Izyraeu tõ sytatose. Kuesẽkõme Ritonõpo mana. Eya kytamurukõ tymenekase typoetoryme. Toenupunase ynororo kytamurukõ poko imehnõ patao toto ahtao, katonõme Ejitu po toto ahtao, tykase Pauru eya xine. —Morarame Ejitu poe tonehpose toto Ritonõpo a tyjamitunuru enepotohme eya xine. 40me ikonopory taropose kytamurukomo a Ritonõpo kerekeremary poko ona po, ahno esao pyra, tykase Pauru eya xine. —Mame tõseanahtose rokẽ ynororo tykerekeremary poko kytamurukomo a. Morarame tuhke pata tamurupõkõ typoremãkapose Ritonõpo a. 7me pata tamuru kynexine Kanaã po. Morarame toto patahpyry tapiakase kytamurukomo a tosarykõme. —Morarame terekatu tõ tokarose Ritonõpo a kytamurukõ tuisaryme. Tuhke ikonopory taropose eya xine 450me, Samueu enurutãne rokene. Series([], )

Nà mẽ ixpê Ijaew nhõ Tĩrtũmja amnepêm na pre mẽ ixpê Ijaew pãmjê rê. Kormã Ejit kãm mẽ pa ri nhũm amnhĩ kaxyw mẽ kurê nẽ mẽ ho ohtô rax kumrẽx. Hãmri nẽ mẽ kaxyw hihtỳx jakamã Ejit rũm mẽ kator pa. Hãmri nẽ mẽ ho mex ryy ho mẽ hkôt pa. Mẽ kot kapôt ã ri pa hã amgrà pê 40 kamã mẽ kot htỳx ri tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho pa htã nhũm mẽ kamã ukaprĩ ryy ho mẽ hkôt pa. Na pre mẽ kãm pyka pê Kanaã kamã mẽ pa xwỳnhjê nhĩmex pa. Kanaã kamã mẽ pa xwỳnhjaja ahpỹnhã axpẽn kaxyw mẽõ krĩ pê 7ja nhũm mẽ kãm mẽ ho hapêx pa. Hãmri nẽ hpãnhã mẽ inhĩgêtjê mã pykaja o hpigrành pa. Mẽ ixpê Ijaew nhĩgêtjê mã ho hpigrành pa nhũm mẽ kamã pa hã amgrà xohtô nẽ. Hã amgrà pê 450. Tã nhũm Tĩrtũm hpãnhã mẽ kãm juisti hkwỳ rê nẽ mẽ kaxyw mẽ unhwỳ nhũm mẽ ho pa. Tã nhũm hpãnhã Sãmuew mẽ ho amnhĩptà nẽ mẽ o pa. Kêp Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr jarẽnh o pa xwỳnhjê hõ nhũm Tĩrtũm mẽ kaxyw ãm. Series([], ) Series([], )

Isaeo auakani Teosone mereẽna aãtokiriakorini Exito tixini auakasaakina, ãti uãkakata auakasaakina. Itxĩkitakana ninoa itomane ininina. Iuasaaki Exito auakani misiritana. Ininiã eereka Teoso makatxakana iposotiireẽ, ininiã itakanaparina Exito tixini.

Iweâpa myakâwândy Deus israelita domodo induakely. Deus tâinwânsemo myakâwândy. Egitodâ tataymo, agui tâisemo myakâwândy. Koendâ mykâinane Deus eagâmo awyly. Ton-honruguelâ myakâwândy akaemo nhetyly târâ âsenagazedomodâpa.

Tupàn aꞌe, Izaew izuapyapyr wazar aꞌe, wexaexak wanàmuz kwehe mehe aꞌe wà. (Aiko Izaew hemimino romo ihe no.) Wiko oho Ezit ywy rehe wà. Nuiko kwaw Ezit ywy rehe harete romo wà. Amo ae ywy rehe har ài wanekon aꞌe pe wà. Upurumuzàmuzàg teteaꞌu aꞌe ywy rehe wiko mehe wà. Te, heta teteaꞌu wà kury. Amo ꞌar mehe Tupàn wexak kar ukàgaw wanupe, Ezit ywy rehe har wanupe. Aꞌe rupi wenuhem Izaew izuapyapyr waneraha aꞌe wi wà.

Nhande Israel kuery Ruete ma oiporavo rakaꞌe nhaneramoĩ kuery, haꞌe gui oyvy reꞌỹ ikuaia pukukue re omboetave, Egito yvy re. Haꞌe gui opoꞌakaa rupi oguenoẽmba vy

Aneotedoɡ̶oji ane Noenoɡ̶odi ɡ̶odoiigi Israel iomaɡ̶aditedice ɡ̶odaamipi me loiigi niɡ̶ijo jotigide. Iomaɡ̶aditedicoace niɡ̶ijo malee liɡ̶eladi digoida niiɡ̶o Egito, iomiɡ̶igipi midiaaɡ̶i niɡ̶idi nipodigi. Odaa jeɡ̶eote me noiigi-nelegi codaa me ibake loniciwaɡ̶a niɡ̶ijo naɡ̶a noɡ̶atedicoace me ideiticoace nipodaɡ̶a Egito. Aneotedoɡ̶oji eliodi me dinatitediogi niɡ̶ijo midiaaɡ̶i midi nipodigi ane yadilo ane diɡ̶icata niɡ̶eladimigipi. Idiaaɡ̶i niɡ̶icoatigilo cwareenta nicaaɡ̶ape me doweditedeloco. Odaa Aneotedoɡ̶oji yaaɡ̶adi seete noiika digoida niiɡ̶otedi Canaã, nawalacetedigi niɡ̶idi iiɡ̶o, odaa ja yajigoteta loiigi me nebi niɡ̶icoa iiɡ̶otedi. Odaa jiɡ̶idaaɡ̶ee moixomaɡ̶ateetedijo 450 nicaaɡ̶ape. Niɡ̶idiaaɡ̶idi Aneotedoɡ̶oji jeɡ̶eote ninionaɡ̶a anoiɡ̶eke niɡ̶ica laxakawepodi neɡ̶epaa niɡ̶icoa nokododi naɡ̶aɡ̶ijo Samuel, niɡ̶ijo ane yeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko. Series([], )

Tamombe'u ti Tupana'ga pe me. Gaha rehe nhaneramonhava'ea ojiko hako. Tupana'ga omo'emo'ẽ ojive nhaneramonhava'ea hako. Aerẽ he'yjuhu hete quatrocentos e cinquenta Tupana'ga kwara mbo'ambo'ari, ei ga. A'ea rupi ga imombyrymbyryvi ahe ve ahe ruvame hajiheva'ea gwyri pe Egitopeva'ea gwyri pe po rimba'e. Igwete ga ahe rerurukari pea hugwi opopoakarimo, ei ga g̃a pe. He'yi kwara rupi quarenta kwara rupi Tupana'ga nhimomiranami aherekote'varuhua pe ahe ruvame ongae'ỹi me, ei ga. Igwete ga seteva'ea apitipitiukari aheruvihavava'ea ahereheva'ea reheve Canaãmeva'ea gwyri pe. Ahe moka'nhymbavirẽ ga ima'ema'ẽi ahegwyruera imondomondovo nhaneramonhava'ea pe hako, ei Paulo'ga g̃a pe.—Aerẽ Tupana'ga juizva'ea mongoi aheruvihavamo nhaneramonhava'ea pe ahe mbojopy'rupy'ruavo hako, ei Paulo'ga. Aerẽ ahe py'rovo Samuelva'ea ahe repiakatui Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea, ei ga. Series([], ) Series([], ) Series([], )

“Israel ag vỹ Topẽ kamẽg tĩ. Topẽ tag tóg ẽg jógꞌjóg ag kuprẽg ja nĩ. Ag tỹ tóg povo mág han, ag tỹ ver Egito tá ke ag mré nỹtĩn kỹ. Tá tóg ag kãpan mũ, ã jykre tar ẽn tỹ, Topẽ ti,” he tóg. “Ag to tóg fen mág mũ, Topẽ tag ti, ag tỹ ẽmã tũg ja mĩ mũn kỹ, prỹg tỹ 40 ẽn ki. Povo tỹ 7 tỹ tóg tũꞌ he mũ, ga tỹ Canaã tá. Kỹ tóg ẽg jógꞌjóg ag mỹ ag ga fig mũ, tỹ ag tũ nĩ jé. Kỹ tóg ag mỹ pãꞌi ag vin mũ gé, ag jyvẽn jafã ag, 100 tỹ 4 kri 50 anos ki. Kar kỹ Samuel vỹ tỹ Topẽ vĩ tó tĩ nĩ gé. Series([], )

—Nhandejáry ko, nhande reꞌýi Járy oiporavo vaꞌekwe nhane ramói amyrĩ-pe. Entéro yvypóry oĩ vaꞌe gwive ojoavyte-gwi oipeꞌa vaꞌekwe nhane ramói amyrĩ-pe. Upe rire oiko oyvy eꞌỹ-my nhane ramói kwéry. Egito yvy-py oiko hikwái. Upe-py onhemboeꞌýi eterei, ohovasa íxupe-gwi Nhandejáry. Upe rire ogwenohẽ heraha-vy íxupe kwéry upe yvy-gwi. Upe pygwa ndoipotái moꞌã ogweraha. Ha Nhandejáry oresendepa joty heraha-vy. Imbaraete voi Nhandejáry.Êx 12.51

Israeli mahãdu Egito‑ki rasỹnyreu, taDeuxu iribi ritare, moma, inytybyreny Deuxu, Israeli mahãdu tybyreny wahe. Deuxu rasõwedỹỹnyre. Iribi tahe Deuxu Egito‑ribi ritarenyre tebò ruruteretyhy‑di. Tiiboho bederahy‑ki 40 beòramy bede riereu, Deuxu taaõbina bina riòludunyre. Kanaã bede‑ki debò inatxi reuròmy ixỹju ixỹju mahãdumy rahure. Idi tamyreny riwahinyre bede, isỹhyymy rarekemy. Idi tahe rybe ywisidỹỹdu mahãdu tamy riwahinyre. 450 beòra rahureu, tahe Samueli Deuxu rybeduõmy raremyhỹ. Idi tahe rybe ywisidỹỹdu mahãdu tamy riwahinyre. Tahe 450 beòra rahureu, Samueli Deuxu rybeduõmy raremyhỹ. Series([], )

—Ymã te Janeruwarete ꞌga judeuramũ oreypy ꞌgã mũꞌẽi ꞌgã nui rakue. Ojeupe futat ꞌga ꞌgã mũꞌjãu, ꞌgã momytuna. Egitu ywy pe ꞌgã nekoramũ ꞌga ꞌgã momytuna ojeupe wemiayuwamũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama imomeꞌwau. —Naꞌgã ywya rũi agawewi peu Egitu ywya. Aꞌetea ꞌgã ajemogyau peu. Pe awi Janeruwarete ꞌga ꞌgã nerua opãjẽ mũ futat rakue. Aꞌere ꞌgã awau watau kwe pe ajemogyau. Kwarẽta kwara muꞌaa ꞌgã awau ajemogyau watau amunaweꞌem ipe futat. Nitywi amunawa ꞌgã waw ipe. Niaꞌwyri agawewi futat ꞌgã Jarejuwarete ꞌga upe. Aꞌetea Janeruwarete ꞌga ojejuka ꞌgã nee rakue— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama imomeꞌwau. —Kanaã ywy pe ꞌgã waẽm ire Janeruwarete ꞌga peuwara ꞌgã apisaukaa ꞌgã nupe. Sete amunawa pype Janeruwarete ꞌga ꞌgã motaukarukaa rakue, mamaꞌe tywera apoaramũ rakue. ꞌGã ywy pojekaukaa ꞌgã nupe. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga aipo ywy monou judeu ꞌgã nupe, wemiayuwa ꞌgã nupe, ꞌgã nupawamũ. Aꞌeramũ ꞌgã maꞌea futat aipo ywya. Namutamutat ꞌgã ajemogyau aipo ywy pe. Kwaturu sẽtu sĩkwẽta kwara muꞌaa ajemogyau aipo ywya ojeupe imonopyrera pype. ꞌAwamũ je judeuramũ oreypy ꞌgã nee Jarejuwarete ꞌga jejukaawera momeꞌui pẽ nupe— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe.—Aꞌere Janeruwarete ꞌga ꞌgã amũ monou imogou ꞌwyriaꞌriramũ ꞌgã nupe. Anure Janeruwarete ꞌga Samueu ꞌga mogou ꞌwyriaꞌriramũ ꞌgã nupe. Janeruwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌga, Samueu ꞌga. Series([], )

Me babê idjaero ba djwỳnhbê ne Metĩndjwỳnh. Nãm arỳm amijo me bakukãmãre pytà. Nhym kam me pykabê Edjitukam ar ba nhym Edjitukam me ja ar meo kubajtemo ba. Nhym kam Metĩndjwỳnh me bakukãmãreo krãptĩ:n o ra:x. Ne kam tỳx me:xkôt arỳm meo kato. Meo kato nhym me kapôt kukritkam ar ba. Nhym me mã kam amikrào ba nhym mã kum me kaprĩn meo ba. Nhym kam me'ã amexbê 40 apêx. Nhym kam Metĩndjwỳnh pykabê Kanaãkam me ar ba tũmjao apêx. Apỹnh me bajtem ba djàribê 7 nhym arỳm memã meo apêx. Ne kam memã me õ pyka nhirê ne memã kungã. Ne kam aben totokmã memã me kute memã axwe pãnh jarẽnh djwỳnh jarẽ nhym me aben kukãm ar meo ba. Nhym kam me'ã amex krãptĩ:o kute 450 pyràk apêx nhym Metĩndjwỳnh kukwakam kabẽn jarẽnh djwỳnhbê Xamuwe me kadjy kato. Series([], )

Moropai Paulo eseurîma piaꞌtîꞌpî: —Pena Paapaya utamokon menkaꞌpî Egito pata po toꞌ wanî yai. Miarî arinîke toꞌ epantoꞌpe toꞌ menkaꞌpî Paapaya. Moropai mîîkîrî Paapaya yarî toꞌ moꞌkaꞌpî Egito poi tîpemonkonoyamîꞌ kureꞌnan tîmeruntîri ke. Inkamoro yarîꞌpîiya toꞌ pata yaꞌ toꞌ ennaꞌpo yai. Tîîse toꞌ yapîtanîpîꞌpî mîîkîrî Paapaya keren po asakîꞌne pemonkon (40) konoꞌ kaisarî. Mîrîrî tîpo tîpemonkono pata ton tîrîꞌpîiya. Mîîkîrîya Canaã po tîîkoꞌmansenon asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtai pata ponkon tîꞌkaꞌpî. Mîrîrî wenai mîrîrî pata esaꞌ pe inkamoro ipemonkonoyamîꞌ enatoꞌpe kaiꞌma Canaã pata po. Toꞌ koꞌmamîꞌpî 450 konoꞌ kaisarî sîrîrî tîpatakon esaꞌ pe teenakon pîkîrî.Miarî pemonkon nîrî menkaꞌpî Paapaya îꞌ pensa tiaronkonya toꞌ tarumaꞌtî yai toꞌ pîikaꞌtînen ton. Mîrîrî warantî pemonkon menka pîꞌ Paapa koꞌmamîꞌpî Samuel esenpotoꞌ weiyu erepamî pîkîrî. Series([], )

Hõmã hãmyãxatamuk punethok hã, 'Ĩyaet yõg Topa te mõnãyxop hittap yĩmõgatux, tu 'Iyaet yõg tikmũ'ũn xexkanãhã hãpxexka 'Eyit kopah, tu' puknõg yõg hãpxexka tu' mõy, tu yãy yõg ka'ok'ax hã' mõy. Ha tikmũ'ũn max 'ohnãg, pãyã hãmyãxatamuk te 40 hã Topa te hãpkummuk mĩy'ax xop hã' tot, hãm panip xexka tu nõ'ãtot, tu mõ'nĩynãm, tu' nĩm 'ohnãg, tu' puknõg hep xop te 7 kix hãpxexka Kãnã'ãg kopah, tu' yõg hãm pop, tu tikmũ'ũn pu' hõm, pu tikmũ'ũn mõkputox xohix pi' hãmyãxatamuk te 450 hã.Ha hãmyãxatamuk te 450 nõg, ha Topa te tikmũ'ũn pa te hãmyũmmũg ka'ok xop yĩmõgatux, puyĩy tikmũ'ũn xat, xix Topa pupi hãm'ãktux'ax Xãmõ'eo yãykutnãhã, puyi' xat. Series([], )

— Deus kuyjeayũ o'taẽ wuy'in. Judeuyũ ma o'taẽ jebekitkiyũm. Wuyetabut ixe Deus kay — io'e. — Deus ip o'g̃u'acog̃ cĩcã Egito eipi be bima — io'e. — Xipan cĩcã ip o'jukuk. Egito eipi bewi ip o'tujujẽm, ya'õbaca jĩjã buye.

—Pꞌop Hagä Do Isaraéw buuj rahꞌyy kahaꞌeeh do tasëëw hõm paa ër wahë makũũh. Takꞌëp rakaood bong Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä Esit bä, sa wakããn nadoo do sa mahang rababong noo gó. Ti mꞌ tꞌĩĩ hẽnh häj nꞌaa bä naa ta hejój me ër wahë makũ tamanꞌyyh. 40 mꞌ ta baab rababong tabanawäng bä, Pꞌop Hagä Do baad tahegꞌããs sa hã. Hëëj Kanaãh häd näng doo bä 7 tꞌĩĩ hẽnh habong do paa sa wahë nꞌaa sa karapee sii hẽ ër wahë makũ nu gadꞌeet, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä. Ër wahë makũũ hã tanꞌoo däk sa häj nꞌaa paah. 450 ta baab tabado däk bä kä ër wahë makũ tasëëw hõm do jawén paa bä tii.—Ta jawén Pꞌop Hagä Do anoo sa hã ajyy ky nꞌaa etsëëh do sa mahang ky nꞌaa etyy doo. Tii dꞌ tabahadoo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Samuéw bawäd däg bä kä. Series([], )

Kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² txa²wã¹si³yah³la²nãu³hĩ¹nu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Hã²wxãn³txa³ E³ji²ta²ko³xu¹tai²na² yxau³ain¹tãu³u¹tai²na² kãin² ã³tet1sxã³ ka³lxa¹ti³lon³tain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Ka³lxa¹txi³lon³nũ²la² hã²wxãn³txa³ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² kãin² wã³nxĩ¹nha²kxai³ ta²ko¹xai²na² sa²sai¹xain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Sa²sai¹xain¹nũ²la² ha³lo²a² a²nũ²a² yxau³ai¹nxa³ko³xa² ho³hain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Kwẽ³kxa³ ye³ka³lxa¹txi³ kwẽ³ko³nha²kxai³ 40 nxe² kwẽ³kon³tãu³a² ho³hain¹tãu³a² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² ã³sa²ya³nãn³ta³kxi²nũ²la² sa²hau³ko³tain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxe³nũ²la² Ka³na³ã²ko³xa² ã³sa²so¹sxã³ ã³wi¹hain¹nũ²la² yxau²xai³tũ̱³ka̱³txi³nu¹tai²na² ka³lxa¹txi³ ha¹li¹ ha¹li¹ ha¹li¹ ka³na³ki¹ nxe³tũ̱³ka̱³txi³nãu³sxu² ha²kxai³ kãin² ko̱³nxe³thi¹nha²kxai³ sun²tã¹nũ²la² ta²ko¹xu¹tain²txi³ ũ³hũ¹ain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Ũ3hũ¹ain¹ka³tu̱³ kwẽ³kxa² ka³lxa¹txi³ kwẽ³kon³sxã³ 450 nxe² kwẽ³kon³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Hã²wxãn³txa³ a²hxi²kan¹txa² nũ̱³ka̱³txa² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txai²na² a²hoh³lxi³su² te²a² sa²si¹hã³ain¹tot3sãn²ka³tu̱³ hã²wxãn³txi³nũ² Sa³mu³e²lah³lo²nu¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³jah¹lan²tu̱³ ã³wxã³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Series([], )

Toahiya Israel nEnorexa wahetakomaniyerenae haomanere aoka. Egito nali tyaonahitere xowaka hisoaka mokahene. Nalita iyehenahitene haiyatere kakoa. Hatyo halitinae tyaonaha maharexakiti 40-terehokoane. Maisa Enore xakore aokitere akereta tyaonareha hoka maisa emaxahalikisahitene. Hatyaoseta xane kaokaha Canaã waikohera. Enore mawenekoaretya 7-hotyali haliti hatyo nali hoka Israel hotyalinae waikohe waikatehare tyaonaha. Hatyaoseta 450-terehokoane tyaonaha hatyo waikohekoa.— Hatyo nase ekaxaikotyasenaiha, ewatyalisasenaeha aotyakisahitene, heko Samuel tyaonitere kijiya. Series([], )

Vara ovani'aki bana ada Israel kaija'ari vakadiDeus. Deus va'ora nagathogatho'iki adani akadija'ari avikhananavaki, kidija'ari vihira kaimoni. Egito kaarabonia vahojana kari Deus va'ora ana'ba'di'iki adani. Vakadiarabo hirini ida Egito kaaraboni. Danoki ada Deus, oniani ida Egito kaarabonia va'ora anivini hija. Avikhaonanina naothinia 40 badara ipohini Deus va'ora kahinanika'aha amasia. Deu-ra vanofijahakiravini kaba'i, Deus va'ora kahinanika'aha. Deus va'ora kakodiavini hiki ida Canaã kaaraboni ahoroani. Va'ora naabini'aha adani 7 vihiki nação afohahavi Canaã kaarabonia vahojaki. Arabo kaija'arini vaabinina naothinia Deus Canaã kaarabonia va'ora no'a'aha adani Israel kaija'ari. Hari. 450 badara ipohini vavahoja'ihi ida arabo. Naothinia Deus va'ora honariahanana'aha adani ija'ari nasohiva abono va'ora vaka'da'dira kaimoni. Naothinia bihonariaha ada athi namoniva abono Samuel kohana oniki vakadiania. Series([], )

Tubabatu Deus Sudeutsa nisiwatawy. Taparaktsa mydiritsa Esito eze niapykyryknahaze Deus nisiwatawyze. Sitsyhyryze nisisapywyky. Deus zikwy humo Esito ikny nisioktyhyryk, jerukbara bo niukurunaha. Anaeze kuarẽta anos eze paikpa ziknakaranaha. Deus sihumo tsimypokzitsiukrẽta. Kytsa Kanaã tsayrytsitsa nasepykwynaha. Sete tsayrytsitsa nasepykwynaha iwatahi Kanaã mektsa tu ziaksenaha. Iwatahi Kanaã sisapy niyzik. Niytahi Deus sibetesatsitsa sibo nisiakzo. Kanaã eze taparaktsa mydiritsa bo nisiakzo. Nawaze kwatero sẽto sẽkũeta anos niapykyryknaha. Sibetesakatsitsa nisipeha. Iwa Deus niy. Series([], )

Tupana sese tiꞌairo ahaꞌaseꞌi Isareu. Toiꞌairo hawyi ti toimowato hemiariru aitoria e. Taꞌi Tupana ti tuwehum kahato aiꞌywania ete e. Taꞌi saꞌawyꞌite ti Esituꞌin po pe watukupteꞌen maꞌato ti Tupana aheraꞌaipok tesaika hamo wanĩkaptia po pyi uhytꞌiꞌin e. Miꞌi hawyi 40 anu ti tukupteꞌen aiꞌywania yahig wato tote tama Kanãꞌã kape iꞌatukohyewyry e Pauru. Miꞌi hawyi 7 ywania Tupana timoma hawyi tutum iꞌatueꞌyi Kanãꞌã ahepe e. Miꞌi hawyi ti itote watukupteꞌen motꞌi kahato 450 anu itote. Miꞌi hawyi Tupana tum ahepe temiitꞌin ainãpin hanuaria. Taꞌi Tupana ehay moherep hat Samueu kape tukupteꞌen ainãpin hanuaria Tupana miium e Pauru. Series([], )

Koati Itukó'oviti, Únae xanena ûti, uti íhae Izarâe, noivókoxo voxúnoekene. Énomonemaka porexôa yupíheovo ukóponeahiko yaneko óveaku poké'exake Ejítu, ina veyohíkopamaka ya hána'iti xunáko. Ako ímaxapahiko Itukó'oviti upánini ako aúnati ne kixoku itúkeovo kúveu koarenta koeti xoénae koeku óvea yaneko poké'e ákoti apêti. Yoko uké'exinoa Itukó'oviti seti koeti kó'iyeovoku xâne ya poké'exa Kanâm, ina iko'íparaxea poké'exa ne voxúnoekene. Yoko uhá koêti neko vékokuhiko tukú koeti iko'íparaxoa neko poké'e, koaturu sentu sinkoenta koeti xoénae ómo. Ikénepoke, ina itukínoa Itukó'oviti neko voxúnoekene inuxínoatihiko, yúhoikovoku tukú koeti kaxénake porofeta Samûe, enepone koyúhoti emo'u Itukó'oviti mekúke. Series([], )

Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ Judeu masa ẽho peógɨ ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨáre bese kũúkɨ niîwĩ. Naâ ãpêrã yee di'ta Egitopɨ niikã́, naâre pãharã́ masâ puti nemokã weékɨ niîwĩ. Be'ró naâ tií di'tapɨ niirã́re kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra mii wiháakɨ niîwĩ. Quarenta kɨ'mari yukɨ́ mariró, masá marirópɨ niîrã yã'âro naâ kɨ̃ɨ̂re yɨ'rɨ́ nɨ'kamikã, naâ tohô weesére kɨ̃ɨ̂ nɨ'kákɨ niîwĩ. Be'ró naa yaá di'ta waro Canaã di'tapɨ ehakã́, tií di'takãharãre sete kurarire kõ'â õ'okɨ niîwĩ. Tií di'tare ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨáre o'ôgɨtigɨ, tohô weékɨ niîwĩ. Be'ró taha naâ Canaã di'tapɨ niikã́, Õ'âkɨ̃hɨ naâre sɨ'orí niisétiahãre sõróokɨ niîwĩ. Naâ kɨ̃ɨ̂ sõróo'kãrã masaré beserí masa niîkãrã niîwã. Quatrocentos cinquenta kɨ'mari naâ masaré beserí masa dutîkãrã niîwã. Samuel Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ kɨ̃ɨ̂ niisé nɨmɨripɨ dutî tɨokãrã niîwã. Series([], )

Yaćhaśhanchicnüpis unay awilunchiccunacta Diosninchic nunanpä aclaculculmi, jatun nasyunman milachila Egipto nasyuncäćhu cayalcaptinlä. Jinaman chaypi pudirninwan julalcamul, chunyä ulucunaćhu tawa ćhunca wata intiru awantaycula. Chay Canaan-lädućhüpis anćhish jatućhä malcacunacta lluy alulculmi chayman unay awilunchiccunacta pasaypipapasaypipa: Waquincunaćhu'a “pasaypa” nipäcunmi. taycaycachila. “Jinalculmi chay malcanta tawa paćhac picha ćhunca (450) wata gubirnachila fiscunacta ćhulaycul aśhta Diospi willacünin Samuelcama. Series([], )

'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Izarazéhé nhihudu norĩ nhib'apito hã ma tô wahi'rata norĩ hã sima pisutu za'ra, ãma sib'a'uwẽ za'ra da. Ĩsihudu sidâpâsi, ma tô te te 're apawapto, sitébré da, Ezitu ãma tisiré'õ norĩ 'rata 're si'ubumroi mono ré hã. Ta hawi, ma tô sani za'ra, tiwaihu'u pese na. A'ubuni wi, 're dahâimana za'ra mono ré, ma tô te te 're da'ab'madâ'â pese, ãma 're dazaihâ popo'o za'ra mono nherẽ. 40 na ma tô da'ãma tiwahu, a'ubuni wi te te 're da'ab'madâ'â mono ré hã. Cana'ã na romnhisi ãma ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'uprosi. 7 na dapoto mono bâ ma da'uprosi, a'uwẽ norĩ hã, ĩwa 're ĩdasi'ubumroi mono hã. Tawamhã tinhib'a'uwẽ ma, ma tô sõmri za'ra ti'a hã, Izarazéhé nhihudu norĩ ma. Ĩwa dawi 're rob za'ra mono ré hã, 450 na ma tô ãma tiwahub za'ra.— Tawamhã dama ĩmreme pire norĩ hã misi sidâpâsi ma tô dama pisutu za'ra, ĩsadawa para dama rowairébé'wa 're hâimana za'ra mono da, Samuwé hã ĩpotozéb u. Tawamhã ma tô podo, Samuwé hã. Prédu wamhã, ta hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're sadawa wasu'u. Ta hã ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa, Samuwé hã. Series([], )


Morarame imepỹ tutuisarykõ konõto se toto exiryke, Sauru tokarose Ritonõpo a toto tuisaryme. Kixi mũkuru mokyro, Pẽxamĩ pary. (Mokyro tuisame kynexine okynano. 40me ikonopory taropose eya.)

—Tã nhũm mẽ ixpãmjaja axpẽn ma nẽ ra te krĩ hkwỳ kamã mẽ uràk nẽ mẽõ pahi kot Sãmuew pãnhã mẽ ho amnhĩptàr o pa hprãm xàj amnhĩ to Tĩrtũm wỳ nẽ kãm: “Pa Tĩrtũm. Kwa mẽ ixkaxyw pahi hõ xãm kê mẽ ixto amnhĩptàr o pa nà. Ja na mẽ inhmã hprãm tỳx kumrẽx.”—Anhỹr o amnhĩ to hwỳr jakamã nhũm mẽ kuma nẽ mẽ kaxyw Sawti xãm. Kisti hkra na pre. Nẽ mẽ inhĩgêt Pẽjamĩ kanrẽhã htàmnhwỳ na pre. Hãmri nhũm Tĩrtũm mẽ kaxyw ãm nhũm kêp mẽõ pahi nẽ mẽ ho amnhĩptàr o pa hã amgrà pê 40.

—Eereka ninoa nirekari auĩtetxi apiatakari ninoa auĩte ininiua ĩkapani. Ininiã Teoso sikana ninoa Saoo inakori, Kixi ãkiri. Iua atokiri kitxakapirĩka Pẽxamiĩ inakori. Iua Saoo ninoa auĩte apiatakari koarẽta anokanani.

Aituo myani Paulo agueondyly:— Samuel juizem awyly ume myakâwândy kurâdo aguely: “Pymâ tynrenseim, ton-honreim kuru warâ xina tywymâryem ize ato, ‘rei’ keho, âkelo anary modo iwymâry ara” kewândymomy. Awylygue myakâwândy Deus saguhoem kuru Saul induakely, kydamudo iwymâryem. Uguondo Quis imery myakâwândy mâkâ, kydamu Benjamim iepadyby ewy. Quarenta anos myakâwândy Saul kydamudo iwymâryem awyly.

Amo ꞌar mehe Izaew izuapyapyr uzeꞌeg Xamuew pe aꞌe wà kury. — Naheta kwaw tuwihaw ikàg maꞌe xe urewe, iꞌi izupe wà. Aꞌe rupi Tupàn aꞌe, umuigo kar Xau tuwihaw romo aꞌe, wanuwihaw romo aꞌe. Ki taꞌyr romo hekon aꞌe, Mezàmi hemimino romo hekon aꞌe. 40 kwarahy umumaw wanuwihaw romo wiko pà.

Haꞌe gui nguvixaverã re haꞌe kuery ojerure okuapy ramo Nhanderuete omoĩ uka Benjamim regua Quis raꞌy Saul. Haꞌe vaꞌe ma quarenta maꞌetỹ re oĩ.

Niɡ̶ijo Samuel malee yewiɡ̶a, loiigi Israel joɡ̶odipokota meo ane dibata oko meo me inionigi-eliodi. Odaa Aneotedoɡ̶oji ja yajigotediogi Saul me ninionigi-eliodi, niɡ̶ijo lionigi Quis, anida aneetege licoɡ̶egi loiigiwepodi Benjamim. Odaa cwareenta nicaaɡ̶ape Saul mijo me inionigi-eliodi.

Aerẽ nhaneramonhava'ea ruri javo Samuelva'ea pe: “Huvihavuhu'ga ore oropota ag̃wamo toremondomondo ti ga nde py'rovo,” ei ahe Samuelva'ea pe hako, ei ga. Igwete Tupana'ga Saulva'ea mongoi aheruvihavuhuro a'ero. Saulva'ea ko Quisva'ea ra'yrava'ea Benjamimva'ea rymyminova'ea, ei ga. Igwete Tupana'ga Saulva'ea mongoukari aheruvihavuhuro he'yi kwara rupi quarenta kwara rupi, ei Paulo'ga g̃a pe.

Kỹ ag tóg pãꞌi mág tỹ rei ve sór mũ. Kỹ ag tóg Topẽ mỹ to vĩ mũ. Hã kỹ Topẽ tóg Saulo fẽg mũ, Quis kósin ẽn. Benjamim krẽꞌkrẽ ũ vẽ, Saulo ti. 40 anos ki tóg tỹ pãꞌi mág tỹ rei nĩ.

Upe rire ndoipotavéi gwuvixarã yma gware ramigwa hikwái. Mburuvixagwasu ete ramigwa ae oipota. Upéa-gwi Nhandejáry omeꞌẽ íxupe kwéry huvixagwasu eterã héry vaꞌe Saul. Túvy ko héry vaꞌe Quis. Tamoigwasu ko héry vaꞌe Benjamim. Upe ramo oiko-ma Saul mburuvixa ramo. Quarenta roꞌy rire ae omosẽ íxupe Nhandejáry.1 Sm 8.5 10.21

Iribi iny Deuxu‑ò rexitòenyre iòlòmy tamy kadiwahinykemy. Tahe Deuxu Salu tamy riwahinyre, iòlòmy. Salu tahe Kixi riòre rare. Benjami mahãdu rare. Tahe 40 beòramy iòlòmy ronyre.

ꞌGa sawaꞌerauwe ꞌga pytuna ꞌgã ojeꞌega monou Jarejuwarete ꞌga upe: “ꞌGa amũ emỹi ꞌwyriaramũ oree”, ꞌjau ꞌgã ꞌga upe rakue— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.—Aꞌerauwe Janeruwarete ꞌga Sau ꞌga mogoi ꞌwyriarareteramũ ꞌgã nupe. Sau ꞌga Kisi ꞌga raꞌyra ꞌga. Pẽjamĩ ꞌga juapyrera ꞌga. Kwarẽta kwara rupi ꞌga akou ꞌwyriaramũ. Aꞌere ꞌga nuenuwi Jarejuwarete ꞌga jeꞌega. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga opoia Sau ꞌga wi. Aꞌeramũ ꞌga Davi ꞌga etee imogou ꞌga pyꞌrau nũ. Davi ꞌga ꞌga imogou ꞌga renawer ipe nũ.

Nhym kam me amikadjy Metĩndjwỳnhmã bẽnjadjwỳr raxo a'uw. Nhym arỳm memã Xau, Ki kute irja jarẽ. Nhym memã bẽnjadjwỳr'ã amexbê 40 apêx. Xaubê ne Bẽnjamĩn djô'ã me'õ.

Ipemonkonoyamîꞌya tesaꞌkon ton esatî yai Paapaya imenkaꞌpî Saul iteseꞌ. Quis munmu pe awanîꞌpî. Benjamim payannîꞌsan yonpa pe awanîꞌpî. Mîîkîrî Saul koꞌmamîꞌpî pata esaꞌ pe asakîꞌne pemonkon (40) konoꞌ kaisarî.

Pa tikmũ'ũn te tik te' xat xexka xak, ha Topa te Xao yãykutnãhã', yã Meyamĩy yõg Kix kutok pit, ha' xexkanãhã', tu tikmũ'ũn pu' hõm, ha hãmyãxatamuk te 40 hã Xao mũn te 'Iyaet yõg tikmũ'ũn xat.

Samuel koap osunuy Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukan. G̃uyjom kuyjeayũ o'e Deus pe: “Ag̃okatkat cuy ejomuy ocekukukan,” i — io'e Paulo.— Imẽnpuye Deus Saulo o'jomuy Canaã eipi watwat kukukan kuyayũ kukukan. Saulo Quis ipot osunuy. Ixe Benjamim diwat osunuy. Ixe Canaã eipi watwat kukukat osunuy 40 koato.

Ti mꞌ ër wahë makũ rabetsẽẽ, Pꞌop Hagä Do anoo hyb nꞌaa sa wahë nꞌaa panꞌaa. Ti mꞌ Pꞌop Hagä Do banoo né hẽ Sauh häd näng doo, Kis häd näng do tꞌaah, sa wahë nꞌaa tabahadoo hyb nꞌaa. Bẽn-Jamih häd näng do panaa ti Sauh. 40 ta baab Sauh bagꞌããs.

Nxe³nũ²la² hã²wxãn³txa³: “A²si³yxau³kax3khai³xa² ten³sah²sĩn¹nhai¹.” Ain¹jau³su² ha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² Sau²lah³lo²nu¹tai²na² Ki²jah³la² ki³lha³lxan²tu̱³ Bẽn³ja³mĩ² nũ̱³ka̱³txi³su² ha²kxai³ nxe³jah¹la² ũh³wxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. A²nxe³jah¹la² kwẽ³kxa² ka³lxa¹txi³ 40 nxe² kwẽ³kon³sxã³ I³sa³e² nũ̱³ka̱³txa² sa²hau³kot3ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

Hatyaoseta axaha xekohaseti haomana hoka Enore moka Saul enomanaha exekohaseha maheta. Saul atyo Quis ityani, Benjamim hotyalihare. 40 terehokoane exekohaseha tyaona.

Akadija'ari avikhananavakia vani'aha ada Deus: “Anofiki ada arabo vaka'da'diva haria vasohiki kaimoni. Haria nava'isohi bana hana hina ada inofira akadika'da'di hina.”Oniaroa, Deus va'ora nava'isohi'aha va'ora vaka'da'dira kaimoni ada Saul kohana. Saul kaabi'i onina Quis kohana. Kidi'arahoda kohana ka'arahoda Benjamim kohana oniki. 40 badara ipohini Saul va'ora vaka'da'di'aha adani Israel kaija'ari.

Samue izumu. Kyze taparaktsa mydiritsa Deus bo nizapykykynaha. “O Deus mypehatsa tsimyzihikiknaha, ustsa tyryktsa watsa” nikaranaha. Iwa Deus bo nikaranaha. Iwatahi Deus Sauro zipeha atahi sipehatsa niyzik. Taparaktsa mydiritsa tsyhyryze Deus Sauro zipeha atahi sipehatsa niyzik. Sauro Kis tse niy. Bẽsami itukytsa niy. Kuarẽta anos Kanaã ezektsa pehatsa niyzik.

Miꞌi hawyi ahaꞌaseꞌiꞌin hẽtup Tupana pe taꞌatuporekuat nuat. Miꞌi hawyi Kisi saꞌyru Saꞌuru tutum iꞌatuepe aseꞌi Pesamĩ emiariru miꞌi. Miꞌi hawyi 40 anu toĩneꞌen itote morekuat no e.

Yane épemonehiko Itukó'oviti itúkinoa natína. Koáne, itúkinoa Itukó'oviti kuteâti âha. Poréxoa Sâu, xé'a Kî, ámoripono Mbejámi, itúkeovo natína kúveu koarenta koeti xoénae.

Samuelreta masá sẽríkãrã niîwã: “Ɨ̃sâ ni'kɨ́ wiôgɨ waro ɨása'.” Naâ tohô niikã́ tɨ'ó, Samuel Õ'âkɨ̃hɨre sẽríkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ tohô weégɨ naâ wiôgɨ waro niiákɨhɨre Saul wamêtigɨre sõróokɨ niîwĩ. Saul Quis makɨ Benjami yaa kurakɨ̃hɨ quarenta kɨ'mari wiôgɨ niîkɨ niîwĩ.

Chaynu allin cayäśhanpïmi llapa awquillunchic mañacula Diosta: ‘Juc puydï mandacüta śhaycaycälichipämay’ nil. Niptinmi śhaycachila Benjamin caśhtapi Cispa chulin Saulta. Paymi gubirnala tawa ćhunca wata intiru.

Tawamhã Izarazéhé nhihudu norĩ hã ma tô tiwi waptẽrẽ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, ni'wa hã danhib'apito ne, te te 're ĩda'uwati mono da hã, te te pisutu da. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô tãma hâiba nhomri za'ra, Sau hã da'uwati'wa da. Sauhu mama hã, Tisi na ĩsisi hã. Bẽzamihĩ nhihudu ta hã, Tisi hã. Sau hã te te 're da'uwati mono ré hã 40 na ma tô ãma tiwahu.


Morotoino mokyro tymyakãmase Ritonõpo a Tawi ke. Ynara tykase Ritonõpo Tawi poko, “Tawi kure mana, Jese mũkuru. Yzamaro mana jomipona exiryke,” tykase Ritonõpo Tawi poko. Mame ynara tykase roropa ynororo Tawi a,

Tã nhũm Tĩrtũm kator nẽ hpãnhã mẽ kaxyw Tawi xãm. Hãmri nẽ harẽnh o: “Nà Jese hkra Tawija na hte inhmã hprãm xà hkôt amnhĩ nhĩpêx mex o pa.” Anẽ.

Eereka Teoso makatxakari Saoo. Itxĩkitakari Tavii ninoa auĩte apiatakari ininiua. Teoso sãpiretari Tavii pirena: “Kãkiti Tavii Xesee ãkiri atoko inakari ninireka, kotxi iua kamari ikinika ninireẽkiti,” itxa Teoso.

Deus itanru nhakaduo myakâwândy Saul pymâemba âieholy Deusram. Davi myakâwândy Deus induakely ejipyanoem. Warâ myakâwândy Deus aguely Davi wâgâ: “Koendâ tutuze urâ awâkâ Davi, Jessé imery kâinwyneguyly. Auguehobyry ara lelâ ise aidyly” kewândymy Deus.

Naꞌikatu kwaw Tupàn pe aꞌe. Aꞌe rupi Tupàn umupytuꞌu kar tuwihaw romo heko re aꞌe kury. Umuigo kar Tawi tuwihaw romo kury. Nezewe uzeꞌeg Tupàn teko wanupe aꞌe, Tawi rehe aꞌe. — Ikatuahy Tawi Zexe taꞌyr ihewe aꞌe, iꞌi wanupe. — Agwer awa ikatuahy ihewe aꞌe wà, taꞌe uzapo heremiapo putar haw paw aꞌe wà xe, iꞌi wanupe.

Haꞌe gui ma oipeꞌa vy hekovia Davi ju oiporavo huvixaverã. Haꞌe vaꞌe reko re ijayvu vy aipoeꞌi: “Jessé raꞌy Davi ma ava xee ae rami ipyꞌa vaꞌe ajou, xee aipota vaꞌe ojapopa vaꞌerã”, heꞌi vaꞌekue.

Niɡ̶idiaaɡ̶idi Aneotedoɡ̶oji ja noɡ̶atedice Saul, odaa ja ixotedio Davi. Aneotedoɡ̶oji akaaɡ̶ijo me eetetece Davi niɡ̶ijo mee, ‘Idioka limedi me jakadi Davi, lionigi Jessé, me niɡ̶ina oko aneo me idinitibeci, codaa jiɡ̶iniaaɡ̶eote inoatawece ane jemaa.’

—Aerẽ Tupana'ga ei: “Kiro ji Saul'ga pe'ai penduvihavuhua hugwi,” ei ga, ei ga. “Davi'ga Jessé'ga ra'yra'ga oko kiro penduvihavuhuro Saul'ga py'rovo,” ei ga. Daviva'ea mombe'gwovo Tupana'ga ei no: “Jipy'a ja hete ga Davi'ga. Gaha ti oko pa nhiremimbotarimova'ea rehe nehẽ,” ei Tupana'ga, ei Paulo'ga imombe'gwovo g̃a pe.

Ti tỹ ẽn kutẽm kar tóg Davi fẽg mũ, Topẽ ti. Davi to tóg vĩ há han mũ, Topẽ ti, kỹ tóg: “Davi ve sóg, Jessé kósin,” he mũ. “Nén há han tóg tĩgtĩ. Kỹ sóg ti to há nĩ. Ẽn hã vỹ inh jykre kar han mũ,” he tóg, Topẽ ti, Davi to,” he tóg, Paulo ti.

Mburuvixagwasu ramo oikoha-gwi omosẽ imondo-vy. Opyta hekovía Davi huvixagwasurã. Nhandejáry nheꞌẽ-py opyta. Mburuvixa Davi-rehe Nhandejáry onheꞌẽ vaꞌekwe a-rami: “Ko vaꞌe kwimbaꞌe Jessé raꞌy héry vaꞌe Davi xe arovyꞌa íxupe vaꞌe. Xe remimbota gwive ojapopa vaꞌerã” heꞌi vaꞌekwe hese, heꞌi Paulo imombeꞌu-vy.1 Sm 16.12 Sl 89.20

Salu iribi ritareu, tahe Davi, Deuxu ritamadỹỹnyre iòlòmy. Deuxu Davimy rarybere: —Davi Ijese riòre rare. Jiarỹ iluure. Tii ibutu wadee wimy riwinykre.

“Davi ꞌga Jese ꞌga raꞌyra ꞌga. ꞌGa jeremifutara wapo aꞌjeteetewi jee”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga ꞌgã nupe. “Maꞌeramũ je ꞌã jeporomutaramũ ꞌga ree. Jejeꞌega ꞌga ꞌã wenup akou. Aꞌeramũ je ꞌga mogou ꞌwyriaramũ pẽ nupe”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym kam Metĩndjwỳnh bõm Xau mẽn pãnh arỳm me kadjy Dawi jarẽ nhym arỳm ar meo ba. Nhym Metĩndjwỳnh arỳm 'ã memã kum,“Dawi ne ba arỳm kum ikato. Dja ba 'ã kum karõ nhym arỳm katàt ikabẽn kunĩ man kôt ar amijo ba. Djexe ne Dawi dji.” Nãm ã Metĩndjwỳnh memã ane.

Mîrîrî tîpo Paapaya imoꞌkaꞌpî. Moropai tiaron pata esaꞌ ton menkaꞌpîiya, Davi. Mîîkîrî pîꞌ Paapa eseurîmaꞌpî. “Mîîkîrî Davi wanî Jessé munmu pe. Mîîkîrî wanî uwakîri pe puꞌkuru maasa pra tamîꞌnawîrî ikuꞌkî tauya ikupîiya” taꞌpîiya.

Ha Xao xok, ha Topa te Namix yãykutnãhã', puyĩy tikmũ'ũn xat, tu hãm'ãktux, hu: “'Ãte Namix putup pax, tuk kuxa hittup Yexe kutok pit hã. Yã' max. 'Ãte' xat, ha' mĩy.” kaxĩy.

Deus oibu'un Saulo be jebekitkiyũ kukukan. Ixe o'ju'uk jebekitkit kukap puxim — io'e.— G̃ebuje Deus Davi o'jomuy jebekitkit kukukan Saulo dieg̃. Davi Deus ebekitkit kukukat osunuy Deus bikuyap tag̃. Deus imẽn Davi o'g̃uwẽn:Wetaybit Davi soat em obikuyap tag̃ jekukum iam, i. Ixe Jessé ipot wa'õ kay jekukum soat em ma, i.

Ta jawén tado hõm Sauh, Dawi ta jawén buuj Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä, sa wahë nꞌaa tabahadoo hyb nꞌaa. Hahỹỹ da mꞌ Pꞌop Hagä Do kyyh Dawi ky nꞌaa: “Ỹ karẽn doo da Dawi bawät ỹ hapäh. Tamoo wät da sahõnh hẽ ỹ karẽn doo”, näng mä Pꞌop Hagä Do kyyh Dawi ky nꞌaa hã —näng mä Paw-Ro kyyh.

Sa²hau³ko³tũ²la² hã²wxãn³txa³ ya³lu²nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² Ta³vi²yah³lo²nu¹tai²na² ũh³wxe³te³nah¹lxi¹: “Ta³vi²yah³lai²li² Je²sah³la²ki³lha³lxa² ten³sa³nhai¹. Txa²wãn³txa² yxo²ha³kxa¹ sa²yxo²wet1sa²jah¹lo²su² tu¹wi¹. Wi¹lxo³kxi²sain¹ju³ta³nu³a² so¹lxi³ ten³tu¹wi¹.” Nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

Hatyaoseta Saul emaisaheta hoka Davi moka exekohaseha maheta. Nexa Davi xaokaka: “Jessé ityani Davi atyo waiyeta nomani, nawaiyeta xoaha enomana. Naokitere akeretaite tyomehena”, nexa.

Naothinia Deua biani'aha ada Saul ka'da'di hijanarara kaimoni. Bianivini naothinia Deua bihonariaha ada Davi kohana kidija'ari vaka'da'dina hiki kaimoni. Deua vara bivani'aha ada Davi: “Ovajahaki ada Davi oniki Jessé kohana kaisai. Ovaria bada bini'aki bana ida badani hahavi onofiki.” Niha ada Deus.

Bykyze Deus Sauro pe: “ikia sipehatsabyita” niy. Iwaze Dawi ziwatawy sipehatsa niyzik. Dawi Sese tse niy. Deus Dawi sipehatsa niyzik taparaktsa mydiritsa tuk Deus Dawi soho nitsasoko. “Dawi kaharere bo hyỹ ziknakara. Atahi kakparawy” niy.

Miꞌi hawyi Tupana tihep Saꞌuru hawyi Tawi i raꞌyn toimoherep aiꞌywania porekuat no saꞌawyꞌi. Miꞌi hawyi Tupana toꞌe miitꞌin me Tawi etiat — Uimipuẽti wakuat ti Iuse saꞌyru Tawi e. Miꞌi ti uimikyꞌesat ewywuat nug hat e miitꞌin me. Miꞌi ti uipyꞌa ewywuat e Tupana Tawi etiat.

Veyopâne Itukó'oviti ne Sâu itúkeovo nâti, ípihone Ndávi. Yoko hara koe Itukó'oviti vo'ókuke: “Enepone Ndávi, xé'a Njése, íninjoa itúkeovo hóyeno hokoâti ne ngixoku ngo'ísoneuyea, itukoâtimo uhá koêti ne anjá'inoa” kôe.

Saul wiôgɨ niisére Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re wĩróoka be'ro ãpí Davi wamêtigɨre sõróokɨ niîwĩ taha. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re a'tîro niîkɨ niîwĩ: “Davi Jessé makɨ niî pe'tise yɨ'ɨ̂ tɨ'sasére weemí. Tohô weégɨ pũûro e'katí' kɨ̃ɨ̂ me'ra”, niîkɨ niîwĩ.

Ñatac manaläpis unaytam Saulta jululcul, Davidta pudirnin gubirnananpä ćhulaycula. Paypïtam nila: ‘Isaïpa chulin David śhun'üpänümi, cäsucümi, imapis munaśhäta lulämi cayan’ nil.

Tawamhã te te oto 're da'uwati mono tõ da, ma tô waze, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Ĩsa'u hã ma tô Dawi hã dama hâiba nho, da'uwati'wa da oto. Ta hã ma tô duré wẽsã oto. Ãne te te ĩwẽsãmrizé hã: “Dawi hã Zéséhé 'ra hã ĩ̱ma wẽ di. Ĩ̱nhimiroti te te ãma uwaimrami da, te za te te 're ĩ̱wapari u'âsi.” Ãne ma tô Dawi hã wẽsã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


“Izyraeu tõ poko enupunaketyme apary rĩko ase. Iirypyrykõ poe toto anỹneme,” tykase Ritonõpo Tawi a. Morotoino Tawi paryme Jezu tonuruse rahkene. Izyraeu tõ pynanohneme tyrise ynororo rahkene tõmihpyryae ro.

—Tã Jejus kêp Tawi hkanrẽhã htàmnhwỳ na pre. Kukamã na pre Tĩrtũm mẽ ixpê Ijaew nhĩgêtjê mã harẽ nẽ harẽnh o: “Koja nhỹrmã Tawi hkanrẽhã htàmnhwỳjê hõ mẽ ate amnhĩ tomnuj pê mẽ apytà.” Anhỹr o hkukamã mẽ kãm harẽ.

—Teoso sikaenetari ãti, Tavii apika mekani Isaeo auakanimoni. Isaeo auakani maerekani makatxaãkari itxauako. Iua Xesosikara. Iua kãkiti maerekani makatxaãkari txaua.

— Iweâpalâ myakâwândy Deus, Jesus wâgâ aguely: “Davi iweom ewy igonose urâ, judeu domodo emakeze” kely. Jesuslâ myani Deus “Igonose urâ” keho.

Ko ꞌar rehe kury, Tupàn wexak Zezuz Tawi hemimino aꞌe kury, Izaew izuapyapyr wapyro har romo imuigo kar pà aꞌe kury. Taꞌe kwehe mehe umumeꞌu tuwe nezewe wemiapo ràm aꞌe xe.

Haꞌe vaꞌe ramymino kuery regua Nhanderuete ijayvuague rami vy omoingo Israel kuery reraa jepearã. Haꞌe vaꞌe ma Jesus.

Jesus eledi ida aneetetege licoɡ̶egi Davi. Odaa Aneotedoɡ̶oji jeɡ̶eote Jesus me Newikatitoɡ̶odi ɡ̶odoiigi Israel, codaa akaa ligegi meote.

—Daviva'ea rymymino'ga reki Tupana'ga omongouka nhanderekote'varuhua momboharamo heikwehe, ei ga. A'ereki ymya Tupana'ga e'i nhandere'yjava'ea pe israelitasva'ea pe: “Aerẽ ti ji Davi'ga rymymino'ga mongoukari pembopiro'yharamo nehẽ,” ei Tupana'ga, ei ga. Kiro Daviva'ea rymymino'ga tuhẽ Tupana'ga omongouka a'ero o'eagwera rupi katu. Ga ko Jesus'ga, ei Paulo'ga ga mombe'gwovo g̃a pe.

“Davi kósin ũ vẽ, hã vỹ: Jesus, he mũ. Topẽ vỹ vãsỹ ti kãtĩg ke tó ja nĩgtĩ. Kỹ tóg vãhã Jesus jẽnẽ ja nĩ, ẽg povo tỹ Israel to, ti tỹ ẽg kren han jé.

Upéi heꞌi jevy judeu kwéry-pe:—Ãy katu ogwahẽ-ma ou-vy Hesu, Davi amyrĩ remiarirõre vaꞌe, Israel remiarirõre voi. Hesu ko Nhandejáry remimbou nhande-vy. Nhane resende hagwã ou, heꞌi. —Upe heꞌi hagwe-rami ombou.

Tahe Davi riòkòre‑ribi Jesuisi ròhònyre, Israeli tarasadumy rarekemy. Iwese juhuu Deuxu rarybere wese.

—Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga ꞌi ꞌgã nupe rakue: “Davi ꞌga juapyrama nipo je amut amũ pẽ nupe, pẽtywera moiawamũ”, ꞌjau ꞌga ꞌã rakue. Aꞌeferupi te aje ako ꞌga Jejui ꞌga muri rakue, Israeu juapyreramũ oree rakue, oretywera moiawamũ rakue. Uꞌeawer imũ etee futat ako ꞌga Jejui ꞌga muri rakue— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe uꞌama imomeꞌwau.

Ne kam amrẽbê kute me bakukãmãremã arẽnh kôt arỳm tũmràm me babê idjaer kamingrãny kadjy Jeju jano. Dawija tãm djô'ã ne kato. Jejubê ne õ kàjkwa kadjy me utàr djwỳnh.

Mîîkîrî payannîꞌsan koreꞌta Paapaya Jesus tîrîꞌpî Judeuyamîꞌ pîikaꞌtînen ton pe taasaꞌ tîuya yawîrî.

Ha Namix mõkputox yã Yeyox, ha Topa te 'Iyaet yõg tikmũ'ũn ha nũ'kutnãhã', pu tikmũ'ũn kuxa kummuk xit, nũy kuxa max mõ'tat 'ũyãnãn tu'.

Deus imẽn Davi o'g̃uwẽn. Deus o'e kuyje:Davi naxeg̃ebitbit og̃uju eydaxijo am, i — io'e Paulo.— G̃ebuje Deus Jesus o'g̃uju Judeuyũ daxijo am apẽn cuk adi o'e'e'e iap tag̃ — io'e. — Jesus Davi naxeg̃ebit osunuy.

Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo:—Dawi panaa see Pꞌop Hagä Do mejõ kän, Isaraéw buuj sa hꞌyyb tym dëëb, taky nꞌaa enooh do paa hadoo. Jesus né hẽ tii.

Hã²wxãn³txa³ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² Je³su²jah³lai²na² Ta³vi²yah³la² a²ne³tah²nãu³su² ha²kxai³ txa²wã¹ẽ¹na² sa²hau³ko³tẽ³jah¹lo²nũ³su² ũh³wxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxe³sxã³ I³sa³e² nũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ a²ẽ¹na² sa²hau³ko³txa²lxain¹jah¹lo²su² nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxe³jut3su² kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² nxe² ĩ³yau¹ũ¹hain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

— Hatyaoseta wahehena hoka hatya Davi jikolahare tyaona, Jesus. Enore mokene Israel hotyalinae niyaseheta maheta, ekoamaniya tyaonaha maheta iraihenere akereta.

Davi kohana kahanodi avijavaronisiagaki ada Jesus. Deus Jesu-ra honariavini va'ora akava'ijoara kaimoni adani Israel kaija'ari. (Judeus kaija'ari vaonina 'bamini ida Israel kaija'ari.) Deus va'ora nava'iponijoravini hiki akava'ijoahi abono-ra karonavini.

Tubabatu Deus Dawi tsekokatsa soho nitsasoko: “Estuba Dawi tsekoka uta ahabo pipeha. Ahaoktykytsa mozik. Isareu ezektsa bo pipeha” niy. Niytahi Deus Sesus zipeha. Iharere botu nitsaso astatu nikara. Sesus estuba Dawi tsekoka niyzik.

Taꞌi morekuat Tawi emiariru emiariru ti Tupana tomoherep Isareu ywania pe Ahehakyeraꞌat hanuat e. Tawi kaipywiat wyti Iesui e Pauru. Aikotã yianme toꞌe Tupana miꞌi hap ewy mesup tutunug e.

Koati xapa amósenopono Ndávi úkea ne Jesus, enepone koitóvoviti, páhoe Itukó'oviti Izarâeke, kuteâti koeku yuho Itukó'oviti mekúke kó'iyeanemoye.

Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨáre “Ni'kɨ́ Davi paramí niî turiagɨpɨ mɨsâ Judeu masare yɨ'rɨógɨ a'tîgɨsami”, niî werêkɨ niîwĩ. Jesu wamêtigɨ Õ'âkɨ̃hɨ tohô niî'kɨta niîmi.

“Chaymi canan cay ya'anchic timpućhu, Diosninchic caćhamula unay gubirnäninchic quiquin Davidpa caśhtanpi Jesusta, jinantin Israel malcäta imam limalicuśhannuy salbananpä.

Dawihi nhihudu uwaibaba, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã pisutu Zezusi hã, Izarazéhé nhihudu norĩ nho'reptui'wa da hã. Wahi'rata norĩ ma, te te ĩropisutuzéb zarina, ma tô pisutu.


Yrome Jezu oehsasaka ahtao, João ahno ẽpurihkane osemazuhme tooehse Izyraeu tõ zuruse, “Oorypyrykõ irumekatoko Ritonõpo omipona oehtohkõme. Oorypyrykõ rumekary se awahtao xine oẽpurihkatorỹko ase,” tykase João eya xine.

No nhũm kormã Jejus kot mẽ ixpê Ijaewjê mã amnhĩ to amnhĩrĩt kêt ri nhũm Juãw Paxis kumrẽx hkukamã mẽ ixwỳr mõ nẽ mẽ inhmã Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o ri mẽ ixkôt pa. Nẽ mẽ ixte amnhĩ tomnuj kaga nẽ hpãnhã tãm amnhĩ nhĩpêx o ixpa hã mẽ ixpumunh kôt mẽ ixkrã kumrãr ã mẽ inhmã karõ ho pa.

Xesosi parĩka ipotorikini apisapanika, Xoão sãpiretari ikinimane Isaeokini imaerekanina itakanapinina, eereka ipatxisataãkana.

Jesus kurâdo Deus itaumbyrygue nhenomedâdylymo iraynâ, João Batista judeu domodoram adâkezelâ myani: “Âjityendaungâ inakanhe amitomobyry wâgâ. Deus izepa ato aiedyly imowâdaungâ. Batiza âiehowâdaungâ, inakanhe amitomobyry imoimbyryem mawylymo mâenehon-homoem” kewânmy.

Zezuz tur ꞌym mehe we imaꞌereko haw iapo ꞌym mehe we Zuàw purumuzahak maꞌe umumeꞌu Tupàn zeꞌeg oho Izaew izuapyapyr nànàn aꞌe. — Pepytuꞌu ikatu ꞌym maꞌe iapo re nehe. Pezemuzahazahak kar nehe, iꞌi oho iko wanupe.

Haꞌe vaꞌe ojekuaa uka eꞌỹ mbove João ranhe Israel kuery haꞌe javive pe omombeꞌu oikovy jajeko rerova vy nhanhemongarai uka aguã regua.

Maleediɡ̶icatibige Jesus meote niɡ̶ijo libakedi Aneotedoɡ̶oji ane iiɡ̶ete, João Batista ja yatematitiogi ɡ̶odoiigi Israel me leeditibige me odinilaatece libeyaceɡ̶eco, codaa me leeditibige me dinilegetibigiwaji moikee noɡ̶oika libeyaceɡ̶eco.

Jesus'ga rura renonde João Batistava'ea israelitas'g̃a mog̃itapavi jipi heikwehe, ei ga. “Perojijyi ti pejeaporog̃ita pejipohia pejikote'varuhua hugwi,” ei ahe. “A'ero po ti ji pe mobatizai nehẽ,” ei João Batistava'ea, ei Paulo'ga.

João vỹ ti kãtĩg ke jo vẽnh kar mỹ: “ãjag jykre tovãnh ra,” he ja nĩgtĩ, “isỹ ãjag kygpe jé,” he ja tóg nĩgtĩ, ẽg povo tỹ Israel kar mỹ.

Ha Hesu neꞌírã vyteri onhepyrũ omombeꞌu mbeꞌu. Upe ramo oĩ héry vaꞌe João Batista. Onhemonheꞌẽ oiko-vy nhande kwéry vaꞌe-pe: “Peheja katu pene rembiapo vaikwe. Penhemongarai uka katu” heꞌi nhande-vy João onhemonheꞌẽ-vy.

Jesuisi naõdeu, Juaõ ritỹnynyre Israeli mahãdu‑ò iòrarureny ririkemy idi raratisebenykemy.

—Jejui ꞌga rur enune ꞌã Juã Batista ꞌga awau judeu ꞌgã muꞌjau rakue. “Pejetywer awi pepoit. Pejetywer awi pepoiramũ tapymĩ pẽẽ ꞌy pe ꞌjau”, ꞌjau ꞌga ꞌã ꞌgã nupe rakue— ꞌjau Paulo ꞌga uꞌama imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Jeju kute àpênhmo krax kêtri ne Djuão me babê idjaer kunĩ jakren me bamã, “Me amikam akaprĩren wãnh ajaxwemã anhiren Metĩndjwỳnh'ỳr amijo akẽx. Ba kam kum ngômã me ajangij”, ane.

Tîîse mîîkîrî iipî rawîrî eꞌmaiꞌ pe Paapaya João Batista nurîꞌtî yarimaꞌpî. Mîîkîrîya Paapa maimu ekaremekîꞌpî Judeuyamîꞌ pîꞌ. Taꞌpîiya: “Amakuyikon rumakatî moropai esenpatakonaꞌtî”, taapîtîꞌpîiya.

Yoãm nũn hãmãxap, tup-tox pix, tu 'Iyaet yõg tikmũ'ũn xohix pu hãm'ãktux, hu: “'Ãpu, yãyhãhup, nũy hãpxop kummuk mĩy kux,” kaxĩy.

João Batista oajẽm Jesus adeayũ mutaybitbin awap. Imubatisasan oeku. Ixe João Batista o'e Judeuyũ be: “Eyg̃uycũg̃cũg̃ cuy epesop ikẽrẽat kug̃ puye,” i. “Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap cuy epeyepere,” i. “Epeyewemubatisasaan cuy,” i.

Jesus du doo do pooj jé Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa taherꞌoot doo, Jowãw nu gahemꞌuun do häd näng do herꞌoot sahõnh hẽ Isaraéw buuj sa hã, raberéd hõm hyb nꞌaa ta ti nesaa doo. Tanu gemuun hõm nesaa do raberéd hõm do heen nꞌaa.

Yxãn¹ta¹ Je³su²jah³lo²nu¹ta²kxai³ wxã²nxa³ta̱³lxa¹ Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² wxã³nũ²la² I³sa³e² nũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ nxe² ĩ³hen³txi²te³nah¹lxi¹: “Wxa²ko̱³nxe³ti³ju³ta² ĩ³ãin²ta³kxi²nha²sãn²sxã³ ã³na¹la³kxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Hã²wxãn³txa³ ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ¹kxi²sa²sai¹nx2ti³ju³ta² kãi³jah³lxi³hẽ¹li¹.” Jo³ãu² Ba³tis²jah³lo²nu¹tai²na² nxe³na²hẽ³li¹.

Jesus tyoanene nahetakota João Batista xakaita iraiti Israel hotyalinai hiye halakisaha iniyalahare háomaneha, exahe hoka kabatixatyaha maheta.

Jesus kabadani kama'dani viahania João Batista va'ora nava'isohibakhiaki adani Israel kaija'ari hahavi: “Vakava'ipahini'a oni avakadihojai asohiriki bada avani'aki mahija a'onira okanavini.” Va'ora ni'abakhiaha.

Tapara Suão Sesus sukmobyitu iakzohota. Isareu ezektsa nisihyrinymyryky. Nisiharasusuku. Sudeutsa pe niy:“Ahamysapybyitsa tsikykaranaha tysimoewyhiknahaktsa! tsikahaharasusunahaktsa!” niy.

Saꞌawyꞌite Iuwãu henoi ahepe — Taꞌi eweiꞌatoiat ro yt nakuap i eiminug hap koꞌi hawyi eweiꞌaipok to Tupana kape. Miꞌi waku hawyi ti aru worohoꞌosetꞌok e ahepe.

Itea inúxotike, tumúneke símea ne Jesus, sîmo Xuaum Mbátita koyuhó'inoati emo'u Itukó'oviti ne heú koeti xâne íhae Izarâe, koyúhoti kónokea ikótivexea isóneuke ne pahúnevo yoko kuríkopea, koane áhikeovo.

Neê waropɨre Jesu kɨ̃ɨ̂ masaré bu'ê nɨ'kaatoho dɨporopɨre João masaré bu'ê yuukɨ niîwĩ: “Mɨsâ yã'âro weé'kere bɨhâ wetiya. Mɨsâ niisétisere dɨka yuúya. Mɨsâ tohô dɨka yuúkã, yɨ'ɨ̂ mɨsâre wamê yeegɨsa'”, niîkɨ niîwĩ.

Pay manalä lisichicuyaptinlämi jinantin Israel malcäta willala Juan: ‘Juchayquipi wanacul, Diosninchicman cuticalcamul, bawtisaculcay’ nil.

Zezusi hã tinhimiromhuri na te te dama sãna'rata õ ré, ma tô Zuwã Batita hã te te dama 're rowahutu, wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ ma, dawasété wi 're dasipizari za'ra mono da, duré â dawabzuri hã da te 're 'manharĩ za'ra mono da.


Morarame tõturukepyry aka ynara tykase ynororo eya xine, “Ritonõpo mũkurume jekarõko matohu? Ynoro kara ase. Okomino oehnõko mã oneraximarykomo, Ritonõpo mũkuru nymyry, Kuesẽkõ kurano. Imyhtokoxi typorohse jahtao ihxitapãnõko ase tuisa konõtome exiryke, Kuesẽkõme exiryke,” tykase João eya xine, tykase Pauru eya xine.

—Tã mẽ kãm kapẽr o pa ryy nẽ ra hatur xàm mẽnh kaxyw nẽ amnhĩ tã tanhmã mẽ inhmã kapẽr to nẽ mẽ inhmã: “Na ka mẽ ixpumu nẽ atỳx Tĩrtũm kot mẽ akaxyw pa ixãm ã ixkamnhĩx nom pa hkêt. Kot mẽ pakaxyw ãm mã xwỳnhta kukamã na pa pre mõ. Tãm kot amnhĩ to rax o ijakrenh. Nẽ kot amnhĩ to mex o kot ijakrenh. Jakamã na pa hte ãm kukwak ri ixpa nẽ amnhĩ tã hã ixpijaàm o ixpa.” Anẽ.—Na pre ã Juãw Paxisja mẽ inhmã Jejus jarẽnh anhỹr o pa.

Xoão parĩka ixipokasaaki, ipimaãna ninoa: “Kipa hĩuãkatatano nota? Nota kona iua hiãtapakitini. Iuaritika iua ina nota tikini. Nota poiãori, ininiã !apakata iua takote napokini ikiti mata nimakatxakini ĩkapani, kotxi iua Apiananiri,” itxa Xoão.

“Imakerinmo igonose urâ” Deus kehobyry keba olâ myani mâkâ João Batista. Deus, “Aiekâ” kehobyry tienwanikely ume myani João aguely: “Deus Ingonotybyka urâ, inanajimo? Mâkâ mâinwânwânkylymo mâkeba urâ. Urâ pygueduo ise mâkâ âewyly. Ton-honreim mâkâ, iemyenro keba. Mâkâ ise yakadâ kuru ton-honreim. Âdy mâkeba urâ. Ihuru etary ekâjiguerin-enlâ witoem nudupa lâgâlâ, ihuru kâingokehoem” kewânmy João — kely myani Paulo.

Umumaw màràn zahy umaꞌereko pà nezewe. Imaꞌereko haw ipaw eteaꞌi mehe uzeꞌeg Zuàw nezewe teko wanupe. — Tupàn hemimur kar romo ereiko ne, peze ruꞌu peiko ihewe. — Tuwihawete ur maꞌe ràm Tupàn hemimumeꞌu kwer romo ereiko ne, peze ruꞌu ihewe, iꞌi wanupe. — Ihe naiko kwaw penemiàro romo. Ur putar heraikweromo nehe. Ikàg tuwe aꞌe, ikatuahy aꞌe. Napuner kwaw ixapat ihàm ikwaraw paw rehe izuwi ihe, iꞌi wanupe.

Haꞌe gui João ojapo ꞌrã vaꞌekue ojapopa ma vy aipoeꞌi: “Xee ma pexaꞌãa ramigua eꞌỹ. Haꞌe rã xerakykue rima ou oiny peteĩ. Haꞌe vaꞌe gui ma xeꞌyvyĩꞌi ete vy neĩ ipy regua amboi aguã voi ndaꞌevei”, heꞌi vaꞌekue.

Niɡ̶ijo João naɡ̶a nipegi me igodi niɡ̶ijo libakedi ane yajigote Aneotedoɡ̶oji, odaa jeɡ̶eetiogi niɡ̶ijo noiigi, ‘Ame eni me eetiwaji? Aneɡ̶emeɡ̶ee Niɡ̶ijoa Aneotedoɡ̶oji anicota me niiɡ̶e aneote me ɡ̶odewiɡ̶atace, analiitibigegetetiwaji. Pida digawini! Etinoa jeɡ̶enagi nige jigodi ibake. Daɡ̶axa me ɡ̶oneɡ̶egi, codaa ajakadi daɡ̶a jipegitege oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a daɡ̶a jowileceteda liwelatedi.’”

Oporavykypavame Tupana'ga pe João Batistava'ea ei g̃a pe: “‘Ndehe ko Cristo,’ pe'ji po pe ji ve novĩa? Ji ko a'ea rũi,” ei João Batistava'ea g̃a pe, ei ga. “Emo po ti Cristo'ga uhu ji py'rovo nehẽ,” ei ahe, ei ga. “Ga ko huvihavuhu hete. Ji ki a'e te okoteheva'ea,” ei João Batistava'ea heikwehe, ei ga.

João rãnhrãj tỹ tũꞌ henh ken kỹ tóg ag mỹ: “iso ãjag tóg Cristo he sór mũ,” he ja nĩgtĩ, João ti. “Hã tũ vẽ,” he ja tóg nĩgtĩ. “Inh pi(jé) tỹ Cristo nĩꞌ,” he ja tóg nĩgtĩ. “Ha vé, inh nón tóg kãtĩg, inh Senhor ti, hã vỹ: Jesus, he mũ. Sỹ tỹ ti camarada nĩnh ke vẽ vẽ, sỹ ti pẽn né kunũ jé, ti pẽn to ró ti, hã ra sóg tỹ ti krẽm ke pẽ jẽ,” he ja tóg nĩ, João ti,” he tóg, Paulo ti.

—Upéi mixĩ vyteri oĩ hembiaporã. Onhemonheꞌẽ apy-ma. Upe ramo heꞌi nhande kwéry-pe: “Haꞌe ko Cristo, nhane remihaꞌarõ vaꞌe, ere moꞌã kuri xe-rehe. Xe ndahaꞌéi voi upe Cristo” heꞌi. “Nhane remihaꞌarõ arõ vaꞌe ndahaꞌéi xe. Xe rapykwerigwa ae ou-ta kuri. Heko porãve vaꞌe xéhegwi. Upéa-gwi amboete-gwi íxupe xe atĩ voi amoirũ hagwã íxupe. Ni hembigwái ramo jepe aiko” heꞌi Hesu-rehe João Batista, heꞌi Paulo imombeꞌu-vy.

Juaõ rybe tỹnydỹỹna kõnanau, tamyreny rarebere: —Jiarỹ wa iwese tahõtinytenyteri wese aõkõ jiarỹ rare. Kaiboho tiwaraòõhyymahãtenyte. Betehebenyke, tii, wahewomy kanakre. Jiarỹ aõ aõkõ rare, iwatisana arieseõtyhy iwa ritakemy, tii dori waratyre wihikỹreki.

—Oporowykypaw enune ꞌã Juã ꞌga oporonupa ee ꞌgã nupe rakue: “Je kwaap te pejepe? Naje rũi Janeruwarete ꞌga remimurera. Aꞌere te ꞌga ruri je rewiri”, ꞌjau ꞌã Juã ꞌga ꞌgã nupe rakue. “Je rewiri te ꞌga rekoi. Kũimaꞌeeteete ꞌga. Je akotee maꞌea te. Aꞌere ꞌga te kũimaꞌeeteetea. Apoat te je ꞌga tekou”, ꞌjau ꞌã Juã ꞌga ꞌgã nupe rakue— ꞌjau Paulo ꞌga uꞌama imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Ne kam kute àpênh'ã aminhinomã amimẽnh 'ỳr ne me bamã, “Ga me Kritu bôxmã kam amako aba. Djãm ibê tãmwã got? Kati, ibê atemã. Nhym be, itotokbê me'õ bôxja ne raxo kute ijakrenh, kute ijakrenh mexi. Nã bãm te irax ne 'ã inhibôn ije kum parkà 'ãpre bônh prãmje. Be, ãm irax ba ren arỳm kum apê. Nhym be, kati, ãm ingrire. Nãm raxo ijakrenh mex ne.” Nãm ã Djuão memã ane. Nãm ã Paur memã ane.

Mîrîrî teesenyakaꞌmatoꞌ yaretîꞌka tîuya kupî yai João Batistaya taꞌpî pemonkonyamîꞌ pîꞌ: “Anîꞌ kaiꞌma uurî pîꞌ eesenumenkakon? Manniꞌ annîmîkîkon kaiꞌma upîꞌ awanîkon, Paapa naipontî ton kaiꞌma”, taꞌpîiya. “Tîîse mîîkîrî pepîn uurî. Maasa pra mîîkîrî wanî kureꞌne uyentai ipîkku pe tîweꞌsen pe. Mîrîrî yeꞌnen iꞌsaꞌsaꞌ yewa yeukauya eserîke pra wanî îꞌ pe pra rî wanî yeꞌnen”, taꞌpî João Batistaya.

Pãyã Yoãm te hãpxopmã kux, tu: “Tep kunãy tu hãmpe'ãpaxex? 'Ak mũn yã Topa yõg hãmyãykutnã'ax'ah, pa' nõy tek pe' nũn putup, nõm 'ũm xexka xe'ẽgnãg. 'Ãte yãy kopaxux hãk yũm putup, nũy tu pataxax koa', pãyãk kutõgnãg, hu yãyhãhup.” Kaxĩy.

— João jekapikap eperem pima, imẽn o'e Judeuyũ be: “Tũybe ẽn Deus emunaẽ iãn eyju e'em owebe,” i. “Eyxe õn Deus emunaẽ,” i. “Eyemuwiwi g̃u õn pit,” i. “Ya'õbuyxi jĩjãat omuyku onomuju,” i. “Õn pit wa'õbuyxi g̃u,” i. “Cedag̃ g̃u owebe we'atoro am suiuk muwekap am wa'õbuyxi'ũm puye,” i.João imẽn o'e — io'e Paulo.

Sahõnh hẽ ta hã Pꞌop Hagä Do mejũũ do tametëëk do panꞌaa tabahajaa bä, Jowãw nu gahemꞌuun do ky hadoo: “Jaa ỹ bë hã?”, näng mäh. “Dooh bë hyb nꞌaa newëë do tado bä ỹỹh. Dooh Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Do tado bä ỹỹh. Ti awät da jawén ỹỹ. Ỹ hyb nꞌaa sakog its ta hã. Ti hyb nꞌaa, dooh ỹ haja bä ta tsyym suun ỹ kabo nä bä”, näng mä Jowãw nu gahemꞌuun do kyyh —näng mä Paw-Ro sa hã.

Nxe³ka³tu̱³ta¹ a²wa³ka³li³yu³ta² ne³ki³son³si¹jau³nũ³su² ĩ³ye³kxi²xi²te³nah¹lxi¹: “Txai²li² kãin²te²txã³wi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² Hxi²kan¹jah¹lo²sin²nxa³wi¹. Yxãn¹ta¹ txa²si³yo³na² wxã³tu¹wi¹. Nxe³jah¹la² Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹lo²su² tu¹wi¹. Nxe³jah¹lo²su² ha²kxai³ a²yu³kxa² yu³wi²kxi²nha²ka³lo³a² sa²yu³sai¹kxai¹na¹ju³ta² ãu²la²to³nha¹nhai¹, kãin²khaix1xai¹nha²kxai³lu¹.” Jo³ãu² Ba³tis²jah³lo²nu¹ta²kxai³ nxe³ta¹hxai²hẽ¹li¹.

João haxakaini okoi halakihena hoka nexa halitinae hiye: “Xala xaokita natyo? Maisa atyo xatyahitere xini natyo. Najikinita atyoite tyohena. Hatyo atyo noxahehare hoka maisaiya natyonae aliyakere ikijitini nanohi hekoti naolikita”.

Hari hi'ini ida João Batista kabadani, va'ora ni'a'aha: “Hora avakava'ibodivaranimanija koda hi'ada avanokhaki hora avavanihamanija koda? Ni-kha'iaki kaho ada ovari avanokhaki. Homiro'a okhaja. Ovari kasiagaki bana ada. Ka'da'di oamani bana ada. Hovani ka'da'di ohirihi. Kidihonai abono oamani ho.” Va'ora ni'aha ada João Batista kohana.

Suão hyriziktsokzawy asiba nepykze kytsa pe niy:“Aty skaraba utakta mytsaty tsimykaranaha. Atahi ja tsipiperykynaha. Batu Deus myzipehabyita. Aibatohi zuba mozumu. Atahi myhyrizikwani. Utakta pykyhy myhyrizikwybyitatu ipyrysuktsa mysibobokzeka kasikpybyrẽta. Batu myhyrizikwani iwaze ipyrysuktsa hyrykok my zeka kasikpybyrẽta” Suão niy — Iwa Pauro niy.

Miꞌi hawyi ti Iuwãu mienoi upi teꞌeropyhuꞌat porapꞌi. Miꞌi hawyi toꞌe — Uhytꞌiꞌin uito ti yt eimiekatup i te katupono ti wẽtup ok tut irane uhaipe pe poꞌog wuat uikawiat waku rakat e. Pywo ti rat uhewaku hap yt putꞌokꞌe hin i Miꞌi Miit py sokpe saity pok hamo e. Miꞌi ti eimiekatup e Iuwãu Woꞌosetꞌok hat.

Yoko yaneko koúsokeaku ítuke neko Xuâum, ha kôe: “Haina ûndi ne íkitixanuke. Keno'ókotimo ingénepoke ne koati teyonéti ya uhá koêti. Muhíkova anjí'okeova ngúxeinoa imo perékatana, ako omóndokea” kôe.

João kɨ̃ɨ̂ bu'ê du'uatoho dɨporo naâre niîkɨ niîwĩ: “Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ‘Masaré yɨ'rɨoákɨhɨ niîmi’ niî wãkûti? Yɨ'ɨ̂ nií wee'. Yɨ'ɨ̂ be'ro ãpí a'tîgɨsami masaré yɨ'rɨoákɨhɨ. Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ waro niîgɨsami. Yɨ'ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ yeé sapáture tuu weé masitigɨ weeró noho mehô niigɨ́ waro tɨ'ó yã'a'”, niîkɨ niîwĩ João.

Ñä cay pachäćhu manaña canan üraca sircayämuptinmi nila: ‘Ya'a manam chay pinsapäcuśhayqui nunächu cayá. Pay'a ipalläćhüñamari cayan. Payman'a manam imanmanpis iwalächu nï camächu uyway nunannuy śhucuyninta pichaycunalläpäpis’ nil.

Tawamhã tinhimiromhuri te te ĩsazârizéb u romhutu wapsi, te dama siwasu'u, ãne: “Cristuhu zô te 're asimipari za'ra wa'aba mo. Tawamhã te ĩ̱'ãma 're ĩrosa'rata za'ra wa'aba mo, Cristuhu newa, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ̱pisutu newa. Tazahã, ta hãi õ di, wa hã. Ĩ̱za'u si ĩ̱ma ĩpire hã te za wei mo. Wei wisi wapsi, wa hã tãma ĩ̱wapure di za. Tãma ĩ̱wapure wa, ĩpara'uza wasisizé, te apâ tiwi wasihu waihu'u õ di za, ĩ̱nhisé wa.” Ãne te dama siwasu'u, Zuwã Batita hã. — Ãne ma tô Paru hã dama rob'rãzarõtõ, dahi'rata nhihudu uwaibaba, Zezusi we ĩmorĩzém na hã.


—Wekyry tomo, Aparão pakomo, oya xine mã Ritonõpo a tõmiry tonehpose, opynanopyrykõ se toexiry poko. Oya xine rokẽ pyra imehnomo a roropa tõmipona exiketomo a tõmiry tonehpose, tykase Pauru toto a.

—Tã kwa mẽ inhma mẽ apê Apraãw kanrẽhã htàmnhwỳjaja nẽ mẽ apê Ijaew kêt xwỳnh kãm Tĩrtũm kĩnh xwỳnhjaja. E mẽ apiitã ixkapẽr ma nẽ kãm ajamaxpẽr tỳx rãhã ho ri apa. Nà mẽ pahpiitã mẽ pakaxyw na Tĩrtũm kapẽrja. Kot mẽ pahte amnhĩ tomnuj pê mẽ papytàr ã amnhĩ jarẽnhja mẽ ixpê Ijaew pix kaxyw kêt. Mẽ pahpiitã mẽ pakaxyw na. Mẽ pahpiitã mẽ pahte ja mar nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêxja na Tĩrtũm kãm hprãm.

Paoro sãkirauatapanika:—Nitariakori, Apraão apika mekaniriakorii, apaka hĩte Xoteo minakaniua Teoso paniãtakiti kamakanii, hĩkenakota. Hĩtemonikari Teoso iokanatari iokanapirena kãkiti maerekani makatxakiko pirena.

Aituo myani Paulo agueondyly:— Ypemugudo, Abraão iweom, âmaemo, judeu keba modo Deus xyrentaynrim modo warâ ydataungâ. Âdara kydâsemaguely awyly wâgâ kiuntudyze Deus.

Herywyr wà herykyꞌyr wà, Àmàrààw izuapyapyr wà. Pe zutew ꞌym pe no, pe Tupàn imuwete katu har pe no. Zanewe tuwe Tupàn umur ko zeꞌeg puràg aꞌe, tatahu wi purupyro haw rehe zeꞌeg puràg aꞌe.

— Keꞌy kuery Abraão ramymino kuery haꞌe Nhanderuete renonde pejererokyjea rupi pendekuai vaꞌe, nhandevy pe ae oikuaa uka ayvu jaa jepe aguã regua.

Odaa Paulo eɡ̶idaaɡ̶ee me dotaɡ̶a, odaa jeɡ̶ee, “Inioxoadipi, anida anenitege licoɡ̶egi Abraão, codaa akaamitiwaji anakaami eletidi noiika, anoɡ̶eetetalo Aneotedoɡ̶oji. Aneotedoɡ̶oji niwakateetedibigoɡ̶oji okotawece niɡ̶ida natematigo, niɡ̶inoa lotaɡ̶a aneetece Aneotedoɡ̶oji anodaaɡ̶ee meote me ɡ̶adewikitace.

Igwete Paulo'ga ei g̃a pe no:—Nhiirũ, Abraãova'ea rymyminoa pe ji ei. Judeus'g̃arũiva'ea pe ji ei no. A'ereki pe pejiko Tupana'ga rehe, ei ga. Nhande ve Tupana'ga ombuhuruka onhi'ig̃a Jesus'ga ko pembopiro'yharamo oko javo! ei Paulo'ga g̃a pe.

“Inh kanhkãꞌ,” he tóg. “Abraão krẽꞌ,” he tóg. “Ũ tỹ Topẽ kamẽg mũꞌ, fóg kãmĩꞌ,” he tóg. “Topẽ vỹ ẽg hã mỹ vẽnh vĩ tag jẽnẽ, ẽg krenkren jé,” he tóg.

Upéi heꞌi jevy judeu kwéry-pe:—Ãy katu amombeꞌu-ta peẽ-my, xe reꞌýi kwéry, Abraão remiarirõre kwéry. Nhandejáry-pe pemboete peiko-vy vaꞌe, xe reꞌýi kwéry eꞌỹ vaꞌe-pe, amombeꞌu-ta ave. Ombou raꞌe nhande-vy Nhandejáry ko vaꞌe nheꞌẽ. Nhane resendeha rehegwa nheꞌẽ ombou.

Waseriòreboho, Abraõ riòre riòremy ibutumy inyboho roire, tule Deuxu reàlàmy rỹira mahãdu kaki ratximyhỹ. Deuxu inydeereny biu‑ò hedu rybe diwahinyde.

—Nan Janeruwarete ꞌga ojeꞌega mua janee. Abraão ꞌga juapyreramũ, judeuramũ oree ꞌga imua rakue. Pẽ nupe judeueꞌemamũ nanẽ ꞌga ojeꞌega mua ꞌawamũ nũ. Aꞌeramũ pẽẽ ꞌawamũ pẽẽ nanẽ ꞌga rerowiaa nũ. Aꞌeramũ pejejemogyau ore ꞌjawe. Aꞌeramũ ꞌga ojeꞌega mua janee: “Pejetywer awi pẽpoiriweramũ je imoiri pẽ nui”, ꞌjau ꞌga janee rakue— ꞌjau Paulo ꞌga imomeꞌwau uꞌama.

Ne itepã ajte memã kum,—Be, akmere ar, gar abê Abraão tàmdjwỳ ar, ar akunĩ ar amã Metĩndjwỳnh rax pyma ar. Be, Metĩndjwỳnh arỳm me bamã kabẽn jano. Jeju kute me utàr'ã kabẽn jano. Ba arỳm ar amã kabẽn jarẽnho dja.

Uyonpayamîꞌ, Abraão payannîꞌsan —taꞌpî Pauloya. —Amîrîꞌnîkon Judeuyamîꞌ moropai Judeuyamîꞌ pepîn, Paapa yapurînenan. Eꞌpîikaꞌtîntoꞌ yekare ekaremekîuya etatî —taꞌpîiya. —Sîrîrî itekare wanî tamîꞌnawîronkon ton pe. Sîrîrî itekare esekaremekî Jerusalém po tamîꞌnawîrî Judeuyamîꞌ pîꞌ moropai toꞌ esanon pîꞌ.

Yã Paot te xe:—'Ũgnõy mũnõm xop, 'Amanãm mõkputox, xix nõm nõy xop te Topa xak, nõm kuxa te' yẽy Topa keppah: Topa te hãm'ãpak max'ax nũ'kutnãhã 'ãhah.

— Obureyũ — io'e. — Pũg̃pũg̃ ey'in Abraão naxeg̃ebitbit. Warara'acat ey'in Judeuyũ g̃u. Inaka eyetabut Deus kay Judeuyũ etabucap co'i — io'e. — Deus wuydaxijojoap awẽg̃ o'yawẽg̃muwẽn wuywebe — io'e.

Ti mꞌ ahõm nä Paw-Ro kyyh:—Wakãn haa, Abaraãm panaa, Isaraéw buuj nadoo do Pꞌop Hagä Do hã hyb nꞌaa hesé doo, bë na-ããj hẽ, bë sahõnh hẽ bë maa newë. Ër hã né hẽ Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk ër panyyg näng hyb nꞌaa nyy da ji hꞌyyb tym Jesus bedꞌëëp.

Nxe³na¹jut3su² txa²wã³tã̱³syah¹lxi¹lxi¹. A³bra³ãu²ah³lo²nu¹tai²na² a²ne³tah²nãu³su² ki̱³tã³li¹. Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²su² yah³lxin¹te² ĩ³nxa² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²we¹jah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²ẽ¹nãu³ai²na² sa²hau³ko³txa²lxain¹ju³ta² yũ³tu¹wi¹. Nxe³jau³su² tai²li² ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹wi¹.

— Xasemehena, nohinaeharenae Abraão mokoseharenae, exahe xiso majudeuneharenae awaititerenae Enore. Xasemehena, exe iraiti wityotya womanere maheta kaxaxikatyaka waiyexe maniya moka maheta wiso.

Paulo asia va'ora vara ni'aha adani ija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorania vahojaki:—Oigamina, a'onivani. Abraão kohana kahanodi vavijavaronisiagaki avakadimoni hida Deus ija'ari-ra akava'ijoavini kavaranihi. A'onivani Deu-ra avakanamasivivini judeus kaija'ari avihirini kaba'i, avakadimoni hini jaboni ida Deus athi. Harivani afohahavi akadimoni hini ida Deus athi, haria akava'ijoavini-ra nofivini.

Pauro nitsasokozo:— O katukytsa Abarão tsekokatsa, bipyritsa kino niwatihi Deus harere bo yhỹ ziknakaranaha. Wabytaha! Deus harere hawa mymysapybyitsa tsikykaranaha Deus mymyokzohik katsa anaty hi mybo zipeha.

Mehĩꞌin taꞌi aito ti Aparãu emiariruꞌin e. Iꞌewyte aiꞌywania pe ran tukupteꞌen meiũpe Tupana pupiat genꞌẽ haria. Taꞌi ahepe ti Tupana tipoꞌoro tehay ahehakyeraꞌat hamo e Pauru Tupana mõtypot yat piaria pe.

Itínoe iyénonjapa, ámoripono voxú'ikene Âbraum, yoko itínoe ákoti itukapu jûdeu teyotímaka Itukó'oviti, koati utíne koyúhoinokono ra ihíkauvoti koyúhoti koeku víteova ne pahúnevo ûti.

Yɨ'ɨ̂ akawerérã Abraão paramérã niî turiarã, niî pe'tirã Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórãre werêgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ too dɨpóropɨ “Masaré yɨ'rɨógɨti”, niîkɨ niîwĩ. Tohô niîgɨ, marîre a'te kitíre o'ôo'kɨ niîwĩ.

“Llapallayquipis Abrahampi caśhta-masïcuna, ñatac Diosta licaćhacü mana-Israelcuna, cay salbamäninchicpä willacuyca llapanchicpämá.

Te duré dama tinha:— Wasiré Abra'ãhã nhihudu norĩ, ĩ̱wapari za'ra wa'aba, duré zudezu'õ norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're aiwata za'ra wa'aba mono norĩ zama. Uburé wa'udâna ma tô ĩwasu'uwẽ hã wei watẽme satõrĩ za'ra, wahâiba mono bâ, danho'reptuzé wasu'u hã.


—Yrome Jerusarẽpõkõ Jezu onenetupuhpyra. Tosẽkõ onenetupuhpyra toto Ritonõpo omiry waro pyra toexirykõke. Oserematohae rokẽ Ritonõpo omiry sekeremãko toh repe. Yrome Jezu exixihmary se toehse toto. Tosẽkõme pyra tokarose eya xine. Moro poko Ritonõpo poe urutõkomo a tymerose Jezu orihmapory poko. Yrome onenetupuhpyra toto.

Nom Jerujarẽ nhõ xwỳnhjê mẽ mẽ àptàr tũmrejaja na prem Jejus kêp Tĩrtũm kot mẽ pakaxyw ãm xwỳnh ã harẽnh mar tã hkôt hamaxpẽr kêt nẽ. Na pre htem mẽ inhõ arĩgromnu pê sap ã akuprõ nẽ axpẽn mã Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kamã ujarẽnh o hkrĩ. Kagàja kamã Tĩrtũm nhỹ hã mẽ kapẽr o mẽ pa xwỳnhjaja kot hprĩ hã Jejus jarẽnh nẽ hã kagà nhũm mẽ kot mar tã hprĩ hã mar tỳx kêt nẽ. Jakamã na prem axtem nẽ mẽ kãm hã amỹnê. Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr jarẽnh xwỳnhjaja kot mẽ hkukamã mẽ harẽnh xàja kôt nhũm mẽ kot hpĩr kaxyw mẽ kãm hã amỹnê.

Xerosareẽ auakani, ninoa auĩteakori pakini kona imarotari Xesosi Teoso ãkiri ininiua. Ninoa atatsopatari Teoso sãkire sãpiretakani sãkire ikini tomatiko õti, iuaritika !imarotarina ninoa sãkire.

Nutuba lelâlâ myani akaemo Jerusalém donro modo, iwymârymo warâ, Jesus kâmakerin-em igonotyby awyly. Tâzekobyzegueho oday tydasemo myani, Deus itaumbyry wâgâ aguewâni modo Deus Ingonokyly Messias wâgâ inwenibymo. Nutubamo olâ myani, Jesuslâ Messias awyly. Jesus xyâhoem tâkazemo myani. “Warâ ise amidylymo” Deus kehobyry ara kehoem myani akaemo aidyly.

Taꞌe Zeruzarez tawhu pe har aꞌe wà xe, wanuwihaw aꞌe wà no xe, nukwaw kwaw Zezuz Purupyro Maꞌe romo heko haw aꞌe wà xe. Tuweharupi mytuꞌu haw ꞌar nànàn umugeta Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har kwehe arer wanemimuapyk kwer wà. Nuenu katu kwaw wà. Nukwaw kwaw wà. — Teko uzuka putar tuwihaw ur maꞌe ràm aꞌe wà nehe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer. Zeruzarez pe har ko ꞌar rehe har uzuka tuwe aꞌe wà, aꞌe zeꞌeg kwehe arer rupi katete aꞌe wà.

Mbaꞌeta Jerusalém pygua kuery nguvixa kuery reve ndoikuaai okuapy Jesus, neĩ profeta kuery nhomboꞌea noendu kuaai guive, sábado ára nhavõ ogueroayvu teĩ, mbaꞌeta ojuka uka rakaꞌe Jesus, profeta kuery ijayvuague ojeupity aguã rami.

Niɡ̶ijo niɡ̶eladimigipitigi nigotaɡ̶a Jerusalém, ijaaɡ̶ijoa lacilodi aɡ̶oyowooɡ̶odi Jesus nijaaɡ̶ijoa ane nimonya Aneotedoɡ̶oji meote me ɡ̶odewiɡ̶atace. Codaa aɡ̶oyowooɡ̶odi ane diitigilo niɡ̶ijoa lotaɡ̶a niɡ̶ijo anoyeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko niɡ̶ijo jotigide, niɡ̶ijo moditece Jesus, idaaɡ̶ida melioditibece moyalomeɡ̶etelogo niɡ̶idiwa notaɡ̶a inoatawece saabadotedi catiwedi niiakanaɡ̶axiidi. Pida aɡ̶oyowooɡ̶odi noɡ̶owote micotece niɡ̶ijoa ane lotaɡ̶a niɡ̶ijo anoyeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko, niɡ̶ijo modi me leeditibige moyeloadi Jesus.

Jerusalémmeve'g̃a nonhimombaragwahavi a'ea rehe raikwehe. G̃anduvihava'g̃a na jitehe no, ei ga. Onhi'ig̃ame aherembikwatijara pe sábado nanani g̃a nonhimombaragwahavi reki Jesus'ga mombe'ua rehe, ei ga. Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea Jesus'ga mombe'ukatui reki ikwatija hako novĩa. Nahã ahe ei ikwatija hako: “Ojukauka po ti g̃a ga ereko te'varuhu nde javo,” ei ahe hako, ei ga. Jerusalémmeve'g̃a ahe nhi'ĩpo'ru reki g̃anduvihava'g̃a pavẽi. A'ereki g̃a e te'varuhu Jesus'ga pe ga jukauka, ei Paulo'ga g̃a pe.

“Jerusalém tá ke ag vỹ Jesus ki kagtĩg ja nỹtĩgtĩ. Ti tỹ tỹ Topẽ kósin nĩn ki kagtĩg ja ag tóg nỹtĩgtĩ, ag pãꞌi ag ke gé. Hã kỹ ag tóg vãsỹ rán kỹ nĩ ẽn han. Vẽnhkán ke kurã ki ag tóg vég tĩ, Topẽ vĩ tó tĩ ag tỹ nén rán ja ti. Hã ra ag tóg sir ag tỹ nén tó mũ ẽn ki króm, ãjag tỹ Jesus to: ter jé tóg ke mũ, hen kỹ.

Ha Jerusalém-my oiko vaꞌe gwive huvixa kwéry ave ndoikwaái íxupe. Ohaꞌarõ arõ ramo jepe Hesu-pe hikwái, ndoikwaái íxupe ogwahẽ ramo. Ndoikwaái ave Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety heꞌi vaꞌekwe. Upe vaꞌe omonheꞌẽ meme ojeporahéi haty haty-rupi. Pytuꞌu tuꞌuha áry-py omonheꞌẽ ha ndoikwaáiry voi hikwái. Upéi ogwahẽ-ma Hesu-rehe yma gware remimombeꞌukwe-py. Hesu rehegwarã omoĩ kwatia-rehe vaꞌekwe-py ogwahẽ-ma: “Iporã katu jajuka Hesu-pe” heꞌi jave hese mburuvixa kwéry, ogwahẽ-ma voi yma gware remimombeꞌukwe-py.

Jerusalẽ mahãdu, iwedureny‑wana raeryõhyyre tii tarasadu rare. Ibutumy sabado txu rybedu tyyriti‑di rariamyhỹre tohodỹỹna heto‑ki, tahe aõbo rare rieryõhyyre. Jesuisi rubudỹỹmy raryberenyreu, iwese rybeduõ rarybere wese, tiiboho rotỹỹnymyhỹre.

—Aꞌere Jerusareg ipewara ꞌgã nokwaawi “Jejui ꞌga aetywera moiara” ꞌea. ꞌGã ꞌwyriaꞌri miamũ futat nokwaawi ꞌga imoira. Morowykyeꞌema rupi ꞌgã ajatykau, Jarejuwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌgã nemikwasiarera mogytau. Aꞌere ꞌgã naeapyoi futari ꞌgã porogytafer are. Ymã te ꞌgã Jejui ꞌga juka are kaꞌarana kwasiari inuga janee rakue. Aꞌeferupi tee futat ajee ako ꞌgã ꞌga jukaukari Piratu ꞌga upe raiꞌi. Jarejuwarete ꞌga jeꞌegawer imũ etee futat ꞌgã ꞌga jukau raiꞌi— ꞌjau Paulo ꞌga imomeꞌwau uꞌama ꞌgã nupe.—ꞌGa ꞌã esage agawewi futat. Aꞌetea ꞌã ꞌgã amũ “niaꞌwyri ꞌga akou” ꞌgã eꞌi futatee Jejui ꞌga upe raiꞌi.

Djeruxarẽkam me jamẽ kam me bẽnjadjwỳrmẽ ne me kute Jeju raxkôt mar kêt. Amrẽbê: ne Metĩndjwỳnh kukwakam kabẽn jarẽnh djwỳnh me bakukãmãremã arẽ. Me kute Kritu'ã axwe nhôr ne bĩnmã arẽ. Nhym me aben djô'ã kabẽn jarẽnh djwỳnh kabẽn jarẽ. Pi'ôk ràràr kunĩkôt kabẽn jarẽnho mõr tãmtã. Nãm me te arẽn mỳjja'ã kabẽn kute amijakreja mar kêt. Jeju'ã kabẽn kute amijakreja mar kêt. Ne kabẽn jarẽnho mõr tãmtã arỳm 'ỳr o bôx. Tũmràm me kamingrãnyre kute mar kêt rã'ãn arỳm Jeju'ã axwe nhôn bĩnmã arẽ. Amrẽbê: Jeju rwỳk kêtri kukwakam kabẽn jarẽnh djwỳnh kute arẽnh kôt arỳm tu bĩnmã arẽ.

(27,28) Tîîse mîrîrî epuꞌtî toꞌya pra toꞌ wanî. Pîikaꞌtîton pe Jesus wanî epuꞌtî toꞌya pra wanî. Teuren sábado kaisarî eta toꞌya Paapa maimu ekaremeꞌnenan profetayamîꞌ kaaretarî erenka toꞌya epuꞌtî toꞌya teuren. Mîrîrî warantî tîîse ikupîꞌpî toꞌya tepuꞌse pra. Mîîwîni tîîse Jesus yewanmîrî toꞌya ituꞌse pra toꞌ wanî. Îꞌ rî see imakuiꞌpî inkupîꞌpî ton pra tîîse, mîîkîrî rumakaꞌpî toꞌya Pôncio Pilatosya iwî meꞌpotoꞌpe kaiꞌma. Tamîꞌnawîrî aweꞌmenukasaꞌ Paapa kaaretarîya taasaꞌ yawîrî ikupîꞌpî toꞌya tepuꞌse pra.

Pãyã Yenoyanẽn kopa tihi tikmũ'ũn te hãmyũmmũg 'ohnãg, xi' yõg xexka xop, ha nit xap xohix 'ĩhã Topa pet ha' mõg, Yoneo xop yõg hãptup xe'e 'ĩhã' mõg, tu Topa yõg tappet mõ'kupix'ax 'ãpak, pãyã' yĩpkox 'ohnãg, hu Yeyox putup nõg. Hõmã Topa pupi hãm'ãktux xop hittap te Yeyox xok'ax 'ãktux, ha hõnhã Yoneo yõg tikmũ'ũn gãy xop tep-tex, Topa yõg hãm'ãktux hittap hãp-tex.

— Imẽnpit Jerusalém ka watwat itaybit g̃u o'e Jesus wuydaxijojo'ukat iam. Ika kukukayũ dak itaybit g̃u o'e ip iboam. Soat jebodoydoyap kabia be Judeuyũ ya'õberen tupcoco'uk ip osodop je'aweroroap'a- -Deus ekawẽnmuwẽnuwẽn'ukat emudupmubararaktup. Soat Sábado bima ip tupcoco'uk osodop. Imẽnpit itaybit g̃u ip apẽg̃ape xe'e ijoptup ekawẽn iam. “Jesus cuy je'ũ ikẽrẽat kug̃ puye,” io'e ip napa ma. Kuyje Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ o'e'e'e iap tag̃ Jesus o'yaoka ip — io'e Paulo.

Jerusarẽnh panang buuj, sa wahë nꞌaa na-ããj hẽ, dooh rahꞌyy ganyy bä jaa ti Jesus. Dajëb hã Jesus raky nꞌaa ety däk. Tii da takajaa Saab hã hadꞌyyt hẽ tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot do yt hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod sa kyy kerih do ranerꞌoot doo.Raneherod né paawä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerii bong do paah, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ji hꞌyyb tym dëëb ky nꞌaa, nyy da rarahejãã, nyy da radajꞌëëp, dooh rahꞌyy genä bä. Jesus radajꞌëëp noo gó kaja däk Pꞌop Hagä Do maherꞌoot do paah.

Nxe³yãn¹tah¹lxa¹ Je³ru³sa³lẽ² tũ̱³ka̱³txi³su² te²a² a²hxi²kan¹txa³ he³la³kxi³su² te²a² jau³jau¹xai²na² ã³ne³wxe³ai¹nxa³hẽ³li¹. Nxain¹kxa²yu³su² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txain¹tũ̱³ka̱³txai²na² ũ³wha²li¹jau³xai³tã² ã³ne³wxe³ain¹nũ³nxa³hẽ³li¹. Sa²ba³to³ nxe³ti³xa² yxo²ha³kxa¹ ĩ²ain¹kan²ti³ ã³ne³wxe³ai¹nxa³jau³kxai³la¹ Je³su²jah³la² tẽ³sxã³ su²lhã³ain¹na²hẽ³li¹. Nxe³ha²kxai³ wã²nxũh¹lxi³ain¹na³li¹. Nxe³jau³xai²na² a²kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³nẽ³tũ̱³ka̱³txa² e³xain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

Aliterexe Jerusalém nali tyaoniterenae, exahe exekohasenaiha hoka maisa waiyekehalakita Jesus enomanaha, motya maisa haliti niyasehareheta xini aokahita. Exahe tehitiya hoka maisa iraiti xakaisaseharenae niraine waiyekehalakita enomanaha, sábado nihatyaka xakore kakaixaretyakita enomanaha hoka. Maisa waiyekehalakere enomanaha hoka Jesus xaisaka aokaha. Koxakereharenai xaokalaoseta mokahene.

Jerusalém sidaji kaija'arini, judeus kaija'ari vanava'isohiva abono vihiki khama ni-avigaki ada Jesus ija'ari hahavi ka'aihotahi abono hina. Aakoirina kamahini hahavi ija'aria vara bivani'aki ida Deus athi namoniva abono vaathi Deus athi kapapirani hojaki. Vakamithavini kaba'i ni-avigaki ida Deus athi namoniva abono kohana vaathi nahina hini. Avigaravini kaba'i, Jesus kania namitha'ihi ida Deus athi namoniva abono kohana vaathi. Jesu-ra vanaabinivini mani ida vaathi nanamithani hi'ia.

Serusarẽhe ezektsa Sesus Deus zipehata mywata batu sihyrinymyry. Taparaktsa kino niwatihi Sesus Deus zipehata batu sihyrinymyry. Sudeutsa nawa zuruze mybyrywy eze kytsa Deus harere ty opykani nitsasokonaha iwatsa tu batu ity nymyry. Deus sohokotsa botu ziwatahakanaha astatu zinymyrybakanaha. Sudeutsa wahoro eze zinymyrybakanaha. Asahi ana papeu humo hi batu sihyrinymyry. Sihyrinymyrybyitsa tu hawa Deus sohokotsa botu ziwatahakanaha atsatu nikaranaha.

Taꞌi tawa Ierusarẽi miaria akag koꞌi iꞌewyte yt ikuap i mekewat wakuat Miit. Taꞌi yne Sapatu eꞌat pe taꞌatumowẽpap yianmiat Iesui ieĩneꞌen hamuat hap etiat maꞌato yt taꞌatumohey i putꞌokꞌe hawyi. Yt taꞌatukuap i Miꞌi hawyi taꞌatuhekatup aikotã miat iꞌaparap hap iꞌauka hamo maꞌato yt toiꞌaparap hin i e.

Itea enepohikoneko ko'óvokuti ya Njeruzálem yóko'o neko tutíhiko, ako éxa itukóvotiye ne Jesus. Ákomaka éxa nekôyohiko kixó'ekone ne íhikaxovike porófetahiko yuhoíkovoti heú koeti sâputu íhikaxovokuke hó'e. Yoko enepo koepékohiko Jesus, koati kousókoatihiko ne kúxoti yutoéti emó'uke Itukó'oviti.

Tohô weemíkã, Jerusalẽ́kãharã, naâ wiôrã kẽ'ra “Jesu marîre yɨ'rɨoákɨhɨ niîmi”, niî ĩ'yâ masitikãrã niîwã. Naâ saurú nɨkɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'kere bu'êmirã, neê tɨ'o masítikãrã niîwã. Jesu Cristore wiôrã wẽhe dutíkã, dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'ke keoróta wa'âkaro niîwɨ.

Jerusalenćhu llapa gubirnäcunawan nunacunämi Jesusta mana lisipäculachu, masqui simäna-simäna juntunacunan wasicunäćhu Diospa willacünincunap librun paypi limayäta lïgiyalcalpis. Jinaman chaynu wañuchipäcuśhanwanmi paypi limaśhanca lluy lulacacülun.

Zeruzarẽ ãma 're ĩsi'ubumroi mono hã, duré tame dama ĩpire norĩ zama, Zezusi hã Danho'reptui'wa na te te waihu'u za'ra õ di. Sabadu sidâpâsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimi'ui'éré hã da te dasima 're sõré za'ra mono nherẽ, ĩwasu'u hã te te waihu'u za'ra õ di, ta norĩ hã. Taha wa, Zezusi hã dâ'â da, te te siwi ãma roti wamhã, te te waihu'u za'ra ãna, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimirowasu'u hã siwi ãma uwaimra, si'uihâ na.


Yrome Ritonõpo a tõsemãkase ropa ynororo.

Iuaritika Teoso õkitikari iua ipĩkitximonipeka auakaripeka.

Nupyta kwaw aꞌe pe. Tupàn umugweraw kar imàno re.

Haꞌe rami teĩ omanoague gui Nhanderuete omboete ju.

Pida niɡ̶idiaaɡ̶idi Aneotedoɡ̶oji ja yewikatiditace.

Emo Tupana'ga ga mbogwera reki gamanoa hugwi, ei Paulo'ga g̃a pe.

Hã ra Topẽ tóg ti rĩn mãn ja nĩgtĩ, ti ter mũ ra.

Ha Nhandejáry katu omoingove jevy íxupe.

Aꞌere Janeruwarete ꞌga ꞌga moferawi etee nũ. Amanũ agawewi futat ꞌga. Aꞌetea ꞌga oferaw etee futat. Janeruwarete ꞌga ꞌga moferapa etee futat nũ— ꞌjau Paulo ꞌga uꞌama ꞌgã nupe imomeꞌwau.

Tîîse mîîkîrî pîmîꞌsaꞌkaꞌpî Paapaya. Mîrîrî tîpo tuꞌke wei tîîkoꞌmamî yai, eesenpopîtîꞌpî tînaipontîꞌsan pia. Galiléia poi tuutîsanon Jerusalém pona tîpokon pe pia eesenpoꞌpî.

Deus pit waram Jesus o'g̃utait. O'g̃uyu ce'ũ'ũayũ dopap pewi — io'e.

Ti mꞌ taganä wäd kän pꞌaa hẽnh, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä.

Nxe³yãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²si¹ta¹hxai²hẽ¹li¹.

Miꞌi hawyi ti maꞌato Tupana tomoherep pakupꞌi guꞌuro pyi iꞌatumisyp e.

Itea koéxepukopa Itukó'oviti koukópeati xapa ivokóvoti.

Õ'âkɨ̃hɨ naâ wẽhemíkã, kɨ̃ɨ̂ makɨré wẽrî'kɨpɨre masókɨ niîwĩ.

Jinaptinpis Dios caśhan śhalcachimuptinmi

Tane nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô apâ hâiwa'utu, dâ'â uptabi nherẽ.


Tuhke tõmehse Jezu tõsenepory poko tymaro aytotyamo a Jerusarẽ pona Karirea poe. Mame imehnõ tutuarõtanohse roropa mokaro a Jezu poko.

nhũm xatã hkôt mẽ pa ho pa xwỳnhjê hwỳr hapôj. Kormã htyk kêt ri ra Garirej rũm Jerujarẽ hwỳr hkôt mẽ pa ho mẽ pa xwỳnhjê hwỳr xatã mẽ hwỳr hapôx o pa. Jao hã arĩgro xohtô nẽ nhũm prem piitã omu. Tã mẽ tãmjaja na htem mẽ ixpê Ijaew mã harẽnh o pa.

Õkitikaãka atoko, ito õti kãkiti atamatari iua. Kariréiakini, iuakata Xerosareẽmoni sikani aõkitari iua. Ininiã Xesosi iuaĩkana auini pirena sãpiretakani itxauana ninoa Xesosi aõkitakani. Isãpiretarina apanakini Isaeo auakani.

Kurâem tâitombygueduo Jesus tâepanâgueze tyampyguenibyry modoram. Iguely iraynâ tâtâzemo myani eagâ, Galiléia donropyryem Jerusalémram nhenomedâdyly ume. Kurâem tâitombygueduo iweâpa myani Jesus akaemo modo agâ awyly. Enipyry modo, judeu domodoram kurâem itondybyem awyly wâgâ adâkezemo myani — kely myani Paulo.

Naꞌe uzexak kar Zezuz wà uzeupi wata maꞌe kwer wanupe kury, Karirez wi Zeruzarez pe uzeupi wata maꞌe kwer wanupe kury. Umumaw màràn ꞌar wanupe uzexazexak kar pà. Aꞌe teko aꞌe wà, hexak arer aꞌe wà, umumeꞌu ikweraw pawer oho waiko Izaew izuapyapyr wanupe aꞌe wà kury.

Haꞌe ramo mbovy ára re rei eꞌỹ ojexa uka oikovy, Galiléia guive Jerusalém katy hexeve ojeꞌoi vaꞌekue pe. Haꞌe vaꞌe kuery ma imombeꞌuarã ikuai heta vaꞌe kuery pe.

Odaa niɡ̶ijoatigilo owidi nokododi Jesus me dinikeetediogi niɡ̶ijo oko ane lixigaɡ̶awepodi me icoɡ̶otedicogi nipodigi Galiléia odaa jiɡ̶igotibeci nigotaɡ̶a Jerusalém maleediɡ̶icatibige doɡ̶oyeloadi. Odaa natigide niɡ̶ijo oko jiɡ̶idiaa nakataɡ̶anadi moikeetiogi ɡ̶odoiigi naɡ̶a yewiɡ̶atace Ǥoniotagodi.

Kirẽ Jesus'ga jipiukaukari g̃a pe – kiroki g̃a oho Galiléia hugwi ga rupi ogwovo Jerusalém me gamanoa renonde. He'yi g̃a kiri ga repiagagwera rupi ga kweravirẽ. G̃ahã kiro ga mombe'umbe'u israelitas'g̃a pe a'ero, ei ga.

Kỹ tóg ã mré ke ag mỹ vẽnh ven ja nĩgtĩ sir, Jesus ti, ũ tỹ ti mré Jerusalém ra mũ ja ag mỹ, Galiléia tá kãmũ kỹ. Ẽn ag tóg ti kãmén mũ sir, vẽnh kar mỹ.

Are-ma ojehexa uka uka oiko-vy oirũgwe, Galiléia-gwi Jerusalém peve hendive ou vaꞌekwe-pe. Ãy katu upe vaꞌe hexahare vaꞌe omombeꞌu mbeꞌu Hesu rekoha nhande kwéry-pe.

Tii‑wana iny mahãduõ roirenyre juhuu Kalileia‑ribi Jerusalẽ‑ò. Rexixamy rahudi tahe, tii mahãdule tuu robihyymy txuu widireny rỹire. Kia mahãdule inysõwey‑ki relyymyhỹre.

—Omoferaw ire ꞌga ojesaukaa ojeupi Garireja ywy awi ꞌut maꞌefera ꞌgã nupe. Kwarẽta ꞌara rupi ꞌga ojesaukaruꞌjauꞌjapa akou ꞌgã nupe. ꞌAwamũ ꞌga resakarera ꞌgã awau akou ꞌga momeꞌwau judeu ꞌgã nupe.

Nhym kam kôt ba djwỳnhmã amijo amirĩt ar o ba nhym arỳm 'ã akati krãptĩ apêx. Jeju tyk kêtri ne ar pykabê Garrêja kurũm ro'ã tẽ, Djeruxarẽ'ỳr tẽ. Nãm arkum amijo amirĩto ba nhym kam jakam ar Jeju'ã ujarẽnh ar ba. Ar kute Jeju akubyn tĩn pumũnhkôt memã 'ã ujarẽnh ar ba. Nãm ã Paur memã ane.

Mîrîrî yeꞌnen inkamoroya ekaremekî sîrîrî Judeuyamîꞌ pîꞌ tamîꞌnawîrî Jesus eꞌmîꞌsaꞌkasaꞌ.

ha 'ãmnĩy xohix hã' mõg, ha' xape xop te' pẽnãhã', nõm te hãmyãxatamuk 3 hã hãpkumep Yeyox mũtik, tu Ganinet tu' pip hãmãxap, tu' nũn, tu nũktu Yenoyanẽn tu', tu Yeyox putpu hi yã' pẽnãhã', nũy tikmũ'ũn nõy pu hãm'ãktux.

— G̃ebuje waram o'jetait'iat o'jojojo ip Jesus eju oekukuiayũ. Ibun oeku ip ceweju- -Galiléia eipi bewi ceweju o'jẽm'iayũ- -Jerusalém ka kay ceweju o'ju'iayũ. Ade kabia ceweju oeku ip waram o'jetait'iat eju — io'e.— G̃asũ ixeyũ ma icẽmãn Jesus muwẽnuwẽn Judeuyũ be. O'jojojo ip iap muwẽnuwẽn ip g̃asũ.

Tadajëb pooj jé, hajõk ta sii hahꞌũũm Garirej häj nꞌaa bä naa Jerusarẽnh hẽnh. Sa hã né hẽ Jesus kasꞌee wät hajõng ta ä̃h, taganä wät do jawén paa bä. Ti né hẽ rahapäh doo, hỹỹ kä raherꞌoot Jesus ky nꞌaa Isaraéw buuj sa hã —näng mä Paw-Ro kyyh.

Hã²wxãn³txa³ a²sa³wi³ha³lxa² ĩ²yxau³nyhain¹ta¹hẽ¹li¹. Ka³li³le²a²ko³xa² ã³si³tẽ³kxi²hĩ¹nãn¹te²tu̱³ Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² ã³si³tẽ³kxain¹nũn³ta¹hẽ¹li¹. Ye³ka³lxa¹txi³ a³lan²ni²sxã³ ĩ²yxau³nyhain¹to³ta¹hẽ¹li¹. Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² ĩ²ain¹ju³tai³tã² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ³hen³txi³nyhain¹ta¹hẽ¹li¹.

Kahaliki kaotyakeheta hahinaenae ana, Galiléia ta xanehena Jerusalém xeta hoka exema xanehenerenae ana. Kalikini atyo hatyonae Jesus waiyasehare tyaona Israel hotyalinae koni hoka Jesus tahi iraetaha ihiyeha.

Ahoki'ina naothinia mahi ipohikia Jesus abono-ra nanokia'ianaki vaipohihava abono vakadiania. Hi'adani Jesus ahoki'ina-ra vanoki'iki Galiléia vaadahajabanaki adani, abinina viahania. Jerusaléa avikhajabanaki adani Jesu-ra vavaipohihavini. Jesus ahoki'ina-ra vanokivini mani ida Jesus varani hina-ra vara vavani'avini hi'ia. Israel kaija'ari-ra va'ora vanava'isohibakhiaha vanoki'ikia.

Niahatsahi Sesus tuktsa zinyzonaha. Byzoje estuba ziharahaze zinyzonaha. Asahi tapara Sesus tuk Karireja buruk niukurunahatsa Serusarẽhe bo ituk niukurunaha. Abaka asahi amy sa zinynaha myzubaha bo nipamykysokonaha. Wasani nitsasokonaha.

Miꞌi hawyi toĩneꞌen motꞌi i raꞌyn towyriaꞌin Karireia piaria wywo Ierusarẽi me. Miꞌiria ti mesup tukupteꞌen Iesui ieĩneꞌen i hap enoi haria e Pauru.

Ápemaka xáneheixone Jesus yaneko ukêa Ngalíleya yóno Njeruzálem, ixómoti noixópa ike exépukopine kúveu ênoti káxe. Énomonemaka koyuhópo koeku noíxone xokóyoke xapa xanéhiko yara koeku kó'oyene —kíxovokoxoane Poûlu.

Kɨ̃ɨ̂ masáka be'ro too dɨpóro Galiléia, Jerusalẽ́pɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra ba'pâti kusia'kãrãre pehe nɨmɨ́ri bahuákɨ niîwĩ. Ã'ratá kɨ̃ɨ̂ masakã́ ĩ'yâ'kãrã kɨ̃ɨ yeé kitire masaré werêrã weesamá.

Galileapi Jerusalenman cumpañänincunamanpis achca cuticuna licalimula. Paycunamá canan lluy malca-masinchiccunacta Jesuspi willaycüca cayalcan.

Tawamhã apâ hâiwa'utu pari, ma tô nasi dama sihâi'ré, bâtâ ahâ na, Zezusi hã. Darireza hawi, Zeruzarẽ u aré ĩsiré ĩsi'aba'ré norĩ ma, ma tô nasi sihâi'ré. Ta norĩ hã te oto te te dama 're wasu'u wẽ za'ra Zezusi hã, Izarazéhé nhihudu norĩ ma.


—Mokaro saaro omi kurã poko ourutorỹko ynanase ipoko, aẽsemãtopõpyry ropa poko. Ritonõpo nekarohpyryae ro kytamurukomo a, Jezu ẽsemãse ropa tonepose yna a, tykase Pauru morotõkomo a. —Ynara Saumo poko tymerose Tawi a pake Ritonõpo omiryme, “Umũkuru nymyry mase. Seroae omyme exino,”tykase ynororo. Morara tymerose Tawi a Ritonõpo omiryme Jezu ẽsemamyry ropa poko.

—Amnepêm Tĩrtũm na pre mẽ ixpê Ijaew nhĩgêtjê mã tanhmã Kra Jejus jarẽnh to. Kormã mẽ pahwỳr wrỳk kêt ri tanhmã mẽ kãm harẽnh to. Jakamã ra kot hkukamã harẽnh xà hkôt nhũm pre mẽ pahwỳr wrỳ nẽ tanhmã mẽ panê amnhĩ nhĩpêx to. Tã mẽ ate harẽnh mar kaxyw na pa wa man mẽ awỳr mõ. Amnepêm finat Tawi na pre Tĩrtũm kapẽr kwỳ hã kagà. Tĩrtũm mex ã mẽ grer xà pê Sam 2ja kamã hã kagà. Te Tĩrtũm tãm Jejus mã kapẽr pyràk o hã kagà nẽ hã kagà ho: Apê Ixkra na ka. Tã mẽ piitã mẽ kot apê Ixkra hã apumunh kurê kumrẽx kaxyw na pa jarãhã mẽ kãm ato amnhĩrĩt. Anẽ.Nhũm pre ã Tĩrtũm Jejus mã kapẽr anẽ nhũm Tawi ô ri mẽ pamã hã kagà. Series([], )

—Ininiã uatxa ate sãpiretari Teoso iokanapirena erekari hĩtemoni. Ikara sãkiretxiti Teoso kamaenetakiti aãtokiriakorinimoni kitxakapirĩka.

Paulo myani eyanmo agueondyly:— Unâ iwâkuru Jesus wâgâ agueim âyanmo egatuze lâpylâ tarâ xina awyly.

Ure ure no, uruiko xe zeꞌeg puràg imumeꞌu pà peme ure no.

Haꞌe gui ore ju pẽvy romombeꞌu ayvu porã Nhanderuete nhaneramoĩ kuery omoingo porã aguã re ijayvuague regua.

Odaa oko jaɡ̶aɡ̶a jatematiiɡ̶ataɡ̶awatiwaji niɡ̶inoa nibodicetedi anele anoditece Jesus. Natigide Aneotedoɡ̶oji jeɡ̶eote micotece niɡ̶ijo ane ligegitediogi ɡ̶odaamipi niɡ̶ijo jotigide, neɡ̶eote Jesus me yewiɡ̶atace. Jiɡ̶idiaa ane iditeloco Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶anaɡ̶axi, niɡ̶ijo liwai midiwataɡ̶a Enaco. Niɡ̶ijo niɡ̶itiwataale liwai naɡ̶ajo lotaɡ̶anaɡ̶axi Enaco iwoteloco ane ligegi Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶ijo mee, ‘Ionigi. Niɡ̶ina noko jao me Ee Ǥadiodi.’ Series([], )

—Oro ore oromombe'u pyryheteva'ea pe me, ei Paulo'ga. Ymya Tupana'ga e'i nhaneramonhava'ea pe hako: “Nahã po ti ji ga mongoukari nehẽ,” ei ga, ei ga. Kiro na tuhẽ reki nhande ve aherymyminoa pe. A'ereki o'eagwera rupi katu Tupana'ga Jesus'ga mongouka ga mbogwera gamanoa hugwi, ei Paulo'ga g̃a pe. A'ea jitehe ahe omombe'u ikwatija hako. Salmo dois aherembikwatijara rera, ei ga. Ahe omombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a Jesus'ga pe. “Ndehe ko jira'yra. Kirog̃we ji nhimongoukari nderuvamo,” ei ga. Aherembikwatijara omombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a, ei Paulo'ga g̃a pe.

Vẽnh vĩ tag tó ẽg tóg mũ,” he tóg, Paulo ti. “Ẽg jógꞌjóg ag vỹ Topẽ vĩ ẽn mẽ ja nĩgtĩ. Hã ra tóg ũri han mũ, Topẽ ti, ã tỹ vãsỹ nén tó ja ẽn ti. Ẽg jógꞌjóg ag krẽꞌkrẽ ag mỹ tóg han mũ, ti tỹ vãsỹ nén tó ja ẽn ti, Topẽ ti. Hã kỹ tóg Jesus rĩn mãn, ti ter kỹ. Kỹ tóg ti mỹ: “tỹ ã tóg inh kósin jẽ. Ũri sóg ã han,” he ja nĩgtĩ, Topẽ ti, Jesus mỹ. Topẽ mỹ jãn jafã ki tóg rán kỹ nĩ, jãn tỹ 2 ki,” he tóg, Paulo ti.

—Upéixa ramo ore ave oroju kuri koꞌa-py oromombeꞌu hagwã peẽ-my nheꞌẽ porã. Hesu ko Nhandejáry remimoingove jevy vaꞌe. Yma ete voi Nhandejáry omombeꞌu vaꞌekwe nhane ramoigwasu amyrĩ kwéry-pe gwembiaporã. Ãy katu ogwahẽmba-ma hemimombeꞌukwe-py. Ãygwa-pe hemiarirõ kwéry-pe ojapopa-ma. Heꞌi vaꞌekwe gwive ojapopa ãy. Yma Nhandejáry remimoĩgwe vaꞌekwe kwatia-rehe héry vaꞌe Salmo inúmero mokõi vaꞌe. A-rami hemimoĩgwe: “Nde ko xe raꞌy tee voi. Koꞌãy katu amombeꞌu-ta enterovéa-pe: Ko vaꞌe xe raꞌy tee voi”Sl 2.7heꞌi vaꞌekwe Nhandejáry Hesu oikove jevytamaha vaꞌerã-rehe.

Deuxu juhuu rarybere inytybyreny‑ò aõhebo rotỹỹnykremy. Inydeereny tahe tii riwinyre Jesuisi riixixanyreki. Kia Rybewihikỹmy adeereny relyymahãrenyre. Iwese inatxi wiuna ritidỹỹna‑ki roire wese: —Kai waRiòre tate. Wiji tahe bomy watxiwãhãre. Series([], )

Ore nanẽ nũ arajua ꞌawamũ ꞌga momeꞌwau pẽ nupe— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe. —Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga ꞌi rakue: “ꞌGa manũ re je te ꞌã tejaꞌyra ꞌga amoferap”, eꞌi ꞌga janeypy ꞌgã nupe rakue. “Aꞌeramũ ꞌga amanũuꞌjapeꞌema”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukaa ꞌgã nupe rakue— ꞌjau Paulo ꞌga imomeꞌwau. —Uꞌeawer imũ etee futat ꞌga Jejui ꞌga moferawi. Ymã ꞌga amũ Jarejuwarete ꞌga jeꞌega kwasiari inuga kaꞌaran are janee rakue, Saumu ꞌjaw are rakue: “ꞌAwamũ je ene mogoi tejaꞌyramũ. ꞌAwamũ je rekoi eneruwamũ”,ꞌjau ꞌga ikwasiarukaa inuga Saumu ꞌjaw are rakue. Jejui ꞌga upe ꞌga aipo nuga rakue— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam itepã memã kum,—Metĩndjwỳnh ne amrẽbê: me bakukãmãremã kum, “Dja ba akubyn Krituo tĩn”, ane nhym me aben djô'ã arẽnho mõ:. Arẽnho mõr tãmtã arỳm 'ỳr o bôx. Me bakamingrãnyrekam Jeju ty nhym Metĩndjwỳnh arỳm akubyn o tĩn. Tãm ne bar ar amã arẽnho dja. 'Ã ne me bakukãmãre amrẽbê: mebê idjaer nhõ me ngrer tũmbê 2'ã pi'ôk no'ôk. Kamã Metĩndjwỳnh arỳm kramã kum, “Mrãmri abê ikrakumrẽx. Jakam ga arỳm ijo Abãmkumrẽx”, ane. Kute Kramã anhỹrkôt ne arỳm akubyn o tĩn ne. Series([], )

Anna wanî sîrîrî tarî akoreꞌtaꞌnîkon —taꞌpî Pauloya. —Mîrîrî morî yekare pîꞌ anna eseurîmatoꞌpe apîꞌnîkon ekaremeꞌtoꞌpe annaya —taꞌpîiya. —Pena utamokon pîꞌ îꞌ taꞌpî tîuya kupîꞌpî Paapaya amen uurîꞌnîkon ton pe. Jesus pîmîꞌsaꞌkaꞌpîiya. Pena mîrîrî eꞌmenukasaꞌ Salmo kaaretarî yaꞌ capítulo 2. Taꞌpî Paapaya: “Unmu amîrî. Sîrîrîpe ayun pe wanî ekaremekîuya sîrîrî tamîꞌnawîronkon pîꞌ.”taꞌpî Paapaya. Jesus pîꞌ Paapa eseurîmaꞌpî mîrîrî —taꞌpî Pauloya.

—Hak mũ'ãte hãm'ãpak max. 'ax xa nũnnãhã'. Hõmã Topa te yũmũg mõnãyxop pu hãm'ãktux xex, tu hõnhã' mĩy Yeyox hĩnnã'ax hã, ha hõmã Topa te hãm'ãktux xex, ha Topa yõg hãm'ãktux'ax kax'ãmi 'ũktex yõg tappet 2 kopah, hu: “'Ãmũn yã 'ũgkutok. Hõnhã 'ãte 'ãmũn yãg kutok 'ãktux.” Kaxĩy.

Oceju dak kawẽn idipat muwẽnuwẽn eywebe. “Waram wemunaẽ og̃utait waram ce'ũap puxim,” io'e Deus kuyje wuydobuyũ'ũm'ũm pe. G̃asũ Jesus o'g̃utait apẽn cuk adi o'e'e'e iap tag̃. Imẽn e'em Deus ekawẽntup- -Salmodup- -jebidododonaptup- -xepxeptupatup:“Ẽn okpot,” i'e'em Deus, i. “G̃asũ õn ebay oce,” i'e'em Deus, i. Imẽn e'em Salmodup. Series([], )

Hahỹ panyyg hanäm do ãã herꞌoot bë hã. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ër wahë makũũ hã, ti né hẽ hỹỹ kä tanꞌoo däk ër sa panaa paa hã. Ti dꞌ né hẽ tabadꞌoo Jesus ganä wät tanꞌoo bä kä. Hahỹ hadoo ta ky nꞌaa kerih do Saaw-Mo 2 hã: “Tah ỹ õm. A yb ỹ hado däk naga hẽ.”Saaw-Mo 2.7

Jã¹nxa¹jut3su² jau¹xai²na² ĩ³hen³txi¹nx2ti³te³lhxã³ ã³wxã³ye¹nx2ti³nha¹wi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² txa²wã¹si³yah³la²nãu³u¹tai²na² ĩ³ye³kxain¹jau³xu¹tai²na² kwẽn¹ta¹ we¹ta³lun²na²hẽ³li¹, Je³su²jah³la² ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²ha²kxai³lu¹. Nxe³ju³tai²li² kxã³nhxĩ¹nu¹tai²kxai³lu² Ta³vi²yah³lo²nu¹tai²na² Sa²mo³ 2 nxe³jau³xu¹tai²na² nxe³te³nah¹lxi¹: “Wxãi²kxai³ txa²wẽ³si¹lxi¹. Hĩ¹na² wxa²wĩ³nu²sa¹wi¹.” Ta³vi²yah³lo²nu¹ta²kxai³ nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Series([], )

— Kalikini wisoa ali Iraiti Waiyexe wiyakai xihiye maheta. Enore tyoma womana wahetakomaniyerenae kakoa iraitere akereta. Hatyo atyo ekasekiheta Jesus. Hiyaiya, exakerexe kaxairatyaka Salmo nanekoa 2 hiye: Nityani hiso hoka Hexe notyaona kalikini.

Haria hida rakhaki a'onira anava'isohihavini Jesus monina jahakia. Deua bada bini'a'iki ida athi akadija'ari avikhananavaki-ra va'ora nava'iponijoravini hi'iki. Vakadihanodi kaisai vavijavaronisiagaki hari. Deus Jesu-ra anahoki'avini kavaranihi ida namitha'ia.Deus athi kapapirani pitani Salmo oniki 'bamikia hojaki ida athii: “Ivani kodisai i. Hidakaba'i kadabi'i ohina-ra okahiki ho.”

Katsaktsa niwatihi tsiktsasokonaha. Wasania humo tsimypamykysokonaha. Sesus soho ty tsimypamykysokonaha. Tubabatu Deus taparaktsa mydiritsa bo nitsasoko. Aba kino atsatu mynakara. Anaty hi ahabo tsimypamykysokonaha. Deus Sesus zihyrizipowyzo ba zik hyrikosokdazo. Tapara nitsasoko aba anatyhi mynakara. Mytsekokatsa bo mynakara. Tubabatu Deus harere Samo papeu humo ziwatahaka: “Ikiahi katse. Abaka utakta azo mozik kasopyk.” Iwa Samo papeu humo ziwatahaka.

Uruto ti iꞌewyte henoi haria te e. Yt heso hin i ti Tupana saꞌawyꞌi aiꞌywania pe. Aikotã saꞌawyꞌite Tupana toꞌe miꞌi hap ewy ti mesup tutunug naꞌyn e. Saꞌawyꞌite Tawi toꞌe tomiwan me tuwepy puo Tupana toꞌe — En ni Uhaꞌyru sese e. Pyno woromoieĩneꞌen pakup i aru e Tupana Iesui etiat Tawi tuwepy hawe mekewat Saumu 2.7 pe. Pyno aikotã saꞌawyꞌi toꞌe hap ewy ti mesup toimoherep taꞌyn Tosaꞌyru pãi e Pauru itotiaria pe.

Ina koepómaka:—Hara koyúhoinopinoe ûti inámati ihíkauvoti koeku Jesus, enepone kixínoake Itukó'oviti neko voxúnoekene mekúke ápeyeamo. Koúsokinoveane Itukó'oviti ne emó'uinoa, uti ámoripono. Koéxepukopo Jesus koukópeati xapa ivokóvoti, kuteâtimaka koêku ne yutoéti yane pí'ape Sâramu, enepone koêti: “Iti koati nje'éxa. Kó'oyene indúkopovone yá'a” koêti. Sâramu 2.7

Yɨ'ɨ̂ Barnabé me'ra mɨsâre ãyusé kitire werêgɨ a'tiápɨ. Dɨporópɨ Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâ yẽkɨ sɨmɨáre werê yuugɨ, “Yɨ'ɨ̂ makɨ wẽrî'kɨpɨre masogɨ́sa'”, niîkɨ niîwĩ. Naâre tohô niîmigɨ, naâ niîka teropɨre “Kɨ̃ɨ̂ weegɨ́ti” niî'kere weetíkɨ niîwĩ. Ɨ̃sâ naâ paramérã niî turiarãpɨre, ãpêrã a'tóka teropɨ niirã́re teeré weé ĩ'yokɨ niîwĩ.Niî mɨ'tari pũri be'roka Salmo Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ wẽrî'kɨpɨre masó'kere “Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂ makɨ niî'. Ni'kakã́ me'ra yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂ pakɨ niisére ĩ'yó'”, niîkaro niîwɨ. Series([], )

“Chayurá cay muśhü willacuyta sumäta uyaliculcay: Unay awquillunchiccunacta juc salbäninta unanpä Diosninchic limalicuśhancämi canan ya'anchic milayninćhu Jesusta śhalcachishanwan lluy lulacacülun. Paypïmi limayan Salmos libru allaycuyninpa atïninćhu: ‘Anmi chulí canqui; canan-pachapïmi ya'a taytayqui caśhä’ nil. Series([], )

— Wa norĩ zama ĩwasu'uwẽ hã wa te aima sõmri za'ra wa'aba da, wa ai'rata wahâimana za'ra wa'aba ni. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, wahi'rata norĩ ma, te te ĩropisudu hã ma tô wama ãma uwaimrami za'ra oto, wasiré ĩsihudu norĩ ma. Zezusi hã ma tô apâ hâiwa'udu. Apâ ĩhâiwa'utuzé wasu'u na 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma danho're na rob'ui'éré, ĩsãna'remhã, te wama wasu'u, ãne: “A hã ĩ̱'ra. Ã bâtâ na aihâiwa'utuzé bâtâ na wa za Aimama na aima 're ĩ̱hâimana.”


—Ynara mã tymerose ropa Ritonõpo omiryme Jezu ẽsemãkary ropa poko orihzomopyra aehtohme, “‘Apary rĩko ase tuisame,’ katopõpyryae ro Tawi a, ahno esẽme orĩko ase jũmanatome,”tykase Ritonõpo Tumũkuru a.

—Amnepêm na pre Tĩrtũm tanhmã Kra Jejus kukamã harẽnh to. Mẽ kot hpĩr nhũm kot akupỹm ho htĩr kukamã hã amnhĩ jarẽ. ĩ hkro pymaj kot mẽ htykjê pê hkaxàr nẽ akupỹm ho htĩr ã nhũm hkukamã hã amnhĩ jarẽ. Te Kraja mã amnhĩ jarẽnh pyrà nẽ amnhĩ jarẽnh o: E kot paj ato mex rax nẽ. Ixte Tawi mã amnhĩ jarẽnh xà hkôt.Anhỹr o hkukamã harẽnh xà hkôt akupỹm ho htĩr nhũm axte htyk kêt ã harẽ.

—Kitxakapirĩka Teoso sãpiretapekari iua õkitikiniri Xesosi ipĩkasaaki, iuaĩkana imapinakani tĩkane, kotxi isãkire iõkatsopatakori txari: Nikamaenetakiti Taviimoni pitemonikara nikama. Ikara erekari nikamapitikako pitemoni.

— “Kâingonotyby igueduo, kurâem ietonze urâ, eguepybyry niwânzepa itoem” kewândymy Deus. “ ‘Koendâ ise urâ agâ’ uguely akâwândy Daviram. Davi agâ koendâ watobyry ara ise agâmo koendâ wawyly. Xirâ auguehobyry ara aiese urâ”kewândymy Deus.

Amo ae Tupàn zeꞌeg kwehe arer aꞌe no, umumeꞌu imugweraw pàwàm aꞌe no, tywypaw pe iho wi pixik ꞌym àwàm aꞌe no. Nezewe iꞌi aꞌe zeꞌeg. — Ikatuahy maꞌe azapo putar newe nehe, nemurywete kar pà nehe, aꞌe Tawi pe ihe. Azapo putar tuwe aꞌe maꞌe newe ihe nehe kury, nemurywete kar pà ihe nehe kury, iꞌi aꞌe zeꞌeg imuapyk pyrer.

Haꞌe rami vy ae omanoague gui Nhanderuete omboete ju ivaipa eꞌỹ aguã, aipoeꞌiague rami: “Pendevy pe ajapo ꞌrã Davi pe xeayvuague ikyꞌa eꞌỹ haꞌe oguerovia pyrã ojeupity aguã rami.”Isaías 55.3

Aneotedoɡ̶oji eote Jesus me yewiɡ̶atace, codaa lolaadi aɡ̶ica daɡ̶a neladi. Joaniɡ̶idaa aneeteta Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ijo jotigide, mee, ‘Jaotaɡ̶adomi ane daɡ̶axa mele ane emokee me jakadi me jao. Joaniɡ̶idaa ane igegita Davi anijo mejita me jao.’

—Jesus'ga mbogwerava pe Tupana'ga ei no. Gamanoa'jave'yma pe ga ei no, ei ga. Igwete Tupana'ga ei: “Amombyry po ti ji pe me nehẽ,” ei ga. “Pyryheteva'ea ji amombe'u Davi'ga pe hako a'itituhẽva'ea. A'ea po ti imombyryvag̃wama pe me nehẽ,” ei Tupana'ga Jesus'ga pe, ei ga.

“Hã ra tóg ti tỹ ti rĩn mãn ke tó ja nĩgtĩ gé, ti mur ke to hã. Ti vag ke tũ ẽn tó ja tóg nĩgtĩ gé, kỹ tóg: “sỹ Davi mỹ nén tó ja ẽn ki króm jé sóg ke mũ,” he ja nĩgtĩ. “Ãjag mỹ sóg han mũ, sỹ ti mỹ nén tó ja ẽn ti,” he ja tóg nĩgtĩ, Topẽ ti,” he tóg, Paulo ti.

Upe rire Nhandejáry omoĩ uka jevy vaꞌekwe hese kwatia-rehe onheꞌẽ. A-rami hemimoĩgwe: “Orohovasa vaꞌerã imeꞌẽ-vy nde-vy gwĩ iporã marangatu vaꞌe gwive haꞌe tee vaꞌekwe ameꞌẽ vaꞌerã vaꞌekwe Davi-pe”heꞌi Nhandejáry. Omotenonde Hesu-rehe omoingove jevytaha, hetekwe ine eꞌỹtaha ave.Is 55.3

Kiamy heka Deuxu rarybere Jesuisimy: —Rubu‑ribi ariixixanykemy, tiu rasunymyhỹre bede‑ò ròòseõtyhy. Iwese Davi‑ò jiarỹ rarybere wesemy ibutumy adee bede ariywinykre.

—Aꞌere Janeruwarete ꞌga ojeꞌega waꞌyra ꞌga feraw are rakue nũ. “Amoferaw etee nipo je ene nũ enemeꞌemamũ futat nipo”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe,ꞌjau ꞌga ꞌã inuga kaꞌaran are janee rakue— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau uꞌama. —“Ymã te je ꞌi Davi ꞌga upe ikue: Mamaꞌe esagea tomono ene upe ꞌjau, aꞌe je ꞌga upe ikue. Aꞌeramũ je ꞌawamũ mamaꞌe esage monou ꞌga juapyreramũ pẽ nupe teꞌeawer imũ etee futat”,ꞌea nanẽ Janeruwarete ꞌga ikwasiarukaa Isai ꞌga upe rakue. Aipoa nanẽ ꞌga Jejui ꞌga ree inuga rakue nũ.

Nhym amrẽbê: me pi'ôk 'õdjwỳ no'ôk. Kamã Metĩndjwỳnh kute akubyn o tĩn nhym ĩ rerek prãm kêt'ã ajte kum, “Ije angêt Dawimã ajarẽnh kôt dja ba ã ajo djuw mexo ane”, ane.

Sîrîrî Paapa eseurîmaꞌpî Jesus eꞌmîꞌsaꞌka pîꞌ itesaꞌrîꞌpî kata pepîn kaiꞌma eeseurîmaꞌpî. Taꞌpîiya see warantî: “Îꞌ taꞌpîuya yawîrî Davi pîꞌ, mîrîrî kupîuya”,taꞌpîiya.

—Tu Yeyox kutox 'ohnãg 'ãktux, tu putpu' hi 'ãktux, hu: “Hõmã 'ãte Namix pu hãm'ãktux xex, nũy tu hãmmaxnã xe'ẽgnãg.” Kaxĩy.

— Kuyje Deus o'e: “Waram wemunaẽ og̃utait waram ce'ũap puxim,” i. Imẽn e'em Deus ekawẽn tup:“Xipacat og̃ũm ewebe,” i juk adi oce Davi be, i. “Obu'u g̃u xipacat ũm ãm ewebe,” i juk adi oce Davi be, i. Xipacat og̃ũm ewebe apẽn cuk adi ocecece Davi be iap puxim, i.

Ta pooj jé Pꞌop Hagä Do herꞌood däk ta tꞌaah ganä wät do ky nꞌaa, ta kamag karejã mahä̃nh. Hahỹỹ da takerii däk ta ti ky nꞌaa: “Õm ỹ ky nꞌaa edëng, baad hadꞌop doo me, ky kanehꞌỹỹt doo me, Dawi hã ỹ ky nꞌaa enooh do paa me.”Isajas 55.3

Nxe³ha²kxai³ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²ju³tai²nãn¹jau³xa² a²nũ²a² ka³lu²nxa³ju³tai²nãn¹jau³xa² ĩ³ye³kxi²nũn³te³nah¹lxi¹: “Ta³vi²yah³lo²nu¹tai²na² ĩ³ye³kxai¹na¹ju³tai²na² wi¹ju³ta² so¹lxi³ ũ³hũ¹ai¹na¹tu¹wi¹.” Nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

— Exakere Enore Jesus ekasekihetehenere tahi akiti irae, exahe eháre matokomenene akiti hoka: Davi kakoa niraihenere akeretaite waiyexe maniya hikaxomokaka.

Deua vara bivani'a'iki ida Jesus ahoki'ina kavaranihi afojora. Biva'aharihi ida Jesus aba'ona 'bathani. Deua bini'aha: “'Bo'dakari Davi kohana-ra onava'isohijoravini hi'iki a'onira okajoamoravini, oniani ida oathi-ra bada oni'avini hija. Ka'oa oamani ida a'onira okajoamoravini kavaranihi.” Nimania ida Deus athi papira hojaki.

Tubabatu Deus nitsasoko. — “Utakta Sesus myhyrizikpowyzo iwatahi ba zik hyrikosokdazo niy. Ahatsyhyryze pisapywyky. Dawi wata. Uta ihumo zisapywyky. Ikiahatsa humo kino niwatihi pahasapywyky” niy. Dawi wata.

Iꞌewyte ti mekewat Tawi wepy hawe aikotã morekuat Tawi pe Tupana toꞌe hap ewy te ti mesup ti totiõtem i raꞌyn guꞌuro pyi Aipotypot Iesui e. Ipiit yt nem i tuwẽtem naꞌyn guꞌuro pyi e. Pyno ti aikotã Tupana toꞌe saꞌawyꞌi Isaia 55.3 pe hap ewy ti raꞌyn mesup tutunug e.

—Koéxepukopinoake Itukó'oviti koukópeati xapa ivokóvoti, koati porexoâti ákoyeanemo ivákapu, kuteâtimaka koeku po'i yuho Itukó'oviti ya emó'uke, enepone koêti: “Ngousókinopeatinoemo ra yunzó'ino Ndávi, enepone sasá'iti emó'um ákoti aukápapu ikéne” kôe. Izâiya 55.3

Ape pũrí Isaía kɨ̃ɨ̂ ohâka pũripɨ kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ werê yuukɨ niîwĩ kɨ̃ɨ̂ makɨré wẽrî'kɨpɨre masoátehere, kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ boâ dohatiatehere. “Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ Daviré dɨporópɨ ‘O'ôgɨti’ niî'karo nohota mɨ'ɨ̂re o'ôgɨsa'”, niîkɨ niîwĩ.

“Quiquin Diosninchictacmi aychan mana ismunanpä, śhalcachinanpäpis limalicula, caynu nil: ‘Davidta quiquí shimïwan limalicuśhäcätá aclacuśhäćhümi lulaśha’ nila.

— Duré ãma rob'ui'éré 'rata hâiba amo hã te duré wama wasu'u 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Zezusi dâ'â uptabi nherẽ, apâ za te te ĩhâiwa'utuzém na, dâ'â u'âsi nomro tõ da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te tinha: “Dawihi ma, tô sena marĩ ĩwẽ na te tãma ĩropisutuzém na wa za taha u'âbâ aima ãma uwaimrami za'ra wa'wa.” Ãne ĩmreme na rob'ui'éré hã.


Imepỹ Saumo poko Tawi ynara tykase, “Omũkuru ekepyry onymotanohpopyra mase,”tykase.

—Nẽ kagàja nhãm hô hõ kot tanhmã Jejus jarẽnh kute. Te Jejus tãm Tĩrtũm mã kapẽr pyrà nẽ harẽnh o: Ixpê Akra hã ixte akapẽr kôt ri amnhĩ nhĩpêx rãhã ho ixpa jakamã kot kaj ixpumunh mex pa inhĩ hkro hkêt nẽ. Anẽ.Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot ã Jejus jarẽnh kot anhỹr.

Teoso sãkire iõkatsopatakori Xikari tesiseisiãtaã txari: Teoso kona auiritari Erekari Kamakari ĩto paiakini.

— Warâ lâpylâ myakâwândy Davi iwenibyem awyly, Deus aguehobyry Messias eguepybyry wâgâ: “Imarybyry, toenzepa âinwânnipyry eguepybyry mâinwânzeânehomba ise âmâ”kewândymy Davi Deusram — kely myani Paulo.

Amo ae zeꞌeg kwehe arer iꞌi nezewe aꞌe no. — Neremupuga kar pixik kwaw neremiruzeꞌeg ikatuahy maꞌe retekwer ne nehe, iꞌi aꞌe zeꞌeg.

Haꞌe rami vy amboae Salmo py aipoeꞌi avi: “Nderejai ꞌrã neremimboꞌe retekue Ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe ivaipa aguã”, heꞌi vaꞌekue.Salmo 16.10

Miditaɡ̶a eledi Enaagi, Davi meetalo Aneotedoɡ̶oji, ‘Niɡ̶ida makaami aɡ̶ikani daɡ̶a neladi lolaadi ɡ̶aotagi niɡ̶ijo anakamokakaami me dibataɡ̶adomi.’”

Iru'ĩa Daviva'ea okwatija imombe'gwovo onhi'ig̃a Tupana'ga pe, ei Paulo'ga. Nahã ahe ei ga pe: “Nde po ti neremonemahivukari ejiheve'ga pyryheteve'ga ga manorame nehẽ,” ei ahe ikwatija hako, ei ga.

“Kỹ tóg tag tó ja nĩgtĩ gé: “ã tũ vỹ vag ke tũ nĩ,” he ja tóg nĩgtĩ gé, Topẽ ti,” he tóg, Paulo ti.

Upéi Davi omoĩ jevy vaꞌekwe hese kwatia-rehe onheꞌẽ. A-rami hemimoĩgwe: “Ndereheja moꞌãi teĩ ijyta-py nde raꞌy imarangatu vaꞌe ine hagwã hetekwe”Sl 16.10heꞌi omoĩ-vy kwatia-rehe inheꞌẽ. Kwatia héry vaꞌe Salmo. Upéixa voi Davi heꞌi vaꞌekwe Hesu-rehe, Nhandejáry omoingove jevy-tagwi íxupe pono ine hetekwe, heꞌi Paulo imombeꞌu-vy.

Deuxu ijõ wiuna Ritidỹỹna‑ki tule rarybere. Iwese Jesuisile rarybere wese, kiamy roire: —Eòdutyhy umy rasỹnyõtyhy kai dori waumysudỹỹ‑ò teijemahãte.

—Aꞌea Davi ꞌga inuga rakue nũ: “Ene te ꞌã ejemiayuwa ꞌga reumera neremonemukari, esage maꞌe ꞌga reumera neremonemukari”,ꞌjau Davi ꞌga inuga ikwasiaa rakue nũ— ꞌjau Paulo ꞌga imomeꞌwau uꞌama ꞌgã nupe.

Nhym me mebê idjaer nhõ me ngrer tũm 'õdjwỳ'ã pi'ôk no'ôk. Kamã ne Dawi Metĩndjwỳnhmã kum, “Djãm inhĩ rerekmã? Kati. Ba ne ba amexo imex. Kam dja ga ikanga kêtkumrẽx”, ane. Amrẽbê: me kute pi'ôk no'ôk kôt ne Jeju tyn ĩ rerek kêt ne akubyn tĩn ne. Nãm ã Paur memã ane.

Moropai inîꞌrî Paapa maimu eꞌmenukasaꞌ ya eeseporî mîrîrî, Salmo kaaretarî yaꞌ. Taꞌpî Paapa maimu ekaremeꞌnenya, see warantî: “Apoitîrî saꞌmanta tîîse mîîkîrî esaꞌrîꞌpî kupîya pepîn tîwî aakatatoꞌpe”,taꞌpîiya. ˻Tîîse Davi pîꞌ eeseurîmasaꞌ pra awanîꞌpî.˼

Tu xe hãm'ãktux, hu: “Xatek hep kutox putup'ah, tu' tux hok puk hep kutox hok, 'ũgmũn yã 'õg kãmãnat max xe'ẽgnãg hah.” Kaxĩy.

— Imẽn e'em wara'atup pe jebibododonaptup- -Salmodup:Wetaybit ekpot'ũm iwan g̃u ẽn ierepap puxim iam, i. A'õ kay kũyjobit cĩcãat iwan g̃u ẽn, i. Ixe imẽn Jesus o'g̃uwẽn. Imẽn e'em Salmodup — io'e.

Hahỹỹ da na-ããj hẽ takerii däk Pꞌop Hagä Do kyyh see hã: “Dooh manꞌoo bä a karom, tsyt hẽ a wë moo wät do ta kamag nꞌaa karejã bä.”Saaw-Mo 16.10

Te²yã¹nxũn³jau³xai²na²sa¹: “Wxa²sa³wi³sa² Wi¹lhin¹ta² Si³yxau³te²a² a²nũ²nãu³ai²na² ka³lu²ju³ta³nũ³a² yũ²nxa³lho³li¹.” Nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

— Nexa tehitiya, hakiti Iraiti Waiyexe nanekoa wakaexaretya: Maisaite hiwakanehare waiyexe háre hahalakisa hoka tokomita.

Papira pitani hoariha hojaki ida athii jaboni: “Deus, ni-iva'ahaki 'bathani ida kadahonai abono jahaki aba'ona. Iathini-ra naabahaha'oadahaki ada kadahonai abono jahaka'oaki.” Nimania ida papira athini.

Usa Samo papeu ziwatahaka. Dawi Deus bo nitsasoko: — “Atsebabata ikia bo hyỹ ziknakara ba zerek. Anury ba zerek iwatahi ba zikbibi. Tsamysapyrẽta ba zikbibi” niy.

Pyno ti Iesui piit yt iꞌokpuk hin i are aikotã Tupana toꞌe Tawi wepy hawe miwan miat hap ewy — Yt karãpe i aru Uhaꞌyru sese nem rakano neꞌi topyhuꞌat toꞌe hap ewy e Tawi wepy hawe Saumu 16.10 pe.

Énomone kó'inomaka po'i yuhôti ya Sâramu koêti: “Ákomo síkea uké'eyeane mûyo ne Sasá'iti Yovóxe xoko ekóxokonoku” kôe. Sâramu 16.10

Apêro Salmo Davi kɨ̃ɨ̂ ohâ'karopɨre taha a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Mɨ'ɨ̂, mɨ'ɨ̂ makɨre wẽrî dohakã weesomé”, niîkaro niîwɨ.

Ñatac David tantiaśhantam willamanchic jucwä Salmos librunćhu: ‘Manam cunsintinquichu Chuya Aclacuśhayqui nunayquip aychan ismuycunantá’ nil.

Ĩhâiba amo na rob'ui'éré ĩsãna'remhã, te duré wama wasu'u: “Te te aima 're ĩromhuri wẽ u'âsi mono hã dâ'â wamhã, rẽme õ di za, hâiba 'ro tõ da.” Ãne te wama wasu'u. — Ãne te Paru hã dama rob'rãzarõtõ, rowasu'u 'rata na hã.