Ãpuruhpyry tao Pauru ehtopõpyry Piripo poMorarame tuhke pyra tynyhse ahtao, yna ytoryhtao Ritonõpo maro oturutoh pona tõsẽpatakãmase yna jorokohpã maro, nohpo. Joroko poe oturukety kynexine. Oremime roropa kynexine. Mokyro otyro waro kynexine joroko omi poe. Ipoko tuhke tineru tapoise esamo a ijajohpanory poko.

Mẽ kot Pawre mẽ Siras wa haxàr ã mẽ harẽnhMakre 1.23-26, 1.34Tã nhũm arĩgro hõ hã pa mẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh kaxyw axte pyhti mỳri mẽ pikuprõnh xàja wỳr mõ. Hãmri nẽ pry kamã mẽ kãm àpênh xwỳnh nija pumu. Ra mẽkarõmnuti kot tanhmã hkrã hto nhũm ỹ hã àhpumunh tỳx xwỳnhja. Nhũm hte mẽkarõmnuti nhỹ hã mẽ kãm mẽmo hkukamã tanhmã ujarẽnh to ho pa. Jakamã nhũm õ patrãwjaja kukwak ri ujamỳnh rũnh pê hkĩnh nẽ pa.

Paoro, Sírasi Pakini Kateia Ãki AuiniÃti õti Teoso misãkiretiko aikotimoni asikasaaki, ataõkitaro ãtokoro iamotakoro. Maerekati matamatakoti auaĩtotaro oa. Iua maerekati matamatakoti imarotari kãkiti kamakiti apisapanika. Oa amotakani apakaparo ito txineiro oimarore ĩki.

Paulo, Silas warâ Filiposdâ etadâdomobyryFiliposdâ tatay, Deus agâ agueze tâdâtâho idâwaym, âwynsaundo kadopâgue taseim tâense ani xina. Diabu eon-honrugue myani waunroem aini modo nhutuly. Âdy aini tutuze awylygue, toenzepa myani dinheru nhemakely. Uguondo modoram adanâhoybyem olâ myani mâkâ. Awylygue myani idânârâ dinheru nhemakeyby xurâempa awyly.

Tuwihaw umunehew kar Pawru aꞌe wà kuryAmo ꞌar mehe Tupàn pe zeꞌegaw pe ureho mehe uruàwàxi amo kuzàwaza ure. Amo pe umaꞌereko e maꞌe romo hekon aꞌe. Tekwe ikatu ꞌym maꞌe hereko har romo hekon aꞌe. Hekwe ikatu ꞌym maꞌe umumeꞌu kar maꞌe uzeapo maꞌe ràm izupe tuweharupi aꞌe. Aꞌe rupi omonoꞌog temetarer teteaꞌu uzar wanupe, uzeapo maꞌe ràm imumeꞌumeꞌu pà teko wanupe.

Peteĩ kunhaꞌi imbaꞌekuaa vaꞌe gui nheꞌẽ vai oipeꞌaagueOnhemboꞌeaty katy roo jave peteĩ kunhaꞌi ou orerovaexĩ nheꞌẽ vai gui imbaꞌekuaa vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma ombaꞌekuaa rupi ongana vaipa oikovy opatõ kuery pe.

Paulo ijaa Silas oniwilotiniwaceIjo noko miniɡ̶a liniogotibece akiidi me jotaɡ̶aneɡ̶enaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji, odaa ja jakapaɡ̶atege ajo awicije ane dakatiogi ica niwigo abeyaceɡ̶egi aneote me nadi niɡ̶ica anicota me jinataɡ̶a. Naɡ̶ani awicije niota, odaa niɡ̶ijo niotagodepodi odinigaanyetece owidi dinyeelo leeɡ̶otedi niɡ̶inoa lotaɡ̶a naɡ̶ajo awicije.

Ahe omongi Paulova'ea cadeia pypeOjipe'ia rupi ore ei orojohupe:—Xahoa'ja ti pevo jitehe – perope g̃a oho onhi'ig̃a Tupana'ga pe jipi.Ore horame ojipehẽa ore rovatĩ pea rupi. Anhag̃a opojyka hẽa. A'ea omonhi'ĩ hẽa aerẽva'ea imombe'gwovouka. Ojipe'g̃a he'yi omondo itambere'ia hẽapojykahara'g̃a pe jipi tomombe'u ti hẽa aerẽva'ea ore ve javo.

Paulo ag tỹ Filipos tá se kỹ nỹtĩẼg tỹ kejẽn Topẽ mré vĩ jafã ra mũ mãn kỹ ũ fi tóg ẽg kato tẽ mũ. Ũ camarada fi vẽ. Hã ra fi tóg jagrẽ kórég nĩ, kỹ fi jagrẽ tóg vẽnh kar mỹ ag tỹ nén venh ke tó tĩ. Fi patrão ag tóg fi tugnĩn jãnkamy mág vég tĩ, fi tỹ jãnkamy to vẽnh kar mỹ ag tỹ nén venh ke tón kỹ.

Upéi ore oroho jave jajapo oração haty-py, ore rogwaitĩ hembigwái kunhataĩ. Upe kunhataĩ anháy rerekoha. Upe anháy arandu-rupi oikwaa-ma oikotaha. Oikwaa vaꞌe oikwaa uka imombeꞌu-vy. Omombeꞌu ramo, heta omeꞌẽ ijáry-pe ohendu vaꞌe. Ogana porã ijáry.

Aõutxumy tahe riberenyre ixitòedỹỹna‑ò. Itxi rekoarenyre ijadòmaõ‑txi, deòdu rare. Iwo‑ki tyytybybina ralòmy rỹire. Tai ijadòma relyyre inyko aõhebo iny‑ò rotỹỹnykremy. Tai sõwemy nieru ritare tawedu‑ò.

Paulo ꞌga Silasi ꞌga reteePoje ore arawau arajemogyau Jarejuwarete ꞌga upe oroporogytaaw ipe. Pe aje kũjãmuku ẽẽ ore rowosõu ꞌua. Ẽẽ mamaꞌeukwaawa wereko opir are. Ẽẽ rupiwara ẽẽ muꞌjau mamaꞌe jeaporam are. Aꞌeramũ tesirũmera ꞌgã ꞌua oporonupa ijeaporam are ẽẽ upe. Aꞌeramũ ẽẽ rupiwara imomeꞌwaukaa ẽẽ upe ꞌgã nupe. Kũimaꞌe ꞌgã amũ ẽẽ jara. Ojeupe imomeꞌu re ee oporonup maꞌe ꞌgã ẽẽ mepyau. Ẽẽ futat kaꞌaranũũ pyyka imonou ujara ꞌgã nupe.

Me kute Paurmẽ Xira Ar kubê ijê.Arek ũrkwãkam inhikwã:n kam Metĩndjwỳnhmã kabẽn djà'ỳr tẽ. Nhym me prĩti'õ ar ikajpa. Me karõ punu ne ar o ba. Nhym me mã amikukãm mỳjja kute apôx'ã prĩtija kukij nhym me karõ punu mã kum arẽ. Kum arẽ nhym ô'ã prĩtija mã memã mỳjja'ã ajarẽ. Nhym kam me arỳm pãnh kum pi'ôk kaprĩ ngã. Nhym kam prĩtija nhõ bẽnjadjwỳr ar arỳm kubê pi'ôk kaprĩ kumex jamỳ. Ta ne arkum kungã nhym ar arỳm kubê amỳ.

Atarakkannîtoꞌ Yewîꞌ Ta Paulo Silas Yarî ToꞌyaMîrîrî tîpo tiwin wei yai epîremantoꞌ pata pona anna wîtî tanne, ikaraiwarî poitîrîpaꞌya anna eporîꞌpî. Mîîkîrî wanîꞌpî oꞌmaꞌ yarakkîrî tîweꞌsen pe. Mîîkîrî eseurîmapîtîꞌpî pemonkonyamîꞌ yarakkîrî maasa aweꞌkupîton pîꞌ toꞌ yarakkîrî. Mîrîrî wenai mîîkîrî karaiwarîtononya tuꞌke tîniru yapiꞌpîtîꞌpî.

Tu kanet kopa' tihi kõmẽn Pinio tu''Ãmnĩy kutõgnãg nõg, 'ĩhãk mũg mõg Topa pet hah, ha' mĩm hex te putat hã' nũn, tu yãmĩy pupi hãm'ãktux, tu hãpxopmã'ax pẽnã hok 'ãktux, tu hãm'ãktux hã tayũmak xexka pop, tu tik xop 'ũm pu' popmãhã', tu nõm tik xop pu' hok hã' hãm.

G̃ebuje ayacat ocedopabijuk- -yaypan'isuat- -cekariwa be imudadaybotbot'ibit. Deus eju Judeuyũ kawẽnwẽn'uk osodop iap kay cum pima, ocedopabijuk. Ibiõg̃buk kẽrẽat kug̃ osunuy jewebe. Ibiõg̃buk kẽrẽat a'õbi yaypan'isuat apẽn g̃uyjom je'bapuk iap muwẽnuwẽn'uk osunuy adeayũ be. Ag̃okatkayũ yaypan'isuat kukayũ osodop ip. Ade dinheiro bubum ip osodop apẽn g̃uyjom je'bapuk eykay iap muwẽg̃ap teim. Ixe yaypan'isuat ocedopabijuk.

Paw-Ro, Siras daheeh, radewäts bꞌëëh do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ ta see pé noo gó Judah buuj raky nꞌaa hetsẽ hẽnh ãã bahõm bä, ãã mamuun maruus. Karapꞌaar hꞌyyb nesaa do ta hã adäk. Noo ese karapꞌaar hꞌyyb nesaa do anꞌoo bä. Taherꞌoot ta wób sa hã hꞌëëd hado ta jawén rababok doo. Ti hyb nꞌaa ta kariw nꞌaa hajõng dajẽẽr ragedak.

Sxi²ha² kan²thĩ³na² ũ³tĩ¹kxain¹ya³jau³su²Ka³nxa³ha²ta³nũn³tãu³a² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²je³na² ai³lxi²ya³sain¹tãu³a² wãi³lxa² ĩ³ha¹txi²sĩ¹na¹hẽ³la². A²nxe³ta¹ka³lxai²na² sa²kxai³lu² ko̱³nxe³te²a² yãu³ka³txa² a²nxũ²kwa̱i³wi¹ha²kxai³ wãn³txa² ye³jen¹na² wxã³ju³ta²nũ³a² ĩ³yau¹ũ³hxai²na²hẽ³la². Nxe³kxai³ a²wa³kxẽn³yah³la² kãin² ũ³yho³hi²nyhai¹nhxai²na²hẽ³la².

Berexo Filipos Naliye TahiHaxowaka wiyaneta iraexatyakalati aose nali xeta hoka tyoa ahalakoatya wiso hatya wakahalo. Tihanare kamilakoretita hatyo xoimahaloti hoka otita xoalini hare ahetakoti maniya. Hoka exekohasenae kalore olo resebityahita exakaini hiyeta.

Paulo, Silas khama cadeia vahoja'inaHari. Oniaroa, mahi hoariha ija'ari Deu-ra vara vani'avini ibavinia aokharafoni'ianahi. Aokhahi, akaragarari'ihi ida ima'inavi. Kidikariva vakapavakari'iki ida ima'inavi. Ima'inavi kiditavaria binava'isohijoravini hiki ida namitha'iariki, oniani ida ija'ari kamahi namitha'iariki-ra ogavini hija. Ima'inavi kabadani ka'oa ida ija'ari nava'isohijorani namitha'iarikia. Kidikariva vagathanibakhiaki ida kidibadani abosini jiniro karahoa.

Kytsa Pauro Siras ahatsa sakyriukanikitsa hurukwy bo nisioktyhyryknaha.Kyze iypykyhyzytyktatsa inamyhobyk. Atatsa kytsa bo tarabaja bobatu ziknakara. Kytsa atatsa bo okyrysaro ty batu nyny zikaha. Katsa ske buruk tsikukurunahaze atatsa inamyhobyk. Kytsa Deus bo nipamykysokonaha ana bo tsikukurunahaze atatsa inamyhobyk. Pyryhyk hyrikoso atatsa bo pororo ziknakara. Hyrikoso sapybara batu simysapy atatsa tuk ziknapykyryk. Iwaze kytsa ipe niaha:— Hawa sa maha — nikaranaha iwatatsahi sibo nitsasoko. Kytsa ipokzitsikitsa atatsa harere humo hi okyrysaro tsizubarẽna ty ziaksenaha.

Miꞌi hawyi wẽtup eꞌat pe urutuwat i raꞌyn aiũpe Tupana wywuat sehay hap kape mekewat yꞌy hit i kape. Miꞌi hawyi muꞌap upi uruipuẽti pĩꞌã ahiag pãꞌãu ipiit piat rakat e. Miꞌi pĩꞌã mimoherep ahiag kaipywiat wyti aikotã aikotã e hap koꞌi ikaꞌiwaria haꞌup sat kahato.

Koitóvokono ârunoe vekoti kovótiPo'íke káxe koeku vónea ho'úxovokuke xâne itúkea orásaum, ítokopovovi ârunoe éxoti vékea kovóti vo'oku itúkeovo ûroevo ndémoniu. Êno îrikuxea ne hóyenohiko kovoxeâti neko ârunoe.

Paulore, Silare bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróo'ke niî'Ni'kâ nɨmɨ ɨ̃sâ Õ'âkɨ̃hɨre sẽri wɨáropɨ wa'ârã, ni'kó numiô wãtî sãháa no'o'kore ehâ pehakãti. Koô ãpêrãre da'rá ko'tego niîwõ. Wãtî wee tamú no'ogo “Be'ró tohô wa'ârosa'”, niî masisére kɨowṍ. Koô masisére ãpêrãre weresé me'ra koôre kɨorã́ pahiró niyéru wapá ta'awã.

Chaypi juc-pun mañacunan sityüta yapa cutilcäśhäćhümi talïlälí Satanaśhpa maquinwan licacuyta yaćhä wamlacta. Chay wamla uyway calmi puydïnincunacta licacuyninwan illaypi'a altullaćhu cachila.

Paru norĩ hã dazazéb 're, da te ĩsitob zahuré zé wasu'uTawamhã nimahã bâtâ na 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're ĩdamreme zusi mono zéb u wasi'aba'réi ré, azarudu hã ma tô wawa'rãmi mo, pawa'âbâ ãna dama romhuri'wa hã. Wa'uburé ré 're hâimana mono wa, te marĩ hã romhâ ré te te dama 're awaihu'u siro, ta hã. Tawamhã azarutu wada'uri'wa norĩ hã ma tô rob'uiprazé hã ahâ na ĩ'upana te te sima 're waibu, marĩ hã romhâ ré te te dama 're ĩ'awaihu'u mono zé wa'â hã.


Pauru tõ tokahmase eya. Ynara tykase ynororo opore,—Moxiã nase Ritonõpo poetoryme, imehxo exikety poetoryme. Kuamorepatorỹko toto Ritonõpo omipona kuehtohkõme, tykase joroko poe ynororo.

Jakamã pa mẽ mõ nhũm nija mẽ ixpumu nẽ mẽ ixtã ajêt nẽ ma mẽ ixkôt mõ. Hãmri nẽ mẽ kãm mẽ ijarẽnh o mẽ ixkôt mõ nẽ mẽ kãm:—Xê mẽ mran jajê pumu. Na htem Tĩrtũm maati mã tanhmã amnhĩ nhĩpêx mex to ho pa. Tĩrtũm kot mẽ ate amnhĩ tomnuj pê tanhmã mẽ apytàr to hã mẽ amã ujarẽnh kaxyw na mẽ awỳr mra. Anẽ.

Oa ãtokoro osapika Paoro tikini, ate tikini apaka. Oãkiritapika:—Naia kikiakori Teoso nitiriakori. Apiananiri nitiriakori itxauana naia. Oerekauana amaerekani makatxakiko, Teosomoni asini ĩkapani —otxaãpokata.

Xina niampyguebyra nipyra olâ ani mâkâ âwynsaundo. Taenle kehoem ani mâkâ xina nhapyguedyly:— Deus emary asaemo uguondo modo! Kaynonro Deus emary asaemo. Âdara Deus kâmakely awyly egatuim asaemo! — kely ani.

Naꞌe ur Pawru haikweromo kury, ureraikweromo no, uhapukaz pà no. — ꞌAw awa aꞌe wà, Tupàn Ywate Weraꞌu Har hemiruzeꞌeg romo wanekon aꞌe wà, iꞌi iko urewe. — Aze peho wer Tupàn pyr nehe, ꞌy wà, umumeꞌu putar penemiapo ràm peme aꞌe wà nehe, iꞌi iko urerupi wata maꞌe wanupe.

Haꞌe vaꞌe ma Paulo haꞌe ore kuery rakykue oo vy ojapukai reve aipoeꞌi ꞌrã:— Pevaꞌe avakue ma Nhanderuete Yvate ete vaꞌe rembiguai, haꞌe pẽvy omombeꞌu tape peo jepe aguã — heꞌi.

Odaa naɡ̶ajo awicije ja niotece ɡ̶odowidi nilokotoɡ̶oloco, odaa naɡ̶ajo awicije ja dapaawetibece, mee, “Niɡ̶ijoa aaginadi liotaka Aneotedoɡ̶oji ane i-iiɡ̶e inoatawece, codaa oye-eematitibece anodaaɡ̶ee Aneotedoɡ̶oji meote me ɡ̶adewikitacetiwaji.”

Kiro hẽa ore rovatĩ pea rupi. A'ero hẽa ruri ore reviri. Paulo'ga reviri hẽa ruri okovo ohapukapukaita.—Agwa'g̃a ko oporavyky Tupana'ga pe. Gaha ko huvihavuhu hete jara'g̃a hohe pa, ei hẽa. Nahã g̃a ei pe me: “Tupana'ga imomborame pendekote'varuhua po ti pe hoi ga pyri nehẽ,” ei g̃a imombe'gwovo, ei hẽa ohapukaita.A'ereki anhag̃a opojyka hẽa.

Ẽn fi vỹ Paulo nón tĩ mũ, ẽg nón, kỹ fi tóg jamã hár(a) prẽr mũ, kỹ fi tóg: “Topẽ pẽ camarada ag vẽ (mỹr),” he mũ. “Vẽnh kar kãfór camarada ag vẽ mỹr. Ag hã ne tóg ãjag mỹ vẽnh vĩ tó tĩꞌ, ãjag tỹ to krenkren jéꞌ,” he fi tóg ẽg to.

Upe kunhataĩ oho Paulo rapykwéri. Ore rapykwéri oho ave. Hatã onheꞌẽ oho-vy:—Kóa kwimbaꞌe Tupãgwasu rembigwái omombeꞌu vaꞌe peẽ-my tape porã Nhandejáry pene resende hagwã, heꞌi omombeꞌu-vy.

Tahe waherenymy dyrymy nade: —Deuxu ibuturatyre rare. Iteòdỹkỹna mahãdu kia mahãdu rare. Tikiboho rarybemyhỹre timybo iny taòraru‑ribi ratakemy.

Ẽẽ poromũ ꞌut ore rowosõu. ꞌUa ẽẽ ore rewiri wafukaita ekoete.—Koa kũimaꞌe wã Kuꞌjywa kĩã amut ae katuꞌoga momeꞌwau janee. “Jejui ꞌga futat aetywera omoit ae wi, ae katuꞌoka”, eꞌi wã akou imomeꞌwau. “Werowiaramũ Jejui ꞌga janetywera moiri jane wi, jane katuꞌoka”, eꞌi wã akou imomeꞌwau janee— ꞌjau ẽẽ akou wafukaita ꞌgã nupe, ꞌua ore rewiri.

Nãm Paurmẽ ar ikajpan ar ikôt arỳm ar ijo memã àkjêr tẽ. Nãm àkjêrkam memã kum,—Ota, ar ja ne ar Metĩndjwỳnhbê kumkatimã àpênh ar ba. Ne me amã Jeju kute me apytàr'ã ujarẽnh ba, ane.

Mîîkîrîya anna wenaimepîtîꞌpî tîwentaimepîꞌse. Taapîtîꞌpîiya: —Insanan warayoꞌkon wanî Paapa ipîkku poitîrîtonon pe. Apîꞌnîkon eꞌpîikaꞌtîntoꞌ yekare ekaremeꞌnenan insamoro —kaiꞌma taapîtîꞌpîiya.

Tu Paot pe' mõg, xik mũg pe' mõg, tu' yĩy ka'ok, hu:—Nũ tik xop te Topa xe'ẽgnãg hã kãmãnat, hu xa hãmyũmmũgãp-tup, nũy Topa yõg putat hã 'ãmõgã'. Kaxĩy.

Jewãwãwãm oekuku ocenomuju soat kabia. O'jekawẽn ocekawẽn coco'ukayũ be.— Teyũku Deus a'õ kay kũyjobicayũ — io'e'e'e. — Ixe Deus soat podi ma ya'õbuyxiat — io'e'e'e. — Apẽn wuyewedaxijo but iap muwẽnuwẽn wuywebe — io'e'e'e ya'õberen ocekawẽn coco'ukayũ be.

Paw-Ro sii hẽ, ãã sii hẽ, ta ti maruus bawäd hadꞌyyt hẽ. Ãã sii tabawät bä takꞌëp tageëënh:—Pꞌop Hagä Doo, Sahõnh Hẽ Bahä̃nh Hadoo Do wë moo hebꞌook do hahỹ ajyy. Raherꞌoot bë hã nyy da Pꞌop Hagä Do bë tabedꞌëëp nesaa do mahä̃nh, ta wë bë basëëk hyb nꞌaa! —näng mä maruus.

A²nxe³ta¹ka³lxa² ĩ³hit1sain¹sĩn¹sxã³ ĩ³kaix1te³nah¹lxi¹:— In³txi³nãu³xai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² Hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹la² a²sa³wi²ha³lxai²la¹wi¹. Wãn³txa² wi¹jau³xa² wain³txi³ e³ain¹na³li¹. Txa²wã¹ko̱³nxe³ti³ kãi³ki̱³ju³ta² ã³na¹la³kxi²nha²sãn²sxã³ ne³wã²na³ju³ta³nũ³a² ĩ³yau¹ũ³hai¹nhxai²na²hẽ³li¹. Nxe³na²hẽ³la².

Hatyo xoimahaloti Paulo najikinita, wajikinita xoaha tonita hoka kawijita: — Exe halitinae atyo Enore maxaexahityakaharexe wakaneharenae. Xakaihahitaha iraiti: “Exakere xisaona waiyexe maniya xikaxomokakeheta maheta”.

Hari. Haria karagarari'ihi, anaothia kha'ihi, bodi'baraha'oadahani:—Hihadani makhira Deus danoki nama hojaki kabadani abono mani hadani. Hiva'oani a'onira vanava'isohivini hiki nihanikia Deus a'onira akava'ijoavini — nikia kabodi'barai athini siagaki ida anaothia.

Zikzibyituhukutu mapik niukuru. Hawa ziknakara:— Asaktsa kytsa Deus tsumuẽhĩtsitsa maha. Deus abazubakata. Hawa Deus kytsa simysapybyitsa nikaranaha mysiokzohik ahabo mopamykysokonaha — nikara. Opykani hua ziknakara.

Miꞌi hawyi mekewat pĩꞌã toto Pauruꞌin upi. Miꞌi hap tote muꞌap upi ihay haty wo iraniaꞌin me muꞌap upiaria pe — Miꞌiria miitꞌin ni Tupana sese ywaitiat eropat haria sese e ahiag pãꞌãu pĩꞌã wẽ pyi. Miꞌiria wyti Tupana kapiat muꞌap moherep haria e mekewat pĩꞌã.

Koêkuti vékoku ne Poûlu koánemaka ûti, hokó'ovi neko ârunoe koane vá'uixea. Hara koe yûho vá'uixea:—Enepora hóyenohiko, aínovo ovóxehiko Itukó'oviti, enepone koati payásoti ya uhá koêti. Epó'oxo simínoke koyúhoinopinoe kixeku ítivoa ne pehúnevo —kóye.

Ɨ̃sâre ĩ'yâ siru tuú, karíkũwõ:—Ã'rá Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ dutisére weerã́ niîma. Mɨsâre werêrã weemá Jesuré ẽho peórã yɨ'rɨrã́sama niisé kitire, niî karíkũwõ.

Chay wamlam ya'acunap ipäta śhacayämun apalcaćhaypanuy: “Cay wayapacuná Sumä Munayniyu Diosta sirbïcunam. Chaymi amcunacta willalcäśhunqui imanuypa salbaśha capäcunayquipäpis” nishtin.

Tawamhã azarudu hã ma tô Paruhu zarina mo, wazarina zama. Mreme 'rãihâ na te nasi te te wa'mahârâ za'ra, ãne:— Õ hã aibâ norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa norĩ, ĩwaihu'u pese uptabi ma romhuri'wa za'ra. Niha te za aima waihu'u za'ra wa'wa, asisõ'reptu za'ra wa'aba da. — Ãne te nasi te te wa'mahârâ za'ra, dama.


Morara kary poko tuhke tõmehse ynororo. Morarame toemynyhmaryke ynara tykase Pauru joroko a,—Jezu Kyrixtu omi poe aaropõko ropa ase. Zae otũtako ropa, tykase joroko a Pauru. Morara kary etaryke tyya joroko tutũtase ropa zae nohpo ae.

Nẽ ãm xatã mẽ kãm mẽ ijarẽnh o mẽ ixkôt paja o ra hã apkati xohtô nẽ. Tã nhũm Pawre ra kãm mar kaga nẽ nê mẽkarõmnuti mã kapẽr nẽ kãm:—Tk. Kwa kêp akato nẽ ma tẽ. Pa Jejus Kris nhỹ hã amã ixkapẽr ka inhma nẽ kêp akato nẽ ma atẽm kurê kumrẽx. Anẽ.Hãmri nhũm kuma nẽ kêp kato nhũm akupỹm tãm hkrã.

Itanaõtika ikara atoko oãkirinãta. Ininiã Paoro maerekaxiniretinoka itxa oãkiritakiti xika. Ãti õti isapotorika, paniãta itxari maerekati matamatakoti:—Xesosi Kristo uãkaã nota paniãtai, pitakanapiniro aroa ãtokoro —itxa.Iuasaakipeka maerekati matamatakoti takanaparo.

Iweâpa ani arâ aguezeseze awyly. Aituo ani Paulo iewiâpadyly, âwynsaundoam MYK idyly, mâkâ iodano kadopâram aguely warâ:— Jesus Cristo eon-honrugue xirâ âyam auguely. “Awâkâ âwynsaundo odaypa ikâ. Idâ” uguely — kely.Agueduo inepa kehoem mâkâ odaypa egasely.

Tuweharupi nezewe ihon urerehe uzeꞌeg pà, uhapukaz pà. Umumaw màràn ꞌar nezewe uzeꞌeg pà, ureraikwer rupi uhapukaz pà. Te, uputupyk Pawru aꞌe. Uzewyr Pawru oho ikutyr kury, tekwe ikatu ꞌym maꞌe pe uzeꞌeg pà kury. -Azeꞌeg newe Zezuz Tuwihawete her rehe ihe kury, ehem eho kwez kuzà wi nehe kury, iꞌi izupe. Tàritykaꞌi uhem tekwe ikatu ꞌym maꞌe oho izuwi kury.

Haꞌe ramigua mbovy ára rei eꞌỹ oiko. Haꞌe ramo Paulo noenduxevei vy ojere, haꞌe aipoeꞌi nheꞌẽ vai pe:— Jesus Cristo rery rupi aipoaꞌe: Ejepeꞌa ixugui — heꞌi ramove ojepeꞌa.

Odaa owidi nokododi meo niɡ̶ida anee yopilaɡ̶aditibigeloco niɡ̶ijo ligegi, odaa Paulo eliodi me igecaɡ̶aleɡ̶e, naɡ̶a nilokota, odaa jeɡ̶eeta niɡ̶ica niwigo abeyaceɡ̶egi ane dakatiogi, “Jibake loniciwaɡ̶a Liboonaɡ̶adi Jesus Cristo me ɡ̶adiiɡ̶eni manotitice naɡ̶ada awicije.” Odaa aɡ̶ica daɡ̶a leegi niɡ̶ica niwigo abeyaceɡ̶egi ja noditice.

Kotihĩtihĩ hẽa hapukai ore reviri ua. A'ero Paulo'ga kwerajahivamo hẽa rehe. Igwete ga pyryrymi javo anhag̃a pe.—Jesus Cristo'ga popoakarimo ji ei nde ve kiro: Epohi hẽa hugwi, ei ga jupe.Kotihĩ anhag̃a pohiri hẽa hugwi a'ero.

Kurã tỹ hẽn ri ke han fi tóg, vĩ tỹ ge han kỹ. Kỹ tóg Paulo mỹ tỹ ũ nỹ, kỹ tóg kyrã kỹ fi jagrẽ mỹ: “Jesus Cristo jykre tỹ sóg ã mỹ tó mũ, ã tỹ fi tovãnh jé,” he mũ. Kỹ tóg vẽsỹmér fi tovãnh mũ sir, fi jagrẽ kórég ẽn ti.

Koꞌẽmba ẽmba oho vaꞌe ore rupive. Upéa-gwi ipoxy íxupe Paulo. Ojeapa hese. Heꞌi anháy-pe:—Ekwa katu íxugwi. Hesu Cristo réry-py esẽ katu íxugwi, heꞌi anháy-pe.Upe-ma ramo anháy osẽ-ma oho-vy íxugwi.

Tuheka rarybehyy raremyhỹ. Aõutxumy tahe Paulo tai rexirare, tamy ròòsemy reare. Rarybere tyytybybina tai ratxireríò: —Jesuisi Kristu nimy iribi arateònykre. Bexitakre. Tahe aõwesele iribi ròhònymy reare.

Namutat ẽẽ rekoi iapou. Aiꞌiwe nũ, aiꞌiwe nũ, aiꞌiwe nũ.Poje Paulo ꞌga amaraꞌneramũ ẽẽ ree. Omopiroꞌysãꞌysagamũ ꞌga ojerowaka ẽẽ ree ꞌjau ẽẽ upe:—Jejui ꞌga rer imũ je ꞌi enee: Ere ejepeꞌau ẽẽ wi, ẽẽ tyweramũ, ꞌjau je enee— ꞌjau ꞌga mamaꞌeukwaawa upe.Aꞌerauwe mamaꞌeukwaawa ojepeꞌau ẽẽ wi.

Nãm akati kunĩkôt memã anhỹro tẽ nhym kam arỳm ar ijã akati krãptĩ apêx. Nhym kam Paur me karõ punumã àkrên arỳm 'ỳr akẽx ne kum,—Ẽ, Jeju Kritu kukwakam ba amã ikabẽn ne. On prĩtijamã anhiren kurũm akato, ane. Nhym kum kabẽn majmã nhym arỳm kum iren mã tẽ.

Tuꞌke wei kaisarî aakoꞌmanpîtîꞌpî mîrîrî taa pîꞌ. Mîrîrî pîꞌ Paulo esetaꞌka tuꞌkaꞌpî. Moropai teeraꞌtîi taꞌpîiya oꞌmaꞌ pîꞌ: —Tauya apîꞌ, Jesus Cristo maimu pe epaꞌkakî mîîkîrî yapai —taꞌpîiya. Mîrîrî taiya pe rî oꞌmaꞌ epaꞌkaꞌpî tiwinarî.

Tu xe hãm'ãktux hã kaxĩy, 'ãmnĩy xohix hã' xuktux, ha hãm'ãktux kux 'ohnãg, yĩy Paot gãy, tu' yõkãnãm, tu yãmĩy kummuk mãnõg, hu:—Hõmã Yeyox te yãmĩy kummuk mõy tikmũ'ũn kopah, tu' mõg pexkox tu', tuk mũ'ã yãy 'ãxet'ax hõm, pu yãmĩy kummuk mõy, hu 'ãte 'ãxat, hu: 'Ãpep, nũy mĩm hex 'ãpe' nĩm. Kaxĩy.Ha' nĩm, tu' mõg xupaha'.

Iboap muwẽnuwẽn oekuku ocedobatban yaypan'isuat. Wara'at kabia dak. Wara'at kabia dak. Ade kabia iboap muwẽnuwẽn oekuku ocenomuju. Imẽnpuye Paulo yukpiceg̃ẽn o'e cekay. O'jekorepẽn yaypan'isuat kay.G̃ebuje Paulo o'jekawẽn ibiõg̃buk kẽrẽat pe- -yaypan'isuat peat pe.— Ejẽm cuy yaypan'isuat pewi — io'e. — “Ejẽm cuy,” i õn e'em ewebe Jesus a'õbi — Paulo o'e.G̃ebuje'isum ma o'jẽm cebewi. Xipat o'e.

Hajõng ta ä̃h tii da tabedꞌoo. Ti mꞌ Paw-Ro tahꞌyyb panasꞌëëh do hyb nꞌaa taherꞌoot do hã, Paw-Ro ty kawꞌõõd däk ta wë, ti mꞌ taky hadoo karapꞌaar hꞌyyb nesaa do hã:—Jesus Kristo häd gó õm ỹ mejũũ mabanyyh hyb nꞌaa maruus hã hadäk doo —näng mäh.Ti mꞌ, nayyw hẽ karapꞌaar hꞌyyb nesaa do ta hã hadäk do paa anä kän.

Nxe³jau³xai²na² ye³ka³lxa¹txi³ e³a³lan²ni²toh³na²hẽ³la². A̱i³la² Pau²lah³lo²nu¹tai²na² hi²sen³kxai³lu² hxi²ye¹ta³lxi³ha²kxai³ ã³yxo²o³tũ¹nũ²la² a²yãu³ka³txa² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Je³su² Kris²tu³jah¹lai²na² a²sa³wit3sa¹wi¹. Nxa¹ha²kxai³ nxũ²kwa̱i³li³si¹hin¹jau³su² Je³su²jah³la² kwa³na³nxãn²na³li¹. Nxe³jau³su² ha²kxai³ a²yãu³ka³txa² wa³su³txi³ nxũ²kwa̱i³li³na²hẽ³la².

Nikare kawiyalijita wiso kahareki ferakene. Wahehena hoka Paulo emaxahalikihena hoka terehokoa wahakotya enomana hoka nexa tihanare hiye: — Jesus Cristo nexare kakoa wirai: hahikoahetehena exe xoimahaloti nonitata — nexa. Nexa hoka exowakita tihanare hikoa, xaneheta imilakota.

Mahi ipohiki bodi'barahani kasiagaki ida ima'inavi anaothia. Oniania Pauloa bikaja'oria'ihi. Ima'inavi kania roiribani'aha, ima'inavi kaitavari-ra ni'aha ada Paulo:—Jesus Cristo ira honariavini ima'inavi kania iakara'o'ini.Ajihijoraki'ihi ida kiditavari.

Zikzibyituhukutu mapik atatsa hua ziknakara. Iwaze atatsa Pauro ziokanityikik. Tasukpe bo iktsa niy. Iwaze ihyrikoso sapybara pe niy:— Sesus zikwy humo nabo pãotykta! — niy. Atsoko ihyrikoso sapybara ziksiwyhik.

Miꞌi e hap ewy ti yne eꞌat pe mio tã e ihay Pauruꞌin upi. Ihay poꞌog poꞌog moityꞌi pote Pauru yt tikyꞌesat i poꞌog. Miꞌi hawyi tuwemorem howawi hawyi toꞌe — Uito ti morekuat Iesui mipoꞌoro. Miꞌi tupono areꞌe — Ereto ro meiũwat pĩꞌã piit pyi e ahiag pãꞌãu me. Mio tã e hawyi tuwẽtem naꞌyn meremo ipiit pyi.

Koati ênoti káxe kóyeyeaneye. Ehane ímaxova Poûlu. Na'akené kó'inoane, ina kixôa neko ndémoniu:—Ya iháke Jesus Kristu mbahúkopi ipíhikopi ra ârunoe —kíxoane.Koati énomone yaneko ókoku ôra ipúhikopeane ndémoniu neko ârunoe.

Koô pehe nɨmɨ́ri tohô niî kusiawõ. Be'ró Paulo kari butí, mahâmi ĩ'ya, wãtî koôpɨre niigɨ́re niîwĩ:—Jesu Cristo tutuaró me'ra mɨ'ɨ̂re koôpɨre niigɨ́re wiháa duti'. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ta, maatá wiháa wa'âwĩ.

Caynu achca muyuncunaña nïlla niyaptinmi Pablo rabyalcul chay wamlaćhu cä achatüta: “¡Salbacü Jesuspa pudirnin caynïwan cay wamläta caćhaycuy!” niycülun. Niycüluptin-pacham achatun caćhaycüluptin licacuynintapis wamlaca lluy pantälun.

Awẽ sidâpâsi te nasi ãne te te wa'ab'mahârâ. Te te nasi wa'ab'mahârâ u'âsi mono wa, wapari a te, nimahã bâtâ na ma tô Paru hã sô aipi'ra, wa'uburé ma, te te nharĩ da. Ãne te tãma tinha:— Zezu Cristuhu zadawa para, wa aima rob'ru. Mo oto aimorĩ, azarutu nhiti. — Ãne te tãma tinha, wa'uburé ma, Paru hã.Tawamhã awa'awi, ma azarutu hawi watobro. Ma tô ĩsiti mo oto.


Morara kaxĩpo Pauru a, Pauru zehno toehse jorokohpanõpo esamõpyamo, tineru anapoipyra toehse toexirykõke. Mame Pauru tapoise eya xine Xira maro porohtoh taka toto arotohme, typatakamo a ekarotohme.

Jakamã nhũm õ patrãwjaja tee ri ja hã omu nẽ gryk tỳx nẽ axpẽn mã:—Kwa ra mẽkarõmnutijaja kêp kator jakamã koja axte mẽmoj kukamã tanhmã ujarẽnh to hkêt nẽ. Pu mẽ kukwak ri axte paxujamỳnh kêt nẽ. Anẽ.Hãmri nẽ Pawre mẽ Siras wa kamã gryk tỳx nẽ. Hãmri nẽ wa unê nẽ ma mẽ kot axpẽn mar xà hã ixkre hwỳr wa hkjênh o tẽ

Oa amotakani ikara imarotakasaaki, otsopa imapakapapekaniika oimarore ĩki, ininiã imaĩkarina Paoro, Sírasi pakini. Ikosekaĩtotana, anikana sitatxi apanĩkaki auĩtetxiakorimoni.

Mâkâ âwynsaundo âdy wayam waunroem aini modo nutuombyra awyly tiuntuduomo ani sodo modo, Paulo, Silas warâ agâ iewiâpadylymo. Aituo Paulo, Silas warâ nhawânehonlymo. Nhuxinehonlymo praçaram, pymâ domodo âtâdyguyhoam.

Naꞌe aꞌe kuzàwaza izar aꞌe wà kury, wikwahy Pawru pe aꞌe wà kury. — Maꞌe uruzapo putar temetarer imonoꞌog pà ure nehe kury, iꞌi izupe wà. Aꞌe rupi upyhyk Pawru aꞌe wà, upyhyk Xiria aꞌe wà no. Weraha taw mytepe wà, tuwihaw wanuwa rupi wà.

Paulo haꞌe Silas oinupãmbaa rire nhuã py omboꞌaa agueKunhaꞌi patõ kuery ma nonganaveia oexa vy ojopy Paulo haꞌe Silas, haꞌe vy tetã mbyte py ogueraa huvixa kuery renonde.

Odaa niɡ̶ijo niotagodepodi naɡ̶ajo awicije noɡ̶oyowooɡ̶odi me daɡ̶adiaaɡ̶oyakadi monibeotege modibatege dinyeelo leeɡ̶odi notoetiigi naɡ̶ajo awicije, odaa joɡ̶odibata Paulo ijaa Silas, odaa joɡ̶oixigiticogi miditaɡ̶a ane licooɡ̶adi oko liwigotigi nigotaɡ̶a, odaa jiɡ̶idiaaɡ̶oyate lodoe niɡ̶ijoa lacilodi naɡ̶ani nigotaɡ̶a.

Ikwahavame anhag̃a pohira hẽapojykahara'g̃a ei ojohupe:—Nombuhura'javi po ti ojipe'g̃a itambere'ia nhande ve nehẽ. A'ereki anhag̃a opohiruhu hẽa hugwi, ei g̃a. Ndokwahava'javi po ti hẽa aerẽva'ea imombe'gwovo nehẽ, ei g̃a ojohupe.Igwete g̃a nhimboahivuhui Paulo'ga rehe Silas'ga rehe g̃a pyhyga g̃a nderohyryryga g̃a nderogwovo okari pe gwuvihava'g̃a pyri.

Hã ra fi patrão ag mỹ tóg tỹ ũ nỹ, ag tỹ fi tugrĩn ganho ve mãn tũ nĩn kỹ. Kỹ ag tóg Paulo ség mũ, Silas ke gé. Pãꞌi ag mỹ ag tóg ag ven mũ, cidade kuju ki.

Ha ijáry katu ohexa ramo, heꞌi:—Upe kunhataĩ ko ndoikwaa uka moꞌãvéi-ma oiko-ta vaꞌe nhande-vy, heꞌi. —Nomeꞌẽ moꞌãvéi-ma nhande-vy hemimombeꞌu repy.Upéa-gwi oipyhy Paulo-pe Silas ndive oipyhy heraha-vy. Ipotĩ ha-my ogweraha íxupe. Ombotyryry heraha-vy. Ogweraha mburuvixa oĩ ha-py.

Iwedu tahe rieryre nieru idi ritaõkre ta rimyrenyre Paulo Sila‑wana. Retỹhimy rare ywisidỹỹdu‑ò, hãwã elehyna ube‑ò.

Aꞌeramũ ẽẽ jara ꞌgã amaraꞌneramũ Paulo ꞌga ree.—Ẽẽ pirewara eremoit ẽẽ wi raꞌe. ꞌAwamũ pa ajee ꞌgã kaꞌaranũũ namuri oree raꞌe— ꞌjau ꞌgã amaraꞌneramũ Paulo ꞌga ree.Aꞌeramũ aipoa kũjã ẽẽ jara ꞌgã Paulo ꞌga pyyka Silasi ꞌga retee ꞌgã nerawau ajatykaaw ipe ꞌwyriara rowase.

Nhym o ba djwỳnh ar arỳm omũn abenmã kum,—Je, jakam prĩtija arỳm kute gwaj bamã pi'ôk kaprĩ jamỳnh prãm kêt, anen kam ar arỳm Paurmẽ Xira aro tỹm ne ar pa 'amỳ. Ne kam me rũnh'ỳr ar bjêro mõn aro bôx. Me krãptĩ kute djwỳ jamỳnh djàkam ne me bikprõnh djà.

Moropai mîîkîrî karaiwarîtononya epuꞌtîꞌpî. Inîꞌrî tîniru yapisî toꞌya pepîn maasa pra inîꞌrî aweꞌkupîton pîꞌ mîîkîrî aurînoꞌpî eseurîma eserîke pra awanîꞌpî oꞌmaꞌ epaꞌkasaꞌ yeꞌnen. Mîrîrî yeꞌnen Paulo, Silas yapisîꞌpî toꞌya. Yarîꞌpî toꞌya mîrîrî cidade esanon pia, ipîkkukon pia.

Pa tik xop nõy te mĩm yõg tayũmak xak, hu' gãy xexkah, tu Paot mũg, xix Xinax, tu' xexka xop keppa' mõgãhã', ha' xexka xop te kõmẽn yõg hãmnuknõg tu' pip,

Cebewi ibiõg̃buk kẽrẽat cẽmap co buje, yaypan'isuat kukayũ oitakomãn ip Paulo kay.— G̃asũ bit ixe ibiõg̃buk kẽrẽat a'õbi g̃uwẽn g̃u — io'e ip. — Abu dinheiro je'g̃ũm ocewebe g̃asũ bit? — io'e ip.Pauloyũ o'jat ip. Akiju ip o'tujowat. Jeka kukukat topabe o'tujowat ip imuymuy am.

Ti mꞌ ta kariw nꞌaa rabahapäh bä mꞌ, dooh ragedag wäd bä dajẽẽr,Noo ese do paa hyb nꞌaa, ta wób rabena maruus wë, tamaherꞌoot hyb nꞌaa sa hã ny hadoo sa pooj jé hawät doo. Maruus kariw nꞌaa hã repꞌaak sa hã tamaherꞌoot hyb nꞌaa. Karapꞌaar hꞌyyb nesaa do ta hã hadäk do paa anä kän do jawén paa bä, dooh maruus noo ese wäd bä. Ti hyb nꞌaa né hẽ ta kariw nꞌaa rakawajããn Paw-Ro sa wë. rameso padëëk Paw-Ro, Siras daheeh. Ti mꞌ ramahũũm panang buuj rakahetꞌaa bä, hyb nꞌaa jewꞌyyk do sa wë.

Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² a²wa³kxẽn³yah³la² a²yo³ha² so¹hxai²na¹kai³ jãx1si¹sa²nxa³khih³. Nxe³jau³su² kãin² hi̱t3txain¹na²hẽ³la². Nxe³ka³tu̱³ Pau²lah³lo²nu¹tã² Si²lah³lo²nu¹tã² nxe³sxã³ nũ³kxũn³sxã³ sa²so¹ain¹ya³sxã³ sxi²je³na² nxũ²kwa̱i³ye³lan¹je³na² a²hxi²kan¹ta³ nũ̱³ka̱³txa² hxi²ka²nãu³a² sa²nũ¹ain¹na²hẽ³la².

Hatyaoseta hatyo xoimahaloti xekohasenae amaikoharehenaha, maisa aliyakere resebehenahititaha exakaini hiyeta hoka. Ehareha hoka Paulo, Silas xoaha otokaha, nolokasekoatyahene wenakalati nekesekoa kalorexenae nahalakoa.

Hari. Ima'inavi kakariva vaabono vakani'akhama'aha:—Ida ajihi'ihi kiditavari, ni-ima'inavia biogajanaki ida ija'ari kamahi namitha'iariki vara vani'ani afojana. Ni-agathanijanaki ida kidibadani abosini jiniroa — vaabono vakani'akhama'aha vaihamahi'ina. Paulo, Silas vihiki-ra va'ora vagathi'aha adani vaihamahi'iki. Ija'ari vajoroniki vaibavia va'ora avarahoka'aha. Sidaji kaija'arini vakadika'da'di vaviaha va'ora avavikha'aha.Roma sidaji kaka'da'dini kaija'ari vihina va'ora vavaka'da'divini hiki adani Filipos sidaji kaija'arini.

Atatsa pokzitsitsa ihyrikoso sapybara ziksiwyhikze zinynaha ana humo hi tahakyrikinaha. Hyrikoso isapybara ziksiwyhikze Pauro Siras ahatsa humo tahakyrikinaha. Okyrysaro hana bo ja iwatsahi tahakyrikinaha. Iwaze Pauro itsipa humo zioktyhyryknaha. Siras kino niwatihi itsipa humo zioktyhyryknaha.

Miꞌi pote pĩꞌã kaꞌiwaria teꞌeroꞌe — Pyno ihãite raꞌyn pĩꞌã. Yt naku i yt kat i raꞌyn ahiag pãꞌãu pĩꞌã piit pe iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi taꞌatusat Pauru Sira. Miꞌi hawyi iherep mo taꞌatueropoꞌok yi upi morekuaria kape wuatꞌi weneru hap kape.

Yehepóke'exokono ne Poûlu yoko SílaNoixoâne hóyenohiko kovoxeâti neko ârunoe ákoyeanemo namúkope tiûketi vo'ókuke, namúkonehiko Poûlu yoko Síla, ina kahakôa parásake nonékuke ne pahúkotihiko yane pitivóko.

Kɨ̃ɨ̂ wiháaka be'ro koô masîmi'ke pe'tiá wa'âwɨ. Tohô weérã koôre kɨó'kãrã marî niyéru wapá ta'asome niîrã, uâ wa'âwã Paulo, Sila me'ra. Tohô weérã makâ deko wiôrã tiropɨre naâre yẽ'ê miáawã.Be'ró wiôrãpɨre koô wiôrã niîmi'kãrã werê sãawã. A'tîro niîwã:—Ã'rá Judeu masa niîma. A'ti makákãharãre kari boó siharã weemá.

Chaynu illay ünin jinäluptinmi nunancuna rabyälul Pabloctawan Silasta chalalcul aysacuyalcan chay malcap prinsipal pläsanćhu cä puydï awturidänincunäman.

Taha wa, azarudu hã marĩ hã romhâ ré te te oto dama 're awaihu'u mono õ di. Taha wa, ĩwada'uri'wa norĩ hã ma tô Paru norĩ zada tinhiti'ru za'ra, ĩwa'â te te sima 're waibui mono õ wa oto. Taha wa, ma tô siwi pamra, Paru norĩ hã. Taha pari, ma tô siwi sari zahuré, dama ĩpire norĩ u 'ri nho're u.


Morara kary etaryke tyya xine imoihmãkõ Pauru tõ zehno toehse. Toto ryhmary se toehse toto. Mame zupõkõ tyxihxihkase terekatu tomo a. Soutatu tomo a toto typipohpose eya xine. Mame typipohkehse ahtao ãpuruhpyry taka tõmase toto a. Ynara tykase toto ãpuruhpyry erase a,—Tuaro exiko moxiã tũtary ropa ino, tykase toto ãpuruhpyry erase a.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ piitã wa kamã gryk tỳx nẽ. Hãmri nhũm mẽ ho amnhĩptàr xwỳnhjaja wa kêp wa ê kaxônh o hkapa nẽ wa hã mẽ õ pôristi mã amỹnê nẽ mẽ kãm:—E mẽ ma wa o tẽ nẽ mẽ htak xà ho wa htak. Anẽ. Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ ma wa o tẽ nẽ wa htak rax nẽ. Hãmri nẽ wa haxà nẽ mẽ hagjênh xà jamãr xwỳnh mã kãm:—E kêr ka ja wa omunh mex nẽ kê wa kator kêt nẽ. Anẽ.

Iuasaaki kãkitipokoni iuaã apotiitakaniua nirekari Paoro, Sírasi pakini iãsokinina. Ninoa auĩtetxiakori matsorakitari Paoro mãka, Sírasi mãka apaka, imakatxakinina ĩkapani. Ipaniãtarina apanakini aãpitsaã ixirokitatiko.

Aguelymo tindatuo ani kurâdo âtâdyguyby modo Paulo, Silas warâ agâ iewiâpadylymo. Aituo ani pymâ domodo, tonlo modoram aguelymo:— Asaemo azagâ etyguewâdaungâ, mampioguhomoem — kelymo.

Teko teteaꞌu aꞌe pe uzemonoꞌog aꞌe wà kury. — Azeharomoete, iꞌi teko tuwihaw wanupe wà no. Aꞌe rupi tuwihaw wenuhem kar Pawru wakamir wanuwi wà kury. Upetepetek kar wà no.

Haꞌe gui heta vaꞌe kuery peteĩ rami opuꞌãmba haꞌe kuery re. Huvixa kuery voi ijao omondoropa vy oinupã uka yvyra poꞌiꞌi py.

Odaa ja yatecoɡ̶o ijo noiigi-nelegi, odaa jiɡ̶idiaaɡ̶ite miditaɡ̶a joɡ̶odakapetege Paulo ijaa Silas. Odaa niɡ̶ijoa ɡ̶oniwinoɡ̶ododi joɡ̶odiiɡ̶enatakatalo moyaaɡ̶adi lowoodi Paulo ijaa Silas, odaa joɡ̶onalaketiniwace oyatitiogi niale-libiwe. Odaa eliodi monalaketibige Paulo ijaa Silas, niɡ̶idiaaɡ̶idi joɡ̶oixotiwece niwiloɡ̶onaɡ̶axi. Odaa joɡ̶oiiɡ̶e niɡ̶ijo nowienoɡ̶odi niwiloɡ̶onaɡ̶axi me yowietibigiwaji, codaa me dowediteloco.

Kiro pevove'g̃a nhimbohovajapavi Paulo'g̃a ndehe a'ero onhimongyavo. Igwete g̃anduvihava'g̃a imbotararararagukari Paulo'g̃a pirekyitauka g̃a hugwi. Igwete g̃a g̃a nupanupãukari yvyra pyvõ g̃a momboruka cadeia pype g̃a mongiavo.—Teremohemukari ti g̃a g̃a monguva ipype, ei g̃a guarda'ga pe. Series([], )

Povo ẽn kar tóg ag to kórég nỹtĩ, kỹ ag tóg ag kato vĩ mũ.Kỹ pãꞌi ag tóg polícia ag mỹ: “ag kur nũ ra,” he mũ. “Ag mrãnmrãn ra,” he ag tóg mũ gé. Ag mrãnmrãn tỹ hẽn ri ke han ag tóg mũ, ka téj tỹ. Kar ag tóg vẽse ja kãki ag vãm mũ. Vẽse ja ki rĩr tĩ mỹ ag tóg: “ag nĩgfénh há han nĩ, ag tỹ kãpa tũ nĩ jé,” he mũ.

Ha ojogweroaty vaꞌe gwive ohendu ramo inheꞌẽ, ipoxy íxupe. Oinupãse ave. Ha upéi mburuvixa kwéry oipeꞌa uka íxugwi ijao oinupã uka hagwã yvyra-py. Heta oinupã rire, omoĩ preso:—Enhangareko porã katu hese pono okanhy, heꞌi preso-rehe onhangareko vaꞌe-pe.

Tai tahe sõwemy iny Paulo Sila radònyre. Ywisidỹỹdu mahãdu tahe ityy ibòrò‑ribi ritxuahakỹre idi tahe rityhenymy tuu raòhòtere. Tuu raòhòtere, tuu raòhòtere, idi tahe ròtenawo‑ò idi rehurenyre. Ròtena‑di itxeredu‑ò rarybere: —Kaa rahenykre‑wana, kaile budurukre.

Aꞌerauwe futat peu ajatyka maꞌe ꞌgã afukai:—Aꞌjea futat te ꞌã ꞌgã mamaꞌe tywera apo ekoetei ꞌua ꞌau— ꞌjau ꞌgã wafukaita. —Peꞌje ajee sinupã ꞌgã— ꞌjau ꞌgã wafukaita.Aꞌerauwe ꞌwyriara ꞌgã fuꞌami ꞌgã naity monorogukaa ꞌgã nui. Aꞌere ꞌgã ꞌgã mopimopika ywyraꞌi pyu. ꞌGã mopig ire ꞌgã ꞌgã nerawaukaa imunewukaa moromunepawa pype. Aꞌere ꞌgã ꞌjau moromunepawa jara ꞌga upe:—Esag iki ꞌgã. Eremũꞌẽukat kasi ꞌgã ne— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.Aꞌerauwe ꞌga rekoi peu moromunepaw ipe ꞌgã nesaka.

Ne kam me bu'ã me krãptĩ: amim ar kurêtuw. Nhym me rũnh arỳm ar'ã memã apnê. Me kute Ar kubê kubẽkà o pôx ne kôo ar titik kadjy ne ar'ã memã apnê. Nhym me arĩk ar titik ne. Ne kam arỳm mebê ijê djàmã aro tẽn kam aro bôx. Ne kam mebê ijê djwỳnhmã kum,—Dja ga omũnh 'ãno dja gê ar kator kêt, ane.

Mîrîrî pîꞌ tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌ entaimepîtîꞌpî Paulo moropai Silas winîkîi. Moropai toꞌ esanonya toꞌ pon moꞌkaꞌpî toꞌ poꞌpîtî meꞌpokonpa. Moropai toꞌ poꞌpîtî meꞌpoꞌpî toꞌya yei ke. Mararî pra toꞌ poꞌpîtî tîuyaꞌnîkon tîpo toꞌ yarakkamoꞌpî toꞌya atarakkannîtoꞌ yewîꞌ ta. Moropai taꞌpî toꞌya atarakkannîtoꞌ koꞌmannîꞌnen pîꞌ: —Insanan warayoꞌkon koꞌmannîꞌkî morî pe toꞌ epaꞌka namai —taꞌpî toꞌya ipîꞌ.

Ha tikmũ'ũn te yãy tu nũ'nãhã', tup-tox puxet, nũy Paot kix, xix Xinax kix, ha kõmẽn yõg xexka xop te tik yõg topixxax koxip, tu' mõy, tu' xat, pu kix mĩm mũnãg hã. Tu' kix kakixnãg, tu kanet ha' mõgãhã', tu kanet yõg xonat xat, hu:—Pẽnã ka'ok, pu tu xupa hok! Kaxĩy.

G̃ebuje ibo ka watwat oitakomãn ip Pauloyũ kay, imuymuy buje. Ika kukukayũ Pauloyũ eekabek o'g̃uwekuwek ip.— Epeyukxabimupokupog̃ cuy daxadaypam — io'e ip. O'yukxabimupokupok cĩcã ip. Daomũnmũnap'a be o'g̃uõm.— Ag̃ cuy epesop cekay — io'e ip daomũnmũnap'a kukukat pe. — Epejowiwi juy ip ijẽmap puxim — io'e ip.

Ti ky hedoo né hẽ hajõk do sa kyyh. Tii bä kä mꞌ, hyb nꞌaa jewꞌyyk do ramejũũ rakebo bëëh Paw-Ro Siras sa saroor rabahewyyh hyb nꞌaa. Ti mꞌ takꞌëp rabahewyyh do jawén paa bä, ramejũũ radewäts bꞌëëh. Ti mꞌ ragadahewꞌëës do hagã nꞌaa hã ramejũũ, baad tabahagꞌããs Paw-Ro Siras daheeh.

Nxe³ain¹ka³tu̱³ tũ̱¹ka̱³txa² kwa² ten³sa²tã³sĩ²ain¹tũ̱³ka̱³txa² te²yã¹nxe³jau³su² e³kxain¹na²hẽ³la². Nxe³nũ²la² a²hxi²kan¹jah³lo²nu¹tai²na² hi²sen³kxai³lu² Pau²lah³lo²nu¹tã² Si²lah³lo²nu¹tã² nxe³te²a² wã²la²ka³lo³a² sa²sai¹kxain¹sãn²nũ²la² hi³sa³ka³txa² ĩ³wait1si¹hain¹jau³su² kwa³na³ain¹na²hẽ³la². Kãin² ĩ³wai¹txain¹nũ²la² kan²txi³ ũ³tĩ̱¹kxain¹na²hẽ³la². Ye³ka³na³ka³nat3sxã³ ka³nxa³hi²sxã³ tĩ̱¹kxi²si¹hain¹jau³su² kwa³na³ain¹na²hẽ³la².

Mokonasetyaha Iraeti Kakoarenae(Atos 9.15-16; 20.19; 21.27-36; 22.22; 23.12-15; 2 Corint. 4.8-12)Hatyaoseta halitinae hohisakoa otokaha maheta Paulo, Silas xoaha. Exekohasenaeha halalakasekoatyaha inimanaeha hoka sorarenae hiye emokonasetyakaha aokaha atyakase kakoa. Kahare mokonasetyaha hatyo hinamanae hoka xane mokahene berexotyakalati hanako. Iraeha berexotyakalati hana kaxaikotyasehare hiye hoka waiye kaxaikoahene maheta.

Oniaroa, vajoroni'aha adani ija'ari vaipohiki, Paulo-ra va'ora vidavini-ra vanofi'aha. Ija'ari vanasohiva abonoa vana'bira'ihi ida Paulo, Silas vihiki vakadimakari. Sorara-ra vahonariaha:—Va'ora vidafiaha'a ava. Va'ora vidafiahavini naothinia va'ora avisa'aha cadeia. Cadeia akadava'ava abono-ra vani'aha adani sorara.—Va'ora daboha bana mahija va'ajihiravini.

Niahatsahi hudikhudikwy ezektsa Pauro Siras ahatsa humo tahakyrikinaha. Iwaze sipehakatsa sodadutsa pe niaha:— Sisuk tysibobonahaktsa! Hwi ty tysikinahaktsa — niaha. Nisikibanahaze sakyriukanikitsa hurukwy bo nisikyrikinaha. Sakyriukanikitsa hurukwy tsihitsa pe niaha:— Tysiperyziukukta iwatsahi batu isty suke — nikaranaha.

Miꞌi hawyi itotiaria iꞌatuehay pirik Pauru Sira ete. Iꞌatupyꞌahak kahato. Miꞌi hawyi morekuaria tuwat Pauruꞌin esokpe hiot hiot pun hamo. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Pyno waku eweipoityk poityk to ariaꞌyp mo iꞌatuꞌe taꞌatuesuraraꞌin me. Miꞌi hawyi taꞌatupak pak kahato raꞌyn Pauruꞌin hawyi taꞌatupag iheg me raꞌyn woꞌopyhyp hawe. Miꞌi hawyi etiꞌatuꞌapykok to iꞌatuꞌe raꞌyn woꞌopyhik hap kaꞌiwat pe.

Yane kutikokó koe isóneu ímaikinovo evo Poûlu neko êno ho'uxóvoti xâne. Ina véyo ípovo evo Poûlu neko pahúkotihiko koane pahúkea yehépoke'exeokono ya itátane tikóti. Enoné'e yehépoke'exeokono, ina kurikókono ika'ákovokutike. Koati ixikó'okokonoti ne éxoti koeku iká'aeti kókohiyana kíxoixea motovâti ákoyea itápuhiko.

Naâ toopɨ́ nerê'kãrã tohô niikã́ tɨ'órã, Paulo kẽ'ra me'ra uâ wa'âwã. Tohô weérã wiôrã Paulo, Silare naa yeé su'tire tuu weé duti, naa yarã́ surárare tãra dutíwã. Naâre ɨpɨ́tɨ tãrá toha, bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróowã. Be'ró tií wi'i ko'tegɨ́re du'ti wihári niîrã, ãyuró bi'ákã' dutiwã.

Niptinmi nunacunäpis Pablop Silaspa cuntran śhalcucuyalcan. Jinaptinmi fispis: “Müdananta lluy uśhtilcälil calallacta wiryap wiryaycäläliy” nicuyan. Chaynu lluy camacalcuptinmi carsilcäman pasachila. Chayćhümi chay carsil täpäcäta sumäta täpananpä ćhuncay-ćhuncay nila.

Tawamhã õhõ na si ma tô da'ahâ na ãma tasisaze za'ra ni, Paru norĩ ma, rowasédé hã da te dasiwi 'manharĩ za'ra da. Tawamhã apito norĩ hã ma tô da'wapéi'wa norĩ ma 'ru za'ra, Paru norĩ uza hã te te tiwi hâiwazu za'ra da, Siraha me. Taha wa, ma tô sa'ẽtẽ tiwi hâiwazu zahuré ni, ĩ'uza hã. Wedehu na te duré da te 're pré'é zahuré. Da te 're pré'é zahuré mono parimhã, ma tô 'mazasi zahuré ni, dazazéb u. Taha pari, dazazé 'madâ'â'wai ma, ma tô 'ru zahuré ni, te te 'madâ'â pese zahuré da, pusi õ'umnhasite.


Morara tykase tyya exiryke mya tarose toto ãpuruhpyrytaõ taka. Ipupurukõ roropa tytamunuhpose wewe ke.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ wa o tẽ nẽ ixkre jatur xà kamã wa haxà nẽ wa kator pymaj hamẽ wa htem pĩ jaxà nẽ ho htỳx nhũm wa arĩ hte tỳx nẽ nhỹ.

Ininiãkara kateia nĩkatakari okaraĩtotana Paoro, Sírasi pakini kateia irikoãkixiti. Ieretakari ninoa kiti isĩkatatxi taopata kamapakotatakori ãki, imakatxakakanina ĩkapani.

Aguehoymbyem kadeia xypyryam kehoem nhadylymo. Târâ myani ihurumo nhakubyândylymo, se ihoguywâdyby modo odaji, nâsemagueba itomoem.

Wazeꞌeg henu mehe aꞌe awa omono Pawru amo ipupyaikaw pyrer pupe kury, omono Xiria aꞌe pe no. Upymunehew imono ywyrapew pehegwer mytepe no. Ipuhuz katu ywyra.

Haꞌe vaꞌe ma haꞌe rami ijayvu rã oendu vy nhuã ropy apy py ogueraa, haꞌe ipy voi omboty yvyra py.

Niɡ̶ijo nowienoɡ̶odi niwiloɡ̶onaɡ̶axi naɡ̶a dibatege nigegi, odaa ja yadeegi Paulo ijaa Silas naxogetio niwiloɡ̶onaɡ̶axi, odaa ja niwilo loɡ̶onaka, oyaxapetiwage itiwataale laɡ̶aagetedi niale niɡ̶ina ane iwaaɡ̶adi.

Henduvame g̃anhi'ig̃a ga Paulo'g̃a mondoi g̃a mohina okia mbyteri pe te. Igwete ga g̃apya mombygi yva pyvõ. Ono ga g̃apya yva kwa'ria rehe. A'ero ga inog̃i irũa yva g̃apya arimo imombyga.

Ag tỹ ti mỹ tag tó to tóg vẽse ja kuju tá ag vãm mũ, vẽse ja mág ẽn kuju tá. Ka tỹ tóg ag sigség mũ sir.

Ohendu rire inheꞌẽ, omoĩ koty mbyte-py omoĩ. Omoĩ yvyra paꞌũ-my ipy pono ogwata.

Tai rirutere iraru‑txi rarutxi‑ò iwa ritidire òwòru iwodỹỹwomy raratyheny.

Aipo ojeupe ꞌerauwe, ꞌga ꞌgã nerawau myter ipewara pype ꞌgã munepa. ꞌGã pyjuꞌã munepa ꞌyjepanũũ kwara pype. Aꞌere ꞌga imotywi ꞌgã nee. Tyyp ꞌjau agawewi futat. ꞌGã pofaa itaju pyu. Typ.

Nãm me kum ane nhym arỳm mebê ijê djà nhipôkri kumoka'êkam ar ỹr. Ne kam pĩponh amãnhkrut aktã me temã nàtjao ar te janê nhym ar wãnh nhỹ.

Mîrîrî eta tîuya pe atarakkannîtoꞌ koꞌmannîꞌnenya Paulo, Silas yarîꞌpî quarto ta, ituꞌnakan ta moropai toꞌ puu yekaꞌmaꞌpî toꞌya yei amîiꞌne yai. Mîrîrî warantî ikupîꞌpîiya toꞌ epaꞌka namai maasa pra itesaꞌya taꞌpî —Morî pe toꞌ koꞌmannîꞌkî —kaiꞌma mîîtoꞌpe.

Ha hãm'ãpak, tu kanet hã mõ'tat, tu' kopa tigãhã', tu' xex, tu tik kup hĩy mĩm ka'ax tu', ha' mõg 'ohnãg, tu' pip.

Iboap co buje ãmap'abi be Pauloyũ o'g̃uõm ig̃o'a kukukat. Badiat'abi be ip o'g̃uõm, “Xipan cĩcã juy iteyũ epejowiwi,” i juk o'e buye. Sui o'suimuõm ip iptok pe. O'jekag̃obiece ip parakpe. Cem cĩcã o'e ip. Ceok pa'ore ip o'e.

Ti mꞌ ragadahewꞌëës do hagã nꞌaa dewäts bꞌëëh tꞌõp gadäg ub doo gó. Ti mꞌ bꞌaa gó ji tsyym tyw nꞌaa ragegots padëëk doo gó tadabong sa tsyym.

Nxe³nũ²la² tĩ̱¹kxi²thĩ³na² hau³ko³jah¹lai²na² hi²sen³su² sa²so¹yain¹nũ²la² nxũ²kwa̱i³ye³lan¹thĩ³na² ũ³tĩ¹kxa² wxe³ain¹na²hẽ³la². Nxe³ka³tu̱³ hi³sa³ka³txa² kãin²ka³txa² tẽ³sxã³ sa²yu³kĩ¹la³kxain¹na²hẽ³la². Nxe³ha²kxai³ yu³ke³nxa² yxau³ain¹na²hẽ³la².

Sema iniraeneha berexotyakalati hana kaxaikotyasehare hoka xane mokahene nekesako, exahe atyalihosenae timenerenae hiye olatyaha ikinolinaeha.

Cadeia akadava'ava abonoa binaaba'ihi ida vakadihonari. Va'ora gathi'aha adani Paulo, va'ora osajakosi'aha cadeia kabodinia. Bikanaibavi'ihi ida va'dama ava khanaki akharakia. Ako'oi'ihi ida va'dama ka'borarikhama'ihi.

Sakyriukanikitsa hurukwy tsihitsa ana hi ziwabyze isapy nabo patu tohi nisioktyhyryk. Ipyrytsa humo hwi ty puẽtsikbyita ty nisipyrytsa okpyrikiknaha. Anaeze ba zikoinaha mytsaty niy.

Miꞌi pote tohytmoi raꞌyn iheg muo sese raꞌyn okaꞌapy pe. Miꞌi hawyi woꞌopyhik hap ariaꞌyp kawiat pe toiꞌatupyhik.

Kamoáne éxoti koeku iká'aeti neko emó'uinokono, ina ómo evo Poûlu xoko koati tiú'iyeaku iká'akeokono xâne, ínamaka ikahévexoa. Títiu kíxea hêve ya koati êno ínati tâpoa.

Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, bu'îri da'rerí wi'i ko'tegɨ́ niî tɨori tũkupɨ sõróokɨ niîwĩ naâre. Pɨá yukɨ̂ tĩa wa'teropɨ naâ dɨ'pôkãrire sĩô kũu duti, naâre dɨ'te kũúkɨ niîwĩ.

Jinaptin carsil mas tunäman apaycachilmi cadinawan ćhaquincunacta pampäman cadinaycul cachila.

Taha wa, ãne, da te tãma 'ru za'ra wa, ma tô 'mazasi zahuré, dazazé 'ri 're wa'wa amo nhipai u. Tame wedepo'o zapu'u 're, ma tô ĩpara hã za zahuré ni, da te para'õtõ tété zahuré da.


Mame onoa Pauru tõ Xira maro tõturuse toto Ritonõpo maro. Toremiase toto kure rokẽ Ritonõpo exiry poko. Moro totase imehnomo a, ãpuruhpyrytaõkomo a.

Tã nhũm kamàt. Nẽ kôt ã kamàt nhũm wa Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽ nẽ mex o mex ã wa grer o wa nhỹ nhũm wa uràk nẽ mẽ hagjênh xwỳnhjaja wa mar o hkrĩ.

Ĩkanõka Paoro, Sírasi pakini misãkirenãtari Teoso. Ixikarauanãtana Teoso ĩkapani. Apanakini kateia ãki auakani kenakonãtari.

Paulo, Silas warâ Deus agâ aguelymo, igâkymo warâ myani. Kadeia odaxi etadâdyby modo myani tydase. Kuetâji, akaemo azagâ Deus agâ agueday, igâtuday warâ myani toenzepa kehoem onro âzekânily. Onro âzekâniduo, kadeia itâdobyry tuhu tatuwâze myani; kadeia tâzekânize lâpylâ myani warâ. Mârâ umelâ myani idânârâ pyanta modo âzenahunguewâdyly. Korenty metalgueto ekâjihomobyry adatâwâdyly warâ.

Pyaze kury. Pawru aꞌe, Xiria aꞌe no, uzeꞌeg in Tupàn pe wà, izupe uzegar pà wà. Amogwer zemunehew paw pe har uzeapyaka katu wazeꞌeg mehe wà, wazegar mehe wà no.

Pytũ mbyte jave ma Paulo haꞌe Silas onhemboꞌe haꞌe oporaei oiny Nhanderuete pe omboete vy.1 Tessalonicenses 5.16-18 Tiago 1.2-4 Haꞌe rã amboae kuery nhuã py ikuai avi vaꞌe ma ojapyxaka okuapy.

Igaanaɡ̶a nipegiteloco me liwigo-enoale, Paulo ijaa Silas idiaaɡ̶ite oyotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji, codaa me nigaanaɡ̶anaɡ̶a, odoɡ̶etetibigimece Aneotedoɡ̶oji. Odaa icoa eletidi niwilogojedi joɡ̶owajipatiogi.

Ypyhaji katu Paulo'ga nhimby'yi onhi'ig̃a Tupana'ga pe ga mboheteavo Silas'ga pavẽi. Cadeiapypeve'g̃a ojapyaka upa g̃a nhimby'yirame.

Meia noite ki Paulo tóg Silas mré Topẽ mré vĩ mũ. Ti mỹ ag tóg jãnjãn mũ, Topẽ mỹ. Kỹ vẽse ag kar vỹ jẽmẽg mũ sir.

Haimete-ma ramo pyhare pyte Paulo Silas ndive omondo oiko-vy Nhandejáry-pe onheꞌẽ. Oporahéi oiko-vy ave. Ha ijypy-rupi oĩ vaꞌe gwive preso vaꞌe, ohendu oporahéi ramo.

Ruetya tahe Paulo Sila‑wana rexitòenymy roimyhỹ Deuxu dee. Ijõ ròtenawoludu mahãdu roholamy rỹimyhỹ tai.

Awau ypyajeaje katu. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌupa ojeꞌega monou Jarejuwarete ꞌga upe. Amarakaꞌaga nanẽ ꞌgã ꞌupa ꞌga upe nũ. Ajepeja moromunepawa pypewara ꞌgã enupa ꞌupa.

Wãnh nhỹ: nhym arỳm ar'ã akamàt kô ipôkri. Nhym ar Metĩndjwỳnhmã kabẽn ne kum ngrero nhỹ. Nhym bu'ã mebê ijê krãptĩ ar maro ikwã.

Mîrîrîya anoinna yairî Paulo, Silas epîremaꞌpî moropai toꞌ eserenkaꞌpî, Paapa yapurîꞌpî toꞌya tiaronkon tarakkîronkonya eta tanne.

Ha 'ãmnĩy kote 'ĩhã Paot xix Xinax te Topa pu hãm'ãktux, tuk-tex, nũy Topa 'ãktux max, ha kanet kopa' pip tikmũ'ũn te' xupak.

Iximadakpe Pauloyũ o'jebibododon Deus kay. O'jekawẽn ip Deus eju. Ibibodo a'ĩjojom o'e ip soat daomũnmũnap'a beayũ.

Ti mꞌ atsëm ub, gawakꞌaap, Paw-Ro Siras daheeh raky nꞌaa etsẽẽ mäh, Pꞌop Hagä Do hã rama ejäm mäh. Ta wób radewäts bꞌëëh do ramaa newëë sa kyyh.

Nxa²ha¹te¹ ka³nxah³ta² wi³ta³lon³tãu³a² Pau²lah³lo²nu¹tã² Si²lah³lo²nu¹tã² nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³ye³kxi² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² hai³ni² nxe³ain¹na²hẽ³la². Nxe³nxa²ha¹te¹ ũ³tĩ̱³kxain¹ya³tũ̱³ka̱³txi³nu¹ta² a²yxo²ha³kxa¹ ain³kxain¹na²hẽ³la².

Xakore hoka kala wahaxatihena hoka Paulo, Silas xoaha iraexahenaha, xerehenaha Enore ana hoka berexoako tyaoniterenae semaxematyahitene.

Joma 'bo'da hini vani Deu-ra vara vani'a'aha adani Paulo. Deus kamoroa vaahia'aha Deu-ra khai vani'avini. Vahoariha cadeia vahojaki jaboni mitha vakhani'iki.

Unopokte Pauro Siras ahatsa Deus bo nisakibazikiknaha. Deus bo nipamykysokonaha. — O Deus ikia zuba tsamysapyrẽta — nisakibazikiknaha. Kytsa sizubarẽtsa sakyriukanikitsa hurukwy eze ziwabykynaha.

Miꞌi hawyi wãtym hake turan Pauru Sira teꞌeruwehum kahato hap wywo teꞌeruwepy Tupana kape. Miꞌi pote iꞌatupyhik haria itotiaria ikuap yne iꞌatuwepy hap.

Xu'ikénene, kuteâti kuku yóti, ixómonehiko itûko orásaum ne Poûlu yoko Síla xoko iká'akokonoku, koane imóko'ixeovohiko ihayú'ikoti Itukó'oviti. Yoko kámokenoane po'ínuhiko iká'aeti.

Õ'âkɨ̃hɨ di'tâ nara sãákã weé'ke niî'Be'ró yamî deko Paulo, Sila Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí, basâ peokãrã niîwã. Naâ tohô weekã́, tií wi'ipɨ niirã́ bu'îri da'rê no'o'kãrã naâre tɨ'ókãrã niîwã.

Jinaptinmi chay ćhawpi tutani'a Pablowan Silas Diosta mañacuyalcan, taquiyalcan. Chayćhümi juc prïsu-masincunapis uyaliyalcan.

Paru norĩ hã dazazéb 're ĩsima'wara zahuré zé wasu'uTawamhã mara wa'wa, ma tô Paru norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma timreme zahuré, Siraha me. Tinho're na te duré ãma tiwata zahuré. Tawamhã 'ri 're wa'wa amo niwĩ ĩsimasam norĩ hã te wapari za'ra, ĩsõ're zahuré hã.


Moro ãpuruhpyry erase typakase roropa. Tapyi apuru tãtapuruhmakase exiryke punião tapoise eya tõtuotohme repe. Ãpuruhpyrytaõkõ tutũtase ropa tokarose eya.

Hãmri nhũm mẽ hamãr o kuhê xwỳnhja pika tertet kamã ama nẽ hkrãkato. Hãmri nẽ mẽ hã ixkre jakwakre kahê xà rẽnh parja pumu nẽ mẽ hagjênh xwỳnhjaja hapôx par ã mẽ hkamnhĩx nẽ tee ri amnhĩ kukamã hamaxpẽr. Hãmri nẽ pahi kot mẽ hã hpĩr pymaj õ wapo kapa nẽ ra tãm kot ho amnhĩ pĩr kaxyw.

Iuasaaki kateia nĩkatakari mereka. Iua atamatari kateia tore takakapeka, ininiã iuãkatari ikinimane kãkiti inĩkatakini mitekapeka. Ninoa mitekaãkamako, iua auĩte okamariko iua, iparĩka imakamakani xika. Ininiã ikosekaro iouata mitaro iuaka iorotiniua ĩkapani.

Aituo myani etadâdyby modo eni xuaguely, saudyly. Kadeia iwyantary idânârâ kehoem tânahungueba awyly nhedyly myani. Idânârâ kadeia odano modo âwientybyem waunlo ara myani enanaji. Awylygue myani tydahoru nhetyly tâdyâhoem.

Zemunehew paw rehe uzekaiw maꞌe umeꞌe kury. Wexak uken uzewàpytymawok mehe paw rupi aꞌe. — Uhem imunehew kar pyrer oho aipo xe wi paw rupi katete aꞌe wà kury, iꞌi zepe wanupe. Wenuhem utakihe imuwà. Uzezuka tàri kury.

Nhuã rarõa ojeko meꞌẽagueNhuã rarõa omyĩ vy nhuã rokẽ ojepeꞌa rã oexa vy oekyi kyxe ojejuka aguã, “Nhuã py ikuai vaꞌekue oẽmba raꞌe ma po” heꞌi vy.

Odaa niɡ̶ijo nowienoɡ̶odi niwiloɡ̶onaɡ̶axi ja niwodi, odaa ja nadi niɡ̶ijoa lapoaco niwiloɡ̶onaɡ̶axi me domoke. Odaa ja diletibige niɡ̶ijoa niwilogojedi daantaɡ̶a ialetibigiwaji, odaa ja nixigitice lodaajo-ocaɡ̶ataɡ̶a me domaɡ̶a dineloadi.

Igwete guarda'ga ma'ẽi hepiaga hovapytymba'vogipyra. “O'emba g̃a ji hugwi ogwovo ra'e,” ei ga novĩa. Nurã ga ipyhygi itakyhea'javuhuva'ea tajijuka a'ero javo.

Kỹ tóg vẽse ja ki rĩr tĩ nũnmãn mũ gé. hã ra vẽse ja jãnkã kar tóg nognor kỹ nỹtĩ nĩ, rómróm kỹ tóg nỹtĩ nĩ. Kỹ ũ tỹ ag ki rĩr tĩ ẽn tóg ã kyfé téj, ã rógro ẽn kunũnh kỹ tóg vẽnh kusón sór mũ. “Vẽse kar ag hỹn vẽnh pigju kãn,” he tóg. Hã kỹ tóg vẽnh kusón sór mũ.

Upe-ma ramo opáy preso-rehe onhangareko vaꞌe. Ohexa okẽ ojepeꞌa ramo. Ohexa ramo,—Onhemoĩ preso vaꞌe osẽmba raꞌe, heꞌi moꞌã.Upéa-gwi ohekýi kyse ojekutu hagwã moꞌã.

Tai tahe itxeredu ijò iraymy idi retehereu, rexirubunykemy tamaydese ritare. Ròtena woludu mahãdu rahenyramy tii rexinohõtinyra.

Poje ꞌga opaka amãꞌjãu moromunepawa ꞌokwar are.—Tỹỹ. Te iꞌẽi raꞌe ꞌũ— ꞌjau ꞌga ojeupe.Aꞌerauwe ꞌga fuꞌami jyuu rekyita ojee.—Ajejuka pa je kwy!— ꞌjau ꞌga.

Nhym mebê ijê djwỳnh arỳm no tỳx ne. Ne kam mebê ijê djà'ã ijê djà jãm kute amijã rênhkôt omũ. Ne kam amim,—Je, arỳm ne mebê ijê kunĩ kato, ane. Ne kam õ kàxdjwa kajgo kaban bit kute o amibĩnmã amijo dja.

Mîrîrî yai toꞌ koꞌmannîꞌnen pakaꞌpî. Moropai manaꞌtakon esettapurukasaꞌ eraꞌma tîuya yai eranneꞌ pe eenaꞌpî. Tamîꞌnawîronkon amaꞌyeꞌkon epen pîꞌ man kaiꞌma eesenumenkaꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen tîkasuparai moꞌkaꞌpîiya tîweꞌwîpa kaiꞌma.

Ha kanet yõg xonat te yãy koxak, tu kanet mõ'yĩnnã'ax pẽnãhã', pa yãy xõn, ha xonat te hãmpe'paxex, hu: “Yã' xohix nũ'paha'!” Kaxĩy. Hu yãy putex putup mĩkax xexka hã,

Imẽn cebapuk puje daomũnmũnap'a kukukat o'jewũrũg̃. Xĩntabi tomudip'uk'uk o'jojojo. Tũybe taomũnmũnayũ kuy o'jẽm iãn o'e. Imẽnpuye jepaja o'ju'uk iyuk pewi jewaoka ojuy.

Ti mꞌ ragadahewꞌëës do hagã nꞌaa ty gawëëj däk bä, tahapäh bä ragadahewꞌëës do noo gasëëts hõm doo, tado däk sẽn-jeer ta daaj hẽ takadajꞌëëp hyb nꞌaa paawä. Sahõnh hẽ rabanꞌyyh tedꞌoo.

Nxa²ha¹te¹ sxi²ha² hau³ko³jah¹lo²nu¹ta²kxai³lu² txu¹lxi²nũ²la² sxih²yxo²a² sa²yxo²than²kxe³su² ĩ²nũ²la² ĩ³ye³kxi²nha²te³nah¹lxi¹:— Tũ̱¹ka̱³txai²li² ũ³tĩ¹kxai¹na¹tũ̱³ka̱³txa² aun³ta³li³si³lxa²hĩ². Nxe³jau³su² hi³ki²a³la² tẽ³sxã³ wã²nxũ̱h¹ su²lhã³nha²te³lhxã³ nxa²hẽ³la².

Xoanaiya Notyaona Hoka Nokaiyakiheta?(Atos 2.37-40; 22.16; 24.24-26)Hatyaoseta berexo hana kaxaikotyasehare kaose. Waiyehena atyo, berexo nitini jiholanae tyotya majiholatyoare taita. Motya atyo koxaka berexoako tyaoniterenae tekoaheta aokita hoka kesekase iya hoka aisoawi aokowihena.

Oniaroa, nokho afora'aha ada cadeia akadava'ava abono. Vada inijakosi'aha. Bikanoki'ihi ida cadeia kaathani hahavi akarabikhajaha'ini. Vigafanaha'iki va'ora vanihavini adani cadeia vahojaki, oniania bidioni'ihi ida kiditarasara fori hiki bavinia. Ovani oa abono-ra naabinivini-ra nofi'aha. (Gathaki gafanahahi; sorara vakadika'da'dia bivahonariahiha ada akadava'ahi abono abinina.)

Niytahi sakyriukanikitsa hurukwy tsihitsa inapopo. Hokbowytsa ty zoksapare niyze nikozo.— O sakyriukrẽnikitsa niwakbaiknaha kok — mytsaty nikara. Niytahi sokorotsapuzezety okok niy. Tasokorotsapu okok niyze atatu asiba tabeze.

Miꞌi turan tuwehymut raꞌyn woꞌopyhik hat surara akag hawyi toꞌe tuwepe — Teꞌeruweꞌokenhypꞌok taꞌyn sig pãi e. Yt naku i kahato katupono uimipyhik koꞌi tuwat tuwat yne raꞌyn som e. Miꞌi hawyi totat tekyseꞌyp tuweꞌauka teran haype — Yt naku i aru uhete katupono morekuat ikuap hawyi uiꞌapiheg motyꞌi uiꞌauka meremo hamo uimipyhik koꞌi teꞌeruwepopy pote e.

Hokôpo Jesus neko éxoti koeku iká'aetihikoYane iyukovó koéne neko éxoti koeku iká'aetihiko. Noixoâne mihe'oké kó'iyeane neko pahapétihiko, hé kixone hána'iti pirítauna, mani koepékopovoti. Ikutíxati kohó'itinehiko neko iká'aeti óyonone.

Tohô wa'âka be'ro tií wi'i ko'tegɨ́ wã'kákɨ niîwĩ. Wã'ká, tee sopéri susû pe'tikã ĩ'yâkɨ niîwĩ. “Niî pe'tirã du'ti wihá pe'tia wa'âpã”, niî wãkûkɨ niîmiwĩ. Tohô weégɨ uîgɨ, di'pĩhí miî kɨ̃ɨ̂ basi wẽhékã'kɨ niîmiwĩ.

Chay jinaman carsil täpäca licaćhacämulmi, llapa puirtactapis quićhalayäta licälun. Jinalculmi “Taytallay-taytay, canan'a juc prïsupis canmanchu-ari” nil ispädanta julalcamul “tucsicüśhä” nicuyan.

Taha wa, dazazé 'madâ'â'wa hã ma tô udu. Utu wamhã, ma tô 'ridawa hã 'madâ. 'Ridawa haré te za, dazazé hã. Taha wa, ma tô tinhi'wa hã sisada waze, ãma siwĩrĩ da aré, ĩsimasam norĩ hã wairébé newa.


Yrome opore tõmitase Pauru,—Otuopyra exiko. Taro ynanase emero, tykase Pauru eya.

Hãmri nhũm Pawre tee ri ja hã omu nẽ kàx pê kãm amỹra nẽ kãm:—Kwa amnhĩ pĩr kêt nẽ. Ot pa mẽ arĩ ixpiitã ixkuhê. Na pa mẽ ixtõ ixkator nẽ ixprõt kêt nẽ. Anẽ.

Okaaritakasaakiua, Paoro akirikata:—Kona pokapeua. Uaikareua ate amakinika —itxa.

Âdyâze kely ume olâ myani Paulo toenzepa kehoem adaenkely:— Tâdyâzepa ikâ! Tarâlâ xina idânârâ! Ânguy nâwientaymba! — kely.

Pawru uzeꞌeg wahyhawaꞌu izupe kury. -Nan kwaw ty, ezemugaz zo ty, aiko uruikuwe xe ure paw rupi ure ty, iꞌi izupe.

Haꞌe ramo Paulo ojapukai vy aipoeꞌi:— Mbaꞌeve ejapo eme ndejee, apy roĩ pavẽ — heꞌi.

Pida Paulo ja dapaaweta, meeta, “Jinaɡ̶a adineloati, okotawece, etoko digoina!”

Emo Paulo'ga nhi'ig̃a mondoahyi ga pe.—Terejijukai, ei ga ga pe. A'ereki ore nhaporemo koro oroko, ei Paulo'ga ga pe.

Hã ra Paulo tóg jamã hár(a): “ker vẽnh vóg kónãn hẽꞌ,” he mũ. “Ẽg kar vỹ ki nỹtĩ,” he tóg.

Ha Paulo onheꞌẽ hatã íxupe:—Ani erejejuka teĩ. Ore kwéry oroĩ vyteri a-py, heꞌi íxupe.

Paulo tahe tamy ryryre: —Ixirubudỹỹõmyke, kakile watxirenyreri, ibutuhukỹlemy.

Aꞌeramũ Paulo ꞌga wafukaita ꞌga upe:—Naani. Ereapo awi. Erejejuka ekoete awi. Naruꞌẽi ore mũ ko— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Nhym Paur kàj bê kum,—Kwãrĩk wãnh amibĩn kêt. Ota, ba me ikunĩ inhỹr rã'ã, ane.

Tîîse Paulo entaimeꞌpî aronne: —Aawarîrî keꞌwîi tamîꞌnawîrî anna man tarî —taꞌpîiya.

pa Paot yĩy ka'ok, tu:—Yãy xuhmĩy hok! Yãg mũg xohi' pip! Kaxĩy.

Imẽnpuye Paulo ya'õberen o'jewãwã.— Ecewaoka g̃u juy — io'e ya'õberen. — Ocejẽm g̃u buk — io'e. — Soat oceju ijoce mabuk — io'e yakukukat pe.

Ti mꞌ takꞌëp Paw-Ro beëënh:—Kadajëëb manä a daaj hẽ! —näng mäh. —Sahõnh hẽ ããh, babä ãã babꞌëëh —näng mäh.

Ain¹ta¹ Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³ yxo²kãin²txi³ ĩ³kaix1te³nah¹lxi¹:— Wã²nxũ̱h¹ su²lhã³nha²txa³hẽ¹le¹. A²yxo²ha³kxa¹ yxau³sĩ¹na¹we¹. Nxe³ain¹na²hẽ³la².

Hoka Paulo kinatyaxa kawiyatya enomana: — Awaira atyo nikare hisaohena! Wityotya alita!

Pauloa bini'a'aha athi 'barakia:—Hari'a iabono naabini. Asia mani arihojahahavija — niha ada Paulo.

Niytahi Pauro ibo nikozoze huahua niy.— Aty beze bezebyity. Iktsa tsimy. Katsa anaeze tsimypykyryknaha. Iwatahi apyby byihu ja — niy.

Miꞌi pote — Yt eraꞌauka teiꞌo uhyt e Pauru tuwak popuo. Urutukupteꞌen meiũpe torania uruto mehĩ e.

Itea vaúkoa Poûlu. Hara kíxoa:—Hako kixevóneye! Vanéye, uhá koeti ûti, uti iká'aeti —kíxoane.

Tohô weé sĩ'rikã, Paulo kɨ̃ɨ̂re ɨpɨ́tɨ karíkũ kehokɨ niîwĩ:—Mɨ'ɨ̂ basi wẽhetíkã'ya. Ɨ̃sâ niî pe'tirã a'topɨ́ niî pe'tikã', niîkɨ niîwĩ.

Jinacuyaptinmi chay lulipi Pablo ayaycaćhämun: “¡Ama wañuchicuychu! ¡Llapämi cayćhu cayalcá!” nil.

Taha wa, te Paru hã hârâ 'rãihâ na 'mahâ:— Tô'ã. Asiwĩrĩ tõ. Ãhãta wa aihĩni aimasam ni. — Ãne te 'mahâ.


—Saerehkatoh enehko, tykase tapyi erase. Mame tururume toytose ynororo ãpuruhpyry taka. Tykytyky tykase, tõserehse. Tosekumuru po typorohse Pauru tõ ẽpataka ynororo.

Hãmri nhũm kuma nẽ kanê hã ahwỳ nẽ kuwy nẽ mẽ hwỳr axà nẽ mẽ piitã mẽ omu. Hãmri nẽ Pawre mẽ Sirasja wa omu nẽ wa hwỳr kãm ma ho htertet o tẽ. Hãmri nẽ wa hã hpijaàm kaxyw wa kutã tẽm nẽ hkõnkrã ho nhỹ.

Iua kateia nĩkatakari amanaãri tirikapi. Katimaritika ĩroã. Ipamaka Paoro, Sírasi pakini apisatoõ. Ikikinanaãkata.

Paulo aguely tindatuo myani mâkâ etadâdyby modo eni esagon-ho nhenetomoem nhekadyly. Esagon-ho sawânipyryem myani tâgase kehoem âwândyly. Paulo, Silas warâ eydâ atoram idâly. Tyanugue tapâne kehoem myani enadomo âzeguhoam idyly.

Uzekaiw maꞌe wenoz tatainy imuwà kury. Naꞌe uzàn Pawru kutyr Xiria kutyr wixe pà, wapy huwake uzeamumew pà uzemomor pà. Uryryryryz no.

Haꞌe ramo nhuã rarõa tataendy re ojerure vy oike pojava ovy. Oryryipa reve Paulo haꞌe Silas renonde oĩ guenapyꞌã re.

Odaa niɡ̶ijo nowienoɡ̶odi niwiloɡ̶onaɡ̶axi ja dienaɡ̶ata monadeegita noledaɡ̶axi, odaa ja dinage me dakatiwece niwiloɡ̶onaɡ̶axi. Dawigice leeɡ̶odi me doi, odaa ja dinaxoɡ̶otinigiiɡ̶o lodoe Paulo ijaa Silas.

A'ero guarda'ga ei onhipavẽive'ga pe:—Eru yhyga ji ve, ei ga.Igwete guarda'ga nhani ua ohyhyipava okyhyjiavo g̃waramo. Igwete ga renypy'andurugi Paulo'g̃a pyri pepyry hete pe javo.

Kỹ tóg néj gru to vĩ mũ, ũ tỹ ag ki rĩr tĩ ẽn ti. Kỹ tóg Paulo ag se ja kãra vẽnhvãg rã mũ, jũrũn ke kỹ. Paulo jo tóg mũg ke mũ, Silas jo ke gé, ag tỹ ti mỹ ti kãfór nỹtĩn kỹ.

—Perúke tataendy, heꞌi preso-rehe onhangareko vaꞌe.Oripara oho-vy oike hagwã koty-py. Ipyꞌa ryrýi ramo ojeity haꞌe kwéry hovagwy-py imboete-vy.

Itxeredu ryryre loosòna kidiwykemy tahe ralore ramytatamy brebumy. Paulobohoko‑ò resere tatiòhomy.

Aꞌerauwe moromunepawa jara ꞌga jeꞌegi wemiayuwa ꞌga upe:—Tata erut amũ jee ꞌwei— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.Aꞌerauwe moromunepawa jara tata rerooi ꞌgã nepejãna. Ojeyyjamũ ꞌga Paulo ꞌga wi. ꞌGa kyjea ꞌga moyyita ꞌgã nui. Te ꞌga oi tyꞌy wenupyꞌãu wapyka ꞌgã nowase.

Nhym kam ngônhpôk'ã me ku'uw ne mebê ijê djàmã prõt ne wadjà. Wadjàn umaje tertet ne arỳm Paurmẽ Xira ar parbê tỹm.

Mîrîrî eta tîuya pe taꞌpîiya ipoitîrî pîꞌ: —Uweiyu ton eraꞌmata —taꞌpîiya. Moropai eekaꞌtumîꞌpî Paulo, Silas pia. Tîweꞌtîtîꞌka pe aweꞌsekunkaꞌpî toꞌ pia eranneꞌ pe tîwanî yeꞌnen.

Ha' nõy te:—Kuyãnãm paxnũ'. Kaxĩy.Tu mõ'nãhã', tu kuxãnõg, tu yãy puxu'uxnãm, tu' kopaxux hã' nãhã Paot keppah, xix Xinax keppah,

— Wexiktak cuy eg̃ũm owebe — io'e jebure be ya kukukat. — Etojot cuy kabia iam.O'g̃ũm cebe. Badi o'ju.Pauloyũ kay o'ju. Ikarabakbak o'e jeparara pibun. O'jẽg̃'aecõg̃cõg̃ Pauloyũ dopabe.

Ti mꞌ ajꞌyy betsẽẽ ta bag, ti mꞌ tawajꞌaa suun, ti mꞌ ahyy häng ta taron nu paa me Paw-Ro Siras sa wë.

Nxa²ha¹te¹ sxi²ha² tĩ̱¹kxi²thĩ³na² hau³ko³jah³lo²nu¹tai²na² sa²kxai³lu² ya³wi̱t3ta³ i̱³ka³txa² sxi²hẽ¹nãu³a² wxa²ko²ko²ta³ni²ye²si¹jau³su² sa²si¹hã³sãn²nũ²la² ã³wih¹nũ²la² Pau²lah³lo²nu¹tã² ĩ² Si²lah³lo²nu¹tã² ĩ² nxe² ten³na¹na²hẽ³la². Ten³na¹nũ²la² kãin¹ka³ta̱³ta̱t3sa²ha²kxai³ Pau²lah³la² a²yen³nãu³a² ã³ka³tih³wxe³na²hẽ³la².

Hatyaoseta berexo kaxaikotyasehare aokanatyaha enomana aoka hoka kaholawaka isoa enomanaha berexo hanako. Hakaoli kakoa xane tyoka Paulo, Silas xoaha kinoli haliya, tatakoa kalore.

Oniaroa, cadeia akadava'ava abonoa bikanikhariahi ida lamparina, okhajakosi'aha jorakia, kajo'atharari'aha Paulo, Silas vihiki vaviaha, imahida'ina.

Niytahi sakyriukanikitsa hurukwy tsihitsa tihi:— Pany rika ty tyzebykykta — niy. Anabo atsoko nitsuk. Pauro Siras ahatsa bo zumu. Tsipybyrẽta nitydydydykyk tu, siokeryk taekaratsa humo puruk puruk niy. Sihumo tsipybyrẽta nikara iwatahi taekaratsa humo puruk puruk niy. Niytahi ape bo nisisukehyryk.

Miꞌi hawyi — Eweterut ariãty uhowawi e woꞌopyhik hap yat apykok hat temiit pe. Miꞌi hawyi meremo teke hawyi toto Pauru Sira kape hawyi tuwepỹꞌãtutuk tyrytoꞌe popuo.

Ina pahûko íhuxeokono yúku neko éxoti koeku iká'aetihiko. Yane éhakovo ûrukeovo xoko óvoheixoku Poûlu yoko Síla, ina ipuyúkexea nonékuke xaneâti ínayea honónoko mûyo.

Paulo tohô niikã́ tɨ'ógɨ, ãpêrã surárare “Sĩ'asé miítia”, niîkɨ niîwĩ. Naâ o'ôka be'ro sĩ'ó oma sãhákɨ niîwĩ Paulo, Sila naâ niirí tũkupɨ. Uîgɨ, ɨpɨ́tɨ nara sãágɨta, naâ tiro ehâ ke'akɨ niîwĩ.

Niptinmi täpäca “¡Acchicta apamuy!” nil chay lulicta licä cürri-cürriwan ji'acuycun. Jinalculmi manchapacüśha chucchuśhtin Pablop Silaspa ñawpäninman un'ulacuycul:

Tawamhã ma tô dazazé 'madâ'â'wa hã rob'uiwẽzéb zô hâ. Wara sina, ma tô ĩtẽme tizébré zahuré, Paru norĩ u. Ĩpapara, ma tô aime zahuré hi'rãtitõ, rẽrẽ'ẽ sina.


Jarãnaka Pauru tõ tarose eya, tõturutohme.—Oty rĩko ha yyrypyry rumekatohme, juãnohpyra Ritonõpo ehtohme? tykase ynororo Pauru tomo a.

Hãmri nẽ kànhmã xa nẽ wa ho kato nẽ ixkre kapem wa o xa nẽ wa kãm:—Kwa tanhmã kot pa amnhĩ nhĩpêx to kê Tĩrtũm war apyrà nẽ ixte amnhĩ tomnuj pê ixpytà? Anẽ.

Eereka imipokĩkana ninoa. Iua:—Kiatokopa nikama, nimaerekani Teoso makatxakini ĩkapani? —itxana ninoa.

Ilâpyryem myani kadeia odayba nhetaguelymo. Eyanmo aguely myani:— Âdaka ise awidyly, kâsemaguehoem, inakanhe awitobyry xygakehoem warâ? — kely.

Naꞌe weraha katu pe aꞌe wà, wanehe upuranu pà aꞌe. — Tuwihaw wà, iꞌi wanupe. -Naheho wer kwaw tatahu pe nehe. Maꞌe azapo putar ihe nehe, hezepyro kar pà Tupàn pe ihe nehe, iꞌi wanupe.

Haꞌe gui oka py ogueru vy aipoeꞌi:— Avakue, mbaꞌe tu ajapo ꞌrã aa jepe aguã?

Odaa ja yadeegiticogi we, naɡ̶a nigetiniwace, meetiogi, “Akaami iniotagodepodi, amiini ica ane leeditibige me jao me jakadi meote Aneotedoɡ̶oji me idewiɡ̶atace?”

Aerẽ ga Paulo'g̃a nderohoi pea hugwi. Igwete ga ei g̃a pe:—Marã po ti ji imomborukari jirekote'varuhua ji hugwi nehẽ? Marã po ti ji hoi Tupana'ga pyri yvagi pe nehẽ? ei guarda'ga g̃a pe.

Ag gé(g) tóg tĩ mũ, vẽse ja kãtá kãkutẽ kỹ, kỹ tóg ag mỹ: “inh hỹn hẽ ri kenh mũ vỹ?” he mũ. “Topẽ vĩ mranh sóg, hã ra tóg ti tỹ inh kren han há tĩ,” he tóg, ũ tỹ vẽse ja ki rĩr tĩ ẽn ti.

Upéi ogwenohẽ heru-vy koty-gwi:—Mbaꞌéixa xe aiko-ta, mboꞌeháry, Nhandejáry xe resende hagwã, heꞌi íxupe oporandu-vy preso-rehe onhangareko vaꞌe.

Tahe itxeredu diòlòdỹỹnyde irarutxira‑ribi, tamyreny rarybere: —Wanyrỹboho timybohe aratamy arỹike. Aõhebohe arotỹỹnyke.

Aꞌerauwe moromunepawa jara ꞌga ꞌi ꞌgã nupe:—Peꞌje pejejua ukupepe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.Aꞌere ꞌga ukupepe ꞌgã neroo re ꞌjau ꞌgã nupe:—Maꞌja je iapou tejee ꞌũ, tejekatuꞌokawamũ ꞌũ?— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam aro katon arkum,—Ẽ, bẽnjadjwỳr ar, mỳj dja ba amijon arỳm ijaxwebê amipytà? ane.

Moropai toꞌ yarîꞌpîiya atarakkannîtoꞌ yewîꞌ tapai. Moropai taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Uyonpayamîꞌ, îꞌ kuꞌtoꞌpeuya eꞌpîikaꞌtîtoꞌpe —taꞌpîiya.

tu' yok, tuk-nĩhã' xip, tu hãpkopa' mõy, tu:—'Ũgnõy, 'ãte putep mĩy'ax, puyĩy Topa 'ũgkuxa kummuk xit, nũy 'ãtu' gãy hok? Kaxĩy.

O'tujujẽm ip yabewi.— Obureyũ — io'e. — Apẽntak wewedaxijo but? — io'e.

Ti mꞌ tamanꞌyyh ragadahewꞌëës doo gó naa. Teaanh mä tii bä:—Nyy dꞌ ỹ badꞌoo hëp ỹ tym Pꞌop Hagä Do bedꞌëëp hyb nꞌaa nesaa do mahä̃nh, ta wë ỹ basëëk hyb nꞌaa? —näng mäh.

Nxe³nũ²la² sa²sai¹xi²yhain¹na²hẽ³la². Nxe³te³nah¹lxi¹:— Txa²hxi²kan¹jah¹lãi³. Nxe³jah³wxi¹. Ĩh¹nxe³ju³ta² txa²ẽ¹nãu³ai²na² sa²hau³ko³nha¹ju³ta³ o²la³kxi²te³la¹ji¹wi¹? Nxe³na²hẽ³la².

Hatyaoseta xane hikoa ekakoaha menanaka hoka nehena: — Xoanaiya notyaona hoka iniyalahare nonitata nokaiyakiheta? nexa.

Va'ora avikhaonani'aha adani Paulo, Silas vihiki, va'ora nana'dohi'aha adani vi'bamiki:—Nahina-ra koda bana bada oni'aja oabono oakava'ijoavini kaimoni?

Iwaze ispe niy:— O katuktsa kamysapybyita ikykara meky watu mozik tsihikik hawa sa wasani mykara — niy.

Miꞌi hawyi toteropoꞌok taꞌyn iꞌatupyhik hap kaipyi toꞌyat kape. Miꞌi hawyi apoꞌe iꞌatuepe — Aikotã som waku atunug uhehakyeraꞌat hamo e.

Yane ina kopúhikopo evo Poûlu meúkeke. Hara kíxoa:—Unaém, kuti ngónoko motovâti índeova ne mbahúnevo?

Be'ró wã'kâ nɨ'ka, naâre pihî wĩro, sẽrí yã'akɨ niîwĩ:—De'ró weegɨ́sari yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re yɨ'rɨoáto niîgɨ?

“Taytacuna, ¿imactalä lulalläman salbacunäpä?” nicuyan.

Taha pari, ma tô sani zahuré, rob u. Te tãma nharĩ zahuré, ãne:— Aibâ norĩ, e marĩ wa za 'manha, danho'reptuzé hã te ĩ̱sina uwaimrami da hã. — Ãne te sina sadanharĩ zahuré.


—Jezu Kyrixtu rokẽ enetupuhko, oorypyrykõ korokatohme, ipoetoryme oehtohkõme oekyry tõ maro, tykase Pauru eya.

Hãmri nhũm wa kãm:—Nà kot kaj amnhĩ kaxyw Jejus Kris kôt ajamaxpẽr nẽ hkôt amnhĩ xãm nhũm Tĩrtũm ja hã apumu nẽ amnhĩ katut kôt ate amnhĩ tomnuj piitã rẽnh pa. Nhũm anhõrkwỹ kamã akwỳjaja apyrà nẽ Jejus kôt amnhĩ xunhwỳ nhũm ã mẽ hipêx anẽ. Anẽ.

Ninoa:—Pauikariko Apiananiri Xesosi sãkire, ininiãkara Teoso makatxakari pimaerekani, paapoko auakani maerekani apaka —itxari.

Aituo myani in-hogulymo:— Pymâ Jesus lelâ einwânkâ, mâsemaguehoem. Âpemugudo Jesus nheinwândylymo-ro watay, âsemaguezemo lâpylâ — kelymo.

— Ezeruzar Zanezar Zezuz rehe nehe ty, iꞌi izupe wà.— Aꞌe mehe nepyro putar nehe. Upyro putar neànàm wà nehe no, iꞌi izupe wà.

Ombovai:— Ejerovia Senhor Jesus re. Haꞌe vy ꞌrã reo jepe, ndee haꞌe ndero pygua kuery — heꞌi.

Noɡ̶oniniɡ̶odi, modita, “Anakatoni Ǥoniotagodi Jesus, odaa Aneotedoɡ̶oji jeɡ̶eote me ɡ̶adewikitace akaami codaa miditawece ɡ̶adoiigiwepodi.”

Igwete Paulo'g̃a ei ga pe:—Ejiko ti nhandepojykaharete'ga rehe Jesus Cristo'ga rehe. A'ero po ti ga imombori nderekote'varuhua nde hugwi nehẽ. Aerẽ po ti nde hoi Tupana'ga pyri nehẽ no, ei g̃a ga pe. Na jitehe po ti nerongapypeve'g̃a nehẽ no, ei g̃a ga pe.

Kỹ ag tóg ti mỹ: “Jesus Cristo ki rã ge,” he mũ. “Kỹ ã tóg kren mũ, ã mré ke kar ag mré hã,” he ag tóg ti mỹ, Paulo ag.

—Ejerovia katu Nhandejáry Hesu-rehe. Ne resende-ta. Oresende-ta nde róga pygwa ave, heꞌi preso-rehe onhangareko vaꞌe-pe hikwái.

Tahe rirawyònyre: —Inynyrỹ Jesuisi bityhynykrekile, tarasanamy myikre, asỹ mahãdu‑wana.

—Jejui ꞌga erowiat. Janejararete ꞌga futat. Werowiaramũ ꞌga tene katuꞌok ꞌjau enepytuna ꞌgã netee ꞌjau— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌga upe.

Nhym ar kum,—Dja ga tu amim Bẽnjadjwỳr djwỳnhbê Jeju Kritu markumrẽx nhym arỳm ajaxwebê apytà. Anhõ kikrekam anhõbikwadjwỳ gê ar tu amim markumrẽx, ane.

Moropai yuukuꞌpî Paulo, Silasya: —Jesus kuꞌkî innape —taꞌpî toꞌya ipîꞌ. —Innape ikupîya ya, apîikaꞌtî Paapaya, amîrî moropai ayonpayamîꞌ —taꞌpî toꞌya.

Ha Paot xix Xinax te:—'Ãkuxa yũm ka'ok 'ũgmũg xuxyã Yeyox kopah, puxix Topa 'ãkuxa kummuk xit, nũy yãnãn tu 'ãkuxa max tat, 'ãmũn, xix 'ãxape te 'ãpet kopa' pip. Kaxĩy.

— Etabun cuy eg̃uy Jesus kay- -wuykukukat kay — io'e. — Etabut pima Deus jedaxijo. Eduk'a watwat tak idaxijo — io'e ip.

Ti mꞌ raky hadoo:—Jesus, Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã mahꞌyy kae. Tii bä a hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do edꞌëëp da, ta wë mabawät hyb nꞌaa da, õm a tób yt hã hajꞌeenh do na-ããj hẽ —näk mäh.

Nxa²ha¹te¹ Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³ ĩ³ye³kxi²nyha¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³ka³txa² Je³su² Kris²tu³jah¹la² yxo²ĩ²in¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²ẽ¹nãu³ai²na³ sa²hau³ko³txa²tu¹wi¹. Wxa²sxi²ha² yxau³ain¹tũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ te²yã¹nxain¹nũn³tu¹wi¹. Nxe³na²hẽ³la².

— Hityakekohena Xekohaseti Jesus hoka waiyexe maniya hikaiyaka, hexanityo hityaninae xoaha kakoa — nexaha ihiye.

Athi vagathani'aha:—Iabono gahinai niha'a Jesus kania kadaka'da'di hi'ara kaimoni, oniani ida Deus ira akava'ijoavini hija bana. Va'ora bana jaboni akava'ijoaki adani kadaija'ari igorania vahojaki — vakhaniha adani Paulo.

— O ikia Sesus harere bo hyỹ tsimy zeka ihumo aspirikporẽta tsimozik! Ikia awahoro ezektsa kino niwatihi ahamysapyrẽtsa tsimoziknaha mekywatsa tu tsimoziknaha. Nawa tihi awahi tsimyokzo — niaha.

— Pyno etomohey ro Iesui yn naꞌyn hawyi etunug Ekaꞌiwat no Iesui miꞌi pote yn ehakyeraꞌat hap toĩneꞌen uhyt. Iꞌewyte eꞌyat piaria toiꞌatuehakyeraꞌat e woꞌopyhik hat pe Pauru.

Ina yumopâ evo Poûlu:—Yakútipo Vúnae Jesus. Énomonemo koitóvopi ya pehúnevo, koánemaka uhá koeti xâne íhae yóvokuke —kíxoane.

Naâ pe'e a'tîro yɨ'tíkãrã niîwã:—Mɨ'ɨ̂ marî wiôgɨ Jesuré ẽho peógɨ, yɨ'rɨgɨ́sa'. Mɨ'ɨ yaá wi'ikãharã kẽ'ra mɨ'ɨ̂ weeró noho ẽho peórãta, yɨ'rɨrã́sama, niîkãrã niîwã.

Niptinmi: “Jesusman chalapacuy; salbaśham canqui ampis aylluyquipis” nipäcula. Niptinmi chay nunaca waśhaman julalcamul chayćhu pa'aycul llapa dañäduncunacta jampiycula. Jinalculmi wasinta puśhaculcul micuytapis micachimula. Chayćhümi chay wasićhu aycam cäcäta Pablowan Silas Jesuspi willala. Jesusman chayćhu chalapaculculmi chay nunaca lluy wasintin chay üra bawtisachiculcäla. Jinalculmi wasinćhu aycam cäcunaca cushisha capäcula Jesusman chalapaculcäśhanpi.

Tawamhã ma tô asa tãma rowasu'u zahuré:— Wanhib'apito Zezusi asina umnhasi. Tawamhã te za asõ'reptu, asõrõwa ãma asiré 're ai'ubumroi wa'aba mono norĩ me.


Morarame xixi tõnuhse pitiko ahtao soutatu tõ taropose terekatu tomo a Pauru tõ tũtanohpose ropa repe.

Mẽ kot Pawre mẽ Siras wa kãm urer ã mẽ harẽnhAtre 22.25-29Hãmri nhũm apkati nhũm krĩ pytàr xwỳnhjaja mẽ õ pôristi mã anẽ nhũm mẽ hagjênh jamãr xwỳnh wỳr tẽ nẽ kãm:—E na mẽ papytàr xwỳnhjaja ate Pawre mẽ Siras wa kãm anhũrer nhũm wa mãmrĩ ma akupỹm htẽm kaxyw hã karõ. Anẽ.

Katimatinĩkata auĩtetxiakori iokanatana initiriakori kateiamoni, Paoro, Sírasi pakini isikakini ĩkapani. Ninoa apokasaaki, itxana kateia nĩkatakarimoni:—Pauiritana Paoro, Sírasi pakini isinina.

Emetybyem myani pymâ Roma donro modo, polícia ingonodylymo etadâdyby modo eni agâ agueze.— Etaguegâ akaemo azagâ uguondo modo — keze ingonodylymo.

Kuꞌem mehe Hom tawhu pe har wanuwihaw omono kar zauxiapekwer aꞌe pe aꞌe wà, zemunehew paw pe aꞌe wà.— Emuhem kar aꞌe mokoz awa ne wà nehe ty, iꞌi izupe wà.

Nhuã gui Paulo haꞌe Silas opoia agueKoꞌẽmba jave huvixa kuery ombou guembiguai “Pepoi pevaꞌe avakue” heꞌi aguã.

Igaanaɡ̶a yeloɡ̶otibige, icoa ɡ̶oniwinoɡ̶ododi romaanotedi joɡ̶oiiɡ̶e iodaɡ̶awadi modita niɡ̶ijo nowienoɡ̶odi niwiloɡ̶onaɡ̶axi, “Ikaniticoace niɡ̶ijoa itoa ɡ̶oneleegiwadi.”

Ko'emame pevove'g̃a nduvihava'g̃a ei soldados'g̃a pe:—Peho ti javo guarda'ga pe cadeia pe tomo'ẽ ti ga Paulo'g̃a jugwi.Igwete g̃a nduri imombe'gwovo g̃anhi'ig̃a guarda'ga pe.

Tỹ vaj kỹ pãꞌi ag tóg polícia ag jẽgnẽg mũ, ũ tỹ vẽse ja ki rĩr tĩ ẽn mỹ. “Ẽn ag mỹ: ha mũ jẽg, hemnĩ,” he ag tóg ti mỹ.

Koꞌẽmba ramo mburuvixa kwéry ombou polícia heꞌi hagwã: “Tove toho upéa kwimbaꞌe” heꞌi Paulo-rehe, Silas-rehe ave.

Txu deadeu tahe ywisidỹỹna dinodu ijõ ywisidỹỹna mahãdu riteònyre, ròtena‑ribi Pauloboho riteònykremy.

Aiꞌiwetetewe ꞌwyriara ꞌgã ojeꞌega jefaruu ꞌgã amũ nupe:—Pekwap ꞌjau moromunepawa jara ꞌga upe: Topoit ꞌga ꞌgã nui ꞌjau— ꞌjau ꞌga jefaruu ꞌgã nupe.Aꞌerauwe jefaruu ꞌgã oi.—“Ere epoia ꞌgã nui”, eꞌi ꞌwyriara ꞌgã enee ko— ꞌjau ꞌgã moromunepawa jara ꞌga upe.

Nhym kam ar'ã akati. Nhym me rũnh arỳm Paur ar'ỳr krãkamngônh ar ano. Nhym ar ar'ỳr mõn mebê ijê djwỳnh kumrẽx'ỳr bôx ne kum,—Me rũnh ne me arỳm amã, “Arkum anhire gê ar tẽ.” Nãm me ã amã ane, ane.

Eerenmaꞌsaꞌ pe surarayamîꞌ yarimaꞌpî cidade ponkon esanonya atarakkannîtoꞌ yewîꞌ ta. Teerepansaꞌkon pe taꞌpî toꞌya: —Inkamoro Paulo, Silas yenpaꞌkakî toꞌ wîtîtoꞌpe —taꞌpî surarayamîꞌya.

Hãptup ha ta Hõm yõg xexka xop te' xat, hu:—Kanet kopa' mõy tik 2, pu mõg, tu nũmãn. Kaxĩy.

Kabia buje Filipos ka kukukayũ te'e ma sorarayũ o'g̃uju daomũnmũnap'a beayũ dakoy am- -Pauloyũ dakoy am.— Pauloyũ juy epeg̃ujẽm daomũnmũnap'a bewi — io'e ip sorarayũ be.

Ti mꞌ jati péh, hyb nꞌaa jewꞌyyk do ramejũũ warahén wób, ragadahewꞌëës do hagã nꞌaa wë, tabasog nyyh hyb nꞌaa ragadahewꞌëës doo gó habꞌëëh do paah, Paw-Ro Siras daheeh rabanꞌyyh hyb nꞌaa.

Nxa²ha¹te¹ a³la²ni²tãu³a² Ro³ma²no² nũ̱³ka̱³txa² a²hxi²kan¹ta² nũ̱³ka̱³txa² sa²kxai³lu² po³li²sa² nũ̱³ka̱³txi³su² te²kxai³ kwa³na³ain¹te³nah¹lxi¹:— In³txai²li² sa²ta²la³kxa²tã³txain¹ya³hẽ¹li¹. Nxe³na²hẽ³la².

Ferakoa hoka Roma yere xekohasetinae axikatya sorarenae iraiti kakoare berexo kaxaikotyasehare ana. — Hahalakihetehena exe halitinae hoka xanehenahitaha.

Oniaroa, mahi vagani vani ija'ari vanasohiva abono va'ora vahonariaha adani sorara:—Vahonaria bana ada cadeia akadava'ava abono mahija va'ora arakhaonanivini adani Paulo — sorara-ra vani'aha. Oniania, cadeia kania avikha'aha adani sorara, akadava'ahi abono-ra vanava'isohihavini vaathia.

Miwa botu Piripos ezektsa sipehatsa sodadutsa nisipeha. Ispe niaha:— Sakyriukanikitsa hurukwy tsihitsa boktsa! Ipe tsimaha:“Kytsa petoktsa tynasisukekta tsimy” — nikaranaha. Iwaze sakyriukanikitsa hurukwy bo niaha. Ana ty hi nitsasokonaha.

Ihotꞌok hawyi morekuaria tiꞌatupoꞌoro raꞌyn woꞌopyhik hat kape taꞌatuemiitꞌin — Waku ti tuwenõꞌẽ raꞌyn gaꞌatpuat aimiahykahyk koꞌi aimipyhik koꞌi taꞌatuꞌe haype taꞌatuꞌatupoꞌoro.

Koeku yuhó'inoa tutíyehiko ne evo PoûluYuponíne, pahúkone pulísea ne tutíyehiko xokóyoke ne éxoti koeku iká'aetihiko, pahukoâti kuríkopea evo Poûlu.

Ape nɨmɨ́ bo'reakã́ tii makákãharã romano masa wiôrã surárare tií wi'i ko'tegɨ́pɨre werê dutikãrã niîwã. A'tîro niî o'ôo'kãrã niîwã:—“Naâ toó pɨárã ɨmɨá niirã́re du'u wĩró dutiama”, niî werêrã wa'âya, niîkãrã niîwã.

Chay wälam fiscunaca chay carsil täpä nunäman cumisyunta caćhälun: “Pabloctawan Silasta caćhaycuchun” nil.

Paru norĩ hã dazazém hawi ĩpusizé wasu'uTawamhã awẽ mararé romanu na danhib'apito norĩ hã ma tô damrami'wa norĩ hã sô 'mazatõrĩ za'ra, Paru norĩ hã da te dasiwi sani da, Siraha me. Ãne te tãma 'ru za'ra:— Aibâ norĩ hã sani wa'aba, neb zahuré da oto. — Ãne te tãma 'ru za'ra.


Mame ynara tykase ãpuruhpyry erase Pauru a,—Terekatu otũtanohpotorỹko ropa mana, soutatu tomo a. Naeroro otũtatoko ropa. Enaromyra ehtoko, tykase ynororo eya xine repe.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ wa hwỳr axà nẽ wa kãm:—E na krĩ pytàr xwỳnhjaja ixte war akator kaxyw war atã inhmã karõ. Jakamã e wa mãmrĩ axàmnhĩx ma mõ. Anẽ.

Ininiã iua kateia nĩkatakari sãpiretari Paoro:—Niauĩteakori iokanapireta notamoni hĩte nisikakini ĩkapani. Ininiãkara hĩsipiniikaua erekaxinirepeka hinini —itxana.

Pymâdo itaumbyry tienmakeduo myani etadâdyby modo eni idâly Paulo, Silas warâ agâ agueze.— Pymâdo itaguehoanguimo. “Tutuzebalâ idâwâtaungâ” keanrymomy — kely myani.

Aꞌe rupi uzekaiw maꞌe uzeꞌeg oho Pawru pe kury. — Tuwihaw umur kar uzeꞌeg ihewe wà kury, xe wi pemuhem kar pà ihewe wà kury, iꞌi wanupe. — Aꞌe rupi pepuner pehemaw rehe xe wi nehe kury. Zauxiapekwer nuzapo kwaw maꞌe peme wà nehe kury, iꞌi wanupe.

Haꞌe ramo nhuã rarõa omboaxa povaꞌe ayvu Paulo pe:— Huvixa kuery pendepoi uka kuri. Haꞌe rã peẽmba aỹ, tapeo porã — heꞌi.

Odaa niɡ̶ijo nowienoɡ̶odi niwiloɡ̶onaɡ̶axi jeɡ̶eeta Paulo, “Niɡ̶ijoa ɡ̶oniwinoɡ̶ododi etidiiɡ̶e me ɡ̶adikaniticoace. Enice ja yakadi manotiticoace natigide. Jemaa Aneotedoɡ̶oji midioka limedi me ideite makaamitaɡ̶atiwaji niganotiticoace!”

A'ero ga imombe'ui Paulo'ga pe no.—Oreruvihava'g̃a e'i javo pe me to'ẽ g̃a jugwi kiro, ei ga. Pejigwovo a'ero. Tupana'ga ti tapenderoho katu, ei ga g̃a pe.

Kỹ ũ tỹ vẽse ja ki rĩr tĩ ẽn tóg Paulo mỹ ke mũ. “Pãꞌi ag vỹ inh mỹ vẽnh vĩ jẽnẽ, isỹ ãjag mỹ: ha mũ jẽg, he jé. Hã kỹ jatun mỹ mũ jẽg,” he tóg, Paulo ag mỹ.

Upéi omombeꞌu Paulo-pe inheꞌẽgwe preso-rehe onhangareko vaꞌe:—“Tove toho upéa kwimbaꞌe” ombou heꞌi hagwã mburuvixa kwéry. Upéa-gwi esẽ, heꞌi. —Tereho katu. Nande rereko asy moꞌãvéiry avave ãy, heꞌi íxupe.

Itxeredu tahe Pauloboho‑ò rarybere: —Ywisidỹỹna mahãdu arateònykremy riwateònyreri. Bòibenyhe, wowina‑di, biòlònybenyke.

Aꞌerauwe moromunepawa jara ojeꞌega Paulo ꞌga upe:—“Epoit esage ki ꞌgã nui, eꞌi ꞌwyriara ꞌga enee”, eꞌi ꞌgã ꞌua jee raꞌe. Aꞌeramũ pẽẽ pejewau. Nepẽ mujãni futari ꞌgã— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym kam mebê ijê djwỳnh Paur'ỳr tẽn kum arẽn kum,—Me rũnh ne me arỳm ar ajã imã, “Arkum anhire gê ar tẽ”, ane. Kam dja gar akaton tẽn adjumar mex, ane.

Mîrîrî yeꞌnen atarakkannîtoꞌ koꞌmannîꞌnenya toꞌ maimu ekaremekîꞌpî Paulo, Silas pîꞌ. Taꞌpîiya: —Surarayamîꞌ yarimasaꞌ cidade ponkon esanonya man tarî amîrîꞌnîkon rumakatoꞌpeuya —taꞌpîiya. —Mîrîrî yeꞌnen attîkon eserîke awanî tîîwanmîra —taꞌpîiya.

Ha xonat te Paot pu hãm'ãktux, hu:—Tik xexka xop te 'ãmõy putup, ha 'ãnũpap-tup, hu mõy, xa 'ãkuxa mãm. Kaxĩy.

O'ju ip daomũnmũnap'a be. Ika kukukayũ ekawẽn o'g̃uwẽn ip ig̃o'a kukukat pe.Ixe o'ju Pauloyũ kay.— “Pauloyũ juy epeg̃ujẽm daomũnmũnap'a bewi,” i juk o'e ip oceka kukukayũ — io'e yakukukat Pauloyũ be. — Epejẽm cuy — io'e ip. — Eyekupinap tag̃ cuy epeju — io'e Pauloyũ be.

Ti mꞌ ragadahewꞌëës do hagã nꞌaa herꞌoot Paw-Ro hã:—Hyb nꞌaa jewꞌyyk do ỹ ramejũũ, õm Siras daheeh ỹ basog nyyh ragadahewꞌëës doo gó naa, baad bë bahꞌũũm hyb nꞌaa —näng mäh. —Ti hyb nꞌaa bë anäh, hꞌyyb nyyw gó bë ahõm —näng mäh.

Nxe³ha²kxai³ tĩ̱¹kxi²thĩ³nu¹tai²na² hau³ko³jah³lo²nu¹tai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Pau²lah³lãi³. A²hxi²kan¹ta² nũ̱³ka̱³txa² ha³lo²a² sa²than²kxi² sa²tã³nx2ti³si¹sain¹jau³su² kwa³na³sain¹na²li¹. Nxe³ha²kxai³ ka³lih³kxi²la²nha²sxã³ a³li³ja¹hẽ¹li¹. Nxe³nyhain¹na²hẽ³la².

Hatyaoseta berexo kaxaikotyase nehena Paulo hiye: — Xekohasetinae xihalakisaka aoheta. Nikare hoka xahikoaheta hoka waiye maika xiyaneheta — nexa.

Cadeia akadava'ava abono va'ora ni'aha adani Paulo:—Ija'ari vanasohiva abono hora vahonariavini a'onira oarakhaonanivini. Ba ai vihi'a. Jokoa a'onira vanajahariharijanariha adani.

Sakyriukanikitsa hurukwy tsihitsa Pauro Siras ahatsa ispe niy:— Piripos ezektsa pehatsa sakyriukanikitsa hurukwy tsiponahaktsa niy. Iwatsahi tsiksinaha. Ahabyri ja typykyknaha — niy.

Miꞌi hawyi woꞌopyhik hat henoi raꞌyn Pauruꞌin me — Morekuaria tipoꞌoro raꞌyn sehay uhytꞌiꞌin e. Pyno waku mesup eweiwat i raꞌyn uruetawa pyi e. Pyno waku raꞌyn eweiwat i ro uiwyriaꞌin e woꞌopyhik hat.

Ina kíxo evo Poûlu neko exoti koeku iká'aeti koyonoâti:—Pahúkonu tutíyehiko nguríkopeopinoe. Motóvane pihépi, ákonemo yuvópitinoe —kíxoane.

Surára toopɨ́ ehâ, wiôrã naâ werê duti'kere tií wi'i ko'tegɨ́pɨre werêkãrã niîwã. Teeré tɨ'ó toha, kɨ̃ɨ̂ pe'e kẽ'ra werê turiakɨ niîwĩ Paulo, Silare taha.—Mɨsâre a'ti makákãharã wiôrã “Du'u wĩroáto”, niîkãrã niiáma. Tohô weérã mɨsâ wiháaya. Ãyuró e'katíse me'ra wa'âya, niîkɨ niîmiwĩ tií wi'i ko'tegɨ́ pe'e.

Niptinmi chay carsil täpäca Pablocta nila: “Fiscuna partipïmi cumisyun ćhämuman ‘Pabloctawan Silastash caćhaycunqui’ nil; chayurá, taytacuna, jawcalla liculcänayquipä yalupäcuy-ari” nin.

Tawamhã dazazé 'madâ'â'wa hã ma tô Paru norĩ ma rowasu'u, ãne:— Danhib'apito norĩ hã ma tô ai'rui wa'wa, da te asani wa'aba da, ane wa'aba da oto. Rowẽ na ane wa'aba za. — Ãne ma tô Paru norĩ ma tinha, dazazé 'madâ'â'wa hã.


Yrome Pauru ynara tykase eya xine,—Jarãnao yna pipohno toto kokonie. Karimotaxĩpo pyra yna ahtao ãpuruhpyry taka yna ẽmapõ toto. Romanome ynanase. Oty katoh tokare pyra yna tũtanohpõko ropa toh nae? Tũtara ropa sãtã ynanase. Tooehse terekatu tõ ahtao rokẽ tũtãko ropa ynanase, tykase toto ãpuruhpyry erase a.

Hãmri nhũm Pawre kãm:—Nà wa ixte tanhmã amnhĩ tomnuj to hkêt tã nhũm mẽ kot wa ixpynênh nẽ wa ixtak. Wa ijaxwỳja wa ixpê Rõm nhõ xwỳnh tã nhũm prem axtem nẽ mẽ piitã mẽ noo mã wa ixtak nẽ wa ijaxà. Mẽ kot amarĩ Rõm nhõ xwỳnh tak nẽ mẽ hagjênh kêt tã nhũm mẽ ã mẽ noo mã ã wa inhĩpêx anẽ. Kormã wa ixte tanhmã amnhĩ tã ixàprãr to hkêt tã nhũm mẽ ã wa inhĩpêx anẽ. Jakamã kwarĩ kot kaj mẽ no hkàx ã wa ixkator kêt nẽ. Kê mẽ kot wa ijaxàr xwỳnhjaja tãm man mra nẽ wa ixkator pa war arĩ ma mõ. Anẽ.

Txamari Paoro txari auĩtetxiakori nitiriakorimoni:—Ari, Homanoakorikareua ate, iuaritika auĩtetxiakori Homanoakori iaritataua ate ikinimane apisatoõ. Maxikatiĩka ninoa iaritataua ate. !Akamari maerekati. Eereka kateia ãki ninoa okaua ateni. Uatxa ninoa nirekari iokanatiniua ate ikinimane mimarotakinitipanika. Konapitini. Ninoapitikarako inari uai. Ninoa makatxakaua ate uai —itxa Paoro ninoamoni.

Tutuzeba kulâ tâtaguedyzeba olâ myani Paulo. Awylygue myani policiaram aguely:— Roma donro modo mâentomo ara xina etaungâ. Judeu wâne xina, Romadâ tâzeke lâpylâ olâ xina. Pymâ kuru Roma donro aguehobyry xina âdykâ nakadaymba. Alâ olâ keankâ tâzenanaym xina adapioguoly. Xina inakanhe aitobyry wâgâ aguepa kulâ keankâ pymâdo xina kadeia odaxi nhetadânehonly. Iwerâ pylâ xina etaguehonze kelymo, tutuzebalâ-ro. Arâ aguipyra kine! Akaemolâ nâedâ xarâ, tâzenanaym xina etagueze — kely.

Uzeꞌeg Pawru wanupe kury, zauxiapekwer wanuwihaw wanupe kury. -Tuwihaw numumeꞌu kwaw ikatu ꞌym maꞌe ureremiapo kwer urewe aꞌe wà. Urepetepetek kar e aꞌe wà, teko wanuwa rupi aꞌe wà. Hom tawhu pe har wanuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe hemiruzeꞌeg romo aiko ihe. Aꞌe rupi napepuner kwaw urepetepetekaw rehe nezewe pe. Uremunehew kar aꞌe wà no. Kutàri iporomono kar wer urerehe xe wi wà, teko wanupe imumeꞌu ꞌym pà wà. Nan kwaw nezewe nehe ty wà. Hom tawhu pe har xe har wanuwihaw wà, tuwe aꞌe tuwe ur xe wà nehe, uremuhem kar pà xe wi wà nehe, iꞌi wanupe.

Haꞌe ramo Paulo aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Haꞌe rami avi mbaꞌeve rojapo vaiague reꞌỹ orenupãmba pavẽ oexaa py, nhuã py oremboꞌa uka guive, Roma pygua regua roiko vaꞌeri. Aỹ ma nhemi rupi ju orepoi uka ta? Haꞌe rami ndaꞌevei. Haꞌe rami ꞌrãgue py tou haꞌe kuery ae torepoi — heꞌi.

Pida Paulo jeɡ̶eetiogi niɡ̶ijoa iodaɡ̶awadi, “Niɡ̶ijoa ɡ̶oniwinoɡ̶ododi odiiɡ̶enatakatoɡ̶owa metiɡ̶odalaketibige lodoe eliodi oko naɡ̶ana nigotaɡ̶a, pida aɡ̶ecoɡ̶otace oiwi migica ɡ̶obatiigi, igaataɡ̶a ɡ̶odiciagi romaanotedi. Pida aɡ̶ododigotoɡ̶owa digo minoataɡ̶a niɡ̶inoa romaanotedi. Odaa joɡ̶odiiɡ̶enatakatoɡ̶owa metiɡ̶odokoletiwece niwiloɡ̶onaɡ̶axi. Odaa natigide ja leedi metiɡ̶odiiɡ̶e me ɡ̶ododitice, me diɡ̶ica ane yowooɡ̶odi. Pida ayakadi! Leeditibige mijaaɡ̶ijo enagitibeci etiɡ̶odikatice.”

Emo Paulo'ga e'i soldados'g̃a pe:—Po na rũi g̃a ore mondouka, ei ga. Penduvihava'g̃a g̃wendu g̃a'mbea g̃a imbojateherame ite'varuhuva'ea ore rehe oji'i. Orenhi'ig̃a ki a'e te g̃a nohenduvi oji'i, ei Paulo'ga g̃a pe. Ndojari reki ore rehe novĩa. Emo g̃a ore nupanupãuka tehe ojipe'g̃a ndovaki, ei ga. Ore ko romanosramo tuhẽ oroko. Po ahe nonupauhũi te romanos'g̃a hamo, ei Paulo'ga. Aerẽ g̃a ore mbuhurukatehei avo ore mongiavouka cadeia pype oji'i, ei ga. Kiro g̃a ore mo'embotari g̃andovakie'ỹ naerũ? Po na rũi te, a'e ji, ei Paulo'ga g̃a pe. G̃ahã tuhẽ ti tuhu ore rerogwovo katu agwa hugwi nehẽ, ei ga soldados'g̃a pe.

Kỹ Paulo tóg ti mỹ: “hã ra ag tóg vẽnh ó to ẽg mrãnmrãn ja nĩ,” he mũ. “Vẽnh kar vỹ ag tỹ ẽg mrãnmrãn ve kãn. Hã ra ag tóg ẽg ki jẽmẽ ja tũ nĩ, ẽg jyvẽn ja tũ ag nĩ gé. Tỹ ẽg Romano nỹtĩ, hã ra ag tóg vẽse ja kãki ẽg vãm. Jó ag tóg vẽnh kar vatánh tá ẽg mỹ: ha mũ jẽg, he sór mũ. Mũnh ke tũ ẽg nĩ. Ag hã tóg kãmũnh mũ, pãꞌi ag. Ẽg tatĩ ag tóg mũnh mũ. Kỹ ẽg mũnh mũ ha,” he tóg, Paulo ti.

Ha Paulo katu:—Ndaha moꞌãi, heꞌi. —Ore ko romano vaꞌe. Nanhainupãi romano vaꞌe nhamonheꞌẽ eꞌỹ reheve, heꞌi. —Ha ore nupã kuri enterovéa rovagwy-py hikwái. Ore monheꞌẽ eꞌỹ reheve, ore-vy oporandu eꞌỹ reheve ore nupã nupã kuri, heꞌi. Upe rire ore moanha ore mondo koty mbyte-py ore moĩ hagwã preso. Ãy katu ore mosẽ nhemise ore mondo-vy. Ha ndaha moꞌãi. Tou katu mburuvixa ore renohẽ hagwã, heꞌi polícia kwéry-pe.

Paulo tahe rirawyònyre: —Aõkõre, araõtyhy. Jiarỹboho Roma hãwãhãkỹ mahãdu kaa watxirenyreri. Tii riwayhytanyrenyra idi ròtenawo‑ki riwasỹnyrenyra. Ywisidỹỹdu mahãdu wii rotykõhyyre riwaròtenyrenyra. Wasimy ka tiu ariòlònyõtyhy. Tiiboho kodoikreule tahe ariòlònykre. Tii he riwaòlòdỹỹnykre.

—Naani nũꞌũ. Norooi futari ore nũꞌũ. Jemime nipo ꞌgã ore mogeukari raiꞌi? Naani. ꞌGã neape ꞌgã ore mogeukari aiꞌi— ꞌjau Paulo ꞌga jefaruu ꞌgã nupe. —Naruapoi agawewi ako ore mamaꞌe tywera aiꞌi. Romanũa agawewi ore, pẽ ꞌjawe. Aꞌetea ako ꞌga ore nupãnupãukat ꞌgã neape aiꞌi. Aꞌeramũ ꞌga ꞌgã neape futat ꞌua ore renũꞌjãu nũꞌũ— ꞌjau Paulo ꞌga ojeꞌega moywyrafenaꞌi jefaruu ꞌgã nupe.

Nhym kam Paur krãkamngônh arkum,—Krĩraxbê Rômakam me ja ne me ar ijo aminhõ. Nhym me kute ar ijaxwe jabej ar ikukjêr kêtkam tu me ipôkri ar ititik ne. Ne kam tu ar ibê ijê. Ne kam bit kute me kàxã bõm ar imẽnhmã. Djãm me kute ã krĩraxbê Rôma nhõ me jao anhỹr got? Be, kati. Me kute ã Rôma nhõ me jao anhỹr kêt. Gê me ta amrẽ tẽn ar ijo kato, ane.

Tîîse taꞌpî Pauloya: —Kaane, anna wîtî pepîn. Anna poꞌpîtîꞌpî toꞌya tamîꞌnawîronkonya eraꞌma tanne, anna Romanoyamîꞌ tîîse. Moropai amaꞌ pe anna anarimapai toꞌ wanî tarîpai, tiaronkonya epuꞌtî namai. Tîîse tîwî toꞌ naiipîi anna rumakatoꞌpe toꞌya tîîwarîrîꞌnîkon —taꞌpî Pauloya.

Pa Paot te:—'Ãmhok! Kaxĩy hok! Hõmã tik tek mũg kix kakixnãg, ha kõmẽn Pinio yõg tikmũ'ũn te' pẽnãhã'. Hak mũg yĩkopit 'ohnãg, tuk mũ yõg hãpxopmã'ax kopit, 'okpak mũg hãpxexka Hõm yõg tihik, ha kanet kopak mũg tigãhã', yã hõnhã nũmãn yãy xaptop tu'! 'Ãmhok! 'Ak mũg mõg putup'ah. 'Ãpu, tik xãnã', pu nũ', pu nũy 'ũgmũg mõy kanet kopah, nũy hãptopak mũg mõgã'. Kaxĩy.

Imẽnpit Paulo ika kukukayũ a'õ kay g̃u o'e.O'jekawẽn sorarayũ be Paulo.— Oceju soat eipi kukukat ebekitkit- -César ebekitkit Roma ka kukat ebekitkit — io'e. — Soat etabutpe ip ocukxabiaokaka — io'e. — Ocedujowat g̃u ip ibimãmãmãmayũ ekawẽn coco'ukat kay ocekawẽn co am — io'e. — Itaybit g̃u mo a'g̃u ip Pauloyũ ikẽrẽat o'g̃ujurũg̃ iam, o'g̃ujurũg̃ g̃u iam tak, ocekawẽn co'ũm puye. Jetaybitpun'ũma ip ocemuõm daomũnmũnap'a be — io'e. — Iba'arẽm ma ip ocemujẽm ojuy! — io'e. — Iba'arẽm g̃u juy ip ocemujẽm — io'e. — Soat etabutpe juy ip ocemujẽm — Paulo o'e.

Ti mꞌ Paw-Ro baherꞌoot warahén panäk do sa hã:—Bë hapäh né hẽ Roma buuj ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Dooh tahaja bä Roma buuj rahewyh bä ranaherꞌoot nä bä raky kesꞌëëm do ky nꞌaa. Roma buuj né paawä ããh, ãã rahewyyh sahõnh hẽ sa matym gó, dooh né paawä ãã hã ranꞌoo bä ãã herꞌoot ãã ky nꞌaa. Ãã radewäts bꞌëëh tii bä ragadahewꞌëës doo gó. Tii dꞌ rabadꞌoo do jawén paa bä ãã hã, hỹỹ kä rakarẽn kejën do hadoo ãã bahõm. Dooh baad tado bä. Ãã karẽn rabana wawẽẽ hẽ, sa daaj hẽ ãã ramanyyh hyb nꞌaa —näng mä Paw-Ro kyyh panäk do sa hã.

Nxa²ha¹te¹ Pau²lah³lo²nu¹tai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— A²wi¹lhĩ¹na² Ro³ma²no² wãn³txa² sa²yxo²ã³sĩ¹nxa³tai¹ti²tu³wi¹. Ro³ma²no² nũ̱³ka̱³txi³sa²sĩ¹na¹kxan²ti³ sxi²jen³nãu³ai²na² tẽ³sxã³ ĩ³wait1sain¹sĩn¹tai¹ti²tu³wi¹. Nxe³sain¹sĩn¹ju³ta² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ²sain¹sĩn¹tai¹ti²tu³wi¹. Nxe³sain¹sĩn¹ka³tu̱³ ũ³tĩ̱¹kxi²sain¹sĩn¹tai¹ti²tu³wi¹. Nxe³ha²kxai³: “Hĩ¹na² hãi³a² a³li³ja¹hẽ¹li¹.” Sain¹jau³su² sa²yxo²we¹tain¹sĩn¹nxa³lho³li¹. Nxe³yãn¹ta¹ a²hxi²kan¹jah¹la² wxã³ka³tu̱³: “A³li³ja¹hẽ¹li¹.” Sa²sĩn¹kxai²nãn²tu̱³ a³li³nha¹tu¹wi¹. Nxe³na²hẽ³la².

Xakore hoka Paulo nehena sorarenae hiye: — Maisa xoare harenae wisomare, exahe hoka Roma yerenai tehitiya wiso. Xakore hoka maxemerehareta mokonasetyaha wiso tyotya ehaotiha exahe mokaha wiso berexoako. Hoka kalikini axikahetaha wiso aokowihena hametene ahitaha. Maisa nikare xini. Maika xekohasetinae ali tyoa hoka iyeheta wiso berexo akota hoka ehekore — nexa Paulo ihiyeha.

Paulo va'ora ni'aha adani sorara:—Roma sidaji kaija'arini hari. Badani jaharikia akabadanirina kaba'i, sidaji vavaka'da'diva haria vahonariahi'ihi dafi arihi'ina. Sidaji kaija'arini vaipohikia vanoki'iki ida haria vidavini. Ni-jahapa'itxiki ida Roma sidaji kaija'arini jahani kaba'i kidai hini. Haria vidavini naothinia cadeia haria avibai'aha. Hidakaba'i haria vakaronavini ahojaia ai arihina. Ni-nikia a'ajihina-ra anofiki. Vikhava adani sidaji kaija'arini vanasohiva abono mahija haria avarakhaonanivini cadeia — Paulo va'ora ni'aha adani sorara.

Pauro siharere bo batu hỹ niy. Iwatahi sodadutsa pe niy:— Katsaktsa Homa hudikhudikwy ezektsa ty zuba nawa sa ahasopyk. Ikiahatsa kytsa okze tsikmykikinaha. Tapara kytsa harerewabytsa bo batu mytyoktyhyryk. Hawa tsikykaranaha batu ahahyrinymyry. Sakyriukanikitsa hurukwy eze tsiknamykyrikinaha. Abaka katsaktsa sipapatu tsipiksikyzykynaha. Kytsa papatu tsipiksikyzykynaha zeka batu wasani tsimaha. Asatu katsa zimyoktyhyryknaha. Kytsa okeryk mymyoktyhyryknaha — niy. Iwatsahi sodadutsa Pauro harere humo ziksizonaha.

Maꞌato Pauru toꞌe — Yt urupap i rat e. Uruto ti Humanu ywaniaꞌin eiperia ewywuaria e. Gaꞌatpo morekuat yt hẽtup hin i uruepe aikotã urueko ewy e. Kat poteĩ morekuat pyno uruꞌahyk ahyk kahato e. Yt naku i ereꞌe ro morekuaria pe e. Kat poteĩ pyno urupyhik mesuwe gaꞌatpo yt apoꞌeiꞌe rokirẽ i e Pauru. Miꞌi hawyi mesup morekuat — Eweiwat ro uruetawa pyi yt uwe mikuap mo i e uruepe. Miꞌi pote waku ti morekuaria tõꞌẽ meiũpe uruenõtem hamuat e. Pyno ewehenoi ro uruehay morekuaria pe e Pauru.

Ina yumopâ Poûlu:—Ako yúhaikakana ûti motovâti éxeokono ápeyea pahúnevo ûti, itea kóyeane pahúkeovihiko yehépoke'exeokono ûti parásake nonékuke uhá koeti xâne, ina kurikó'ovi ika'ákovokutike. Ako omótova kíxeokononeye ûti, uti ovóheixoti opékuke xunáko ne ponóvoti kixovókuti ya Róma. Inípono kahá'ayeahiko pahúkea kuríkoponeokono ûti kó'oyene he'ono'ú koêti ákoti exoâti. Ako yusíka kó'iyeaneye. Kena'ákanehiko kuríkopeovi —kíxoane Poûlu.

Kɨ̃ɨ̂ tee kitíre werekã́ tɨ'ógɨ, Paulo surárare niîkɨ niîwĩ:—A'ti makákãharã wiôrã ɨ̃sâre bu'îri bokatiáma. Bokatímirã, masa tirópɨ miáa, tãrá, a'tí wi'i bu'îri da'rerí wi'ipɨ ɨ̃sâre sõróoama. Ɨ̃sâ romano masa niîmikã, tohô weeáma. Ni'kâroakãre ɨ̃sâre masá ĩ'yâtiropɨ nɨo wĩró sĩ'risama. Basió wee'. Naâ basita a'tî tĩharã, ɨ̃sâre wĩrórã a'tiáto, niîkɨ niîwĩ surárare.

Niptinmi Pablo: “¿Ima? Roma-lädu nuna cayalcaptïpis mana sumä yaćhacuycultac llapa nunap puntanćhu upaminti caynüpa lawćhayalcächiman. Jinalcultac cay carsilcämanmi wićhaycayalcächiman. Chaynu jinalcälilchun canan pictapis mana yaćhachï-tumpalla caćhaycälichimayta munan. Juluyta munapämal'a quiquin fiscunaca śhamumächun, llapanpa ñawpäninćhu ‘Mana juchayümi canqui’ nil tantiachinanpä” nin.

Tawamhã te Paru hã asa tãma nharĩ za'ra, damrami'wa norĩ ma:— Marĩ hã wa te 'manharĩ wasété õ nherẽ, ma tô dama wa'ru, danho'a da te 're wapré'é mono da, wa norĩ hã romanu norĩ siré nherẽ. Ma tô wamrami ni, dazazéb 're, wasima'wara da. Tawamhã e pi'uriwi te za wazatõrĩ za'ra. Mare di. Apito norĩ hã te za wei wazô ai'aba'ré, si'uihâ na danho'a te te siwi wazani da, waneb da. — Ãne te Paru hã tãma nharĩ za'ra.


Morarame soutatu tõ toeramase ropa terekatu tomo a, Pauru tõ omihpyry ekarose ropa. Pauru tõ romanome exiry waro toexirykõke tõserehse toto.

Hãmri nhũm pôristija kuma nẽ ma akupỹm mẽ hwỳr mra nẽ mẽ kãm wa kapẽr jarẽ. Hãmri nhũm mẽ tee ri mẽ uràn wa kêp Rõm nhõ xwỳnh ã wa harẽnh ma nẽ kãm ma htỳx nẽ.

Ninoa kikiakori kanapiriã iauĩteakorimoni. Isãpiretarina Paoro iokanapirena. Ninoa auĩteakori imaropiretakasaakiri Paoro, Sírasi pakini Homano ininiuana, ninoa pĩkarauata, kotxi ninoa maxikatiĩka misiritana Paoro, Sírasi pakini.

Inepa kehoem myani polícia domodo odopâdyly Roma donro pymâ modoram Paulo aguehobyry egatuze. Paulo, Silas warâ Romadâ tâzeke awyly tiuntuduo myani toenzepa âseanedylymo.

Zauxiapekwer umumeꞌu izeꞌeg oho uwihaw wanupe wà. — Hom tawhu pe har wanuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe hemiruzeꞌeg romo wanekon aꞌe wà, iꞌi wanupe wà. Ukyze katu tuwihaw aꞌe wà, wazeꞌeg henu mehe aꞌe wà. — Hom tawhu pe har wanuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe uzepyk putar ruꞌu zanerehe nehe, iꞌi uzeupeupe wà.

Haꞌe nunga tembiguai kuery oendu vy oo omombeꞌu huvixa kuery pe. Haꞌe vaꞌe kuery ma Roma pygua regua oikoa oikuaa vy okyjepa.Atos 22.25-29

Odaa niɡ̶ijoa iodaɡ̶awadi jiɡ̶igotibeci midiwataɡ̶a niɡ̶ijoa ɡ̶oniwinoɡ̶ododi, odaa joɡ̶oyeloɡ̶oditiogi aneyatigi Paulo ligegi. Igaanoɡ̶oyowooɡ̶odi Paulo ijaa Silas me liciagi romaanotedi, odaa niɡ̶ijoa ɡ̶oniwinoɡ̶ododi ja doitibigiwaji.

Igwete soldados'g̃a hoi imombe'gwovo Paulo'ga nhi'ig̃a gwuvihava'g̃a pe.—A'iti tuhẽ g̃a romanosramo oko? ei g̃anduvihava'g̃a g̃a pe.—Nahã tuhẽ re ko g̃a e'i ore ve, ei g̃a.Igwete g̃a kyhyjihetei henduva.—Xaho ti Paulo'g̃a ma'ngoma'ngoga a'ero naerũ, ei g̃a.

Kỹ polícia ag tóg pãꞌi ag mỹ tag tó mũ sir, kỹ tóg ag mỹ e tĩ. Ag tỹ Romano ũ vóg kónãn ke tũ vẽ vẽ, hã kỹ ag fe tóg jũrũn ke mũ, pãꞌi ag.

Upéi Paulo nheꞌẽ omombeꞌu mburuvixa-pe. Ohendu ramo inheꞌẽ, ikyhyje íxugwi:—Paulo ko romano vaꞌe nipo raꞌe, heꞌi ojóupe hese.Upéa-gwi ikyhyje voi.

Tahe ywisidỹỹna mahãdu tawedu‑ò rarybere. Tahe tiiboho ruberurenyre Pauloboho Roma hãwã mahãdu roireki wahe.

Aipo ojeupe ꞌerauwe jefaruu ꞌgã awau ojewya ꞌwyriara ꞌgã nupe ꞌjau:—“Tene ꞌgã nuri. ꞌGã futat ore monou”, eꞌi etee ꞌga pẽ nupe ko— ꞌjau ꞌgã ꞌwyriara ꞌgã nupe. —“Ore ꞌã romanũ ꞌwyriara ꞌga remiayuwa agawewi. Aꞌetea ꞌgã ꞌã ore nupã ekoete ako aiꞌi”, eꞌi etee ꞌga ko— ꞌjau ꞌgã ꞌwyriara ꞌgã nupe.Romanũ ꞌwyriara ꞌga remiayuwa ꞌgã ae nanupã ekoetei. Aꞌeramũ ꞌgã okyjau etee ꞌgã nui nũ.

Nhym kam krãkamngônh ar akubyn tẽn me rũnhmã ar kabẽn jarẽ. Nhym me kute Rômakam me ja kute aro aminhõ markam arỳm ar umaje tĩn prãm.

Moropai îꞌ taasaꞌ Pauloya ekaremekîꞌpî surarayamîꞌya tesaꞌkon pîꞌ. Moropai Paulo, Silas wanî Romanoyamîꞌ pe eta tîuyaꞌnîkon pe toꞌ esaꞌ enaꞌpî eranneꞌ pe.

Ha xonat xop te Hõm yõg xexka xop pu hãm'ãktux, ha' xexka xop kuxãnõg, Paot xix Xinax yã hãpxexka Hõm yõg tik hah.

Imẽneju sorarayũ o'jepit ika kukukayũ kay. Paulo ekawẽn o'g̃uwẽn ip cebe ip.— César ebekitkit teyũbitku — io'e ip. Imẽnpuye ika kukukayũ iparara jĩjã ip o'e César ebekitkit ukxabi mupok pi osodop buye.

Ti mꞌ warahén rabahõm kän, raherꞌoot mä sa hã. Ti mꞌ hyb nꞌaa jewꞌyyk do raky nꞌaa napäh bä, Paw-Ro Siras daheeh Roma buuj, takꞌëp mä rabeỹỹm bong.Rawén jeỹỹm bong, rabahewyyh bä, dooh rahapëë bä Roma buuj rado bä. Daap hẽ ramejũũ rabahewyyh. Daap hẽ radewäts bꞌëëh. Dooh tii da Roma buuj raky nꞌaa jawꞌyyk do anꞌoo bä Roma buuj hã radoo bä.

Nxe³ai¹nha²kxai³ po³li²sa² nũ̱³ka̱³txi³nu¹ta²kxai³lu² jau¹xai²na² yxo²ha³kxa¹ Ro³ma²no² hxi²kan¹jah¹lo²nu¹tai²na² ĩ³hen³txi³nyhain¹na²hẽ³la². Nxe³yãn¹ta¹:— Ro³ma²no² nũ̱³ka̱³txi³sain¹na³li¹. Ain¹jau³su² Ro³ma²no² hxi²kan¹jah¹lo²nu¹ta²kxai³ ain³kxain¹ka³tu̱³ yu̱h³lxain¹na²hẽ³la².

Hatyaoseta sorarenae xane hoka xakaihahene xekohasetinae hiye. Semehenaha atyo, Paulo, Silas xoaha atyo Roma yerenae hoka mairaha.

Oniaroa, sorara avajoi'aha, ija'ari vanasohiva abono-ra va'ora vanava'isohihavini hi'ihi ida Paulo athi. Va'ora vani'a'aha:—Hi'adani Paulo, Silas khama Roma sidaji kaija'arini adani — va'ora vani'aha. Mitha vani'ahi ida sorara vakadivarani, vaofini'aha.

Pauro harere sipehatsa bo nitsasokonaha. Asaktsa zinymyrykynahaze Pauro Siras ahatsa Homa hudikhudikwy ezektsa maha sipybyrẽtsa niyziknaha.

Miꞌi hawyi toto raꞌyn morekuaria kape. Miꞌi hawyi tohenoi raꞌyn iꞌatuepe Pauru e hap. Taꞌatukuap taꞌyn Pauruꞌin Humanu ywania hawyi iꞌatuwuwu kahato raꞌyn morekuaria katupono Humanu ywania yt naku i watiꞌapiheg e morekuat koro Sesa.

Ina aukópovo neko pulísea xokóyoke ne tutíyehiko koane éto'okopeahiko yuho Poûlu. Kamoáne tutíyehiko neko yuhó'inoa pulísea, yupihovó koéne píkea exoâne ápeyea xunáko ne ponóvoti kixovókuti ya Róma kotíxea evo Poûlu.

Surára kɨ̃ɨ̂ tohô niî'kere tɨ'órã, wiôrãpɨre werêrã wa'âkãrã niîwã. Paulo kẽ'ra “Romano masa niî'” niiáma niisé kitire werekã́ tɨ'órã, wiôrã ɨkɨá wa'âkãrã niîwã.

Niptin imam nishantanuy wardiacunaca chay fiscunäta willapäcuptin Roma caśhta capäcuśhanta uyalïlälilmi alli-allicta manchapacälälisha muyuycaćhacuyalcan.

Tawamhã damrami'wa norĩ hã ma tô Paru norĩ hã tãma sadawa wasu'u za'ra, danhib'apito norĩ ma. Romanu norĩ siré na siwasu'u zahuré wa, ma tô tipẽ'ẽwara za'ra.


Ãpuruhpyry taka toytose toto Pauru tõ tũtanohpose ropa.—Oenetupuhpyra xine ynanexiase. Romanome pyra kuekaroatose. Otũtatoko ropa. Ytotoko ropa oesaka xine, tykase toto, tynẽmapohpyrykõ tũtanohporyme ropa.

Hãmri nẽ ma wa hwỳr tẽ nẽ wa hwỳr axà nẽ wa kãm:—Pa? E mãmrĩ war akato nẽ axàmnhĩx ma mõ. Na pa prem war anhĩpêx kati rax nẽ. Tã kêr ka wa axte ja mã ajamaxpẽr hkêt nẽ. Kê ja ãm jar mẽ pakamã hapêx. Anẽ.Hãmri nẽ wa kator nẽ wa kãm:—E kwa wa mẽ inhõ krĩ pê akato nẽ ma nhỹhỹm mõ. Anẽ.

Ininiãkara ninoa sari Paoromoni, Sírasi pakinimoni. Ninoa:—Ate !imarotari hĩte Homano hininiua. Aimarotaãkamariko !amisiritamaiko —itxana.Eereka ninoa auĩtetxiakori mipokĩkana Paoro, Sírasi pakini.—Sitatxi hĩtakanapako —itxana.

Inepa kehoem myani kadeiaram idâlymo, Paulo, Silas warâram agueze:— Toenzepa xina âjityendyly inagazenehon-homobyry wâgâ. Âynynâmo xina inakanhe aitobyry enanânehonwâdaungâ — kelymo myani.Adâkebygueduomo myani idânârâ tâzenanaym kadeia odaypa Paulo, Silas warâ nhadylymo kuohoram. Warâ myani tientaguebygueduomo, aguelymo:— Xina ety anaymba itaungâne — kelymo.

Aꞌe rupi oho Pawru wapyr wà, wanupe uzeꞌeg pà wà. — Azeharomoete pezeꞌeg pe. Ikatu ꞌym maꞌe uruzapo peme ure, pemunehew kar pà nezewe ure, iꞌi wanupe wà. Umuhem kar zemunehew paw wi wà. — Peho xe taw wi nehe, ty wà, iꞌi wanupe wà.

Haꞌe rami vy Paulo kuerya py jogueru vy ijayvu porãꞌi. Nhuã gui oguenoẽ vy ojerure tetã gui ojepeꞌa aguã.

Odaa jiɡ̶igotibeci joɡ̶odipokota Paulo ijaa Silas moixomaɡ̶ateetice niɡ̶ijo libatiigi. Odaa joɡ̶onixoticoace we niwiloɡ̶onaɡ̶axi, codaa odipokotiogi me noditicoaci naɡ̶ani nigotaɡ̶a.

A'ero g̃a nduri Paulo'g̃a pyri ja'javo katu g̃a pe.—Oroko te'varuhu ore pe me raji'i, ei g̃a g̃a pe.Igwete g̃a Paulo'g̃a nderohoi cadeia hugwi.—Pejigwovo kiro orecidade hugwi, e'ie'i g̃a onhi'ig̃atuavo Paulo'g̃a pe.

“Ẽg mỹ vẽnh pãte fón nĩ, ẽg tỹ ãjag se ja ti,” he ag tóg mũ. Kỹ ag tóg ag tatĩ mũ mũ. “Ãjag tỹ ẽg jamã ki pa kỹ tóg há tĩ,” he ag tóg mũ sir ag mỹ.

Upéixa-gwi ou iha-py mburuvixa:—Ore oroporonupã uka-gwi oronhemboasy, heꞌi íxupe.Upéi ogwenohẽ heraha-vy preso oĩ ha-gwi:—Iporã katu ereho a-gwi ko tetã-gwi, heꞌi íxupe mburuvixa.

Tai tahe dòidenyde tamyreny, aõwaxina riòlònykremy. Tahe làhàmy tamy rexitòenyre. Tutyhy‑ki aõkõ làhà ararutara. Tai riteònyrenyreu, hãwã‑ribi rexitarenykemy tamy rexitòenyra.

Aꞌerauwe ꞌwyriara ꞌgã awau moromunepaw ipe ꞌgã pyri:—Maꞌja ere te raꞌe?— ꞌjau ꞌgã awau ꞌgã nupe.—Peꞌje pejejua ore renũꞌjãu pẽẽ futat, aruꞌe ore pẽ nupe ko— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe.—Aꞌjea. Peꞌje ajee pejewau— ꞌjau ꞌwyriara ꞌga ꞌgã nupe. —Peꞌje pejewau kwe pe ore wi. Ajepeja amunaw ipe pekwap nũ— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe. —Ore ꞌã aruereko tywerete pẽẽ. Aꞌere kasi pẽmaraꞌne ore ree ne. Peꞌje pejewau ore wi— ꞌjau ꞌwyriara ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam arỳm ar'ỳr tẽn aminêje arkum kabẽn ne arkum,—Gop ar ijarẽnh kêt, ane. Ne kam arỳm aro katon ajte arkum,—Gop krĩrax jabê mã tẽ, ane.

Mîrîrî yeꞌnen toꞌ wîtîꞌpî Paulo, Silas pia. Morî pe toꞌ eseurîmaꞌpî toꞌ yarakkîrî: —Îꞌ waniꞌ pra man, tarîpai —taꞌpî toꞌya. Moropai atarakkannîtoꞌ yewîꞌ tapai Paulo, Silas yarîꞌpî toꞌya. Moropai cidade yapai toꞌ epaꞌkatoꞌpe yekaꞌnunkaꞌpî toꞌya.

Ha' nũn, tu tik 2 pu hãm'ãktux, hu:—'Ãgãy hok 'ãtu'. 'Ãte nũktu yãyhãhup hok'ah. Kaxĩy.Tu kanet kopa' mõy, tu ta' mõg, tu kõmẽn kunãpa' mõgãhã', tu:—'Ãmõg. Kaxĩy.

O'ju ip Pauloyũ kay. Daomũnmũnap'a be ip o'ju.— Oceju juk a'g̃u xipan g̃u eykuk kapusu — io'e ip. — Imẽnpit eyag̃uyba'ũm cuy iboap kay — io'e. — “Filipos ka kukukayũ juk a'g̃u ikẽrẽm cĩcã ocekuk,” i'ũmg̃u juy epe'e — io'e ip. — Epejẽm oceka bewi — io'e ip Pauloyũ be.

Ti mꞌ rabahõm Paw-Ro sa wë, raberꞌoot hyb nꞌaa sa sii. Ti mꞌ raky hadoo:—Ãã karẽn bë hyb nꞌaa mabaan hõm ãã mo hajꞌaa bë hã. Bë kawajꞌããn manä ãã wë —näk mä sa kyyh.Ti mꞌ baad hadoo doo me retsẽẽ rabahõm hyb nꞌaa sa panang bä naa.

Nxe³nũ²la² ũ³tĩ̱¹kxi²thĩ³na² ã³wi¹hain¹nũ²la² ĩ³ãin²ta³kxi²nyhain¹ka³tu̱³ sa²tã³nyhain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²sxi²je³na² wa³su³txi³ a³li³xi²jah¹hẽ¹li¹. Nxe³ain¹na²hẽ³la².

Hatyaoseta tyoa kaokaha enomanaha. — Kaxiyanira, nikare wamoka xiso — nexaha ihiyeha, haihareha. Aihikoahenahitahene berexoakota hoka aokaha exanenehenahitaha hatyo wenakalatita.

Oniaroa, cadeia avikha'aha adani ija'ari vanasohiva abono, va'ora vani'a'aha adani Paulo:—Ni-jahapa'itxiki ida kidai avihini-ra avahonariahi'avini. Avakava'i'birini'a bana ida akadibadani jaharika'oaki.Oniaroa, va'ora vaani'aha cadeia. Va'ora vani'aha adani Paulo:—Sidaji hoariha avikha'a bana.

Iwatsahi sakyriukanikitsa hurukwy bo niaha. Pauro pe niaha:— O batu wasani tsikykaranaha mymysapybyitsa tsikykaranaha tymokzo tyspiriktsokdanaha — nikaranaha. Iwaze sakyriukanikitsa hurukwy ikny nisioktyhyryknaha.— O mytsyhyryze tsipisapykynaha zeka mekybotu tsikahasapynaha — niaha. Iwa Pauro Siras ahatsa bo nipamykysokonaha.

Miꞌi hawyi morekuaria tuwat Pauruꞌin kape iꞌatuhep woꞌopyhik hap pywiat hamo taꞌatuwese kahato popuat Pauruꞌin puksit hamo — Uhytꞌiꞌin waku ti eweiwat raꞌyn ahetawa pyi iꞌatuꞌe morekuaria Pauruꞌin me.

Yane pihóne neko tutíyehiko xoko evo Poûlu. Hara kíxoahiko:—Hako kixe'évi. Pahúkovo ûti —kíxoanehiko.Ina kurikópohiko evo Poûlu koane épemo'ixeahiko ipúhikopea neko pitivóko.

Naâ tií wi'ipɨ wa'â, Paulo kẽ'rare akobohóse sẽríkãrã niîwã. Sẽrí toha, naâre bu'îri da'rerí wi'ipɨ niî'kãrãre mii wihá, “Neê a'ti makáre niîtikã'ya, wiháaya”, niîkãrã niîwã.

Chaymi uchuc shimillanwan ćhäpäcula Pabloman, Silasman “Cay lulaśhacpi pampachaycälillämay, taytacuna” nil. Chaynu julalcälimulmi chay malcapi liculcänanpä alli-allicta ruygapäcula.

Taha wa, ma tô ĩtẽme ai'aba'ré, tãma siwasu'u za'ra da, Paru norĩ ma, ta norĩ hã te te sina 'ruiwapari za'ra tõ da. Taha pari, ma tô siwi sani zahuré dazazém hawi, neb zahuré da. Tawamhã ma tô tãma rob'ru za'ra, 'ri nho'õmo hawi neb zahuré da oto.