĩ pyrà nẽ tãm mẽ kot amnhĩ nhĩpêx kaxyw mẽ kãm akapẽr o ri apa hãmri nhũm Tĩrtũm ja hã apumu nẽ ato hkra nẽ ato mex nẽ.

Teoso sãkire ipaniãtakiti apiari aua, apaka poiãori aua. Kãkiti makamakaniãri ikinika Teoso sãkire, oerekiniãri apanakini ikinika Teoso sãkire imakamakani ĩkapani, poiãori itxaua Teoso auĩtetxi ininiãtaãua. Ãti kãkitipekana, ikaminiãri ikinika Teoso sãkire, oerekiniãri apanakini ikinika Teoso sãkire ikamini ĩkapani, apiari itxaua Teoso auĩtetxi ininiãtaãua.

Moisés inweniby modo ewy einwântânry, kurâ domodo mârâ neinwâmpyra itoem aguenri watay âdy mâkeba ise mâkâ, Pymâ Deus nhekyly modo duay. Deus Moisésram kâzewenry inwenien-hoymby ara aini, kurâ domodo enomedâni waunlo watay, tywyneim ise mâkâ Pymâ Deus eydâ atodâ.

Aze awa nezewe iꞌi aꞌe nehe. — Aruzar zeꞌeg kwehe arer tekoko paw rupi ihe. Xo pitài zeꞌeg kwehe arer zo azuhaw putar ihe nehe, aze iꞌi uzeupe nehe, naꞌikatu kwaw Tupàn pe nezewe mehe nehe. — Peruzar zo ko zeꞌeg kwehe arer nehe ty wà, aze iꞌi amogwer wanupe nehe, aꞌe mehe Tupàn uzeꞌeg putar aꞌe awa pe nehe. — Nereiko kwaw heremiruzeꞌeg waneruzeꞌegar romo nehe, iꞌi putar izupe nehe. Aze awa weruzar aꞌe zeꞌeg kwehe arer paw rupi katete aꞌe nehe, ikatu putar Tupàn pe aꞌe nehe.— Peruzar zeꞌeg kwehe arer paw rupi katete nehe, aze iꞌi amogwer wanupe nehe, aꞌe mehe Tupàn uzeꞌeg putar izupe nehe. — Ereiko heremiruzeꞌeg waneruzeꞌegar romo ne, iꞌi putar izupe nehe.

— Haꞌe gui ijayvua yvyĩꞌive vaꞌe teĩ haꞌe vaꞌe rami eꞌỹ ikuai haꞌe nhomboꞌe vaꞌe pe ma “Yvyĩveꞌi vaꞌe” ꞌea ꞌrã yva pygua poꞌakaa py. Haꞌe rã haꞌe rami ete ikuai haꞌe nhomboꞌe vaꞌe pe ma “Yvateve vaꞌe” ꞌea ꞌrã yva pygua poꞌakaa py.

Enice niɡ̶ina oko ane daɡ̶a yotete okanicodaaɡ̶ica niiɡ̶enatakaneɡ̶ecawaanigi ane deɡ̶ewi me ɡ̶oneɡ̶egi, codaa nige iiɡ̶axi eledi oko me deɡ̶eyiwaɡ̶adi, odaa niɡ̶ini oko lionigawaanigi liwigotigi niɡ̶ina oko Aneotedoɡ̶oji ane iiɡ̶e. Pida niɡ̶ina oko ane yotete ijoatawece niiɡ̶enatakaneɡ̶eco, codaa maɡ̶aɡ̶a iiɡ̶axi eledi oko me yotete idiwatawece niiɡ̶enatakaneɡ̶eco, niɡ̶ini oko baaniɡ̶iniaa daɡ̶axa me ɡ̶oneɡ̶egi liwigotigi niɡ̶idi oko Aneotedoɡ̶oji ane iiɡ̶e.

—Ojipe'ga po ndokopavi Moisésva'ea remimbo'eagwera rupi. A'ereki ga e'i: “Jara rupi aheremimbo'eagwera rupi ji rekoi. A'ereki a'ea pyry aheremimbo'eagwera. Jara rupi aheremimbo'eagwera rupi ji ndakoi. A'ereki akoja hohe jara koji'i pyry aheremimbo'eagwera,” e po ga. Nahã po ga ojipe'g̃a mbo'ei g̃a pe hendukatuuka onhi'ig̃a. Nanongara'ga pe po ti Tupana'ga ei nehẽ: “Ndahuvihavi'i'i ko ga.” Nahã po ti Tupana'ga ei okovo g̃anduvihavuhuhetero g̃a ndepiakatuavo nehẽ, ei Jesus'ga.—Ojipe'ga po oko Moisésva'ea remimbo'eagwera rupi nhaporemo ojipe'g̃a mbo'ekatuavo hehe g̃a pe hendukatuuka aheremimbo'eagwera nhaporemo. Nanongara'ga pe po ti Tupana'ga ei nehẽ: “Ga ko huvihava.” A'ea po ti Tupana'ga ei okovo g̃anduvihavuhuhetero g̃a ndepiakatuavo nehẽ, ei Jesus'ga.

“Kỹ ãjag tỹ tỹ tũꞌ he sór kỹ tóg kórég nỹ, ãjag tỹ ti vĩ pir tỹ tũꞌ he sór kỹ. Ãjag tỹ ti vĩ pir to ũ mỹ: han tũg nĩ, hen kỹ ãjag tóg tỹ ũn kãsir nỹtĩnh mũ, vẽnh kar krẽm, kanhkã ki. Ãjag tỹ hã ra han kãn kỹ ãjag tóg tỹ ũn mág nỹtĩnh mũ, ãjag tỹ vẽnh kar mỹ: “ki króm kãn sórmnĩ,” hen kỹ. Kỹ ãjag tóg tỹ ũn mág nỹtĩnh mũ, kanhkã tá,” he tóg, Jesus ti.

Upéa-gwi oĩ ramo Nhandejáry kwatia nheꞌẽ ohendu rire mixĩ eterei vaꞌe nohendusevéi vaꞌe. Upéi ohendu eꞌỹ uka hagwã omboꞌe gwapixa-pe. Upe vaꞌe apohare-pe nomombaꞌegwasúi arã voi Nhandejáry oiko ha-rupi nhande ruvixarã. Ombohekomixĩve vaꞌerã ae voi íxupe. Ha Nhandejáry kwatia nheꞌẽ apoha, “Pehendu katu Nhandejáry kwatia nheꞌẽ Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe” heꞌi ae vaꞌerã gwapixa-pe, omombaꞌegwasu vaꞌerã íxupe Nhandejáry oiko ha-rupi.

Inyõ tõhõti urihimyò bede ywina rosakeki rexidelenymyhỹre iny ribedeerynyõkemy iny ritohonyõmyhỹkemy. Hãbu tahe iyjamy Deuxuko‑ò rarekre, Deuxuko‑txi. Inyõ rityhynymyhỹre irybe iny rybedeerynymyhỹre. Tii tahe Deuxu Iòlòna‑ò nihikỹmy rarekre.

—Anure, Jarejuwarete ꞌga pyri ꞌga jeꞌega renuparera ꞌgã jemogyi kũimaꞌeeteeteramũ. Aꞌere ꞌga jeꞌega renupap katuareꞌema ꞌgã naani. ꞌGa jeꞌega renup katuareꞌema ꞌgã ajemogyau akotee maꞌe ꞌjawe ꞌga pyri oo re. “Peapo kasi mamaꞌea aipo ꞌga jeꞌeg imũ ne” ꞌjara ꞌgã nanẽ ajemogyau akotee maꞌe ꞌjawe ꞌga pyri oo re nũ. Aipo ꞌgã namojeupawa rũi ꞌga pyri oo re— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Godja me'õ Metĩndjwỳnh kabẽn ngrire 'õmã kajgo jarẽn kam 'ã memã kum, “Kabẽn ja dja ga me mar rerekre”, anhỹro ba jabej, dja me adjwỳnhdjwỳmã kum, “Akajgo”, ane. Kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh kute pykakam amim me utàr ne ar meo bakam dja me kunĩ kum, “Akajgo”, anhỹro kumex. Nhym be, dja me'õ Metĩndjwỳnh kabẽn man kôt ar amijo ban kam memã kabẽn jarẽnho ba. Me'õ jamã dja me kum, “Araxkumrẽx”, ane. Kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh kute pykakam amim me utàr ne ar meo bakam dja me kum, “Araxkumrẽx”, ane.

Tîîse anîꞌya Moisésya yenupantoꞌ yawîrî ikupî tanne tîîse tiwin mîrikkî ipuremeꞌsaiꞌya ya, moropai mîrîrî ke tiaron yenupaiya ya, ikupî tîuya manniꞌ warantî. Paapa pia mîîkîrî wanî tiaronkon ipemonkonoyamîꞌ maꞌre awanî. Tîîse anîꞌya Moisésya yenupantoꞌ yawîrî puꞌkuru ikupî ya moropai mîrîrî ke tiaronkon yenupaiya ya innape kupî tîuya manniꞌ warantî, mîîkîrî wanî ipîkku pe puꞌkuru Paapa pia, tiaronkon ipemonkonoyamîꞌ yentai.

Yĩy tikmũ'ũn yĩpkox pip 'ohnãg Topa yõg xat'ax pu', xi' nõy yũmmũgã'ax, pu' yĩpkox hok, puxix 'õm kutõgnãg. Yã Topa te nõm kutõgnãg 'ãktux putup 'ĩhã yãy yõg tikmũ'ũn xat. 'A xexkãnãp-tup'ah. Pa tikmũ'ũn yĩpkox pip, tu' nõy yũmmũgã'ax, pu yĩpkox pi', puxix Topa xexka 'ãktux putup, 'ĩhã yãy yõg tikmũ'ũn xat.

— Imẽnpit pũg̃pũg̃ Moisés ekawẽn kay g̃u. Kũyjobit g̃u ip Moisés ekawẽn kay. Warara'acayũ mutaybitbin ip kũyjobit'ũm ãm Moisés ekawẽn kay. Kabi be bima, Deus xe bima, “Teku Deus a'õ kaysũ ã. Xipatput acã teku,” i je'e soat kũyjobit'ũmayũ be.— Pũg̃pũg̃ ma Moisés ekawẽn kay jĩjã. Kũyjobit cĩcã ip. Warara'acayũ mutaybitbin ip kũyjobit am Moisés ekawẽn kay. Kabi be bima, Deus xe bima, “Teku Deus a'õ kay jĩjãat. Xipacat teku,” i je'e soat kũyjobicayũ be.

—Jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do bód tꞌaats ky nadaheeh doo, ta wób tama metꞌëëg bä ta nemuun raky nadaheeh hyb nꞌaa, jããm hẽ ky nꞌaa netsꞌäs da ta ti hedoo do hỹ pong jé hawät do tabagꞌããs do mahang. Jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky daheeh doo, ta wób hã tama metꞌëëg bä na-ããj hẽ, ky nꞌaa etsä däk tii, hỹ pong jé hawät do tabagꞌããs do mahang —näng mäh.

Jã¹nxe³ha²kxai³ a²nũ²a² ĩ²li³te²la³ wãn³txai²na² e³kxi²te³nah¹lxi¹: “Sũ̱³na² wãn³txu¹tai²na² jau³xau³hxai²tẽx1ta² ten³sa²nxa³nhai¹. Ã³na¹hxa³ta¹tũ¹xã¹. A²nũ²a² ã̱³xa² jau³jau¹xai²na² ã³na¹hxa³si¹hain¹jau³su² ĩ³yau¹ũ³ai¹na¹tũ¹xã¹.” Nxe³jau³xai²na² a²nũ²a² nxe²e³kxi²ke³la³te²kxai³ kxã³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹txa² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³a² yũ³hĩ¹na¹ jah¹lai²li² hai³txi³ ĩ³sa²nẽn¹kxi²ju³ta² yũ²nxa³lho³li¹. Nxe³yãn¹ta¹ Sũ̱³na² wãn³txa² whãi²na¹ ĩ³yau¹ũ¹hxa³ti² sa²yxo²we¹ti² nxe³kxai²nãn²tu̱³ hã²wxãn³txa³ Sũ̱³na² A²hxi²kan¹txa² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³a² yũ³hĩ¹na¹ kãin² ĩ³sa²nẽn¹kxi²ju³ta² yũ³tu¹wi¹.

Hatyo hiyeta xala xamani atyoite matyakekotya kiranexe xaotyakisati hoka hatya aotyakisa hoka nikareta tyaona hoka hatyo atyoite haiyaharenai katyahakoreta tyaona, Enore nalitare Kalorexe tyaohetehenere xowaka. Xakore hoka xala xamani atyoite tyakeko xaotyakiyaho hoka hatya aotyakisa hoka nikare tyaona hoka kalorexe atyoite tyaona Enore nalitare Kalorexe tyaohetehenere xowaka.

Ija'aria bikajoniki ida Deus kava'isohihi jiriki pitani pa'itxi, va'ora ka'ojomo'ivini hiki jaboni adani vahoariha Deus athi-ra vakajoniki, Deus ija'ari-ra vaka'da'divini kamahini ni-Deua biva'ahaki ida ija'ari vahoariha-ra va'ora vaka'da'divini. Ija'aria binaabahi ida Deus kava'isohihi jiriki, va'ora ka'ojomo'ivini hiki jaboni adani vahoariha vanaabavinia, Deus ija'ari-ra vaka'da'divini kamahini Deua bihonariaki bana ida ija'ari vahoariha-ra va'ora vaka'da'divini.

Iwatsahi aty tohi Deus harere bo batu hỹ my, iwaze ustsa pe: “Wastuhu Deus harere bo tsimaha byizeka wasani my” atakta Deus tuk my zeka tisikpybyrẽta. Atakta Deus harere bo pykyhytuty hyỹ my kyze ustsa pe “Deus harere bo tsizubarẽna hyỹ tsimykta!” atakta Deus tuk my zeka Deus tihi: “O ikia tsimysapyrẽta” Deus my. Atakta batu isikpyby.

Miꞌi tupono waku watunug yne kahato Tupana piat ainãpin hap koꞌi miwan miat kurin kat iwatoꞌin nakat are e katupono uwe uwe mekewat Tupana mikyꞌesat miwan miat yt tutunug neran i Tupana piat ainãpin hap iꞌe hap yt tutunug i hawyi tohenoi henoi iraniaꞌin me — Yt naku i watunug Tupana piat ainãpin hap miwan miat koꞌi ewy e hat ti aru yt uwe mimõtypot no i raꞌyn topyhuꞌat atipy pe e. Miꞌi hat wyti aru miitꞌin mimohit sese wo topyhuꞌat atipy pe e. Maꞌato uwe uwe mekewat Tupana mikyꞌesat ewy inug iꞌe hap miwan miat ewywuat miꞌi hat tohenoi kahato iraniaꞌin me — Taꞌi waku kahato watunug torania ainãpin Tupana piat hap koꞌi miwan miat e hat wyti aru Tupana etama atipy piat pe poꞌog topyhuꞌat Tupana mimõtypot no e Iesui yityꞌok totiaria taꞌapypueri haria pe.

Enepone xâne ákoti itukâ ne páhoenokono itúkea yane yutoéti, yusíkoti itúkeovo ínixone ákoyea koati itúkovoke, ina ihíkaxamaka po'i xâne ákoyea itúka, koati énomonemo okopô koati ikenétike ivávakopeokono ya natíxokuke Íhae Vanúke. Itea enepone xâne itukoâti uhá koêti neko yutoéti koane ihíkaxotimaka po'i xâne itúkea, énomonemo itukóvo koati teyonétiya.

Tohô weégɨ no'ó kã'roákã teé dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'kagɨ noho mehô niigɨ́ waro niîgɨsami Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niirópɨre. Tohô niikã́ ãpêrãre yɨ'rɨ́ nɨ'kakã weegɨ́ noho meharóta niîgɨsami. Ãpí Moisé dutisére weegɨ́ pe'e, tohô niikã́ ãpêrãre teeré wee dutígɨ pe'e wiôgɨ weeró noho niîgɨsami Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niirópɨre.

Mayanpis cay camachicuyta mana cäsucuycul juccunätapis mana cäsucuyta yaćhachïcätá, Diospa gubirnunćhümi mana cäpa licaśha can'a. Ñatac mayanpis cäsucul, juccunactapis yaćhachïcunätam ichá Diospa gubirnunćhu altuman juluycuśha can'a.

Duré, ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã nima hã roti hã taré dama 're 'maihâimana mono newa, te te 're 'madâ'â za'ra mono õ wamhã, duré ĩsine da te 're 'madâ'â tõ za'ra mono da, te te dama ãma 're roti za'ra mono wamhã, ta norĩ si te za dama wapu na 're hâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb ãma hã. Tane nherẽ, ni'wam norĩ si ĩsimiroti na rob'ui'éré 'rada hã te te 're 'madâ'â pese za'ra mono wamhã, duré ĩsine da te 're 'madâ'â pese za'ra mono da, te te dama ãma 're roti za'ra mono wamhã, ta norĩ si te za dama pire na 're hâimana za'ra, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb ãma hã.


—Etatoko pahne, parixeu tõ Ritonõpo omiry omipona sã toh mã repe. Yrome aomipona nymyry pyra mã toto. Mokaro saaro Moeze omihpyry poko amorepatõkõ mana. Yrome mokaro sã rokẽ awahtao xine omõpyra matose Ritonõpo esaka. Zae awahtao xine rokẽ omõnõko matose Ritonõpo esaka.

—No Parijew nhõ xwỳnhjaja nẽ Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre ho mẽ pa xwỳnhjaja. Mẽ kot Tĩrtũm kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx mex ã amnhĩ jarẽnh tã no ãm hkôt ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Jakamã kot kaj mẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx o ri apa hãmri nẽ mẽ uràk nẽ nhỹrmã Tĩrtũm mẽ wa inhõ krĩ kamã apa hkêt nẽ. Anẽ.

Ia nisãpiretai. Kaiõkatsopareriakori, pariseoakori pakini !ikamari atão inakari Teoso nireẽkiti. Ininiã hĩte kaminiãri ninoa atokotxikana, !hãuiritaãka hiĩroini Teoso auĩtetxi ininiãtaãua. Atão inakari Teoso nireẽkiti hĩkaminiã, hiĩroãpitika iuaã.

Warâ âyanmo auguely. Fariseu domodo, Moisés inweniby wâgâ enomedâni modo warâma koendâ aini, tâkewâze kurâ. Kurâ domodo tynrentomoem kulâ olâ akaemo aidyly-ro warâ. Deusgue âwymâgumo ize mataymo, kurâ domodo ize ato ara kulâ aini modo takaze Deus ize ato aietaungâ — kely Jesus.

Zeꞌeg kwehe arer rehe upurumuꞌe maꞌe aꞌe wà, aꞌe zeꞌeg kwehe arer kwaw par parizew her maꞌe aꞌe wà no, weruzar aꞌe zeꞌeg waiko aꞌe wà. Aze peruzar weraꞌu aꞌe zeꞌeg nehe, aꞌe zeꞌeg kwaw par wanuwi nehe, peiko putar Tupàn hemiruzeꞌeg romo nehe. Aze naperuzar weraꞌu kwaw wanuwi nehe, napeiko kwaw Tupàn hemiruzeꞌeg romo nehe.

Mbaꞌeta xee aipoaꞌe pẽvy: Kuaxia re nhomboꞌe vaꞌety haꞌe fariseu kuery reko gui peẽ kuery napendeko porãvei vy yva pygua poꞌakaa py ndapeikei ꞌrãe.

Igaataɡ̶a ejitaɡ̶awatiwaji icota Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e ɡ̶adaaleɡ̶enali, codaa akaamitiwaji jiɡ̶ida anenitege nige daɡ̶axa me ɡ̶adeɡ̶enakitiwaji caticedi niɡ̶inoa fariseutedi inaa niɡ̶ina niiɡ̶axinaɡ̶anadi anodiiɡ̶axinaɡ̶atece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés.

—A'e ji pe me a'ero: Koji'i ti peko katu hete pembo'ehara'g̃a hohe fariseus'g̃a hohe no. Po g̃a hohe rũi pe ndekokatui, a'ero po ti Tupana'ga penduvihavuhuhete'ga rũi nehẽ. A'ero po ti ga napenderohoi yvagi pe nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.

“Fariseu ag ri ke nỹtĩ sór tũg nĩ. Topẽ vĩ to professor ag ri ke nỹtĩ sór tũg nĩ gé. Ón kỹ ag tóg Topẽ vĩ ki króm tĩ, hã ra ag tóg ki króm há han tũ nĩgtĩ. Ag jykre pi(jé) kuryj nỹꞌ. Ãjag tỹ kanhkã ve sór nỹtĩn kỹ vẽnh jykre kuryj han nĩ,” he tóg, Jesus ti.

Ha gwĩ judeu rekomboꞌehaty kwéry, fariseu kwéry ndive ojapose moꞌã Nhandejáry remimbota gwive ogwahẽ hagwã moꞌã oho-vy nhande ruvixa ramo Nhandejáry oiko haty-py. “Heta nhane rembiapo porã porã” heꞌi ójehe kwéry. “Upéa-gwi nhagwahẽ vaꞌerã jaha-vy Nhandejáry oiko haty-py” heꞌi moꞌã ójehe kwéry. Ha nogwahẽ moꞌãi voi. Haꞌe kwéry heko-rupi peiko ramo, napemoirũ moꞌãi Nhandejáry pene ruvixarã-pe. Nhandejáry remimbota gwive pehenduseve seve ramo ae, pemoirũ vaꞌerã íxupe, heꞌi gwemimboꞌe kwéry-pe Hesu.

Kaiboho aõma fariseu mahãdu‑ribi awityhymy ixi‑di mohõtinybenykeki. Tiu heka Deuxu Iòlòna‑ò aròterenyõmy. Kaiboho heka awi toite aõma fariseu mahãdu judeu mahãdu wedu ratyre heka awi boibeke. Kia aõkõkeki tahe malòbenyõtyhy.

—Fariseu ꞌgã, Moisesi ꞌga remikwasiarer are moromuꞌjara ꞌgã netee mamaꞌe esagea wapo ꞌme ae reape etee. Aꞌeramũ nipo ꞌgã nesakara ꞌgã ꞌjau: “Mamaꞌe esagea ꞌgã wapo”, ꞌjau nipo ꞌgã ꞌgã nesakara ꞌgã. Aꞌere ꞌgã naJarejuwarete ꞌga muorypawamũ rũi mamaꞌe apoi. ꞌGã ꞌjawe kasi peko ne. Jarejuwarete ꞌga muorypawamũ etee mamaꞌe apou ꞌeramũ etee nipo ꞌga pẽ mogyi wemiayuwamũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Kam, ba ar amã arẽ gar ama. Djãm mrãmri Môjdjê kukràdjà mar djwỳnhmẽ mebê pardjêu mexkumrẽx? Kati. Mrãmri ar aje katàt amijo abakam ne o aje me akrenhkambit dja kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh amim ar apytà gar kôt ar amijo aba. Nãm ã Jeju arkum ane.

Maasa pra tauya sîrîrî apîꞌnîkon. Morî ayeserukon awanî ya, manniꞌkan Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ pîꞌ yenupatonkon yeseru kaisarî moropai fariseuyamîꞌ yeseru kaisarî, ipemonkono pe aakoꞌmamîkon pepîn Paapa pia. Tîîse morî panpîꞌ toꞌ yeseru yentai ayeserukon eꞌpai awanî aakoꞌmamîkonpa Paapa pia ipemonkono pe —taꞌpî Jesusya toꞌ pîꞌ.

Yĩy hãpxopmã max Topa pu', tu 'ãyĩpkox pip pax Topa pu', puyĩy Topa 'ãxop pu pexkox xõn, 'ĩhã yãy yõg tikmũ'ũn xat, nũy: Mõnãy! Kaxĩy. Pa hãmyũmmũg xop yĩpkox 'ohnãg xop, xix Paniye xop te' mõxakux 'ohnãg.

— Og̃uwẽn eywebe: Deus bikuyap tag̃ eyeku bimap acã, eywebe ajẽm put Deus kay. Fariseuyũ bodi ma Deus bikuyap tag̃ eyeku'ũm pima, Deus xe g̃u epesop soat em- -Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ bodi ma dak — io'e Jesus.

Baad hadꞌop Jesus karẽn ji bawät do ky nꞌaa hahỹỹh—Baad bë ỹ maherꞌoot. Baad ub Pariséw redꞌoo raky daheeh Pꞌop Hagä Do karẽn do ji hã. Ti hadoo ẽnh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk doo. Ti hado né paawä, baad bë nado bä sa bahä̃nh, dooh tabadꞌop hẽ bë haja bä hỹ pong jé hawät do bagꞌããs do karapee bë hado bä —näng mäh.

Nxe³jah³lxi³sa²lxi¹. E³kxi¹nx2ta¹wi¹. Ha³te̱h³nxã³nxa² a²hoh³lxi³su² nũ̱³ka̱³txa² fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txa² nxain¹sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² a²ten³jau³su² sa²yxo²we¹tai¹nxa³wi¹. Nai¹nxa³ha²kxai³ wxãi²na² sa²kxai³lu² wa³to²hi² wi¹la³ wet1jah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹txa² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³a² yũ³nx2ti³xa³lho³li¹.

Hiyeta hoka nomita xihiye: maisaiya fariseunai exahe xaotyakiyaho kakoa waiyoreterenai xahe nawaiye xisaonita hoka maisaiya aliyakere Xekohaseti enokoatare waikohera xiyaneta.

A'onira onava'isohivini judeus kaija'ari vaka'ojomo'iva abono, farisio khama jaboni vaabono vara vavani'a'badaraki: “Jahaki ida akadihojai. Anaabajahakiki ida Deus kava'isohihi jiriki.” Vakhani'badarana. Ni-vanaabajahakiki ida Deus va'ora honariavini hiki. Va'oaniaro fori avihihi; ni-Deua khai bini'aki bana ida ka'da'di avihini kidiania.

Ikiahatsa Deus tyryktsa tsimoziknaha zeka iharere bo pykyhytutaha hyỹ tsimaha. Hawa ha ty Pariseutsa nikaranaha. Hawa ha ty Moises harere humo zinymyrykynahatsa nikaranaha. “Katsaktsa Deus harere bo hyỹ tsimaha” mytsaty ahabyitsa mykaranaha. Ikiahatsa puẽtsik tsimykaranaha Deus harere bo zuba hyỹ tsimykaranaha — Sesus niy.

Uipotmuꞌeria e pywo pe ti eiweꞌeg wo o aiꞌywania woꞌomuꞌe koro haria minug yt nakuat i hap ewywuat pupi e. Eiweꞌeg wo o Tupana mõtypot yat piaria akag koꞌi minug saꞌag ewywuat pupi e. Iꞌewyte eiweꞌeg wo o Tupana ehay miwan saipepiat nug haria minug saꞌag ewywuat pupi e katupono yt poꞌog i eiwat iꞌatukai ehewaku hap pote ti aru yt karãpe i eiwehytꞌok aikope Tupana Morekuat no topyhuꞌat hap tote e topotmuꞌeria pe.

Koati ngixópitinoe: Enepone kixeku itíkivo, konókoti yupíheovo anú'ukea ponóvoko kixoku itúkeovo ne éskiriba yoko farîzeu, enepohikone inuxínoti xanéhiko hó'eke. Hákoti koené'eye, ákomo kalíhuina yenópi natíxokuke Íhae Vanúke —kíxovokoxoane Jesus.

Mɨsâre a'tîro werêgɨti. Moisé dutî'kere bu'erã́, tohô niikã́ fariseu masa yɨ'rɨóro Õ'âkɨ̃hɨ dutisé pe'ere ãyuró weé yɨ'rɨ nɨ'katirã, Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'âsome, niîkɨ niîwĩ.

Jesusmi camachicuycunäta tantialpachin“Rasunpa, chay fariseocunäpïtawan, camachicuyta yaćhachicücunäpïta, mas allinninpälämi Tayta Dios licaycuśhunayqui cayan. Chaynu mana cayal'a paypa gubirnunman manam imaypis yaycapäcunquichu.

Ãne wa za duré aima waihu'u za'ra wa'wa. Parisezu norĩ hâimanazém nhipai u, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na rob'ui'éré na dama rowahutu'wa norĩ hâimanazém nhipai u, Wamama te te sima 're ĩ'aiwẽ za'ra wa'aba mono zéb zarina si, 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mono wamhã, tawapsi, te za dame 're asisisi aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb u hã.