—Morara exiryke toytose roropa toto tupito pona. Mame tãxiahtao toytose ropa ynororo imehnõ erohpyra exiketõ rohmanohpose ropa tutupi poko. Morara tyrise ropa eya xixi tywykahme ahtao.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ ma mẽ hkôt mra. Tã nhũm ra myt kaxkwa nhĩpôk ri ajêt nhũm hpur nhõ dõnja mã hkwỳjê ho anẽ nẽ. Kê axte mẽ hkôt jajê jano nhũm mẽ ma mẽ hkôt mra. Tã nhũm ra myt ahpanh grire nhũm ma akupỹm kêwe gàm tẽ nẽ mã mẽ ho anẽ nẽ axte mẽ hkôt jajê rẽ.

—Apaniãxitipeka inakasaaki iuaĩkana iokanatana apanakini parĩkauatakani itakaremoni. Itinĩtikitakasaaki iuaĩkana iokanatana apanakini parĩkauatakani itakaremoni. Mitxi isãkire atokokana itxa isãkire ninoamoni.

— Âseinwândybyem myani âpa ezaji âsewanize idâlymo. Kuotatay myani âpa ezary sodo idâondyly tâwanuneim modo xuionse. Tientuo myani eyanmo aguely: “Urâem uva ekaunâdaunda. Koendâ ise ipywadylymo” kely. Inepa kehoem myani akaemo aguewâtobyry modo idâly âpa ezaji. Três horas kogoneyam lâpylâ warâ tâwanuneim modo xuionse idâondyly Tâsewanidyzedonro modo tientuo myani, eyanmo aguely: “Urâem uva ekaunâdaunda. Koendâ ise ipywadylymo” kely. Inepa kehoem myani akaemo aguewâtobyry modo idâly âpa ezaji.

Aꞌe rupi aꞌe awa umaꞌereko oho iko pe aꞌe wà kury. Naꞌe izar oho wi taw mytepe kwarahy wapytepe hin mehe no. Omono kar amo ae awa oko pe aꞌe wà no.

— Kuaray mbyte jave teĩgue ju oo, haꞌe gui kuaray ojeroꞌa jave guive oo vy haꞌekue rami ae ju jogueroayvu.

Naɡ̶a yaxoɡ̶o-noko jiɡ̶igotace, codaa naɡ̶a iniwatadaɡ̶ani lakata me ɡ̶ocidi, jiɡ̶igotace, odaa jiɡ̶icotiogi eletidi ɡ̶oneleegiwadi anoyemaa me nibaaɡ̶a. Odaa jaɡ̶aɡ̶a iiɡ̶etibigiwaji me nibaaɡ̶a.

—Aerẽ ahaji katu ga hoa'javi ojipe'g̃a mondouka g̃a mboporavykyavo ojive, ei Jesus'ga. Aerẽ ka'aru gwere rupi ga hoa'javi ojipe'g̃a mondouka g̃a mboporavykyavo ojive, ei Jesus'ga.

Kỹ ag tóg mũ mũ.Hora tãgtũ ũ tũg kỹ, meio dia ki tóg ũ ag jãvãnh tĩg mãn mũ, 3 horas ki tóg tĩg mãn mũ gé. Ag ve kỹ tóg ag mỹ ke mũ gé, kỹ ag tóg mũ mũ gé, ti jakré ki rĩr jé.

Upéi larose osẽ jevy oho-vy. Otopa jevy ramo nomombaꞌapói íxupe vaꞌe, ombaꞌapo eꞌỹ vaꞌe, “Pembaꞌapo” heꞌi. “Ne rembiapo repy ameꞌẽ vaꞌerã nde-vy” heꞌi íxupe. Upéi kaꞌarugwasu osẽ jevy oho-vy. Otopa jevy ramo nomombaꞌapói íxupe vaꞌe-pe, “Pembaꞌapo” heꞌi jevy íxupe kwéry.

Tiiboho raaõmysỹdỹỹre tule. Txutye tasỹ ixiyrubule ijõ riteranyre aõma iwese kia juhuu ijõ‑ò rarybera wesele.

Aꞌeramũ ꞌgã awau oporowykyau ꞌga upe.—Aje kwara kwawamũ ko jara ꞌga awau, ꞌgã amũ nerua ꞌgã moporowykyaukaa ojeupe nũ. Kwara jerewamũ ꞌga awau, ꞌgã amũ nerua nũ.

Nhym ar arỳm kabẽn kôt amũ 'ỳr tẽn 'ỳr bôx. Ne kam àpênh 'amỳ.Nhym kam mêdjijkam ajte katon tẽn ajte tãm ne àpênh'ỳr me kwỳ 'õdjwỳ jano. Ne kam myt nhibôbê 3 orakam ajte katon tẽn ajte tãm ne àpênh'ỳr me kwỳ 'õdjwỳ jano.

Moropai toꞌ wîtîꞌpî inmîri yaꞌ esenyakaꞌmai. Inekaꞌta pairî wei tîîse mîrîrî warantî tiaronkon teesenyakaꞌmasanon eporîꞌpîiya, moropai wei eraꞌtîsaꞌ tanne, 3 horas tîîse koꞌmamîiya mîrîrî warantî tiaronkon teesenyakaꞌmasanon yarakkîrî ikupîꞌpîiya.

—Ha' mõg. Mãyõn yãykote' yũm 'ĩhã' xuxyã mõg 'ũxeheh, xix mãyõn he 'ĩhã' putpu' mõg, nũy kãmãnat xop nõy xãnã', pu nũy tu hãm, tu' nũn,

Imẽnpuye ip o'ju.— Kariwa waram o'ju. Kaxicug̃ ma waram o'ju. Uvadip kat iwat o'ju. Warara'acayũ o'tujowat jekat pe, kapik am.— Katpujesu warara'acayũ o'g̃uju jekat pe, kapik am tak. 3 hora bima o'g̃uju.

Ti rabahõm kän. Ti pꞌaa hẽnh tabahõm wasyk, tug bä na-ããj hẽ, ta wób tabatsꞌyyt hyb nꞌaa ta wë ramoo bok hyb nꞌaa.

Te²yã¹nxe³sxã³ ne³ka³ka³tãu³a² ai³sxã³ ãh¹ĩ³kaix1so¹xi² ĩ³sa²si¹ta³xi²tãu³a² ai³sxã³ ãh¹ĩ³kaix1so¹xi² nxe³to³nhũ²nhai¹.

Nikare totahikoa, makakoahena hoka nikareta iraihitiya haiyanai hatenitiye hiye.

Avikha'aha adani makhira bada vakhanira kaimoni kidisiroia.Safini sohirarina okha'ianaha ija'ari 'bai-ra kapavakarihavini ibavini kania, makhira vahoariha bada vakhaniriki-ra va'ora karagaha'ianaha, va'ora nava'isohivini hi'ihi ida mithani vakadibadani binaabosivini. Naothinia, va'ora karona'ianaha adani makhira kidisiroia.Safini aadosina vani, onivani fori hi'ianahi ida ka'da'di kabadani.

Iwaze niparak. Duabohotsa tsihitsa tokbaha astatu niy. Tykboze astatu niy. Ustsa kytsa duabohotsa sukpesapy humo nikaranaha.

Atposake rokirẽ iꞌewyte toiꞌatupuẽti poꞌog miitꞌin muꞌap upi hawyi iꞌewyte toiꞌatupoꞌoro toko kape iꞌatupotpap hamo waku iꞌatuꞌe pote.

Ye'ékotine itumúkoti, koáne ya mopo'âti ôra, pihóponemaka neko hóyeno opósikoponea po'i xâne. Yane pahúkopomaka po'i ko'itúkepoinoati. Yoko kúteapoanemaka yuhó'inoa ne po'ínuhiko ahinoêti.

Be'ró daharí tero niikã́, tohô niikã́ yamîka' três niikã́ meharóta a'mâgɨ wa'â, naâre o'ôo'sami taha.

Chaypïta ćhawpi muyunnuy jinaman yunda pasquicuy üranuy yapa yalul talishancunawanpis chaynüshi lulaycula.

— Tawamhã ĩburu u te oto ai'aba'ré, te te tãma romhuri za'ra da. Tawamhã abzuma ma tô duré aibâ norĩ hã sõpẽtẽ za'ra, buru tede'wa hã. Taha wa, te duré satõrĩ za'ra, ĩburu na te te dame romhuri za'ra da. Bâdâ sipra wi, ma duré sõpẽtẽ za'ra aibâ norĩ hã, aimawi hã. Tô õhõ si ma duré tãma pisutu za'ra. Tawamhã ta norĩ hã te duré dazarina ai'aba'ré.


Mame xixi ituperyme exisasaka ahtao toytose ropa ynororo pata rãnaka ropa. Erohpyra exiketõ tonese ropa eya, “Oty katoh tehme rokẽ kohmãnõko matou?” tykase ynororo toto a, tõturupose.

—Tã nhũm ra myt grire nhũm ma akupỹm kêwe gàm tẽ nẽ jajê pumu nhũm kê wem arĩ gàp kuhê. Hãmri nhũm tee ri mẽ omu nẽ mẽ kãm: “Kwa mon ka mẽ axàpênh kêt nẽ atỳx gàp akuhê ho akuhê?” Anẽ.

Mapiãnikata takotepeka inakasaaki iuaĩkana isa parĩkauatakani initini. Apokapanikana maparĩkauatakani. Ipimaãna: “Kinirepa ia õti maparĩkauatakanika hĩtxa?” itxana.

Kogoneyam, cinco horas awârâem myani âpa ezary sodo idâondyly tâsewanidyzedo modo âtâdyguyhoam. Tâsewanidyze donro modo tientuo myani aguely: “Âdy amânhepyralâ inanry tarâ âguansezedylymo. Âdaituoka âsewanize mydâpa mawylymo?” kely.

Kwarahy heixe eteaꞌi mehe oho wi taw mytepe no. Wexak amo awa aꞌe pe wà no. Wiko e aꞌe pe wà. — Màràzàwe tuwe napemaꞌereko kwaw, iꞌi wanupe.

Haꞌe gui kaꞌaru raiꞌi jave ju oo vy amboae kuery ojou ikuai rive vaꞌe. Haꞌe vy oporandu haꞌe kuery pe: “Mbaꞌe re tu ára pukukue re peĩ rive apy?”

Niɡ̶ijo naɡ̶a nipegi me ciinco lakata, jiɡ̶igotace niɡ̶ijo ane yakadite liimetedi. Odaa jiɡ̶icotiogi eletidi ɡ̶oneleegiwadi anidiaaɡ̶iticoace niɡ̶ijo anei. Odaa ja nigetiniwace, meetiogi, ‘Igaamee ina minaaɡ̶onitetiwaji idatawece noko me diɡ̶ica ɡ̶abakedi?’

Ka'aruva'ea rupi ga hoa'javi ojipe'g̃a ndepiaga, ei Jesus'ga. Ndoporavykyi g̃a o'ama. A'ero ga ei g̃a pe: “Gara rehe pe ãtehei agwa ara rupi ve pejiporavykye'yma?” ei ga g̃a pe, ei Jesus'ga.

Vãhã tóg rãkãnh mũ sir. 5 horas ki tĩg mãn kỹ tóg ũ ag vég mũ gé, véké jẽgjẽ kỹ nỹtĩ ag. Kỹ tóg ag mỹ: “ãjag tỹ ne jé rãnhrãj tũ nĩ nẽ?” he mũ. “Kurã kar ki ãjag tóg ki nỹtĩ, rãnhrãj tũ nỹtĩ ra,” he tóg ag mỹ.

Upéi kaꞌaru ete osẽ jevy oho-vy otopa jevy ombaꞌapo eꞌỹ vaꞌe, onhemboꞌy oĩ vaꞌe-pe: “Maꞌerã tipo penhemboꞌy rei peĩ-vy a-py kaꞌaru peve? Maꞌerã tipo napembaꞌapói?” heꞌi íxupe kwéry oporandu-vy.

Txuinyòbira‑ò ijõ rimyre, tule ijõ txiorotxure.

Kaarup jaꞌwyjaꞌwyramũ ꞌga awau amunawa pyter ipe nũ. Aꞌeramũ ꞌga iporowykyeꞌema ꞌgã amũ nesaka nũ. Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe: “Maꞌeramũ pẽẽ pejeporowykyaweꞌem pejejemogyau ꞌũ?” ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym kam arỳm amykry mexbê 5 ora nhym ajte katon tẽ. Nhym ar ja àpênh kêt ne dja nhym arkum, “Mỳkam ne gar adjàpênh kêt nhym arỳm ar ajã amykry”? ane.

Moropai tiaronkon teesenyakaꞌmasanon ton eporîꞌpîiya koꞌmamîiya 5 horas yairî tîîse tîwennaꞌpoi praꞌca pona. Inkamoro ekaranmapoꞌpîiya. “Îꞌ pîꞌ tarî aakoꞌmamîkon sîrîrî wei tamîꞌnawîrî îꞌ tîkonekapîꞌse pra?” taꞌpîiya.

ha xe' mõg 'ãmãxak 'ĩhã', tu kõmẽn yõg hãmnuhnõg tu' mõg, tu tik xop nõy pẽnãhã', ha yãmhok pip, yĩy: “Tep tu 'ãpip 'ĩhã mãyõn mõg? 'E 'ãhãm 'ohnãg.” Kaxĩy.

— Katpuje oeku. 5 hora bima, oeku. Warara'acayũ o'tobuxik- -ka'ũma pẽnpẽnayũ. Ceaweroroap pe ip o'e.— “Apẽnpuye eyju kabia bun kapikpig̃ g̃u?” io'e cebe ip.

Edah papỹỹj badëë hyng bä kä, sét nuu me tabewäd nä. Ti anäng nä ta wób moo nabok doo. Ti tabeaanh sa hã: “Hëd nꞌaa adëb yd jé dooh bë moo boo bä?”, näng.

Te²yã¹nxe³sxã³ ka³nxa³hi²nxa³ta̱³lxa² ai³lxi²sxã³ in³txa² ãh¹ĩ³ha¹txain¹nũ²nhai¹. Nxe³sxã³ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹: “Ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ a³lan²ta² hãi¹nxe³ti³xa² u̱³txi³ wa³kon³yah²lxan³tai¹?” Nxũ²nhai¹.

Komita waikoitehena kamai hoka xanehitiya hoka waiyehitiya haiyaharenai. Hekotata maisa xoare tyomareha hoka nehena ihiyeha: “Xoana hoka waha aka ali xisaonita, maisa xoare hare xisomare?” nexa ihiyeha.

Safini ajorana vani okha'ianaha ada ka'da'di. Va'ora noki'aha adani makhira vahoariha bada vakhaniriki, va'ora nana'dohi'aha: “Niha avakhanimanija mahi oadani bada avakhaniriki?”

Nubaze niparakzo. Kytsa zihobyk asaktsa niriktohokonaha zuba. Ispe niy: “Amo skaraba tsimyriktoriktohokonaha zuba” niy.

Miꞌi hawyi porap wãtym i turan poꞌog toiꞌatupuẽti toto hap upi yt ipotpap i rakaria. Miꞌi hawyi miꞌiria pe — Kat poteĩ yt eipotpap hin i e yt kat i apo eiminug motpap e.

Ya kuteâti síngu ôra ya kiyakáxe, pihóponemaka neko hóyeno opósikoponea po'i ko'itúkeinoati. Yane noíxoponemaka po'ínuhiko xâne ákoti itúkovoke. Hara kíxovokoxo: “Na koeti herú kixínenoe káxe yóvoheixi yâyeke ákoti yoko'ítuke?”

Be'ró taha cinco niikã́ makâ dekopɨ wa'âsami. Toopɨ́ ãpêrã da'rasé moorã́ niî baha ke'atirãre boka ehásami. Boka ehágɨ, niîsami: “De'ró weérã mɨsâ da'rasé moorã́ ni'kâri duhî na'iati?” niîsami.

Chaypi inti ji'alpunayaptin caśhan yalul imapis mana lulayniyu nunacunacta talilculshi nila: ‘Amcuna tucuy anyaśh ¿imapïtan cayćhu tardilpuyalcanqui mana imallactapis lulal?’ nil.

Tawamhã hâiwahâ pesere te duré mo buru tede'wa hã, 'ri nhi'riti wa, da te dasima 're ĩrowede za'ra mono zéb u. Tawamhã aibâ norĩ hã ma duré sõpẽtẽ za'ra aimawi hã, romhuri ãna taré da'rata ĩsi'ubumro hã. Te te sõpẽtẽ za'ra wamhã, ãne te sadanharĩ za'ra: “E marĩ wa, te taré asimroi wa'wa, bâtâ bâ, marĩ hã dame 'manharĩ za'ra wa'aba ãna.”


—“Ỹ, toerohtohke pyra yna exiryke,” tykase toto eya. “Tyrohmanohponeke pyra yna exiryke roropa,” tykase toto. Ynara tykase tupito esemy eya xine, “Morara ahtao ytotoko utupi pona. Erohtatoko,” tykase ynororo eya xine.

Hãmri nhũm mẽ kãm: “Nà mẽhõ kot mẽ inhmã mẽ ixàpênh ã karõre hã.” Anẽ. Hãmri nhũm mẽ kãm: “Tôe. Mẽ ma mẽ hkôt ixpur wỳr mra nẽ inhmã mãn apê.” Anẽ hãmri nhũm mẽ kuma nẽ ma hkwỳjê hkôt mra.

—“Kotxi kona kãkiti sikaua parĩkatxi,” itxarina.—“Nitakareãtaã hĩsa. Iuaã hĩparĩkauata. Hĩte apakapariko hĩparĩka ĩki erekari,” itxana.

— “Tâsewanidyze wâne xina, ânguy olâ xina ewanu nudupa” kelymo.— “Ypi ezaji pylâ uva ekaunâdaunda” kely âpa ezary sodo. Agueduo myani idâlymo âsewanize.

— Taꞌe ni amo numumeꞌu kwaw maꞌereko haw urewe aꞌe wà xe, iꞌi izupe wà. — Pemaꞌereko peho heko pe nehe ty wà, iꞌi wanupe.

Ombovai: “Mbaꞌeta avave rei noremombaꞌeapoai”, heꞌi okuapy. Haꞌe ramo aipoeꞌi: “Peẽ voi ke tapeo haꞌvy uvaty py.”

Odaa joɡ̶oigidi, modita, ‘Inaaɡ̶ejonaɡ̶a digoina leeɡ̶odi aɡ̶ica ane najigotoɡ̶owa ɡ̶obakedi.’ Odaa meetiogi, ‘Emiitiwaji midiwa yawodigijedi, odaa ɡ̶adedianitiwaji ane iɡ̶enaɡ̶a me ɡ̶adoojedi.’

—A'ero g̃a ei ga pe: “Ndoroporavykyi ore g̃a pe. A'ereki g̃a nde'i ve ore ve,” ei g̃a ga pe, ei Jesus'ga.—Nurã ga ei g̃a pe: “Pe na jitehe ti peho uva tymipyra pype pejiporavykyavo ji ve no. Amondo katu po ti ji pe me itambere'ia peporavykya kwepykava nehẽ,” ei ga g̃a pe, ei Jesus'ga.—A'ero g̃a hoi oporavykyavo.

Kỹ ag tóg ti mỹ: “hã ra ũ tóg ẽg mỹ: ha inh rãnhrãj han, he ja tũ nĩ,” he mũ. Kỹ tóg ag mỹ: “ha inh jakré ki rĩr mũjẽg ge,” he mũ sir. Kỹ ag tóg mũ mũ gé.

“Norombaꞌapói nore mombaꞌaposéi-gwi” heꞌi uvaty járy-pe. “Aipo ramo, peẽ ave iporã peho pembaꞌapo xe uvaty-py” heꞌi ombaꞌapo vaꞌerã-pe.

—“Nitywi ‘peꞌje pejejua pejeporowykyau jee’ ꞌjara ꞌga amũ oree”, ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.—Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe: “Peꞌje ajee pejewau pejeporowykyau jee ꞌũ”, ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym ar kum, “Bir, me'õ kute ar imã idjàpênh jarẽnh kêtkam”, ane.Nhym arkum, “Ar gadjwỳ dja gar tẽn inhõ pidjôkôkam apê. Dja ba katàt ar amã adjàpênho pãnh”, ane. Nhym ar arỳm 'ỳr tẽ.

Inkamoroya yuukuꞌpî: “Anna koꞌmamî sîrîrî maasa pra anîꞌ eseurîmasaꞌ pra man anna yarakkîrî”, taꞌpî toꞌya. Mîrîrî yeꞌnen mîîkîrî warayoꞌya taꞌpî toꞌ pîꞌ: “Moriya unmîri yaꞌ esenyakaꞌmatantî uva yeꞌkanaꞌ”, taꞌpîiya.

—Ha: “Yã tik tek mũk xãnã 'ohnãg,” kaxĩy. Ha' xuxyã te: “Mõy, nũy 'ãhãm kamah yõg hãm tu', nũy mĩnta nũnnã'.” Kaxĩy.

— “O'e g̃u ocewebe buye, oceju g̃u,” io'e ip.— “G̃asũ bit eyju dak õn jeymuju. Oteida eywebe,” io'e.— “Hm hm,” io'e ip.Imẽnpuye o'tujowat jekat pe, kapik am.

“Dooh ãã hatsꞌyyt pé sa sii ãã moo bok hyb nꞌaa”, näk sa kyyh. Ti joom danäh ky hadoo: “Bë na-ããj hẽ bë ahõm jóm ỹ uwa mahang bë moo bok hyb nꞌaa”, näng ta kyyh.

Nxe³ha²kxai³lu¹: “A²nũ²a² ĩ³kaix1sain¹sĩ¹nxa³kxi³su¹.” Nxũ²nhai¹. Nxe³sxã³ ĩ³wa²lũ³xi²te²an¹jau³kxai³lu¹: “Txa²hai³sxa² ai³sxã³ wa³kon³kxi²sah¹lxi³to³hẽ¹li¹.” Nxũ²nhai¹.

“Maisa xala hare iraexe wikakoa hoka maisa wahakare”, nexaha ihiye. Hoka nexa ihiyeha: “Xiso tehitiya xiyane xahaka nohananihare koni”, nexa.

“Ni-ka'da'di haria honariafiahaki badania.” Vakhaniha.Oniaroa, uva kasiroini kaka'da'dini va'ora ni'aha: “A'onivani jaboni kodisiroia avikha'a mahija bada avakhanivini.”

“Batu aty tohi mype ‘Katsyhyryze sukpesapy humo tsimaha’ iwatsahi tsipiperykynaha zuba” niaha. Tsihitsa ispe niy: “Duabohotsa sukpesapywy humo tahaktsa!” niy. Yhỹ niaha. Iwaze duabohotsa bo niaha.

— Yt uwe i rat urupoꞌoro motpap nug hamo iꞌatuꞌe tope. — Pyno morohoꞌopoꞌoro eipe uheUwa ypia kape e. Miꞌi rẽ ti aru atum haꞌup wakuat ehepe e. Mio tã e hawyi tuwat imikoi ypia kape.

—Ina yumopâhiko: “Vo'oku akó'oti pahukó'oviti.”—Ina kixovókoxopamaka únae úva: “Pihé'ikoponoemaka, yokó'itukepoinonu xapa nónem úva” kíxovokoxoane.

Naâ yɨ'tisamá: “Ãpêrã ɨ̃sâre ‘Da'rárã wa'âya’, niîtiama. Tohô weérã da'rá wee'”, niîsama. Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, wesé wiôgɨ naâre niîsami: “Mɨsá kẽ'ra yaa wesépɨ da'rárã wa'âya. Keoró wapa yeégɨti”, niîsami. Tohô weérã naá kẽ'ra da'rárã wa'âsama.

“Niptinshi: ‘Manam mayanllanpis mincaycälimanchu’ nipäcun. Chayshi: ‘Chayurá amcunapis ćhaclätari lipäcuy’ nin.

— Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra, ãne: “Ni'wa hã marĩ hã te te wama pisutu õ di, wa te tãma ĩromhuri za'ra zéb da hã. Taha wa, marĩ na wa te dame romhuri za'ra õ di, ã bâtâ na hã.”— Tawamhã buru tede'wa te duré tãma rob'ru za'ra: “Mo oto a norĩ wa'aba zama dazarina ai'aba'réi wa'aba, ĩ̱buru na dame romhuri za'ra wa'aba da, uwa 'ru na.” Ãne ma tô buru tede'wa hã satõrĩ za'ra.


—Morarame tykohmãse ahtao tupito esemy a typoetory tykohmase tyya, “Erohketõ ikohmako, toto epehmatohme oya,” tykase ynororo. “Ynara epehmako toto. Okomino aerohtyã epehmako osemazuhme. Mame osemazuhme aerohtyã okomino epehmako,” tykase tupito esemy typoetory a.

—Tã nhũm ra kamàt. Hãmri nhũm hpur nhõ dõnja kãm àpênh xwỳnhjê krãhtũm wỳr tẽ nẽ kãm: “E. Ma mẽ hwỳr tẽ nẽ mẽ kãm anẽ kê mẽ àpênh kaga nẽ man akôt mra ka inhmã mẽ kãm amnhĩre. Nom kêr ka hapu hã mẽ mõr xwỳnhjê kumrẽx mã amnhĩre nẽ wam mẽ mõr xwỳnhjê ho hapu nẽ mẽ kãm amnhĩre.” Anẽ. Hãmri nhũm kãm: “Tôe. Nà kot paj mẽ ho anẽ.” Anẽ.

—Ĩkanõkapeka inakasaaki kakikioteri akiritari initiri apiari: “Parĩkauatakani pakirita. Piĩkitxitana. Merepanika piĩkitxitana kikata parĩkauatakani. Eereka piĩkitxitana tinĩtikita parĩkauatakani, pitxaãpotako,” itxari.

— Iguandyly ume, seis horas awârâem myani sodo aguely tâwanuneim modo iwymâryram: “Tâwanu inmoho odaylâ akaemo. Idânârâ tâwanuneim modo igâsegâ, mâempywadomoem. Tokalâ hora lelâ âsewaniby modo saguhoem epywagâ, xypyryem ise tuguanse âsewaniby modo-ro warâ” kely.

Pyhaw kury. Ko zar uzeꞌeg umaꞌereko maꞌe waneruzeꞌegar pe kury. — Enoz umaꞌereko maꞌe wamuwà nezeupe ne wà nehe ty. Emekuzar wamaꞌereko awer wanupe nehe ty. Kwarahy ihem eteaꞌi mehe arer ràgypy upyhyk putar wemetarer aꞌe wà nehe. Iziꞌitahy mehe arer upyhyk putar wemetarer iahykaw rehe aꞌe wà nehe no, iꞌi izupe.

— Haꞌe gui kaꞌaru jave uvaty ja aipoeꞌi kapata pe: “Enoĩmba ombaꞌeapo vaꞌe kuery, haꞌe epaga. Takykue py oo vaꞌekue gui remboypy ꞌrã oo ypy vaꞌekue peve”, heꞌi.

Niɡ̶ijo naɡ̶a nexogotini, niɡ̶ijo ane nepilidi niɡ̶ijoa uuva jeɡ̶enidita niɡ̶ijo ane dowediteloco niɡ̶ijoa elanigijedi, odaa jeɡ̶eeta, ‘Aniditiogi iimetedipi, odaaɡ̶anedianitiniwace. Odoejegi manedianitiniwace niɡ̶ijo anowidijedipi me nibaaɡ̶a, odaa owidijeeni manedianiti niɡ̶ijo anodoejedipi me nibaaɡ̶a.’

—Kwara ihorẽ kohoa jara'ga ei ojipyrive'ga pe – kiroki ga omboporavykyuka ko pe oporavykyve'g̃a – ga pe ga ei: “Embuhuruka ti oporavykyve'g̃a ejipyri. Emondo ti ikwepykava g̃a pe mbapavava'earupive'g̃a pe – kiroki g̃a ka'aru oporavykyahi'vi tehe – g̃a pe ti emondo ypy. Aerẽ ka'arugwererupive'g̃a pe ti emondo. Aerẽ ahajikaturupive'g̃a pe ti emondo. Aerẽ nove horasrupive'g̃a pe ti emondo. Mbapavamo ti emondo jypyve'g̃a pe – kiroki g̃a oho ypy ypyhajive oporavykyypyavo ji ve,” ei ga ojipyrive'ga pe, ei Jesus'ga.

Kuty kỹ ag patrão tóg ã tũ ki rĩr tĩ ẽn mỹ: “ha ag jé prẽr,” he mũ, 6 horas da tarde ki. “Ag mỹ ti kaja ti nĩm,” he tóg. “Ũn tỹ rãkãnh kỹ kãmũ mũ ag mỹ nĩm vén, kar kỹ ũ tỹ kusã ki kãmũ mũ ag mỹ nĩm rén,” he tóg ti mỹ. Kỹ tóg ke mũ, ti tũ ki rĩr tĩ ti.

Kaꞌaru pytũ-ma jave, ijáry heꞌi gwembigwái-pe: “Ehenói ombaꞌapo vaꞌe kwéry-pe ou hagwã. Emeꞌẽ peteĩ teĩ-pe hembiapokwe repy. Gwĩ kaꞌaru ae ombaꞌapo vaꞌe-pe, emeꞌẽ ranhe íxupe. Ha upe rire katu emeꞌẽ gwĩ voi gwive ombaꞌapo vaꞌe kwéry-pe” heꞌi gwembigwái-pe.

Tahe txiorotxumy ròhònyra tahe kia iòwydỹỹdu tamy ryryre.

—Kaarup katu katuramũ ko jara ꞌga ꞌjau opoirũ ꞌga upe: “Emepy ki oporowyky maꞌe ꞌgã jee. Kaarup jaꞌwyjaꞌwyramũ oporowyky maꞌe ꞌgã naꞌne ki emepy jee. Aꞌere aje ꞌut maꞌefera ꞌgã, aꞌere ꞌut ypy maꞌefera ꞌgã maapawamũ ꞌjau”, ꞌjau ꞌga opoirũ ꞌga upe.—“Naiꞌi”, ꞌjau ꞌga poirũ ꞌga ꞌga upe.

Nhym kam arỳm para nhym õ pidjôkô djwỳnh amiwỳr me àpênh'ã me omũnh djwỳnh 'uw nhym arỳm bôx. Nhym kum, “Inhõ àpênh kunĩmã akabẽn gê ar bôx ga arkum àpênho pãnh. Dja ga ar kute àpênh'ỳr ar katẽ mõrjamã o pãnh kumrẽx. Ne ar kunĩmã o pãnho tẽ: nhym ar kumrẽx àpênh'ỳr bôxja dja ga arkum o pãnh ne o pãnho ino re”, ane. Nhym me àpênh'ã me omũnh djwỳnh kum, “Gê tô. Ba akabẽnkôt memã o pãnh.” Nãm ã õ bẽnjadjwỳrmã ane. Õ pidjôkô djwỳnhmã anen arỳm amiwỳr õ àpênh 'uw. Ar ku'uw nhym ar arỳm 'ỳr bôxo dja.

Moropai toꞌ esenyakaꞌmatoꞌ weiyu ataretîꞌkasaꞌ yai, toꞌ karaiwarîya teesenyakaꞌmasanon esanon pe tîweꞌsen pîꞌ taꞌpî toꞌ yannotoꞌpeiya. Taꞌpî umî esaꞌya: “Toꞌ yannokî moropai toꞌ yeꞌmakî ikînîꞌpî esenyakaꞌma piaꞌtîꞌpî patapai. Eꞌmaiꞌ pe esenyakaꞌmaꞌsan pîkîrî toꞌ yeꞌmakî”, taꞌpî umî esaꞌya.

—'Ãmnĩy 'ĩhã' xuxyã te kãmãnat te mãxap xat, nõm te kãmãnat xohix xat 'ũxuxyã pupi', yĩy: Kãmãnat xohix xop xãnã', nũy tu pago. Kãmãnat nõm hãm ka'ax pu' pago hãmãxap, tuk-nãy tu kãmãnat nõy xohix hãm'ax pu' pago, tu mõktu kãmanat hãm hãmãxap pu' pago 'ũka'ax hã.” Kaxĩy.

— Kaxi cẽm pima, ixe uvadip kat iwat jedinheiro kukukat o'tomuwã.— “Kapikpikibiyũ etomuwã juy, cekapikaptei ũm ãm,” io'e. “Katpuje ajẽmibiyũ ekapikaptei juy eg̃ũm cebe koam. G̃ebuje katpujesu ajẽmibiyũ be juy eg̃ũm. G̃ebuje kaxicug̃ ajẽmibiyũ be. G̃ebuje kabia isusu ajẽmibiyũ be. Kabia isu ajẽmibiyũ ekapikaptei eg̃ũm kanomũm,” io'e cebe.— “Hm hm,” io'e jekariwa be.

—Tii, papỹỹj badëë hyng bä kä, joom danäh ky hadoo moo bok do sa wahë nꞌaa hã: “Manaëëj sahõnh hẽ moo bok doo. Manꞌoo sa hã ramoo bok do säm. Pooj jé manoo tagadëëg ub kajaa do ramoo bok do säm. Tagadëëg ub mabanoo pooj jé kajꞌaa do ramoo bok do säm”, näng.

Nxa²ha¹te¹ ka³nxa³hi²tãu³a² hai³sxa² wa³kxẽn³yah³lai²na² sa²kxai³lu² a²sa³wi³sa² hxi²kan¹jah¹la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: “A²nũ²a²nãu³xa² wa³kon³kxi²nẽ³lain¹te²nãu³xa² ĩ³kaix1txa²hẽ³li¹. Ĩ³kaix1tai¹nĩ¹kxai²nãn²tu̱³ wa³kon³kxi²nẽ³lain¹kxa² yo³ha² ũ³hũ²xai³txai¹nhẽ³li¹. Ã³ne³ki³sot3sxã³ wxã³ain¹te²na² ũ³yho³hi² ãn³si³wxe³sã²nĩn¹ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ a²wi¹lhĩ¹nãn¹ta² wxã³te²nãu³xa² ã³ne³ki³so³tĩ¹nha²kxai³ nxe³sẽ¹li¹.” Nxũ²nhai¹.

— Maka hoka masene waikatehare nexa kaxaikotyatiye hiye: “Hiyane hakiterenai hakawihetehena hoka habakahenahene. Maika miyanitiye kawakatyakehenere hotohare habakatya. Nikare makere, hoka hetati kawakatyakehenere ite miyanitiye habakatya”, nexa ihiye.

Hari. Mithani vani ka'da'dia bini'aha ada kidisiroi akadava'ava abono: “Va'ora baranaha adani honai abono mahija va'ora inaabosivini vakadibadani abosinia. Va'ora naabosi'imidia adani makhira kodisiroia avikhaki safini ajorana. Safini aadosina vakadibadani kama'daki maina-ra va'ora naabosi bana. Safini khanomananina vakadibadani kama'daki maina-ra va'ora naabosi bana. Va'ora naabosisiaga adani mahi oadani bada vakhaniki.” Niha ada ka'da'di. Oniaroa, siroi avakadava'ava abonoa binaabaki ida athi.

Haramwe zunubakaze duabohotsa tsihitsa itsumuẽhĩtsa huahua niy. Ipe: “Kytsa duabohotsa sukpesapy humo mykaranahatsa bo huahua tykta! Ihuak ty okyrysaro ty sibo nyny tsimy. Tapara asaktsa kytsa nubaze izumunaha. ‘Asahi tapara siokyrysaro ty sibo nyny tsimy’ ” niy. Hyỹ niy.

Miꞌi hawyi wãtym naꞌyn hawyi ipotpap takaria toiꞌatunug tuwewawi iꞌatupotpap saꞌup nug hamo. Miꞌi hawyi temiit akag pe toꞌe — Pyno koitywy waku etum iꞌatupotpap saꞌup e. Saꞌawyꞌi etum watꞌymuat ipotpap takaria pe miꞌi rokirẽ etum saꞌup ipotpap at rakaria pe e.

—Yaneko kiyoné'e káxe, pahúkoane únae úva ne exeâti koêku ne ítuke. Hara kíxoa: “Ihéxihika uhá koêti ne ko'ítuketi. Peréxapa námoepo. Hane ínixa peréxopi koati okoti ikenéti turíxeovo ko'ítukeyea, ínamo perexápa ne inúxoti turíxovo ko'ítukeyea” kíxoane.

Yamîpɨ tii wesé wiôgɨ sɨ'orí da'ragɨ́re pihîo, niîsami: “Da'rarã́re pihî nee, wapa yeéya. Be'ropɨ́ ehâ'kãrãre wapa yeé mɨ'taya. Be'ró bo'rê ke'ari kura da'rá nɨ'ka'kãrãre wapa yeé tu'â eha nɨ'koya”, niîsami.

Ñä tutalpuptinshi, duyñuca yanapäninta nin: ‘Llapan luläcunäta ayalcul pägay. Ipa yaycamücunäpi allayculmi wälalla yaycamücunaćhu camacanqui’ nil.

— Tawamhã mara simei wamhã, tãma ĩromhuri'wa norĩ 'madâ'â'wai ma, te tinha ãne, buru tede'wa hã: “Ma'ãpé, uburé ĩ̱ma romhuri'wa norĩ zô aihârâ za'ra na oto, pawa'âbâ mono da. Tawamhã daza'u romhuri na te te ĩsãna'rata za'ra norĩ, uimrehẽne te za ĩpawa'âbâ na'rata za'ra. Taha parip si te za duré romhuri na ĩsãna'rata'wa norĩ hã ĩpawa'âbâ za'ra.” Ãne ma tô tãma waihu'u, buru tede'wa hã.


—Morarame okomino aerohtyã tooehse ahtao topehmase toto eya xine toiro ẽmepyryae erohtamitu ke.

Hãmri nẽ ã mẽ kãm amnhĩrer anẽ. Hapu hã mẽ mrar xwỳnhjê kumrẽx mã amnhĩre. Te mẽ kot kwỳhtã àpênh o amỹkry pyràk o nhũm hpãnhã mẽ kãm amnhĩre.

—Kikata parĩkauatakani imakinikana apakapari ãtoka txineiro ota pirata kamakori.

— Warâ myani nhepywadaynly. Saguhoem nhepywaguyly myani akaemo tokalâ hora lelâ âsewaniby modo. Tokalâ moeda prataguetogue myani âzepywaolymo.

Omono pitài temetarer tàtà parat wanupe kury, karuketeaꞌi mehe arer wanupe kury.

Haꞌe ramo kaꞌaru raiꞌi jave ombaꞌeapo vaꞌekue ou ramo peteĩ-teĩ pe omeꞌẽ peteĩ ára repy.

Ijoatawece niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi ane nibaaɡ̶a niɡ̶ijo naɡ̶a nipegi me ciinco lakata me ɡ̶ocidi, odibatege onaniteci beexo loojedi me nibaaɡ̶a.

—A'ero ga g̃a mbuhurukari ojipyri. G̃a ndurame – kiroki g̃a oporavyky ka'aruva'ea rupi – g̃a pe g̃a nag̃anani ga imondoi itambere'ia um dia rupiara ikwepykava, ei Jesus'ga. Na jitehe um dia rupiara ikwepykava ojo'jajo'ja ga imondoi ka'arugwererupive'g̃a pe ahajikaturupive'g̃a pe no nove horasrupive'g̃a pe no. G̃a pe g̃a nag̃anani ga imondoi g̃a ndurame ojipyri, ei Jesus'ga.

Kỹ ũ tỹ rãkãnh kỹ junjun mũ ag vỹ ãjag kaja ti mãn mũ, hã vỹ: jãnkamy pir, he mũ. Ag rãnhrãj sĩ ra ag tóg por dia kaja vég mũ sir.

Ou ramo gwĩ kaꞌaru eteve ombaꞌapo vaꞌekwe omeꞌẽ íxupe peteĩ áry hembiapo repy.

Tahe 1 womati nieru tamy riwahinyre, sohoji hora raaõmysỹdỹỹre mahãdu wahe.

—Aꞌeramũ ꞌga kaꞌaranũũ ywopeꞌia mũ monou kwara ooramũ oporowyky maꞌe ꞌgã nupe.

Kam ar ja kumrẽx 'ỳr bôx. Ar amykry mexkam 5 orakam àpênh'ỳr mõrja kumrẽx 'ỳr bôx. 'Ỳr bôx nhym arỳm apỹnh ar ĩ djàri pi'ôk kaprĩ pỹnh ne arkum kungã.

Mîrîrî yeꞌnen inkamoro 5 horas tîîse koꞌmamîiya esenyakaꞌmaꞌsanya tiwin pîꞌ prata enaꞌpî yapisîꞌpî tîkaisarîꞌnîkon.

—Ha kãmãnat xop te 'ãmãxak 'ĩhã' nũn, nũy tu hãm. 'Ũxohix te tayũmak 'ãnuk puxet paha',

— Katpuje ajẽmibiyũ o'tomuwã 5 hora be ajẽmibiyũ. Cekapikaptei o'g̃ũm cebe ip, ajẽm puje. Pũg̃ kabia ekapikaptei o'g̃ũm cebe ip. O'jat. O'ju ip.

—Ti tanaëënh tagadëëg ub kajꞌaa doo. Sét kenꞌyyh ragadoo sét hẽ moweed denaari häd näng do ramoo bok do säm.

Nxa²ha¹te¹ in³txi³nãu³xin³txi² ka³nxa³hi²nxa³ta̱³lxa¹ ã³si³wxe³sxã³ wa³kon³kxain¹tũ̱³ka̱³txa² ũ³yho³hi²ki³a² ki³ka³na³ka³na³ki³a² ũ³hũ²xai³ain¹nũ²nhai¹. Nxe²hu³xai³sxã³ wa³kon³kxain¹tũ̱³ka̱³txai²na² a²yxo²ha³kxa¹ ũ³yho³hi²ki³a² ki³ka³na³ka³na³ki³a² ũ³hũ²xai³ain¹nũ²nhai¹.

Hatyo makehena hahenerenai ana hahoko xakini olo hoko isa.

Makhira safini ajorana vakadibadani kama'daki vagahina'iki jiniro 'ba'dani hoarani afohanana.

Iwaze asaktsa kytsa nubaze zuba duabohotsa bo zumunaha, sitsumuẽhĩtsa bo zukzuk niaha. Estuba estuba zuba ihuak ty okyrysaro ty sibo nyny niy.

Miꞌi hawyi toikaykay tuwewawi watꞌymuat ipotpap takaria. Iꞌatupotpap aparap yn wen maꞌato tutum wẽtup eꞌat saꞌup iꞌatuepe e.

—Enepohikoneko ahinoêti turixeôvoti ko'ítukeyea síngu ôra ya kiyakáxe, poéha pe'u tiûketi námoepo póhutihiko.

Tohô weégɨ a'tîro weesamí. Cinco niikã́pɨ wesepɨ́ da'rá nɨ'ka'kãrãre pihîo mɨ'tasami. Ni'kâ nɨmɨ da'rasé wapa wapa yeé wɨaro noho naâre wapa yeésami.

Chayshi picha tardi üra yaycücunaca puntacta śhapämuptin tucuy anyaśh muyun lulapäcuśhantanuy ćhasquiycälin.

— Tawamhã hâiwahâ pesere, romhuri na te te ĩsãna'rata za'ra hã ma tô rob'uiprazé hã waibu hâiba mono bâ, misi bâtâ na dapawa'âbâzéb uwaibaba, bâtâ bâ te te romhuri za'ra õ nherẽ.


Mame osemazuhme aerohtyã tooehse ahtao topehpyrykõ poko tõsenetupuhse toto. “Otarãme itamurumehxo yna epehmãko mana,” tykase toh repe tukurohtao xine. Yrome morararo topehmase toto, mokaro epehmatopõpyry saaro.

Hãmri nhũm wam mẽ mrar xwỳnhjaja ja hã mẽ omu nẽ hkĩnh nẽ. Hãmri nẽ htỳx hamaxpẽr o: “Nà kot paj xep kàxpore jamỳnh rax o mẽ hakre. Ixàpênh rax o ixte mẽ hakrenh kênã.” Anhỹr tã no nhũm mẽ piitã mẽ kãm amnhĩrer o axpẽn pyràk. Ra pur nhõ dõn kot kãm hã karõ xà hkôt.

Kikiãkini ĩkanõkapanika parĩkauatakani ikara itikasaakina, oãkatarina: “Ate apakaparoko apiatako aparĩka ĩki,” itxamana. Ãtoka txineiro ota pirata kamakoro imakinikana apakapana.

Tuguanse âsewaniby modo awârâ tientuo myani, aguelymo âjigue: “Imâem ise kâpywadyly, tokalâ moeda takaze” kelymo. Tokalâ moeda prataguetogue kulâ olâ myani akaemo modo âzepywaolymo lâpylâ.

Naꞌe iziꞌitahy mehe arer uhem wemetarer ipyhyk pà aꞌe wà no. — Hà, umur putar temetarer teteaꞌu zanewe aꞌe nehe, taꞌe iziꞌitahy zazypyrog zanemaꞌereko pà izupe zane xe, iꞌi izupe wà. Nukwaw kwaw ko zar wà. Omono xo pitài temetarer zo wanupe pitàitàigatu aꞌe.

Haꞌe gui tenonde py oo vaꞌekue ju ovaẽ vy oexaꞌã ojopy retave aguã re. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery pe voi peteĩ ára repy ae omeꞌẽ.

Odaa niɡ̶ijo anepaɡ̶a opeditibigiwaji me nibaaɡ̶a odiletibige doɡ̶odibatege caticedi. Pida ijotawece odibatege onaniteci beexo ane ligegitege niɡ̶ijo necalailegi.

—Mbapavamo jypyve'g̃a nduri no. Oyvyteri pe g̃a ei: “Um dia rupiara ikwepykava ga imondoi g̃a pe – kiroki g̃a oporavykyahi'vi ga pe. Nurã po ti ga imbuhuri koji'iva'ea nhande ve kiro nehẽ. A'ereki ypyhaji hete nhande poravykyhetei ka'aru nhandepohia jugwi,” ei g̃a oyvyteri pe, ei Jesus'ga.—Ojo'jaime reki ga imondoi um dia rupiara ikwepykava jypyve'g̃a pe g̃a nag̃anani, ei Jesus'ga.

Kỹ ũ tỹ kusã ki rãnhrãj mũ ag tóg to jykrén mũ. “Ti hỹn ẽg mỹ ti kaja kãfór han ke mũ, ẽg tỹ kurã kar ki rãnhrãj kỹ,” he ag tóg mũ, to jykrén kỹ. Hã ra tóg ag mỹ jãnkamy pir ẽn nĩm mũ gé sir, por dia kaja ẽn.

Upéi ou ave gwĩ voi gwive ombaꞌapo vaꞌekwe: “Omeꞌẽve-ta nhande-vy” heꞌi moꞌã ojéupe. Ha ambue kwéry-pe omeꞌẽha-rami ave omeꞌẽ íxupe. Peteĩ áry hembiapo repy ae omeꞌẽ íxupe.

Tahe txusohojimy raaõmysỹdỹỹre tahe iratyre ròtakremy ixi‑di rõhõtinyre. Tahe tule riòwynyra iwese ijõ riòwynyra weselemy, 1 womati nieru, sohoji sohoji wahe.

ꞌGã mepy resakawe, oporowyky ypy maꞌe ꞌgã ꞌjau ajaupe: “Kuu. Kaꞌaranũũ ywopeꞌia ꞌga omono ꞌgã nupe jane upe ꞌga ꞌeawera ꞌjawe etee futat”, ꞌjau ꞌgã ajaupe. “Jane upe taetu sipo ajee ꞌga imuri kwaiweteꞌi. Koꞌaramuku te ako jane porowykyi ko aꞌi kũi”, ꞌjau ꞌgã ajaupe.

Nhym amũ ar jadjwỳ aben totokmã 'ỳr bôx. 'Ỳr bôxo dja: nhym arỳm arkum o pãnho tẽ. Arkum o pãnho tẽ: nhym kam ar kumrẽx àpênh djà'ỳr bôxja arỳm 'ỳr bôx. Ar ja ne ar amim, “Jakam dja ar imã kàjmã pãnh kamẽ”, ane. Ar 'ỳr bôx nhym kam arỳm pi'ôk kaprĩ tãm ne arkum kungã. Pi'ôk kaprĩ pỹnhbit ne arkum kungã. Nhym apỹnh ar ĩ djàri pi'ôk kaprĩ pỹnhbit jamỳ.

Tîîse tiaronkon eꞌmaiꞌ pe esenyakaꞌmaꞌsan esenumenkasaꞌ wanîꞌpî, inkamoro yentai tepeꞌpîkon yapisî tîuyaꞌnîkon kaiꞌma. Tîîse inkamoroya yapisîꞌpî kaisarî tiwin pîꞌ prata enaꞌpî yapisîꞌpî toꞌya tîkaisarîꞌnîkon.

yĩy kãmãnat xop te mãxap hittup, tu' hipnãm, nũy tayũmak xexka tu pop, pa' xohix te tayũmak 'ãnuk puxet paha kamah.

— Kabia isu ajẽmibiyũ ekapikaptei o'g̃ũm kanomũm. Tũybe ade ocejat ocekapikaptei iãn o'e ip. Imẽnpit ibitbit ma ip o'jat jedinheiro- -jekapikaptei- -katpuje ma ajẽmibiyũ ekapikaptei, kabia isu ajẽmibiyũ ekapikaptei dak.

Tii bä kä, pooj jé kajꞌaa doo, ti bahä̃nh redꞌoo ragadoo. Ti hadoo né hẽ, séd pénh né hẽ ragadoo.

Te²yã¹nxe² ai³sxã³ a²wi¹lhĩ¹na² ã³si³wxe³sxã³ wa³kon³kxain¹tũ̱³ka̱³txai²na² a²ẽ¹nãn¹jau³kxai³lu¹: “Ki³ka³lxa¹txi³ ũ³yho³hi²sa²te³lxa²na³na¹.” Yhain¹jau³su² yxãn¹ta¹ ki³ka³na³ka³na³ki³ãin²txi³ so¹kxain¹nũn³nũ²nhai¹.

Hatyaoseta motyalaite hetati hahenerenai xahekolaha hiye hoka exahereha kabakatyaka aokahitaha. Xakore hoka nikareta tehitiya hahoko xakini olo hoko isa enomanaha.

Hari. Makhira mahi avagani vakadibadani kama'daki vava'i bodini vara ni'iki: “Mahi oadani bada akhani'iki hari. Ka'da'dia binaipohiki bana ida akadibadani abosini.” Vaabono vani'aha. Ni-ka'da'dia binaipohiki ida vakadibadani abosini. Va'oaniaro maina vagahina'aha vakadibadani abosini jiniro 'ba'dani hoarania afohanana.

Taparaktsa kytsa asaktsa zokorobyituze sisukpesapy humo nikaranaha tahapetu zuba nikaranaha: “Duabohotsa tsihitsa okyrysaro ty puẽtsik mybo nyny my” mytsaty ahabyitsa nikaranaha. Zumunahaze estuba zuruze okyrysaro ty ihuak ty sibo nyny niy.

Meiũran putꞌokꞌiꞌatuꞌe saꞌawyꞌitewuat iꞌatumipoꞌoro yne hune pywiat rẽ wuatꞌi ipotpap takaria. Miꞌiria teꞌeruwanẽtup teꞌeruwepe — Ahepe ti aru poꞌog tutum katupono aito poꞌog aipotpap aipotpap at pote iꞌatuꞌe. Maꞌato tutum saꞌup aikotã aikotã iraniaꞌin me tutum hap ok tã ne neꞌi. Yt uwe pe i poꞌog iwato tutum maꞌato wẽtup eꞌat saꞌup kapiat tutum wuatꞌi pe.

Itea enepohikoneko inúxoti ko'ítuke, ikútixa xu'inánemo námoepo yane po'ínuhiko ahinoêti. Itea poéhamaka pe'u tiûketi námoepo póhutihiko.

Be'ró bo'reakã́ da'rá nɨ'ka'kãrã “Ɨ̃sâ naâ nemoró wapá ta'arãsa'”, niîmisama. Tohô niîmikã, naâ wãkû'karo noho wa'âtisa'. Naá kẽ'ra meharóta wapá ta'asama.

Chayshi wälalla yaycücunäñatac ‘Chayurá ya'anchictá mastaläćha pägamäśhun’ nil pinsacuyalcan. Ñatac chaynu tucuy anyaśh lulaśhallanpïshi ćhasquiycälin.

Tawamhã dawana romhuri na te te ĩsãna'rata za'ra norĩ hã ma tô duré hâiba mono bâ waibu rob'uiprazé hã, aiwapsi. Tane nherẽ, te te waibui wamhã, ma tô tãma nharĩ za'ra, buru tede'wai ma, ĩsa'u romhuri na te te ĩsãna'rata za'ra norĩ pawa'âbâ nhipai u, te te waibui õ wa.


“Oty katoh oxisã kuepehmatorỹko nae? Okomino aerohtyã toiro pitiko rokẽ toerohse toh repe. Yrome morararo topehmase toto,” tykase toto. “Kymarokõ toerohsehxo itamurume repe. Toiparo rokẽ xixi tyrohse kyya xine. Mokaro saaro topehmase kymarokomo,” tykase toto.

Hãmri nẽ hwỳr mra nẽ kãm: “Kwa jajaja na mẽ amã àpênh o ore pyxi nẽ. No kêt mẽ pajaja na pa mẽ kwỳhtã ixàpênh rax o kamàt. Arĩgro htỳx kãm ixàpênh o ixãm o ixtã kamàt tã ka pẽr ãm mẽ inhmã amnhĩrer o axpẽn pyràk. Kwa na ka mẽ ixtomnuj nẽ.” Anẽ.

Ininiã ninoa txari iua: “Naia kikata parĩkauatakani poiãoka iparĩkauatana. Ãto oaranoka iparĩkauanãtana. Ate parĩkauata ikiniõtika kapatakariã. Ate parĩkauatapitipo, txamari pite ĩkitxitaua ate naia piĩkitxitini atokokana. Kona erekai,” itxarina.

“Koendâ xina mâempywanehonwâbyra enra âmâ. Tokalâ hora kulâ awâkâ agâ saintyby modo nâsewaniagui. Xina lakuru enra tuguanse kehoem âdâpigu oday âsewanirim. Xina agâ âzekiba kehoem akaemo mepywanehoangui. Xina menokudai” kely akaemo tuguanse âsewaniby modo.

— Iahykaw rehe har xo pitài ꞌor zo umumaw umaꞌereko pà aꞌe wà. Zane zane, iziꞌitahy zazypyrog zanemaꞌereko pà izupe zane. Kwarahy hakuahy zanewe. Màràzàwe tuwe uzuawygatu zanemaꞌereko awer hekuzar, iꞌi uzeupeupe wà.

Haꞌe vy aipoeꞌi: “Pevaꞌe kuery takykue py ou vaꞌekue tu peteĩ hora eteꞌi ombaꞌeapo vaꞌeri ore rami ae repaga, ore ára pukukue re kuaray aku rogueropoꞌaka vaꞌekue ri”, heꞌi okuapy.

Modita, ‘Niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi nibaaɡ̶a onexaa onaniteci lakata. Pida oko baɡ̶a jibaaɡ̶a idatawece noko idinatiiɡ̶ata dapicaɡ̶aligeɡ̶e. Pida mediani ɡ̶odiwokodaɡ̶awepodi ane liwokodi ɡ̶oninyeelo.’

Ga pe g̃a ei: “Mbapavava'earupive'g̃a – kiroki g̃a uhu ka'aruva'ea rupi – g̃ahã oporavyky uma hora rupi jate. Ojo'jaime nde eremondo g̃a pe ore ve no. Ypyhaji hete ore poravykyi ka'aru hete oropohia jugwi kwarahyahiva po'ruavo,” ei g̃a ijara'ga pe, ei Jesus'ga.

Kỹ ag tóg ti mỹ vĩ mũ. “Tag ag vỹ hora pir ki rãnhrãj, jãvo ã tóg ag mỹ ẽg kaja ri ke han. Kurã kar ki ẽg tóg rãnhrãj mỹr, to ẽg ron, ti rỹ jagy ra ẽg tóg to krónh ke ja tũ nĩ,” he ag tóg, ãjag patrão mỹ.

“Gwĩ kaꞌaru ete ombaꞌapo vaꞌekwe sapyꞌa ete ombaꞌapo. Mixĩ mante ombaꞌapo. Maꞌerã po ore-vy eremeꞌẽha-rami ave eremeꞌẽ íxupe?” heꞌi. “Ore kwéry katu ore kaneꞌõ-ma orombaꞌapo-vy. Kwarahy hakugwasu-rupi orombaꞌapo. Voi gwive kaꞌaru ete peve orombꞌapo” heꞌi. “Maꞌerã po hetave neremeꞌẽi ore-vy? Kaꞌaru ae ombaꞌapo vaꞌe-gwi ore oroganave vaꞌerãgwe” heꞌi ijáry-pe.

—Kowa heka sohoji horale raaõmysỹdỹỹhãrele heka 1 teòwynyta. Jiarỹ boho tahe txuhyy raaõmysỹdỹỹra, bede tòtee‑ki wahe.

“Koꞌaramuku agawewi ako ore porowykyi ko, kwaray pype ko. Aꞌetea ꞌga ꞌã ore mepy kaaruwamũ oporowyky maꞌe ꞌgã ꞌjawe etee. Nore mepy esagei ako ape ko”, ꞌjau ꞌgã ojeꞌegayau ko jara ꞌga upe.

Ne kam kum, “Ẽ, amykrykam ar kute ar ikatẽ àpênh'ỳr bôxwã àpênh ngrire ne 'ã ora pydjibit apêx. Ar bajbit ne bar arngro tỳxkam idjàpênh 'iry ne. Djã ne ga katàt ar imã o pãnh ne? Kati. Ga ren ar imã kàjmã pãnh kamẽn ren ar imã pi'ôk kaprĩ rax ne ar imã angã. Ne ren ar wãmã ngrire ne angã. Ga arỳm aro ar ipyràk ne arỳm arkum pi'ôk kaprĩ pỹnh ne arkum angã”, ane.

Taꞌpî toꞌya tîîwarîrîꞌnîkon: “Insamoro warayoꞌkon esenyakaꞌmaꞌpî mararî, tiwin hora kaisarî neken. Uyeꞌmaꞌpîkon pîꞌ toꞌ erepamîꞌpî teuren. Tîîse uurîꞌnîkon pena patapai wei kaisarî aꞌneꞌ pe wei moronkaꞌpî. Tîîse inkamoroya yapisî kaisarî yapisî uurîꞌnîkonya”, taꞌpî toꞌya.

hu: “Nũ xop te ka'ax hã' nũn, nũy tu hãm, tu 'ot puxet hã' hãm, pak mũg hãm xexkah, mãyõn tox hãk mũg hãm, ha mãyõn pukpex tek mũg mõ'hap koxũgnãg, 'ĩhãk mũg hãm, pãyã yũmũ'ãte tayũmak kutõgnãg pop, nõm xop te' ka'ax hã' nũn putuk.” Kaxĩy.

— “Katpuje acã kapikpig o'e ip- -wara'acayũ. Cũg̃ g̃u o'e tei jo'iat kuka ocedei,” io'e ip. Jemãmãmã ip. “Pũg̃ hora acã kapikpig̃ o'e ip. Oceju bit kapikpig̃ soat em ma- -kabia isum pima, kaxicug̃ pima dak. Kajepi kug̃ cĩcã oceju, kapikpig̃ puye,” io'e ip.

Hahỹỹ dꞌ sa kyyh: “Hahỹ ajyy tagadëëg ub matsyyd hõm doo, jããm hẽ sét hẽ oor its ti ramoo bok”, näk. “Ãã takꞌëp ãã moo boo paawä, tabajuu bä, ãã gadoo do pénh ragadoo”, näk sa kyyh.

“Tũ̱¹ka̱³txai²na² a²ne³ki³sot3sxã³ wxã³tũ̱³ka̱³txa² jũ¹nxa² so¹lxi³ wa³ko³nain¹te¹ni²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ txa²nũ̱³ka̱³txa² a²lan²ta² hãi¹nxe² wa³kon³kxi²nxa²sĩ¹na¹te¹ni²tu³wi¹. Sa³txe̱¹txi³ wa³kon³kxi²sĩ¹nha²kxai³ wãn³ya³lu²sa²sĩ¹nha²kxai³ nxe³sĩ¹na¹te¹ni²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ tũ̱¹ka̱³txai²na² ki³ka³na³ka³na³kain²txi³ ũ³yho³hai¹nĩ¹nha²kxai³ txa²nũ̱³ka̱³txi³nãu¹xai²na² ki³ka³na³ka³na³kain²txi³ ũ³yho³hi²sa²sĩ¹nĩ¹nha²kxai³ nxĩ¹nhẽ²li¹.” Nxũ²nhai¹.

Hoka nehenaha: “Exe miyanitiye kaxahakakisakehenerenai atyo inirita hakaha hoka wiso atyo wahaka watere nase, waha aka. Xakore hoka wiso akereta atyo habakatyahene”, nexaha.

“Hi'adani aripohina safini ajorana bada vakhanipa'itxiki adani. Harivani mahi oadani bada akhani'iki hari safini afakia. Akadibadani abosini vakadibadani abosini fori hiki. Ni-asohiki ida ka'da'di badani-ra naabosivini nini.”

“Asaktsa kytsa nubaze zuba duabohotsa bo zumunaha tsikaeni zuba sukpesapy humo nikaranaha. Katsaktsa zokorobyitu sisukpesapy humo tsikykaranaha, haramwe buruk tu sisukpesapy humo tsikykaranaha. Okyrysaro ty sibo nyny tsiky atsa tu myokyrysaro my” niaha.

— Meimuẽwaria pe etum uruwat saꞌup ok tã ne kurin kahato iꞌatupotpap pytkai iꞌatuꞌe. Uruto kue at at hakup kahato mesuwe urupotpap iꞌatuꞌe.

Hara koéhiko: “Enepohikora turixeôvoti koati ikenéti ko'ítukeyea, pohu poéha ôra ko'ítukehiko. Na koeti kutipasí kixínea námoepo ûti, uti koitóponovoti kotíveti xapa kótuti káxe?” kíxoanehiko.

“Ã'rá be'ropɨ́ da'rarã́ ehâ'kãrã yoâtikã ni'kâ horata da'raáma. Ɨ̃sâ pũrikã yoakã́ asisé poó, da'rá na'i tõ'oapɨ. Tohô weemíkã, ɨ̃sâre wapa yeé'karo nohota naá kẽ'rare wapa yeeápɨ”, niîsama.

‘Cay tardillaña yaycamul juc üranuylla lulaycaćhaśhanpïchun pasanquiman ya'acunactawan iwalta. Ya'acunanüchun ampá tucuy anyaśh süday-süday lupayta pasaśhtin trabajayan imamá’ nil.

Ãne te mreme nhiti'ru na tãma nharĩ za'ra: “Õ norĩ hã hâiwahâ si romhuri na te te ĩsãna'rata za'ra hã misi bâtâ za'ratazé hã ma tô sina uprosi za'ra. Wa norĩ hã bété. Bâtâ bâ, wa te ĩromhuri za'ra hã, rowa'ro uptabi nherẽ. E niha bâ, ma bété õ norĩ zama tipawa'â hã waibu, aiwa wapawa'âbâ za'ra me.”


—Toiro tykerekeremane a ynara tykase tupito esemy, “Etako pahne jepe, oenekunohpyra xine reh ahse. ‘Toiro ẽmepyry oerohtamitukõ ekarõko ase,’ ykã puh oya xine. Mame, ‘Ỹ, morara ahtao kure,’ mykatou ya.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ mẽ kãm: “Tk. Nà na pa mẽ atomnuj kêt nẽ. Na pa kwỳhtã tanhmã mẽ amã amnhĩrer to xà jarẽ ka mẽ inhma nhũm ja mẽ amã mex nẽ ka mẽ ma hwỳr axàpênh mã mra.

—Iua kakikioteri apakapapiretana: “Nitiretakini, kona nota misirienetai hĩte. Ĩkanõkapanika nipimaãi: ‘Atauako ãtoka txineiro ota pirata kamakori apakata ãti õti pokamara piparĩka ĩki ĩkapani?’ nitxai mixikanani. Ininiã hĩte: ‘Ari, apakatapitika,’ hĩtxa. Ininiã na nimisirienetai hĩte.

— Aituo myani âpa ezary sodo eyanmo aguely: “Idataungâ wao. Inokudaymbamo urâ. ‘Tokalâ moeda prataguetogue tuguanse âsewanize lelâ xina’ mygueakimoma.

Ko zar uzeꞌeg wanupe kury.— Nahemunar kwaw penemetarer rehe kwez ihe. — Urumumaw putar pitài ꞌar uremaꞌereko pà pitài temetarer tàtà parat rehe ure nehe, peze ihewe. Amekuzar pemaꞌereko awer kwez pezeꞌeg awer rupi ihe, iꞌi wanupe.

— Haꞌe ramo haꞌe kuery vaꞌe regua pe ija ombovai vy aipoeꞌi: “Xeirũ, xee ma haꞌeve eꞌỹa rami ndoroguerekoi. Ndereve ndorojogueroayvui ri ty raꞌe peteĩ ára repy re?

Odaa niɡ̶ijo necalailegi ja igidi, meetiogi, ‘Yokaaɡ̶etedipi, aɡ̶ica daɡ̶a jaotaɡ̶adomi ane beyagi. Madinilakidenitigi jiɡ̶idaa liwokodi memaani mabaatege onaniteci beexo loojedi onidateci noko mabaa.

—Oporavykyve'g̃a pyteripeve'ga pe ijara'ga ei reki:—“Kwãi,” ei ga. “Ndakote'varuhui ji nde ve. Ypyhajive ji a'e nde ve: Eporavyky ti ji ve, a'ero po ti ji imondokatui um dia rupiara ikwepykava nde ve nehẽ. A'ero nde ei: ‘Pyry.’ A'ea nde ei ji ve ypyhajive,” ei ga oporavykyve'ga pe, ei Jesus'ga.

Kỹ tóg ag kãmĩ ũ mỹ ke mũ, ag patrão ti. “Sỹ ã ki kygnẽ pijéꞌ,” he tóg. “Inh mré ã tóg jãnkamy pir to jykrén ja nĩ, hã kỹ sóg ã mỹ nĩm mũ, jãnkamy pir ti.

“Xe rapixa” heꞌi. “Ndajapo vaíry nde-rehe” heꞌi. “Peteĩ áry ne rembiapo repy ameꞌẽ-ta nde-vy, haꞌe ramo, eremoporã-ma kuri xe nheꞌẽ.

Tahe iwedu rarybere: —Wabiòwa, adeereny rarybera. Wiji 1 womati nieru ariwahinykremy heka inatyhy? Tuheka adeereny rewahinyre. Aribi rawasinyora.

—Aꞌeramũ ko jara ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe: “Naani. Pẽ nupe teporogytau ako je ꞌi pẽ nupe ko: ‘majepei tee kaꞌaranũũ ywopeꞌia tomono pẽ nupe ꞌjau, tejeupe pẽporowyky mepyawamũ ꞌjau’, aꞌe ako je pẽ nupe ko. ‘Naiꞌi’, ꞌjau ako pẽẽ jee ko. Aꞌeramũ ꞌga jeꞌeawer imũ etee futat pẽ mepyau.

Nhym arỳm ar 'õmã kum, “Akmere, djã ne ba amã ijêx ne anoo akno ga akabẽn ne? Kati. Kryràm ne ba amã, ‘Pi'ôk kaprĩ pỹnh dja ba adjàpênh pãnh amã kungã’, ane. Ga kam imã, ‘Mrãmri, dja ga ã imã õro ane’, anen arỳm adjàpênh'ỳr mõ.

Tîîse yuukuꞌpî mîîkîrî umî esaꞌya tiwinan teesenyakaꞌmasen pîꞌ. “Uyonpa, maasa etakî, imakuiꞌpî kuꞌsauꞌya pra wai awinîkîi. Maasa pra tiwin prata enaꞌpî ke ayeꞌmauya tauya yai, inna, morî pe man taꞌpîya. Innape nai?

—Ha' xuxyã te: “Nãy. 'Ũg'ãpax. 'Ãte hãmyok mĩy, 'ũyã tu 'ãxop pu pago max. 'Ãte 'ãxãnãhã', tu xa hãm'ãktux, tu tayũmak 'ãnuk puxet hã pagop-tup, ha 'ãnũn, tu 'ãhãm, nũy pa tayũmak,

— “Obure,” io'e uvadip kat iwat jemãmãmãmaat pe. “Xipat õn. Og̃ũm ekapikaptei wa'õ dag̃. Cũg̃at õn.— “‘Pũg̃ kabia ekapikaptei oteida- -eyekapikapteim,’ i'e buje, ẽn tak ‘Xipat,’ iece owebe,” io'e jemãmãmãmãat pe.

—Tii dꞌ né paawä sa kyyh, ti sa kariw nꞌaa ky hadoo sa kanatëë hã: “Najis ỹỹ”, näng, “dooh õm ỹ wadꞌii bä. Sét denaari né paa maky däng mamoo wät do säm”, näng.

Nxa²ha¹te¹ a²wa³kxẽn³yah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu² a²nũ²a² ka³na³ka³na³jah¹la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: “Nxe³txi¹. Txa²ya̱³lxi¹lxi¹. Ko̱³nxe³ti³ kãi²ũ¹nxa²hxã³nhẽ²li¹. Ũ³yho³hi²ki³a² ki³ka³na³ka³na³ki³a² ĩ³hau³ko³ki̱³ten¹tu³wi¹.

Hatyaoseta exekohaseha nehena hatya hiye: “Hasemehena, nohinaehare, maisa atyo namaoseraita hiso. Xoana maisa niraehenere hikakoa xowaka hahoko olo kakoa haki ferakene nabakatya hiso hoka hahaka nomani naoka hoka haohenere hotyare?” nexa ihiye.

Hari. Vakadika'da'dia bini'aha ada makhira hoarana: “Ivani, mitha ini'a bana hida kodivarani. Asohiki ida ira ono'avini jiniro 'ba'dani hoarani. Kodisiroia iokhani viahania ira onava'isohivini hiki ida kadabadani abosini. Jahani ikahiki ida jiniro 'ba'dani hoarania ira onaabosivini.

Tsihitsa estuba maku pe:“Katukta wabyty! Uta ahaty batu spihikbata, zokorobyituze aokyrysaro soho iktsaso, yhỹ tsiky atsatu nyny my. Anaharere estuba estuba ziwaby. Iwatahi tsiksapybyikize batu mysapy my.

Miꞌi pote go kaꞌiwat toꞌe mio tã e haria pe — Uiwyriaꞌin yt kat i ti atunug saꞌag ehepe e. Yt atiꞌaparap hin i ti ehepe. Katupono saꞌawyꞌi mio tã are — Atum aru ehepe wẽtup eꞌat saꞌup e. Miꞌi hap ewy ti atum naꞌyn ehepe.

—Ina kixôa únae úva ne póhuti ya xapákuke ne ahínoe: “Iningoné, ako váherexa índukeinopi. Ákoikopo usó yákoye itúkeovo póhuti pe'u tiûketi nemúko enepo inâ yuhó'ixinokoko ûti koêku?

Wiôgɨ pe'e ni'kɨ́ tohô bɨsɨ̂ nu'kugɨre a'tîro niîsami: “Yɨ'ɨ̂ me'rakɨ̃hɨ, mɨ'ɨ̂re yã'âro weégɨ meheta weé'. Mɨ'ɨ̂ da'raátoho dɨporo ‘Ni'kâ nɨmɨ da'ra wapá ta'a wɨaro noho wapá ta'agɨsa'’, niî no'o tohapɨ.

Niptinshi duyñuca jucninta nila: ‘Śhay, ya'a manamari ingañayacchu. Limalanchic anyaśh muyun lulaptiqui, ya'apis chaynüta unacpämi.

— Tawamhã aibâ norĩ siré ma, te misi tinha, buru tede'wa hã: “Ĩ̱siwaihu, ĩ̱wapari pese. Wa hã te aima 'manharĩ wasété õ di, ãne hã. Oro ãma ĩ̱zaze za, bâtâ bâre ĩ̱ma romhuri da, tô misi bâtâ na dapawa'âbâzéb uwaibaba te aipawa'âbâ da.


Morara exiryke oepehpyrykõ apoitatoko atapyĩkõ taka oytotohkõme ropa. Moxiã toahmase ya okomino, toto erohtohme roropa. Yrome toto epehpyry morararo oepehmatopõpyrykõ saaro.

Kwa mẽ akàxpore jamỳ nẽ ma mra. Ãm pa inhmã hprãm xà hkôt na pa ã mẽ amã amnhĩrer anẽ.

Ininiã txineiro nisikakito hanikaika. Haãpokomoni hĩsipeka. Nota nirekari niĩkitxitinina hĩte tikini parĩkauatakani hĩte niĩkitxitini iaõka.

Ize wato ara ydinheruru agânhedyly. Âzekiba idânârâ kâempywanehonly-ro watay, inokudylymo mâkeba. Akaemo modo arâ kâempywadobyry wâgâ tyewiâseba itaungâ. Mâsewânilymo kulâ. Anra ipywadomo. Emakewâdaungâ. Idâwâtaungâ-ro warâ” kely. Warâ myani, âpa ezary sodo, tâwanuneim modo warâ aidyly.

— Pepyhyk penemetarer nehe, peho peneko haw pe nehe. Heporomono wer ko temetarer rehe umaꞌereko maꞌe nànàn ihe. Amo uzypyrog karuk eteaꞌi mehe wà. Pe pezypyrog iziꞌitahy. Zuawygatu ihewe.

Ejopy haꞌvy ndeperáta, tereo, mbaꞌeta takykue py ou vaꞌekue pe avi ameꞌẽxe pẽvy ameꞌẽa rami.

Natigide, abaatege ɡ̶aninyeelo odaaɡ̶opiliticogi ɡ̶adiɡ̶eladi. Emaɡ̶a jemaa me jajigotiogi niɡ̶ijo owidijegi menotibeci me liwokodaɡ̶awa ane jajigotaɡ̶awa.

“Eroho ti itambere'ia um dia rupiara ikwepykava herogwovo tuhẽ,” ei ijara'ga ga pe.—Ojirova ijara'ga mbapavava'earupive'g̃a pyteripeve'ga repiaga. “Ga pe mbapavava'earupive'ga pe – kiroki ga uhu ka'aruva'ea rupi oporavykavo – ga pe ojo'jaime ji imondopotari um dia rupiara ikwepykava,” ei ga jypyve'ga pe.

Kỹ ã tũ mãn kỹ tĩg. Hã ra sóg ag mỹ nĩm sór mũ gé, sỹ ã mỹ nĩm ja ẽn ri ke.

Eraha ne rembiapokwe repy tereho. Nde-vy ameꞌẽha-rami ave ameꞌẽse gwĩ kaꞌaru ete ae ombaꞌapo vaꞌekwe-pe” heꞌi.

Boibenykre heka ibutumy araòwynyreri. Wiwesetyhylemy heka araòwynyrenyreri, iwese rarybere wese.

(14,15) Peꞌje pejekaꞌaranũũ pyyka erawau pejejog ipe”, ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. “Jemaꞌea te ꞌã kaꞌaranũũa. Aꞌeramũ je temaꞌea etee futat erekou nan oporowykyꞌiꞌi maꞌe ꞌgã mepyau pẽ ꞌjawe etee futat. Mamaꞌe esage te je aapo ꞌgã nupe. Aꞌe are ꞌã pẽmaraꞌne je ree?” ꞌjau ko jara ꞌga ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Kam dja ga on akrànmã anhõ pi'ôk kaprĩ jamỳn o tẽ. Mrãmri ne pidjôkô'ỳr ar kute akatẽn bôxja ije arkum o pãnho kute apyràk. Mrãmri ije amã õr kôt ije arkum pỹnh ne õrkumrẽx.

Mîrîrî yeꞌnen sîrîrî ayepeꞌpî atînirurî yapiꞌkî moropai atîkî ayewîꞌ ta. Mîserî warayoꞌ, ikînîꞌpî unetaꞌpî yeꞌmapai wai ayeꞌma pîꞌ wai warantî, seꞌ kaisarî.

hu pa 'õgnũ tayũmak, nũy ta 'ãpet ha mõg. Yã 'ãte kãmãnat xohix pu tayũmak puxet hã pagop-tup, 'ãxop pu pago putuk.

“Imẽn eywebe og̃ũm, katpuje ma ajẽmibiyũ be dak og̃ũm,” io'e. “Teku ekapikaptei,” io'e. “Etujopit eduk'a kay,” io'e.

“Magado däg, ahõm kä. Tagadëëg ub ỹ atsꞌyyt doo, magadoo do pénh né hẽ ỹ karẽn ỹ anoo ta hã”, näng.

Nxe³ki̱³sa²kxai³ so¹kxi²san¹ta³ki³ai²na² tẽ³sxã³ ĩx3txu¹li¹. Na¹ta¹ ã³ne³ki³sot3sxã³ wxã³jah¹la² ki¹ain²txi³ ũ³hũ¹ti³ten³sa³nhai¹.

“Hoka hotohena holoxa hoka hiyanehetehena hihana xeta. Hiyaiya, kasani exe haliti miyanitiye naxikahenere ana nisehenere homana akereta nisa naokowita”, nexa.

Oniania igathani'a hida kadabadani abosini, igorania okha'a. Onofiki ida kodisiroia okasiagaki-ra ono'avini hini kidibadani abosini ipohini, kadabadani abosini ipohini vani fori hija ida ono'avini hiki.

Abaka aokyrysaro tsiakse awahoro bo tsiksikta! Uta tatihikta siapiktsa bo okyrysaro pinyny tsihikik aokyrysaro atsatu my.

Eipo pe raꞌyn eheꞌat saꞌup e waku raꞌyn e. Koitywy ti waku raꞌyn eweiꞌaipok eiꞌyat kape. Katupono eheꞌat saꞌup toĩneꞌen eipo pe uiꞌe hap ewy atum e.

Kó'oyene nemúka ne tiûketi yêho. Pihépane vo'oku ngahá'a íngutipasikea némoepo ne námoepo okoti ikenéti ko'ítuke.

Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ wapá ta'a'kere yẽ'ê, toháa wa'âya. Yɨ'ɨ̂ ã'rí be'ropɨ́ da'ragɨ́ a'tî'kɨre mɨ'ɨ̂re wapa yeé'karo noho wapa yeégɨti.

Chayurá päguyquita ćhasquil jawcallaña licuy. Cay tardillaña yaycamücunätapis amcunactawan iwalta pägaytam muná.

Ma tô dame asima ĩ'âri pa. Taha wa, te za oto aimo. Wa tô ĩ̱sima wẽ, aiwa aipawa'âbâ za'ra wa'aba ne te pawa'âbâ za'ra da, asa'u wa'aba romhuri na te te ĩsãna'rata za'ra norĩ hã.


Morarame ynara tykase ropa Jezu,—Moro saaro otuisarykõme Ritonõpo enetuputyryhtao oya xine. Tuhke etyhpyryme Ritonõpo enetupuhnanõ tuisamehxo exĩko mã toto. Tuhke tuisame aehtyã tuisame pyra exĩko roropa mã toto, tykase Jezu toto a.

Nhũm pre ã Jejus mẽ inhmã ujarẽnh anẽ nẽ mẽ inhmã:—Ja pyrà nẽ wam mẽ ate ixkôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja nẽ hapu hã mẽ kot kormã ixkôt amnhĩ xunhwỳr mã xwỳnhjaja kot paj nhỹrmã mẽ apiitã mẽ ato mex kumrẽx o axpẽn pyràk. Anẽ.

Xesosi xipokari isãpirena:—Itori kãkiti apiarini uatxa, itixi xipokini õtisaaki poiãorini itxapekauana. Uatxa itori kãkiti poiãorini, apiarini itxapekauana itixi xipokini õtisaaki. Teoso aiatana kaiãopokori kãkiti itixine isinina ĩkapani, txamari poiãonoka iua mereẽ —itxa Xesosi.

Iwerâ waunropyry modo, xypyry etay âgânâynra ise. Âgânonrobyry modo, xypyry etay waunroem ise — kely Jesus.{Koendâ lelâ awâkâ Jesus agaityon-enlâ tâinwânni agâ, iamudoenlâ tâinwânni agâ alelâ keze awârâ aguely.}

Umumaw Zezuz aꞌe maꞌemumeꞌu haw aꞌe kury. Nezewegatete Tupàn hemiruzeꞌeg aꞌe wà nehe no. Iahykaw rehe uzeruzar maꞌe kwer aꞌe wà nehe, izypy mehe uzeruzar maꞌe kwer ài wanekon putar Tupàn pe aꞌe wà nehe. Izypy mehe ur maꞌe kwer aꞌe wà nehe, nuzawy kwaw iahykaw rehe ur maꞌe kwer izupe aꞌe wà nehe no.

Haꞌe rami vy takykue pyguare ma opyta ꞌrã tenonde py. Haꞌe rã tenonde pyguare ma takykue py ꞌrã opyta. [Mbaꞌeta heta ꞌrã oenoĩa, haꞌe rã mbovyꞌi ꞌrã oiporavoa.]

Odaa Jesus nigoditedini me dotaɡ̶a niɡ̶ijo neɡ̶ee, “Joaniɡ̶idaaɡ̶ee niɡ̶ina anowidijedipi jiɡ̶idiaa odoejegi, odaa niɡ̶ina anodoejedipi jiɡ̶idiaa owidijedipi. Igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji eniditediogi eliodi oko, pida onateciɡ̶idi ane iolatedicoace.”

—A'ea ji amombe'u ikwahavuka ojo'java'ea pe me, ei Jesus'ga. Kiroki g̃a huvihava rũi ag̃wamo – g̃ahã po ti huvihava nehẽ, ei Jesus'ga. Kiroki g̃a huvihava ag̃wamo – g̃ahã po ti ndokoa'javi huvihavamo nehẽ, ei Jesus'ga. Nombojoavyavyi ti Tupana'ga g̃a nderekokatuavo a'ero, ei Jesus'ga. A'ereki Tupana'ga e'i he'yjuhuve'g̃a pe: “Herejo. Ejiko ti ji rehe ekovo jireheva'ero. Tako ti ji nderuvihavuhuhetero,” ei ga, ei Jesus'ga imombe'gwovo. Ndahe'yive'g̃a reki ojiko Tupana'ga rehe okovo gareheva'ero, ei Jesus'ga.

Hã kỹ ẽgno tá kãmũ ag vỹ ũn kãmũ vén mũ ag ri ke nỹtĩnh mũ, tãpry kỹ, jãvo ũn kãmũ vén mũ ag vỹ ẽgno tá kãmũ mũ ag ri ke nỹtĩnh mũ gé,” he tóg, Jesus ti.

Upéixa ete heta oĩ ãy onhemboete uka eꞌỹ ete oiko vaꞌe. Ha upe rire katu tuvixa mbaꞌe vaꞌerã Nhandejáry-pe. Heta oĩ ãy onhemboete ukaseve vaꞌe. Ha upe rire katu natuvixa mbaꞌéiry voi vaꞌerã Nhandejáry-pe, heꞌi gwemimboꞌe kwéry-pe Hesu.

Jesuisi tahe rexihure kia rybe‑di, kiamykre bede: —Ikoludu heka ihewoludu‑ò resekre. Ihewoludu tasỹ iko‑ò resekre.

—Nan tee futat Janeruwarete ꞌga wemiayuwa ꞌgã mogyi pãwẽ pãwẽ ojepyri anure— ꞌjau ꞌga oree. —Werowiaar ymanera ꞌgã, amanũ jaꞌwyjaꞌwy pype werowiaara ꞌgã nanẽ ꞌga imonou ojepyri futat nũ. Wemifutar imũ etee futat ꞌga werowiaaramũ pẽ mogyau ojepyri futat. Ajuꞌjajuꞌjawe etee futat ꞌga ꞌgã mogyi ojepyri— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Ne kam ajte arkum,—Jakam me kajgo mex ne me katẽ tẽmja djãm me katẽ tẽm rã'ãmã? Kati. Me ja dja me ĩ rũnho kutewa. Nhym be, me rũnho kutewaja gêdja me pãnh kajgo mex ne me katẽ tẽ. Mỳkam? Bir, Metĩndjwỳnh ne amiwỳr me krãptĩ 'uw. Nhym be, kute mekam me ngrêrebit amijo me utàr. Nãm ã Jeju arkum ane.

Moropai Jesusya teeseurîmatoꞌ yaretîꞌkaꞌpî. Taꞌpîiya: —Mîrîrî warantî tîpemonkonoyamîꞌ kupî Paapaya. Eꞌmaiꞌ pe eꞌkupîꞌsan wanî kupî sîrîrî ikînîꞌpî. Moropai ikînîꞌpî esiꞌsan wanî kupî sîrîrî eꞌmaiꞌ pe, ituꞌse Paapa eꞌtoꞌ yawîrî —taꞌpî Jesusya.

Yeyox te hãm'ãktux kux, tu:—Yã kaxĩy tikmũ'ũn te mãxap xop yãyhãp-tup 'ũka'ax xop, ha ta tikmũ'ũn ka'ax xop yãyhãp-tup hãmãxap xop, Kaxĩy.

— Imẽntak — Jesus o'e. — Deus icẽmat cĩcãat. Ajo xipat cexe iam, ajo xipat g̃u cexe iam kawẽnwẽn je'e soat pe. Soat ijo'in ma je'e — io'e Jesus. — Imẽnpuye ade ya'õbuyxiayũ'in yopĩcayũm jeedop ip. Ade yopĩcayũ'in ya'õbuyxiayũm jeedop ip — io'e.

—Ti hyb nꞌaa kä —näng mä Jesus —hyb nꞌaa sekog is doo, hyb nꞌaa jewyg kän da. Hyb nꞌaa jewyk doo, ta jawén kä hyb nꞌaa sekog padäg its —näng mä Jesus kyyh.

Jã¹nxa¹jau³su² ã³ne³ki³so³te²na² sa²kxai³lu² ne³ka³ta²xai³ha²kxai³ ne³ka³ta² ã³si³wxe³te²na² sa²kxai³lu² ã³ne³ki³sot3si¹ha²kxai³ nxain¹tu¹wi¹. Jã¹nxe³jut3su² a²nũ²a² ĩ³kaix1tai¹na¹te²nãu³xa² ka³lxa¹khai¹nxe³ha²kxai³ ĩ²sxã³ so¹kxi²na¹te²nãu³xa² ka³lxa²ai¹nxa³ha²kxai³ nxe³te²ju²hẽ³li¹. Jã¹nxa¹jau³su² nxe³ye¹nx2ta¹wi¹. Je³su²jah³la² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus halakihena hairaine hoka nexa: — Nikare ite kalikini hetatiye tyaoniterenai miyanitiye tyaoheta hoka kalikini miyanitiye tyaoniterenai atyoite hetatiye tyaoheta — nexa.

Hari. Anokhomi'ihi ida Jesus rajomi kavaranihia kavaranina. Jesus va'ora ni'aha adani vajoroniki:—Makhira mahi avagani badania kabadanini kama'daki fori vihiki adani kodihojai-ra va'oaniaro imidia vagathaniki vakadika'da'di ohina. Makhira safini ajorana vakadibadani kama'daki fori vihiki adani vahoariha vikasiagaki va'ora ovaka'da'diki. Vakhanina vani va'ora onaibavijahajahakiki adani oipohina va'ora ovaka'da'diki — va'ora ni'aha ada Jesus.

Iwa Sesus nipamykyso Deus tyryktsa soho. Tapara Sesus:— Aty sa kytsa katyryktsa tuk myokzeka “O asaktsa simyhyrizikwanitsa maha” mytsaty ahabyitsa mykaranaha. Sinamybyitsa maha. Aty sa kytsa tihi “O sinamybyitsa maha” simyhyrizikwanitsa maha — niy.Iwaze tasoho ty nitsasoko. Sesus abazubata myze wastuhu ituktsa itsyhyryze tarabaja mynakaranaha batu simyhyrizikwabyitsa maha. Ustsa ituktsa itsyhyryze tarabaja tsikaeni zuba, sihyrizikwanitsa maha. Hawa mozihikik ihuak ty sibo nyny my.

Miꞌi hap ewy ti aru Tupana tum ni aru temiitꞌin me saꞌup watꞌymuaria pe tutum yianmiaria pe iꞌewyte te. Maꞌato yianmiaria pe tutum watꞌymo hap ewy e Iesui hãꞌãkap muo temiitꞌin me.

Ina kôe ne Jesus:—Énomonemo koéneye inuxó koépeamo ne xâne ovoti ikenétike koêku kó'oyene. Kene ne inúxotihiko koêku kó'oyene, ikenétike ópomo. (Vo'oku êno xâne iháxiuti, itea ákomo axú'ina ne koati noivókoetihiko) —koéne.

A'tîro niî'. Yarã́ sãhá mɨ'ta'kãrã, naâ be'ro ẽho peó'kãrã kẽ'rare meharóta Õ'âkɨ̃hɨ ãyusére o'ôgɨsami. Tohô weérã niî mɨ'ta'kãrã “Ɨ̃sâre o'ô nemogɨsami”, niî masisome, niîwĩ.

Rasunpam nic: puntanninćhu cäcunämi ipaćhu licalipäcun'a; ñatac ipaćhu licaśhacunämi puntanninćhu caycälin'a. ˻Rasunpa achca ayaśhäcunaca cayaptinpis ashllatacmi aclaśhäcunacá cayan˼” nin.

Tawamhã ãne ma tô Zezusi hã timreme na wama 'rãsutu za'ra:— Ni'wam norĩ hã dama pire na ti'ab ré 're hâimana za'ra mono nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te za te te tãma 're pisutu za'ra, wapu na 're hâimana za'ra mono da oto, za da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb ãma hã. Duré ni'wam norĩ hã ti'ab ré dama wapu na 're hâimana za'ra mono nherẽ, te za te te tãma 're pisutu za'ra, pire na oto 're hâimana za'ra mono da. — Ãne ma tô timreme na wama 'rãsutu za'ra, Zezusi hã.


Toorikyry poko Jezu oturutopõpyry ropa(Mak 10.32-34 Ruk 18.31-34)Mame Jezu toytoryhtao osemae Jerusarẽ pona, typoetory tõ maro tõturuse, toiroro tahtao, 12mãkõ maro rokẽ tahtao.

Jejus kot htyk kukamã amnhĩ jarẽnhMakre 10.32-34 Rukre 18.31-34Tã nhũm Jejus mẽ inhmã anẽ pa mẽ ixrohã ma Jerujarẽ hwỳr mõ. Mẽ ohtôjê hkôt mõ. Hãmri nhũm Jejus mẽ ixpê 12jê mã anẽ nẽ mẽ ixkwỳjê hkàx ã mẽ inhmã kapẽr kaxyw ahte hapu hã mẽ ixto mõ.

Iuaĩkana Xesosi Sãpiretari Ipinini(Marko 10.32-34 Arókasi 18.31-34)Xesosi Xerosareẽmoni ikimaporitakasaaki, akiritana imoianariakori. Ninoanoka imisãkireta.

Jesus, “Yigueduo, kurâem itonze urâ” keontobyry(Mc 10.32-34 Lc 18.31-34)Xidadâ Jerusalémram xina âkuly. Tâtâday Jesus aguiom modo duaypa xina nhejikely. Aituo xinaram aguely:

Umumeꞌu wi Zezuz umàno àwàm aꞌe kuryWata Zezuz oho iko aꞌe, Zeruzarez tawhu kutyr aꞌe. Ure hemimuꞌeete ure, uruata hupi ure. (12 urereta haw ure.) Ureata mehe uremonoꞌog uzepyr aꞌe. Uzeꞌeg urewe wata mehe. Amogwer nuwata kwaw hupi aꞌe ꞌar mehe aꞌe wà.

Marcos 10.32-34 Lucas 18.31-33Jerusalém tetã katy Jesus oo vy doze guemimboꞌe kuery oenoĩ haꞌe kuery aeꞌi. Tape rupi ojeꞌoia rupi aipoeꞌi haꞌe kuery pe:

Jesus yalaɡ̶atace me yeleo pida yewiɡ̶atace nigidiaaɡ̶idi(Marcos 10.32-34 Lucas 18.31-34)Niɡ̶ijo Jesus naɡ̶a dowicetedibigimece nigotaɡ̶a Jerusalém, noɡ̶atedicoace niɡ̶ijo dooze anodiotibece, odaa eɡ̶idaaɡ̶ee mewaligitibigiwaji, neɡ̶eetediogi Jesus,

Jesus'ga omombe'ua'ja omanoag̃wama(Marcos 10.32-34; Lucas 18.31-34)Jesus'ga hoi ogwovo cidade de Jerusalém me. Gweroho ga dozeve'g̃a g̃wemimbo'ehara'g̃a ojupi. Irupe'i ga g̃a nderohoi ojipe'g̃a hugwi onhi'ig̃a g̃a pe g̃a horame pea rupi.

Jesus tỹ ã ter ke tó mãn(Mc 10.32-34 Lc 18.31-34)Kỹ Jesus tóg Jerusalém ra tĩg sór mũ. Kỹ tóg vyrmỹ ũ tỹ 12 (ke) ẽn ag mré vẽmén mũ. Ag tỹ ã mré ẽpry jagma mũn kỹ tóg ag mré vẽmén mũ, ag tỹ ẽmĩn jagma mũn kỹ.

Hesu omombeꞌu jevy omanotaha(Mc 10.32-34 Lc 18.31-34)Ha upéi katu Hesu ojeupi upi oho-vy. Jerusalém tetã-my ogwahẽ hagwã oho-vy. Ogwata jave ogwenohẽ gwĩ doze gwemimboꞌe. Teꞌýi jusu avyte-gwi íxupe kwéry anho ogwenohẽ omombeꞌu hagwã ojéupe oiko-ta vaꞌe:

Tai tahe Jesuisi ròwònyre Jerusalẽ hãwã‑ò. Iny‑ribi tawaò inatxi reurò mahãdu rihitxinyre. Tamy relyyre timybo aõhebo rotỹỹnykremy Jerusalẽ hãwã‑ki:

Amanũawama Jejui ꞌga imomeꞌwauꞌjapa(Maku 10.32-34 Luka 18.31-34)Aꞌeramũ Jejui ꞌga ore rerawau Jerusareg ipe wemimuꞌeramũ. Aꞌere mytuna ꞌgã oi ore rupi. Aꞌeramũ ꞌga ore renũina ojeupe:—Pejepeꞌaꞌi ꞌgã nui raꞌne. Taporogyta pẽ nupe etee ꞌjau— ꞌjau ꞌga oree.Aꞌeramũ ore orojepeꞌauꞌi mytuna ꞌgã nui.

Ajte amityk'ã ujarẽnh.(Mak 10.32; Ruk 18.31)Ne kam ajte prykôt mõ. Kôt ba djwỳnhbê 12 ne aro mõ. Krĩraxbê Djeruxarẽ'ỳr ar àbir tẽ nhym arỳm me kàxã aro tẽn arkum,

Inîꞌrî Jesus Eseurîma Tîîsaꞌmanta PîꞌMoropai Tîîweꞌmîꞌsaꞌka Pîꞌ(Mc 10.32-34 Lc 18.31-34)Jerusalém pona tuutîkon pe, Jesusya tînenupaꞌsan yarîꞌpî tiaron winîkîi. Inkamoro pîꞌ eeseurîmaꞌpî, iponarî toꞌ taase tuutîkon yeꞌka pe eꞌma taawîrî.

Yeyox te yãy xok'ax 'ãktux 'ũxehehTu putat hã pepi' mõg, nũy kõmẽn Yenoyanẽn ha' mõg, yãy yõg tikmũ'ũn mũtik mõg, ha nõm mõg putat tu', nũy tup-xet hã hãm'ãktux, 'ĩhã hãpkumep, tu:

Jerusalém ka kay cucum pima, Jesus jeweju etaybitbinayũ jewekay o'tomuwã adeayũ parakpewi. O'jekawẽn cebe ip.

Pꞌaa hẽnh Jesus herꞌoot tadajëp do ky nꞌaa panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jerusarẽnh hẽnh Jesus rabahõm bä, sa mꞌaa hẽnh Jesus naëënh 12 hedoo do ta ma matëg. Ti mꞌ taky hadoo sa hã:

Je³su²jah³la² su²lhã³ain¹ju³ta³nũ³a² ĩ³yau¹ũ³to³jau³su²Hã²wxãn³txa³ Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² ka³la³xi²te³lhxã³ ain¹tãu³a² Je³su²jah³lai²na² sa²kxai³lu² a²sa³wi³ha³lxa² a²to²se³te²nãu³xa² nũh¹lxi³sxã³ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:

Jesus Iraehitiya Hakamane, Hakaseneheta Tahi(Marcos 10.32-34; Lucas 8.31-34)Hatyaoseta Jesus xanehena Jerusalém xeta hoka haxaotyakiraharenai kakoa irae hawawaha heko tonahitaha hoka nehena:

Jesua vara bivani'a'ianaki ida abinina kamahini(Marcos 10.32-34; Lucas 18.31-34)Hari. Oniaroa, ai vihi'aha adani Jesus, Jerusalém sidajia avigaimori'aha. Vaadahana kaba'i, ipohina 12 vihiki-ra va'ora avikharibanipa'itxi'aha, vahoariha vakamitharia kaimoni ida kidivarani, va'ora nava'isohi'ianavini hiki ida namitha'iariki:

Sesus tabezewy soho tahyrizikpowy naha soho humo nitsasokozo.Kyze Sesus tuk zinymyrykynahatsa Serusarẽhe bo niukurunaha. Niukurunahaze asa zuba nipamykysokonaha.

MAKU 10.32-34 IRUKA 18.31-34 PIAT EWYMiꞌi hawyi Iesui toto i raꞌyn tawa wato Ierusarẽi kape muꞌap wato upi. Tuwat turan toiꞌatukaykay topotmuꞌeria muꞌap ẽpe kape miitꞌin tok pyi iꞌatumuꞌe hamo.

Koyuhópamaka Jesus ivókeovomo koane exépukopeamo(Mk 10.32-34; Lk 18.31-34)Pihoné'e ne evo Jesus ya Njeruzálem, koêku yóneahiko, ahikú kíxoa Jesus neko nduse koeti íhikau yane po'ínuhiko xâne. Hara kíxovokoxoa:

Jesu kɨ̃ɨ̂ wẽriátehere opâturi werê nemo'ke niî'(Mc 10.32-34; Lc 18.31-34)Be'ró ɨ̃sâ Jesu me'ra Jerusalẽ́ wa'arí ma'apɨ wa'âwɨ. Ɨ̃sâre, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ dozere mehêkã pihîawĩ. Ɨ̃sâre niîwĩ:

Jesusmi wañuyninpi quimsa cutictaña willacun(Mc 10.32-34; Lc 18.31-34)Ñatac Jesus Jerusalenman liyalmi ćhunca ishcayniyu yaćhapacünincunallacta juc-läduman aśhutyalcachil nila:

Zezusi hã, si'ubdatõ ãma za ĩdâ'âzém na ĩsiwasu'uzé, ĩhâiwa'utuzé me(Marcusi 10.32-34; Rucasi 18.31-34)Tawamhã wa norĩ hã Zeruzarẽ u wa oto ai'aba'ré ni, Zezusihi siré. Wasi'aba'réi ré, ma tô wahâiba pisutu, wama rowasu'u za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma, 12 na wahâiba za'ra ma. Ãne te wama rowasu'u za'ra, Zezusi hã:


Ynara tykase ynororo eya xine,—Etatoko pahne, Jerusarẽ pona ytõko sytatose. Moroto Kapu ae Ayhtohpyry ekarõko mã toto Ritonõpo maro oturuketõ tuisary tomo a, Moeze omihpyry poko imehnõ amorepananomo a, enara. Jetapapory se exĩko mã toto oximõme.

Hãmri nẽ mẽ inhmã amnhĩ kukamã tanhmã amnhĩ jarẽnh to nẽ mẽ inhmã:—E na pu mẽ ra Jerujarẽ hwỳr mõ. Kamã koja mẽ pahkwỳjaja inhĩpêx kati nẽ. Koja mẽ patre krãhtũmjê mẽ Mojes kapẽr o mẽ ahkre xwỳnhjê nhĩhkram ijaxà nhũm mẽ kot ixpĩr kaxyw ixtã amỹnê.

—Hĩkenakotari nisãkire. Xerosareẽmoni asako. Iuaã nota hĩtari iaxitikiri mĩkapiritaãkako. Sasetotxi auĩteakori, kaiõkatsoparerini pakinimoni nisikaãkako, ininiã ninoa apotiitaua. Iuasaakiko ninoa txari: “Okaãkapitikako.”

— Idataungâ wao auguely. Jerusalémram xirâ kytâly. Yizepaom modoram adawâhoze urâ, urâ Uguondo Kaynâpa Âetyby. Kurâdo eynynâ Deus agâ aguewâni modo iwymârydo, Moisés inweniby wâgâ enomedâni modo warâ iegamezemo. “Nigue awâkâ” kezemo.

— Pezeapyaka katu hezeꞌeg rehe nehe ty wà, iꞌi urewe.— Zaha putar Zeruzarez tawhu pe zane nehe kury. Ihe Awa taꞌyr romo aiko ihe. Zurupari uzeꞌeg putar xaxeto wanuwihaw wanupe aꞌe nehe. Uzeꞌeg putar zeꞌeg kwehe arer rehe upurumuꞌe maꞌe wanupe aꞌe nehe no. Hepyhyk kar putar wanupe nehe. Umumeꞌu putar hezuka àwàm teko wanuwa rupi aꞌe wà nehe.

— Pendu ke. Aỹ ma jajeꞌoi nhainy Jerusalém katy. Haꞌe py ma Ava raꞌy ojeapo vaꞌekue omboaxaa ꞌrã sacerdote yvatekueve vaꞌe haꞌe kuaxia re nhomboꞌe vaꞌety kuery pe. Haꞌe rã haꞌe kuery ma ojuka uka ꞌrã.

“Diganajipaatiwatiwaji! Ja jiiɡ̶ata Jerusalém. Odaa Ee, Ǥoneleegiwa ane jicoɡ̶otibigimece ditibigimedi, etidajigotiogi anoiiɡ̶e sacerdotitedi, ijaaɡ̶ijo anodiiɡ̶axinaɡ̶atece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés. Odaa modi mone jao ane beyagi, codaa me leeditibige metideloadi.

Kiro ga ei g̃a pe a'ero:—Ji rendu ti, ei Jesus'ga g̃a pe. Kiro nhande hoi cidade de Jerusalém me. Aerẽ po ti jipyhygukahava g̃a pe ikwava'ẽhara'g̃a nduvihava'g̃a pe ahembo'ehara'g̃a pe nehẽ no, ei Jesus'ga yvyakotyva'ero yvagipeva'ero no. A'ero po ti g̃a ei nehẽ tomano ti Jesus'ga javo, ei Jesus'ga.

“Ha vé,” he tóg. “Jerusalém ra ẽg tóg mũ mũ,” he tóg. “Ẽprã ke fi kósin ẽn vỹ jagtar ke mũ. Inh hã vẽ. Topẽ tũ ki rĩr tĩ to pãꞌi ag tóg ãjag tỹ isỹ nén han sór mũ ẽn han ke mũ, Topẽ vĩ to professor ag ke gé. Ag tỹ iso: “ter jé tóg ke mũ,” henh ke vẽ.

—Pejeapysaka katu, heꞌi. —Jaha jaiko-vy Jerusalém tetã-my. Upe-py xe Nhande Rykeꞌy tee vaꞌe xe pyhy vaꞌerã xe meꞌẽ hagwã paꞌi ruvixa kwéry-pe, judeu rekomboꞌehaty kwéry-pe ave. Upe-py, “Iporã eremano” heꞌi vaꞌerã xe-vy.

—Jiarỹ, Hãbutyhyhykỹ adee ararybekre: —Inyõ riwawahinykre aõma‑ò Xiwena wahidỹỹdu wedu mahãdu‑ò. Tule diwatyhenykre judeu wedu mahãdu‑ò. Tahe riwarubunykemy heka tiiboho wamy rarybekre ijõ iny‑ò.

Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau oree:—Jerusareg ipe jane oi ꞌawamũ. Peu futat nipo ꞌga amũ pẽnekiꞌyramũ je monoi mainana ꞌwyriara ꞌgã nupe, Moisesi ꞌga remikwasiarer are moromuꞌjara ꞌgã netee— ꞌjau ꞌga imomeꞌwau oree. —Aꞌeramũ nipo ꞌgã ꞌjau jee: “Sijukaukat ꞌga ꞌgã nupe ꞌjau”, ꞌjau nipo ꞌgã jee.

—Ẽ, ota gwaj arỳm Djeruxarẽ'ỳr badjàbirn babôxmã. Nhym kam ba ije amijo inhĩ dja me apỹnh me rũnhmã ikanga. Dja me me kadjy Metĩndjwỳnh mar djwỳnh nhõ bẽnjadjwỳr arkum ikangan Môjdjê kukràdjà mar djwỳnhmãdjwỳ ikanga. Kam dja me ikà mex jarẽn ijã abenmã kum, “Axwekumrẽx. Gê me pãnh tu bĩnkumrẽx”, ane.

Taꞌpîiya: —Wîtîꞌnîkon sîrîrî Jerusalém pona. Miarî uurî kaꞌ poi iipîꞌpî rumaka toꞌya kupî sîrîrî teepîremasanon esanonkon pia. Moropai Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ pîꞌ yenupatonkon pia. Inkamoroya uwî meꞌpo kupî sîrîrî.

—Pẽnã'! Kõmẽn Yenoyanẽn ha yũmũ mõg. 'Ũgmũn yã Tikmũ'ũn Kutok, hak mõgãp-tup 'ãmãnex xexka xop hah, xix tik te hãmyũmmũg xop hah, ha tak putex putup,

— Eya'õpicũg̃cũg̃ cuy epesop! — io'e cebe ip. — Jerusalém ka kay cum wuyju — io'e Jesus. — Soat wag̃o õn. Iboceayũ osubamukirik, okay itakomaayũ be odujowat am- -paĩyũ kukukayũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak. “Ikẽrẽat kug̃ ẽn ocexe,” i je'e ip owebe — io'e Jesus. — “Eje'ũ juy,” i je'e ip owebe — io'e.

—Ër ahꞌũũm Jerusarẽnh hẽnh —näng mäh. —Ỹỹh, Ajꞌyy Hadoo Do Hỹ Pong Jé Hana Doo, ỹ da rahaëëj däk da Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa sa moo gó, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk do sa moo gó na-ããj da. Dajëb hã raky nꞌaa etyy da ỹỹh.

— Nxe³jah³lxi³sa²lxi¹. Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² ã³nxai³ki̱³tu¹wi¹. Nxe³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ Txai²na² so¹sain¹sxã³ a²nũ²a² wã³nxĩn¹te² si³yxau³tũ̱³ka̱³txi³nãu³xa² ha³te̱h³nxã³nxa² a²hoh³lxi³su² tũ̱³ka̱³txi³nãu³xa² nxe³te²nãu²xai²na² a²hxi²ka² sa²so¹sain¹tu¹wi¹. Nxe³sain¹kxai²nãn²tu̱³ ya³lu¹sain¹jau³su² ĩ³yĩ¹li²sain¹tu¹wi¹.

— Xasemehena, wiyaneta Jerusalém xeta. Hatyo nalite Haliti Ityani kamatawatyakehena sacerdotenai xekohasenai ana, xaotyakiyaho kakoa waiyoreterenai ana. Hatyonaite exaisaka aokaha hoka

—Mitha vani'a. Jerusaléa aokhaki hari. Hovani ija'ari hahavi vakadi'aajo ho. Hora avarakhaki bana adani vahoariha sasidotxi vavaka'da'diva, judeus kaija'ari vaka'ojomo'iva abono khama vasa'a kabodinia. Va'oaniaro vakhaniki bana adani: “Jahaki ida abinina.” Vakhaniki bana adani.

Sesus:— Abaka Serusarẽhe bo tsimykurunaha. Anaeze utakta Deus zikpehata hi ahawata ikyzik taparaktsa Deus wahoro zubata ziknapamykysonahatsa ustsa asaktsa Deus harere ziwatahakanahatsa sibo hi pikoktyhyryknaha, asahi:“O atakta tybeze” maha. Iwa kasoho motsasonaha.

Iꞌatuweran turan hawyi toꞌe — Eiwanẽtup to uhehay kape e. Koitywy areto raꞌyn tawa Ierusarẽi kape mehĩꞌin e. Putꞌokwatoꞌe itote hawyi ti aru Eheykeꞌet taꞌatupag paꞌi kororia wãiꞌe hap enoi haria po pe raꞌyn uiꞌauka hamo raꞌyn e.

—Kó'oyene, Njeruzálem vonóne. Nguri'ókokonoatinemo ne tutíhiko sasedóti inuxínoti viyénoxapa hó'eke, koáne ne éskiriba, enepohikone ihíkaxoti yútoe Muîse. Koati ngixókonokunemo, undi íhae vanúke ikútipasikoponovoti xâne ínamo pahukáhiko ngoépekeokono,

—Mɨsâ ĩ'yâ'. Marî Jerusalẽ́pɨ wa'ârã weé'. Toopɨ́ yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨre a'tîro weerã́sama. Sacerdotea wiôrãpɨre, tohô niikã́ Moisé ohâ'kere bu'erã́pɨre o'ôrãsama. Naâ yɨ'ɨ̂re wẽhe dutírãsama.

“Yaćhayalcanquimá canan Jerusalenta lishanchicta. Chayćhümi puydï sasirdüticunämanwan, camachicuyta yaćhachicücunäpa maquinman jitaycälimaptin, ya'a Rasun Nunap Chulincäta wañuyman ćhulaycäliman'a.

— Ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Ãhãna, wa Zeruzarẽ u ai'aba'ré ni. Tame wa hã dasiré ĩ̱podo hã te za dasima ĩ̱hâiba nhomri ni, sasedoti ĩpire norĩ ma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré na dama rowahutu'wa norĩ ma zama. Ta norĩ hã ĩ̱wasédé te te ĩ̱'ãma ĩsa'ra za'ra zéb zarina, te za dama ĩ̱'ru za'ra, da te ĩ̱wĩrĩ da, dasiwi.


Mame jekarõko mã toto imehnomo a, juteutõkara a. Mame tounohse jahtao eya xine, ypiypipohnõko mã toto. Mame wewe pokona jexixihmapõko mã toto. Orihnõko ase. Yrome oseruao tõmehse ahtao jẽsemãkapõko ropa Papa mana, tykase Jezu eya xine.

Koja mẽ kãm ixkurê xwỳnhjaja ixpynê nẽ Rõm nhõ xwỳnhjê nhõ pôristijê hwỳr ixto tẽ nẽ mẽ kãm tanhmã ixto hêx to. Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ mẽ mar xà hkôt tanhmã inhĩpêx to. Nhũm mẽ hkwỳjaja ixtã hpẽr o axkẽ nẽ ixtã akunha nhũm mẽ hkwỳjaja ixto kapẽr punuj nẽ tanhmã ijaprỳ hto nẽ ixtak. Hãmri nẽ ma ixto tẽ nẽ pĩ kahpa hã inhô nẽ ixpĩ. Ã koja mẽ inhĩpêx anẽ. Nom kot paj ixtyk ã ixtã apkati axkrunẽpxi nhũm Tĩrtũm akupỹm ixto ixtĩr. Anẽ.

Eereka ninoa sikano Xoteo minakonimoni. Ninoa napetano. Ixirokitatanona aãpitsaã. Iposo atoko aamina ĩpiriãmitakariã tokakita ninaãkako, oka itxanonako. Ipi ãti õtisaaki nõkitikauako, iuaĩkana aua nitxako —itxa imoianariakorimoni.

Judeu keba modo emaxi iegamezemo. Akaemo ise âwankuem yeni, yapiogunri, kruz wâgâ yârim warâ. Awârâpygueduo, azagâNota de pé Mateus 12.40dâ egâ. emedyly idyly wâgâ olâ ise kurâem witondyly — kely.

Aꞌe re tuwihaw hemono putar Zutew ꞌym wanuwihaw pe aꞌe wà nehe no. Zauxiapekwer uzeꞌeg zemueteahy putar herehe aꞌe wà nehe, herehe upukapuka pà aꞌe wà nehe, herehe uzeꞌeg uryw ahyahy pà aꞌe wà nehe no. Hepetepetek putar wà nehe. Uzywàzywà putar hepo wà nehe. Uzywàzywà putar hepy wà nehe no, ywyra kanetar rehe wà nehe no. Upir putar ywyra kanetar imupuꞌàm pà wà nehe no, ywykwar pupe imono pà wà nehe no. Àmàno putar aꞌe pe ihe nehe. Naꞌiruz ꞌar mehe akweraw wi putar hemàno re ihe nehe.

Haꞌe gui amboae regua kuery pe ju ꞌrã omboaxa ojavyky rei, oinupã haꞌe kuruxu re omoĩ aguã. Haꞌe gui ma mboapy araa py onhemboete ju ꞌrã.

Codaa metidajigotiogi lacilodi romaanotedi. Odaa metidame, codaa metidalaketibige, codaa etidototeloco nicenaɡ̶anaɡ̶ate. Pida nige ixomaɡ̶atedijo itoatadiɡ̶ida nokododi me ideleo, odaa Aneotedoɡ̶oji jeɡ̶eote me idewiɡ̶atace.”

A'ero po ti g̃a ji mondoukari judeus'g̃arũive'g̃a pe nehẽ tojigwarai ti g̃a ga rehe javo, ei Jesus'ga. A'ero po ti judeus'g̃arũive'g̃a ji rerekomemui okote'varuhuavo ji ve nehẽ. Ipira apopyra pyvõ po ti g̃a ji nupanupãi ji mondohondohoga nehẽ, ei Jesus'ga. Kirẽ po ti g̃a ji mbovyri yva rehe nahã ji jukavo nehẽ. Ko'emameva'ea py'rovo mokõi jikira py'rovo po ti ji kweravi nehẽ, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

Kỹ ag tóg fóg ag mỹ inh fẽg ke mũ sir, ẽn ag tỹ iso é he jé, ag tỹ inh mrãnmrãn jé, ag tỹ ka to isa jé. Kurã tãgtũ ki sóg hã ra rĩr mãn ke mũ,” he tóg, Jesus ti.

Upéi xe meꞌẽ vaꞌerã nhande kwéry eꞌỹ vaꞌe-pe xe-rehe onhembohory hagwã, xe mbopi hagwã, xe juka hagwã kurusugwasu-rehe xe rupi-vy, heꞌi. —Ha upe rire katu mbohapy áry rire anhemoingove jevy-ma vaꞌerã, heꞌi gwemimboꞌe kwéry anho-pe onhemombeꞌu-vy.

Tii heka riwamykre tahe riwawahinykre Roma iòlò‑ò, judeukõdu mahãdu iòlò wahe. Ibinatyhymy aõhebo riwasỹnymy riwahetenyre. Itxeò nihikỹ‑ò riwatamadỹỹnykre. Tahe txu inataõ‑di rubu‑ribi areixixanykre.

Aꞌeramũ nipo ꞌgã je monou judeueꞌema ꞌgã po pe. Aꞌeramũ nipo judeueꞌema ꞌgã je kurapa, je nupãnupãu, je monou je muꞌama ꞌypeywar are jejywa pypiraa je manamamũ futat. Aꞌere nipo imuapyra ꞌara rupi Janeruwarete ꞌga je moferawi etee nũ— ꞌjau ꞌga oree.

Ne kam me bajtemmã ikanga nhym me arỳm ijã bẽno ajkẽn mry kà punuo ikaprêprê:k ne. Ne kam arỳm pĩte'y'ã inhô ba arỳm ty. Nhym kam ijã akatin akatin akati ba kam akubyn itĩn ne. Nãm ã Jeju arkum ane.

Moropai inkamoroya utîrî kupî sîrîrî Judeuyamîꞌ pepîn pia. Inkamoro woꞌmaꞌta kupî sîrîrî upîꞌ. Uꞌpoꞌpîtî toꞌya. Moropai upokapîtî toꞌya pakîꞌnan pona. Tîîse uusaꞌmanta tîpo, iteseurîno weiyu yai, eꞌmîꞌsaꞌka kupî sîrîrî —taꞌpî Jesusya.

tuk mõgãp-tup 'ũpuknõg xop hah, hak kute'ex kummuk putup, tuk kix putup, tuk xup putup mĩpkupnix tu', nũy 'ũkputex, pa 'ãmnĩy tikoxyuk hã' nõg putup, 'ĩhã putpuk hip-tup. Kaxĩy.

Judeu'ũmayũ be odujowat ip — io'e. — Owaywayway jĩjã je'e ip. Omupokupok ip. Korosa jeje oba mupaya ip. Oaoka ip. Imẽnpit xepxep xet kap puje, waram g̃uto ocetait — io'e 12 beayũ be.

Ỹ rahaëëj däk da Judah buuj nadoo do sa moo gó, ỹ raky nꞌaa ejꞌees hyb nꞌaa da, ỹ rabahewyyh hyb nꞌaa da, bꞌaa kajatsëk do hã ỹ rabepëëm däk hyb nꞌaa kä ỹ dajëp hyb nꞌaa. Tii bä, tamawoob hẽ ä̃h ỹ tabahadoo bä da, ỹ dꞌ ganä wäd kän —näng mä Jesus.

Nxe³ka³tu̱³ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²nãu³xa² sa²nũ¹sain¹tu¹wi¹. Sa²nũ¹sain¹sxã³ ko̱³nxe³ ĩ³ka³lxi¹lũ¹sai¹nha²kxai³ ĩ³ta³lo³wait1sai¹nha²kxai³ nxe³te²kxa³kxa¹ hi³sa³ka³txa² ũ³hxi²kĩ¹la³kxi²sain¹tu¹wi¹. Nxe³sxã³ ya³lut1sai¹nha²kxai³ sa²nĩ̱³kxi²sain¹tu¹wi¹. Hã²wxãn³txa³ ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ a³lan²tãu³a¹ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²na¹tu¹wi¹, Txa²wã¹sũ̱³na² Hxi²kan¹txa² Si³yxau³tãu³lot3sa²jah¹lo²na¹ha²kxai³lu¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

majudeuneharenai anaite halakihenahene. Hoka hatyonaite koexahalisene, mokonasetene, berekotyahene ite atyalihose xaimaholatyaka hiye. Xakore hoka hanamaki ferakene najikinitaite kaseheta — nexa Jesus.

Oniani ida ija'ari Deu-ra avigariki vasa'a kabodinia hora avarakhavini hija bana. Oniaroa, hora avigarahaki bana adani, hora vidafiavini, ava akasanakhamakia hora avaka'itapoamisahanaki, hora vanaabiniki bana adani. Hari. Mahi ahoarabakosiki radaha'ihi oahokiki bana ho — va'ora nava'isohijora'aha ada Jesus.

Bipyritsa bo pikoktyhyryknaha, asaktsa pikmyijakanaha. Pikikinaha. Iharapatawyhyta bete pikyriziknaha iwa pikbezenaha. Iwaze petok puruze Deus hi myzihyrizikpowy — niy.

Miꞌi hawyi ti aru uhum wẽtup ywaniaria wanĩkaptia po pe iꞌatumikyryꞌi uhetiat hamo uiꞌahyk ahyk hamo e. Miꞌi hawyi uiꞌauka ti aru itotiaria ariaꞌyp posak ete e. Miꞌi hawyi uikuꞌuro sese itote ti aru e. Myeꞌym eꞌat uisyp hawe uipiit topyhuꞌat. Maꞌato miꞌi hawyi ti aru areĩneꞌen ne i raꞌyn guꞌuro pyi maꞌato e.

ínamakamo kurikánuhiko xoko ákoti itukapu viyénoxapa jûdeu éxoti koêku poké'exa ûti. Yane koemóke'enutihikomo koane yehepóke'exonutihikomakamo, ínamo kuruhúxanuhiko, itea mopó'apeke káxe enjepúkopotimo ungópea xapa ivokóvoti —kíxovokoxoane Jesus.

Naáta taha apé di'takãharã Judeu masa niîtirã wiôrãpɨre wia turiárãsama. Yɨ'ɨ̂re buhíkã', tãrá, kurúsapɨ wẽhe dutírãsama. Naâ tohô weemíkã, yɨ'ɨ̂ i'tiá nɨmɨ be'ro masagɨ́sa', niîwĩ Jesu.

Paycunam mana-Israelcunap maquinman ćhulaycälimaptin, burlapäman'a asutipäman'a, jinalcul curuśhman chacatal wañuchipäman'apis. Chaynu jinapämaptinpis quimsa muyunpïtam ichá caśhan śhalcamuśhä” nil.

Taha zarina te za oto zudezu'õ norĩ ma siwi ĩ̱hâiba nho. Tawamhã te za ĩ̱'ãma tiwa'ẽ za'ra, zudezu'õ norĩ hã. Te za ĩ̱'ãma wasété za'ra ni duré. Te za duré da te dasiwi 're ĩ̱pré'é. Taha parip si, te za wedepo'o nhonhi'rãmi na dasiwi ĩ̱zasõmri ni hâiwi, ĩ̱dâ'â da. Tane nherẽ, bâdâ maparane ĩ̱'ãma si'utõrĩ õ ré, wa za apâ hâiwa'udu. — Ãne ma tô wama siwaihu'u sirõmo za'ra, Zezusi hã.


Jẽkõ nekaropotopõpyry(Mak 10.35-45)Mame Zepeteu mũkuru ẽ toytose Jezu a tumũkuru tõ maro asakoro. Tupue toehse ynororo Jezu ẽpataka. Mame ynara tykase eya,—Ohpetu se hano ajohpãme samo, tykase.

Xiakre mẽ Juãw wa katorxà kot wa ho Jejus wỳr ã harẽnhMakre 10.35-45 mããnẽn Rõmãn 12.3Tã nhũm Jepetew prõja amnhĩ kôt Jejus wỳr hkra Xiakre mẽ Juãwja wa o tẽ. Kot wa ho Jejus wỳr kaxyw hwỳr wa o tẽ. Mẽ ixpyrà nẽ wa kot Jejus kôt pa ho pa xwỳnhjê hõ na pre wa nhũm wa katorxàja Jejus wỳr wa o tẽ. Hãmri nẽ kutã hkõnkrã ho tẽm nẽ nhỹ

Txiako, Xoão Pakini Amanaãkiti(Marko 10.35-45)Eereka Sepeteo ĩtanoro apoka Xesosimoni. Ominana imi Txiako, Xoão pakini. Ninoa Txiako, Xoão pakini Xesosi moianariakori. Okapotoreẽkaua iua apisatoõ.—Atauako ninirekakiti pikaminano? —otxari.

Tiago, João warâ xurâem isemo nhekadobyry(Mc 10.35-45)Zebedeu iwydy, Tiago, João warâ agâ Jesusram saindylymo. Enado âzeguhoam itybyem eyam aguely:— Âyam kâenkaguyly wao aiekâ — kely mâkâ pekodo.

Kuzà uzeꞌeg Zezuz pe umemyr wanehe aꞌe kuryNaꞌe Zepetew taꞌyr wahy ur aꞌe pe Zezuz ipyr aꞌe kury, umemyr wanerur pà ipyr aꞌe kury. (Xiak aꞌe, Zuàw aꞌe no, Zepetew taꞌyr romo wanekon aꞌe wà.) Wahy uzeamumew huwa rupi, maꞌerenoz pà izupe.

Marcos 10.35-45Haꞌe gui Jesus oĩa py Zebedeu raꞌyxy ou opiꞌa kuery reve. Omboete vy ojerure oipytyvõ aguã re.

Ica lipoketegi eliodo Tiago ijaa João(Marcos 10.35-45)Odaa aca lodawa Zebedeu jiɡ̶igo midoataɡ̶a Jesus lixigaɡ̶awadi niɡ̶ijoa itoa lionaɡ̶a, Tiago ijaa João. Odaa ja yamaɡ̶atedini lokotidi lodoe Jesus, odaa ja dipokotalo meote niɡ̶ica liwikodenatakaneɡ̶egi.

Zebedeuva'ea ra'yrava'eaoko pota memei huvihavamo(Marcos 10.35-45)Kiro Zebedeu'ga rembirekohẽa ruri Jesus'ga pyri. Gweru hẽa gwa'yra'g̃a mokonha'g̃a akoja'g̃a – kiroki g̃a Jesus'ga remimbo'ehara'g̃a dozeve'g̃a nde'yja'g̃a. G̃a nderovahemame hẽa renypy'andurugi Jesus'ga pyri ga mboheteavo.—Tandepyry ti ji ve, ei hẽa Jesus'ga pe.

Ũn régre ag tỹ tỹ ũn mág nỹtĩ sór(Mc 10.35-45)Kỹ Zebedeu krẽ ag mỹnh fi tóg Jesus venh kãtĩ mũ, fi krẽ ag mré. Ti krẽm fi tóg mũg ke mũ, fi tỹ ti mỹ nén (ũ) to vĩ sór kỹ.

Kunha rembijerure2 rehegwa nheꞌẽ(Mc 10.35-45)Upe ramo ogwahẽ ou-vy Hesu renda-py Zebedeu raꞌy sy. Tiago João ndive ou isy. Onhesũ íxupe gwetypyꞌã-rehe ombaꞌe jerure hagwã:

Zebedeu riòrese Jesuisi‑ò nade. Tatiowotimy resere tahe rexitòenyre aõmybo Jesuisi‑ò tariòre‑wana nade.

Sepeteu ꞌga remireko ẽẽ ꞌeawet(Maku 10.35-45)Aꞌere Sepeteu ꞌga remireko ẽẽ waꞌyra ꞌgã nerua Jejui ꞌga rerowykaꞌi. Aꞌeramũ ẽẽ wããpyramũ ꞌjau Jejui ꞌga upe:—Mamaꞌe esagea eapo jeraꞌyra wã nupe, Kuꞌjyp— ꞌjau ẽẽ ꞌga upe.Tiago, Juã. Mĩnamũ ẽẽ raꞌyra ꞌgã.

Ar kute ajte amirax jabej.(Mak 10.35; Ruk 22.24)Nhym kam Djebedêu prõ Jeju'ỳr kra aro tẽ. Ne kam 'ỳr aro bôx ne parbê kõnkrão nhỹn kum rax jarẽ. Kute mỳjja'ã 'wỳrmã ne 'ỳr bôx.

Zebedeu Noꞌpîya Jesus Pîꞌ Ituꞌse Tîweꞌtoꞌ Esatî(Mc 10.35-45)Mîrîrî yai Zebedeu noꞌpî erepamîꞌpî tînmukuyamîꞌ pokonpe Jesus pia. Moropai irawîrî siꞌma tîpuꞌpai enuꞌtîꞌpîiya non yekaya. Moropai Jesus pîꞌ esatîꞌpîiya ituꞌse tîweꞌtoꞌ kuꞌtoꞌpeiya kaiꞌma.

Tiak xix Yoãm mũg tut te Yeyox pu hãm'ãktuxHãpxip kutõnãg ha ta Yemeneo xetut nũn, tuk-tok pit 2 nũnnãhã', tu Yeyox keppa nũ' xup, nũy ta tu' xax, yĩy Yeyox te:

G̃ebuje Zebedeu tayxi oajẽm Jesus kay. Je'iyũ eju oajẽm- -ag̃okatkayũ eju. Ojẽg̃'aecõg̃cõg̃ Jesus wap. Ibikuyap kay o'e Jesus xewi.

Tsijaag, Jowãw sa ỹỹn etsẽẽ do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ ajꞌyy Sebedew häd näng do taah ỹỹn ana Jesus wë. Ta sii ta taah rabana. Ti mꞌ ta taron nuu me mꞌ sa ỹỹn bahyy häng ta wë, ti mꞌ tetsẽẽ Jesus banoo hyb nꞌaa tetsẽẽ doo.

A²ha³ka³na² ĩ³wã̱³txi³jau³su²Nxa²ha¹te¹ nxe³nũ²la² Se³be³te²ah³la² a²sxe³xa³ka³lxai²na² sa²kxai³lu² a²ki³lha³lxa²nãu³xa² Jo³ãu²ah³lo²su² ha²kxai³ Ti³a²kah³lo²su² ha²kxai³ nxe³te²an²tu̱³ sa²so¹sxã³ Je³su²jah³la² ã³tĩ̱³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³tĩ̱³sxã³ Je³su²jah³la² yen³nãu³a² ã³ka³ti³wxe³sxã³ ĩ³ye³kxi²te³lhxã³ ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatya Ohiro Axa Jesus(Marcos 10.35-45)Hatyaoseta Zebedeu exanityo kaoka haisaninai kakoa Jesus ana, meholokoa enomana axene maheta.

Tiago vakadiamia bikanikhariaki ada Jesus(Marcos 10.35-45)Oniaroa, Jesu-ra vanamaakari'aha adani Zebedeu kaisai vi'bamiki vakadiamia khama. Jesus viaha aasiarari'ihi ida vakadiamia, Jesu-ra kanikhariavini hiki kajoamorani hina.

Tsiaku Suão ahatsa je Sesus bo nizapykykynaha.Kyze Sebedeu oke tahyrytsa tuk Sesus bo zumukunaha. Atatsa tasopyk ty hi iokeryk taekaratsa humo puruk puruk niy.

MAKU 10.35-45 PIAT EWYMiꞌi turan putꞌokꞌe wẽtup haryporia Sepeteu eharyꞌi typy ok imẽpytꞌin nywo Iesui ewawi. Pyno mekewaria tomẽpytꞌin Iesui potmuꞌeria sese miꞌiria. Pyno mana tuwepỹꞌãtutuk hawyi toꞌe — Mimi e ahẽtup teran wyti epe uimikyꞌesat kahato e.

Épemone eno Teâku yoko Xuâum(Mk 10.35-45)Ina pihîno Jesus ne yeno Nzebêdeu. Xe'éxaxapa xané'inoa. Yane ipuyuké koéne neko sêno nonékuke Jesus koane épemea itúkinoa âha.

Tiago, João pako Jesu me'ra uúkũ'ke niî'(Mc 10.35-45)Zebedeu nɨmo koô põ'rá Tiago, João me'ra Jesu tirópɨ ehâwõ. Jesuré apêye noho sẽrígo, kɨ̃ɨ̂ tiropɨ ehâ ke'awõ.

Juc walmim wawincunapä allincäta mañaycun(Mc 10.35-45)Chayćhümi Zebedeop walmin chay wawin Jacoboctawan Juanta puśhaculcul Jesusman aśhuycul puntanman un'ulacuycula “Piñachïniquim śhamulá” nil.

Zebedehe mro, Zezusihi wi, te te ĩrowaptẽrẽzé wasu'u, ti'ra norĩ ma(Marcusi 10.35-45)Tawamhã Zebedehe mro hã ma tô Zezusihi u mo, ti'ra si'aibâ norĩ siré. Ĩtẽme morĩ wamhã, tãma pire wa, ma tô tãma aiwẽ'ẽ, ti'ra norĩ ma, te te tiwi rowaptẽrẽ da.


—Oty se hma? tykase Jezu eya.—Moxiã umũkuru tõ asakoro tuisame tyriko toto, amaro, tuisa konõtome toehse awahtao, toiro ãpotunuru wino, toiro opoozery wino, enara, tykase nohpo eya.

nhũm kãm:—Pa mo na? Anẽ.Hãmri nhũm kãm:—Ma ixkrata na pa ixte wa ho awỳr kaxyw awỳr wa o tẽ. Xê kot kaj nhỹrmã ate mẽ piitã mẽ ho amnhĩptàr kaxyw nhỹ nhũm ixkrata wa akutã anhĩjê nẽ wa kêp anhõ kôwenatô nẽ akutã anhĩjê nẽ wa ato nhỹ. Ja prãm xàj na pa ã wa ho awỳr anẽ. Anẽ.

—Kipa pinireka? —itxaro.—Ikinimane auĩte pinakasaakiua, ninirekari naia ipi namariteni auĩtetxiakori ininiãuana pitekata. Pauiritatana pitekata iitopãkinina, ãti pikikomoni inini, ãti pisaneremoni inini? —otxari.

Aituo Jesus mâkâ pekodo nhapâiguely:— Âdyka mâenkadyze mato? — kely.Pekodo in-hoguly:— Pymâem kuru mituo, asaemo azagâ ymeombyryne apay ekanâgâmo, tokalâ aho eynynâ, tokalâ pâem eynynâ warâ, pymâem agâ itomoem — kely.

— Maꞌe ereputar ne, zàkwà, iꞌi izupe. — Emumeꞌu tuwe maꞌe ihewe nehe, ꞌy, iꞌi izupe. — Emuapyk kar ꞌaw hememyr neruwake ne wà nehe, ꞌy, Tuwihawete romo nereko mehe ne wà nehe, ꞌy, iꞌi izupe. — Emuapyk kar amo neawyze har rehe nehe, ꞌy, emuapyk inugwer neahur rehe nehe, ꞌy, iꞌi izupe. (Nezewe mehe wiko putar tuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe nepyr aꞌe wà nehe, iꞌi izupe.)

Haꞌe ramo Jesus oporandu ixupe:— Mbaꞌe tu reipota?Kunha vaꞌe ombovai:— Ndepoꞌakaa py ma kovaꞌe mokoĩ xepiꞌa toguapy peteĩ reiporu kuaa regua re, haꞌe amboae ma ndeaxua re — heꞌi.

Jesus naɡ̶a ige, meeteta, “Amiinoda ica anemaani?” Odaa ja igidi, meetalo, “Awiita niɡ̶inoda ionigipi me nicote ɡ̶awai, oniniteci ɡ̶aba-aaɡ̶adi, iniaaɡ̶eledi deɡ̶e-eetege ɡ̶animagijegi mikeeni me ɡ̶oneɡ̶aɡ̶a, nigo-oota ma-aami inionigi-eliodi.”

A'ero ga ei hẽa pe:—Gara nde erepota?A'ero hẽa ei ga pe:—Ekorame yvyakotyve'g̃a nduvihavuhuhetero ti ere agwa'g̃a pe jira'yra'g̃a pe toko memei ti g̃a huvihavamo nde pavẽi. Nahã ti ere g̃a pe g̃a mboapyga nde pyri aheapykakatuva'ea rehe ojipe'ga kikoty ejohukoty ojipe'ga kokoty ejohukoty rũi nde pyri nehẽ, ei hẽa Jesus'ga pe.

Kỹ tóg fi mỹ: “ã tỹ ne to vĩ sór nẽ?” he mũ. Kỹ fi tóg ti mỹ: “kejẽn ã tóg tỹ pãꞌi nĩnh mũ,” he mũ. “Kỹ inh krẽ tag ag tỹ ã rã hã nỹtĩnh há tóg tĩ, ũ tỹ ã pẽgja tá nĩ jé, kỹ ũ tỹ ã jakãnh tá nĩ jé,” he fi tóg, ti mỹ.

—Mbavaꞌe tipo ereipota? heꞌi kunha-pe.—Ne nheꞌẽ-py togwapy nde yke-rehe joja xe memby. Erejehexa uka ramo nhande ruvixa ramo, togwapy nde yke-rehe peteĩ nde akatúa-koty. Peteĩ nde asu-koty ave togwapy, heꞌi Hesu-pe ombotuvixa ukaseve-vy moꞌã omemby.

Jesuisi tamy rarybere: —Aõbo rare hãwyy rarybere: —Waritxòre inatxi hãbu rare. Tikiboho kỹnyhe, aikòlònykuna rynana‑ki ronykre awana. Ijõ aruruna‑txi, ijõ ahywe‑txi wahe, kai aikòlòkuna‑kò malokreku wahe.

Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ẽẽ upe:—Maꞌja ene ifutaa ꞌgã nupe je iapoa?— ꞌjau ꞌga ẽẽ upe.Aꞌeramũ ẽẽ ꞌjau ꞌga upe:—Jeraꞌyra wã emuapygukat ejepyri, oree ꞌwyriarareteramũ eꞌỹinaaw ipe. Ejakwatawa katy kĩã amũ emuapygukat. Ajepeja kĩã ejau katy emuapygukat, wã mogyau ꞌwyriaramũ ejepyri— ꞌjau ẽẽ ꞌga upe.

Nhym kum, “Mỳj nã”? ane.Nhym kum,—Me kadjy abẽnjadjwỳr ne aje amim me utàr ne aje meo abakam gê ikra amãnhkrutja ar rax ne anhikô'ã memã nhỹ. Gê ja adjubôk'ãnh nhỹ nhym ja adjuge'ãnh nhỹ, ane.

Mîîkîrî ekaranmapoꞌpî Jesusya: —Îꞌ yuꞌse kin awanî mîrîrî? —taꞌpîiya ipîꞌ. Mîîkîrîya yuukuꞌpî: —Tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe eena yai, insanan unmukuyamîꞌ asakîꞌnankon ereutatoꞌpe kaꞌkî, tiwin ameruntîri winî, moropai tiaron kamaiꞌ winî. Tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe toꞌ eꞌtoꞌpe awarantî —taꞌpîiya Jesus pîꞌ.

—Xatep-tep putup? Kaxĩy.Ha:—'Ãpu, hãm'ãktux xeh 'ũgmũtik, puk kutok pit puxet 'ãyĩm xe'e hã' yũm, xi' nõy 'ãyĩm xax hã' yũm, 'ĩhã xate yãyhã 'ãxexka xe'ẽgnãg, nũy tikmũ'ũn xohix xat. Kaxĩy.

— Ajo-kay ẽn? — io'e Jesus cebe.— O'iyũ dak imẽn cekay, pũg̃ xik'i eba'at kadi, wara'at eba'ũg̃at kadi. Imẽn õn cekay, ẽn soat kukan puje — io'e. — I juy ece owebe: “Ekawẽn tag̃ oce'e ewebe,” i — io'e Jesus pe.

Ti mꞌ Jesus eaanh ta hã:—Hꞌëëd ti makarẽn? —näng mäh.Ti mꞌ ỹỹnh ky hadoo:—Ỹ karẽn paawä, a hub hadäk hẽnh tah ỹ see basooh manꞌoo bä, sꞌỹỹ me ta seeh, mabagꞌããs doo bä käSa wahë nꞌaa hub hẽnh, sꞌỹỹ me na-ããj hẽ rabatꞌoonh takꞌëp hyb nꞌaa jewꞌyyk doo, ta sii bagꞌããs doo. Jesus sii rabagꞌããs Jesus anꞌoo bä sa ỹỹn karẽn paawä. —näng mä Tsijaag Jowãw sa ỹỹn kyyh.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² nxe³te³nah¹lxi¹:— Ĩh¹nxe³tin¹ji¹xi¹? Ta¹hxai²hẽ¹la². Nxa²ha¹te¹:— Wxãi²na² wxa²ha³lo²a² a²wa³kxẽn³sin¹kxai²nãn²tu̱³ txa²ki³lha³nãu³xai²na² wxa²wi¹tãu³a² sa²we¹txi² wxa²wa̱³tãu³a² sa²we¹txi² nxe³si¹hain¹jau³su² ĩ³hau³ko³tũh¹txai¹nhẽ³li¹. Ta¹ka³lxai²na² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

— Xoare haoka? nexa Jesus.Hoka nehena: — Kalorexe hisaohenere xowakaite kasani nityaninai tyokaha hihaliya naokita, hatya hifihini maniya, hatya hiwatone maniya xoaha — nexa axa Jesus.

Jesua binana'dohi'ihi:—Nahina mani ida inofija?—Ija'ari hahavi-ra ivaka'da'divini kamahini, va'ora honaria bana adani kodisai i'dihania vavithina ija'ari-ra va'ora vavaka'da'divini kadania. Va'ora onofiki hadani kodisai hoarana ipitani aniaja vithina, hoariha ipitani kajasonija vithina — nihi.

Sesus ipe niy:— Amo. Atatsa:“Ikia aparakbaha abazubakta tsimozikze kahyrytsa abaze dyhy maha. Estuba apanuryk taba dyhy my. Usta apawazo taba dyhy my ana hi mozihikik” — niy.

Karãpe Morekuat no erepyhuꞌat turan atikyꞌesat uimẽpytꞌin epo sese kai epo ran kai hap atikyꞌesat kahato e.

—Kuti kehá'a? —kíxoane Jesus.Ina yumopâ ne sêno:—Mani ngaha'âti peréxi ra pi'âti njé'a itúkeovo teyonéti koane ivátakea xîririkuke, póhuti yéxopeke kene po'ínu lepékuke ya netíxokuke.

Jesu koôre niîwĩ:—Yẽ'e nohóre yɨ'ɨ̂ weekã́ ɨasarí? niîwĩ.Kɨ̃ɨ̂re yɨ'tiwṍ:—Mɨ'ɨ̂ wiôgɨ sãhágɨ, ã'rá yɨ'ɨ̂ põ'ra pɨárãre mɨ'ɨ̂re dutî tamu dutigɨ sõróoapa. Ni'kɨ́ mɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ pe'e, ãpí kũûpe' pe'e dɨpoápa, niîwõ.

Jinaptinmi Jesus: “¿Imactam munanqui?” nin.Niptinmi: “Cay ishcaynin wawilläta, gubirnuyquićhu allinninćhüläallinninćhu: Limayllap-cama griego limayćhu'a “allïniquićhu ichüniquićhu” niyanmi. taycaycachipallämay” nin.

Tawamhã Zezusi hã te pi'õ sadanha, ãne:— E marĩ ma tô asima ĩ̱wẽ, te aima ãma ĩ'uwaimrami da hã.Tawamhã pi'õ te asa tãma tinha:— Ma'ãpé, ĩ̱'ra norĩ ma, tãma ropisutu sirõmo zahuré na, danhib'apito simasisizém na asimire niwĩ duré asimi'e niwĩ dama pire na 're simasisi u'âsi zahuré mono da, za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'ãma ĩsib'a'uwẽzéb ãma hã. — Ãne te Zezusihi wi rowaptẽ, ti'ra norĩ ma, pi'õ hã.


Mame ynara tykase Jezu eya,—Onekaropohpyry waro pyra matose, jokuru ẽ sasaka ase. Jokuru enyry se roropa matohu? tykase Jezu eya xine.—Ỹ, tykase toto, —enyry se ynanase, tykase toto.

Hãmri nhũm kuma nẽ Xiakre mẽ Juãw wa omu nẽ wa kãm:—Nà na war akatorxàja htỳx ã war ato ixwỳr anẽ. Koja mẽ tokyx ixpĩ kot paj amnhĩ xà htỳx kãm ijamak kãm ty. Tã xà koja mẽ ixpyrà nẽ ã war anhĩpêx anẽ ka wa ixpyrà nẽ amnhĩ xà htỳx kamã ajamak rax kãm ty nà? Anẽ.Hãmri nhũm wa kãm:—Tỳ. Nà kot pa wa ijaxwỳja anẽ nẽ apyrà nẽ amnhĩ xà htỳx kãm ijamak kãm ty. Anẽ.

Ininiã Xesosi apakapapiretana ninoa:—!Himarotari hamanaãkiti. Mapaõti napa atoko iteene nimisiritaãkako. Atauako hĩposotatari hãtatsiitiniri notakata? —itxana ninoa.—Aposotapitika —itxarina.

Jesus aguely mâkâ imeombyryram:— Mâuntuwâbyra âmaemo âdara yagâ pymâem mitomoem adâjidyly awyly. Toenzepa kâsenagazedo ara kehoem âsenagazeze tâeganeka ise âmaemo? — kely.Aituo aguelymo:— Emaenze lelâ xina, mâenmaen-ho ara — kelymo.

Uzeꞌeg Zezuz aꞌe wemimuꞌe wanupe kury.— Napekwaw kwaw peneminozgwer, iꞌi wanupe. — Aꞌu putar amo kanek por ihe nehe kury. Aipo pepuner agwer kanek por iꞌu haw rehe nehe no, iꞌi wanupe, wanehe upuranu pà. — Urupuner ure nehe, ty, iꞌi izupe wà.

Haꞌe ramo Jesus ombovai:— Peẽ ndapeikuaai mbaꞌe nunga re pa pejerurea. Haꞌeve ꞌrã ri tyꞌy karo xee ayꞌu aguã vaꞌe gui peẽ voi peyꞌu aguã?Ombovai:— Haꞌeve ꞌrã — heꞌi okuapy.

Pida Jesus ja igidi, meetediogi, “Aɡ̶owooɡ̶otitiwaji niɡ̶ica anipokitibige. Domigakatitiwaji mawikodee digo aneji nige jawikode?” Odaa joɡ̶oniniɡ̶odi, moditalo Jesus, “Oko jiboɡ̶atege me jawikodeeɡ̶a niɡ̶ica aneni mawikodee.”

Hẽara'yra'g̃a pe Jesus'ga ei reki:—Ndapekwahavi pe pe'erame toroapy ti Jesus'ga pyri orokovo huvihavamo javo, ei Jesus'ga g̃a pe. Aerẽ po ti hahy hete ji ve nehẽ. Po pe ji moirũi, a'ero hahy hete pe me nehẽ no. Marã a'ero? Peko pe nanongara rehe naerũ? ei Jesus'ga mokonha'g̃a pe hẽara'yra'g̃a pe.Igwete hẽara'yra'g̃a ei Jesus'ga pe:—Toronhimboita ti ore jupe, ei g̃a.

Kỹ Jesus tóg ag mỹ: “ãjag tỹ nén to vĩ mũ ki kagtĩg ãjag tóg nỹtĩ,” he mũ. “Jagy ti nỹ. Ãjag mỹ inh ri kén jagtar sór mũꞌ? Ãjag mỹ tovãnh ke tũ nĩꞌ?” he tóg. Kỹ ag tóg ti mỹ: “hỹ,” he mũ. “Tovãnh ke tũ ẽg nĩ,” he ag tóg, ti mỹ.

Upéi haꞌe heꞌi:—Ndapeikwaái pene rembijerure-rehe, heꞌi. —Xe mbohasa asy hagwã-rami ave, pehasa asy-ta paraꞌe, heꞌi oporandu-vy Zebedeu raꞌy Tiago João ndive-pe.—Haꞌe voi, heꞌi. —Ne ndive ore orohasa asyse, heꞌi íxupe.

Jesuisi heka iriòre‑ò rarybere: —Kaiboho aõmybo texitòenyteri teerykõleteri. Kai Txiau, kai Joaõ, teerytenyte aõbo aõhebo wadi rotỹỹnykre arurukre dori jiarỹ kaiboho tulekre? Tiiboho dirawyònyde: —Tulekre.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ẽẽ raꞌyra ꞌgã nupe:—Nepẽneapyoi futari nipo ee ki sa. ꞌWyriarareteramũ je reko enune nipo ꞌgã naje rerekoarũi. Je rereko tywerete te nipo ꞌgã. Pejereko tywerukat sipo je pyri? Pẽnuag sipo pejejereko tywera upe?— ꞌjau ꞌga ẽẽ raꞌyra ꞌgã nupe.—Oreruag futat ore jupe nũꞌũ— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.

Nhym Jeju kum,—Gêt kon. Ẽ, nã gãm arĩk amim 'ã karõn imã arẽ. Ba ar amã arẽ gar ama. Dja ba ngônhkrã kam kangô jao ikõ. Djãm ar aje ipyràk ne kangô jao akõmmã? Dja me ngômã ijadjà. Djãm ar aje ipyràk nhym ngômã me kute ar ajadjàrmã? Nãm ã arkum ane. Bir, mỳj'ã ne kangô jao kõm ne ngômã adjàrja jakre? Bir, amitokry kume:x'ã ne akre. Nhym ar kute uràk jabej ne ar kukij. Ar tokryo kute Jeju tokry pyràk jabej ne ar kukij. Nhym ar Jejumã kum,—Nà. Kadjy ar ije apyràk, ane.

Jesusya taꞌpî inkamoro inmukuyamîꞌ pîꞌ: —Anesatîkon kupîuya pepîn eꞌpainon. Anesatîkon epuꞌtîyaꞌnîkon pra naatîi. Tiaronkonya utarumaꞌtî kupî sîrîrî, mîrîrî yapîtanîpîuya kupî sîrîrî. Amîrîꞌnîkon kanan? Uyeseꞌ pîꞌ awanîkon wenai tiaronkonya atarumatîkon ya, yapîtanîpîyaꞌnîkon pe naatî? —taꞌpîiya. —Inna —taꞌpî toꞌya Jesus pîꞌ.

Ha Yeyox te 'ũn kutok 2 pu hãm'ãktux, hu:—Xate hãmyũmmũg 'ohnãg, tu 'ã' xak pu 'ãxexkãnã'. Tikmũ'ũn te' hep kohãgnãg xo'op, ha kaxĩy 'ũkxũy xexka putup. 'Ok xatix 'ãxũy xexka hã' tot? Kaxĩy.Ha:—'Ũgmũ'ãte nõã'tot. Kaxĩy.

— Iba'ore — Jesus o'e cebe ip. — Eyetaybit pũn'ũma eyju iboap ojuyjuy oxewi. Apẽn owebe ipiat o'supi'ajoat ip iap puxim tu eywebe dak ipiatsupi'ajoat ip? — io'e.— Hm hm — io'e ip. — Ocewebe dak ipiatsupiajoat ip apẽn ewebe ipiat o'supi'ajoat ip iap puxim — io'e Zebedeu ipotpoyũ.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo ỹỹnh taah hã:—Dooh bë hapëë bä ti bë etsẽẽ doo —näng mäh. —Bë hajaa da bë ahob bä ỹ ahoop doo? —näng mä Jesus sa hã.—Ãã hajaa! —näk mäh.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² a²ki³lha³nãu³xa² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— A²yen³kxa² ten³ya³hin¹ju³ta² ã³ne³wxe³ya³hxa³lxi¹. A²nũ²a² ko̱³nxe³thin¹te²nãu³xa² khãuh³lxa³ti³sain¹tu¹wi¹. Te²yã¹nxe²nx2ti³ju³tai²nãn²tu̱³ hxi²kan¹nx2ti³ji¹wi¹? Ta¹hxai²hẽ¹la². Nxa²ha¹te¹ ĩ³wa²lũ³xi²ya³te³nah¹lxi¹:— Hxi²kan¹sĩ¹na¹wi¹. Ya³ta¹hxai²hẽ¹la².

Nexa hoka Jesus nehena ityaninai hiye: — Maisa atyo xawaiyorexe xaxitereharenai kakoa. Xoana xisonaiya xisera erakakalati akore noterehenere? nexa. (Hakamane xaokaka nikareta Jesus.)— Há, wisereniya — nexaha.

Jesus va'ora ni'aha adani kidisai:—Ni-avakadiamia biogajahakiki ida bikanikhariaki avakadimoni hini. Okapoariki bana ida oimana 'banani. A'onivani avakapoarimania koda bana ida avaimani 'banani jaboni? Hofori avihimania koda bana?—Ha'a, ni-akajoniki ida aimana 'banani — vani'aha.

Sesus Tsiaku itsy Suão kino niwatihi ispe:— Amy ty tsimyzapykykynaha batu ahahyrinymyry. Sinini mykara. Ikiahatsa ja. Kawata sinini tsimykaranaha ja. Pikbezenahaze ikiahatsa ja. Kawata pahabezenaha zeka ana kino ahapunihiku ja — niy. Yhỹ niaha.

Miꞌi pote — Mana e yt etikuap i kahato kat som emiẽtup uhepe e. Miꞌi hawyi toꞌe imẽpytꞌin me Iuwãu Tiaku pe — Are pãi eiweꞌyꞌu irane uhekuiꞌa pyi sapo hy wo uhatek e. Eiweꞌyꞌu kuap apo iꞌewyte uhekuiꞌa pyi sapo hy wo e. — Taꞌi uruteꞌyꞌu kuap Urukaꞌiwat iꞌatuꞌe. Urutuweꞌyꞌu kuap ekuiꞌa pyi iꞌatuꞌe.

Ina kixôa Jesus:—Ákonoe koati yéxi koêku ne yépemonuke. Iteâtinoekopomo víki ne êno kotíveti koekúti véngokuikomo? —kíxoane.—Êm, vitoâtimo —koénehiko.

Koô tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu koô põ'raré niîwĩ:—Mɨsâ yɨ'ɨ̂re sẽrisére tɨ'o masí wee'. Yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́tɨ pi'etí, wẽrîgɨsa'. Mɨsá kẽ'ra yɨ'ɨ̂ weeró noho pi'etí masiti? niîwĩ. Naâ yɨ'tiwã́:—Ɨ̃ɨ̂. Pi'etí masi'.

Niptinmi walmip wawincunacta Jesus nila: “Manamá yaćhapäcunquichu ima mañaculcäśhayquitapis. ¿Ya'anuy jucchun llaquicunacta ñacaycunacta pasapäcunquiman ampá?” nil.

Tawamhã Zezusi hã te ĩ'ra norĩ ma oto rowasu'u zahuré, ãne:— E marĩ da, te rosa'rata ãna asina ĩ̱zadanharĩ 'wa. Wa hã wa za robzépata za'ẽtẽ, dawi ĩ̱sisawi ãna. E tawamhã sada asiptete aba di, za te ĩrobzépata za'ẽtẽ ne, ĩrobzépata aba da hã.Tawamhã asa te tãma nharĩ zahuré, Zebedehe 'ra norĩ hã:— Ĩhe. Sada wanhiptete di za, asine wa te ĩrobzépata da hã. — Ãne ma asa tizadawa na tãma wa'rãmi zahuré, Zezusihi ma.


Toorikyry poko morara tykase Jezu toto a repe. Yrome onenetupuhpyra toh kynexine. “Jokuru enyry se hmatou?” tykase eya xine repe. Yrome, “Oorikyrykõ se hmatou,” ãko kynexine toto a repe. Morarame ynara tykase ropa Jezu eya xine,—Jokuru ẽnõko matose repe. Yrome ymaro tuisame exiketõ onymenekara ase. Papa kapuaõ nymenekatyã rokẽ ymaro tuisame exĩko mã toto, tykase Jezu toto a.

Hãmri nhũm wa kãm:—Nà ãm hãmri na ka wa amnhĩ jarẽ. War ate ixpyrà nẽ ixkôt amnhĩ xà htỳx kãm ajamak kãm atyk mã kênã. Tã nom war akatorxà kot war ato ixwỳrta ã kot paj tanhmã war amã nẽ hkêt nẽ. Kêt inhõ Papaj tãm koja ixkaxyw mẽhõ japêr nhũm inhĩhkô hã nhỹ. No pa kot paj amnhĩ kaxyw mẽhõ jarẽnh kêt nẽ.Anhỹr o wa kãm kapẽr.

—Atãopitikara hãtatsiirauata notakata, txamari kona notani mereẽna kãkiti nikikomoni, nisanaremoni topãkakani ĩkapani. Nirira mereẽpekana ninoa kãkiti notakata topãkini ĩkapani —itxana.

Jesus aguely:— Âsenagazeze urâ, âmaemo lâpylâ warâ. Yahoru eynynâ ekani, pâem eynynâ ekani warâ kâinduakeba olâ urâ. Pabai kaynonrolâ ise iduakeim. Mâkâ mawânkâ târâ tâzekado nhonipyry — kely.

— Azeharomoete peꞌu putar aꞌe kanek por hezàwegatete nehe, iꞌi wanupe. (Umàno àwàm rehe wamàno àwàm rehe izeꞌeg aꞌe.) — Ihe ihe, naexaexak kwaw heruwake wapyk maꞌe ràm ihe wà. Taꞌe xo heru zo aꞌe xe, wanexanexakar romo hekon aꞌe xe, iꞌi wanupe.

Haꞌe ramo aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Peyꞌu ꞌrãe xekaro gui. Haꞌe rã aiporu kuaa regua re haꞌe xeaxua re oguapy vaꞌerã ma xee eꞌỹ ꞌrã aiporavo. Haꞌe rami aguã ma Xeru oiporavo vaꞌekue pe anho — heꞌi.

Odaa Jesus jeɡ̶eetediogi, “Ewi makati mawikodeetiwaji, niɡ̶ica aneji me jawikode. Pida aɡ̶ica inaɡ̶atetigi daɡ̶a jakadi mejitaɡ̶awa manicootini ibaaɡ̶adi iniaaɡ̶eledi diɡ̶etege inimagijegi. Pida Eiodi ilakidetedini niɡ̶idiwa nimetiidi, baaniɡ̶iniaa yowooɡ̶odi niɡ̶ica ane nicoteloco.”

A'ero ga ei g̃a pe:—Penhimboita tuhẽ po ti pe hahyheterame pe me nehẽ pejikoga g̃waramo ji rehe. Ji rũi reki a'e g̃a pe g̃a tombojogwovai ji rehe yvyakotyve'g̃a nduvihavamo javo. Jiruva'ga jate omboavujikweripe g̃a pe avo po ti g̃a apygi nehẽ javo, ei Jesus'ga hẽara'yra'g̃a pe mokonha'g̃a pe.

Kỹ tóg ag mỹ: “hỹ, jagãgtar jé ãjag tóg ke mũ, inh ri kén,” he mũ. “Hã ra isũ tũ vẽ, sỹ ãjag mỹ: hej, he ti,” he tóg. “Ha inh pẽgja tá nĩ, henh ke tũ sóg nĩ. Ha inh jakãnh tá nĩ, henh ke tũ sóg nĩ gé, isũ tũ vẽ. Topẽ tỹ ũn mỹ: ha ti rã hã nỹtĩ, henh ke mũ ẽn ag hã tỹ inh rã hã nỹtĩnh ke vẽ,” he tóg, Jesus ti.

—Néi, heꞌi. —Xe mbohasa asy hagwã-rami ave, pehasa asy vaꞌerã voi, heꞌi mokõigwa-pe. —Ha xe Ru ndeꞌíry apombogwapy hagwã xe yke-rehe joja. Haꞌe ae ombogwapyse vaꞌe ae, ombogwapy vaꞌerã xe yke-rehe. Ajehexa uka ramo nhande ruvixa ramo, haꞌe ae ombogwapyse vaꞌe ombogwapy arã xe yke-rehe, heꞌi mokõigwa-pe.

Tahe Jesuisi rarybere: —Inatyhy rare kaiboho tule aõhõkỹmy botỹỹnybenykre. Tahe mobo warora‑txi ada waruruna weribi rynana‑txi ronykre. Jiarỹ reerykõre. Wahale heka rieryre. Tiile tamy riywinyre.

—Aꞌjea futat nipo ꞌgã pẽ nereko tyweri anure. Aꞌere je miamũ namuapygarũi pẽẽ tejepyri tepoaawamũ. Jeruwarete ꞌga etee te okwaap. Wemifutar imũ etee ꞌgã amũ mũꞌjãu ꞌgã muapygukaa je pyri— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã muꞌjau ojepyri wapyk maꞌe ꞌgã nee.

Nhym Jeju arkum,—Mrãmri dja gar aje ipyràk ne atokry kumex ma. Mrãmri dja gar kangô jao ikõ nhym me ngômã ar ajadjà. Be, djãm ba ne ba ar amã inhikô'ã ar anhỹrmã arẽ got? Be, Ibãm kute amrẽbê: amijo me'õ ar utàr, ar ta dja ar inhikô'ã memã nhỹ. Nãm ã Xijagumẽ Djuão arkum ane.

Mîrîrî pîꞌ taꞌpî Jesusya: —Inna seruꞌ pepîn. Innape uurî eꞌtarumaꞌtî warantî aweꞌtarumaꞌtîkon nîrî —taꞌpî Jesusya. —Tîîse tauya pepîn apîꞌnîkon umeruntîri winî ereutakî, moropai kamaiꞌ winî ereutakî tauya pepîn apîꞌnîkon. Maasa pra uyunya taa kupî sîrîrî manniꞌkan uupia ereutatonkon tîmenkaꞌsan pîꞌ toꞌ ereutatoꞌpe.

Yĩy Yeyox te:—Yã' xo'op putup hep xũy, hu 'ãxũy putup, 'ũkxũy putuk, pa 'ãte yãykutnã hok, xak yĩm xe'e hã yũm, xik yĩm xax hã yũm. Yõgnũ 'Ãtak te' yĩmõgãtux, pu' mãm. Kaxĩy.

— Ha'a — io'e Jesus. — Apẽn owebe ip ipiat o'supi'ajo iap puxim ma eyju dak ipiat epesupi'ajojo — io'e cebe ip. — Imẽnpit wa'õbi g̃u jeedop ip oba'at kadi- -webay a'õbi acã jeedop ip. Wa'õbi g̃u jeedop ip oba'ũg̃at kadi- -webay a'õbi acã jeedop ip. Deus a'õbi acã ixeyũ iboka kaxikxik'i jeedop- -Deus o'taẽiayũ — io'e Jesus.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Bë ahoop né da ỹ dꞌ ahoop do hadoo doo —näng mäh. —Hỹỹ kä, ta ti bë etsẽẽ do hã ỹỹ, ỹ nado ti hanoo. Ee anoo da hup ỹỹ hẽnh, sä̃ ỹỹ hẽnh rabatꞌoonh, ta pooj jé tabenäm do tahꞌyyb däng do sa hyb nꞌaa —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³ye³kxi²ya³te³nah¹lxi¹:— Khãuh³lxa³txi³sain¹kxa²yã¹nxe² khãuh³lxa³txi¹nx2tain¹nũn³tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ txa²wi¹tãu³a¹ sa²we¹txi²jut3sa²ha²kxai³ txa²wã̱³tãu³a¹ sa²we¹txi²jut3sa²ha²kxai³ nxe³kxi³nũ³su² hxi²kan¹sa²nxa³nhai¹. Txa²wĩ³na² ha³lo²ai²la¹wi¹. Nxe³sxã³ Txa²wĩ³na² ã³ten³te²su² te²na² so¹lxi³ sa²we¹tain¹tu¹wi¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Jesus nexa: — Aliterexe atyoite xisera nerakakali akorexa. Hoka maisaiya atyo natyonai xala nokane xamani nofihini maniya, nowatoni maniya xoaha naokita. Hatyo okahakalatinai atyo Baba aohenerenai anere taita, hoka hatyo ana isene — nexa.

Hari. Va'ora ni'aha ada Jesus:—Avakapoarimania bana ida avaimani 'banani. Hofori avihiki bana a'oni, avakamithaki jaboni bana ida avaimani 'banani. Avavithini-ra avanofihi o'dihana. Kodibadani hirihi ida ija'ari-ra onagathogathovini o'dihana vavithira kaimoni. Kodiabi'ia binaibavijahaki ida ibavi opitana ka'aniajanija kajasonija jaboni, va'ora nagathogatho'iki adani ija'ari vavithiki kaimoni o'dihana.

— Kawata sinini tsimaha. Aty kabaze dyhy my batu tyso ziky. Aty kapanuryk taba aty kapawazo taba dyhy dyhy maha ana kino ba ziktsaso. Deus zuba ana hi motsaso atahi mysiwatawy asaktsa kabaze dyhy dyhy maha — niy.

Miꞌi hawyi — Pywo ti uhemiitꞌin eiweꞌyꞌu aru uhekuiꞌa pyi sapo hy e. Uhatek hap ewywuat ewehãꞌãg aru e. Maꞌato morekuaria ewy uipo sese kai uiporan kai hamuat yt atum kuap i ehepe. Katupono Tupana yn ikuap uwe uiꞌyatypiat apyk hanuaria e. Tutum aru tomiꞌairoria pe tomikyꞌesat ewy e Iesui Iuwãu Tiaku pe.

Ina kixoáhikomaka Jesus:—Vikoâtinoexomo ne tiú'iti véngokuikomo, itea enepone ivétaki énjopeke yoko lombékuke xoko nandíxoku, hainamo ûndi noivókoxoa ivatákoatimoya, vo'oku Nzá'a kousókinoa ivatákoatimo —kíxoane.

Naâ tohô niikã́, Jesu naâre niîwĩ:—Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Mɨsá kẽ'ra pi'etírãsa'. Tohô weemíkã, diakɨ̃hɨ́ pe'e, kũûpe' pe'e mɨsâre dɨpo masítisa'. A'té yɨ'ɨ̂ weesé nií wee'. Yɨ'ɨ̂ pakɨ bese yuú'kãrã pe'e toopɨ́re duhîrãsama, niîwĩ.

Niptinmi: “Aw, pasapäcümanmi” nipäcula.Niptinmi: “Aw, rasunpa ya'anümá amcunapis pasaytá pasapäcunqui. Ñatac ya'awan cusca täcunanchicpä manam maquïćhüchu. Quiquin Taytá unanchacuśhancunapämi chay'a cayan” nin.

Tawamhã Zezusi hã te duré tãma rowasu'u zahuré, ãne:— Te za tô ĩ̱sine ĩrobzépata za'ẽtẽ 'wa. Tane nherẽ, ĩ̱si'uihâ na te aipisutu waihu'u aba õ di za, dama aipire wa'aba na 're aihâimana aba mono zéb da hã, ĩ̱nhimire niwĩ, duré ĩ̱nhimi'e niwĩmhã. Ĩ̱mama te te ĩpisutu za'ra norĩ si te za dama pire na ĩ̱'rata 're hâimana u'âsi za'ra. Ta norĩ hã te pisutu za'ra õ di za, wa hã. — Ãne te tãma siwasu'u zahuré, Zezusi hã.