Mame onokyro erẽnanopyry waro sytatose zehno pyra toto ehtohme. Ituhtaõkomo nakuaõkõ roropa. Toto torẽnanohse ahno a zehno pyra toto ehtohme.

Na htem tõhã mẽmo mry xoprê pynê nẽ tanhmã ho nẽ ra ho kãm ma hkêt. Kagã rỳ hagrôre rỳ ààti rỳ gôx kãm mẽmo mryja nhũm htem unê nẽ tanhmã ho nhũm kãm ma hkêt nẽ mẽ hkôt pa ho pa. Nom na htem mry piitã ã hipêx anhỹr kêt nẽ.

Kãkiti piratari ikini sereti kaxipiri ĩtopakiri, kotipiriki, imini, iaã auakari pakini. Itori kãkiti piratapeka.

Idânârâ ânguydo imeom tahozeânze kurâ, tawâguneim modo, idu odano modo, ârahujini modo, paikano modo warâ. Kianwâdyly watay, tâwâlâ ize kydato ara aguiendyly.

Zapuner wyzài miar imuzepukwaw kar haw rehe zane. Ximuzepukwaw kar tuwe miar zane wà. Wiràmiri, moz, tezu, ipira. Paw rupi ximuzepukwaw kar zane wà.

Mbaꞌeta mymba ikuai vaꞌe minha nhamomãxo kuaa ꞌrã: guyra, yvy rupi otyryry vaꞌe haꞌe yy rupigua haꞌe javive regua ma nhamomãxo vaꞌe meme.

Niɡ̶ina oko ida loniciwaɡ̶ateloco inoatawece ane newiɡ̶ateloco niɡ̶ina iiɡ̶o. Joɡ̶oyokaaɡ̶atidi niɡ̶inoa eijedi ane doide, ilaaɡ̶axodi, inoa anigotinigi iiɡ̶o, codaa me noɡ̶ojedi.

Mbiara ojoparavuhuva'ea ko ahe omonhyromba imongovo g̃wemimbotarimova'ea rehe: ipyva'ea, ipepova'ea, ohyryryva'ea, ypeva'ea.

Ha mẽ, bicho kar vỹ tỹ ẽg mẽg nỹtĩ. Ũ ag vỹ mĩg tỹ mẽg nỹtĩ, kỹ ũ ag vỹ sẽsĩ tỹ mẽg nỹtĩ, ũ ag vỹ pỹn tỹ mẽg nỹtĩ, ũ ag vỹ goj ki ke kar tỹ mẽg nỹtĩ gé. Ti kar kanhrãn ẽg tóg tĩ mỹr, ha mẽ.

Jaipota ramo nhande puꞌaka opaixagwa mymba kwéry-rehe nhamománso hagwã. Kaꞌagwy rupigwa mymba jepe, mymba oveve vaꞌe jepe, osyryry vaꞌe jepe, ygwasu rupigwa jepe nhande puꞌaka voi hese.

Ibutumy iròdu brebuna, nawii witxira witxira, iròdu beraludu, utura, riinytyhydỹỹnymyhỹre. Iny mahãdu iratyre irurudỹỹna dire.

Sãꞌã ae wyraꞌyra pyyga imotaꞌwaa weymawamũ. Wyraꞌyra ꞌã ae ipyyka. Owewe maꞌea ꞌã ae wyraꞌiaꞌyra pyyka. Jowosipewaꞌyra ꞌã ae ipyyka. Piraaꞌyra ꞌã ae ipyyka. Mĩmera ꞌã ae ipyyka weymawamũ imotaꞌwau. Otaꞌwa re ꞌã ojerekoukaa esage ae upe.

Me kute mỳjja krãptĩ djujabê. Mry, àk, kwênh, mry ngãngão mrãnh, ngônhkam mỳjja, mỳjja krãptĩja ne me kute ujabê.

Aꞌkî, tamîꞌnawîronkon oꞌmaꞌkon toronyamîꞌ, îkîiyamîꞌ, moroꞌyamîꞌ esepannîpî pemonkonyamîꞌya tekînkon ton.

Tikmũ'ũn te xokxop xohix mũg'ax xix putuxnãg, xix xokxop yãy hi xip mũg'ax, xix xokxop yĩkũy mũg'ax, xix mãm xohix mũg'ax,

Wuykõ muwag̃õn pa'ore wuywebe wuyekawẽnkẽrẽap puxim. Awaydip tag̃at'it'it imuwag̃õn put wuywebe. Wasũ dak imuwag̃õn put wuywebe, ka'oririt tag̃ wururug̃'ukat tak. Axima dak ibu but wuywebe wuyõhõm.

Sahõnh badäk hahỹ babo nꞌaa hëëj hã habong doo, tame habong doo, tawꞌëëd sii hẽ ji hajaa ji metꞌëëg bä. Pooj jé rahaja däk tii, da hẽ na-ããj né hẽ.

A²nũ²a² hi²sen³su² ka³yxuh³xa² yxo²ha³kxa¹ wãi²lot3si¹jau³su² hxi²ka¹nain¹te²jai¹ti²tu³wa². Ka³yxuh³sxu² ta̱³nxa² a̱i³ki³su² ta̱³nxa² txih³sxu² ta̱³nxa² a̱in³su² ta̱³nxa² a²yxo²ha³kxa¹ hxi²kan¹txi³ wãi²lo³te²jai¹ti²tu³wa².

Halitiya waiyehena jiyahaotya kirakaharenae. Koxaka jiyahaotya kirakahare xalijiniharexenai, kotehalanai, kirakahare nolokehetyoitereharenai, kohase xoaha.

Hari. Ija'aria vakaabokaki ida igitha hahavi-ra avanaathivini. Va'ora avanaathibakhia'iki adani tapo'ija, igitha raboki, igitha hoariha, jovana, koronaro, abaisana hiki.

Parakbaha kytsa siraratsa, sisarakatsa pyryhyktsa, piknutsa iwatsa meky meky watu mykaranaha mysipyknaha myraratsa niyziknaha.

Taꞌi watikuap kahato haiwot rakaria gaꞌapy piaria moperupꞌi aihũ wuat hap iꞌewyte weitaria aihũ wo atimoperupꞌi kuap iꞌewyte topyhuꞌat hewyry rakaria aihũ wo watunug. Iꞌewyte piraria watimoperupꞌi kuap aito.

Enepone uhá koeti kó'iyeovoku ipúhokovotihiko hó'openo, motóva koéxokeokono, kuteâti hó'openo ôti, hó'openo yoneâti hûra kuteâti koéxoe, yoko hó'openo íhae úne. Koati ítone xâne yara poké'e heú kíxea koéxokea kuteâti.

Masá niî pe'tirã wa'îkɨ̃rãre, mirikɨ̃hɨáre, pĩroâre, diâkãharãre ĩ'yâ nɨrɨ, dutî masisama. Tohô weérã naâre neê waropɨta dutî dɨ'pôkãti tohakãrã niîwã.

Nunaca mansälunmanlämi llapan licchä uywacunactapis, pälïcunactapis, culucunactapis, challwacunactapis.

A'uwẽ norĩ hã ti'ai ãma 're ĩhâimana za'ra mono hã, siptete di, abaze norĩ da hã, duré si norĩ da hã, duré ti'ai baba di'i na 're ĩnomro mono norĩ da hã, duré â na 're ĩnomro mono norĩ da zama.


Yrome kunurukõ onukuremasaromepyra sytatose kure ehtohme. Kunurukõ okoi sã mana, popyra.

Tã mẽ pajakwa te mẽ kot tee ri mẽmo mry ho kãm ma hkêt kaprỳ xwỳnhta pyràk. Na pu htem amnhĩ krã hkôt pajakwa ho pakapẽr mex pix kêt nẽ. Tanhmã kot puj mẽ pakapẽr punuj kêt kaxyw amnhĩ jakwa hto? Mẽ pakapẽr punuj te kot kagã xoprê kot mẽ hkamnhar nẽ õ wenẽn o mẽ hparta pyràk.

Txamari ninitxi paneenamari. Kãkiti !iposotari imĩkapiritiniri inini. Kona ikamari anireẽkiti. Imini katsiiri atoko itxa. Imini tsii posotari okiniri kãkiti. Iua atokokana, kãkiti sãpiretakiti posotari okiniri kãkiti.

Ânguy olâ tulu nimanâbyra, inakanhe adâkeba tâitoem. Âgâu kâtobyry ewânedyly, ara lâpylâ inakanhe aguykeduo ewânedyly, kyâdâ-ro warâ. Ânguy tulugue inakanhe adâkeho aguepa tâitoem aguepa nitaymba.

Ni amo teko nupuner kwaw wapeku heruzeꞌegaw rehe aꞌe wà. Iaiw weraꞌu zaneapeku. Nazapuner kwaw heruzeꞌegaw rehe. Zaiko mozaiw ài. Heta puruzuka haw moz izuru pe. Nezewegatete zazeꞌeg zemueteahy amo wanehe, zaneremuꞌem pà wanupe no. Ximuaiw waneko haw zanezeꞌeg pupe zaneapeku pupe.

Haꞌe rã nhaneapekũ ma avave rei ndojoko kuaai ꞌrã. Teko vai moingoa ojoko pyrã eꞌỹ oĩ, haꞌe veneno rami jojuka ꞌrã guive.

Pida baadiɡ̶ica ane yakadi me yajacaɡ̶adi niɡ̶ida ɡ̶odoceligi. Abeyaceɡ̶egi niɡ̶ida ɡ̶onioladi, aɡ̶ica ane yakadi daɡ̶a yajacaɡ̶adi, codaa nolee weneeno ane ɡ̶odeloadi.

Ahekũa ki a'e te ahe nomongoi g̃wemimbotarimova'ea rehe. Nhande'ete'varuhua nimombikavi a. Mboja ahe hu'urame ahe mbotegweteuhui. Na jitehe nhanekũa ahe mbotegweteuhuhetei o'ete'varuhurame.

Hã ra ẽg pi(jé) ẽg nũnẽ kanhrãn tĩꞌ. Ti kanhrãn ki kagtĩg ẽg nỹtĩ. Vẽnh jykre pãno tãvĩ tó sór ẽg tóg tĩ. Kỹ tóg veneno ri ke nĩ, ẽg vĩ ti. Tỹ ẽg tóg jagnẽ kãgtén ri ke han tĩ, ẽg nũnẽ tỹ, jagnẽ mỹ vĩ kónãn kỹ.

Nhande juru-rehe ae avave ndaipuꞌakái. Ndajajoko kwaái nhande juru. Nanhande rereko kirirĩ kwaái nhande juru. Nanhanheꞌẽséi ramo jepe nhanheꞌẽ voi joty. Jaiporu rei nhande juru. Mbói nhande suꞌu vaꞌe-rami nhande juru nhande mbohasa asy vaꞌerã.

Inydòròtò inyõ tahe riinytyhydỹỹnyõtyhy. Ibinatyhy rare. Rubudỹỹna uri‑di ratxireri.

Aꞌere janekũa nanarũi. Nimotaꞌwaarũi futari jane jarekũa. Nitywi ae amũ akũ motaꞌwaaramũ. Sãꞌã moja afuaga rerekoa ajuru pe ae apisawa. Nan tee futat jane jarejomoteꞌaawa rerekoi jarejuru pe. Jarekũ mũ futat jane jarejojeꞌẽwuꞌjaga.

Nhym be, me banhõtoo bakabẽnja pydjibit ne kute mrãmri ne mry djujabê prãm kêt pyràk. Me banhõtoo bakabẽnkam bajamakkre kêt ne bajaxwekumrẽx. Me banhõtoo bakabẽn kute me parkumrẽx, kute mrãmri ne udjy rũnh kute me par pyràk.

Tîîse anîꞌya tînu esepannîpî eserîke pra awanî imakuiꞌpî pe teeseurîma namai. Nariꞌ pe awanî. Maiꞌ warantî wîî ton pe awanî. Anîꞌya ikoneka eserîke pra awanî.

pa tikmũ'ũn te' yõyxõg 'ũm mũg hok, puyĩy tu yĩy kux, 'ũkummuk hah, tu kãyã gãy yõyxõg putuk, tu' yĩy'ax hã' mõy putex.

Wuykõ bit imuwag̃õn pa'ore wuywebe. Wuykõ xipat g̃u. Wuyekawẽnkẽrẽap cepere ba'ore wuywebe. Wuybu'u bima dak acede ma. Wuyekawẽnkẽrẽap xipat g̃u puybu nũydi buxim.

Ta ti ji haja né hẽ paawä, ji nagꞌaad, ji merꞌoot doo me, dooh hajaa pé tametꞌëëg bä, dooh hajaa pé tamedug bä. Nesaa do ta ti ji nagꞌaad. Dooh ji haja bä ta hã. Tawäd hadꞌyyt hẽ. Pꞌyym mahỹỹnh do hadoo ji dahejꞌëëp do hadoo ta hanaa.

Nxe³yãn¹ta¹ txa²wã¹yxo²he̱³lhxu² wãi²lot3si¹ju³ta² hxi²kan¹ki̱³sxa³lho³la², ko̱³nxe³ti³ e³jau³xa² yũ³khai¹nxe³ha²kxai³la². Wxĩ̱x1te²hũ̱³na³la². Wxĩ̱x1ta² sa²kxai³lu² ko̱³nxe³khaix1te²ju²hẽ³la². Te²yã¹nxe³sxã³ e³kxi²ki̱³jau³xa² ko̱³nxe³nũn³na³la².

Xakore hoka maisa atyo xala hare niniseti jiyahaotyare. Maisa waiyexe, howero katawanexe kakoare atyo, maisa atyo xalahare jiyahaotyarene.

Ni-ija'aria bikaaboka'iaki ida ija'ari abanini-ra anaathiki fori hini, varani asohika'oakia kavaranija kaimoni. Jahari'oamanija ida ija'ari abaninia bidioniki. Adaha'imajaniki fori hiki ida kidivarani. Makha 'banana ija'ari-ra naabinivini fori hiki ida jaboni.

Mystĩazik batu. Batu aty tohi taharere meky watu batu ziky. Hawa ha ty batu sapy tsimypamykysokonaha batu pyk zikaha. Hawa ha ty batu mykparawy ana hi tsimytsasokonaha. Myharere batu sapy tsimaha, pyryhyk itsapyrita mymyborozik tawata.

Maꞌato miꞌi pytkai ahẽku yt watimoperup i kuap i katupono ahẽku miitꞌin auka kuap hap topyhuꞌat. Ahehay wo watimaꞌat kuap kahato miitꞌin. Moi haiwot rakat ewy ahẽku toĩneꞌen katupono miꞌi wo watiꞌatuꞌuka kuap miitꞌin aimimaꞌat koꞌi.

Itea ako ápahuina xâne itoâti sayá'ikopea emó'u. Ako káyunukapu kahá'ayea koyúhoyea váhere, epó'oxo ra váhere vemó'u, kutí koe vénenu koépekoti.

Marî uúkũri ye'mero pũrikãre neê ni'kɨ́ naâre weeró noho dutî masitisami. Tií ye'mero dutîta basió wee'. Ãyâ kɨ̃ɨ̂ kũ'rikã́, kɨ̃ɨ̂ nimá o'ôro weeró noho marî uúkũse masaré yã'âro weésa'.

Ñatac manamá pï nunapis shiminćhu cä alluntá mansayta atipanchu. Sujitachicuyta mana munä pasa-pasaypinninmari cayan. Shimi puntallanćhütacmi wañuchicü bininuctanuypis uywayan.

Tane nherẽ, ni'wa hã si'uihâ na 'râwi si'uwati waihu'u õ di, mreme wasété tõ da hã. Danhoto hã dama 're ĩhâimana za'ra mono hã, ta hã ĩwasédé. Wahi 'wa wa'u ne dapãrĩ'wa, damreme wasédé hã.


“Kure mase Papa, yna esẽme mase,” ãko sytatose repe. Yrome kunurukõ ke ro imehnõ kerekeremãko sytatose, popyra. Tysaaro tyrise sytatose Ritonõpo a. Tuna enatyry wino tuna kurã maro tuna itũ exikety oehpyra mana. Morararo tuna inehsãme exikety mã kure exipyra mana. Tyoro poe rokẽ kurã tũtãko mana. Morararo wikeira toperyme ro rokẽ eperytãko mana. Imepỹme eperytara mana, irimawame eperytara. Murukuhja roropa toperyme ro rokẽ eperytãko mana. Tyotyorõme eperytara mana. Kunurukõ toiro repe. Yrome ipoe asakoro tũtãko omi kurano, omi rypyry, enara. Jakorõ tomo, morara ahtao popyra mana. Series([], ) Series([], )

Na pu htem tõhã pajakwa ho tãm pakapẽr nẽ tõhã pakapẽr punuj nẽ. Nẽ tõhã Pahi Maati Tĩrtũm mã mex o mex ã harẽnh tã ra axtem nẽ tanhmã mẽhõ japrỳ hto. Tĩrtũm kot mẽ pahto amnhĩ pyrà nẽ mẽ panhĩpêx tã pu htem axtem nẽ tanhmã axpẽn japrỳ hto ho ri papa. Jao te pahte Tĩrtũm japrỳ pyràk. Kwa ixkwỳjaja. Kêr pu mẽ pahpê Tĩrtũm krajaja ã pakapẽr punuj anhỹr hkêt nẽ. Ãm mẽ pajakwa ho mẽmoj mex pix jarẽnh o ri papa. Series([], )

Anini posotari isãpiretiniri erekari aĩri aãuĩtemoni. Apaka iposotari maerekati isãpiretini kãkitimoni. Ĩkora atoko !erekari, kotxi Teoso kamari kãkiti iuaka atoko inakari ĩkapani.

Kytanrugue Kywymâry, Kunwym Deus koendâ awyly wâgâ adâkeze kurâ. Mâkâam aguykehoguelâ lâpylâ olâ âkelomo kiunâguedyly Deus tara nhugutyby modo.

Zazeꞌegatu Zaneru Zanezar pe zaneapeku pupe zane. Zazeꞌeg zemueteahy teko wanehe ipupe no. Tupàn uzapo teko uzezàwe aꞌe wà. Màràzàwe tuwe zazeꞌeg zemueteahy wanehe.

Nhaneapekũ py jaroayvu porã ꞌrã Senhor Nhanderuete. Haꞌe vaꞌe py ae ju ꞌrã nhandeayvu vai avakue Nhanderuete ojee rami omoingo vaꞌekue re.

Yakadi me jibakenaɡ̶a ɡ̶onioladi me joɡ̶eeɡ̶atalo Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji ane Ǥodiodi. Pida eledi jibakenaɡ̶a ɡ̶onioladi me beyagi me jotaɡ̶anaɡ̶atibige eledi oko Aneotedoɡ̶oji loenataka ane latopiwadi. Idaaɡ̶ida ɡ̶onioladi noditicogi notaɡ̶a anodoɡ̶etetibigimece Aneotedoɡ̶oji, codaa me notaɡ̶a ane beyagi ane dakapetege eledi oko. Inioxoadipi, ayakadi diɡ̶ideɡ̶ejinaɡ̶a, niɡ̶ida aiɡ̶enaɡ̶a. Ina ninyoɡ̶odi gate, inaaɡ̶ina lidi ninyoɡ̶odi, domigidokidata ane icoɡ̶otiwece? Aɡ̶idokida ane noditicogi! Inioxoadipi, domige yakadi ana itiiɡ̶adixaɡ̶a me yajigo azeitona? Domige yakadi ana libatadi uuva me yajigo fiigo? Ayakadi! Codaa niɡ̶ina lacilotibige ninyoɡ̶odi gate ayakadi daɡ̶a yajigo lidi ninyoɡ̶odi.

Marã naerũ? Tupana'ga oapo yvyakotyve'g̃a ojavijitehe. Nhanekũa pyvõ nhande timbohete ga nhanderuvete'ga nhandepojykaharete'ga. Nhanekũa pyvõ jitehe nhande timbote'varuhu reki yvyakotyve'g̃a pe Tupana'ga'jave'g̃a pe.

Tỹ ẽg tóg Topẽ mỹ vĩ há han tĩ, ẽg jóg mág mỹ, ẽg nũnẽ tỹ. Kỹ ẽg tóg tỹ ẽprã ke ag mỹ vĩ kónãn tĩ gé. Hã ra Topẽ tóg ẽg han, ẽg tỹ ti ri ke nỹtĩ jé. Kỹ ẽg tỹ jagnẽ mỹ vĩ kónãn kỹ ẽg tỹ Topẽ mỹ vĩ kónãn ri ke vẽ sir. Ẽg jẽn kãtá tóg kãkutẽ tĩ, ẽg vĩ há ti, ẽg vĩ kónãn ti ke gé. Pir ti nĩ, ẽg jẽnky ti, hã ra ẽg tóg tỹ vĩ régre han tĩ. Tag vỹ kórég tãvĩ nĩ, inh kanhkãꞌ. Goj tỹ vẽnh kanẽ to jykrén nĩ, ẽganẽ to. Ti há nĩn kỹ tóg há nĩ, goj ti. Ti kajã nĩn kỹ tóg kajã nĩ. Ti pi(jé) tỹ goj régre nĩꞌ, goj tỹ ẽg kanẽ ti. Pir tóg nĩ. Kỹ ka kanẽ to jykrén nĩ gé. Ka tỹ pẽnva ki ẽg tóg jymi vég tũ nĩgtĩ (mỹr). Kỹ ẽg tóg vãnh tỹ jóhó ki pẽnva vég tũ nĩgtĩ gé. Pir ti nĩ, ka kanẽ ti. Ge ti nĩ gé, goj ti. Ti kajã nĩn kỹ tóg kajã nĩ gé. Kỹ gemnĩ gé, ãjag nũnẽ tỹ. Vĩ pir han nĩ.

Jaiporu nhande juru nhamboete hagwã Nhandejáry-pe. Ha upe rire katu nhanheꞌẽ vai nhande rapixa-rehe. Gweko-rami nhane moingo vaꞌekwe Nhandejáry. Aipo ramo, nhanheꞌẽ rei ramo nhande rapixa-rehe, Nhandejáry rekoha-rami hemimoingo vaꞌekwe-rehe nhanheꞌẽ rei ave. Upe vaꞌe naiporãi voi. Upéixa ramo peteĩ nhande juru-gwi osẽ nheꞌẽ vai nheꞌẽ porã ave. Omboete joavy onheꞌẽ vai ndive. Niporãi upéixa nhande rekoha, xe reꞌýi kwéry. Ygwa-gwi peteĩxa osẽ y. Y heꞌẽ vaꞌe osẽ ramo ndikatúi osẽ y iro vaꞌe íxugwi. Peteĩ ygwa-gwi peteĩxa meme osẽ. Nhande juru ae ndahaꞌéiry upeixagwa. Osẽ jopara nhane nheꞌẽ. Figo máta-gwi nosẽiry azeitona oliveiraꞌa. Uva máta-gwi ndajaipeꞌái figo. Upéixa ave peteĩ ygwa-gwi nanhanohẽ moꞌãi heꞌẽ vaꞌe, y iro vaꞌe ndive. Upeixagwa eꞌỹ nhande juru. Naiporãi voi upéixa nhande reko, xe reꞌýi kwéry.

Inydòròtò‑di Deuxu inytybymy iny reàlàmyhỹre tule idi inymy raujõmomyhỹre. Deuxu ixiwesemy iny riwinyre, ihãrele iny wimy raujõmomyhỹre. Inyõ tary‑di Deuxu rirowòwydynymahãre tule idi ujõmomy reamyhỹre. Waseriòreboho, kiamy aõkõ idi boibeke. Beijirana‑ribi ibree ihỹre‑wana wiule heka ròhònyõtyhy. Òwòru inatxi wiribi lahitxire. Ijõ aõbo wiraty‑di raratynyke aõkõre? (Figueira azetonamy raratynyõtyhy) Videira figomy raratynyõtyhy. Juwyrabe hãloo‑ribi bebreke ròhònyõtyhy.

Majepei tee agawewi futat ꞌã janekũa. Ipyu etee futat ꞌã jareporogytau esage Jarejuwarete ꞌga upe. Aꞌere ꞌã jane anurenureꞌi ipyu futat jarepytuna ꞌgã agoꞌwau nũ ꞌjau. Janeruwarete ꞌga ꞌã jane apo ojeꞌjawe futat rakue. Maꞌeramũ sipo ajee jane juagoꞌoi? ꞌga ꞌjawewaramũ jane juagoꞌoi?

Me banhõtoo ne gu me baje Metĩndjwỳnh, me Babãm djwỳnhmã mextire jarẽnh ne atekam ajte o baje abenmã bakabẽn punu jarẽnh. Kute amipyràk ne Metĩndjwỳnh me banhipêx. Kute me bajo amipyràk ne me banhipêxkam ne gu me baje abenmã bakabẽn punu jarẽnh. Ne kam bajajkwakôt memã bakabẽn mexmẽ bakabẽn punuo aben nhikjên memã arẽ. Akmere, àpnhĩre ar, gu me ren ã memã anhỹr kêtkumrẽx. Djãm inore 'õkôt ngô djànhmẽ ngô djỳ kute aben nhikjên apôx? Nàr, djãm pidjôbê pigêre'ã oriwêre djô arij? Kati. Nàr, djãm akrô'ã pigêre djô arij? Kati. Ne ngô nhinore'õkam kadjwanhĩ ne arỳm akryja djãm kam ngô djành apôx? Arkati. Axikôtbit mỳjja apôx. Kwãrĩk wãnh gu me memã bakabẽn mexmẽ bakabẽn punuo aben nhikjên memã arẽnh kêt.

Unukon ke Paapa, Uyepotorîkon yapurî moropai mîrîrî ke nîrî uyonpakon pîꞌ eseurîman imakuiꞌpî pe. Inkamoro uyonpakon Paapa nîkonekaꞌsan tîwarantî. Untakon yapai umaimukon epaꞌka morî pe moropai imakuiꞌpî pe nîrî. Mîrîrî warantî eꞌpai pra awanî, uyonpayamîꞌ. Aꞌkî, tiwinan yani yapai tuna epaꞌka pepîn morî moropai inîꞌne nîrî. Moropai paruru yeꞌ epeta pepîn laranja pe. Moropai kuwai yeꞌ epeta pepîn paruru pe. Mîrîrî warantî yani inîꞌne pe teepaꞌkasen yapai morî tuna epaꞌka pepîn. Mîrîrî warantî untakon yapai tiwin epaꞌka eꞌpai awanî, morî.

Yũmũ'ãte yãy yĩy'ax hã yũmũg Tak Topa max 'ãktux, xiknõy mãnõg, hu: “Pũyã Topa xa hãpkummugã',” kaxĩy, tu' mãnõg, yã Topa te' hep xop xohix mĩy yãymũn putuk, ha yũmũ'ãte' xaxok. Tikmũ'ũn yĩy'ax 2, tu Topa pu hãm'ãktux max, 'ĩhã' nõy pu hãm'ãktux kummuk. 'Ũkxape xop, kaxĩy 'ãktux hok! Kõnãg xupup kox puxet te kõnãg xut, ha kõnãg puxet, pẽyã' xuxpex, 'ok pẽyã' kohãgnãg, tu kõnãg 2 'ohnãg, pap-xet. Tikmũ'ũn te xupxak xut hok tepta kup tu', tu gõyap xut hok nanũy kup tu'. 'Ãmhok! Yã kaxĩy kõnãg kox kummuk tu kõnãg xuxpex tat 'ohnãg.

Wuykõm: — Ẽn xipat cĩcã — i wuyju e'em wuykukukat pe- -wuyebay be- -kabi beat pe. Wuykõm: — Wũy ma juy eg̃uy Deus wi ipiat'ajojom — i wuyju e'em warara'acat pe- -jebuxim Deus emumug̃ẽ be. Xepxepti g̃u diajẽmjẽm idi'a bewi- -pũg̃ti acã. Tikõjõjẽkati diajẽmjẽm pima, tikuati g̃u kuka o'tiajẽm. Wuykõ bit idi'a buxim g̃u. Okitpitpiyũ, murusu'ip tag̃wi asão'a bubum g̃u wuyju. G̃udup'ip tag̃wi keg̃ebiit'a bubum g̃u dak. Tikuati atibu g̃u tiyuati bewi. “Ẽn xipat cĩcã” i'e'eap cẽmcẽm wuybi bewi. “Wũy ma juy eg̃uy Deus wi ipiat'ajojom” i'e'eap tak cẽmcẽm wuybi bewi. Okitpitpiyũ, imẽn xipat g̃u jĩjã. Series([], ) Series([], )

Ta tii me ji jꞌaa etsë Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, ër Yb. Ta tii me na-ããj hẽ ji ky nꞌaa wasee ji da hadoo do Pꞌop Hagä Do pahuunh do ta da hadoo doo. Sét né hẽ ji noo me naa ti tamanyyh ji jꞌaa etsë do ky nꞌaa, ji ky nꞌaa wasee do ky nꞌaa na-ããj hẽ. Dooh tawꞌããts hẽ tado bä ta ti wakãn haa. Kꞌããts gó naa naëng ganyyh doo, dooh séd demuun naëng ganä bä ty ganäm doo, naëng ty gasus do na-ããj hẽ. Wakãn haa, joom dooh ta ag kawereem bä. Dooh wiigo häd näng do joom eag bä oriib häd näng do ag. Dooh uwa tyd hã taganä bä wiigo häd näng do ag. Dooh na-ããj hẽ naëng ty ganäm doo bä naa ty gasus do taganä bä.Ti hadoo ji nagꞌaad hã. Tawꞌããts hẽ jããm hẽ baad hadoo do ji erꞌoot!

Nxe³ha²kxai³ txa²wã¹yxo²he̱³lxa² ka³na³ka³na³kxan²ti³ Txa²wã¹sũ̱³nai²li² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹lo²si²ha²kxai³ sa²nẽn¹kxi²ki̱³tã³la². Hã²wxãn³txa³ txa²wã¹yxo²he̱³lain²txi³ a²nũ²a² ko̱³txi³ e³kxi²ki̱³tã³la². A²nũ²a² hãi¹nxe³ti³xa¹ Txa²wã¹sũ̱³na² we¹tẽ³tũ̱³ka̱³txi³su² ki̱³tã³la². Txa²wã¹ẽ¹nãu³ai²na² sa²kxai³lu² sũ̱³na² yã¹nxe² we¹tẽ³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wa². Nxe³nẽ³kxan²ti³ a²nũ²a² ã̱³xa² ko̱³txi³ e³kxi²to̱³ki̱³sxai²na²hẽ³la². Yxo²ka³na³ka³na³tẽ³kxan²ti³ wãn³txa² wi¹jau³xa² e³i² wãn³txa² ko̱³jau³xa² e³i² nxe³ki̱³tã³la². Txa²wã³tã̱³nãu³xãi³. Ain³kxi²sah¹lxi³hẽ¹la². Ju¹tai²li² wai³nxa³wa². Te²yã¹nxe³ju³ta² ĩ̱³yau³xẽ¹nai²li² hxi²kan¹txi³ txa̱n³jau³xa² ũ³whi¹so² tẽ¹nãin²txi³ nã̱un³jau³xa² ũ³whi¹so² nxe³hĩ̱³ki̱³te²la¹xã³? Te²yã¹nxe³sxã³ fi²ko³ne³kxa² hxi²kan¹txi³ a³se³to³na̱³ka² ã³nxa̱³kxi²hĩ³te²la¹xã³? Ti³he¹nxa³wa². Nxe³sxã³ ĩ̱³yau³xẽ¹na² txa̱n³tẽ¹nai²li² hxi²kan¹txi³ nã̱un³jau³xa² ũ³whi¹so¹hĩ̱³ki̱³sxa³wa².

Enore Maxawaiyerene(1 Corint. 10.6-10; 1 Tim. 1.9-10)Exahe wininise kakoa Wexe Enore kakoa wihalahareta. Halitinae hoka wikirawaneta. Enore haháre akere hare tyomehenere. Hatyo kanase kakoita kaihalaharetyakita Enore kakoa, haiyanae kairawaiyakita. Nohinaeharenae, maisa atyo nikare nawenatyaka waiyexe. Hatyoahota makereyaka one tihexere, wiyaxere xoaha hikoahena? Nohinaeharenae, xoana halohalo kateyaka azeitonali kali? Xoana uva kate xamaniyaka halohalose kase? Nikare tehitiyaiya onehiyase kexaxere maisa aliyakere wiyaxere tyaonita.

Ariabani vania vara akhanina khai ani'abakhiara ada Deus akadiabi'i. Ariabani vania varani jaharikia va'ora akanavaranihara jaboni adani ija'ari vahoariha. Hiva'oani ija'ari Deus va'ora namonahavini, ovari nokiana fori vihina. Ija'ari hoarania vara bivani'aki ida varani jahaki Deu-ra khai ni'avini, vara bivani'aki jaboni ida varani jahariki hoariha-ra kanavaranihavini. Oigamina, ni-jahapa'itxiki ida hojai niki. Vara ovani'aki hida rajomi kavaranihi hoariha. Ni-nihanikia khaonaniki ida kajoa kapahana hoarani kania, paha jahaki, paha arapaki hiki. Paha arapakia binarapaki ida paha hahavi. Onivani fori hija ida ija'ari kavarani jahariki. Oigamina, rajomi hoariha okavaraniki bana ho. Figo-ra orakhaihi, azeitona vania koda bonoja ida? Iniani. Uva-ra orakhaihi, figo vania koda bonoja ida? Iniani. Onivani fori hija jaboni ida kajoa kapahana kajokiraki kania, ni-khaonaniki ida paha txinaki.

Katsaktsa Deus bo tsimypamykysokonaha:— O Deus myzo ikia hi tsamysapyrẽta — tsimaha. Kyze kytsa soho tsiksihareresapybyrikinaha. Asaktsa parakbaha Deus nisisukni tahyritywatsa nisisukni ba zik sisoho metunaha. Myharere parakbaha soho tsipamykysokonaha batu ahamysapy tsimaha. Mysakeze tuk petok harere tsimypamykysokonaha. Deus tsimysapyrẽta tsimaha. Kytsa soho batu simysapy tsimaha niwatihi. Niwazubaktsa!O katukytsa ahaharere humo batu wasani zikaha. Petok myharere zikahabyitsa. Tisapyrẽna zuba tsimypamykysokonaha. Niwazubaktsa. Pihik pupuputsa titsarakrẽna, usa pihik titsiksipiarẽna ba zikaharapekyky. Batu zikaha. Katukytsa umaha hara meky watu ba ziktahara, duabohotsa haratsa meky watu ba ziktahara. Ba hawa tohi zikaha. Iwaha hi pihik kino. Pihik titsarakrẽna pihik titsiksipiarẽna pupuputsa eze atsatu batu myzizo. Iwatsahi petok myksoho ba zikpamykysonaha! Tisapyrẽna ty zuba tsimypamykysokonaha.

Ahehay saꞌag ahẽku pyi guꞌuro hy ewy toĩneꞌen katupono — Waku kahato en watoꞌe Aiꞌywot Aikaꞌiwat Tupana pe wen maꞌato miitꞌin me — Motoro meiũpepyi aria wato kape watoꞌe saꞌag ahewanĩkaptia pe miitꞌin me Tupana minug toiãꞌãkap koꞌi pe. Ahẽku wo — Waku kahato En Tupana watoꞌe miꞌi hawyi mekewat ahẽku wo watiꞌatukuasa Tupana minug miitꞌin koꞌi. Yt naku i kahato miꞌi tã are. Wẽtup ahehay pyi tuwẽtem Tupana mõtypot hap iꞌewyte wẽtup ahehay pyi tuwẽtem miitꞌin mohit hap. Yt naku i ti rat miꞌi tã are. Are pãi yt aiweꞌeg hin i ahẽku moperupꞌi hap ete aito. Aiwemõti hap kahato ahehay. Yrasa pyi yt karãmuo i yꞌy tuwẽtem he rakat nop takat wẽtup kaꞌa pyi yn. Miꞌi hap ewy yt naku i ahehay he rakat ahehay nop takat ahẽku pywiat. Iꞌewyte yt karãpe i Pakuꞌa yp kaipyi hewo muse saat neꞌi. Iꞌewyte yt karãpe i hewo Warana yp kaipyi Wasaꞌi saat neꞌi. Iꞌewyte yrasa ihy nop takat yt tum kuap i aimiꞌu he rakat.

Énomone veínoa ûti viháyu'ikea ne Vúnae, enepone Ha'a ûti vanúkeke. Énomonemaka veínoa ûti vihákea ne xâne, enepone ítuke Itukó'oviti ákoti pahuíxa Únae. Poéhaxo ne paho ûti, itea pí'a vitúkoake, viháyu'ikea koane vihákea. Itínoe mbo'ínu xoko Vúnae, ako yusíka kó'iyeaneye. Yusíkoikopo ipúhikea itíveti úne yoko suvá'iti úne xoko póhuti úkeaku? Yusíkoikopomaka poréxea ha'i azeitona ne xuve fîgu? itukovo ha'i fîgu ne xuve úva? Simóya taú'iti uke úne, ako kalíhuina poréxea itíveti úne. Énomonemaka koéneye kónokea poéhayeane kaná'uti koekúti ipuhíkea ne paho ûti.

Marî ye'mero me'ra Õ'âkɨ̃hɨ marî pakɨre “Ãyú'” niísa'. Tií ye'mero me'rata taha ãpêrãre yã'âro uúkũsa'. Marî Õ'âkɨ̃hɨ weeró noho bahurã́ kɨ̃ɨ̂ weé'kãrãre meharóta yã'âro uúkũsa'. Tií ye'meropɨta taha Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî, ãpêrãre yã'âro uúkũsa'. Tohô weetíkã'ro ɨá'. A'tîro weekã́, yã'â niî'. Ni'kâ pee akó wiharí peepɨre ãyusé, yã'asé akó moré su'u wihatísa'. Yɨ'ɨ̂ akawerérã, ohô yõo naráya dɨkâtitisa'. Ɨ'sêgɨ kẽ'ra ohô dɨkâtitisa'. Akó wiharí pee kẽ'ra tohôta niî'. Akó moâtise wiharí peepɨre akó moâ marisé wihatísa'. Marí kẽ'ra a'té weeró noho niiró ɨá'. Marî ãyusé di'akɨ̃re uúkũro ɨá'.

Cay shiminchicćhu allunchicwanmi Duyñunchic Tayta Diosta alawanchicpis, chay allunchicwantacmi Diosninchic quiquintanülla camacuśhan nunancunactapis jalutacunchic. Chayurá jucllay shimillapïmi yalamun alawaycuywan jalutacuypis. Cuyaśhá chalapacü-masïcuna, chaynu'a manamá canmanchu. ¿Jucllay pucyullapïta mishqui yacuwan ćhacćhä yacu yalämunmanchun ampá? Chalapacü-masïcuna ¿ïgus lantaca wayülunmanchun asïtunacta, ütac üba lantäpis wayülunmanchun ïgusta? Chaynümá ima pucyupïpis mishqui yacuwan ćhacćhä yacu mana yalunmanchu.

Wanhoto na wa za uburé Danhib'apito uptabi ãma 're wawata za'ra, Wamama ãma hã. Wa za duré wa te da'ãma 're wasété za'ra, wanhoto ĩhâiba amo na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're wa'apoto mono nherẽ, ĩsine 're wanomro mono da. Siwazari wazadawa hawip si, te wamreme hã 're wairébé, Wamama ãma 're ĩwawata za'ra mono zém na hã, duré wa te da'ãma 're ĩwasété za'ra mono zém na zama. Ĩ̱sisãnawã norĩ, ãne aimreme hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono õ di za. Ma'ãpé â na duré rosa'rata za'ra wa'aba. E siwazari te â wẽ hã ub're hawi 're wairébé, â ĩsei õ me hã. Mare di. Ma'ãpé duré rosa'rata za'ra wa'aba, rob'rã na. Azeitona 'rã hã e te za ti'rã, aimawi rowede na, pidera wede na. Mare di. Misi haré ĩ'rã hã. E uwa 'ru u, te za podo ĩ'rãi amo hã, pidera na ĩ'rã nhisi hã. Mare di. Taha wazari poto õ di. Tane duré â wẽ hã hâimana õ di, â warĩrĩ wazari. Duré siwazari ub're hawi 're wairébé mono õ di, â hã. Tane aimreme hã siwazari 're sani za'ra wa'aba mono õ di za.


Ritonõpo poe tuaro kuahtao xineMetatou? Menetupuhtou? Tonetupuhse oya xine ahtao, kure imehnõ tyritoko. Imehnõ motye se pyra ehtoko roropa. Morara awahtao xine imehnõ ynara ãko opoko xine, “Tuaro mose nase,” ãko toto opoko xine.

Tĩrtũm kôt mẽ àhpumunh xwỳnhjê jarẽnhWam Korĩt 2.6-16Nẽ kwa mẽ axàhpumunh tỳx xwỳnhjaja kêr ka mẽ amnhĩ to mex o ri apa. Nẽ mẽ piitã tãm mẽ hipêx mex nẽ mẽ amã axpẽn japê hã axpẽn to ajuta mex o ri apa. Tĩrtũm kapẽr xà hkôt. Kot kaj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ axàhpumunh mex ã amnhĩ to amnhĩrĩt.

Imaroretxi PirenaKiripa kimaroreri hĩte sauaki auakari? Kãkiti atão kimaroreri inakari, oerekari imarore ikamakiti erekari ikamakasaaki. Erekari ikamakasaaki, !iuikaua, kotxi atão imaroretxi auiniã kãkitimoni, !auiritari iua iuikiniua.

Azagâ tâzenomery wâgâ agueho, Deus nhuduypy, Diabu nhuduypy warâÂduaymo tâlâ âdy iozeno, âdy iozepaom warâ awyly xutuim watay, koendâ adâidylyguelâ awârâ nenehomo. Koendâ adâidylygue, sawoem nipyra tiuntuyby aniendâmo.

Aipo peiko tuwe maꞌe kwaw par romoPeiko maꞌe kwaw par romo. Pezapo ikatu maꞌe peho peiko nehe. Peiko weraꞌu zo amo wanuwi nehe. Nezewe mehe pexak kar putar maꞌe kwaw par romo peneko haw nehe, purupe nehe.

ꞌArandua yvate guigua re ijayvuaPeẽ kuery vaꞌe regua mavaꞌe ndaꞌu hiꞌarandu haꞌe oikuaapa vaꞌe pendekuai? Peneꞌarandua pexa uka haꞌvy pendevai reia rupi eꞌỹ, haꞌevea rami anho pendekuaia py.

Ica ɡ̶odixakedi anewiDomigica ɡ̶adiwigotigitiwaji oko aninoa lixaketedi, ane yowooɡ̶odi inoatawece? Niɡ̶ini oko leeditibige me dineɡ̶enaɡ̶adi mewaligi me ikee mida lixakedi. Codaa niɡ̶ina meo loenatagi anele, odaa leeditibige me ibake lixakedi me diniwikodetibece lodoe eledi oko.

Tupana'ga okwahavuka aherekokatuaPe ikwahaheterame po pe ndekokatui nehẽ hamo. Hepiagame pendeaporog̃itapyryva po ti g̃a ei pe me a'ero: “Okwaha hete g̃a. A'ereki g̃a oko katu kwaha g̃a pokopokoga g̃a nderekonhyromo,” e po ti g̃a pe me nehẽ.

Topẽ tỹ ẽg mỹ krĩ há nĩmÃjag mỹ krĩ há nỹtĩꞌ? Ãjag mỹ Topẽ vĩ ki kanhró nỹtĩꞌ? Kỹ tóg há tĩ. Kỹ vẽnh jykre há kar han kỹ nỹtĩmnĩ. Hã ki vẽnh kar vỹ ãjag krĩ há venh ke mũ sir. Hã ra tỹ vĩ mág han tũg nĩ. Tỹ vẽnh kãfór han tũg nĩ gé.

Arandu Nhandejáry remimeꞌẽ rehegwa nheꞌẽ(1 Co 2.6-7)Tekotevẽ nhande reko porã reheve jaiko, xe reꞌýi kwéry. Oĩ ramo pene paꞌũ-my inharandu porã vaꞌe ombojekwaa vaꞌerã ójehe gwekoha porãha. Hexaha eꞌỹ jepe onhemboete eꞌỹ reheve jepe inharandu porã-gwi gweko kirirĩ reheve ojapo arã gwembiapo porãrã rei.

Inyõ bederykeki ibedeerynadikeki, tii ywimy ratximyhỹke. Ibutumy òbitimy ratxirerimy aõ riwinymyhỹremy rexityhynymy ixidi rõhõtinyõtyhy tyhymy rabekemy.

Iꞌakwaap maꞌePẽẽ mũ te nipo ajee iꞌakwaap maꞌeramũ peko. Eapyo maꞌe ꞌgã mamaꞌe esagea tee wapo. Ojeꞌega esage etee ajemogyau. Eapyo maꞌe ꞌgã ajemuaẽma ajuee. Esagesage ꞌgã. Eapyo maꞌe ꞌgã nojerowiaraiwi ojee etee. Nan te ae Jarejuwarete ꞌga remimueapyoferamũ. Aꞌeramũ nipo aipo ꞌga resakara ꞌgã ꞌjau: “ꞌGa ꞌã eapyo maꞌea”, ꞌjau nipo ꞌgã ꞌga resaka.

Me krã mex'ã ujarẽnh.(Gar 5.16)Ar ajõ we akrã mex ne we aje me kukràdjà kunĩ mar. Goja mrãmri akabẽnkumrẽx jabej on katàt amijo aban amijo adjàmra kêt. Ne kam arỳm akrã mex. Kam dja me arỳm apumũ. Akrã mexkôt apumũ.

Yairon Epuꞌnen PuꞌkuruMoro nai epuꞌnen akoreꞌtaꞌnîkon? Moriya tauya, morî pe akoꞌmankî, innape epuꞌnen pe awanî epuꞌtoꞌpeuya. Mîî pe pra, morî kupî pîꞌ aakoꞌmamî ya, ayeseru eraꞌmauya. Moropai mîrîrî wenai, epuꞌnen pe awanî epuꞌtîuya.

Hãmyũmmũg xe'e'Piyã' xip tikmũ'ũn te hãmyũmmũg? 'Ok xip 'ãxop kopa'? Pũyã hãpxopmã max, tu yãy mũn kutõgnãg pe'paxeh, nũy hãmyũmmũg xexka'.

Okitpitpiyũ, xipacat cuy ag̃ujurũg̃. Cũg̃ ma juy ajeku warara'acat etabutpe. Yobog̃an pin g̃u juy ajeku. Wuyju cedag̃ jekukum pima, warara'acat je'e “Teyũku itaybit cĩcã” i.

Ji hajaa do hehꞌäät do ky nꞌaa hahỹỹhBë mahang Pꞌop Hagä Do ji hã karẽn do tahapäh tedꞌoo doo, ta tii hã tahꞌyy ganäng tedꞌoo doo, tawꞌããts hẽ baad tabawät do hã tametëëh ta tii. Tawꞌããts hẽ kanasabꞌee doo gó baad hadoo do tamoo wät. Pꞌop Hagä Do karẽn do hapäh doo, dooh takasabé bä.

A²hoh³lxa² ya²la³tu̱³jau³su²Nxa²ha¹te¹:— A²hoh³lxi³sa¹wi¹. Sũ̱³na² wãn³txa² ã³ne³wxe³jah¹lo²sa¹wi¹. Nxe³jau³su² nxe²e³kxi¹nxa²hĩ̱³ji¹wa²? Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhin¹ju³ta² so¹lxi³ kãi³jah¹lxi³hẽ¹la². Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhin¹yah³lxin¹ju³ta² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ²nx2tain¹tu¹wa². Nxe³sxã³ yxo²kãin²e³yah³lxan³kxai²nãn²tu̱³ ya²la³tu̱³ a²hoh³lxi³su² yah³lxin¹tu¹wa².

Aliterexe IrihalinitiXoana hatya otyahati, waiyorehati xinekoni? Maika maxahenerahareneta hotikihena hawaiyorene, hawenane waiyexe harenae.

Ogahai jahaki, ogahai jahariki varani hiniAvahararania hojaki vahabini ida ija'ari ogahania abononi kava'ibodivaraniki. Binanokiava bana ida kidimahi asohiki mahija hoariha kidi'ogahai ka'oa hini biogavini. Biva'ahava bana ida Deus athi kidimahi nasohibakhiani hini. Binanokiava jaboni ida kidi'ogahai badani jahakia kabadanini.

Myhyrinymyrywy baba.Aty ahabaze ihyrinymyryta babata iharekykarabyita zeka atakta ba ziktaso:— Uta zuba kahyrinymyrẽta — baziky. Ata zuba ustsa bo mysisapywyky iwaze ihyrinymyrynikita mysiwatawyky. Iwaze kytsa isoho motsasokonaha:— O atakta ihyrinymyryta babata — mykaranaha.

Miꞌi hap ewy kahato yt naku i ahehay saꞌag yt Tupana Pãꞌãu mikyꞌesat ewy i ahẽku wo. Waku watunug wakuat yt kat i aiwemõtypot hap wywo. Miꞌi hap ewy waku aheĩneꞌen hap he rakat ewy aiminug woꞌowese hap wywo yt kat i — Uito poꞌog aiꞌe hap aiwanẽtup hawe. Waku yne ahehay wakuap wo watimoherep aiweꞌeg hap imõtypot hamuat.

Koêku ne isoneûti ukeâti xoko Itukó'ovitiItukovo apêti xâne ya xepákukenoe ko'éxoneti yoko ko'isóneuti, konókoti iyúseyea itúkeovaxo ya únati kixoku itúkeovo ákoti kapayásakapu, kuteâti kixoku itúkeovo ne koati ko'isóneuti.

Tɨ'o masísekãhase niî'No'ó mɨsâ wa'teropɨre tɨ'o masí yɨ'rɨgɨ niigɨ́ noho ãyuró weesétiato. A'tîro weégɨ, kɨ̃ɨ̂ masisére ãpêrãre ĩ'yogɨ́sami. Keoró wãkû me'rigɨ, “Ãpêrã nemoró masî yɨ'rɨ nɨ'ka'” niiró mariró niiáto.

Sumä yaćhayca Tayta Diosninchicpïmi śhamunMá, ¿amcunaćhu yaćhayniyu tantiayniyu cayalcanchun? Chayurá yaćhayninpi mana nunatucul allin lulaycuśhanpa camalaycachichun.

'Re ĩhâimana u'âsi mono hawi dahâimanazém na rowaihu'u na rowasu'uE 'wam norĩ hã te 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawi dahâimanazém na rowaihu'u ré 're hâimana za'ra, asiré wa'aba hã ĩsimirosa'rata za'ẽne hã. Ãne hã ni'wam norĩ hã asiré 're hâimana za'ra wa'aba mono wamhã, hâimana wẽ na te za 're hâimana za'ra. 'Râwi tiwẽ na sina 're wata za'ra mono õ di za. Ãne wamhã, hâiwa hawi rowaihu'u ré 're ĩnomro mono na, te za da te ãma 're waihu'u za'ra.


Yrome imehnõ zumoxike awahtao xine, imehnõ kure riry poko typenekehse awahtao xine, osepyno rokẽ awahtao xine roropa, popyra matose ipunaka. “Kure ase, imehnõ sã pyra,” kara ehtoko. Morara karyhtao oya xine ajohpe rokẽ matose, iirypyryme ro oexirykõke.

Nom kot ka mẽ mẽmoj tã axpẽn kamã agryk o ri apa. Rỳ amnhĩ pix kukamã ajamaxpẽr o ri apa hãmri nẽ ãm ate Tĩrtũm kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx ã amnhĩ jarẽnh kaprỳ.

Txamari pinĩkatiniãri xikoretxi papixiri pãkixinireẽ, piteka nireẽkitinani pinirekiniã pãkixinireẽ, kona pitxape: “Kimaroreno nota.” Iuasaaki kona pikipatapiri atão inakari.

Angahumo oday agonromo wâgâ mâsewânilymo, âdalâ kulâ amyguelymo, amidylymo warâ watay, “Tonomegueim urâ” tâkezeba itaungâ; myguewâdylymo kulâ awârâ.

Aze penewyrowyroahy amo wanehe nehe, aze napepuruamutar wer kwaw amogwer wanehe nehe, aze peputar wamaꞌe nehe, aꞌe mehe pepurumuꞌe zo Tupàn zeꞌeg rehe nehe. — Aiko weraꞌu Tupàn zeꞌeg kwaw par romo ihe, amogwer wanuwi ihe, peze zo nehe. Aze pezeꞌeg nezewe nehe, penemuꞌem putar teko wanupe nezewe Tupàn zeꞌeg imumeꞌu mehe. Penemuꞌem zo wanupe nehe.

Haꞌe rã xapyꞌa rei pendepyꞌa re joe napendeaꞌei reia haꞌe peẽ ranhexea oĩ ramo ndaꞌevei pejejou porã rei aguã, neĩ anhetẽ vaꞌe rovai pendeapu aguã guive.

Nigida anigida ɡ̶adoceeɡ̶egi, codaa nige eliɡ̶idee catiwedi ɡ̶adaaleɡ̶ena, codaa migoleetibige me iiɡ̶eni eledi oko madinelecaɡ̶ateeni, jinaɡ̶a adinaɡ̶axakenitibece leeɡ̶odi mida ɡ̶adixakedi. Igaataɡ̶a nigadinaɡ̶axakenitibece, niɡ̶ida makaami awitaka, jaɡ̶akapetege niɡ̶ijo liiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji anewi.

Po pejiyvyteri pe pe nhimyrõheteuhui pejikovo pejihe jate, tapenhimbohetehetei ti a'ero. Tape'ei ti: “Akwaha hete ji jitekovo.” Pe'erame a'ea po pe mbero.

Ãjag tỹ ũ to fe kórég nĩn kỹ tóg tỹ ũ nỹ jãvo, ãjag tỹ jagnẽ kãfór nỹtĩ sór kỹ, jagnẽ to jũ (ka)mẽ nỹtĩn kỹ, ãjag tỹ vẽsỹ ũn mág han sór kỹ. Ãjag tỹ tag han kỹ vẽso: “krĩ há inh nĩ, Topẽ vĩ ki kanhró inh nĩ,” he tũg nĩ. Vẽnh ó vẽ, tag ti.

Nhande pyꞌa-py nhandejéupe gwarã mate jaipota meme ramo, nhande rapixa ogwereko vaꞌe-rehe nhapena rei rei ramo, nhanhemonhemoyrõ ramo, “Xe arandu porã-ma xe” jaꞌe rei moꞌã nhandéjehe. Ani upéixa teĩ nhande apu nhandéjehe, xe reꞌýi kwéry.

Kaiboho awo‑ki ixiburena ijõdikeki, inywitxira hãrosu ijõdikeki tai tii deysamy atxiõke tai tuu marybeõke. Kai ruiwidỹỹõmy.

Aꞌere nipo pẽẽ mũ iporerekoaywet maꞌeramũ peko. Pẽẽ mũ nipo imaraꞌne maꞌeramũ. Pẽẽ mũ nipo pejejeupe tee mamaꞌe apou. Aꞌere poromũ pẽꞌme ate, “je te ꞌã jeꞌakwaap katu katu” pẽẽ ꞌjawamũ.

Nhym be, ga ne ga anhõkre kadjwỳnhbê angryk. Me'õ nhõ mỳjja'ã angryk. Ne arax mỳr jabej akadjwỳnhbê adjàkrê. Ne kam 'ã amijo amra. Djãm ja ne mex? Djã ne ga katàt ar amijo aba? Kati. Ga ne ga ate amijo aba. Kam kwãrĩk wãnh 'ã amijo adjàmra kêt ne arĩk amim ajêx kêt.

Tîîse mîî pe awanîkon ya, ituꞌse aweꞌtoꞌkon pîꞌ neken eesenumenkakon ya: —Epuꞌnen uurî. Uurîya ayenupakon sîrîrî —kîkatî. Seruꞌyeꞌ pe awanîkon, mîrîrî warantî taayaꞌnîkon ya.

Pa 'ãyĩpkumĩy hok, tu yãy mũn xexka pe'ãpaxex hok, xi' koit hok, nũy mõ'ãmã hok, puyĩ' nõy 'ãpe'paxex, hu: “Yã 'õhõm te hãmyũmmũg!” kaxĩy.

Wuya'õtarek pima, te'e ma kuka ace “Ocetaybit cĩcã” i, yobog̃an pin pima dak, jewekay acã g̃ebum pima dak, wuyetabutkarey warara'acat kay bima dak.— Dapxi ẽn — i'ũmg̃u juy ace icẽmãn e'e'ukat pe.

Hỹỹ kä, takꞌëp bë hꞌyy kajewëëts bä, ta wób sa bahä̃nh hadꞌyyt bä bë karẽn bä bë hꞌyy kajäg bä, bë hꞌyy kasabé manä bë hajaa bë edꞌoo do hã. Ta tii dꞌ bë adoo bä, dooh baad hadoo do bë ky dahé wäd bä.

Yxãn¹ta¹ a²nũ²a² a²hoh³lxi³su² te²a² ĩ³a̱n³ta³kxi²yah³lxi¹nha²kxai³ a²nũ²a² hãi¹nxe³ti³xa¹ ne³ka³ta²si¹hain¹yah³lxin¹jau³nũ³a² so¹lxi³ o²la³kxi²yah³lxi¹nha²kxai³ nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²ẽ¹nãu³ai²na² ã³ke³tũ¹kxi²nyha¹lxi¹nha³ta²wa². Wãn³txa² ya²la³lyau³xa² sa²yxo²ã³yah³lxi¹nha³ta²wa². Nxe³yah³lxi³txa³hẽ¹la². Yxo²kãi²non³sxã³ e³yah³lxi³txa³hẽ¹la².

Xakore hoka xokoawaharehati, xeharehati, ximaxihatiya xisaonita hoka awa atyo xaokowiharetyoa xawaiyorene kakoa hoka xamaoseratya.

Avava'ini bodinia vahabini avarakabajahaki a'oni, avava'ini joko inini jaboni. A'onivani ka'oa vahabini avaabononi avakava'ibodivaraniki a'oni. Nikia avakahojaihi; hari'a ogahai abono avihinia korijanahia avaabononi vavaboraboraha bana!

Ahazokzirẽtsa tsimaha zeka mybarapetu ahasopyk, ahyrinymyrybyita babata. Ikia mytsaty tsimyzeka:— Uta zuba kahyrinymyrẽta hawa mytsaty tsimyzeka wasani my — mybarapetu tsimaha. Ahabo zuba mytsaty tsimykaranaha zeka Deus humo batu ahaspirikpo. Ahaspirikpobyitsa tsiksispihikbatakanaha.

Karãpeĩ watoꞌoehaꞌywywi hawyi yt kat i aiwoꞌowese hap aikai topyhuꞌat. Miꞌi pote yt kan hamo i — Uito ti poꞌog iraniaꞌin kai watoꞌe neꞌi. Maꞌato miꞌi tã mote watuwemaꞌat neꞌi.

Itea itikápunoe xâne ixómoti kahâ'a anú'ukea po'ínuhiko xâne, epó'oxo áva kotivépiti koane ixómotimaka hexakîvokoko, hako uhêpe iséneupinovo. Hákomaka yaupú'ikopovo pe'okoâti itíkivo ko'isóneuti.

Mɨsâ ãpêrãre doérã, naâre ɨórã, naâ yɨ'rɨóro niî sĩ'risa' niîrã, tohô niî ma'akãrã weé'. Tohô weérã mehô waro “Tɨ'o masí yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niísa'. Mɨsâ tohô niisé wapa marísa'.

Ñatac inbidinacuycunallacta lägacuycunallacta śhun'uyquićhu uywayal'a ama alawacuychu nïtac rasuncätapis nïgayaychu.

Tane nherẽ, aipẽ'ẽ 're marĩ na 're da'ruiwapari za'ra wa'aba mono wamhã, duré marĩ ĩwẽ zô asima si 're asõpré wa'aba mono wamhã, hâiwa hawi dahâimanazém na rowaihu'u ré, 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di za. Ãne wa, hâiwa hawi dahâimanazém na rowaihu'u ré 're anomro aba mono newa, 'râwi asina 're aiwata za'ra wa'aba mono õ di za, 'râwi asimirosa'rata na asima 're asadawa nhipese za'ra wa'aba mono tõ da. Ãne 're dahâimana wasété za'ra mono wamhã, ĩsazei'õ'wa nhimirosa'rata wasété zarina, duré Wa'uburé nhimirosa'rata zarina te za 're danomro. Hâiwa hawi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimirosa'rata zarina 're danomro mono õ di.


Yrome Ritonõpo poe tuaro kuahtao xine osemazuhme kyyrypyrykõ se pyra exĩko sytatose. Morarame imehnõ poko enupunãko sytatose. Tomeseke roropa exĩko sytatose imehnõ maro, zae rokẽ toto ezuhnõko sytatose. Imehnõ pyno sytatose, imehnõ onyhxiropyra roropa sytatose. Kure rokẽ imehnõ rĩko sytatose roropa, osetyoro imehnõ onyripyra sytatose. Onekunohtõkõ sã pyra roropa sytatose.

Mẽ kot Tĩrtũm kôt amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja na htem jajê rom tãm axpẽn nhĩpêx rãhã o pa. • Nẽ axpẽn kamã ukaprĩ pix o ri axpẽn kôt pa. • Nẽ tãm hamaxpẽr o pa. • Nẽ mẽ piitã mẽ hipêx o axpẽn pyràk. • Nẽ axpẽn tã hpijaàm o ri pa. • Nẽ tanhmã ri axpẽn no kupyr to hkêt nẽ. • Nẽ ri oprê ho pa hkêt nẽ. • Nẽ mẽ axpẽn kamã õkre kahak kêt nẽ. • Nẽ mẽ piitã mẽ ho mex o axpẽn pyràk. • Nẽ tãm mẽ piitã mẽ hipêx rãhã nẽ.Ã na htem Tĩrtũm kôt mẽ kot amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja amnhĩ nhĩpêx anhỹr o pa.

Imaroretxi iaxiti ĩkari kona ikara atokoni itxa. Iua imaroretxi imarotakari, erekarinoka ikama. !Inirekari neenamatxi. Merepitipanika ixinikari apanakini kãkiti nireẽkiti. Apiananiri nireẽkiti ikama. Iamonĩkari ãti. Erekarinoka ikama ãtimoni. Apiarimoni isãkire atokotxikana isãkire poiãorimoni. Ikamakiti isãkire iaõka itxa.

Konomery Deusdâba âenibe kurâ-ro watay olâ aguidyly, âdygue kâwentânehomba. Ânguy kieumpyra kurâ; kintoguyba kurâ. Koendâ lelâ ize kydawyly. Idânârâ agâ kataen-honu. Toenzepa kinwynedyly lelâ. Koendonro modo aguienkylygue âdaunlo modolâ kienmawyadâguyly. Aguykehogue, aguienkylygue warâ ânguy kienokubyra kurâ warâ.

Aze Tupàn ukwaw kar uzeꞌeg teko wanupe nehe, aꞌe mehe aꞌe teko upytuꞌu ikatu ꞌym maꞌe iapo re wà nehe. Nuzeàmàtyryꞌym kwaw wà nehe. Nupuraraw kar kwaw maꞌerahy amo wanupe wà nehe. Uzemuryparypar putar wà nehe. Uzapo ikatu maꞌe teteaꞌu wà nehe. Aze maꞌe ikatu tuwe nehe, — Ikatuahy, iꞌi aꞌe maꞌe pe wà nehe. Aze maꞌe naꞌikatu kwaw nehe, — Naꞌikatu kwaw, iꞌi aꞌe maꞌe pe wà nehe. Aze aꞌe uzeruzar maꞌe uzapo wiwi ikatu ꞌym maꞌe wà nehe, — Naiko kwaw ikatu ꞌym maꞌe iapo har romo, niꞌi kwaw uzeupe wà nehe.

Haꞌe rã yvate guigua ꞌarandua ma jypyꞌi nhandeapo ꞌrã nhandereko kyꞌa eꞌỹ aguã rami, haꞌe gui nanhandevai rive-rivei ꞌrã, mborayvu re ꞌrã nhandekuai, haꞌeve vaiꞌi vaꞌe ꞌrã jaiko, haꞌe opa mbaꞌe py nhomboaxy haꞌe nhopytyvõ vaꞌe, peteĩ regua joegui ndajayvuvei ꞌrã, nanhandereko porã merami rivei ꞌrã guive.Gálatas 5.19-26

Pida niɡ̶ina Aneotedoɡ̶oji me yajigote lixakedi oko, odaa niɡ̶ica anee me yewiɡ̶a niɡ̶ini oko aɡ̶ica lapioyaɡ̶ajegi. Codaa niɡ̶ini oko doletibige meo niɡ̶ina eledi oko me ilaɡ̶atiwage. Niɡ̶ini oko inoka doletibige meo aneletema eledi oko, codaa doletibige me lokaaɡ̶edi okanicodaaɡ̶ica oko. Codaa eliodi me iwikode eledi oko, codaa eo inokina niɡ̶ina ane yaxawa eledi oko. Niɡ̶ina meo niɡ̶ina anele, eotema inatawece oko, aɡ̶ica ane dinetetema. Aɡ̶okeo me daɡ̶axa meletema eledi oko.

Tupana'ga ikwahavukarame nhande ve nhande rekokatui a'ero. Ndiakote'varuhua'javi'i'i nhande. Xajogwereko katu nhande. Nhanenhyrõ hete nhande jara'g̃a pe. G̃anhi'ig̃a nhande anga. A'ereki Tupana'ga okwahavuka nhande ve nhande mongokatuavo. Tiporogwety hete nhande jara'g̃a. Xako katu paravuhu nhande a'ero. G̃a'ara rehe jate rũi nhande g̃a nderekokatui. Ndia'etehei nhande g̃a pe g̃a moandyandyita.

Ẽg tỹ hã ra Topẽ tỹ ẽg kanhrãn mũ han kỹ ẽg tóg tag han tĩ, ha mẽ: jãnhkri ẽg nỹtĩ, kavéj tũ (mỹr). Jagnẽ to ẽg tóg krĩ kusa nỹtĩ. Jagnẽ mỹ ẽg tóg komẽr hã vĩ tĩ gé. Ũ tỹ ẽg mré vĩn kỹ ẽg tóg ti vĩ mẽnh mũ, ti vĩ há nĩn kỹ. Jagnẽ jagãgtãn ẽg tĩ sir. Nén kar há han ẽg tĩ. Topẽ vĩ to ẽg tar nỹtĩ. Jykre régre tũ ẽg nỹtĩ.

Nhandejáry remimombeꞌu-rupi ae nhane arandu ramo nanhane rembiapo vaivéi-ma vaꞌerã. Nhande pyꞌagwapy vaꞌerã peteĩxa onhondive. Nhande reko kirirĩ reheve jajogwereko vaꞌerã. Nanhanheꞌẽ asýi arã ojóupe. Jahexakwaa vaꞌerã nhande rapixa-pe hemikotevẽ nhameꞌẽ-vy. Nanhane rakateꞌỹi vaꞌerã mbaꞌeve-rehe. Nhane rembiapo porã porã rei vaꞌerã ojóupe.

Bedeerydỹỹna biu ludu juhule òbiti rare, idi ywina rare, rutaõna rare, wityhyna rare, ruxetòena rare. Awihyymy nodu widỹỹna rare.

Aꞌere jane Jarejuwarete ꞌga remimueapyoferamũ jane nanarũi. ꞌGa porogyta kwaaparamũ jane niapoi futari mamaꞌe tywera. Jane ꞌã jarejamueukareꞌema. ꞌGa porogyta kwaawa ꞌã jane mojejukaukar esage etee te jarejuee. Sãꞌã yꞌwa ꞌyw esagea. Yꞌwa esagea etee ꞌã iꞌaa yꞌwa ꞌyw esage are. Nan tee futat jane ꞌga porogyta renuparamũ. Mamaꞌe esagea etee iapoi. Jarepotaꞌwa pãwẽ pãwẽnamũ ete futat jarejemogyau jarejuee. ꞌGã amũ te nipo ajee ako esage janeremiesagamũ etee. Aꞌere janereatywi akowarũeꞌem. Ojomoryteeu akou. Aꞌere jane nanarũi ꞌga porogyta renuparamũ. Jane aꞌjea futat jane reko esagei. Jarejueatywi miamũ futat jane reko esagei.

Nhym be, kàjkwakam Metĩndjwỳnh kute gwaj bamã bakrã mex jadjàr gwaj bakabẽn mexkam gwaj baje amikam bajaxwe'õ mar kêt. Ne badjumar mex prãm. Ne memã baprĩn memã bakabẽn. Ne bajamak mex. Ne badjukaprĩkumrẽx ne baje mrãmri ne pidjô djô mex ne ô kumex pyràk. Ne bamã me õ mỳjja kêtmẽ me rũnh jabêo aben pyràk. Ne bajêxnhĩ kêt ne mrãmri tu amim Jeju markumrẽx.

Tîîse epuꞌnen Paapa winîpainon mîrîrî yeꞌka pepîn. Tekenan morî mîrîrî esenumenkantoꞌ. Moropai ayewankon konekaiya tiaronkon pîꞌ eekoreꞌmakon namai. Eranmîra amîrîꞌnîkon kupîiya. Seꞌ kaisarî tiaronkon kupî emapuꞌtînen, eꞌsentai pra. Tiaronkon maimu yawîrî aakoꞌmamîkon emapuꞌtînen. Tiaronkon saꞌnamayaꞌnîkon emapuꞌtînen. Tiaronkon pîikaꞌtîyaꞌnîkon emapuꞌtînen. Mîrîrî warantî ikupî pîꞌ Paapa winîpainon koꞌmamî, yairî, seruꞌ pe pra.

Topa te pexkox tu' xip, tu hãmyũmmũg xe'ẽgnãg, tu yãy yõg tikmũ'ũn pu hãmyũmmũgãhã', puyĩy tikmũ'ũn kuxa tu tup, puyĩy yãytuk-mĩy kuxyã', puyĩ' kuxa yũm, ha Topa te hãmyũmmũgãhã', nũy hãmmaxnã', nũy tikmũ'ũn hã' xape', tu' kuxa ka', puyĩy hãpxopmã max 'ũyãnãn tu',

Deus pe wuymutaybitbinap tag̃ jekukum pima bit, ikẽrẽat aceg̃ujurũg̃ g̃u. Wuyag̃uyisum cuy ajeku. Kaba'ũm acesop wuyeweweju; wuya'õpurug̃ g̃u dak warara'acat ajukuk; wuymucokcokap kay acã g̃u g̃ebum acesop- -warara'acat mucokcokap kay dak; warara'acat kay wuyetabotaidabotbon tak ajop; xipacat tak aceg̃ujurũg̃; jewexe xipacat kug̃ g̃u ajop warara'acat mug̃uykuku ojuy.

Ji hajaa do hỹ pong jé hana doo, ta ti anoo ji hã baad hadꞌop do ji hꞌyyb tym. Hꞌyyb nyyw gó ji bawät sahõnh hẽ sa wë tanꞌoo bä tii. Dooh hꞌyy gaẽẽj me ta wób ji gado tanꞌoo bä. Ta wób herꞌoot do baad ji maa newëë ta ti anꞌoo bä. Ta wób ji tꞌyyd mehĩĩn hadꞌyyt hẽ, baad hadoo do ji moo wäd hadꞌyyt hẽ ta wób hã tanꞌoo bä. Séd gó ji gadoo ta wób tanꞌoo bä. Dooh ji hꞌyyb ji jejën bä tanꞌoo bä na-ããj né hẽ.

Nxe³yãn¹ta¹ a²hoh³lxi³su² jau³xa² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³tih³nxe³nẽ³jau³xai²li² wi¹lhin¹khaix1jau³xai²la¹wa². Nxe³jau³jau¹xai²li² sa²yxo²we¹ki̱³kxai²nãn²tu̱³ wãn³txa² tah²yau³xa² wain³txi³ e³hĩ̱³ki̱³tã³la². Ko̱³nxe³thin¹sxã³ e³ki̱³sxa³ha²kxai³ wi¹lhin¹jau³xa² so¹lxi³ e³hĩ̱³ki̱³tã³la². Hãun²jau³xa² so¹lxi³ e³hĩ̱³ki̱³tã³la². Kwa²he¹kxi²nyhu¹ki̱³jau³xa² e³hĩ̱³ki̱³sxa³wa². A²nũ²a² ã̱³xa² ĩ³tih³nxe³nẽ³kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhit1sxã³ ain³kxi²hĩ̱³ki̱³tã³la². A²nũ²a² a³lxi²ki̱³kxa² khãuh³lxa³tain¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhin¹sxã³ thãi³ti³la² sa²hau³ko³thĩ̱³ki̱³tã³la². Wi¹lhin¹ju³ta² so¹lxi³ kãi³hĩ̱³ki̱³tã³la². Ĩ³wã̱³wã̱³txi³jau³xa² e³kxi²hĩ̱³ki̱³sxa³wa². A²nũ²a² ã³ke³tũ¹kxain¹ki̱³sxa³lho³la². Ya²la³lyau³xa³ so¹lxi³ e³kxi²hĩ̱³ki̱³tã³la².

Wenati Waiyexe(Romanos 12.9-21; Tito 3.1-2; Tiago 1.19-22; 1 Pedro 4.7-11)Enokoatare waiyoliniti tyoitere atyo waiyexe taita ewaxiraharenae nonitata: mehexaikohaliti, waiyexehaliti, waiye haliti xomokaka harenae. Xairakoanehaliti kakoare hoka waiyexe tyoma kahare, maisa ahinityare, maoseratyare xini.

Hari. Nimania bana hida ogahai Deua bikavano'aiki. Sohika'oaki ida Cristo kaija'ari vakadimahi, Deus ka'ogahai-ra vavahojaki. Vava'i jahajahaki adani. Va'ora vanakaidivaki adani vahoariha. Va'ora vakaathiforaki adani vahoariha. Va'ora vava'adiki adani vahoariha. Va'ora vakajoamorabakhiaki adani vahoariha. Ni-vakaihimoraki ida hoariha. Ni-vahoariha vava'i-ra vavajaha'imariniki.

Ahahyrinymyrywy tuze Deus harere bo zuba hyỹ tsimykaranaha. Tisapyrẽna ty tsimyzurukunaha zeka ihumo ahamysapyrẽtsa tsimoziknaha. Ahahareresapyrẽtsa tsimoziknaha. Kytsa tuk ahakurẽtsa. Ahakyribyitsa. Mypehakatsa harere bo hyỹ tsimykaranaha. Batu mybarapetu ahasopyk. Sizubarẽtsa batu mysimyiki. Tyharape pokzitsiukuknaha. Batu metutu zikaha. Tsimymysapywykynaha zeka ba ziktsaso:— O katsa zuba mysapyrẽtsa tsimaha bazikaha — iwa tsimyzurukunaha zeka ahahyrinymyrywy baba tsimaha.

Maꞌato Aiꞌywot atipy piat iweꞌeg sakpo toĩneꞌen. Miꞌi ti aimuꞌe kahato aipyꞌa pe toweꞌeg hap yt ahiag wat ewywuat hin i. Mio tã e ahepe — Pywuat kahato eweikupteꞌen no Uiꞌewy e ahepe. Woꞌowese haria wo ro eweikupteꞌen e. Woꞌokyꞌe haria wo woꞌopowyro haria wo woꞌowesat kahu hanuaria uiꞌewy o eweikupteꞌen o e ahepe. Waku woꞌokyꞌe hap moherep hanuaria wo eweikupteꞌen e ahepe. Waku wakuat nug haria wo eipe e. Waku yt wẽtup ok i miit mohit hanuaria wo eweikupteꞌen no e ahepe. Waku yt typy ehay rakaria wo eweikupteꞌen e. Waku toꞌoꞌewyꞌewy wuatꞌi miitꞌin kyꞌe haria wo eweikupteꞌen e ahepe aimuꞌe kahato hat atipy piat Aiꞌywot.

Itea enepone isoneûti ukeâti xoko Itukó'oviti vanúkeke, inúxoti kixóvoku, koati sasá'iti. Ina porexó'ovimaka vitúkeovo xâne kásati omíxone, koane itúpa'ikoti, yoko ú'uso koyêtimaka kámokenoyea isóneu po'ínuhiko. Énomonemaka kutí'inoke uti seánati, koane únati kixoku itúkeovo, ákoti naivákaxa xâne, koane ákotimaka itúkaheapu.

Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tɨ'o masíse marîre o'osé pe'e a'tîro niî'. Marî kɨ̃ɨ̂ tɨ'o masísere kɨórã, yã'asé mariró ãyuró niisétisa'. Uâ yeetisa'. Ãpêrã me'ra ãyuró tɨ'ó yã'a, niîkã'sa'. Ãpêrãre sõ'ó o'ô boosaɨ niîtirãta o'ósa'. Marî ɨaró di'akɨ̃ weetísa'. Ãpêrãre pahá yã'asa'. Niî pe'tirãre ni'kâro noho weésa'. Wee soóro mariró weesétisa'.

Tayta Dios yaćhayninta uycuśhan nunam ichá caynu: imapïtapis sumä chuyam, jawcallam caycun, cuyacümi, allin śhun'uyümi, llaquipayniyümi, allincunällactam wayuycun, tantiayninwanmi limacun, cällanmanmi lulaycunpis.

Hâiwa hawi dahâimanazém na rowaihu'u ré, 're dahâimana za'ra mono wamhã, te za dawasété ãna 're danomro. Roti wẽ na te za da te 're dapawaptob za'ra, rowẽ na dasiré 're dahâimana za'ra mono da. Duré danhimizawi pese na, te za 're danomro. Duré danhimipari pese na, te za 're danomro. Duré te za da'ãma 're dapẽ'ẽzé za'ra. Te za duré dasina 're dapẽ'ẽzé za'ra. Duré marĩ ĩwẽ na te za 're dasipawaptob za'ra. Duré danhimizawizé hã da te dama 're ba'a za'ra mono õ di za. Duré dahâimana zadawa nhipese na 're dahâimana za'ra mono õ di za.


Tupito pona otyro puhturu tarykase ahtao kyya xine, otyrome ro emãnõko mana. Moro saaro oxiehno pyra exiketõ imehnõ amoreparyhtao, tuhkãkõ oxiehno pyra exĩko mana.

Kot puj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ pajamakêtkati nẽ paxàmnhĩx pahkĩnh nẽ ri papa. Nhũm nhỹri mẽhõ wa axpẽn kãm gryk pu mẽ wa omu rỳ wa harẽnh ma hãmri nẽ mẽ pahtõ ma wa hwỳr tẽ nẽ wa kãm pakapẽr nẽ tãm akupỹm wa ãm. Hãmri nhũm wa ra mẽ pahpyrà nẽ tãm amnhĩ nhĩpêx pê hamakêtkati nẽ wa ri pa. àmnhĩx ri hkĩnh nẽ wa ri pa.

Kauaĩreri õtãkikari apanakini imaneenamauatakani, ininiãkara itori kãkiti kamari atão inakarinoka.

Deus xurâem koendonro tâdâseguebyly, tâjidueku warâ epagunâni modo ewanopyry, ewy etâdyby wâne, ewilyem tâzekaunâoze myara.

Aze amo uzeruzar maꞌe umupytuꞌu kar amo wapuruzukaiw ire aꞌe wà nehe, maꞌe tymar ài hekon putar aꞌe uzeruzar maꞌe aꞌe nehe. Maꞌe tymar aꞌe, utym maꞌeàꞌyz oko pe aꞌe. Aꞌe rupi amo ꞌar mehe heta putar temiꞌu izupe nehe. Nezewegatete aꞌe uzeruzar maꞌe aꞌe no, umupytuꞌu kar amo teko wapuruzukaiw ire aꞌe wà no. Aꞌe rupi aꞌe teko wiko putar Tupàn hemiruzeꞌeg romo aꞌe wà nehe no.

Mbaꞌeta peteĩ rami nhomoingoa kuery ma omaꞌetỹ vaꞌe rami avi peteĩ rami nhomoingoague rupi ojou ꞌrã heko porã vaꞌe.

Niɡ̶ina anodoletibige mowo eledi oko me daɡ̶a nidelaɡ̶a, codaa niɡ̶ina mowo me daɡ̶alee dinotigimadetiwage niɡ̶ina oko, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a nidelaɡ̶a, liciagi enanaɡ̶anaɡ̶a. Odaa niɡ̶ina anonopilaɡ̶aditio baɡ̶a anee me newiɡ̶a niɡ̶ina eledi oko moyaxawa me iɡ̶enaɡ̶atibigiwaji.

Kiroki g̃a e'i jara'g̃a pe: “Pejogwereko katu ti” – g̃ahã ko gwereko katu jara'g̃a no. A'ero g̃a ndekokatupahetei.

Ẽg tỹ ti jykre tag han kỹ ẽg tóg jagnẽ krĩ kuprãg mũ sir, ẽg tỹ jykre kuryj nỹtĩ jé sir, ha mẽ.

Nhande pyꞌagwapy reheve jaiko ramo, ijaꞌeꞌỹ vaꞌe ojóehe nhambojoja porã jevy vaꞌerã imbopyꞌagwapy-vy onhondive. Temitỹgwe járy ohaꞌarõ ojaty vaꞌekwe hiꞌa hagwã. Upéixa ave nhahaꞌarõ jaiko-vy nhande pyꞌagwapy reheve Nhandejáry rekoha tee-rupi jaiko hagwã.

Òbitina aõu aõu kanakre ywinawidỹỹdu‑ò. Iwese aloborodu rehumyhỹre wese, tiiboho ywinamy rekoamyhỹrenyre.

Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã amũ nipo ojeꞌega ajaupe, “auꞌje pejemaraꞌne re pejejuee”, ꞌjau nipo ꞌgã ajaupe. “Pẽpotaꞌwa esage etee pejejuee”, ꞌjau nipo ꞌgã ajaupe. Aꞌeramũ nipo ajuee imaraꞌne awi ojomosĩara ꞌga wesageramũ akou Jarejuwarete ꞌga upe.

Me kute aben nêje me kukrà ne akrànmã memã arẽnho ba ja ne me memã arẽnho ba nhym me arỳm ajmã kute kêt ne katàt ar amijo ba. Me kute mrãmri ne pidjô djô mex ne ô kumex pyràk.

Tiaronkon pîikaꞌtînenan koꞌmamî morî kupî pîꞌ, tiaronkon ekoreꞌma namai. Mîrîrî yeꞌnen arinîke inkamoroya morî kupî piaꞌtî.

ha' kuxa yũmmãhã', puyĩy hãmyok mĩy pax.

Itakomaat mudinudin'ukat kadai daidada'ukat puxim. Taidada'ukat kadai daidadam jeku be g̃uyjom kake i'e am jexan. Imẽnpuxim itakomaat mudinudin'ukat itakomaayũ mudinudin ixeyũ be i'e am cũg̃ayũm Deus xe.

Hꞌyyb nyyw gó ta wób sa da hadoo do wë rababok hanoo doo, hꞌyyb nyyw gó tabejoom do hadoo baad hadoo do sa hꞌyyb tym gó. Pꞌop Hagä Do genꞌaak doo da rababok tii kä.

Jã¹nxe³jut3su² hãun²ju³ta² ten³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ hãu²non³sxã³ kãi³nũ¹hain¹ki̱³tu¹wa². Nxe³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhin¹ju³ta² so¹lxi³ kãi³ũ¹nhẽ³lain¹tu¹wa².

Hiyaiya, waiyexe atyo kaotyakita waiyexe mehexaikohaliti tahi xakaiterenae xakaini hiyeta.

Vava'i jahajahaki adani Cristo kaija'ari, ogahai sohika'oaki-ra vavahojaki. Hoariha kania avajahamisiki adani, va'ora avanaariakaki adani vaihamahiki, vava'i jahajaha'ianara kaimoni.

Tohi kino sakyriukanikitsa mysiakusukniki mykara. Atahi maku mysiparikikze tawata. Mysiparikikta iwatahi taparikihitsa taypyknaha. Iwa maku kino sakyriukanikitsa bo mysiakusukniki iwatsahi sakyriukrẽtsa meky wa tu moziknaha Deus okzeka simysapyrẽtsa moziknaha.

Watikoi aikope aimikoi wakuat pote waku kahato hẽtyt hawyi maꞌato yt pote yt kat i aimiꞌu wakuat watipuẽti aru hat hawyi. Miꞌi hap ewy kahato woꞌokyꞌe hap watikoi hawyi aiwoꞌowese hap toĩneꞌen aru aiwoꞌope hawyi aimowepit hap toĩneꞌen aiwoꞌope. Miꞌi hawyi hewo kahato aru waku hap ahete aimiꞌu he kahato hap ewy aimikoi he hap ewy. Uito eimuꞌe hat pot Tiaku are.

Kuteâti eho xâne noti ênoti únatinoe ake nonéti, énomonemaka koéneye êho ne xâne kásati omíxone ikasáxotimaka omíxone po'ínuhiko xâne. Enepone pôreupo, aínovo koati únatinoe koane ponóvotinoe itukéti.

Ãpêrã me'ra ãyuró niî sĩ'rirã, kumûkã mariró niîkã'sama. Tohô weérã ãpêrãre ãyuró niisétikã weesamá.

Mayanpis Diospa jawca cayninćhu cäcunacá, chay allincätam talpunmanpis, allin cawsaycäta cusichananpä.

Amnho ĩwẽ hã da te 're zuri mono wamhã, te za ĩwẽ si da te 're ubumro za'ra, amnho hã. Tane roti ĩwẽ na 're dasipawaptob za'ra mono wamhã, rowẽ na dasiré 're dahâimana za'ra mono da, duré ĩsimiroti na 're danomro mono wamhã, dahâimana wẽ na si te za dasima 're dahâimana za'ra oto.


Iirypyrymãkõ penetatoh poko awahtao xineOty pokoino oseosezuhnõko matou? Oty katoh epokõnohnõko roropa matohu? Openetatohkõ pokoino oxiehno matose. Ãmoreme xine roropa oxiehno matose.

Mẽ kot amnhĩ pix kukamã mẽ hamaxpẽr xwỳnhjê jarẽnhMatêwre 20.20-28 Juãw 16.24Nẽ kwa mon ka hte mẽ akwỳjaja axpẽn mã akapẽr mã agêt o axpẽn kãm agryk pix o apa? Na ka htem ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o amnhĩ pix kukamã ajamaxpẽr. Nẽ mẽ amã amnhĩ jamaxpẽr kôt pix mã ri amnhĩ nhĩpêx prãm. No Tĩrtũm kãm hprãm xà hkôt amnhĩ nhĩpêx prãm kêt nẽ.

Ĩkorapokoriti Auakani Nireẽkiti !HinirekapeNeenamatxi auakasaaki hĩtemoni, hĩtxitakakasaakiua, nãpa ikara atoko inakari potorika? Hãkixinireẽ ipotorika neenamatxi. Hinireẽkiti maerekati xika hineenamauata.

Deus ize ato agâ âseinwândânry modoÂdykâbaka tâdâjiewiâsedyly, tâdâseguebydyze tadawyly warâ âewyly, inanajimo? Deus mâinwândyse lelâlâ wâne âmaemo, mâkâ aguehobyry takaze lâpylâ olâ âmaemo. Angahumo oday tâdâjitoguylybe-ro waunlo ara.

Peiko zo ikatu ꞌygwer iapo har romo nehePepytuꞌu pezeàmàtyryꞌym ire nehe. Pepytuꞌu pezeꞌeg ahyahy re pezeupeupe nehe. Ikatu ꞌym maꞌe iapo mehe penurywete, aꞌe rupi pepurapo wer wiwi hehe no. Aꞌe rupi aꞌe peme kury. — Pepytuꞌu pezeàmàtyryꞌym ire nehe.

Jogueroꞌa reia re ijayvuaMagui tu ou joe pepuꞌã haꞌe pejogueroꞌa reixea? Pendepyꞌapy py mbaꞌemo re ndaꞌeveivea pendu vaꞌe gui eꞌỹ teve ou?Tiago 3.14-16

Niɡ̶ina ane yemaatibigo ane lakataɡ̶a niɡ̶ina okotigi niɡ̶ina iiɡ̶oAmiina aneotiwaji makaami dinaxakawamigi, codaa madinideleɡ̶eni? Adinideleɡ̶enitiwaji leeɡ̶otedi niɡ̶inoa lemaanaɡ̶a ɡ̶adaaleɡ̶enali ane beyagi, joaniɡ̶inaaɡ̶owote memaani midele.

Tapekoi tiTupana'ga remiarõe'ỹva'ea reheMaranuhũrame pe nhi'ig̃ayvaruhui pejogwerekote'varuhuavo jipi? Penemimbotate'varuhua omomymomyi pepy'a.

Ẽg pi(jé) tỹ Topẽ kato tẽgtẽ mũ ag mré ke nỹtĩꞌÃjag hã ne tóg jagnẽ to jũgjũ nỹtĩꞌ. Hẽ ri ken kỹ hỹnꞌ? Ãjag tỹ nén ũ vẽnhmỹ han sór nỹtĩn kỹ, hã kỹ ãjag tóg jagnẽ to krĩ rỹ nỹtĩ. Jykre pãno ãjag tóg nỹtĩ (mỹr), kỹ ãjag tóg vẽnh jykre há kato tẽ nỹtĩ sir.

Yvypóry remimbota rehegwa nheꞌẽNiporãi voi pende rekoha. Penhonheꞌẽ mbojevy jevy nipo raꞌe peiko-vy onhondive. Aꞌeꞌỹ rei nipo raꞌe pereko ojóehe. Maꞌerã-gwi upéixa peiko? Ndéjehe rei mante nipo erenhemongeta ngeta raꞌe nde pyꞌapy-py. Ne remimbota ndejéupe gwarã-rehe mante nipo ne manduꞌa raꞌe. Upéixa-gwi peẽ ojoekoha-rehe napende aꞌéiry.

Aõherekibo ayreny‑ki jei jei rỹimyhỹre. Awo‑ribi namyhỹde araykywydyna ribi.

Jarejuwarete ꞌga remiayuwareteMaꞌeramũ sipo pẽẽ mũ auꞌjeteramũ pejejamueu? Pejejee etee te pẽneaꞌat. Pejejemuaẽma mamaꞌe are etee pejejemogyau. Aꞌeramũ pẽẽ aꞌeramũ auꞌjeteramũ pejejamueu pejejemogyau.

Me kute amidjwỳnhbito kĩnhja ne Metĩndjwỳnhmã à'wỳr punu.Mỳj ne ga me aman arỳm abenwỳr aprõt ne aben tako aba? Bir, me aje amim 'ã karõ djàkam amã apỹnh me'õ nhõ mỳjja pro prãm ne 'ã angryk aba. Ne kam ã abeno anhỹro aba.

Sîrîrî Non Po Tîîkoꞌmansenon Yeseru YuꞌsankonOꞌnon pata pai tuiꞌsen eekoreꞌmatoꞌkon, eesiyuꞌpîtîtoꞌkon? Ayaꞌnîkon tîîkoꞌmansen mîrîrî. Mîrîrî wenai ituꞌse aweꞌtoꞌkon pîꞌ eesekaꞌnunkakon mîîtoꞌpe.

Topa hã' puknõg xop yã 'ãxape hokTeptu yãy tuk-mĩy 'ãnõy mũtik? 'Ãxop te yãy putup'ax kummuk mĩy, tu yãykix.

Apẽnpuye eyju jewewa'õxikxig̃? Soat eyju ikẽrẽat kay. Soat em ikẽrẽat kay g̃ebum eyju. Imẽnpuye eyju jewewa'õxikxig̃, jewewa'õdawutwun tak.

Badäk hahỹ kamahä̃n doo, Pꞌop Hagä Do majĩĩ hado däk tii, ky nꞌaa hahỹỹhNꞌyy hẽnh naa ti bë mahang bë kamajꞌĩĩ doo, bë kajꞌõõk doo? Baad nadoo do bë hꞌyyb karẽn do naa né tii. Baad nadoo do bë hꞌyyb karẽn do bë hã hẽ takamajꞌĩĩ.

Yuh³xai²nãn¹ta² wãn³txa² sa²yxo²we¹ki̱³jau³su²Nxa²ha¹te¹ ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ ĩ³ye³ĩ³yi²lhon¹ta³kxah¹lxin¹ji¹wa²? Ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ he¹kxi²nyhu¹ah³lxin¹ji¹wa²? Wxa²ẽ¹nãu³ai²na² ko̱³txi³ e³kxi²nha²sxã³ yxo²kwa̱i³no³nyhah¹lxi¹nha²kxai³ he¹lah³lxin¹ta²wa².

Matyakekoneharenae Kakoa KahinaeharetyoakaAlyakota mokotyakakoati, xiholakakoati kaotyakita xinekoni? Iniyalahare waha aka xahekoitere hiyeta.

Hojai asohiriki avava'ini bodinia hojakiHari. Avahararania vahojaki adani ija'ari vahoariha vaihamahiki-ra avanaariakariki, oniani ida avaabononi avarakanaathidanoararikhamavini hija. Vakamadiaki jaboni adani. Nahina mani ida avakadihojai-ra nakama'daja? Avaabononi ka'oa khai avani'avini-ra avakava'inofinofivini mani ida avava'ini bodinia avaabononi avanadanodanovini hija.

Sispirikpobyitsa tuk batu mynapykyryk.Natabyituhukutu hawa ha ty tsimyzihikiknaha anahi tsimaha iwa tsimyzurukunaha. Ikiahatsa ahahumo zihika ty zuba ahasopyk. Ustsa bo batu mytsaty zikaha. Ahabo zuba mytsaty tsinakaranaha. Iwatsahi batu ahaharereziu. Tsisisohometukunaha paikpa mytsaty tsinakaranaha.

Koitywy ahenoi teran ehepe kat kaipyi kat kaipyi aiwuꞌuka hamuat aiwoꞌoehay poepyk hamuat hap tuwemoherep hap koꞌi. Pyno ahenoi ehepe — Uiat uipo pe atikyꞌesat ewat ekat aiꞌe hap saꞌag kaipyi ti watuꞌuka. — Uimikyꞌesat yn waku watunug e hap kaipyi watuꞌuka. Miꞌi hap kaipyi yt aiwoꞌowese i hap toĩneꞌen.

Ápeinoke púveokoko ne xâneNá'ikopo úkea ne pívikoko yoko ímeikinovokoko? Ako po'i úkeaku ákoti itukapu xoko váhere iséneu ákoti kayunúkapinoe.

Õ'âkɨ̃hɨre, a'ti ɨmɨ́kohokãhasere ni'kâro me'ra ma'itá basió wee' niisé niî'Yẽ'é me'ra marîre a'me kẽése, ãpêrã me'ra a'mé tu'tise wã'kasarí? A'tîro niî'. Marî basi yã'âro weé sĩ'rirã, ɨâri pehase me'ra, yã'âro wãkû nɨrɨse me'ra wã'ká'.

Mana allincunäwan ama cunchawaychuCanan ¿quiquiqui-pulacunaćhu ćhïninacuycuna lïtunacuycuna maypïtá śhalcamun? ¡¿Manachun śhun'uyquićhu cä mana allin munayniquicuna lüchanacuśhanpi?!

Wamama nhimiroti ma, dawapu na 're ĩdanomro mono wasu'uA norĩ wa'wa hã te aimreme na 're asi'wapé za'ra wa'aba mo. Te duré 're asisada'âbâ za'ra wa'aba mo. E marĩ wa. Asimirosa'rata wasété zarina, marĩ zô 're rowasutu za'ra wa'aba mono wa.


Mõkomo poko penetãko matose repe, yrome anapoipyra matose. Morara exiryke imehnõ etapary se exĩko matose, anapoipyra oekuretyrykõke. Imehnõ mõkomory se matose repe. Yrome anapoipyra matose ekurehnõko. Morara exiryke ehtomãko matose. Oseosezuhnõko rokẽ matose. Openetatohkõ anapoipyra matose ekurehnõko, Ritonõpo a onekaropopyra oexirykõke.

Na ka htem nhỹri mẽmoj pumu nẽ tee ri ho amã anhõ hprãm kaprỳ. Nẽ amã ho anhõ hprãm xàj õ xwỳnhta pĩr nẽ kêp utàr mã.Nẽ na ka htem tanhmã axpẽn kukrêx kute hã omu nẽ amã ho anhõ hprãm nẽ hã õ xwỳnhta mẽ wa axpu. No mẽ amã hprãm xwỳnhta mẽ ate hõ hã Tĩrtũm wỳr ronhỹx ra mẽ ama nẽ mẽ amã hõ gõ. Tã mẽ ate hã axàhwỳr kêt jakamã nhũm mẽ amã õr kêt nẽ.

Hinireẽkiti kona hãpakapa, ininiã hõkari ãti. Iteene hinirekari ãti nakiti, txamari !hãpakapari hinireẽkiti. Hĩtxitakakaua. Hineenamauata. Txamari kona hãpakapari hinireẽkiti. Kona hamanaãri Teoso hinireẽkiti hãpakapini ĩkapani. Ikara xika kona hãpakapari hinireẽkiti.

Toenzepa âdydo imeompe midyse mawylymo. Ize matomo manâto peba-ro watay, kurâ tyâze lelâlâ âmaemo, âdype mitomoem. Mâkâ tâlâ atogue toenzepa tâsewânize âmaemo. Awylygue mâintoguydyze mawylymo, ize matomobe mitomoem. Deusram mâenkabyra mawylymogue olâ, ize matomo peba mawylymo.

Peputar zepe maꞌe peiko. Napereko kwaw. Aꞌe rupi pepuruzuka wer amo wanehe. Peputar zepe amogwer wamaꞌe pezeupe. Napepuner kwaw zepe ipyhykaw rehe. Aꞌe rupi pezeàmàtyryꞌym peiko. Pezeꞌeg ahyahy peiko pezeupeupe no. Napereko kwaw penemimutar, taꞌe napenoz kwaw aꞌe maꞌe Tupàn pe xe.

Mbaꞌeta mbaꞌemo peipota teĩ ndapejoui vy pejojukaxe. Mbaꞌemo re ndaꞌeveive peiko teĩ ndapejoui vy pejogueroꞌa rei haꞌe joe pepuꞌãa rupi pendekuai. Mbaꞌeve ndapejoui mbaꞌeta ndapejerurei.

Domaɡ̶a iatenitibigetiwaji anemaani, pida aɡ̶akati, joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi naɡ̶a ɡ̶adigomitiwaji me aijee mawii makati niɡ̶ina anemaani. Alideetiwaji, pida aɡ̶akati ane domeɡ̶emaani. Ideletigi makati ane domeɡ̶emaani, pida Aneotedoɡ̶oji ayajigotedaɡ̶awa leeɡ̶odi atipokitalo.

Pepotaruhu pe mbatera. Emo pe ndaperekoi reki. A'ero pe nhimbohovajari ojipe'g̃a ndehe. Penhimyrouhũ pe g̃ambatera rehe. Emo g̃a nombuhuri pe me. A'ero pe nhi'ig̃ayvaruhui pejogwerekote'varuhuavo. Napeporanduvi pe Tupana'ga pe. Nurã pe ndaperekoi.

Nén ũ to én mũ (hã) ra ãjag tóg mãn sór mũ, hã kỹ ãjag tóg vég tũ nĩ (mỹr). Hã kỹ ãjag tóg jagnẽ kãgtén sór mũ sir, jagnẽ tỹ nén ũ mãn jé. Jagnẽ tỹ nén ũ to én kỹ ãjag tóg jagnẽ kato tẽgtẽ ti. Ãjag tỹ Topẽ mỹ to vĩ tũ nĩn kỹ, hã kỹ ãjag tóg vég tũ nĩgtĩ.

Ne mbaꞌe porãrã ndererekói vaꞌe-rehe mate nipo ne manduꞌa meme raꞌe. Nde reko porãverã moꞌã-rehe peiko rei-vy. Ndererekói-gwi ereporojukase moꞌã nipo raꞌe ne rembijukakwe mbaꞌekwe erereko hagwã moꞌã ne maꞌerã. Imbaꞌe ndererekói-gwi nipo erenheꞌẽ mbojevy jevy ne aꞌeꞌỹ-vy nde rapixa-rehe raꞌe. Ne remimbota nderehupitýi nipo raꞌe Nhandejáry-pe nderejeruréi-gwi raꞌe.

Kai sõwemy aõdikemy tahõtinymahãte aõhebo aõkõ tetate. Tahe terubunymahãte. Inywixira aõmydỹỹna‑di òbire, tahe aõkõre. Tai aõbina tetelenymyhỹte ijei jei‑di. Aõ ijõõre texitòenyõma hãteki.

Mamaꞌe mũ nipo pefutat pejejemogyau. Aꞌere nipo nepẽtywi pejejemifutara pyu. Aꞌeramũ nipo pẽẽ pejefueweramũ pejejemifutara rerekwara ꞌgã juka are. “Maran ajee jane nanẽ janetywi ipyu ꞌũ?” ꞌjau nipo pẽẽ pejejuerekoayau pejejomamaꞌe are. Aꞌeramũ nipo pẽẽ pejejamueu pejejemifutar are. Maꞌeramũ sipo pẽẽ nanẽ nepẽtywi pejejemifutara pyu nũ? Nepeenũi te Jarejuwarete ꞌga upe. Aꞌeramũ pẽẽ aꞌeramũ pejetyweꞌemamũ pejejemifutara pyu.

Me amã mỳjja kĩnh ne aje bit byrmã nhym me me abê aptà ga me byr kêt. Byr kêt ne arỳm me kupa. Aje 'ã angryk ne te aje byr prãmje. Ne kam aje 'ã aben tak ne abenwỳr aprõt ne kam aje byr kêt rã'ã ne. Mỳkam ne ga me aje byr kêt? Bir, me aje Metĩndjwỳnhmã o adjà'wỳr kêtkam.

Mîrîrî warantî aakoꞌmamîkon tîîse îꞌ ton pra awanîkon. Tiaron wîîyaꞌnîkon tîîse îꞌ ituꞌse aweꞌtoꞌkon eporîyaꞌnîkon pepîn. Tiaronkon yemanne yuꞌse aweꞌpîtîkon tîîse yapisîyaꞌnîkon eserîke pra awanî. Mîrîrî pîꞌ eekoreꞌmakon moropai eesiyuꞌpîtîkon pîꞌ aakoꞌmamîkon. Aapiaꞌnîkon îꞌ ton pra awanî, maasa pra Paapa pîꞌ esatîyaꞌnîkon pra awanîkon.

Tu hãpxop putup xũy, pãyã' pa hok, hup-tex putup, nũy nõm hãpxop pa', tu 'ãnõy yõg hãpxop putup, 'ap pa yũmmũg'ah, hu yãykix, tu Topa tu' xak 'ohnãg, pu xa' hõm.

Eybubut ade pin. Ikug̃ g̃u bit. Imẽnpuye eyju warara'acat aoka pin ibubut pu ojuy. Eyetabikuku jĩjã warara'acat pubut kay. Imẽnpit epejat g̃u. Imẽnpuye eyju jewewa'õxikxig̃, jewewa'õdawutwun tak. Eyemukaypinput kug̃ g̃u eyju, Deus xewi iojuyjuy'ũm puye.

Ti anäng takꞌëp bë hꞌyyb karẽn doo. Dooh bë gado bä. Bë ganadoo do hyb nꞌaa, bë dajꞌëëp bë da hadoo doo.Hahỹỹ da 1 Jowãw 3.15 hã takerii däk: “Ta wakããn wë hꞌyy gaẽẽnh doo, dahejꞌëëp do hadoo ti Pꞌop Hagä Do matym gó.” Ji hꞌyyb gó ti tii. Bë hꞌyy kajewꞌëës ta wób ma hã. Dooh bë haja bä bë gado bä, ti hyb nꞌaa bë kajꞌõõk, bë kamajꞌĩĩ. Bë wén ganadoo bë karẽn doo, bë netsẽẽ do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do hã.

Yen³kxi³la³ yũ³nx2ti³xa³kxe³su² ya³ni̱³li³yah³lxi¹nha²kxai³ ai³lhxã³ so¹kxi²te³lhxã³ a²nũ²a² ĩ³ye³ĩ³yi²lhon¹ta³kxah¹lxi³hĩ̱³nxa¹lxa². Kãin² yxo²kwa̱in³yah³lxin¹kxan²ti³ hai³txi³ so¹kxah²lxi³hĩ̱³nx2nxa³lxa². Yxah²lxa³nha²kxai³ kãin² he¹kxi²nyhu¹i² su²lhã³nyhu¹i² yah³lxin¹ta²wa². Ju¹tai²na² wai³nhĩ̱³nx2nxa³wa². Nxe³yãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² e³kxah²lxa³nha²kxai³ yũ³nx2ti³xan³ta²wa².

Kahare xakore xoalini hare xaokita xomana hoka maisaiya aliyakere tyotya xomanere tyaonita hoka kasani xaisa akatya hoka xiyahene xaokowita. Xaokita xakore xomana xoalini hare hoka maisa xaokitere akereta tyotya xomanere tyaonare hoka hatyo hiyeta xaisa kakoa, xiyalijinita. Maisa xomanere tyaonareha, maisa Enore xaxare hoka.

Avagathanirihi ida nahina avakava'inofinofiki, oniani ida ija'ari-ra avanaabinivini-ra avanofivini hija. Vahoariha vakadinahina-ra avarakabaibakhiaki a'oni. Avakamadiaki a'oni, oniani ida avaabononi avarakanaathidanoararikhamabakhiavini hija, oniani ida vahoariha-ra va'ora avanigafanibakhiavini hija jaboni. Deus kania avakanikhariaravini mani ida nahina avanofiki-ra avavahojaravini hija.

Ahanamy tsipebyk tsihikiknaha. Inamy tsizubarẽna ty batu itykse iwatsahi tahakyrikinaha. Ikiahatsa ahanamy bo zuba mytsaty tsimykaranaha. Iwatsahi ustsa tsinasisukyrykynaha iwaze sinamy takse tsimykaranaha. Ustsa kytsa namy tsipiaksekyzykynaha. Iwaze tsahasakparẽtsa tsimykaranaha. Ahatuk zuba betsak tsimykaranaha. Batu ahanamyky tsimaha. Ahanamybyitsa tu Deus bo batu sapyky zikaha.

— Atikyꞌesat ewat uiano watoꞌe iraniaꞌin me maꞌato — Yt atum i iꞌatuꞌe ahepe hawyi — Pyno yt etum i pote yt uiwese i aru watoꞌe aipyꞌa pe aiwyriaꞌin me. Miꞌi hawyi watoꞌoꞌauka teran iraniaꞌin ete iꞌatuekat kyꞌewi. Yt naku i miꞌi tã are. Poꞌog waku wahẽtup hẽtup Aiꞌywot Tupana pe aimikyꞌesat koꞌi are. Yt kat i aimikyꞌesat koꞌi toĩneꞌen aipo pe katupono yt wahẽtup Ahekat nug hat Tupana pe i pote e.

Poé'ainonoe iséneu po'ínuhiko xâne vo'oku íyekivoa ne ítukevo. Koane vo'oku ákoyea ítea, usó kéyenoe képeki motovâti itéponi. Pivókoko yoko isíkokomaka vo'ókuke, itea ako ítea ne yâha vo'oku akó'oti yepêma Itukó'oviti.

Mɨsâ a'ti nukúkãkãhasere ɨâri peha yɨ'rɨ nɨ'kasa'. Mɨsâ ɨâri pehasere bokatírã, wẽhésa'. Ãpêrã yeere ĩ'yârã, ɨósa'. Teeré boka masítirã, no'ó ɨaró a'mé tu'ti ma'akã'sa'. A'me kẽésa'. Õ'âkɨ̃hɨre sẽritíse bu'iri mɨsâ ɨasére bokatísa'.

Amcuna maynu wañupacuyalpis manam taliycälinquichu. Masqui wañuchiyta jicutayalcal, wañupacuyal, lüchanacuyal maynu-maynüpa umayquip śhalcuyalpis manatac munaśhayquita talipäcunquichu. Rasunpa nï uywanquichu Tayta Diosta mana mañaculcalmá.

A norĩ wa'wa hã ma tô marĩ hã ahâ na asima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mo. Tawamhã uburé asima ãma 're uwaimrami za'ra wa'aba mono õ wa, te za sô 're ĩdanhimro za'ra wa'aba mo, ãma asima 're uwaimrami za'ra wa'aba mono da. Marĩ na te duré 're ĩda'ruiwapari za'ra wa'aba mo. Tawamhã ãma asima 're uwaimrami za'ra wa'aba mono õ wa, te aimreme na 're asi'wapé za'ra wa'aba mo. Marĩ ĩwẽ na 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, a'â 're rowaptẽrẽ za'ra wa'aba mono õ wa, te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono õ di za, ĩwẽ hã.


Mame Ritonõpo a ekaroporyhtao oya xine anapoipyra ro matose, Ritonõpo omipona se pyra oexirykõke, openetatohkõ se rokẽ oexirykõke. Morara awahtao xine azahkuru matose.

Rỳ ka mẽ tõhã mẽmoj tã awỳ nhũm kot mẽ amar tã mẽ amã õr kêt nẽ. Kot mẽ amã õr nhũm mẽ ate ho anhõxỳ ho apa pymaj na hte tõhã mẽ amã mẽ ate hã axàhwỳr xwỳnhta nhõr kêt nẽ.

Atxiĩti Teoso hamanaãkasaaki, kona hãpakapari hinirekakiti, kotxi hamanaãkasaaki, maerekati hĩxinikapanika. Hinirekari hãpakapiniri hamanaãkiti hĩtenani ĩkapani, hĩtenoka poxokoniuatini ĩkapani. Ikara xika Teoso !isikai hinireẽkiti.

Deusram tâkaze lelâlâ wâne âmaemo, mâenmakeba olâ âmaemo. Koendâ âunâgumogueba mâenkadylymo awylygue, Deus nudupa awyly. Tâwâlâ omaromoem kulâ mawânrâ mâenkadylymo.

Penoz maꞌe izupe. Numur kwaw peme. Taꞌe pezeupe zutykaꞌi peputar aꞌe maꞌe pe xe. Xo maꞌe pemurywete kar har zo penoz peiko izupe. Aꞌe rupi numur kwaw peme.

Pejerure vy voi ndapejopyi, mbaꞌeta haꞌeveꞌỹa ramigua re pejerure, peẽ ae peipotaa rami pendekuaixe vy.

Niɡ̶ina mipokitalotiwaji Aneotedoɡ̶oji, odaa aɡ̶abaatege ane ɡ̶adipoketegi, leeɡ̶odi beyagi ɡ̶adowooko mipoki. Igaataɡ̶a inokemaanitibige Aneotedoɡ̶oji me yajigotedaɡ̶awa ganigidi ɡ̶adolaadi ane yemaa meo.

Pe poranduvame ga nomondoi reki pe me. A'ereki pejiveuhu pe pepota penhiporanduvame. Penhimimbotarimova'ea rehe pe pepo'ru potaruhu.

Ãjag tỹ ti mỹ to vĩ mũ ra ãjag tóg venh ke mũ vẽ, hã ra ãjag tóg vĩ há han tũ nĩgtĩ gé, hã kỹ tóg ãjag mỹ han tũ nĩgtĩ sir, Topẽ ti. Ti mỹ ãjag tóg to vĩ mũ, ãjag tỹ nén to én mũ ẽn mãn jé. Hã ra tóg ti mỹ tỹ ũ nỹ, ãjag tỹ nén to én mũ ẽn ti. Hã kỹ tóg ãjag mỹ han tũ nĩ sir, Topẽ ti.

Ne remimbotarã-rehe erejerure ramo Nhandejáry-pe, nomeꞌẽi nde-vy nde-vy gwarã. Nomeꞌẽi pono ne rembiapo vairã upe erejapose vaꞌe ereiporu ramo. Ndahaꞌéi Nhandejáry rekoha-rami ereiko hagwã ereipota upe ne rembijerure. Ne akã-gwi rei ereikotevẽ eꞌỹ reheve ereipota upe vaꞌe. Nde rory rei hagwã moꞌã ne mbaꞌerã ereipota rei. Upéixa-gwi nomeꞌẽ moꞌãi nde-vy ne rembijerurekwe.

Texitòenyteki, tetaõmahãtenyte. Teòsamy dori texitòenymahãtenyte. Ixidee sohoji dehunalemy tahõtinamahãtenyte aumydeewimy behukelemy.

Maꞌeramũ sipo ꞌga imureꞌema pẽ nupe ojeupe pẽẽ enũjamũ? Pejemakuꞌi eteeawamũ te peenũi ꞌga upe. Aꞌeramũ ꞌga aꞌeramũ imureꞌema pẽ nupe.

Nàr, me aje Metĩndjwỳnhmã o adjà'wỳr jabej nhym kute me amã õr kêt. Mỳkam? Bir, me aje o adjà'wỳr punukam. Mỳj ne aje o adjà'wỳr punu on? Bir, me aje bit byrmã ne aje bit o amidjwỳnhbito kĩnh prãm. Aje amidjwỳnhbito kĩnh prãmkam aje mỳjjao Metĩndjwỳnhmã adjà'wỳr punukumrẽx.

Esatîyaꞌnîkon, tîîse yapisîyaꞌnîkon pra awanîkon. Amîrîꞌnîkon pe aatausinpakonpa ituꞌse awanîkon yeꞌnen yapisîyaꞌnîkon pepîn. Maasa pra yairî pra esatîyaꞌnîkon.

Xate Topa tu' xak, tu' pa 'ohnãg, 'ũxak kummuk tu'. Tu' xak, nũy yãy putup'ax mĩy.

Deus xewi iojuy buje dak, epejat g̃u ikẽrẽat mug̃ẽ ãm epejoojuy buye. Eyju iojuyjuy Deus ekukuap tag̃ g̃u jeku am- -eyekupinap tag̃ acã. Eyetabikukuap tomuju ma eyju iojuyjuy Deus xewi.

Pꞌop Hagä Do hã bë betsẽẽ bä, Pꞌop Hagä Do nanoo bë hã baad hyb nꞌaa nado bë etsẽẽ do hyb nꞌaa. Bë hã hẽ hadꞌyyt hẽ bë karẽn bë ahänh bë etsẽẽ doo.

Te²yã¹nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² e³kxi²yah³lxin¹tãu³a² ko̱³nxe² ĩ³wã̱³txi³yah³lxi¹nha²kxai³ ũ³hũ¹nx2ti³xan³ta²wa². Kwa² wa³ni̱³lon³te³lhxã³ yen³kxa² ĩ³wã̱³jah³lxin¹ta²wa².

Xaxa xakore Enore hoka maisa isare xomana, iniyalahare xiyahekola kakoa xaxita hoka. Xoalini hare xaokita xikehalaharene niyahare taita xaokitene hoka maisa Enore isare xomana.

Deu-ra avakanikhariaki vahabini a'oni avanofikia, ni-avagathaniki. Nahina asohiriki-ra avanofivini mani ida avakanikhariaki-ra avagathaniravini hija. Avaka'domaki ida avakava'inofinofiki avaabononi ka'oa khai avani'aja kaimoni.

Ikiahatsa Deus bo ahanamy humo tsimyzapykykynaha zeka ahabo batu nyny my.— Amo skaraba Deus batu mybo nyny ziky — tsimaha. Deus ahabo nyny byizeka iwatahi ahamysapybyitsa humo tsimaha. Tsimyzapykykynahaze ikiahatsa tihi:— O amy ty batu sapy my — tsimaha. Iwaze Deus ahabo batu nyny ziky. Deus harere bo batu hỹ tsimaha, ahanamy tsizubarẽna tsimyzihikiknaha, iwaze ahabo zuba tsimykaranaha. Hawa Deus ahahumo mozihikik batu mytsaty tsimaha.

Miꞌi hawyi aimikyꞌesat Tupana pe wahẽtup tuereto wen maꞌato yt tutum i aimiẽtup katupono yt tomikyꞌesat ewy i wahẽtup pote. Aimikyꞌesat ewy saꞌag neꞌi wywo yn wahẽtup wote aimowepit hamuat kape yn wahẽtup pote yt tutum kuap i aimiẽtup.

Epó'oxo enepo yepemôa, ako paréxapea vo'oku koati pahukóvoti iséneu. Pohúneti keha'âti keúhepekivoa yane váhere yâha itíki.

Apé terore kɨ̃ɨ̂re sẽrírã kẽ'ra, ãyuró wãkusé me'ra sẽritísa'. Mɨsâ basi ɨâri pehasere yã'âro weerã́tirã sẽrísa'. Tohô weesé bu'iri kɨ̃ɨ̂ mɨsâre o'ôtisami.

Ñatac mañaculpis mana ćhasquipäcunquichu juyu śhun'uyquiwan aychayquip munayllanpä captinmá.

Ãté te za asima si tiwi 're ĩrowaptẽrẽ za'ra wa'aba mo. Tane nherẽ, asimirosa'rata wasété zarina si, tiwi 're rowaptẽrẽ za'ra wa'aba mono wamhã, te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono õ di za.


Tyniokõ kuroko orutua poko exiketõ sã matose, Ritonõpo kuroko oorypyrykõ poko oexirykõke. Tuaro pyra hmatohu? Ritonõpo se pyra exiketõ epeme awahtao xine, Ritonõpo epeme pyra matose. Morara exiryke iirypyrymãkõ penetatoh poko awahtao xine Ritonõpo epeme pyra exĩko matose.

Kormã mẽ ate hkôt amnhĩ nhĩpêx mex kêt. Te mẽni hõ ra mjên tã nhãm kot mẽhõ my ho amnhĩkati pyràk o na ka htem amnhĩ nhĩpêx o apa. Jao mẽ amã mẽ apê Tĩrtũm kra hprãm tã axtem nẽ mẽ kãm hprãm kêt xwỳnhjê hkôt amnhĩ nhĩpêx o ri apa nẽ mẽ uràk nẽ tanhmã amnhĩ tomnuj to ho ri apa. Nẽ mẽ ate amnhĩ tomnuj gryk ã mẽ amã Tĩrtũm prãm kêt ã amnhĩ to amnhĩrĩt.

Kanokarero, kanokareri pakini atoko hĩtxaua. Hĩte takanapari Teoso, ĩkorapokoriti auakaninoka hĩtiretini ĩkapani. Hĩtiretiniãri ĩkorapokoritinoka, iuasaaki homanatari Teoso. Hinirekiniãri ĩkorapokoriti auakani nireẽkiti, ininiã Teoso mokaiakari hĩtxaua.

Deus aguehobyry mâinwâmpyra mawylymogue, ize ato aiedyly mâinmolymo, ize matomo amânhetomoem kulâ. Tutuzelâ âmaemo, Deus ize ato agâ âseinwândânry modo ize matomo watay, Deus idueryem midylymolâ awyly. Augueondyly, Deus izepa ato ara kulâ xirâ onro anaym amidylymo watay, Deus idueryem midylymolâ lâpylâ.

Peiko Tupàn wi upuir maꞌe romo. Aze peiko Tupàn iàmàtyryꞌymar wamyrypar romo nehe, napeiko kwaw Tupàn imyrypar romo nehe. Aze amo heko wer Tupàn iàmàtyryꞌymar wamyrypar romo nehe, uzemuigo kar putar Tupàn iàmàtyryꞌymar romo nehe no.

Nhanderuete pe merami rive pendekuai vaꞌe, ndapeikuaai ri tyꞌy ko yvy regua re peo vy Nhanderuete rovaigua pepytaa? Mbaꞌeta ko yvy regua re ooxe vaꞌe rei Nhanderuete rovaigua oiko.

Niɡ̶ida makaamitiwaji ɡ̶adiciagi niɡ̶ina ane noɡ̶olaɡ̶atakanaɡ̶a, igaataɡ̶a jiɡ̶ijo makaami nepilidi Aneotedoɡ̶oji, pida natigide jiɡ̶ikani me iwitece. Joɡ̶owooɡ̶otitiwaji niɡ̶ina oko ane doletibige niɡ̶inoa ane lemaanaɡ̶a niɡ̶ina okotigi niɡ̶ina iiɡ̶o, niɡ̶ini oko jeɡ̶eo me laxakawa Aneotedoɡ̶oji. Niɡ̶ina oko ane doletibige me lokaaɡ̶etedipi niɡ̶ina oko ane doɡ̶oyiwaɡ̶aditeda Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶ini oko jeɡ̶eo me laxakawa Aneotedoɡ̶oji.

Pepohiruhu pe Tupana'ga hugwi. Po pe pearouhũ Tupana'ga remiarõe'ỹva'ea, a'ero po pe napearõa'javi Tupana'ga. Pe ndapekwahavi naerũ? Kiroki g̃a oko potaruhu Tupana'ga remiarõe'ỹva'ea rehe – g̃a onhimongo Tupana'ga arõe'ỹva'ero.

Ẽg tỹ Topẽ ki rã kar kỹ vẽnh jykre pãno to én kỹ ẽg tóg ti kato tẽ mũ sir. Ũn tỹtá kórég fi ri ke ẽg nỹtĩ, ẽg tỹ ge kỹ. Ã mén kavénh fi tóg tĩ, ũ to én kỹ. Ẽg tỹ ẽprã vẽnh jykre to én kỹ ẽg tóg Topẽ kato tẽ mũ sir. Tag ki kanhrãn nĩ, to jykrén mág han nĩ.

Nhandejáry-gwi katu erejere jere rei nipo raꞌe. Nane manduꞌavéi-ma nipo raꞌe kóa-rehe: Nhamoirũ meme ramo teko rei vaꞌe-pe nanhande aꞌéi ave Nhandejáry-rehe. Upe vaꞌe nheꞌẽ okanhy-ma paraꞌe ndéhegwi. Upéixa-gwi eremoirũse meme ramo Nhandejáry-rehe ijaꞌeꞌỹ vaꞌe, nde ave nande aꞌéi vaꞌerã Nhandejáry-rehe.

Bede aõmydỹỹnana luudu mahãdu heka Deuxu òludumy ihỹre. Kia aõbo teeryõtenyte, òbitiõna, mahãdu. Inyõ bede aõmydỹỹnana bina biòwamy ratxikeki, Deuxu òludumy rare.

Maꞌeramũ sipo pepoit Jarejuwarete ꞌga rerowiar awi? Omen awi opoit maꞌe ꞌjawe pẽẽ. Nepekwaawi nipo “ywy pewara mamaꞌe are etee eaꞌat maꞌeramũ ae rekoi Jarejuwarete ꞌga ree iporomutareꞌemamũ” ꞌea? ꞌGa rerowiareꞌema ꞌgã nemifutar imũ mamaꞌe apoara ꞌgã nanẽ ajemogy Jarejuwarete ꞌga ree iporomutareꞌemamũ nũ.

Metĩndjwỳnh ne arỳm kute ar ajo õ me jakam ga ren ar amã Metĩndjwỳnh kĩnhkumrẽx. Nhym be, kati. Me kum Metĩndjwỳnh kĩnh kêt kukràdjà punuja ne gar amã kĩnh rã'ã. Aje mrãmri ne me kum prõ djwỳnh kĩnh ne kam jãm kum krô'ã prõ kĩnh pyràk. Nàr, aje mrãmri ne me kum mjên djwỳnh kĩnh ne kam jãm kum krô'ã mjên kĩnh pyràk. Amã Metĩndjwỳnh kĩnh ne kam jãm amã me kum Metĩndjwỳnh kĩnh kêt kukràdjà punuja kĩnh. Nã gãm ar kam ari akabẽno aben nhikjê. Dja gar amã me kukràdjà punu kĩnh rã'ãn arỳm amijo Metĩndjwỳnh kurê djwỳnh.

Amîrîꞌnîkon wanî see poro rî wîriꞌsanyamîꞌ pîꞌ tîweꞌsanon warantî. Maasa pra imakuiꞌsan yeseru eraꞌmayaꞌnîkon awakîrikon pe, Paapa pemonkono pe siꞌma. Îri pe awanîkon wenai, Paapa yeyaton pe eenakon. Maasa pra sîrîrî non po tîîkoꞌmansenon yeseru yuꞌse awanîkon. Mîrîrî warantî anîꞌ wanî ya, sîrîrî non po tîîkoꞌmansenon yarakkîrî eꞌpai, Paapa yeyaton pe awanî.

'Ãxop te Topa nĩm'ax. Topa hã' puknõg xop te Topap-tup nõg. 'Ok yũmmũg hok xate'? 'Ãxop te nõm puknõg xop hã 'ãxape', hu ta Topa hã 'ãpuknõg kamah.

Deus cuk epeyepere apẽn ayacat jektop o'jepere wara'acat eju jepo am iat puxim. Deus kay'ũmat purem pima, Deus kay wuyetakomãm tak ajop. Eyetaybit g̃u aco'i iboam. Deus kay'ũmat purem pin pima, Deus kay g̃u dak epesop.

Ỹỹnh ta patug wadii doo, hꞌyyb rejãã do hadoo bëëh! Pꞌop Hagä Do heréd hõm do bëëh. Dooh bë hapëë bä gꞌeeh, badäk hahỹỹ hã hanäng do kamahä̃n doo, Pꞌop Hagä Do majĩĩ hado däk tii? Jé karẽn pé takamahä̃n bä badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do rakamahä̃n doo, Pꞌop Hagä Do majĩĩ tabahado däk.

Kuh³lxa³thin¹ta¹ka³lxa² yã¹yxah³lxi¹lxa². A²nxe³ta¹ka³lxai²na² sa²kxai³lu² in³txa² ã̱³xa² ko̱³nxe³ti³ yxo²kwa̱i³nha²kxai³ a²wẽ³sãi¹ah³lo²khai³xa² ã³na¹sãn²nũ²la² in³txa² ã̱³xa²kxai³lu² ko̱³nxe³ti³ a̱³nyhu¹te²ju²hẽ³la². A̱³nyhu¹kxa²yu³su² a²wẽ³sãi¹yah³lai²na² te²hi²sen³kxai³lu² in³txa² ã̱³xa²kxai³lu² ũ³ha³lo²sa²tã³hĩ̱³nx2na³la². Jã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe² wxãi²nãu³xai²nãn²ta³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²we¹jah³lxi³ta¹hi¹nhẽ¹la². Yxah³lxin¹ta¹ yuh³xai²nãn¹ta² wãn³txa² ain³kxi² ã³si³wxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² te²hi²sen³kxai³lu² ĩ³a̱n³ta³kxi¹nx2ti³tu¹wa². Nxe³sxã³ yuh³xai²nãn¹ta² wãn³txan²tu̱³ sa²yxo²we¹jah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² ya̱³lxi²yah³lxa³lxa². A²ko̱¹ko̱¹nũ̱³ka̱³txi³su² yah³lxi¹lxa².

Maisa Enore aokitere akereta xisaonita! Iniyalahare nomaseharenae hinaeharenae kaiserehareya xisaona hoka xikahalakoahareya Enore kakoa. Xoana, maisa hatyohare waiyekehalakita xomana? Hiyaiya, xala xamani atyo iniyalahare nomaseharenae hinaehare aokowi hoka Enore nahalakoahare atyo tyaona.

Hari. Deu-ra avavakaijokapa'itxiriki a'oni. Ija'aria asia bivajahahi ida kidihojai jahariki, binofiki ida hojai Deua bikaimajahariki, oniani ida Deu-ra kaimajaharavini hija. Avavajahaki ida nahina Deua bikaimajahariki, oniani ida Deu-ra avakaimajaharavini hija.

Ikiahatsa wytyk hyritywatsa. Atatsa hi tabarikta zereke iwaze usta tuk tasapy. Iwa ikiahatsa kino Deus tserekeknaha ustsa kytsa bo tsimykurunaha. Sizubarẽtsa Deus humo batu siakparawy, iharere humo batu hỹ zikaha. Asahi zuba ikiahatsa ahakparawytsa ahatuktsa moziknaha. Iwatsahi iwa tsimykaranaha zeka sizubarẽtsa tahakyrikinahatsa watsa tsimoziknaha. Ahatuktsa asahi Deus humo batu siakparawy iharere humo batu hỹ, ikiahatsa kino niwatihi Deus humo takyriukinahatsa watsa tsimoziknaha. Ahaharereziuwybyitsa tsimoziknaha.

Aikotã aheharyꞌi ete aipohari hap ewy yt ikahu hin i miꞌi hap ewy kahato yt ikahu hin i typy ahetupana pote. Yt naku i typy ok mikyꞌesat ewy watunug Tupana mikyꞌesat wakuat iꞌewyte mesuwarotiaria mikyꞌesat ewywuat yt naku i nug haria mikyꞌesat ewywuat pote. Yt ikahu hin i miꞌi tã watoĩneꞌen are. Tupana ewanĩkaptia mikyꞌesat ewy watunug mote Tupana ewanĩkaptia wo watoĩneꞌen. Uwe uwe mesuwarotiat yt naku i nug haria seko saꞌag wo tuwewyꞌinug miꞌi hat Tupana ewanĩkap mo topyhuꞌat.

Itínoe xâne ú'uso koyêti itávokea hókea Itukó'oviti, ákoikopo yéxa itíkivo puvoti Itukó'oviti koeku aínayea íyekovo yara kúveu mêum? Enepone xâne iyókovati ne kixovókuti yara kúveu mêum, koati puvoti Itukó'oviti.

Tohô weérã mɨsâ ni'kó numiô marâpɨtigo niîmigota, ãpiré tɨ'sâgo weeró noho niî'. Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ põ'ra niîmirãta, a'tí di'takãhasere wãkû yɨ'rɨ nɨ'kasa'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨre yabîrã weeró noho niî'. No'ó a'tí di'takãhasere ɨâri peha yɨ'rɨ nɨ'kagɨ noho Õ'âkɨ̃hɨre ĩ'yâ tu'tigɨ niîsami.

¡Pasaypi ipanchäcuna! ¿Manachun yaćhapäcunqui cay pachap cunchawänin cayniquiwan Tayta Diospa ćhïnicünin caśhayquita? Mayanpis cay pachap cunchawänin cayta munäcunacá Tayta Diospa ćhïnicüninmanñam licalïlun.

E Wamama nhimiroti hã 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono bâ, te ĩsazei'õ'wa norĩ nhimiroti si, 're ĩ'madâ'â za'ra wa'aba mo. Ãne wamhã, Wamama zawi'wa 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di za. E ãne na aima waihu'u za'ra wa'aba õ di bété. Ĩsazei'õ'wa norĩ nhimiroti si, da te dasima 're wẽ za'ra mono wamhã, Wamama ãma te za 're sitob'ru za'ra.


Ynara ãko Ritonõpo omiry kyya xine, “Ritonõpo nyrihpyryme sytatose. Yrome orẽpyra kypenetatohkõ poko sytatose,” ãko mã kyya xine Ritonõpo omiry. “Ajohpe,” kara ehtoko moro poko.

Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot tanhmã Karõ jarẽnh to nẽ harẽnh kot: Na pre Tĩrtũm mẽ pahwỳr amnhĩ Karõ rẽ nhũm mẽ pahwỳr wrỳ nẽ mẽ pakamã agjê nẽ mẽ pahkôt pa ho pa. Mẽ pahte hkôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o papaja na kãm hprãm. Anẽ.Ãm hãmri ã harẽnh kot anhỹr jakamã kwa kêr ka mẽ harẽnh ma nẽ kãm ajamaxpẽr tỳx rãhã ho ri apa.

Kona maxikatiĩka Teoso sãkire iõkatsopatakori sãpiretaua ia atoko inakari: Erekari Matamatakoti aãkixinireẽ auakari nirekari iteene anirekiniri Teoso tiretiniua. Iua !inirekari anirekiniri ĩkorapokoriti auakaninoka tiretiniua.

Warâ iwenibyem awyly Deus itaumbyry awo wâgâ: “Deus kyispiritury kuodaxi ienipyryem. Awylygue koendonro, koendâpaom alelâ aguiendyse kydawyly.”

— Tupàn umur kar Wekwe zanepyꞌa pe aꞌe. Aze xiruzar Hekwe nehe, nazanerewyrowyroahy kwaw amo wanehe nehe. Naxiputar kwaw wamaꞌe zanezeupe nehe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer. Pezekaiw katu aꞌe zeꞌeg rehe nehe.

Tyrã pa pexaꞌã ipara re oĩa oaxa rive ꞌrãa re? Mbaꞌeta “Nhandere Nhanderuete Onheꞌẽ omoĩ vaꞌekue oipota hexe anho jaa”, heꞌi vaꞌekue.

Jinaɡ̶aleetibigetiwaji Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶anaɡ̶axi daɡ̶atooa niɡ̶ijo ligegi, anee, “Aneotedoɡ̶oji ixotedioɡ̶oji ɡ̶odiwigo. Pida niɡ̶idiaaɡ̶idi ɡ̶odiwigo ja doletibige niɡ̶inoa aninoatigi niɡ̶ina iiɡ̶o.”

Tupana'ga rembikwatijarukara nomombe'utehei reki. A'ereki e'i: “Nhandera'uva – Tupana'ga omongo a'ea nhande pype – a'ea opota ranuhũ jipi,” e'i.

Topẽ vĩ tag to jykrén nĩ, ũ tỹ vãsỹ rán kỹ nĩ ẽn to, ha mẽ: “Topẽ kuprĩg vỹ tỹ ẽg jagrẽ nĩ, Topẽ tỹ tỹ ẽg jagrẽn kỹ. Kỹ tóg ẽg ki rĩr mũ sir. Kỹ ẽg tỹ nén ũ vẽnhmỹ to há nĩn kỹ tóg fe kaj nĩ, Topẽ kuprĩg ti,” he tóg, Topẽ vĩ rá ki. Ti pi(jé) véké tag tó ja nĩꞌ. Kỹ tag to jykrén nĩ.

Nhandejáry nheꞌẽ ojehai vaꞌekwe nhande-vy nhahendu hagwã heꞌi vaꞌekwe nhande-vy: “Nhandejáry omoĩ-ma nhande pyꞌapy-py Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe. Hakateꞌỹ voi nhande-rehe Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe. Haꞌe oikwaa ukase vaꞌe-rehe oipota nhane manduꞌa meme nhanhemongeta-vy, hemimbota anho mante jajapo hagwã. Hakateꞌỹ voi nhande-rehe Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe.”Êx 20.1, 5 1 Co 6.19Upe vaꞌe nheꞌẽ ojehai rei raꞌe peẽ-my gwarãgwe voi nipo raꞌe.

Aõ aõkõ aõbohe rybe riti kawese roire: Aõhe rare. Deuxu taTyytybytyhy inywo‑ki heka Deuxu risỹdỹỹnymyhỹre. Tai tahe iny‑di riijetyhymy ratximyhỹre. Aõbo heka kia rare?

Ymã te Janeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukari Uꞌagesage are rakue. Nakwasiarukari tee ꞌga ee. Uꞌagesagea ꞌã ꞌga amut werowiaaramũ janee. Aꞌjea futat ꞌga ꞌAgesagea iro ꞌjau ae ree, ꞌga wi ae poira futareꞌema. Sãꞌã ae kũjã are iro ae ꞌea. Nan tee futat ꞌga ꞌAgesagea iroꞌi ae ree.

Amrẽbê: ne me memã kum,—Metĩndjwỳnh Karõ kute me bakadjwỳnhbê amijo kajkep ne te arek kum me bajo ba prãmje. Te arek kum me bajo ba prãmkam arỳm ngryk 'ỳr.Nãm me ã me bakukãmãremã ane nhym me arỳm 'ã pi'ôk no'ôk ne. Djãm me kabẽn kajgo got?

Moropai Paapa maimu eꞌmenukasaꞌya taa see warantî: —Morî Yekaton Wannî tîrîꞌpî Paapaya uyewankon yaꞌ. Kureꞌne uurîꞌnîkon yuꞌse awanî moropai uurîꞌnîkon koꞌmannîꞌnen pe awanî imakuiꞌpî kupî namai —taiya. Mîrîrî yeꞌnen —Seꞌ tapairî taasaiꞌya mîrîrî —kîkatî.

Topa yõg tappet te tikmũ'ũn kuxa 'ãktux, tu' hitop tu' xuktux 'ohnãg, hu: “Topa te tikmũ'ũn kuxa mĩy, ha' yĩpkũmĩy, tup-tex,” kaxĩy,

Imẽn e'em Deus ekawẽntup:Deus jebiõg̃buk o'g̃uõm wuywebe, i. Wuykukpin cĩcã cexe, i. Ibikuy jĩjã wuywebe kũyjobit am jebiõg̃buk a'õ kay, i. Wuyju kũyjobit'ũm pima, Deus itabutkarey wuykay, i. Te'e ma aco'i eyxe bit iboap ekawẽn ibararak.

Daap hẽ bë edꞌoo gꞌeeh hahỹ Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo? “Pꞌop Hagä Do kamahä̃n, tahyb nꞌaa jewës ër hꞌyyb tym ër hã tanoo doo. Takarẽn ta hã ub hadꞌyyt ji hꞌyyb däk.”

Te²yã¹nxe³jut3su² Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txã³nxai³tã² nxe³te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² ĩ³nxũ²kwa̱i³wi¹nhẽ³jah¹la² wi¹lhau³ko³tẽ³na³li¹, ko̱³nxe³ti³ kãi³ki̱³kxa²ya̱n³txi³su¹. A³lxi²khaix1nẽ³na³li¹. A²ẽ¹na² a̱u³txi³ yxo²kwa̱in³nẽ³na³li¹. Nxe³jau³jau¹xai²na² kwa²wãn³txi³sxa³wa². Ya²la³lyau³xai²la¹wa².

Awa atyo motya enenaharenae Iraiti Waiyexe nanekoa iraeta xaoka: “Isekohaliti mohenere wihiye kalore iniyalahare taita ahekotita”.

Hari. Nimania hida athi Deus athi kapapirania hojaki: “Deua biobai'iki ada Ma'onahai Jahaki ava'i bodinia. Ovaria biakabaiki fori hiki, binofiki ida kidimoni arihika'oana.” Hari'a hihida varani hoja'imariniki vavaniha bana.

Deus harere papeu humo tubabatu ziwatahaka. Deus hyrikoso mytuk mynapykyryk. Myhumo tsimypokzitsiarẽta. Iharere bo hyỹ tynakaranahaktsa! Deus harere bo hyỹ ahabyi zeka Deus hyrikoso myhumo batu iaku. Iwa tubabatu papeu humo ziwatahaka. Anaharere batu waby tsimaha.

Eweꞌeg wo e Tupana saꞌawyꞌiwuat pupi — Uiwano yn worokyꞌesat e ahepe. Maꞌato wẽtup tupana eweimohey hawyi uhehaꞌywywi kahato tupanaria ete e Tupana Pãꞌãu ahepe.

Hako ikitíxa yutoxovohí koêti ne yutoéti ya emó'uke Itukó'oviti, enepone koêti: “Enepone Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti, pónevi Itukó'oviti óvoheixea xoko ûti, yupíhova kahá'ainovi vitúkeovo kuri'ókopovoti Itukó'oviti, puvâtimaka aínayea víyokovo.”

Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti naâ ohâka pũripɨ diakɨ̃hɨ́ta ohâ no'okaro niîwɨ. “Õ'âkɨ̃hɨ marîre Espírito Santore o'ôo'kɨ niîwĩ. Tohô weégɨ ãpêrã yɨ'rɨóro kɨ̃ɨ̂re marî ma'ikã́ ɨasamí”, niî ohâ no'okaro niîwɨ.

¿Icha yan'alchun isquirbishancunaćhüpis niyan: “Ćhulamäśhanchic ispiritunmi wañuy-wañuy payllapäña munamanchic” nil?

Duréihã ma tô ãne ĩmreme na rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã, ãne: “Wamama, Tipẽ'ẽzani te te wama 're ĩsõmri mono hã, wapẽ'ẽ 're wama 're hâimana za'ra mono da, te te sima 're wa'awẽ uptabi, Wamama zawi'wa 're wanomro mono da.” E taré ma tô ãne na hã rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã. Mare di. Taré te te ãma rob'ui'éré õ di. Tô sena ma tô ãma rob'ui'éré.


Yrome Tuzenu ke kyjamihtanohtorỹko Ritonõpo mana kyyrypyrykõ poko penetara kuehtohkõme. Ynara tymerose sero poko Ritonõpo omiryme, “Imehnõ motye se exiketõ akorekehkãko Ritonõpo mana, yrome imehnõ motye se pyra exiketõ rokẽ poko enupunãko Ritonõpo mana,” ãko mã Ritonõpo omiry kyya xine.

Na hte Tĩrtũm mẽmoj to mẽ pakutã nojarêt rãhã pu mẽ ỹ hã tãm amnhĩ nhĩpêx o ri papa. Kapẽr ã kagà kot ja jarẽnh kot: Mẽ kãm Tĩrtũm kôt amnhĩ nhĩpêx prãm kêt xwỳnhjaja na hte Tĩrtũm amnhĩ tã mẽ omu nẽ mẽ kutã amnhĩ xunhwỳ. No mẽ kãm hkôt ri amnhĩ nhĩpêx prãm xwỳnhjaja na hte amnhĩ tã mẽ omu nẽ mẽ ho mex o pa nhũm htem hihtỳx xà nhỹ hã mẽ kãm hprãm kêt xwỳnhjê hkôt ri amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ. Anẽ.

Teoso sikari iteene erekari atemoni, kotxi Teoso sãkire iõkatsopatakori txari: Teoso !apokaerekatari kãkiti iuikakaniua. !Imoianatana ninoa. Kãkiti miuikakaniua, ikinipoko erekari isika ninoamoni.

Deus koendonroem awyly olâ ton-honreim kuru, inakanhe aguipyra kitoem. Awylygue Deus itaumbyry awo wâgâ warâ iwenibyem awyly: “Tadaloenly kewâni modo ize inkâba Deus; ‘Âdy mâkeba urâ’ kewâni modo tâmawyadâze, eon-honrumo tuduze warâ olâ.”

Tupàn ikàg weraꞌu aꞌe. Aꞌe rupi zapuner amo wanehe zanerewyrowyroahy re zanepytuꞌu haw rehe nehe. Taꞌe nezewe iꞌi Tupàn zeꞌeg kwehe arer aꞌe xe. — Akwaw weraꞌu maꞌe amo wanuwi ihe, aze amo teko iꞌi wà nehe, napytywà kwaw aꞌe teko ihe wà nehe. — Nahekàg kwaw ihe, xo Tupàn ukwaw maꞌe aꞌe, aze amo iꞌi wà nehe, apytywà putar ihe wà nehe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer.

Haꞌe rami teĩ nhanemboaxyve ju ꞌrã, mbaꞌeta aipoeꞌi avi: “Nhanderuete opuꞌã ꞌrã onhemboyvate rei vaꞌe re, haꞌe rã onhemoꞌyvyĩꞌi vaꞌe ma omboaxy ꞌrã.”Provérbios 3.34

Pida Aneotedoɡ̶oji eote mida eliodi ɡ̶odoniciwaɡ̶a me jatamaɡ̶ajoɡ̶otege niɡ̶ina ane beyagi. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶anaɡ̶axi mee, “Aneotedoɡ̶oji lakapetegi niɡ̶ina anaɡ̶axakeneɡ̶egipi, pida baɡ̶a yaxawa codaa me yajigote loniciwaɡ̶a niɡ̶ina ane diniwikodetibece.”

Emo Tupana'ga omombyry hete hete nhande ve. A'ereki ikwatijara e'i: “Tupana'ga omovahihũ g̃a – kiroki g̃a onhimbohete jipi. Emo g̃a nhimbohetee'ymame ga omombyry g̃a pe,” e'i ikwatijara Tupana'ga mombe'uhava.

Hã ra tóg ẽg tar han tĩ, Topẽ kuprĩg ti, ẽg tỹ nén ũ vẽnhmỹ han sór tag kato tẽ jé. Ẽg jagãgtãn kỹ tóg ẽg tar han tĩ. Kỹ tóg tag tó mũ sir, ha mẽ: “Topẽ vỹ ũ tỹ: “ũn mág vỹ tỹ inh nĩ,” he mũ ẽn ag to kórég nĩ, hã ra tóg ũ tỹ: “nén ũ tũ vỹ tỹ inh nĩ,” he mũ ẽn ag jagãgtãn tĩ,” he tóg, ti vĩ rá ki.

Hembiapo porã meme nhande-vy Nhandejáry nhane pytygwõ tygwõ voi. Upéa-rehe oĩ ave inheꞌẽ kwatia-rehe ohai vaꞌekwe: “Nhandejáry ombojevy vaꞌerã onhembotuvixambaꞌe ukase vaꞌe. Onhembotuvixase eꞌỹ oiko vaꞌe-pe ae ohexakwaa porã rei Nhandejáry”Pv 3.34heꞌi vaꞌekwe Nhandejáry ohai uka-vy.

Tii tahe iny riruruteredỹỹnymyhỹre. Kawesemy ritina rarybere: —Iixiwedu mahãdu heka Deuxu ixi‑ribi rirehedỹỹnymyhỹre. Tahe ruxetòena sõwemy ixiwedekõ mahãdu‑ò riwahinymyhỹre.

Aꞌere ꞌga ꞌAgesagea te jane mogyi jane mamuakaa ꞌagamũ mamaꞌe tywera apoukareꞌema ae upe. Ymã te Janeruwarete ꞌga kaꞌarana kwasiarukari aipo ꞌgã nupe rakue: “Je poar ape ꞌjara ꞌgã je apoat tejemifutar imũ mamaꞌe apoukaa ꞌgã nupe. Je nafutari ꞌga tepoara ꞌjara ꞌgã te ajee je napoari. Aipo ꞌjara ꞌgã ajemogy je ree iporomutareꞌemamũ”,ꞌjau ꞌga inugukaa kaꞌaran are rakue.

Ajmã gwaj bakuten bajaxwe prãm. Nhym be, Metĩndjwỳnh ne kum gwaj bakaprĩn gwaj bajaxwe kêt kadjy gwaj bamã tỳx jangij gwaj ajmã bakute kêt. Amrẽbê: ne ujarẽnh djwỳnh me bakukãmãremã kum, “Me kute amijo àmra prãmja Metĩndjwỳnh arỳm mebê aptà. Nhym be, me kute amijo ngriren amijo kàtàmja Metĩndjwỳnh tu kum me kaprĩ.” Nãm ã me bakukãmãremã ane nhym me arỳm 'ã pi'ôk no'ôk ne. Ga, kum me bakaprĩja pumũ.

Moropai uurîꞌnîkon pîikaꞌtî Paapaya. Inîꞌ panpîꞌ umeruntîrikon tîrîiya. Sîrîrî warantî Paapa maimu eꞌmenukasaꞌ: Mîîpankon winîkîi Paapa ekoreꞌma tîîse mîîpankon pepîn pîikaꞌtîiyataatoꞌ mîrîrî.

Pa Topa ka'ok xe'ẽgnãg, tu tikmũ'ũn kuxa ka'ogãhã', yã Topa yõg tappet te xe: “Tikmũ'ũn yãy mũn xexka pe'paxex, puxix Topa putup nõg, pak-tõgnãg xop pu hãmmaxnãhã', nõm xop yãymũn kutõgnãg pe'paxex ha hãmmaxnãhã',” kaxĩy.

Warara'acat podi ma Deus pit wuybuywatwan. Imẽnpuye Deus ekawẽntup e'em:“Soat podi ma wa'õbuyxi” i'e'e'ukat kay g̃u Deus, i. “Obuywan cuy ece wa'õbaca'ũm puye” i'e'e'ukat puywatwan pit, i.

Tii dꞌ tado né paawä, ta bahä̃nh Pꞌop Hagä Do ër tamasa ër tatꞌyyd mehĩĩn do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa hahỹỹ da takerih ta kyy kerih doo gó: “Pꞌop Hagä Do hyb nꞌaa wareem kasabꞌee do hã. Pꞌop Hagä Do tꞌyyd mehĩĩn kadadꞌuu doo, Pꞌop Hagä Do ky enyym sa hã”,Proweh-Bijos 3.34 näng kerih do hã.

Nxe³sxã³ ĩ³nxũ²kwa̱i³lxũ¹nẽ³lha²kxai³ ko̱³nxe³ti³ yxo²kwa̱in³nẽ³lxa³lho³la². Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txã³nxai³tã² nxe³te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² sa²kxai³lu² a²nũ²a² yxo²kãin²e³te²su² te²a² ã³na¹ha²kxai³ a²nũ²a² yxo²kãin²e³xa³te²su² te²a² ĩ³nxũ²kwa̱i³lxũ¹nha²kxai³ nxain¹tu¹wi¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Maika Ximaxahenerahare Xisaona(Filip. 2.3-9; 1 Pedro 5.5-7)Xakore hoka Enore kahinaera atyo masakare kinatere. Hiyaiya, exakere Iraiti Waiyexe nanekoa nexa: Enore atyo maisa awaiyetyare ahinityaliyenae hoka maxaheneraharenae atyo kahinaetita.

Danoni kaba'i ida avakadiva'inofinofi asohiriki, danoni arafiaki ida Deus a'onira kajoamoravini. Oniania, Deus athi kapapirania hojaki hida athii hoariha: “Deua biakodiaki ida ija'ari abononi vaboraborahariki. Ija'ari abononi vaboraborahaki vani ida Deus va'i-ra fai ani'aja.” Niki ida athii.

Deus myhumo tsimypokzitsiarẽta. Myzibyituhukutu myhumo tsimypokzitsiukrẽta. Deus harere tubabatu ziwatahaka. Atahi motsasoikik zeka. — Uta zuba wasani my — atahi Deus ykparawybyita. Atakta Deus bo mopamykysoikik zeka:— O Deus tsiktsumuẽhĩ my — iwa Deus mypehakatsa mozik hỹ. Atahi Deus iakparawy.

— Atiꞌatumoesaika kahato waure wuat gupteꞌen haria pe. Miꞌiria pe atum neꞌen kahato wakuap miꞌiria pe maꞌato iraniaꞌin me — Uito poꞌog e haria ewanĩkap wo areĩneꞌen e Tupana ahepe. Uhegyiꞌat hap poꞌog atum paaꞌe haria pe e Tupana ahepe.

Itea inamá'axo xúna xoko ûti ne seánakovi Itukó'oviti, kuteâtimaka koeku po'i yutoéti ya emó'uke Itukó'oviti, enepone koêti: “Okópa Itukó'oviti ne kapayásokopovoti itea huvó'oxoa ne xâne ákoti kapayásakapu, enepone ikoseânaxovati” kôe.

Õ'âkɨ̃hɨ marîre pahá yã'a tĩhagɨ, wee tamúsami. Kɨ̃ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ taha: “‘Ãpêrã yɨ'rɨóro niî'’ niirã́re Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró wa'asére ka'mú ta'asami. Ãpêrã ‘Yɨ'ɨ̂ mehô niigɨ́ niî', yɨ'ɨ̂re wee tamúya’ niirã́ pe'ere wee tamúsami”, niî ohâ no'okaro niîwɨ.

Ñatac Tayta Dios'a llaquipayninwanmi allincäćhu canapä masta callpanchaycamanchic. Chaymi Diospa shiminćhüpis niyan: “Nunatucücunätá Tayta Diosmi śhaycachin; mana nunatucücunätam ichá llaquipayninwan yanapaycun” nil.

Ãne wa, Wamama zawi'wa 're wanomro mono da, te za te te 're wa'apawaptob u'âsi. Duréihã ma tô taha wasu'u na rob'ui'éré, ĩsadawa wasu'u'wa hã, ãne: “Si'uihâ na 'râwi tinhimirosa'rata na 're ĩsi'madâ'â za'ra mono norĩ zada, te za 're hâimana, Wamama hã. 'Râwi tinhimirosa'rata na 're ĩsi'madâ'â za'ra mono õ norĩ si, te za te te 're apawapto.” Ãne ãma ĩrob'ui'éré hã.


Morara exiryke osekarotoko Ritonõpo a, “Ose ase jesẽme,” kahtoko eya, yrome joroko tamuru a ynara kahtoko, “Jesẽ kara mase. Morara exiryke ytoko taroino,” kahtoko eya. Morara kary etaryke tyya epãko joroko tamuru mana.

Jakamã kwa kêr ka mẽ Tĩrtũm kapẽr kôt pix mã mãn ri amnhĩ nhĩpêx o ri apa. Kêr kê Satanasti tanhmã mẽ ate amnhĩ tomnuj to hprãm xàj tanhmã mẽ ato ka mẽ Tĩrtũm Karõ nhỹ hã ãm ama nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ. Nhũm tee ri amã àhkrox kaprỳ nẽ akaga nẽ ma tẽ.

Ininiã hãuiritariko Teoso hĩauĩte ininiua. Iua nireẽkitinoka hĩkamako. Kona hĩkamapiri Satanasi nireẽkiti. Kona hĩkĩpitapiri iua sãkire, ininiã eereka iua miteka.

Deus aguehobyry ara aitaungâ. Diabu, Deus izepa ato âyanmo aienehonze keduo, âdaunloenlâ aguely kâjiwantaguedaundâ. Idatânry ara midylymo lelâ-ro watay, âydâpamo âxigueze lelâ.

Peruzar Tupàn nehe, peiko hemiruzeꞌegete romo nehe. Peruzar zo tekwe ikatu ꞌym maꞌe wanuwihaw nehe. Aze napezekaiw kwaw hehe nehe, uzàn putar pewi nehe.

Haꞌe nunga rupi penhemoꞌyvyĩꞌi ke Nhanderuete oipotaa rami. Haꞌe rã anha pe ma pejeity uka eme. Haꞌe ramo ojava ꞌrã pendegui.

Enice, ikanitecetiwaji Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e ɡ̶adewiɡ̶a. Atitetiniwace aatege ɡ̶odaxakawa, odaa jeɡ̶eloditaɡ̶adomi.

Penhimongo ti Tupana'ga remimbotarimova'ea rupi a'ero. Pemovahĩ ti Diabo'ga. A'ero po ti ga ka'nhymi pe hugwi nehẽ.

Hã kỹ Topẽ mỹ: “hej,” hemnĩ, ti tỹ ãjag krĩn kỹ. Japo mỹ: “nejé,” hemnĩ, ti tỹ ãjag krĩn sór kỹ. Kỹ tóg ãjag tovãnh ke mũ sir, Japo ti, ãjag tỹ ti mỹ: “nejé,” hen kỹ.

Aipo ramo penhemoĩ katu Nhandejáry yke-rehe. “Ndaikoséi voi xe anhaygwasu nheꞌẽ-rupi” peje kena. Upéixa ere ramo opoi arã ndéhegwi anhaygwasu.

Deuxudeewi biwinymahãke. Diabo ixi‑ribi birehedỹỹnykeki, tahe tii aribi rahenyke.

Aꞌeramũ ki pẽẽ Jarejuwarete ꞌga rerowiaaramũ “ore muꞌe ape ejemifutar are. Taruenup enejeꞌega ꞌjau”, ꞌjau ki pẽẽ Jarejuwarete ꞌga upe pejejeꞌega. Mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara pejejeupe ijeꞌegamũ ki peꞌje jupe “Naenejeꞌega rũi je aenup. Aꞌeramũ ene ejepeꞌau je wi”, ꞌjau ki pẽẽ jupe. Aꞌeramũ ojepeꞌau pẽ nui.

Kum gwaj bakaprĩkam dja gar akrànmã Metĩndjwỳnh kabẽn man kôt ar amijo aba. Ar Xatanajbê aptà nhym arỳm ar abê prõt ne.

Mîrîrî yeꞌnen Paapa maꞌre eꞌkuꞌtî. Imaimu yawîrî akoꞌmantî. Meruntî ke eꞌtî Makui winîkîi, moropai eepe aapiapaiꞌnîkon.

Yĩy 'ĩpkox pi Topa pu', nũy Hãmgãyãgnãg yĩpkutuk hok, nũy nõm mũtik kumĩy, ha' xupap-tup.

Imẽneju kũyjobin cuy epesop Deus a'õ kay.— A'õ kay bit oceju kũyjobit g̃u — i juy epe'e Satanás pe- -ibiõg̃buk kẽrẽayũ kukukat pe.Imẽn i'e buje, jenapõn eyxewi.

Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do mejũũ do bë ky dahé hadꞌyyt hẽ. Tawꞌããts hẽ bë kahejój DijabGereg kyy me ramaneëënh Nesaa Do Yb, Dijab. “Ji taky nꞌaa tapa hadꞌyyt doo”, tahanäng pé ti Dijab. wë, tii bä da wajaah bë mahä̃nh.

Jã¹nxe³jut3su² Txa²wã¹sũ̱³na² sa²yxo²we¹jah¹lxi³hẽ¹la². A²ta³a² a²hxi²kan¹jah³la² wxã³sxã³ ĩ³ye³kxi¹nx2ti³kxan²ti³ ĩ³wa²lũ³xah³lxin¹te³nah¹lxi¹:— Wxa²wãn³txa² ten³sa²sĩ¹nxa³nhai¹. Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² so¹lxi³ ten³sĩ¹na¹wi¹. Yxah³lxin¹jau³su² kxai²nãn²tu̱³ ã³waix3je¹nx2ti³tu¹wa².

Hiyeta hoka Enore xityakeko. Xaiyateretyoa Tihanare xahita hoka tekoa xonita.

Avaabononi vava'aha bana Deus a'onira honariavini avakadika'da'di hina. Jahari-ra vakaabani bana, vakanasa'airi bana mahija akara'ovini avakadiania.

Deus harere bo hyỹ tsimyzeka Satanas harere humo batu hỹ tsimy. Satanas harere bo batu hỹ ahabyi zeka ata kino ahapokso moparakik.

Tupana tikyꞌesat aiꞌe hap — Tupana atikyꞌesat emiit sese wo waku watoꞌe aiperupꞌi popuo e. Uiꞌywot uimoesaika kahato uiminug saꞌag koꞌi akit hamo waku watoꞌe. Tupana etiꞌakit o ahiag uiꞌokpe totiat watoꞌe waku. Uimoesaika Epãꞌãu wo ahiag sopo hamo ehay wo — Motoro uiꞌyatypepyi ahiag me e hamo waku wahẽtup Tupana pe. Miꞌi hawyi waku watoꞌe — Tupana etisopo ro ahiag uhãꞌãg hat mesuwe waku watoꞌe. Miꞌi hawyi ahiag topopy raꞌyn meremo aiꞌyatypepyi Tupana pupi.

Síkeaneikopo itúkeovo Itukó'oviti exô kêku. Kéxuna'ixapu yokópi ne Ndeâpu, yanê'e ahikúxeovopitimo.

Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ dutisére ãyuró yɨ'tiyá. Wãtî mɨsâre niî kehe sãakã, wãkû tutuaya. Jesu kɨ̃ɨ̂ tutuaró me'ra kɨ̃ɨ̂re wa'â dutiya. Mɨsâ tohô weekã́, kɨ̃ɨ̂ uî wã'kagɨsami.

Chayurá Diosllanchicpa maquillanman-ari ćhulacuy. Jinaman supaycäta awantaycuptiqui'a ayicun'am.

Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti ma, ma'ãpé 're asiwapu za'ra wa'aba mono, ĩsimiroti na si 're anomro aba mono da. Wa'uburé norĩ nhib'apito nhimipibui wasété zé wi, te za 're asiptete za'ra wa'aba mo. Tawamhã si'aba'ré na, te za asiti timorĩ 'wa.