Ypyno pyra exiketõ jomipona pyra mana. Yrome ywy jomi poe pyra kuuruatose. Papa poe rokẽ kuuruatose, jenehpohpõ omi poe.

Na pa hte amnhĩ krã hkôt ri mẽ kãm ixkapẽr o ixpa hkêt nẽ. Ãm Inhĩpêêxà nhỹ hã na pa hte mẽ kãm ixkapẽr o ri ixpa. Kot mẽ awỳr inhmẽnh xwỳnhta nhỹ hã. Tã nhũm mẽ kãm inhmar prãm kêt jakamã na pa hte wa mẽ kãm mẽ apyrà nẽ amnhĩ to amnhĩrĩt o ixpa hkêt nẽ.

Nota matiretakani kona nĩkatari nisãkire. Nisãkire hĩkenakotakiti kona nota sãkireni. Niri niokanatakiri sãkirera.

Ywynedânry modo auguehobyry takazemo lelâ. Urâ kulâ mâkeba xirâ mâindakylymo agueim, Pabai aguehobyryenlâ xirâ auguely.

Heamutar ꞌymar nuweruzar kwaw hezeꞌeg aꞌe wà nehe. Peinu hezeꞌeg. Namumeꞌu kar kwaw aꞌe zeꞌeg hezeupe. Nan. Hemur kar har umumeꞌu kar aꞌe zeꞌeg ihewe aꞌe.

Haꞌe rã ndaxerayvui vaꞌe ma xeayvua rupi eꞌỹ ꞌrã ikuai. Haꞌe rami avi xeayvu pendu vaꞌe ma xee ae guigua eꞌỹ guive, haꞌe rã Xeru Xembouare ayvu.

Niɡ̶ina ane daɡ̶a idemaa, aɡ̶eyiwaɡ̶adi yotaɡ̶a. Codaa niɡ̶inoa notaɡ̶a anajipaatalotiwaji, aɡ̶emaɡ̶a yotaɡ̶a, pida lotaɡ̶a Eiodi ane idimonya.

Kiroki ga nanhiarõi – ga nohendukatui nhiremimbo'ea nehẽ, ei ga. Nhiremimbo'ea rũi reki pe pehendu. Ji amombe'u pe me jiruva'ga remimbo'ea nhimbuhurukara'ga remimbo'ea, ei Jesus'ga g̃a pe.

Ũ tỹ iso há tũ ẽn vỹ inh vĩ han sór ke tũ nĩ gé. Inh pi(jé) inh vĩ hã tó tĩꞌ. Ũ tỹ inh jẽnẽg mũ ẽn vĩ hã tó sóg tĩ, inh panh vĩ ti,” he tóg.

—Ha xe rayhu eꞌỹ vaꞌe gwive, nohendu moꞌãi xe nheꞌẽ. Ha xe remimombeꞌu peẽ-my ndahaꞌéi xe jehegwigwa. Xe Ru xe mbouhare remimombeꞌu ae amombeꞌu peẽ-my, heꞌi.

Iny waluuõkeki, warybe tiu rityhynyõtyhy. Aõ warybe‑di aõkõ heka rarybereri. Waha wadee riwahinyredi heka rarybereri.

Je ree iporomutareꞌema ꞌgã jejeꞌega nuerowiari futari. Natejeꞌega rũi te ꞌã je amomeꞌu pẽ nupe. Tejuwarete ꞌga jeꞌega te je ꞌã amomeꞌu, temuarera ꞌga jeꞌega etee futat— ꞌjau ꞌga ꞌga upe ikue.

Nhym be, me kum ijabê kêtja dja me ikabẽn mar kêt ne kôt amijo ba kêt ne tu ate krãn amidjwỳnhbit ma. Be, ije ar amã ikabẽn jarẽnh gar aje marja djãm ba ikabẽn? Kati. Ibãm kute ijanor djwỳnh kabẽn ne ja.

—Tîîse uꞌnînmanen pepîn koꞌmamî pepîn unekaremekîꞌpî yawîrî. Mîrîrî unekaremekîꞌpî uwinîpainon pepîn tîîse Paapa winîpainon.

Tikmũ'ũn 'ũm tek putup nõg, puxix yõgnũ hãm'ãktux 'ãpak 'ohnãg, yã' yĩpkox 'ohnãg. 'Ãxop te hãm'ãktux 'ãpak. 'A' yõg'ah hãm'ãktux, pa yõg 'ãtak yõg. Tute nũgkutnãhã 'ũgmũn.

— Okay'ũmayũ bit kũyjobit g̃u wa'õ kay. Wa'õbi g̃u õn iboap muwẽnuwẽn eywebe- -webay a'õbi acã. Ixe juk omudot ijodi — io'e.

Hã ỹ kamanahä̃n doo, dooh taky dahé bä ỹ ma metëëk doo. Ti hyb nꞌaa, dooh sa hã ỹ anꞌoo bä hã ỹ rahꞌyy genäh hyb nꞌaa. Këh ỹ nado ta ti bë maa newëë doo. Ee, hã ỹ mejũũ do kyy né tii.

Yxãn¹ta¹, a²nũ²a² a³lxi²sa²nxa³sxã³ yxau²xai³jah¹lo²su² kxai²nãn²tu̱³, txa²wãn³txa² sa²yxo²wet1sai¹nx3tho³li¹. Jã¹nxa¹jau³su² wãn³txai²na² ne³ka²ki²sah¹lxin¹jau³xai²na² hai³txi³ txa²wãn³txi³khai³sxa³wi¹. Nxe³jau³xai²na² Txa²wĩ³na² ĩ³sa²si¹hã³sa²jah¹la² a²wãn³txai²la¹i¹.

Xala xamaniya maisa awaiyetita natyo hoka maisaiya tyaonita niraini xema. Hoka exe iraiti xasemitere atyo noxaxikatyasehare Baba niraine, maisa atyo niraini xini.

Hora nofirikia ni-binaabaki ida oathi oka'ojomo'ivini hi'iki, oniani ida kidiania oabono onanokiaravini hija. Nimania hida kodiabi'i athi vara a'onira oni'abakhiavini hi'iki. Kodivarani hirihi hida. Kodiabi'i kavarani hida.

Sispirikpobyitsaktsa kaharere bo batu yhỹ zikaha. Kaharere kazo botu nitsasoko ana kino tsipiwabynaha. Kazo zikpeha iharere hi motsasoko.

Pywo ti rat yt uikyꞌe sese i haria yt uhehay nug neran hin i haria teꞌeropyhuꞌat e. Yt tuwat teran hin i uhepiat iꞌatunãpin hap upi yt uikyꞌe sese i potiaria e Iesui. Uiwyriaꞌin uimienoi ehepiat koꞌi yt uiat uimienoi sese i maꞌato Uiꞌywot Uipoꞌoro hat mienoi sese uhepiat koꞌi e. Iꞌe hap yn ahenoi ehepe e.

Enepone xâne puvónuti, ako ituka yûnzo nê'e. Yoko enepora emó'um kémone kó'oyene, haina ukeâti njokóyoke itea xoko Nzá'a úkea, enepone Pahukónuti nzímea yara kúveu mêum.

Yɨ'ɨ̂re ma'itígɨ pe'e yɨ'ɨ̂ uúkũsere weetími. Yɨ'ɨ̂ uúkũse yee mehéta niî'. Yɨ'ɨ̂ pakɨ yɨ'ɨ̂re o'ôo'kɨ kɨ̃ɨ̂ werê dutise niî'.

Mana cuyamäcunacá camachicuynïmannüchu manam cawsapäcun'a. Cay nishäcunaca manam quiquilläpïchu sinu'a caćhamäní Taytäpïmi.

Ni'wam norĩ hã te te 're ĩ̱zawi pese za'ra mono õ wamhã, ĩ̱nhimiroti te te 're 'madâ'â pese za'ra mono õ di za. Ãne, wa aima rowasu'u za'ra wa'wa, waihu'u za'ra wa'aba da. Ĩ̱si'uihâ na ĩ̱mreme na te aima rowasu'u za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱mama mreme na si, wa aima rowasu'u za'ra wa'wa, we ĩ̱zatõrĩ'wai mreme na.


—E na pa kormã ixte mẽ akôt ri ixpa ri ã mẽ amã amnhĩ jarẽnh anẽ.

—Hĩtekata nauakasaaki, ikara sãkiretxi nisãpiretai.

Agwer maꞌe amumeꞌu peme ihe, pepyr hereko mehe we ihe.

— Po ramigua re xeayvu pendereve teri aiko reve.

Ejitedaɡ̶awatiwaji niɡ̶inoa yotaɡ̶a maleeɡ̶eetibige makaamitaɡ̶a.

—Amombe'u pa ko ji a'ea pe me jitekovo pe pyri, ei Jesus'ga g̃a pe.

“Ãjag mré sóg nĩ nĩ ver, kỹ sóg ãjag mỹ tag kãmén mũ.

—Upe vaꞌe peẽ-my xe remimombeꞌu voi pene paꞌũ-rupi aime jave.

—Pẽ pype tekou je ꞌã aꞌe momeꞌwau pẽ nupe.

Gwaj baro'ã ar babari ne ba ar amã ikabẽn ja jarẽ.

Mîrîrî ekaremekîꞌpîuya akoreꞌtaꞌnîkon wanî yai.

—'Ãte xa nõm hãpxop 'ãktux nõmhã, tuk xip 'ãxop mũtik nõmhã.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo ẽnh:—Ta ti bë ỹ maherꞌood wät, babä bë sii ỹ bawät nä bä.

Nxe³na¹jau³xai²na² yxo²ha³kxa¹ yxau³kxi¹nx2ta¹kxa²yu³su² ĩ³hen³txi³nx2ta¹i¹.

Hekotata notyaonita xihaliya hoka hatyo akiti niraeta xihiye — nexa.

Hihida varani a'onira onava'isohivini hi'iki ohojana oadani avakadiania.

Mio te ti eipyꞌasetpe areĩneꞌen eimuꞌe hanuat mesuwe e.

—Ngoyúhoinopeanenoe ra koekúti kó'oyene koêkuiko ámbeyea xepákukenoe,

Yɨ'ɨ̂ mɨsâ me'ra niîgɨ, a'té niî pe'tisere werê'.

Cayćhu caśhäcamam caycunacta yaćhayalcächic.

— Ai'rata ĩ̱nhamra aba ré, wa tô ãne aima rowasu'u za'ra wa'wa.


Papa Tuzenu enehpõko mana ymyakãme Ãkorehmanekõme. Ãmorepatorỹko mana emero. Ynekarohpyry poko otuarõtanohtorỹko roropa mana.

Tã koja Inhĩpêêxà ixpãnhã mẽ awỳr wa Ixkarõ rẽ. Ixte hã mẽ amã ixàhwỳr xà hkôt. Hãmri nhũm man mẽ awỳr wrỳ nẽ mẽ akaxwỳnh mã agjê nẽ mẽ akôt ri tanhmã mẽ ato ajuta hto ho pa. Nẽ ra ixte ã mẽ amã ixkapẽr anhỹrja koja hprĩ hã mẽ amã ho amnhĩrĩt mex nẽ. Ka mẽ amnhĩ krã kamã kãm ajamaxpẽr nẽ hã ano htỳx nẽ ho apa. Anẽ.

Niri iokanatariko kõtãkikareri, Erekari Matamatakoti inakori hĩtemoni. Erekari Matamatakoti oerekaiko hĩte ikinipoko niuãkaã. Himaxinĩkaretakiti iuaĩkanako iua oerekaiko. Ikinipoko nisãpiretakiti oerekaiko.

Âxigueze urâ. Âurunimo âyanmo âese olâ. Deus Ispiritury ise mâkâ, Deus ingonotyby ietaybyaji agâmo itoem. Idânârâ âyanmo auguehobyry enanâgueze, inomedâzemo warâ auguehobyry modo mâuntuhomoem.

Heru umur kar putar Wekwe Puràg purupytywà maꞌe pepyr aꞌe nehe, taꞌe peiko heremiruzeꞌeg romo pe xe. Pemuꞌe putar maꞌe rehe paw rupi aꞌe nehe. Pemumaꞌenukwaw kar putar hezeꞌeg rehe paw rupi aꞌe nehe no.

Haꞌe rã Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ Penembojoyvyarã xerery rupi Xeru ombou vaꞌerã ma opa mbaꞌe re ꞌrã penemboꞌe, haꞌe penemomaꞌenduꞌa ꞌrã xeayvuague haꞌe javi re.

Pida Niɡ̶ina Ǥanaxawanatitoɡ̶odi, Aneotedoɡ̶oji Liwigo, ane niwakatee Eiodi leeɡ̶odi Iboonaɡ̶adi, ɡ̶adiiɡ̶axinitecetiwaji inoatawece, codaa eo manalakitibige ijoatawece niɡ̶ijoa anejitedaɡ̶awatiwaji.

Aerẽ po ti jiruva'ga imbuhurukari gwa'uva pe pyri ji py'rovouka jupe nehẽ, ei ga. Pepokohavamo po ti a'ea pe mbo'epavi nehẽ ikwahava'javuka pe me nhiremimombe'uagwera nhaporemo nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.

Isĩg kar kỹ sóg ãjag mỹ vẽsỹmér ũ tỹ ãjag tar han ke mũ ẽn jẽnẽnh ke mũ, hã vỹ: Topẽ kuprĩg, he mũ. Inh panh vỹ ãjag mỹ ti jẽnẽnh ke mũ. Ẽn vỹ nén ũ kar to ãjag kanhrãn há han ke mũ. Kỹ tóg ãjag mỹ tó mãn ke mũ gé, sỹ ãjag mỹ nén tó mũ kar ti, ãjag tỹ kã jatun tũ nĩ jé,” he tóg, Jesus ti.

Ha ndaikovéi ramo, pene mboꞌe vaꞌerã pene pytygwõharã. Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe voi upe vaꞌe. Upe vaꞌe xe Ru remimbourã xe réry-py voi. Entéro xe-rehe omombeꞌu vaꞌekwe-rehe gwive, entéro xe remimombeꞌukwe-rehe ave pene momanduꞌa uka vaꞌerã, heꞌi.1 Co 2.12

Tahe Deuxu Tyytybytyhy, awiòhedỹỹdu, tii araerynanykre ibutumy aõna aõnamy. Timybo jiarỹ adeereny raryberemy akananohõtiijaranydenykre.

Anure nipo ꞌga Uꞌagesage muri jerekwawer ipe pẽ poaawamũ, pẽ muꞌjau mamaꞌe aꞌje are, pẽ mueaꞌaa jeꞌeawer are— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Dja ba mã tẽ nhym ar ajo kĩnh djwỳnh arỳm ar amã ikabẽn jarẽ. Metĩndjwỳnh Karõja tãm dja arỳm ar amã arẽ. Ije amrẽbê ar amã ikabẽn jarẽnh ja kunĩkôt dja ar amã arẽ. Kàjkwakam Ibãm dja ar amã Karõ jano nhym arỳm bôx ne ar amã ikabẽn jarẽ.

Tîîse panamaton, Morî Yekaton Wannî, Paapa narimaton uyenta, mîîkîrîya amîrîꞌnîkon yenupa kupî sîrîrî tamîꞌnawîron pîꞌ. Moropai tamîꞌnawîrî unekaremekîꞌpî pîꞌ ayenpenatanîpîiyaꞌnîkon kupî sîrîrî.

Yõgnũ 'ãtak te Topa Koxuk nũ'kutnãp-tup, ha tute 'ãxop hã' tep-tup, yã 'ãte 'ãxop hãg teheh putuk, 'ĩhã 'ãkuxa mãm 'ũgkopah. Topa Koxuk tek mũn pupi' xip putup. Tute xa hãpxop xohix yũmmũgãp-tup, tu 'ãxop pu xutĩgãhã yõgnũ hãm'ãktux xohix:

Webay jebiõg̃buk g̃udot eykay. Obikuyap tag̃ g̃udot. Ixe eybuywatwat'ukat. Ixe xipat cĩcãat. Soan ma eymutaybin jeenuy. Ade ma õn cuk adi eymutaybinbin og̃uy. Ixe eybuywatwan jeenuy wekawẽn kay eyag̃uyba'ũmap puxim — io'e.

Bë masa nꞌaa, Pꞌop Hagä Do Sahee, këh ỹỹ gó Ee Pꞌop Hagä Do mejũũ doo, ti né da bë tama metëëk sahõnh hã. Sahõnh hẽ bë hã ỹ herꞌood wät do paah, bë hyb nꞌaa newëë tanꞌoo bä bë hã.

Yxãn¹ta¹ ye³jen¹na² ĩ³na¹tu¹wi¹. Na¹kxa²si³yo³na¹ ã³nhxi²nũ¹nx2ti³jah¹lo²nũ³a² A²yãu³ka³txa² wi¹lhin¹jah¹la² wxã³nx2ti³sxã³, kan²txi³ yxau³ya³nx2ti³tu¹wi¹. A²nxe³jah¹la², Txa²wĩ³na² Si³yxau³tãu³su² tãu³a¹ sa²wet1sa²sxã³ ĩ³sa²si¹hã³ũh¹nx2ti³kxah³lai²la¹i¹. A²nxe³jah¹lo²su² te²kxai³lu¹ a²yen³kxa² yxo²ha³kxa¹ ĩ³yau¹ũ³nx2ti³ha²kxai³, txa²wãn³txai²na² ĩ³ye³kxi¹nx2ti³jau³xai²na² yxo²ha³kxa¹ ain³kxi²ta²hot3si¹nx2ti³jau³su² ĩ³ye³kxi¹nx2ti³ha²kxai³, Nxe³nx2ti³tu¹wi¹.

— Baba ite axikatya xomana xikahinaetyase Isekohaliti Waiyexe noxaokalita. Kaokaite xomana hoka aotyakihena xiso kahare hoka xotyaxemaheta tyotya niraihenere xikakoa.

Naothinia Ma'onahai Jahaki maina a'onira kakodiaja bana. Oathi hahavi nahina hinia a'onira ka'ojomo'iki bana ada.Kodiabi'ia bikaronaki bana ada Ma'onahai Jahaki onaothi aja'dini kaimoni avava'ini bodinia hojara kaimoni. Ovari a'onira nava'ihokivini hiki bana hida oathi a'onira onava'isohivini hi'iki.

Kyze kazo hyrikoso ahabo pipehahik. Kaharere humo tahyrikoso ahabo myzipeha. Atahi ahatsumuẽhĩtsa mozik. Pahahyrinymyry. Uta ahahyrinymyryky ana humo hi batu ahaspiriktsokdahu. Kaharere ty pahaspirikpoziuku. Deus hyrikoso tsimysapyrẽta hỹ.

Maꞌato meiũran ti aru uhaipe kai Tupana tipoꞌoro Uipãꞌãu sese ehowawi einãpin hamuat eiwanẽtup hawe ieĩneꞌen hanuat e. Toipoꞌoro Uipãꞌãu ehowawi uhemiit sese eipe pote e. Putꞌokꞌe hawyi ti aru yne eimiwaure uimienoi ehepiat koꞌi ete eimowatetup ewanẽtup hãpyk hamo hat topyhuꞌat eipuo Uipãꞌãu e. Kat uiꞌe hap kat uiꞌe hap eimiwaure koꞌi toiꞌatumoherep i raꞌyn eiwanẽtup hawe areto hawyi e.

itea enepone Koxunákopitinoe ingéneke, enepone Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti, páhoemo Nzá'a itúkea índuke xepákukenoe, énomonemo ihíkaxopinoe uhá koeti koekúti, yoko huvo'óxopitinoemakamo puyákoponeova yokóvo ne uhá koeti yunzó'inopi.

Yɨ'ɨ̂ sẽrikã́, yɨ'ɨ̂ pakɨ Espírito Santore mɨsâre o'ôo'gɨsami. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre wee tamú, wãkû tutua nu'kukã weegɨ́sami. Niî pe'tise mɨsâre bu'êgɨsami. Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ mɨsâre bu'ê'kere opâturi wãkukã́ weegɨ́sami.

Śhamü muyuncunaćhüñatacmi ichá Taytá Caminaycüniquipä caćhamuśhan Chuya Ispiritu yaćhachipäcuśhunqui. Cay yaćhachishäcunätapis yalpachipäcuśhunquim.

Zahadu wapsi Ĩ̱mama wi, te waptẽrẽ wa, te za Tipẽ'ẽzani hã we atẽme satõrĩ za'ra wa'wa, aipawaptob za'ra wa'aba 'wa da hã. Wẽ uptabi di Ĩpẽ'ẽzani hã. Ta hã te za uburé marĩ hã te te aima 're waihu'u za'ra wa'wa. Uburé marĩ hã te aima 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mono zém na te za te te 're aipo're pu'u u'âsi za'ra wa'wa.


—Torẽtyke pyra oripotorỹko ase. Torẽtyke pyra ypoe exĩko matose. Jenetupuhpynõ poe torẽtyke pyra exipyra matose. Ypoe rokẽ torẽtyke pyra exĩko matose. Torẽtyke pyra ehtoko. Emynyhmara roropa ehtoko. Oserehpyra roropa ehtoko.

Jejus kêp mẽ pajamakêtkati nhõr xwỳnhRõmãn 5.1 Karatas 5.22 Piripos 4.7 Korosẽ 3.15Nhũm Jejus arĩ mẽ inhmã kapẽr nẽ mẽ inhmã:—Nẽ mẽ kêp ixkwỳ hkêt xwỳnhjaja na htem tee ri amnhĩ kukamã hamaxpẽr o ri pa. Jao hkaprĩ nẽ pa. No pa na pa hte mẽ kurom ijamakêtkati nẽ ixkĩnh nẽ ri ixpa ho ixpa. Tã kot paj tanhmã mẽ ato ka mẽ ixpyrà nẽ ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa. Jakamã kwa mẽ ixte amnhĩ jarẽnh ma nẽ tee ri amnhĩ kukamã ajamaxpẽr o amã ma ho ri apa hkêt nẽ.

—Nisini apisapanika nikamaerekaxiniretai. Nota xinire ereka inini atokotxikana nikamaerekaxiniretai. Nisãkire mauiãkani kona posotari kamaerekaxiniretiniri ãti nota kamaerekaxiniretini atoko. Kona himaãkapeua. Kona hĩpĩkarauatape.

— Yara madahuliba âesemo. Xirâ onro anano modo toenzepa ise adahulilymo, eanumo warâ. Âmaemo olâ tadahulizeba itaungâ, tyanepa warâ.

Heho re, aze mo napupytywà putar iwer ihe, aꞌe mehe mo pekyze mo heàmàtyryꞌymar wanuwi pe, pekyze mo maꞌe wi pe. Hekàg ihe. Nakyze kwaw wanuwi ihe, maꞌe wi ihe. Aꞌe rupi amukàg putar pepyꞌa ihe nehe. Aꞌe rupi napekyze kwaw nehe no. Teko napemukàg kar kwaw hezàwe aꞌe wà. Xo ihe zo akwaw tuwe pemukàg kar haw ihe. Aꞌe rupi pezemumikahy zo heho àwàm rehe nehe. Pekyze zo heàmàtyryꞌymar wanuwi nehe. Pekyze zo wyzài maꞌe wi nehe.

Pendevy pe aeja ta mbyꞌa porã, xeguigua mbyꞌa porã ae ꞌrã amboaxa pendevy. Haꞌe nunga mbyꞌa porã ma yvy re ikuai vaꞌe nomeꞌẽ kuaai. Haꞌe nunga rupi pendepyꞌa re toĩ eme ndaꞌeveia, pekyje eme guive.

Jaote mele ɡ̶adaaleɡ̶enalitiwaji. Joaniɡ̶idaa ane jaotaɡ̶adomi. Aneji me jaotaɡ̶adomitiwaji aliciagi anee niɡ̶ina oko anida aneetege niɡ̶ina iiɡ̶o. Odaa jinaɡ̶akaami agecaɡ̶alodipi, jinaɡ̶aɡ̶owikomataa, codaa jinaɡ̶adoiitiwaji.

—Anog̃atu po ti ji pepy'a nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe. Jipy'a u katu jipi. Jipy'a javijitehe ti ji inog̃atui pepy'a nehẽ, ei ga g̃a pe. Yvyakotyve'g̃a ko e'i tehe poa pe me toronog̃atu ti ore pepy'a javo tehe pe me, ei ga. Ji ko na rũi. Anog̃atu tuhẽ ti ji pepy'a nehẽ, ei ga g̃a pe. Tapemomynhyme ti pejipy'a a'ero. Penhimboitakwerimo ti peko, ei ga g̃a pe.

“Ãjag krĩ kãnhvy han jé sóg ke mũ. Sỹ ãjag mỹ nén nĩm ke mũ hã vỹ: krĩ kãnhvy, he mũ. Hã ra tóg ũ tỹ inh ki ge jãvãnh ag krĩ kãnhvy sĩ ẽn ri ke tũ nĩ, sỹ ãjag mỹ ãjag krĩ kãnhvy han mũ ti. Krĩ kãnhvy pẽ ãjag nỹtĩnh ha. Hã kỹ krĩ kufy han tũg nĩ. Kanẽ jur han tũg nĩ gé.

—“Tereho katu nde pyꞌagwapy reheve” heꞌi rei teko rei. Ha xe katu ndaꞌe reíry upéixa. Orombopyꞌagwapy-ta. Xe pyꞌagwapyha-rami orombopyꞌagwapy-ta. Upéa-gwi anive pene pyꞌagwapy eꞌỹ teĩ. Anive pekyhyje teĩ, heꞌi.Fp 4.7 Cl 3.15

Ywina adeereny adiwahinykre waywina wahe. Iwese bede bede ludu mahãdu riwahinymyhỹre wese aõkõ ariwahinykre. Uritere nohõtiyreõmy brebuõmy.

—Je ꞌã jepyꞌataꞌwa futat. Aꞌeramũ je tejeꞌjawe etee futat pẽ mogyau pẽ mopyꞌataꞌwau. Je rerowiareꞌema ꞌgã nojomopyꞌataꞌwai futari. Aꞌere je nanarũi. Je te aꞌjea futat pẽ mopyꞌataꞌwaara. Aꞌeramũ ki pẽẽ pejepyꞌataꞌwaramũ pejejemogyau je ree. Pekyje kasi mamaꞌe awi ne— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Itẽm tekrekam dja gar ikabẽnkôt adjumar mex. Idjumar mex kôt adjumar mex. Djãm me kum ikĩnh kêtja kabẽnkôt adjumar mexmã? Kati. Tãm ne kajgo. Ba ikabẽn kôt dja gar adjumar mex ne mrãmri adjumar mexkumrẽx. Kwãrĩk wãnh amikukãm axwe adjumar ne atĩn prãm kêt.

Tîwanmîra aweꞌtoꞌkon nîmîuya aapiaꞌnîkon. Mîrîrî ke arepauyaꞌnîkon. Mîrîrî untîrî sîrîrî non po tîîkoꞌmansenon nîtîrî warainon pepîn. Mîrîrî yeꞌnen teesewankonoꞌmai pra eꞌtî, eranneꞌ pe pra.

—'Ãte 'ãkuxa mãmmãhã'. 'Ũgkuxa yũm ka'ok, ha 'ãte 'ãkuxa mãmmãhã', 'ũkputuk. 'Ãte hãm xexka yõg kummuk xop kuxa mãmmã 'ohnãg. 'Ãpu 'ũyĩpkutuk hok. 'Ãpu 'ãkuxa nõg hok.

— Itabut'ũmayũ be eyag̃uymukorerenapmu'ũm pa'ore. Õn pit wag̃uykorereren g̃u. Imẽnpuye eyag̃uykorerenap og̃u'ũm. Eyag̃uykorereren g̃u juy epesop ojuap kay. Eyg̃uycũg̃cũg̃ g̃u juy epesop — io'e. — Eypararam g̃u juy epesop — io'e.

Hꞌyyb nꞌyym do ỹ banoo bë hã. Bë wë da tabaym. Ỹ anoo hëp ỹ näw bë hã. Badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do nahapäh do ranoo do nahado tii. Bë hꞌyy ketón manäh. Bë eỹỹm manäh —näng mä Jesus kyyh.

Txa²hãu²na¹ju³ta² ã³nhãu²no³txa²lxa¹i¹. Hĩ¹na² ĩn²nxa³ti³xa³ta̱³lxa¹ ã³nxũ²kwa̱i³lxũ¹nx2ta¹i¹. Nxe³nx2ta¹ha²kxai³ wi¹lhin¹sxã³ yxau²xai³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Yuh³xai²nãn¹tũ̱³ka̱³txai²na² hãu²non³sxã³ yxau²xai³tũ̱³ka̱³txi³sxa³i¹. “Hãu²no³ta¹xã¹.” Nain¹kxan²ti³, hãi¹nxe², hxi²waut3ta³lxain¹sxã³ yxau²xai³yai¹nhĩ̱³nx2na³li¹. Yxãn¹ta¹, Txai²na¹xai²na² txa²hãu²na¹ju³ta² txa²wi¹lhin¹khaix1na¹ju³ta² ã³nxũ²kwa̱i³lxũ¹nxa²lxa¹i¹. Nxe³nx2ta¹ha²kxai³, hãu²non³sxã³ yxau²xai³la¹kxa²yã¹nxe² yah³lxin¹tu¹wi¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, hxi²waut3ta³lxi³nhyah¹lxa³nha²kxai³, yuh³lxa³kxi²yah³lxa³nha²kxai³ nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹.

Nahalakisaite nomehexaikohalini xikakoa. Nisaite nomehexaikohalini xomana. Nowawi nikare namokita haliti, maisa waikohekoarenai namokitere akereta mokare. Awaira atyo ximawaiyeharehena, exahe ximairehena — nexa.

Kodiva'ijahajahaia a'onira ono'aki bana ho. Deu-ra ogariki athini fori hirihi hida oathi. Deu-ra ogariki ija'ari hoariha va'ini-ra najahajahavini vani fori hirihi hida avava'ini-ra onajahajahavini. A'onira ono'avini hiki ida ova'i jahajahani. Hari'a avava'ini soko iniva. Hari'a vaofini.

Kytsa kahumo batu sispirikpo paikpa mytsaty mykaranaha. Katuktsa batu sispirikpobyitsa watsa. Utakta batu paikpa mytsaty mykara. Iwatahi ikiahatsa kawata mytsaty mytsaty byitaha. Ahakurẽtsa tsimaha. Kahumo ahapyby byihu ja. Kahumo ka ahasukatsihik byihuja. Kahumo tyspirikpokonahaktsa iwatsahi tsahapunihikrẽtsa tsimoziknaha — niy.

Uiwyriaꞌin areto raꞌyn eipyꞌasetpyi are wen maꞌato yt eweiwanẽtup koꞌi koꞌi teiꞌo miꞌi hap pupi e. Yt eweikenꞌẽ teiꞌo e. Mesup taꞌyn worohoꞌonug Tupana mowepit hanuaria e. Yt eiwanẽtup koꞌi koꞌi hamo i e. Worohoꞌomowepit kahato aru Uipãꞌãu wo e Iesui. Iraniaꞌin yt uimohey i haria wyti yt eimowepit kuap i maꞌato Uito ti worohoꞌomowepit kuap sese katupono uimowepit hap uipyꞌa piat atum naꞌyn ehepe e.

—Mboréxopinoe hána'iti úhepeko asako yomíxone ákoti pepakéxapu iséneu, kuteâti koeku úhepeko asako omínjone ákoti pepakéxapu inzóneu. Enepone mbónepike, haina kuteâti pónepike ra kúveu mêum. Hákonoe aina kixe iséneu, koane hákonoe píke.

Ni'kâroakã mɨsâre we'êriti'. Yɨ'ɨ̂ ãyuró ehêri põ'rati'. Yɨ'ɨ̂ weeró noho mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́ti. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ãyuró ehêri põ'ratikã weesé a'ti ɨmɨ́kohokãhase weeró noho nií wee'.

“Canan'a ya'a-laycum jawca caycälinqui. Jawca caynïtam uycälicña. Cay jawca cayta uśhac'a manam cay pachäćhu nunacuna uśhancänüllachu. Chayurá ama jucmanyapäcunquichu, nï manchaliculcanquichu.

— Rowẽ na si 're anomro aba mono zéb si, wa za oto aima pisutu za'ra wa'wa, ĩ̱'ãma 're aipẽ'ẽzé za'ra wa'aba mono tõ da, duré asina 're aihâtâ'â za'ra wa'aba mono ãna, 're anomro aba mono da. Taré te aima pisutu za'ra wa'aba õ di. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ nhimipisutuzém nei õ di, ĩ̱nhimipisutuzé hã.


Jomiry metatou? “Ytõko ase. Yrome oehnõko ropa ase. Jũme orumekara xine ase,” kary metatou ya? Ypyno awahtao xine Papa a jytory poko tãkye exĩko matose, ymotye Papa exiryke.

—Na pa pre ra mẽ amã ma ixàpir nẽ nhỹrmã man akupỹn mẽ awỳr ixwrỳk ã mẽ amã amnhĩ jarẽ. Tã na pa ra ma akupỹm Inhĩpêêxà hwỳr ixàpir mã. Kot amnhĩ to rax o kot ijakrenh. Kot paj akupỹm hwỳr api nẽ kuri inhmex nẽ ixpa ho ixpa. Tã ka mẽ amã ixkĩnh hã kot kaj mẽ ma akupỹm hwỳr ixàpir ã ijarẽnh ma nẽ inhỹ hã akĩnh nẽ.

Hĩte kenakotapekari nisãkire ia atoko nininii hĩte: “Nisapitikako, iuaritika nikanapiriãpanikako hĩtekata nauini ĩkapani.” Hĩtiretiniãno, hĩpoxokoniuata nirimoni nisini ĩkapani, kotxi poiãori nitxaua nota. Apiatakari itxaua niri.

“Idâze wâne urâ, odopâze olâ urâ” uguely midataimolâ. Toenzepa awârâ mâindatuomo madahulilymo. Tadahulizeba itaungâ. Urâem koendâ lelâ aidyse mataymo, tâjityenzeba itaungâ; tuomare itaungâ, Pabai ugononibyryam kodopâdyly awylygue. Yakadâ ton-honreim kuru mâkâ lelâ, unâ sodo ton-honreim kuru, egatuim takaze.

— Aha putar pewi ihe nehe, azewyr wi putar peme ihe nehe no, aꞌe kwez peme. Peinu imumeꞌu mehe pe. Aze mo heamutar katu pe, aꞌe mehe mo penurywete mo heru ipyr heho àwàm rehe pe, taꞌe heru ikàg weraꞌu ihewi aꞌe xe.

— Pendu ma pẽvy “Aa ta, haꞌe gui aju ju ꞌrã pendea py” haꞌe ramo. Haꞌe gui peẽ kuery anhetẽ xerayvu vaꞌe rire pevyꞌa ꞌrãgue “Xerua py xee aa ta” haꞌe rã pendu vy, mbaꞌeta Xeru ma xegui yvateve.

Jaɡ̶ajipaatatiwaji niɡ̶ijo mejitaɡ̶awa mejigo, pida idopitaɡ̶awatiwaji. Niɡ̶ina nigademaanitiwaji enice aniniitibeci leeɡ̶odi mejitaɡ̶awa me jopitalo Eiodi. Eiodi daɡ̶axa meliodi nimaweneɡ̶egi, aiciagi.

—Pehendu pe ji erame pejive ra'e. “Kiro po ti ji hoi nehẽ. Ajora'ja ti ji pe pyri nehẽ,” a'e ko ji pe me ko, ei Jesus'ga g̃a pe. Ji arõ hete po pe hamo, a'ero po pe ndoryndoryvamo jihoa rehe hamo. A'ereki jiruva'ga pyri ji aho kiro jihoheheteve'ga pyri, ei ga.

Inh vĩ tag mẽ ãjag tóg huri, isỹ ãjag mỹ: “tĩg jé sóg ke mũ, kar kỹ sóg ãjag to vỹn kenh ke mũ gé,” he mũ ti. Ãjag tỹ iso há nỹtĩ ra tóg ãjag mỹ sér tĩnh mũ vẽ, isỹ inh panh venh tĩg ke ti. Inh panh vỹ inh kãfór nĩ.

—“Aha jevy-ta. Ha upe rire katu aju jevy-ta pene ndive apyta hagwã” haꞌe kuri peẽ-my. Upéa pehendu voi. Ãy xe rayhu tee ramo, pevyꞌa arã raꞌe. Xe Ru ko tuvixave vaꞌe xéhegwi. Aha-ta xe Ru-pe agwahẽ. Upéa-gwi aha jevy ramo jepe, pevyꞌa arã raꞌe.

Rarybere dori arakremy tule adoosekremy. Waha waratyre rare. Tamy he arakre. Kaiboho waluukeki, beysabenykre tamy arakreu.

—“ꞌAwamũ je oi pẽ nui. Aꞌere anure je ruri nũ”, aꞌe je ako pẽ nupe ko. Aꞌea peenup jeꞌeawera. Je ree iporomutat maꞌeramũ nipo pẽkuꞌi pejejemogyau je o re je ree. Tejuwarete ꞌga pyri je oi. ꞌGa ꞌã je apyraapararete futat. Aꞌeramũ nipo pẽẽ pejekuꞌiramũ je o are— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Õbê ne ba arỳm ar amã, “Dja ba mã tẽn kam akubyn ajte ar awỳr tẽn bôx”, ane. Ga ren ar mrãmri amã ijabêkumrẽx ne ren akĩnhkumrẽx. Ije ar amã Ibãm'ỳr idjàbir jarẽnh ar aje markam ne gar ren akĩnhkumrẽx. Be, mỳkam? Bir, kàjkwakam Ibãm kute raxo ijakrenhkam.

Uutî sîrîrî aapiapaiꞌnîkon moropai inîꞌrî ennaꞌpo aapiaꞌnîkon tauya eta pîꞌ naatîi. Uꞌnînmayaꞌnîkon ya, aatausinpakon eꞌpainon. Maasa pra emikku sîrîrî uyun pia. Mîîkîrî uyun uyentainon.

'Ãxop te' xupak, yã 'ãte xa' xuktux hu: “'Ũgmõg putup, pa 'ãhak nũn putup putpu'. 'Ãxop tek putuppax, nũy ta 'ãkuxa hittup, yãg mõg putup yãy yõg 'ãtak hah. 'Ũkxexka, pa nõm xexka nãm.

“Cum õn,” i juk oce eywebe — io'e. — “Waram tak eykay ocepit,” i juk oce. Iboap kuy epeya'ĩjojo. Webay kay õn cum. Wa'õbuyxi. Webay bit obodi ma ya'õbuyxi. Imẽnpuye eycokcog̃ cuy epesop cekay ojuap kay. Eyxe okukpin pima, eycokcog̃ kuka epesop ojuap kay — io'e.

Ti mꞌ taky hadoo ẽnh:—Bë maa napëë bok hahỹ bë hã ỹ herꞌood wät doo: “Ỹ da ahõm, tii bä pꞌaa hẽnh ỹ bana bë wë”, näng ỹỹh. Ỹ bë kamahä̃n bä paawä, bë paawä tsebꞌee Ee wë ỹ basëëk do hyb nꞌaa. Ỹ hyb nꞌaa jawyk do bahä̃nh Ee hyb nꞌaa jawyk.

Txa²wãn³txai²na²: “Ĩ³na¹tu¹wi¹. Na¹ka³tu̱³, ã³wa̱³la² ĩ³xi²sxã³ yxau³ya³nx2ta¹tu¹wi¹.” Nxe³na¹jau³xai²na² ain³kxi²sah¹lxi¹lxi¹. Nxe³na¹ju³ta³nũ³a², a³lxi²sah¹lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ĩ³ka³li³kxi²sah¹lxi³hĩ̱³nxa¹lxi¹. Txa²wĩ³na² yxau³tãu³a¹ ĩ³na¹ju³ta³nũ³a² ĩ³ka³li³kxi²sah¹lxi³hĩ̱³nxã̱¹lxi¹, Txa²wĩ³na² ã³sen³sai¹sa²sxã³ hxi²kan¹khaix1jah¹lo²su² ha²kxai³lu¹.

— Koxaka xasema niraini: “Noxanihetaite hoka nahaikoahetaite xomana”, nomi xihiye. Xawaiyetitaiya natyo hoka xasema noxaniniheta Baba nali hoka xihalahareya, Baba atyo noxahehare hoka.

Avakamitha'iki ida vara a'onira oni'avini hi'iki: Ai ohiki bana ho kodiabi'i kania ookhana. Naothinia ojoiki bana ho avakadiania. Ai ohina-ra okahivini mani ida avava'ini-ra soko ani'aja. Hari'a avava'ini soko iniva. Hora avanakaidivahi; khai avani'ahi ida kodiabi'i kania ookhana. Jahani arafiaki ida kodimoni hini kodiabi'i kania ohoja'ianana bana, oniani ida kidiania oajoina-ra khai avani'avini-ra najahaja. Kodiabi'i ka'ogahai danokia biaradamiki ida kodi'ogahai danoki.

Botu tsiwabykynaha:— Utakta piksi. Bykyze myziksizoze ahatuk mynapykyryk. Anahi motsasokoze tsiwabykynaha. Uta kazo bo. Kaharere bo ma tahaktsa. Kazokta abazubata my. Iwatsahi ahakurẽtsa tsimahaktsa kytsa! Kazo humo ahamypokzitsirẽtsa. Tsipikpokzitsikinaha zeka ahakurẽtsa tsimoziknaha.

Areto irane eipyꞌasetpyi uhemiitꞌin maꞌato miꞌi hawyi ti aru ariot re ehowawi raꞌyn ehepe e. Uikyꞌe sese eipe pote waku eweiꞌe uhepe — Ereto teran mote waku etunug emikyꞌesat ewy Mehĩ waku eraꞌaipok Eꞌywot kape waku eweiꞌe uhepe uikyꞌe pote katupono uhehatꞌat kahato Uiꞌywot kyꞌewi e. Waku kahato ti rat Uiꞌywot e. Uhehatꞌat kahato Uiꞌywot akasa i hamo e katupono Uiꞌywot poꞌog uikai e.

Kémoanenoe ne yunzó'inopimeku mbihópeanemo, koane ngáyukopeovoikomo ngahá'inepeopi. Enepo itikápuxonoe ákoti omotóvonu okóvo, mani elokeâti yokóvo koeku aúngopeovomo xoko Nzá'a, vo'oku énomone payasô ya undíke.

Mɨsâ “Yɨ'ɨ̂ pakɨ tiropɨ wa'âgɨ weé'” niikã́ tɨ'ó tohapɨ. “Be'ró yɨ'ɨ̂ mɨsâ me'ra niîgɨ a'tîgɨti taha” niikã́ kẽ'rare tɨ'oápɨ. Yɨ'ɨ̂ pakɨ yɨ'ɨ̂ yɨ'rɨóro niîmi. Mɨsâ yɨ'ɨ̂re kɨ̃ɨ̂ tiropɨ wa'asé kitire tɨ'oápɨ. Teeré tɨ'órã, diakɨ̃hɨ́ta ẽho peórã pũrikã, e'katí booapã.

Uyalipäculanquiñam ‘Licuśhämi; chaypi caśhanmi amcunaman cutimuśhä’ nishäta. Rasunpa cuyapämal'a ya'apïpis mas munayniyu Taytäwan cusca canäpä liyapti'a cushiculcanquimanmi.

Wa za oto aiwi ĩ̱morĩ 'wa. Niwapsi wa za duré we apâ atẽme ĩ̱morĩ 'wa. Ãne ma tô te ĩ̱sina ĩrotizé hã ĩwapari za'ra wa'wa aré. Ĩ̱mama u wa za oto apâ mo, ĩ̱ma ĩpire u. 'Re ĩ̱zawi pese za'ra wa'aba mono 'wa'âhã, te aré 're ato za'ra wa'aba mo, Ĩ̱mama u za oto ĩ̱morĩ wa, wa hã.


Moro poko kuurutou seromaroro ytopyra ro jahtao. Morarame toytose jahtao enetupuhnõko matose. “Sero poko kuuruatosene Jezu,” ãko matose.

—Kormã ma akupỹm ixàpir kêt ri na pa ã mẽ amã amnhĩ kukamã amnhĩ jarẽnh anẽ. Kêr pa mẽmo arĩgro hã ma akupỹm api ka mẽ ja hã ixpumu nẽ ajamaxpẽr o: “Nà ãm hãmri na pre mẽ inhmã amnhĩ kukamã akupỹm Hipêêxà hwỳr àpir ã amnhĩ jarẽ.” Anhỹr o ajamaxpẽr. Jao ixkôt ajamaxpẽr tỳx rãhã ho ri apa.

Ikara nisãpiretakiti apokini apisa nisãpiretai hĩte. Ikara nisãpiretakiti iaõka apokasaaki, hĩte auikari nisãkire.

Pabairam udâly iraynâ xirâ auguely âyanmo. Udâduo ise, auguehobyry âkealâ awyly mâinwândylymo.

Amumeꞌu heho àwàm kwez peme ihe kury, heho ꞌym mehe we ihe rihi. Aꞌe rupi ywak rehe heho àwàm hexak mehe pezeruzar putar tuwe hezeꞌeg rehe nehe, herehe nehe.

Haꞌe nunga ma xee amombeꞌu ma voi oiko eꞌỹ mbove, ojeupity rã pejerovia aguã.

Ejitedaɡ̶awa niɡ̶inoa yotaɡ̶a, maleedaɡ̶a icotalo niɡ̶inoa anejitece, amaleeɡ̶aɡ̶a adadiwaɡ̶atitiwaji nige limedi me icotece niɡ̶inoa anejitedaɡ̶awa.

Amombe'u jipe ko ji kiro pe me jihoag̃wama ji horẽ ti pe perovia nhinhi'ig̃a nehẽ javo, ei Jesus'ga g̃a pe.

Ũri sóg ãjag mỹ tag kãmén mũ, ãjag tỹ ẽn venh ke to hã. Kỹ inh mĩ ẽkrén nĩ, ãjag tỹ ẽn venh ken kỹ. Ẽn kã inh ki ge kỹ nỹtĩmnĩ.

Aha eꞌỹ reheve amombeꞌu-ma peẽ-my xe aha hagwã. Aha rire-ma katu, aipota, “Anhetegwa voi nipo raꞌe hemimombeꞌu” peje vaꞌerã xe-rehe pene manduꞌa-vy. Upéa-gwi amombeꞌu ãy xe aha hagwã peẽ-my.

Kaa bede reakoki tuu rarybereri. Tuu reakreu tahe, kaiboho biwatyhynybenykre.

—Teoa je amomeꞌu pẽ nupe ꞌawamũ. Aꞌeramũ pẽẽ je o re jejeꞌega rerowiaa.

Be, jakam ba arỳm ar amã arẽ. Idjàbir kêtri ba ar amã arẽ. Dja ba wabi gar kam ikabẽnja man arỳm tu amim imarkumrẽx.

Mîrîrî ekaremekî pîꞌ wai apîꞌnîkon uutî rawîrî. Mîrîrî yai uutî ya, innape ikupîkonpa.

Hõnhã 'ãte xa hãm'ãktux hãptup yõg hãpxopmã'ax. Hãpxip 'ĩhã 'ãxop te nõm pẽnãp-tup, tu 'ãkuxa mãm putup 'ũgkopah.

— Oju awap iboap muwẽnuwẽn õn eywebe. “Icẽmãn adi xeku o'e ocewebe,” i epe'e oju buje — io'e.

Ta pooj jé bë ỹ maherꞌood wät, tametëëh bä kä bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa hã ỹỹ.

Ha³lo²a² yan¹nãu³a¹ ai³ju³ta² ĩ³yau¹ũ³nx2ta¹i¹. Hĩ¹na², ha³lo²a² ũ³hũ¹nx2ti³xa³ta̱³lxa² ĩ³yau¹ũ³nx2ta¹i¹. Nxe³nx2ta¹kxai²nãn²tu̱³, hã²wxãn³txa³, ha³lo²ai²na² ũ³hũ¹nx2ti³kxai²nãn²tu̱³, txa²wãn³txai²na² ain³kxi¹xi²sah¹lxin¹tu¹wi¹. Sah¹lxin¹ka³tu̱³: “Hai³yo¹. Je³su²jah³la² wãn³txi³khai³xa² so¹lxi³ e³kxi²nẽ³te³nai¹ti²ti¹.” Yan¹nãu³a¹ nxe³sah¹lxin¹tu¹wi¹.

Kalikinita exeharenai tahi noxakaita xihiye enaheta maniyita hoka nikare tyaohena hoka xityakeko maheta — nexa.

A'onira onava'isohijoravini hiki hida ai ohina kavaranihi namitharini oadani. A'onira onava'isohijoravini hiki ida namithani kamahini avakajari'daria kaimoni.

Aba motsasoko kyze piksi.“Piksi zeka kahumo ahaspirikporẽtsa” — mytsaty mykara. — Aba piksi hawa ahabo iktsasoko, ana humo hi ahaspirikporẽtsa.

Areto raꞌyn Uiꞌywot kape aru hawyi araꞌaipok ehowawi e. Miꞌi e hap ahenoi ehepe yianme katupono ti aru karãpeĩ topyhuꞌat uiꞌe hap ewywuat miꞌi eꞌat pe ti aru — Pywo kahato rasig tohenoi ahepe eweiꞌe aru uhepiat uiꞌe hap mesup e hap ete e. Miꞌi hawyi mekewat eꞌat pe poꞌog naꞌyn uimohey eipe raꞌyn katupono atunug yne yne uiꞌe hap ewywuat pote e.

Éndo'okinopikenoe kó'oyene koeku âvoyea simápu kaxéna, maka simapúne, yakútipoane.

Yɨ'ɨ̂ mɨsâre werê yuugɨ weeápɨ. Tohô weérã yɨ'ɨ̂ mɨsâre werê yuu'ke keoró wa'akã́, “Diakɨ̃hɨ́ta niîpĩ”, niîrãsa'.

Lluy caycunacta willayalcac manaläpis pasayaptinlämi, cay nishänülla pasaptin chalapacalcämänayquipä.

Apâ ĩtẽme ĩ̱morĩ õ ré, wa aima ĩ̱siwasu'u sirõmo za'ra wa'wa. E marĩ da. Te ĩ̱sina ĩrotizé hã te ĩ̱sina uwaimrami wapsi, ãma ĩ̱zaze za'ra wa'aba da.


Okynã pyra oturukehnõko ase amaro xine, jenetupuhpynõ tuisary oepyryke. Yrome jesẽ kara mokyro. Ypoko pyra roropa mana tyyrypyhpyke pyra jexiryke.

—Kot paj tokyx axte tanhmã mẽ amã ixkapẽr to hkêt nẽ. Mẽ kêp ixkwỳ hkêt xwỳnhjê nhõ pahihti Satanastija na ra kot tanhmã ixto kaxyw. Nom koja tee ri tanhmã kãm ixto hprãm kaprỳ. Kurom ixihtỳx o ixihtỳx o ixte hakrenh par jakamã koja tanhmã ixto hkêt nẽ.

Apikomoni iteene nisãpiretinii !apakata. Ĩkorapokoriti auakani auĩte Satanasi inakori paĩtiki apokako notamoni, iuaritika !iposotari itxĩkitakinino ipaniãtakiti nikamini.

Agâmo alâ auguezesedyly witaymba ise urâ. Deus eynynâbaom modo iwymâry Diabu saindyly mawânkâ. Ton-honreba olâ ise mâkâ yagâ.

Napuner kwaw kweheaꞌu peme hezeꞌegaw rehe kury, taꞌe heàmàtyryꞌymar ko ywy rehe har wanuwihaw aꞌe xe, umur kar wemiruzeꞌeg xe aꞌe wà xe: hepyhyk putar aꞌe wà nehe. Aze mo nazezuka kar iwer mo wanupe, aꞌe mehe mo nupuner iwer mo hezuka haw rehe wà.

— Ndaꞌevevei ranhe xeayvuve aguã pẽvy, mbaꞌeta ou ma ko yvy regua kuery rerekoa. Haꞌe ma mbaꞌeve ndoguerekoi xereve,

Aleegi me ɡ̶adotaɡ̶aneɡ̶enitiwaji, igaataɡ̶a niɡ̶ijo ane iiɡ̶e oko digoina iiɡ̶o jiɡ̶ina menagi. Enagi me dakapetigi, pida aɡ̶ica nimaweneɡ̶egitici.

Nanhi'ĩhetei po ti ji pe me nehẽ. Nhiarõe'ỹve'g̃a nduvihavuhu'ga po ti uhu kiro ji pyri nehẽ Satanás'ga, ei ga. Ndipopoakari reki ga ji rehe.

Isỹ ãjag mré vẽmén tag vỹ rur nĩ ha. Ẽprã pãꞌi mág jun ke nẽ ha. Hã ra ti pi(jé) tỹ inh krĩg mỹ ke nĩꞌ.

Ãy ogwahẽ-ta ou-vy anhaygwasu gwĩ Nhandejáry-rehe ijaꞌeꞌỹha-rehe omanda vaꞌe voi. Upéa-gwi nanhomongeta puku moꞌãi pene ndive. Ndaipuꞌakái xe-rehe anhaygwasu. Xe ndaikóiry inheꞌẽ-rupi. Xe Ru nheꞌẽ-py ae aiko.

Sõwemy heka adeereny ararybeõkre, bede dinodu dori tehemynysỹ iòhòmy ihỹre, Satanasi wahe. Tii heka wadee iruruõhyyre, riwateònyõtyhy.

Amogytaaiw etee je pẽẽ naꞌne. Je rerowiareꞌema ꞌgã ꞌwyriara ꞌut jaꞌwyjaꞌwy jee. Aꞌere nuapoukaraꞌuweri mamaꞌea jee.

Jakam dja ba arỳm ar amã ikabẽn jarẽnh kwỳ ngri. Be, mỳkam? Bir, arỳm Xatanaj bôx 'ỳr. Me kum ikĩnh kêtja nhõ bẽnjadjwỳr iwỳr bôx 'ỳr. Djãm iwỳr bôxkam kute ijo bamã? Arkati.

Inîꞌrî kureꞌne eseurîma eserîke pra wai amîrîꞌnîkon yarakkîrî. Maasa pra sîrîrî pata esaꞌ iipî kupî sîrîrî. ˻Mîîkîrî Makui˼ uyentainon pepîn.

'Ãte xe hãm'ãktux kutĩgnãg, yã Topa hã puknõg xop yõg xat'ax nũn hõnhã. Nõm tek xat 'ohnãg,

— G̃axĩn ma Deus kay'ũmayũ kukukat omuyku — io'e. — Imẽneju buk eyweju õn kawẽnwẽn darem. Ixe wa'õbacaap mu'ũm pin. Imẽnpit itaybit g̃u — io'e.

Pꞌeets däg Nesaa Do Yb, badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do hã mejũũ doo. Ti hyb nꞌaa, dooh tabadawëd wäd bä ỹ herꞌoot bë hã. Dooh Nesaa Do Yb haja bä hã ỹỹ.

Jũ¹nxe² ye³jen¹nãu³a¹ so¹lxi³ ãh¹ ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹tu¹wi¹. Ha³lo²a² ko̱³nxe³thin¹ko³xai²nãn¹tũ̱³ka̱³txa² a²wa³kxẽn³yah³la² Sa³ta³na²jah¹la² ya̱u³son³na³li¹. Ã³sen³sai¹sa²te³lhxã³ ya̱u³son³kxi²sa²na³li¹. Yxãn¹ta¹, jah¹la² kũ³we²ki²la² hxi²ka¹nxa³i¹. Txai²na² so¹lxi³ hxi²kan¹khaix1jah¹lo²sa¹i¹.

— Exeta atyoite maisa waha niraihitita xikakoa. Owene matyakekoneharenai xekohase kaokehena womana, maisa xakore atyo noxahehare niyatere xini hoka.

Mitihini khaki bana ada Deu-ra vanofiriki vakadika'da'di, oniani ida vara a'onira oni'avini-ra ona'oadavini-ra okaabokaravini hija bana. Ni-ova'i-ra nahonariahihiriha ada Jahari. Ni-hora kaabokaki.

Aba Satanas harere humo kytsa kahumo batu sispirikpo ispehatsa atahi kabo mozumu. Iwatahi ahabo tsikaeni zuba motsaso. Atahi batu kakzotsabyita. Iharere bo yhỹhabyita ziknakara — niy.

Koran te ti aru yt atiꞌatumuꞌe kuap i kahato eipe saꞌawyꞌiwuat eimuꞌe hap ok tã katupono tut aru yt uimohey haria i akag. Yt naku i nug haria potypot putꞌokꞌe irane mesuwe uipyhyp teran haype e. Taꞌi miꞌi yt nakuat i ti uhãꞌãg sese haype tut ahiag maꞌato yt kat hin i uipyꞌa piat uiwanẽtup hawiat ahiag mikyꞌesat koꞌi are yt wẽtup sehay i ahiag wat uipyꞌa pe e.

Ákonemo áxu'ikene yúnzo'ixeopinoe vo'oku oránane ko'ítukeyea ne Satánae, enepone pahúkoti yara kúveu mêum. Yoko ako xunáko oúngeke nê'e,

Wãtî a'ti nukúkãkãharãre dutigɨ́ a'tî tohami. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ yoâtikã mɨsâ me'ra uúkũgɨti. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re neê kã'ró dutî masitimi.

“Canan'a cay pachäta duyñuchacüśhaca ji'acaycayämuptinñam manaña timpu cacuyanñachu limananchicpä. Manamá ya'apïta mas munayniyu captinchu,

Aima ĩ̱mreme syry aba di za oto. E marĩ wa. Ĩ̱zazei'õ'wa norĩ wada'uri'wa, we ĩ̱zô morĩ wa, Wa'uburé hã. Ta hã ĩ̱ma pire õ di. Ĩ̱ma pire õ nherẽ, ĩtẽme wasi'aba'réi wa'aba, Ĩ̱mama te te ĩ̱'ãma ĩrotizé hã te ĩ̱sina uwaimrami da. Tawamhã te ĩ̱sina uwaimrami wapsi, Ĩ̱mama te 're ĩsawi pese mono na te za da te 're ĩ̱waihu'u za'ra. — Ãne Zezusi te wama siwasu'u za'ra.


Uwa zoko sã Jezu exiryYnara tykase Jezu typoetory tomo a,—Uwa zoko sã ase. Uwa zoko esẽme sã Papa mana. Esẽme rokẽ pyra mana. Ikyryneme roropa mana.

Jejus te kêp mẽmo krô pyràkKaratas 2.20 Wam Juãw 2.28Nhũm Jejus arĩ mẽ inhmã kapẽr nẽ mẽ inhmã:—Nà te ixpê mẽmo pĩ pê “uwa” anhỹr xwỳnhta kahkô maati pyràk. Nẽ Inhĩpêêxàja te kot uwa hkre nẽ hamãr o pa xwỳnhta pyràk.

Xesosi Atão Itĩkaretsa ItxauaIniniã eereka Xesosi txari:—Atão itĩkaretsa nitxaua nota. Itĩkaretsa nĩkatakari itxaua niri.

Uva ipery emyenro awâkâ JesusJesus xinaram aguely:— Uva ipery emyenro urâ. Pabai pylâ uva eni emyenro-ro warâ. Se tywindyen-ro watay, iwatary modo niguewâpyra, arâ lâpylâ urâ, ynynonro modo niguepa itoem aienehonrim wawyly.

— Maꞌywa ꞌyw ài aiko ihe, iꞌi Zezuz wemimuꞌe wanupe aꞌe kury(Amo ae tàpuz me) uzeꞌeg wi Zezuz urewe aꞌe kury.— Maꞌywa ꞌyw ài aiko ihe. Heru aꞌe, maꞌywa ꞌyw rehe uzekaiw maꞌe ài hekon aꞌe.

Uvaꞌy haꞌe hakã re ombojojaague— Xee ma uvaꞌy anhetẽ vaꞌe, haꞌe rã Xeru ma ity re opena vaꞌe.

Jesus diniciaceeketetege libatadi “uuva”Odaa jeɡ̶ee Jesus, “Ee idiniciaceeketege niɡ̶ina libatadi ‘uuva’. Odaa Eiodi baɡ̶a liciagi nawodaɡ̶anaɡ̶a jeɡ̶epaa doweditedeloco elanigije ‘uuva’.

Jesus'ga ko i'yvetea'jave'ga—Pekwaha pe uva'yva videira, ei Jesus'ga g̃a pe. Nanongara'java'ea ko ji imombe'ui pe me kiro. I'yvetea'java'ea ko ji a'ero videiretea'java'ea, a'e ji pe me, ei ga. Jireheve'g̃a ko videira rakã'jave'g̃a, ei ga. Jiruva'ga ko videira repiakatuhara'ga'jave'ga a'ero, ei ga.

Jesus tỹ uva fa ri ke nĩAg mũn kỹ Jesus tóg ag mỹ: “uva fa ri ke inh nĩ,” he mũ. “Inh panh vỹ ũ tỹ uva ki rĩr mũ ẽn ri ke nĩ.

“Uva máta tee vaꞌe heꞌise xe-rehe” heꞌi ójehe HesuUpéi heꞌi jevy gwemimboꞌe kwéry-pe Hesu:—Amombeꞌu-ta peẽ-my xe rehegwa nheꞌẽ uva máta rehegwa nheꞌẽ-rami. Uva máta tee vaꞌe heꞌise xe-rehe. Uva máta járy heꞌise xe Ru-rehe.

Hãjutò òwòna wese wihikỹ jiarỹ rare. Waha tahe bede rade wysydỹỹdu wese rare. Bede òbebure iratyõkeki iò riòròke. Iratydikeki iòsõmo iribi risihere. Tai tahe sõwetyhymy nihikỹmy raratynyke.

Uwa ꞌywarete ꞌjawewatAꞌere Jejui ꞌga mamaꞌe mũ momeꞌwau oree, ore muꞌjawamũ:—Je ꞌã uwa ꞌywarete ꞌjawe. Aꞌeramũ pẽẽ je rerowiaaramũ akã ꞌjawe. Aꞌeramũ Jeruwarete ꞌga uwa ꞌywa jara ꞌjawe.

Kute amikukràdjà'ã akrô jakren 'ã ujarẽnh.Ne kam apỹnh akrô kukràdjà'ã ajarẽn arkum,—Be ga, atemã akrô djôja pumũ. Ba ne ba ije akrô bàri pyràk. Ibãm ne kute akrôo djuw mex djwỳnh pyràk. Ar ga ne gar aje akrô bàrikam apỹnh pa pyràk.

Uva Yeꞌ Warainon JesusMîrîrî tîpo Jesusya taꞌpî tînenupaꞌsan pîꞌ: —Uurî wanî uva yeꞌ warantî, yairon. Amîrîꞌnîkon wanî ipantakon warantî. Moropai Uyun wanî ikoꞌmannîꞌnen warantî.

Yeyox te tox kup kũnĩy putukTa Yeyox te:—'Ãte xa' yũmmũgãp-tup hãpxop. 'Ãte tox kup kũnĩy xe'e putuk, yã mĩnta 'op yõg, ha ta yõgnũ 'ãtak te tox pẽnã'ax putuk.

— Õn uvabune buxim — io'e Jesus. — Webay uvadip puxim.

Jesus joom uwa häd näng do hadoo do ky nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jesus ky hadoo:—Joom uwa patuuh hehꞌäät hadoo ỹỹh. Ee, uwa danäh, ta hã moo wät doo. Uwa tyd hadoo hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh doo.

Je³su²jah³la² yain³tẽ¹ha² wi¹khai¹nxe³tẽ¹ha² te²hũ̱³ye²jau³su²— Txai²li² yain³tẽ¹ha² u²vẽ¹nhu²khai³xa² wi¹khai¹nxe³tẽ¹ha² te²hũ̱³te²sa¹i¹. Txa²wĩ³nai²na² sa²kxai³lu², hai³sxa² wa³kxẽn³yah³lo²hũ̱³te²la¹i¹. Wxãi²na² sa²kxai³lu², u²va²nxũ̱³ki³hũ̱³te²syah¹lxi¹lxi¹.

Jesus Atyo Uva Kate Akere— Natyo atyo uva kate akere hoka Baba Enore atyo uva kate kaxaikotyasehare akerexe.

Uva avani fori hiki ada JesusHari. Oniaroa, Jesus va'ora ni'a'aha adani ipohina:—Hovani oa uva avani fori ohiki ho. Hovani uva avani ka'oa ho. Kodiabi'i uva avani akadava'ava abono fori hiki ada.

Sesus hi duabohotsa sa wata.Kyze Sesus:— Uta hi duaboho taypykze mytahara tawata my. Kazo waratok tsihitsa wata my. Waratok eze duabohozatsa nisiparikik.

Miꞌi hawyi muꞌap upi Iesui toꞌe — Uito ti mikoi yp ewy Uiꞌywot wyti ikoi hat ewy e.

Éxetina Jesus ihókovoti koeku xuve úvaIna kixovókoxoakomaka Jesus ne íhikau:—Hara ngoéneye koati únati xuve úva, kene Nzá'a itukóvo katarákoati.

Jesu ɨ'sêgɨ me'ra masaré werê'ke niî'Jesu ɨ̃sâre a'tîro niîwĩ:—Yɨ'ɨ̂ ɨ'sêgɨ weeró noho niî'. Yɨ'ɨ̂ pakɨ tigɨré ko'tegɨ́ niîmi.

Jesusmi rasun üba plantaca cayanNilculmi Jesus nilatac: “Ya'am rasun üba plantaca cayá; Taytäñatacmi lulaycüca.

Zezusi hã uwa 'ru uptabi na te te sina ĩsimiré'ézé wasu'uTawamhã Zezusi te duré wama siwasu'u za'ra, ãne:— Rob'ru na, wa za ĩ̱sina simiré'é, uwa 'ru na. Uwa 'ru 'madâ'â'wai ãma, wa za Ĩ̱mama ãma simiré'é.


Amoriry pisarara sã ypoetory tõ mana. Eperytapỹ amoriry pisarara ahtao, amorihkãko esẽ mana, eperytara exiryke. Eperytakety amoriry ahtao epery tõ zomye amorisahkãko roropa esẽ mana kure aehtohme, itamurume eperytatohme. Mokyro sã mã Papa. Tõmipona se exiketõ amorepãko mana, tõmipona ipunaka toto ehtohme.

Nẽ mẽ kot ixkôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja te mẽ kot uwa kahkô rũm krô pyràk. Na hte mẽ hkwỳjaja htỳx ri kêp ixkwỳ hã amnhĩ jarẽnh ã amnhĩ to hêx. Jao te kot krôja rã htã ô hkêt pyràk. Koja rã htã ô hkêt nẽ nhũm kot hamãr xwỳnhja tee ri omu nẽ kahkô nê krãhta nẽ kumẽ. No koja ô mex nẽ nhũm omu nẽ hkĩnh nẽ. Hãmri nẽ rã nẽ ô rax kaxyw tanhmã ho mex to. Tã na hte Tĩrtũm uwa krô jamãr xwỳnhta pyrà nẽ ã mẽ ate ixkôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjê nhĩpêx anẽ.

Isauakaro otsa marito, kotxi kona kariro oa. Otsa iriuatakaropekana iua kisauakaro omapotõkirenoka, iteene oriuatini ĩkapani.

Deus aguehobyry adiendysebaom modoma uva iwatary ewisedânry emyenro. Uva iwatary ewisedânry eni tatâwâze myara, ise Pabai tydatânry modo tygue nhedyly. Uva iwatary ewisenri watayma eni tâense, tuonse warâ. Inakai modo lelâ nhatâwâguyly, iwatary toenzepa ewiseondoem. Arâ lâpylâ Pabai, tynynonro modo odaypa izepa tato nhetyly, ize tato lelâ anhetomoem.

Herehe uzeruzar maꞌe aꞌe wà, hàkàgwer ài wanekon aꞌe wà. Aze amo hàkà naꞌiꞌa kwaw nehe, aꞌe mehe hehe uzekaiw maꞌe omonohok putar aꞌe nehe. Weityk hàkàgwer iꞌa ꞌym maꞌe kwer aꞌe. Aꞌe rupi maꞌywa ꞌyw ikatu weraꞌu putar aꞌe nehe, iꞌa katu weraꞌu putar aꞌe nehe no.

Haꞌe gui hakã xere oĩ vaꞌeri ndaiꞌai vaꞌe ma haꞌe ojayapa ꞌrã. Haꞌe rã hiꞌa vaꞌe ma ojaya paꞌũ-paꞌũ ꞌrã hiꞌa retave aguã.

Nakagidi inoatawece libiwedi ane deɡ̶etayeteda. Ibinie inoatawece libiwedi anepaɡ̶a etaye, eotedibige mepaanaɡ̶a dáwe.

Videira repiakatuhara'ga g̃wakãvondo imondovo yva hugwi – kiroki hakã ndi'aiva'ea. Na jitehe Tupana'ga omondo hete g̃a ji hugwi – kiroki g̃a e'i tehe ji ve: “Ore ko Jesus'gareheva'ea,” ei Jesus'ga. Videira rakã i'agwereuhurame videira repiakatuhara'ga gwaygwe'rogwe'ro hakã jahykavipeva'ea ti'a hete ti aerẽ javo, ei ga g̃a pe. Na jitehe jireheve'g̃a ndekokatuhihũe'ymame Tupana'ga g̃a mbopohirukari g̃andekote'varuhua hugwi toko katu hete ti g̃a javo.

Kỹ ãjag uva pẽ ri ke nỹtĩ,” he tóg. “Ũ tỹ inh vĩ han sór tũ ẽn ag hã vỹ uva pẽ kanẽn vãnh ẽn ri ke nỹtĩ. Ẽn kym kỹ tóg fón tĩ, inh panh ti, uva pẽ kanẽn vãnh ẽn ti. Ũn kanẽ há han mũ ẽn ki rĩr há han tóg tĩ, ẽn féj rógrãm tóg tĩ, ti pẽ kãsir nẽgnẽm tóg tĩ gé, ti tỹ kanẽ e han jé.

Hakã hiꞌa eꞌỹ vaꞌerã gwive oipeꞌa. Uva máta-gwi oipeꞌa. Ha hakã hiꞌa porã vaꞌerã katu oheja íxupe. Hakã gwyre mante oipeꞌa íxugwi. Hiꞌa porãve hagwã omopotĩ íxupe, heꞌi.

Kaiboho bede rade‑ò wesemy toite. Warybe‑di aòsõmoreny aribireny resihemahãre. Katahe òbitimy toite bederatymy raratynykemy.

Sãꞌã uwa ꞌywa tymara ꞌgã. Iꞌaawa rupi ꞌgã awau esaka. Aꞌere amumera akã niꞌai. Amumeꞌria etee uꞌaꞌiramũ. Aꞌeramũ ijara ꞌga iꞌaeꞌema akã monoka jui. Iꞌaꞌi maꞌea etee ꞌga imogatyrũmũ imogyau. Aꞌere imogatyrũmyrera akã uꞌaramũ kwaiwete. Nan tee futat nipo je rerowiaara ꞌgã. Jejeꞌega renupareꞌema ꞌgã akãꞌaeꞌema ꞌjawe. “Je te ꞌã Jejui ꞌga remiayuwaretea”, ꞌjau nipo ꞌgã numiamũ. Aꞌere nipo ꞌgã nuapoi Jeruwarete ꞌga remifutar imũ mamaꞌea. Nuenuwi ꞌgã ꞌga jeꞌega. Aꞌe ꞌgã ꞌga opeꞌa je wi imonou muku. Amumera ꞌgã te nipo ajee akã mogatyrũmyrera ꞌjawe. Aꞌe ꞌgã aꞌjea futat Jeruwarete ꞌga amuꞌakwaap ꞌgã mamaꞌe tywera apoeꞌem are ꞌgã mogyau. Aipo ꞌgã akã mogatyrũmyrera ꞌjawe iꞌa kwaiwete maꞌe ꞌjawe ajemogy jee. ꞌGã aꞌjea futat ꞌga remifutar imũ etee mamaꞌe wapo ajemogyau.

Ga, akrôo djuw mex djwỳnh kute akrô pa kajgo rênhja pumũ. Pakam ô kêtkam ne kurê. Ibãmdjwỳ kum me kute imar kajgo kĩnh kêt ne wãnh me kanga. Mỳkam? Bir, me kute imar kajgo ne ukaprĩ kêt ne axwe ar ba. Kute mrãmri ne akrô pakam ô kêt pyràk. Kam ne wãnh me kanga. Ga, akrô pa kwỳkam ôja pumũ. Nhym o djuw mex djwỳnh kute 'ã ingrã kajgodjwỳ rênh. Akrô pakam ôbit krãptĩ kadjy ne kurê. Ibãmdjwỳ kum me kute tu amim imarkumrẽxja kĩnh. Ne kam arỳm mebê mỳjja kajgo kunĩ kurê. Mỳj kadjy? Bir, dja me amim imar 'ãno djan mỳjja kajgo mar kêt. Ne kam arỳm ukaprĩ:n katàt ar amijo ba. Ne kam mexkumrẽx kute akrô pakam ô kumexkam mexkumrẽx pyràk. Ja kadjy ne mebê mỳjja kajgo kunĩ kurê.

Mîîkîrî Uyunya tamîꞌnawîrî ipanta epetakoikon pepîn yaꞌtî moropai ipantakon mararî epetakoikon yapîꞌkaiya morî pe aweꞌtoꞌpe, inîꞌ panpîꞌ eepetatoꞌpe.

'Ũgkopa kuxa mãm xop te tox mãg max putuk xix tox yĩpkup max. 'Ũgkopa kuxa mãm xop te hãpxopmã max, ha nõm te mĩnta ta põpmã putuk. Ha tak kopa kuxa mãm hok xop te tox mãg kummuk putuk xix tox yĩpkup kummuk. 'Ũgkopa kuxa mãm hok xop te hãpxopmã max'ah, tu mĩnta ta popmã 'ohnãg putuk. 'Ũkuxa mãm xop kuxa mãm 'ũgkopah. Hã kaxĩy tox mãg te tox kup xahix tu' pip xix tox yĩpkup te'. Yõgnũ 'ãtak tep-tup'ah kuxa mãm hok xop. Hã kaxĩy tox pẽnã'ax te mĩm mãg kummuk mep, tu' putyõn xix yĩpkup kummuk. 'Ũkuxa mãm hok xop te' kuxa mãm xop nĩm, ha' max nõmhã. Hã kaxĩy tox mãg kummuk pip'ah xix tox yĩpkup kummuk pip'ah, ha ta tox yĩpkup max te mĩnta ta punethok popmãhã nõmhã.

Okay itabucayũ ibune'ĩcat puxim. Webay bikuyap tag̃ jekum ibu'u'uayũ ya'ũmatpune buxim. Ya'a'e'ũm pima ibune'ĩcat uk'ug̃ tip kukat. Imẽnpuxim webay jebikuyap tag̃ jekum ibu'u'uayũ mujẽmjẽm itabucayũ xewi. Kadaidip iokokatpune xikxig̃ ya'ade i'e am. Imẽnpuxim webay itabucayũ mukũyjojom ixeyũ be ikẽrẽat mujurũg̃ap puxim. Ixeyũ mukũyjojom big̃ ma jebikuyap tag̃ jeku am — io'e.

Uwa tyd, tyt ỹ hadoo do neaak do Ee gakyd hõm da. Uwa tyd, tyt ỹ heaak do baad tabanꞌyyh. Ta poo gekyd hõm, baad tabeaak hyb nꞌaa ta bahä̃nh kä.

Nxe³nxa²ha¹te¹, a²nũ̱³kxan²tu̱³ yain³txa³ki³a² ãn³ki³i²nxa³tũ̱³ka̱³txi³su² a²yxo²ha³kxan²tu̱³, Txa²wĩ³nai²na² ĩ³nũ̱³kxi²lho¹sxã³ ã³sxã³ ã³na¹te²ju²hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹, a²nũ̱³kxa² yxo²ha³kxa¹ yain³txa³ki³a² ãn³ki³i²tũ̱³kxan²tu̱³, hãi¹nxe³sxã³ ũ³nhũ̱³we²kxi²te²ju²hẽ³li¹, ã²la² ka³lxa¹txi³ ã³ki³i²si¹jau³su².

Xiso noximi maniya xisaoniterenai atyo ekanohinae akerexe. Hoka uva kaxaikotyasehare irikoita tyotya malihare kanohinae, exahe afiraharetita kalitere kanohinae masakare kali tyaonaha maheta.

Uva vadini fori vihiki adani ija'ari avakaramisiki kodiania. Ihi'ai vadini avania bonoki fori vihiki adani vava'i onahonariahihiki. Vahoariha ni-vakapoariki ida vava'i onahonariahihivini, oniani ida ihi'ai vadini avania bonoriki fori va'ora nihaja. Hari. Uva avani akadava'ava abonoa biava'boa'ihi ida vadini bonoriki vadini 'damani akaramisini kania. Ihi'ai vadini hoariha bono'ini a'di'ihi, biava'boahi ida uva vadini, moa'ianahi, jaha'ianaja kaimoni ida vadini mova'ianaki. Bono'ianani kamasikoni aipohi'ihi ida ihi'ai.

Katukytsa duabohotsa sakatsa watsa maha. Asahi kazo harere bo batu zikahabyitsa sisakatsa watsa, asaktsa ziktaharanaha ahabyizeka tahasazyzykykwynaha. Ustsaktsa siharahoktsa tsihitsa duaboho taypykze sisupesapy mysisakakare zeka iwatsahi nataharasukbabyinaha. Iwa kazo tihi mykara. Katuktsa iharere bo batu yhỹ mysisakakareke tawata. Kazo katuktsa situk mynapamykysoko iwatsahi simysapybyitsa nikaranaha pimoewynaha iwa mysitsumuẽhĩkĩ. Hawa sibo mykara wasani my ana humo hi simysapyrẽtsa tohi mykaranaha hỹ.

Miꞌi hawyi eipe mikoi yp iaga ewy eweikupteꞌen e. Haga yt haat i hawyi tohywytip iꞌywytꞌokpy hawyi haga yt naku i rakat toiterek yt imosat i hat miꞌi hawyi iraniaꞌin haga koꞌi haat kahato i raꞌyn e.

Uhá koeti káva'oya ákoti parêxa há'i, tetúkoa Nzá'a. Kene uhá koeti káva'o poréxoti há'i, kasása'ikoa motovâti xu'ínayeaxo há'i pôreu.

Yɨ'ɨ̂re ẽho peórã tigɨkãháse dɨpɨri niîma. Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'sêgɨre ĩ'yâ nɨrɨgɨ weeró noho niî yuugɨ, dɨkâ marisé dɨpɨrire dɨtê kõ'asami. Apêye dɨkâtise dɨpɨrire ãyuró dɨkâtiato niîgɨ dɨtê wee nemosami.

Chaymi jucnin pallayní mana wayuyniyu captin'a lluy cuchülun. Ñatac wayuyniyu captinmi ichá püdapayan mas wayuy-sapa cananpälä.

Uwa 'ru panhipti sisa'ridi hã wẽ õ di, 're ĩ'rã za'ra mono õ hã. Taha wa, uwa 'ru 'madâ'â'wa hã te za ĩpanhipti hã te te 're anhihâri ĩ'rãi'õ hã, te te 're anhamra mono da. Tane te za Ĩ̱mama hã ĩ̱zazei'õ'wa norĩ hã te te 're azatõrĩ, ĩ̱nhiti 're hâimana za'ra mono da. Uwa 'ru panhipti sisa'riti amo hã wẽ za'ra di, 're 'rã za'ra mono wa. Taha wa, wa za 're ĩ'rã za'ra mono na simiré'é, ĩ̱zazei'wa norĩ ãma 're nomro wẽ mono wa. Ĩ'wanhipré te te 're ĩ'anhihâri mono hã, wa za ãma simiré'é, ĩ̱zazei'wa norĩ te te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono zém na. 'Re ĩ'rã za'ra mono hã ĩpanhipti wãi wa, ĩ'wanhipré ahâ wamhã, te za misi si te te 're anhihâri ĩ'madâ'â'wa hã, 're 'rãi pese za'ra mono da. Tane te za Ĩ̱mama hã ĩ̱zazei'wa norĩ wi ĩwasédé hã te te 're anhihâri, 're nomro wẽ uptabi mono da oto.


Amarokõ tukurãkase matose eya jomiry totase oya xine exiryke. Uwa amoriry tapopohse ahtao tuhke eperytãko mana. Moro saaro okurãkatorỹko Papa mana, zae tõmipona oehtohkõme. Ymarõme ehtoko. Ywy roropa amaro xine exĩko ase. Ymarõme pyra awahtao xine zae jomipona exipyra matose. Uwa amorirỹpyry amorihkasẽ sã exĩko matose. Eperytapỹ sã exĩko matose roropa.

No mẽ kajaja na ka prem mẽ kot ixkwỳ hã amnhĩ to hêx xwỳnhjê rom ixkapẽr mar tỳx nẽ. Nẽ amnhĩ kaxyw inhmã ajamaxpẽr nẽ ixkôt amnhĩ nhĩpêx mex o apa. Jao te mẽ ate krô rã nẽ ô rũnh pyràk o amnhĩ nhĩpêx. —Na hte krôja amnhĩ krã hkôt ô hkêt nẽ. Ãm kahkô pix kukwak ri na hte rã nẽ ô. Ja pyrà nẽ kot kaj mẽ ixkukwak ri pix mã inhmã hprãm xà hkôt ri tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho apa. Jakamã kwa kêr ka mẽ ixkapẽr pix mãn mar o apa pa mẽ akôt ixpa ho ixpa.

Hĩte poirepeka hĩtxa. Nisãkirenanira oeretai hĩte.

Pabai inakanhe amitomo nhygakely ani, inomedâdomobyry mâinwântomobyry wâgâ.

Heru pemukatu kwez kury, (akwez maꞌywa ꞌyw ài kury), taꞌe peruzar izeꞌeg heremimumeꞌu kwer pe xe.

Peẽ kuery ma hakã omoatyrõ mbyre rami ma pendekuai, ayvu pẽvy amombeꞌua py haꞌeve vaꞌe romoingo rire.

Niɡ̶ida makaamitiwaji ja ɡ̶adapiti leeɡ̶odi me iwaɡ̶ati niɡ̶inoa yotaɡ̶a anejitedaɡ̶awa. Ele midioka limeditiwaji me ɡ̶adexocitigi, odaa Ee idiokaanaɡ̶a limedi me idexogotaɡ̶agitiwaji. Naɡ̶ana libiwe idoka etaye nigalee yexogotege naɡ̶ada libatadi ‘uuva’. Jiɡ̶idaaɡ̶enitiwaji, idoka akati me áwe nige ɡ̶adexocitigi.

Pe nhinhi'ig̃a rendukaturo g̃waramo jiruva'ga omomboripe pendekote'varuhua pe hugwi, ei Jesus'ga g̃a pe. —Pejikoty'a tuhẽ ti ji pavẽi pejikoga ji rehe. A'ero po ti ji jikoty'ari pe pavẽi nehẽ no, ei ga. Hakã jikoty'arame jate yva pavẽi, a'ero jate ko i'aramo. Hakã tehe ndi'ai, ei ga. Na jitehe peteherame ndapekokatui pejikove'ỹ Tupana'ga remimbotarimova'ea rehe, ei ga. Ji pavẽi pe jikoty'arame jate pe ndekokatui a'ero pejikovo Tupana'ga remimbotarimova'ea rehe, ei Jesus'ga g̃a pe.

Tag ri ke han ti tĩ, inh panh ti, ãjag tỹ. Ãjag tỹ háꞌ he tóg huri, inh panh ti, ãjag tỹ inh vĩ kri nĩm tugrĩn. Isovãnh tũg nĩ, kỹ sóg ãjag tovãnh ke tũ pẽ nĩ gé. Uva pẽ ẽn ri ke ti nĩ. Ti tỹ ti pẽ rógrãm kỹ tóg tóg mũ. Jãvo ti pẽ tỹ uva fa ẽn to nỹgtĩn kỹ tóg kanẽ há han tĩ. Ẽn ri ke ti nĩ, ãjag tỹ inh ki ge kỹ nỹtĩ tag ti. Ãjag tỹ inh ki ge kỹ nỹtĩn kỹ ãjag tóg vẽnh jykre há hã han kỹ nỹtĩ nĩ, jãvo ãjag tỹ isovãnh kỹ ãjag tóg vẽnh jykre há tovãnh ke mũ gé,” he tóg, Jesus ti.

—Upéixa pene potĩ-ma pende pyꞌa-py. Xe remimombeꞌu pehendu vaꞌe gwive pene potĩ-ma voi pende pyꞌa-py. Xe moirũ katu peiko-vy peteĩxa. Ha xe ave peteĩxa oromoirũ-ta. Imáta-gwi oipeꞌa hakã vaꞌe-rami upe vaꞌe hakã ndahiꞌáiry. Upéixa ete naxe moirũvéi-ma ramo, napene rembiapo porãvéi-ma vaꞌerã. Mbaꞌeve ndapejapovéi-ma vaꞌerã, heꞌi.

Kaiboho biwamymy wadi myikre. Iwese bede radeõ raòròõmyhỹkeki irulemy rỹikre raratynyke. Aõkõkeki ruruke. Kaiboho iwesele toite. Waki beàrenyõbenymyhỹkeki, tiu Deuxudeewimy atxibenyõtyhy. Series([], )

Aꞌere ꞌga ako pẽ mogatyrũi ko. Jejeꞌega aꞌjea futat peenup katu katu. Aꞌeramũ ꞌga ako pẽ katuꞌoka ko— ꞌjau ꞌga oree. —Sãꞌã akãa oꞌyw are uꞌama etee iꞌaa. Oꞌyw awi akã open ire niꞌauꞌjawi. Nan tee futat jepir are ajemogy maꞌeramũ etee Jeruwarete ꞌga remifutar imũ mamaꞌea peapo pejejemogyau. Aꞌeramũ je pẽ nerekou tejeape futat— ꞌjau ꞌga oree.

Be, ar aje akrô bàrikam apỹnh pa pyràk. Arỳm ar amex. Ije ar amã ikabẽn jarẽnhkôt arỳm ar amex. Dja gar arek ijamỳnh tỳxkumrẽx ne tu amim imar tỳxkumrẽx ne ijã adjukanga kêtkumrẽx. Badjwỳ dja ba arek ar ajamỳnh tỳxkumrẽx. Djãm akrô pa arek akrô bàri 'amỳnh kêtkam ô got? Arkati. Ar gadjwỳ dja gar ijamỳnh kêt ne ijã adjukanga djãm kam amex? Kati. Te amex prãmje kute akrô pakam ô kêtkam mex kêt pyràk.

Amîrîꞌnîkon wanî ipanta yapîꞌkasaꞌ warantî maasa pra aasîrî amîrîꞌnîkon enasaꞌ man morî pe, ayenupatouꞌyaꞌnîkon wenai. Imakuiꞌpî ankupîꞌpîkon moꞌkasaꞌ Paapaya —taꞌpîiya. —Akoꞌmantî uupia, moropai uukoꞌmamî aapiaꞌnîkon. Irupukon pîꞌ ipanta atapiꞌsaꞌ pra awanî ya, eepeta pepîn. Tîîse aakoꞌmamî ya irupukon pîꞌ eepeta. Mîrîrî warantî amîrîꞌnîkon wanî. Upîꞌ aakoꞌmamîkon pra awanî ya, morî pe aakoꞌmamîkon pepîn. Morî pe aakoꞌmamîkon eserîke pra awanîkon, aꞌtuꞌmîra awanîkon yeꞌnen.

Hõmã 'ãkuxa mãm yõgnũ hãm'ãktux kopah, ha yõgnũ 'ãtak te 'ãkuxa kummuk xit. 'Ãpu 'ã tu pip ka'ok, ha 'ãte 'ãxop tuk xip ka'ok putup. 'Ãxop 'ã tu 'ãpip ka'ok 'ohnãg, nũy ta hãpxopmã max 'ohnãg, tu 'ãxop te' mĩy 'ohnãg putup Topa te nõm putup. Hã kaxĩy tox mãg te tox kup xahix tu' pip'ah xix tox yĩpkup, puxix mĩnta ta popmã hok.

— Webay kuy ikẽrẽat o'ju'uk eybewi, wekawẽn kay kũyjobit puye — io'e.

Baad däg bëëh. Tabenyyw däk bëëh, bë ỹ ma metëëk do hyb nꞌaa. Ỹ karẽn séd hã bë hꞌyy kata däg hadꞌyyt hã ỹỹ, tii bä ỹ hꞌyy kata däg hadꞌyyt hẽ bë hã kä. Dooh uwa tyd haja bä ta mꞌaa hẽnh teag bä. Tawꞌããts hẽ ta patuuh hã tadäg hadꞌyyt hẽ. Ti hadoo bë hã. Dooh bë haja bä joom heaak do bë hado bä, dooh bë haja bä Pꞌop Hagä Do genꞌaak do bë moo boo bä, hã ỹ bë hꞌyy kanata bä.

Jã¹nxa¹jau³su², wãn³txa² ĩ³ye³kxi¹nx2ti³to³ha¹tai¹ti²ti¹. Nxe³nx2ta¹jau³su², wxa²ko̱³nxe³yah³lxin¹ju³ta² ã³wa²su¹txa²lxi³sxã³, hĩ¹na² wi¹lhin¹nxa²lxi³na³li¹. Yah³lxi¹nha²kxai³, nxũ²kwa̱i³yxau³sah¹lxi³hẽ¹li¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, Txai²na² sa²kxai³lu² nxũ²kwa̱i³yxau³nx2ta¹tu¹wi¹. Yain³txa³nũ̱³kxa², wã²nxũ̱h¹ ha³na³ka³lxi³ yxau³kxai²nãn²tu̱³, hxi²kan¹txi³ ã³ki³i²te²sxa³yu²hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹, a²nũ̱³kxa² a̱u³txi³ nũ̱³yxau³kxai²nãn²tu̱³, wi¹ki³i²te²ju²hẽ³li¹. Jã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe², wxa²nũ̱³ka̱³txai²nãn²tu̱³, nxũ²kwa̱i³yxau³sah¹lxan³kxai²nãn²tu̱³, hxi²kan¹txi³ a²yen³kxa² wi¹te²la³ kãi³yah²lxan³tho³li¹.

Hoka xiso atyo ekanohinae exafiraharetyakahare akere xisaonita, koxaka naotyakisa xiso hoka. Maika xisaoneta mene nohiye, exahe natyo hoka notyaoneta mene xihiye. Hiyaiya, uva kate kanohi taikoahena hakate hiyeta hoka maisa kalihetere. Hoka hekota tyaonita hakate hiye hoka kalita. Nikareya maisa xisaonita nohiye hoka maisaiya aliyakere xoalini hare waiyexe xisomita — nexa Jesus haxaotyakiraharenai hiye.

Hari. Kodi'ojomo'ihi athini a'onira onava'isohivini hi'iki a'onira najaha'iki a'oni. Kodiania avaakaramisiha'oadaha bana mahija avava'ini-ra onahonariahihivini. Avakhanini vani oakaramisiki ho avakadiania. Vadini uva avani akaramisihi; bonohi. Onivani fori hija ida namithaki avakadiania. Kodiania avarakaramisihi; kodihojai jahaki nokiahi avakadiania. Avakaabokahi ida a'onira ohonariavini hiki.

Kazo ahamysapybyitsa tsikykaranaha botu zahaokzohik. Kaharere bo hyỹ tsimykaranaha zeka ahamysapybara ty botu zahaokzohik. Kaharere bo hyỹ tynakaranahaktsa kytsa! Kaharere bo hyỹ tsimaha zeka uta ahatuk mynapykyryk. Atsa botu mytsaty tsimykaranaha. Mykurẽtsa tsimoziknaha. Duabohotsa sa ypyk ahabyizeka ba ziktaharanaha. Ikiahatsa niwatihi. Kaharere bo yhỹ ahabyi zeka kazo tuk kino niwatihi batu yhỹ tsimaha. Hawa kazo mozihikik batu ahahyrinymyry — Sesus niy.

Miꞌi hap ewy kahato einãpin uhepiat hap timohãpyk kuap kahato eiwanẽtup saꞌag hap e. Miꞌi hawyi ehehãite eweikupteꞌen eipyꞌa piat eiwanẽtup hap koꞌi eiwoꞌoꞌewyꞌewy mikoi iãgã pitpitꞌok hap ewy kahato einãpin uhepiat hap e. Haga mitek taꞌyn merep hap ewy hawyi igag. Miꞌi hap ewy kahato eipe yt eweikupteꞌen i uiwywo pote e. Eweikupteꞌen no yt pya hin i uikai aikotã haga satꞌe kahato rakat iꞌyp ete hap ewy waku miꞌi tã uimohey eipe e. Haga yt haatꞌe kuap i pote watitek iꞌyp ete pyi e. Miꞌi tupono waku haga koꞌi satꞌe kahato rakaria ewywuaria iꞌyp ete eweipyhuꞌat e. Waku wepytyk kahato haria wo eweipyhuꞌat. Miꞌi pote mono erepytyk ehete e. Miꞌi tã hap ewy pote haatꞌe kahato rakaria wo eweipyhuꞌat. Iwese rakaria woꞌokyꞌe haria wo eweikupteꞌen e. Taꞌi haga koꞌi iꞌatuꞌyp esaika hap kaipyi tuwenug naꞌyn e. Eipe ti iꞌewyte uhesaika hap kaipyi eiwenug kuap e. Eiweran pote yt eiwenug kuap i e.

Koati sesa'ípotine vo'oku emó'um ngoyúhoinopikenenoe. Kuteâti koeku káva'o xoko xúve, énomonemaka kónoko ké'iyineye njokóyoke. Yane ngoánemakamoye ya xikóyoke. Kuteâti ákoyea parexa há'i ne káva'o haxá koyeâti xúve, keánenoemaka enepo ihexákinu.

Mɨsâ dɨkâtise dɨpɨri weeró noho niî'. Yɨ'ɨ̂ bu'ê'kere ẽho peó, yɨ'tí'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ pakɨ mɨsâ yã'âro weé'kere akobohó tohawĩ. Mɨsâ akobohó no'o'kãrãpɨ niî toha'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâpɨre niî nu'kugɨsa'. Mɨsá kẽ'ra yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kukã'ya. Ni'kâ dɨpɨ yukɨ̂gɨpɨ a'mé sɨ'atimiro dɨkâtitisa'. A'té weeró noho mɨsâ yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kutirã, neê ãyuró wee masísome.

Chaynümi amcunapis shimïta uyalil ćhasquimäcunacá, püdaśhanuy allin chuyaña cayalcanqui. Chayurá ya'aćhu tacyaycäliy amcunaćhu ya'a caycuśhänuy. Juc pallay quiquillanpïta manamá wayunmanchu. Chay yulaćhümi caycunan. Chaynümi amcunapis ya'aćhu mana capäcul'a mana wayupäcunquimanchu.

A norĩ wa'wa hã te oto 're anomro wẽ wa'aba mo, ĩ̱nhimiroti si 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono wa. Ma'ãpé ĩ̱'ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono za. Tawamhã wa za 'râwi ai'rata 're ĩ̱hâimana u'âsi za'ra wa'wa. Uwa 'ru panhipti sisa'riti amo hã 're sab u'âsi mono õ wamhã, 're 'rãi mono õ di za, ta hã. Tane a norĩ wa'wa hã ĩ̱'ãma 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono õ wamhã, 're anomro wẽ waihu'u aba mono õ di za.


—Õkokõme sã ase. Jamoriryme sã matose. Ymaro awahtao xine zae jomipona exĩko matose. Eperytakety sã exĩko matose. Ymaro pyra awahtao xine Ritonõpo zamaro pyra matose. Aomipona pyra oexirykõke eperytapỹ sã exĩko matose.

Te ixpê kahkô nhũm te mẽ apê krô pyràk jakamã kot kaj mẽ inhmã hprãm xà hkôt tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ri apa nẽ te krô rã nẽ ô rũnh pyràk o amnhĩ nhĩpêx. No kot kaj mẽ amnhĩ krã hkôt ri amnhĩ nhĩpêx o ri apa nẽ te krô grà nẽ ô hkêt pyràk o amnhĩ nhĩpêx.

—Nota itĩkaretsa nitxaua. Hĩte nikanotsa hĩtxaua. Notamoni pitakakari ãtipaniriko oripaniko. Notakata himauakaniã, kona xapitiki kona hĩposota hĩkamini.

— Uva ipery emyenro urâ, uva iwatary emyenro âmaemo-ro warâ. Ipery wâgâ wâne uva iwatary koendâ kehoem PE warâ awyly, myara ise yagâpa itânry modo koendâ lelâ Deus ize ato ara aidyly. Urâ peba kulâ, mâkâ ize ato ara amipyra âmaemo.

Maꞌywa ꞌyw ài aiko ihe. Hàkàgwer ài peiko pe. Aze hàkà upyta uꞌyw ikatu maꞌe rehe nehe, iꞌa katu putar nehe. Nezewegatete aze peiko heremiruzeꞌeg romo nehe, peruzar putar hezeꞌeg nehe, ikatuahy maꞌe teteaꞌu iapo pà nehe.

Mbaꞌeta xee ma uvaꞌy, haꞌe rã peẽ kuery ma hakã. Amongue xere oĩ, haꞌe haꞌe kuery re xee aĩ ramo hiꞌa porã ꞌrã, haꞌe rã xereꞌỹ vy ma mbaꞌeve ndapejapoi ꞌrã.1 João 2.28 Gálatas 2.20 Filipenses 4.13

Ee libatadi ‘uuva’. Odaa akaamitiwaji libiwedi. Niɡ̶ina anidioka limedi me yexogotigi, Ee aaɡ̶aɡ̶a idexogotege, codaa joaniɡ̶iniaa ane dáwe. Igaataɡ̶a nige daɡ̶a ɡ̶adexocitigitiwaji, odaa aɡ̶ica anakati mawii.

—Ji ko videira'java'ea, a'e ji, ei Jesus'ga. Pe ko videira rakã'java'ea, ei ga. Kiroki ga ojikoty'a ji pavẽi, ji ajikoty'a ga pavẽi no – gaha po ti oko katu hete okovo Tupana'ga remimbotarimova'ea rehe. A'ereki ji pe pokoge'ymame ndapekokatui'i'i a'ero pejikove'ỹ Tupana'ga remimbotarimova'ea rehe, ei ga.

“Uva fa ri ke inh nĩ, kỹ ãjag tóg uva pẽ ri ke nỹtĩ gé. Ãjag tỹ inh ki ge kỹ nỹtĩn kỹ ãjag tóg kanẽ e han ke mũ, ãjag tỹ isovãnh tũ nĩn kỹ. Ãjag pi(jé) ãjag pir mỹ nén ũ há han ki kanhró nỹtĩꞌ. Inh hã ne ãjag tar han tĩꞌ.

—Ha uva máta heꞌise xe-rehe. Pende-rehe heꞌise uva rakã. Peteĩxa xe moirũ vaꞌe, xe ave amoirũ íxupe vaꞌe, upe vaꞌe heta hembiapo porã porã vaꞌerã hiꞌa porã porã oĩ vaꞌe-rami. Xe eꞌỹ reheve mbaꞌeve ete voi ndapejapo moꞌãvéi-ma vaꞌerã, heꞌi.

Jiarỹ hãjutò òwòna wese rare. Kaiboho ibede radeò wese toite. Waki beerenybenykeki, jiarỹ aki ararike, tai bederaty wese sõwemy maratynyke. Wahoõkeki tiu aõ biwinybenyõtyhy.

—Je uwa ꞌywarete ꞌjawe futat. Pẽẽ akã ꞌjawe. Jepir are pejejemogyau. Je tekou pẽ nee ꞌjau. Aꞌeramũ je pẽ poaa mamaꞌe apou Jarejuwarete ꞌga remifutar imũ. Pejepoareꞌemamũ nepeapoaꞌuweri mamaꞌea— ꞌjau ꞌga oree.

Ba ije akrô bàri pyràk. Ar ga ne gar aje bàrikam apỹnh pa pyràk. Dja gar arek ijamỳnh tỳx ne tu amim imar tỳxkumrẽx ne ijã adjukanga kêtkumrẽx. Ba badjwỳ dja ba arek ar ajamỳnh tỳx. Kam dja gar katàt ar amijo aban adjukaprĩn amexkumrẽx kute akrô pakam ô mexkumrẽx ne kumexja pyràk. Djãm aje amim imar kêtkam amex prãm got? Dja ga ijã adjukangan arỳm te amex prãmje.

Uurî uva yeꞌ warainon, amîrîꞌnîkon ipantakon warainokon. Anîꞌ koꞌmamî ya uupia, moropai iipia uukoꞌmamî ya, mîîkîrîya morî kupî kureꞌne umeruntîri wenai. Tîîse uurî ton pra siꞌma morî kupîiya eserîke pra awanî tiwin kin.

—'Ãte tox kup xahix putuk, ha 'ãxop te tox mãg putuk xix tox yĩpkup. 'Ãxop te 'ã tu 'ãpip ka'ok, nũy 'ãkuxa mãm ka'ok 'ũgkopah, tu 'ãxop tuk xip ka'ok, nũy hãpxopmã max xohix 'ãxop mũtik, ha ta 'ãxop hãpxopmã max punethok, nũy mĩy Topa te nõm putup. Pa 'ãxop te 'ã tu 'ãpip ka'ok'ah, nũy ta hãpxopmã max hok, tu' mĩy 'ohnãg Topa te nõm putup. Hã kaxĩy tox kup xahix xix tox mãg xix tox yĩpkup.

— Uvabune buxim õn — i waram o'e Jesus. — Eyju ibune'ĩcatpune buxim. Obikuyap tag̃ jekukum pima, xipan ma epeku Deus xe. Mũg̃'i eyweju õn tak jekukum. Obikuyap tag̃ jekukum'ũm pima bit, ajo eye'e'eap xipat je'e Deus xe? Ka'ũma ma! — io'e.

—Ỹ né hẽ uwa patuuh hadoo. Tyt ỹ hadoo bëëh. Hã ỹ hadꞌyyt hꞌyy kata däk doo, ta hã ỹ hꞌyy kata däk doo, ti ti ta ti baad heaak do hadoo. Ta tii dꞌ ỹ wén herꞌoot, dooh bë daaj hẽ bë hajaa péh. Hã ỹ bë nayyw bä, dooh bë hajaa péh.

Txai²na² yain³tẽ¹ha² hũ̱³te²sa¹ha²kxai³, wxãi²na² a²nũ̱³kxa³nãu³hũ̱³te²jah³lxi¹nha²kxai³, ki̱³te²ju²hẽ³li¹. A²nũ²a² nxũ²kwa̱i³yxau³sa³kxai²nãn²tu̱³, Txai²na² nxũ²kwa̱i³yxau³na¹kxai²nãn²tu̱³, a²nxe³te²nãn²tu̱³, ha³lo²a² wi¹ju³ta² kãi³hĩ̱³nx2na³li¹. Yain³txa³nũ̱³kxa², wi¹ki³i²te²nũ̱³kxe³hũ̱³nxe², ha³lo²a² wi¹ju³ta² kãi³hĩ̱³nx2na³li¹. Yxãn¹ta¹, ã³na¹sa²sxã³ ha³na³ka³lxi³ yxau³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, hxi²kan¹txi³he¹yxah³lxan³tho³li¹.

— Natyo atyo uva kate akerexe, xiso atyo ekanohinae akerexe. Ekanohi hakate hiye tyaonita hoka kahare kalita. Nikarexe xisaona nohiye hoka kahare xoalini hare waiyexe xisoma. Hoka maisaiya xisaonita nohiye hoka maisaiya xoare hare xisomita.

Hovani uva avani fori ohiki ho. A'onivani uva vadini fori avihiki a'oni. Kodiania akaramisihi ida kodija'ari, kidiania oakaramisiki ho jaboni, oniani ida nahina onofiki-ra kaabokavini hija, oniani ida ihi'ai vadini bonohahaviki fori a'onira nihaja. Anosoroniki ida ihi'ai bonojahakiki. Kodiania avarakaramisirihi; ava bonoriki fori avihihi. A'onira oakodiaravini oadani, ni-kodihojai onofiki-ra avakaabokaki.

— Uta duabohotsa sa taypyknahaze mytaharanahaze tawata. Ikiahatsa duabohotsa sa watsa tsimaha. Kaharere bo hyỹ tsimaha zeka Deus okzeka ahamysapyrẽtsa tsimaha. Uta kino niwatihi ahatuk yhỹ mykara. Katsa mykurẽtsa hi. Ikiahatsa kaharere bo batu yhỹ ahabyizeka hawa tsimaha Deus okzeka batu ahamysapy. Hawa tsimaha Deus okzeka mahani tsimaha — niy.

Uito iꞌyp ewy eipe haga ewy. Eiwepytyk to uhete aikotã haga satꞌe iꞌyp etiat toꞌewy haga haat rakat ewy eweikupteꞌen e. Taꞌi eiwepytyk uhete pote yn haga haat rakat ewy eweikupteꞌen maꞌato yt uhesaika hap wywo i pote yt kat i ewetunug kuap kahato wakuap e.

—Undíne itukóvo ne xuve úva, kene itínoe ne káva'ohiko. Enepone xâne koetíneye njokóyoke kuteâti koeku kávo'o xoko xúve, epó'oxo ngoánemakaye xokóyoke, enómo há'i pôreu. Vo'oku hákoti ûndi xikóyoke, ákomo ítene itíki.

Yɨ'ɨ̂ niî'karo nohota yɨ'ɨ̂ ɨ'sêgɨ weeró noho niî'. Mɨsâ tigɨ dɨpɨ́ri niî'. Yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kugɨ, yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂pɨre niikã́, kɨ̃ɨ̂ ãyuró wee masísami. Mɨsâ yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kutirã, neê ãyuró wee masítisa'.

“Ya'ami üba plantaca cayá; amcunañatacmi pallaynïcuna. Chaymi ya'aćhu tacyaycüca, chaynütac ya'apis paywan caycupti'a sumä wayuyniyu caycun'a. Ñatac quiquillayquicuná manam imallactapis lulayta atipapäcunquimanchu.

— Uwa 'ru na wa za ĩ̱sina simiré'é. Uwa 'ru panhipti sisa'riti na wa za duré ai'ãma simiré'é za'ra wa'wa. Ĩ̱'ãma 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mono wamhã, wa za te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'wa, 're anomro wẽ uptabi aba mono da. Asiwaprosi 're anomro wẽ waihu'u aba mono õ di za.


Uwa amorirỹpyry amorihkasẽ papyry sã ymaro pyra exiketõ pahnõko mã Papa. Tamorihkase ahtao amorirỹpyry orihnõko mana. Mame iwỹnãko toto apoto htaka ematohme jahkatohme.

Na hte uwa krô nhõ dõnja nhỹri hã krô grà pumu hãmri nẽ kahkô nê hakà nẽ ma o mra nẽ kuwy kamã kurẽ nẽ ho hxêt pa. Ja pyrà nẽ mẽ kot htỳx ri ixkôt amnhĩ xunhwỳr ã amnhĩ jarẽnh xwỳnhjaja koja mẽ nhỹrmã amnhĩ xà htỳx kamã hamak rãhã ho pa.

Nota sãkire mauiãkati okanotsa ipinakari atoko itxa. Txiarokakari atoko itxa. Kãkiti apotiitari okanotsa ipinakari. Eereka okari xaminaã arikini ĩkapani. Iua atokokana aĩri Teoso misiritari isãkire mauiãkani.

Uva sodo iwatary satârimbyryem, âpa ezaypa nhamely. Aituo iwatary modo iladyly. Ilâpygueduo, indâtyguyly, nhaduândyly. Awyara ise, yagâpanro modo Deus iopayba iedyly. Petomâ onwanxi ise samely, mârâ uva iwatary ewisedânry iaduânto ara.

Aze amo upytuꞌu heremiruzeꞌeg romo wiko re nehe, hàkàgwer iꞌok pyrer ài hekon putar aꞌe nehe. Uxinig putar nehe. Hehe uzekaiw maꞌe omonoꞌog putar agwer hàkàgwer uxinig maꞌe kwer aꞌe nehe, tata pupe hapy pà aꞌe nehe.

Xere noĩ vaꞌe kuery ma hakãgue rami ꞌrã omomboa ipirupa aguã. Haꞌe rire amongue ojopy vy tata py ju ꞌrã omombo okaipa aguã.

Niɡ̶ina ane daɡ̶a yexogotigi, joaniɡ̶iniaa oyaladiticogi we, yadilo micoataɡ̶a niɡ̶inoa niale libiwedi anoiladie, odaa joɡ̶oyokoletiogi noledi moyalegi.

Hakã i'ae'ymame hepiakatuhara'ga g̃wakãvondo imomboa jugwi. A'ero hakã itinig̃ame g̃a imbojatykai imomboa tata pe imbokaita, ei ga. A'ea ja ko g̃a – kiroki g̃a ndojikoty'ari ji pavẽi, ei ga.

Ũ tỹ isovãnh ke mũ ẽn fón jé tóg ke mũ, inh panh ti. Ẽg tỹ uva pẽ kórég kym kỹ vãm ẽn ri ke tóg nĩ. Ẽg tỹ ti pẽ kym kỹ fón kỹ tóg tóg mũ, kỹ ẽg tóg ti pũn tĩ sir. Ẽn ri ke han jé tóg ke mũ, inh panh ti, ũ tỹ isovãnh mũ ẽn tỹ.

—Ha peteĩxa xe moirũ eꞌỹ vaꞌe katu hiꞌa eꞌỹ vaꞌe rakã-rami onhemombo vaꞌerã. Ipiru vaꞌerã. Ipiru rire omboaty vaꞌerã ohapy hagwã-py, heꞌi.

Inyõ waki rariõkeki, iwese iny bede rade rubu‑di rahuleke, tii iwesele inyõ rahukre. Juhuu rimyre, idi heòty‑ò rehure, tai roomyhỹre.

—Sãꞌã uwa ꞌywa jara ꞌga akã ypiwera monoga imonoa iapya jui. Nan tee futat Jeruwarete ꞌga jepir arewareꞌema ꞌgã monoi muku je wi.

Dja me amim imar rerekren ijã ukanga nhym Metĩndjwỳnh arỳm wãnh me kanga. Ga, akrô pa ate bàri'ã arij nhym o djuw mex djwỳnh kute rênh ne wãnh rẽnh nhym arỳm ngràja pumũ. Nhym kam me kute o atom ne kuwykam rẽnh nhym xêtja pumũ.

Ipantakon imoꞌkasaꞌ awaꞌpiꞌtasaꞌ yannuku toꞌya. Mîrîrî soroka toꞌya apoꞌ yaꞌ aarantoꞌpe. Mîrîrî warantî anîꞌ koꞌmamî pra awanî ya uupia, mîîkîrî yenumî Paapaya pe man.

Tox pẽnã'ax te' putyõn tox mãg kummuk xohix xix tox yĩpkup kummuk xohix, ha' nak, ha tikmũ'ũn te nõm yãy tu nũ'xok, tu kuxap kopa mõ'pok, ha' puk. Hã kaxĩy putuk 'ũkuxa mãm hok xop, yã 'ãtu' pip ka'ok 'ohnãg.

— Mũg̃'i oweju jekum eybu'u bima, apẽn uvadip iwat ya'ũmatpune kukap puxim Deus tak jeykuk- -ya'ũmatpune xikap puxim. Wũn. Ibune xik puje ibunekaraw e'em. Ibune e'ũatpune mu'awerorom uvadip kukat. Aweroh. Ibunemupikupig̃ daxa be. Wũn. Pik. Hog̃.

Hã ỹ hꞌyy kanata wät doo, uwa tyd kawꞌoong hõm, tsawyy bëëh do hadoo da tii. Ti hedoo do rabataa, tëëg hõõ gó radewäts toonh, tii bä tabahõõ jëng.

A²nũ²a² nxũ²kwa̱i³yxau³sai¹nxa³kxai²nãn²tu̱³, Txa²wĩ³na² hi²sen³kxai³lu² on³si¹hai¹nxa³jau³su² ĩ³ye³kxai¹nhĩ̱³nx2na³li¹. Wa³lu³la³nxũ̱³kxa² o³nxa³tũ̱³kxa² wxa²sa²ki³nũ²ki²sxã³ ha³nxe²a² sa²ya̱³ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Jã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe², Txa²wĩ³na² on³si¹hai¹nxa³jau³su² ĩ³ye³kxai¹nhĩ̱³nx2na³li¹.

— Uva kate kanohi taikoahena hakate hiyeta hoka haxerore inira tyaonita hoka ekaxaikotyasehare awaiyetolisene hoka keraitene. Maisaiya xisaonita nohiye hoka nikareya xikaxomokaka.

Ija'aria bikapoaririhi ida va'ini onahonariahihivini, ni-kodiania akaramisijanaki. Ihi'ai vadini ara'okho'iki fori hihi, oniani ida ija'aria biava'boavini hija. Binahokahihi ida vadini ara'okho'iki, biosona'ihi siho kania aha'di'ihi.

— Asaktsa kaharere bo yhỹ ahabyi zeka sipaparahatsa watsa. Waratok tsihitsa siharabyitsa nisizyzykyk izo bo nisiwezohik. Mynaparanahaze izo bo piwezonaha. Ikiahatsa niwatihi katuk tsimynapykyryknaha ahabyizeka ahakubyitsa tsimaha — niy.

Ariaꞌyp iaga mitek taꞌyn hawyi igag meremo hawyi yt kan hamo i waku raꞌyn aria wo yn naꞌyn. Miꞌi hap ewy eipe yt eiwepytyk i uhetiat pote e yt kan hamo i eweikupteꞌen e. Aikotã haga gag ewy eweikupteꞌen. Miitꞌin tiꞌatunug haga gag hawyi taꞌatuwuk. Miꞌi hap ewy eipe yt uimohey i eipe pote.

Enepone xâne haxá koyeônuti, hanemo kixókononeye kuteâti kixókonoku káva'o ne tikóti tetoéti. Enepo movo'íne, ítixokonohiko ina kurikókono yúkuke oro'ókokonoti.

Yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kutigɨ dɨtê kõ'a'ke dɨpɨri weeró noho niîmi. Teé yãî'ke dɨpɨrire seé, pekâ me'epɨ ɨ̃hâ kõ'a no'osa'.

Chaynütacmi ya'aćhu mana caycücá chaquinanpä wicapäśha pallaycänuy cayan. Chaycuna chaquïluptinmi juntulcul nina walaśhancäćhu cañaśha can'a.

Ni'wam norĩ hã ĩ̱'ãma 're hâimana u'âsi za'ra mono õ wamhã, 're nomro wẽ mono õ di za. Ta norĩ ãma, wa za uwa 'ru panhipti nhihâri hã ãma simiré'é. Uwa 'ru panhipti nhihâri hã te te 're ĩ'anhamra mono hã, te za 're 'ré za'ra. 'Re 'ré za'ra mono wapsi, te za simisutu te te 're aza'ra ĩ'madâ'â'wa hã, te te 're asui mono da, 're zata za'ra mono da.


Ymaro awahtao xine, jomiry okurohtao xine ahtao roropa emero ekarõko mã Papa ekaroporyhtao oya xine.

—Tã no mẽ kajaja. Kêr ka mẽ ixkapẽr kôt pix mã amnhĩ nhĩpêx rãhã ho ri apa. Te mẽ pahtipxi nẽ ri papa pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Hãmri nẽ mãmrĩ amã hprãm xà hkôt mẽmoj tã Tĩrtũm wỳ nhũm ama nẽ amã mẽmoj tã ate hwỳr xàta kôt kugõ.

Notamoni hĩpitxakiniã, hĩkenakotiniãri nipaniãtakiti, hinirekaãkiti hamanainiãno, ininiã nisikapitikai hĩte.

— Yagâpa mipyra âmaemo, âyanmo auguehobyry mâinwânsezedylymo lelâ watay, emakeze lelâ âmaemo idânârâ Pabairam mâenkadybymo.

Aze pepyta heinuromo nehe, aze hezeꞌeg upyta peinuromo nehe, pepuner wyzài maꞌe henoz taw rehe ihewe nehe. Amono putar aꞌe maꞌe peme ihe nehe.

Xapyꞌa rei xere peĩ atã, haꞌe pendere xeayvuague oĩ ramo ma peipota vaꞌe re pejerure ramo ojapoa ꞌrã.

Nigidioka limedi me ɡ̶adexocitigitiwaji, codaa nigidioka limedi mowoo yotaɡ̶a, anipokitiwa niɡ̶ica anemaani, odaa jaotaɡ̶adomitiwaji.

Pejikoty'arame ji pavẽi hendukatuavo nhinhi'ig̃a po ti pe poranduvi penhimimbotarimova'ea rehe nehẽ. A'ero po ti Tupana'ga rekopavi penhi'ig̃a rupi nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.

Ãjag tỹ isovãnh tũ nĩn kỹ, ãjag tỹ isỹ ãjag mỹ nén tó mũ ẽn to jykrén kỹ nỹtĩn kỹ, kỹ inh mỹ nén kar to vĩmnĩ. Han jé sóg ke mũ, ãjag mỹ, ãjag tỹ inh mỹ nén to vĩ mũ ẽn ti, ha vemnĩ.

—Peteĩxa xe moirũ ramo, pende pyꞌa-py oiko ramo xe nheꞌẽ, oime raẽ vaꞌe-rehe pejerure ramo katu, omeꞌẽ vaꞌerã peẽ-my.

Kaiboho waribi boibenyõkeki, warybe õhõti‑ribi rosaõtyhykeki, aõtaxina wadee bexitòenybenykre, tai ibutumy adee ariwahinykre.

Je ree ajemogy maꞌeramũ pẽẽ jejeꞌega renuparamũ futat. Aꞌeramũ Jeruwarete ꞌga “mamaꞌe mũ eapo jee”, ojeupe ꞌeramũ iapou futat pẽ nupe— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Gêdja gar arek ijamỳnh tỳx ne tu amim imarkumrẽx ne ijã adjukanga kêt ne tu amim ikabẽn mar tỳxkumrẽx nhym kam Ibãm arỳm akabẽnkôt ã amã o ane. Dja gar amã mỳjja kĩnh ne kum o a'uw nhym arỳm akabẽnkôt ã amã o ane.

Aakoꞌmamîkon ya uupia moropai umaimu koꞌmamî ya aapiaꞌnîkon îꞌ ituꞌse aweꞌtoꞌkon esatîyaꞌnîkon moropai yapisîyaꞌnîkon.

'Ãxop nox pip 'ã tu', ha yõgnũ hãm'ãktux te' nox xip 'ãxop tu', 'ĩhã 'ã tu' xak xate nõm putup, ha 'ãte xa' popmãp-tup 'ũxohix.

Mũg̃'i juy epeku oweju! Wa'õ dak juy kũyjobin epesop! Oweju eyeku buje, Deus soat epejoojuyiat je'g̃ũm eywebe — io'e.

Hã ỹ hadꞌyyt hẽ bë hꞌyy kata däg bä, ỹ ma metꞌëëg wät do bë hꞌyyb gó tayyw bä, bë ky dahé bä, bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ bë karẽn do né hẽ, tii bä bë gadoo né hẽ.

Yxãn¹ta¹, txa²nxũ²kwa̱i³nãu³a¹ nxũ²kwa̱i³yxau³sah¹lxi¹nha²kxai³, txa²wãn³txa² a̱u³txi³ wxa²ẽ¹nãu³a¹ yxau³ya³nx2ti³ha²kxai³, nxe³sah¹lxin¹kxai²nãn²tu̱³, a²yen³kxa² a²ten³yah³lxin¹kxa² yxo²ha³kxa¹ ĩ³wã̱³txi³sah¹lxin¹kxai²nãn²tu̱³, a²nxe³te²su² yen³kxi³ta³lun²yah³lxin¹tu¹wi¹.

Xisaona nohiye exahe niraini xema xisaona hoka xoalini hareya xaxehena Baba hoka tyomeniya xomana.

Kodiania avarakaramisihi; avava'ini bodinia oathi hojahaha'oadahahi. Avava'ini bodinia oathi hojahaha'oadahahi; avagathanihi bana ida nahina hahavi avanofiki kodiabi'i kania avakanikhariaki.

Iwatsahi kaharere bo hyỹ tynakaranahaktsa katuk tsimykaranaha, katuk tsinapykyryknaha zeka amy ty Deus bo tsinazapykykynaha atsatu ahabo nyny my.

Eiwepytyk uhete pote uimienoi ehepiat ewetunug pote Tupana tum ehepe eimiẽtup topiat tutum eimikyꞌesat ewy uiwy sese eweikupteꞌen pote e.

Itea enepo yakoéneye njokóyoke kuteâti koeku káva'o xoko xúve, epó'oxo enepo aváheixa iséneuke ne emó'um, motovâtimo yépemi koêkuti yâha yépemi, yane kousókinovopitinoemo.

Mɨsâ yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kurã, yɨ'ɨ̂ bu'esére wãkûrã, Õ'âkɨ̃hɨre mɨsâ ɨasére sẽriyá. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'tigɨ́sami.

Ñatac ya'aćhu masïsu tacyaycul, shimïtapis śhun'unćhu uywaycücätá munaśhayquitam mañacuśhayquimannuy uycuśha capäcunqui.

A norĩ wa'wa hã te za ĩ̱'ãma 're aihâimana u'âsi za'ra wa'aba mo, 're anomro wẽ wa'aba mono da. Tawamhã Ĩ̱mama hã te za te te 're aiwapari u'âsi za'ra wa'wa, tiwi 're ĩrowaptẽrẽ za'ra wa'aba mono zém na hã. Tawamhã tiwi 're ĩwaptẽrẽ za'ra wa'aba mono zéb uwaibaba, te za tô te te aima ãma 're a'uwaimrami 'wa.


Morarame ypoetoryme nymyry awahtao xine eperytaketõ sã exĩko matose, orẽpyra jomipona exĩko matose. Mame jomipona awahtao xine ypoetoryme oenetupuhtorỹko imehnõ mana. “Kure Ritonõpo nase. Imehxo nase,” ãko mã toto jomipona oexirykõke.

Kot kaj mẽ Inhĩpêêxà mẽ wa ixkapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx o ri apa nhũm mẽ piitã ja hã mẽ apumu nẽ hamaxpẽr o: “Hêxta waa nẽ. Jajaja na htem Tĩrtũm kot amnhĩ nhĩpêx o amnhĩ nhĩpêx o pa. Mãn Tĩrtũmja mex o mex.” Anhỹr o hamaxpẽr.

Ito hĩriuatiniã, kãkiti txariko niri: “Peerekai.” Hĩte iriuatiniã, ininiã hĩte atão oerekariko apanakinimoni atão nimoianariakori hininiua.

Koendonro amânhedysemo wato amânhedylymo watay, uva iwatary tâwiseim emyenro ise âmaemo. Deus koendâ awyly, eon-honru warâ enehonze âmaemo amânhekylymo wâgâ. Arâ ise ynynonro kuru mawylymo mâenehonlymo.

Aze maꞌywa ꞌyw iꞌa katu nehe, — Ikatu maꞌe, iꞌi teko iꞌyw pe wà nehe. Nezewegatete aze peruzar hezeꞌeg nehe, peiko putar heremimuꞌe romo nehe. Aꞌe mehe teko ukwaw putar heru ikàgaw ipuràg eteahy haw aꞌe wà nehe, penehe umeꞌe pà aꞌe wà nehe.

Hakã hiꞌa reta vaꞌe rami pendekuai ramo ꞌrãe ojekuaa Xeru yvatea, haꞌe xeremimboꞌe ete pendekuai.

Odoɡ̶etetalo Eiodi, niɡ̶ina nige áwetiwaji. Odaa jaɡ̶akaami niɡ̶ina anoniotici.

Pendekokatua po ti hepiukari Tupana'ga ruvihavuhuhetea ojipe'g̃a pe nehẽ. A'ero po ti g̃a ei pe me nehẽ: “G̃a ko Jesus'ga remimbo'ehara'g̃a,” e po ti g̃a pe mombe'gwovo nehẽ, ei ga.

Ãjag tỹ vẽnh jykre há han kỹ tóg uva pẽ tỹ kanẽ e han ri ke nĩ. Kỹ vẽnh kar ag tóg ãjag jykre ve kỹ Topẽ to: “ũn há vỹ tỹ ti nĩ,” henh ke mũ. Hã ki ag tóg ki kanhró nỹtĩnh mũ, ãjag tỹ tỹ inh mré ke nỹtĩ ti.

Pene rembiapo porã porã ramo, ohexa kwaa vaꞌerã xe Ru-rehe hekoha porã tee. Upéixa ramo pene rembiapo porã ramo, xe remimboꞌe ramo peiko vaꞌerã.

Iwese bede rade sõwemy raratynymyhỹre wese, kaiboho, aõna aõna wiwihikỹ biwinybenyke Deuxu dee. Kiakeki tahe Deuxu deàlàna sõwemy ritakre.

—Jeruwarete ꞌga remifutar imũ pejejemogy re pẽẽ mamaꞌe apou ꞌga ꞌeawer imũ etee. Aꞌeramũ pẽ nesakara ꞌgã ꞌjau pẽ nupe: “Janeruwarete ꞌga ꞌã esageay”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe pẽ nesag ire. “ꞌGã ꞌã aꞌjea futat Jejui ꞌga remiayuwa”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nesag ire— ꞌjau ꞌga oree ikue.

Dja gar amexkumrẽx ne katàt ar amijo aban adjukaprĩ kute akrô pakam ô mexkumrẽx ne kumexja pyràk. Nhym me amex ja pumũn arỳm Ibãm raxmã kato. Dja gar ã amijo anen arỳm abê ikôt aba djwỳnhkumrẽx.

Kureꞌne morî kupîyaꞌnîkon ya, amîrîꞌnîkon wanî upemonkono pe epuꞌtî tamîꞌnawîronkonya. Moropai mîrîrî wenai taa toꞌya, “Inna, morî pe Paapa man”, taa toꞌya.

'Ãxop te hãpxopmã max punethok, yĩy tikmũ'ũn te' pẽnãp-tup, yã' max xe'ẽgnãg Topah. Hã kaxĩy kama tikmũ'ũn te' pẽnãp-tup 'ãxop mõg Yeyox mũtik, yã mĩnta max punethok putuk.

— Deus bikuyap tag̃ eyju jekukum pima, soat ijodiat je'e webay be: “Ka'ũmg̃u ejo'iat xipacat,” i — io'e. — Itaybit je'e ip eyju webekitkiyũ iam — io'e.

Baad bë beaak do hadoo do hã Ee kawehꞌëëh. Bë eaak do hadoo do hã bë kametëëh hëp ỹ hata hadoo bëëh.Ji da hadoo do ji masa, ji da hadoo do ji kamahä̃n, Pꞌop Hagä Do karẽn do ji moo wät, ji heaak do ky nꞌaa.

Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, ha³lo²a² wi¹ju³ta² so¹lxi³ kãi³yah³lxin¹tu¹wi¹. Yain³tẽ¹ha² ki³ka³lxa¹txi³, ã³ki³i²tũ̱³kxe³hũ̱³nxe² wi¹kãi³yah³lxin¹tu¹wi¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ wxa²wi¹kãi³yah³lxin¹ju³ta² ĩ²nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³, Txa²wĩ³na² ĩ³sa²nẽn¹kxain¹tu¹wi¹. “Txa²wã¹wĩ³na² wxi²kin³ti³ton³khai¹nx2na³li¹.” A²nũ²a² yxo²ha³kxa¹, ain¹tu¹wi¹. Ain¹kxai²nãn²tu̱³, wxãi²nãn²ta³, txa²sa³wi³ha³lxi³nãu³khai³syah¹lxin¹tu¹wi¹.

Uva kate kanohi kahare kali hoka waiye. Nikare xisaona noximi maniya hoka kahare xoalini hare waiyexe xisoma hoka Baba kaxaexakerityaka, exahe xiso hoka noximi nawenatyaseharenai naoka — nexa Jesus ihiyeha.

Kodihojai-ra avanasohijahakihi; ihi'ai vadini bonohahaviki fori avihihi. Ija'aria khai vani'aki ida kodiabi'i jahana danona nokiaki avakadiania, avigaki ida oipohina avihini.

Ikiahatsa kazo harere bo hyỹ tsimykaranaha zeka kytsa kazo pe maha:— O ikia tsamysapyrẽta — mykaranaha. Iharere humo hyỹ tsimykaranaha zeka kytsa ahasoho motsasokonaha:— O asahi Sesus tuktsa maha — mykaranaha.

Karãpeĩ hewo hewo haga ete pyi he rakat pote miitꞌin tuwehum kahato e. Miꞌi hap ewy waku kahato he rakaria ewy eweikupteꞌen e. Miꞌi pote ti aru iꞌatuwepit kahato iraniaꞌin — Waku kahato Tupana iꞌatuꞌe haype woꞌokyꞌe rakaria woꞌowese haria wo eweikupteꞌen pote aru e.

Yoko hane kutí'inoke ihayú'ikokonotimo ne Nzá'a enó'iyeamo únatinoe ítike, epó'oxo koati itínenoemo ínzikau.

Mɨsâ ãyuró weérã, Õ'âkɨ̃hɨ ãyú yɨ'rɨami niisére ĩ'yorã́sa'. Tohô weérã diakɨ̃hɨ́ta mɨsâ yɨ'ɨ̂ bu'erã́ niîrãsa'.

Caynu sumä wayuyniquiwan maynu sumä yaćhapacünïcuna caśhayquita camalaycachipäcuśhayquipam Taytá altuman juluycuśha can'a.

'Re anomro wẽ uptabi aba mono wamhã, ĩ̱zazei uptabi 'wa na te za da te 're aiwaihu'u za'ra wa'wa. Tawamhã Ĩ̱mama ãma te za 're dawata za'ra. E marĩ wa. 'Re anomro wẽ wa'aba mono da, te te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'aba mono wa.


Papa ypyno exiry saaro opyno xine ase. Morara exiryke opynukõ anahkohpyra ehtoko.

—Nẽ na pa hte Inhĩpêêxà kãm ijapê pyràk o inhmã mẽ ajapê nẽ. Tã kêr ka mẽ amarĩ inhmã mẽ ajapê hã ri ixkôt amnhĩ nhĩpêx mex o apa.

Hĩtiretakakiniua Pirena—Niri tiretinino atokotxikana, nitiretai hĩte. Kona hĩtakanapapiri nitiraõki.

Pabai ywynedyly ara lâpylâ âwynedylymo. Auguehobyry ara lelâ aitaungâ, âwynedâmo wawylygue.

Heru peamutar katu aꞌe. Nezewegatete apuamutar katu ihe no. Peiko wi wi heremiruzeꞌeg romo nehe. Aꞌe mehe napytuꞌu kwaw peamutar katu re ihe nehe.

— Xeru xerayvua rami avi xee voi roayvu peẽ kuery. Xee roayvua rupi tema pendekuai.

Ja ɡ̶ademaanitiwaji digo anigotediwa Eiodi me idemaa. Idoka enitatiwaji midioka limedi me ɡ̶adexocitigi amaleeɡ̶aɡ̶a jikee me ɡ̶ademaanitiwaji.

Tupana'ga ji arõ hete, ei Jesus'ga. Na jitehe ji pe arõhetei no, ei ga. Pejikoty'a ti ji pavẽi. A'ero po ti ji pe arõhetei, ei ga.

Inh panh vỹ iso há tãvĩ nĩ. Ge inh nĩgtĩ gé, ãjag to. Ãjag to ha pẽ sóg nĩ gé. Inh ki ge kỹ nỹtĩmnĩ, sỹ ãjag to há tãvĩ nĩ jé.

Xe Ru xe rayhuha-rami, xe ave apohayhu peẽ-my. Pene manduꞌa meme katu apohayhuha-rehe.

Iwese Waha waluure wese jiarỹ aluurenyre waluuna‑ribi boibenyõke.

—Jeruwarete ꞌga iporomutat je ree. Aꞌeramũ je nan tee futat teporomutaramũ pẽ nee. Aꞌeramũ ki pẽẽ jejeꞌega renuparamũ jejeꞌega anupa ywyapi pejejemogyau. Aꞌeramũ je taetu teporomutaramũ pẽ nee.

Imã ar ajabê kute mrãmri ne Ibãm kum ijabê pyràk. Dja gar tu imã ar ajabêja markumrẽx ne ar amã ijabê'ã adjukanga kêt.

Uyunya uꞌnînma warantî amîrîꞌnîkon pînînmauya. Mîrîrî yeꞌnen akoꞌmantî uupia, aꞌnînmatouꞌyaꞌnîkon pîꞌ aatausinpakonpa.

'Ãte mõ 'ãxop yãy xe'ẽgnãg, yã yõgnũ 'ãtak te mõg mũn yãy xe'ẽgnãg putuk. 'Ãpu nox pi 'ũgmũtik, 'ũyĩy mõ 'ãxop yãy xe'ẽgnãg.

— Eyju eykukpin cĩcã oxe webay xe okukpinap co'i. Eycokcog̃ cuy epesop Jesus xe ocekukpin iap kay g̃ebum.

—Ee ỹ takamahä̃n doo da bë ỹ kamahä̃n. Tawꞌããts hẽ ỹ kamahä̃n do bë hꞌyyb gó tabawäd hadꞌyyt hẽ. Bë eréd manä tii hã.

A³lxi¹nx2ta¹i¹. Txa²wĩ³na² a³lxi²sa³kxa² yã¹nxe³sxã³ a³lxi¹nx2ta¹i¹. Nxe³nx2ta¹ha²kxai³, a³lxi¹nx2ta¹jau³xai²na² ain³kxi¹xi²sah¹lxi³sxã³ yxau²sa²tẽ³jah¹lxi³hẽ¹li¹.

— Baba awaiyetita natyo. Hatyo awaiyetitere natyo akereta nawaiyetita xiso. Nawaiyetita xiso. Maika hatyo xema xisaona.

Kodiabi'i hora nakaidivavini vani fori hiki ida a'onira onakaidivavini jaboni. Onivani fori hora vaniha. Vakapoari bana ida avava'ini-ra onahonariahihivini mahija a'onira onakaidivaha'oadahavini.

— Uta ikiahatsa humo kamypokzitsiarẽta. Kazo wata atahi kahumo tsimypokzitsiukrẽta my. Ahakuhuktsa kytsa! Sesus myhumo tsimypokzitsiukrẽta. Iwatsahi ahakurẽtsa.

Aikotã aikotã Uiꞌywot eikyꞌe hap ewy ti Uito worohoꞌokyꞌe e. Yt eweipun neiꞌo uhepiat eikyꞌe hap e.

Kuteâti koeku ákoyea omótovonu okóvo Nzá'a, énomonemaka koéneye ákoyea omótovopinoe ongóvo. Hako yahikúxivoa ne ákoyea omótovopinoe ongóvo.

Yɨ'ɨ̂ pakɨ yɨ'ɨ̂re ma'iró nohota yɨ'ɨ́ kẽ'ra mɨsâre ma'í'. Yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kuya. Tohô weekã́, mɨsâre ma'í nu'kugɨsa'.

“Taytá cuyamäśhannümi amcunactapis cuyapäcuc. Cay cuyacuynïćhu-ari tacyapäcuy.

Ĩ̱mama, te te 're ĩ̱zawi pese mono ne, wa tô te 're asawi pese za'ra wa'wa. Ma'ãpé ĩ̱'ãma 're anomro u'âsi aba mono, te 're ĩ'asawi pese za'ra wa'aba mono zém na asina 're waihu'u u'âsi za'ra wa'aba mono da.


Jomipona awahtao xine opyno xine ase õsepynuporykõke. Moro saaro mã Papa. Tõmipona jexiryke ypyno mana.

Na pa hte ãm Inhĩpêêxà kapẽr kôt pix mã ri amnhĩ nhĩpêx o ri ixpa. Jakamã na pa hte kãm ijapê hã ixkĩnh nẽ ri ixpa. Tã kêr ka mẽ ixpyrà nẽ ixkapẽr kôt pix mã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ri apa. Nẽ ixpyrà nẽ inhmã mẽ ajapê hã amnhĩ pumu nẽ akĩnh nẽ ri apa.

Hĩkĩpitiniãri nisãkire, ininiã nitiraõki kaikotapika hĩtekata. Nota atokokanerako hĩtxako. Nota kĩpitari niri sãkire, ininiã niri tiraõki kaikotapika notakata.

Pabai agânhedyse ato agânhepyra witaymba urâ. Awylygue kadahuliba wawyly, ywynedâ awyly tutuze urâ. Arâ lâpylâ, “Aietaungâ” ugueho mâinmopa âmaemo-ro watay, madahuliwâbyra ise âmaemo, âwynedâmo wawyly enanâgueze âmaemo.

Aruzar heru zeꞌeg ihe. Aꞌe rupi heamutar katu aꞌe. Nezewegatete peruzar hezeꞌeg nehe. Aꞌe mehe napytuꞌu kwaw peamutar katu re ihe nehe.

Xeayvua rupi pendekuai vy roayvua rupi avi ꞌrã pendekuai, Xeru ijayvua rupi xee aiko vy xerayvua rupi aikoa rami avi.

Niɡ̶ina nigoteteni iiɡ̶enatakaneɡ̶eco, odaa idioka limedi me jikee me ɡ̶ademaanitiwaji, digo aneji me jotete liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Eiodi, odaa idioka limedi me idemaa.

Ji ahendu katu jiruva'ga nhi'ig̃a jijikoty'a ga pavẽi. Nurã ga ji arõhetei, ei Jesus'ga. Na jitehe po ti pe nehẽ. Po ti pe hendukatui nhinhi'ig̃a pejikoty'a ji pavẽi nehẽ, a'ero po ti ji pe arõhetei nehẽ no, ei ga g̃a pe.

Ãjag tỹ isỹ ãjag mỹ nén tó mũ ki króm kỹ ãjag tóg inh ki ge kỹ nỹtĩnh mũ, kỹ sóg ãjag to há nĩ gé. Hã kỹ sóg inh panh vĩ hã ki króm kãn mũ, kỹ tóg iso há tãvĩ nĩ.

Xe nheꞌẽ pehendu peiko-vy ramo, pene manduꞌa meme vaꞌerã apohayhuha-rehe. Upéixa voi xe Ru nheꞌẽ ahendu-gwi xe manduꞌa meme xe rayhuha-rehe, heꞌi.

Wabede ywina inyõ riywinykeki, tii waluuna‑ribi raõtyhy. Iwese Waha bede ywina reywinymyhỹre wese tahe Waha luuna‑ribi jiarỹ tiu rahònyõhyyre.

Sãꞌã je Tejuwarete ꞌga jeꞌega renup katu katua je rekoa. Aꞌeramũ ꞌga aꞌeramũ oporomutaramũ aꞌjea futat je ree. Nan tee futar iki jejeꞌega peenup pejejemogyau. Aꞌeramũ te jeporomutaramũ pẽ nee pejemogyramũ— ꞌjau ꞌga oree.

Gêdja gar mã ikabẽnja man kôt ar amijo aba. Ije ar amã katàt aje amijo aba'ã karõkam ikabẽnja man kôt ar amijo aba. Ne kam arỳm ar amã ijabê'ã adjukanga kêt. Ga, ije Ibãm kabẽn kôt amijo ibaja pumũ. Ba kam imã Ibãm jabê'ã idjukanga kêt.

Mîrîrî warantî unekaremekîꞌpî yawîrî aakoꞌmamîkon ya, upîꞌ aatarimakon pepîn. Aꞌnînmatouꞌyaꞌnîkon pîꞌ aakoꞌmamîkon taatausinpai. Mîrîrî warantî uyun maimu yawîrî uukoꞌmamî yeꞌnen iipia uukoꞌmamî moropai uꞌnînmaiya pîꞌ atausinpa.

'Ãxop te' mĩy 'ãte nõm xat, nũy ta nox 'ãpip putup 'ũgmũtik, ha 'ãte mõ 'ãxop yãy xe'ẽgnãg putup. Yã 'ãte' mĩy yõg 'ãtak te nõm xat. Hã kaxĩy putuk 'ãxop xik mũn.

Webay a'õ kay õn kũyjobit. Imẽnpuye ocokcok soat em webay xe okukpin iap kay g̃ebum. Imẽnpuxim wa'õ kay kũyjobit pima, eycokcog̃ epesop Jesus xe ocekukpin iap kay g̃ebum — io'e.

Bë hã ỹ mejũũ do bë ky dahé bä, ỹ kamahä̃n do awäd hadꞌyyt da bë hꞌyyb tym gó. Dooh bë eréd bä tii bä. Bë gado hadꞌyyt hẽ tii bä bë ỹ kamahä̃n doo. Tawꞌããts hẽ ỹ badꞌoo doo da bë badꞌoo: Hã ỹ Ee mejũũ do ỹ ky daheeh. Ti hyb nꞌaa Ee kamahä̃n do awäd hadꞌyyt hẽ hëp ỹ tym gó. Ti hyb nꞌaa, dooh ỹ eréd bä takamahä̃n do hã.

Txa²wãn³txa², ĩ³kwa³na³nx2ta¹jau³xai²na² sa²yxo²wet1sah²lxin¹kxai²nãn²tu̱³, txa²a³lxi²nx2ta¹jau³xai²na² yxau²xai³yah³lxi³nhĩ̱³nxa¹lxi¹. Txai²na² Txa²wĩ³na² wãn³txa² ĩ³kwa³na³sa³jau³xa² sa²yxo²we¹to³hxai²na¹tai¹ti²ti¹. Na¹ha²kxai³, Txa²wĩ³na² a³lxi²sa²jau³xai²na² yxau²sa²tẽ³to³hxai²na¹tai¹ti²ti¹. Jã¹nxe³sah¹lxi³hẽ¹li¹.

Waiye xasemaxematya niraini hoka nawaiyetyaiya xiso. Xiyaiya, natyo tehitiya Baba niraine waiye nasemaxemaita hoka awaiyetita natyo.

A'onira ohonariavini hiki-ra avanaabajahakihi; a'onira onakaidivaha'oadahahi. Onivani fori ohija, kodiabi'i hora honariavini-ra onaabajahakivini, oniani ida hora nakaidivaha'oadahavini hija.

Kazo harere bo hyỹ mynakara. Iwatahi kazo kahumo tsimypokzitsiukrẽta. Iwaha bo hi mytsaty mykara zeka kakurẽta hi. Ikiahatsa kino niwatihi kaharere bo hyỹ tsimykaranaha zeka ahakurẽtsa tsimoziknaha. Sesus katsa myhumo tsimypokzitsiukrẽta. Iwaha bo hi mytsaty tsimykaranaha zeka ahakurẽtsa tsimoziknaha — niy.

Uito atunug Uiꞌywot mikyꞌesat ewy miꞌi pote uikyꞌe kahato. Miꞌi hap ewy uimikyꞌesat ewetunug mote worohoꞌokyꞌe kahato Uito wy e. Aikotã Uito Uiꞌywot piat uinãpin hap atunug miꞌi hawyi toĩneꞌen urutoꞌokyꞌe hap e. Miꞌi hap ewy eipe ewetunug uhepiat einãpin hap hawyi toĩneꞌen kahato aiwoꞌokyꞌe hap e.

Enepo itikânoe ne mbáhoenopi itíki, yovóheixotimo ya ákoyea omótovopinoe ongóvo, kuteâtimaka ngíxoaku indúkea ne páhoenonu Nzá'a koane óvonzeixea ya ákoyea omótovonu okóvo.

Yɨ'ɨ̂ pakɨ yɨ'ɨ̂re kɨ̃ɨ̂ dutisére weekã́, ma'imí. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra yɨ'ɨ̂ dutisére weekã́, mɨsâre ma'igɨ́sa'.

Maynümi ya'a Taytäpa camachimäśhanta uyalicul, paypa cuyayninćhu tacyaycú, chaynümi lluy camachicuynïta uyalicul'a amcunapis cuyaynïćhu tacyaycunqui.

Wa hã Ĩ̱mama nhimiroti si, wa tô te 're 'madâ'â pese. Taha wa, Ĩ̱mama te te 're ĩ̱zawi pese mono zém na wa tô ĩ̱sina te 're waihu'u u'âsi. Tane duré a norĩ wa'wa hã ĩ̱nhimiroti si 're 'madâ'â pese za'ra wa'aba mono wamhã, te 're ĩ'asawi pese za'ra wa'aba mono zém na, te za asina 're ĩwaihu'u u'âsi za'ra wa'aba mo.


—Naeroro otuarõtanohtorỹko ase moro poko ypoe rokẽ tãkye oehtohkõme, tãkye nymyry oehtohkõme.

—E na pa ã mẽ amã ixkapẽr anẽ. Mẽ ate inhmar nẽ ixpyrà nẽ axàmnhĩx ajamakêtkati nẽ akĩnh nẽ ri apa kaxyw. Tã kêr ka mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ te pa ixte ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr pyràk. Anẽ.

—Ikara atoko nitxai hĩte, nipoxokoni hĩtemoni kaikotini ĩkapani. Ikara atoko ininiã, poxokonitxi xãpokako hĩxiniremoni.

— Madahulidyzemo inkâba urâ, awylygue âurudylymo, tuomare lelâ mitomoem.

Amumeꞌu agwer maꞌe kwez peme ihe, taꞌe hepurumurywete kar wer penehe ihe xe. Penurywete putar tuwe nehe. Penurywete haw uhyk putar peme nehe.

Haꞌe rami xeayvu xeguigua vyꞌa peẽ kuery re oĩ aguã, opa mbaꞌe py pevyꞌa aguã.

Jeɡ̶ejitedaɡ̶awatiwaji niɡ̶inoa yotaɡ̶a amaleeɡ̶aɡ̶a itiwaɡ̶aji inikegi, odaa eliodi ɡ̶adinikegitiwaji.

—Amombe'u pa ji poha pe me pendory hete ti pe ji javijitehe nehẽ javo, ei Jesus'ga g̃a pe.

Inh mỹ tóg sér tĩ. Kỹ sóg ãjag mỹ tag tó mũ, ti tỹ ãjag mỹ sér tĩn jé gé, ti tỹ inh mỹ sér ẽn ri ke tĩn jé gé, ãjag mỹ. Ti tỹ ãjag mỹ sér tĩ hã jé sóg ãjag mỹ inh jykre kãmén mũ.

—Upéa haꞌe-ma peẽ-my pevyꞌa hagwã. Xe avyꞌaha-rami aipota pevyꞌa ave. Pevyꞌapa hagwã peiko-vy haꞌe-ma peẽ-my.

Wadeysana awo‑ki ratxikemy jiarỹ adi watxireri. Eysana sõwemy mabekemy adi watxiwãhã. Tai tahe warybe adee rarybere.

—Aipoa je amomeꞌu pẽ nupe pẽ muekõẽãinawamũ. Je ꞌã ekõẽãi maꞌeramũ. Aꞌeramũ je tejeꞌjawe pẽnekõẽãja futaa.

Be, mỳj kadjy ne ba ar amã ikabẽn ja jarẽ? Bir, dja gar ikabẽn man arỳm ikĩnho akĩnh. Akĩnh ne akĩnh rã'ãn akĩnhtire.

Mîrîrî ekaremekî pîꞌ wai apîꞌnîkon aatausinpakonpa uurî atausinpasaꞌ warantî, aatausinpatoꞌkon eꞌtoꞌpe mîîpîkîrî pra.

—'Ãte xa nõm hãpxop 'ãktux, nũy 'ãkuxa hittupmã', ha 'ãkuxa hittup xexka'.

— Iboap og̃uwẽn eywebe eymucokcok am. Wa'õcokcok cĩcã. Obu'u eywebe eycokcoksũ ãm. Obikuy eywebe eycokcok cĩcã ãm wa'õcokcokap puxim — io'e.

Ta ti bë hã ỹ herꞌood wät, ỹ tsebé doo da bë tsebé hyb nꞌaa, baad bë tsebee hadꞌyyt hẽ hyb nꞌaa.

Txa²wãn³txai²na² ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹i¹. Ĩ³ka³li³si¹nx2ta¹jau³su², nxe³nx2ta¹i¹. Txai²na² kãin²ka³lih³sxã³ yxau²xai³khai¹nxe³na¹kxa² yã¹nxe³si¹nx2ta¹jau³su², nxe³nx2ta¹i¹.

— Exe akiti noxakaita xihiye waiye xawenane tyaona maheta xomana hoka xihalahare kaiserehare xisaona maheta — nexa Jesus.

Onofiki ida kodikhaiini avakadiania hojani, oniani ida kodivarania a'onira onava'isohivini hija, hihavija kaimoni ida avakadikhaiini.

— Iwa motsasoko iwaze kahumo ahakurẽtsa tsimoziknaha. Uta kakurẽta hỹ. Ikiahatsa tsikaeni zuba ahaku zeka batu myzehikik. Ikiahatsa ahakurẽtsa babatsa tsimoziknaha zeka iwa hi myzehikik. Kawatsa tsimaha. Kakurẽta hi — Sesus niy.

Eiwoꞌomowepit hap yn ni atikyꞌesat uiwyriaꞌin e. Miꞌi pote haꞌawytepyi ti worohoꞌonãpin kahato e. Atikyꞌesat kahato eiwoꞌomowepit hap sese uiat uiwepit hap ewy atikyꞌesat eipyꞌa pe e. Miꞌi pote worohoꞌonãpin haꞌawytepyi eimowepit hamuat uiminãpin nug hap e.

—Ngoyúhoinopeakenoe râ'a, ngaha'âti ápeyea xikóyokenoe kuteâti ne eómbone, enepone úhepeko inzóneu, epó'oxo ngaha'âtimaka yupihovó kó'iyea nê'e xikóyoke.

Yɨ'ɨ̂ e'katíro nohota mɨsâre e'katiáto niîgɨ tohô uúkũ'. Tohô weérã mɨsâ e'katí yɨ'rɨarãsa'.

“Caycunacta niycälic amcunaćhu cushicuyní caycuptin maćhaycälälinayquicama cushiculcänayquipämi.

— Ãne wa tô aima roti za'ra wa'wa, ĩ̱sine robzei u'âsi 're anomro aba mono da, duré ĩ̱sine aipẽ'ẽ 're, 're atoi uptabi za'ra wa'aba mono da.


Ynara ãko ase oya xine, imehnõ pyno ehtoko, opyno xine jehtoh samo.

Jejus kot mẽ pamã axpẽn kĩnh tỳx ã mẽ pamã karõNhũm Jejus arĩ mẽ inhmã kapẽr nẽ mẽ inhmã:—E kêr ka mẽ te inhmã mẽ ajapê pyràk o mẽ amã axpẽn japê ho mẽ amã axpẽn kĩnh o ri apa. Jao axpẽn to mex o ri axpẽn kôt apa.

Ia nipaniãtakiti: “Nota tiretinii atokotxikana, hĩtiretakakauako.”

Xirâ auguehobyry ara aitaungâ: “Agonromo agâ âpynedaungâ; koendâ mâzetomo ara lâpylâ agonromo agâ koendâ âzetaungâ.”

Peruzar ko hezeꞌeg nehe. Apuamutar katu ihe. Nezewegatete pezeamutamutar katu nehe no.

— Povaꞌe ae xee aeja pendevy: Peteĩ-teĩ pejoayvu ꞌrã xee roayvua rami.

Joaniɡ̶idaa iiɡ̶enatakaneɡ̶egi, madinemaanitiwagetiwaji, digo anejigotaɡ̶awa me ɡ̶ademaani.

Opoarõ hete ji. Na jitehe ti penhoarõ hete jipi. Poha ji ehetei pe me, ei ga.

Sỹ ãjag mỹ vẽnh jykre nĩm mũn hã vẽ, ha mẽ. Jagnẽ to há pẽ nỹtĩmnĩ, sỹ ãjag to há nĩ ẽn ri ke han nĩ, he sóg mũ.

Ãy haꞌe-ta peẽ-my: Pejohayhu katu peiko-vy. Apohayhuha-rami pejohayhu katu, heꞌi.Mt 22.39 Jo 13.34 Gl 5.14 1 Pe 1.22 1 Jo 3.11 4.7

Wabede ywina heka kaa rare: —Wiluukemy. Iwese jiarỹ aluure wese wiluurenykemy.

Jeporomutat je pẽ nee. Aꞌeramũ je tejejukau esage pẽ nee. Aꞌeramũ je ꞌjau pẽ nupe: Pẽporomutar iki pejejuee. Pejejuka esage ki pejejuee, je ꞌjawe futat— ꞌjau ꞌga oree ikue.

Be, ar amã aben jabêmã ne ba abenã ar amã karõ. Amã aben jabê kute mrãmri ne imã ar ajabê pyràk.

Unekaremekîꞌpî yawîrî ikuꞌtî. Ayonpakon saꞌnamatî asaꞌnamauyaꞌnîkon manniꞌ warantî.

'Ãte 'ãxop xat, hu: 'Ãpu 'ãnõy putuppax 'ãte 'ãxop putuppax putuk.

— “Oxe xipan eykukap puxim cuy xipan epeyewekuk,” i õn e'em eywebe — io'e.

Hahỹ ti ỹ mejũũ doo: Bë kamahä̃n bë da hadoo doo, bë ỹ kamahä̃n doo da.

Txa²wãn³txa² ĩ³kwa³na³nx2ta¹jau³xa²sa¹: “A³lxi²waun¹nhat1jah³lxi³hẽ¹li¹. Txai²li² a³lxi¹nx2ta¹i¹. Nxe³nx2ta¹kxa² yã¹nxe³nhat1ju³yah³lxi³hẽ¹li¹.”

— Exe tehitiya naoka xihiye: Maika xawaiyetyakakoa nawaiyetitere xiso akereta.

Nimania hida kodihonari avanaabaki kaimoni; avaabononi vakanakaidivakhamaha'oadaha bana a'onira onakaidivajahakivini vani fori vihi'a bana.

Ahape mykara:— Tynaharape pokzitsikinaha! Ahakyri byihuja. Uta pahapokzitsiki ikiahatsa kawa tihi tynakaranahaktsa.

Uhepiat einãpin sese hap ahenoi i ehepe einãpin hap koro mio tã areꞌe i — Eiwoꞌokyꞌe ro aikotã Uito worohoꞌokyꞌe hap ewy areꞌe i e.

Hara mbáhoenopinoe itíki: Hákonoe motovókoko yokóvo kuteâtimaka ngixópikunoe ákoyea omótovopi ongóvo.

Yɨ'ɨ̂ dutisé a'tîro niî'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ma'iró nohota a'mêri ma'iyá.

Caymi camachicuyní amcunapä: Ya'a cuyapäcuśhacnuy quiquiqui-pulapis cuyanaculcay.

Wa hã te 're ĩ'asawi pese uptabi za'ra wa'aba mono ne, te za 're asisawi pese za'ra wa'aba mo. Ãne wa aima roti za'ra wa'wa, waihu'u za'ra wa'aba da.


Tope tõ pyno nymyry exikety tope tõ ewome mã orihnõko, orihpyra tope tõ ehtohme. Moro kure kuhse Papa a. Onymotyẽkara exino.

Koja mẽhõ kãm hkràmnhwỳ japê htỳx nẽ nhũm ra mẽhõ mẽmo mỳrapê kot kêp hpĩr mã nhũm tee ri hã omu nẽ nê kãm amnhĩ mẽ nhũm kupĩ. Hãmri nhũm mẽ ja hã omu nẽ kãm hkràmnhwỳ japê htỳx ã nê htyk ã axpẽn mã harẽ.

Pipininiã pimoianariakori mapinakani ĩkapani, ininiãkara iteene pitiretana ninoa. Ikara tiraõkitxi apiatakari.

Mâkâ tataen-ho emakeze iguerim mawânkâ tataen-ho iwyneni kuru.

Aze awa uzezuka kar umyrypar hekuzaromo aꞌe nehe, azeharomoete wiko umyrypar iamutar katu har romo aꞌe nehe.

Mbaꞌeta guembiayvu kuery rekovia ojejuka uka vaꞌe gui ma avave rei ndajoayvuavei.

Aɡ̶ica ane daɡ̶axa me yemaa lokaaɡ̶etedipi, daɡ̶a liciagi niɡ̶ina ane yeleotema lokaaɡ̶etedipi.

Nhande manorame nhaneremiarõhara'g̃a ndepykavamo a'ero nhande hepiukari nhaneremiarõhetea g̃a pe, ei ga g̃a pe.

Ũ tỹ ã mré ke ũ ag jagfy ter sór mũ ẽn vỹ ag to há ja nĩgtĩ. Ũ tỹ ẽg to há kãfór pẽ ẽn venh ke tũ ẽg tóg nĩ, ẽprã.

—Oirũ rekovia ojejuka uka vaꞌe, ohayhu tee rei oirũ-pe. Ndoikói ohayhuve vaꞌe, heꞌi.

Inyõ taery dee rurukeki taluunadireki, tii luunatyhy ijõdire.

—Ojekotyꞌaaw are iporomutat maꞌe ꞌgã amanũmũ ojekotyꞌaawa ꞌgã nekwawer ipe. Nitywi ꞌga amũ aipo ꞌga apyraapara ꞌgã, ojekotyꞌaaw are iporomutara apyraapara ꞌgã.

Djãm ije inhõbikwa kadjy itykkam imã inhõbikwa jabê ngri got? Imã abêo katàt me kunĩ jakre.

Anîꞌ saꞌmanta ya tonpa ton pe, mîîkîrî wanî tonpa saꞌnamanen pe kureꞌne. Inîꞌ panpîꞌ tonpa saꞌnamatoiꞌya ton pra awanî, mîrîrî yentainon.

Tikmũ'ũn te yãy xape pupi' xok, puxix yãy xapep-tuppax xexkanãm. Yã tikmũ'ũn xohix te yãy xape pupi' xakix 'ohnãg.

— Wuybureyũ e'ũap puxim wuye'ũ ãm wuybu'u'ũm pima, soat ijodiat je'e “Ak'i juy epe'e! Teyũxeku ibureyũ ikukpin cĩcã,” i. “Warara'acat podi ma ikukpin cexe ip,” i je'e ip — io'e.

Jããm né hẽ takꞌëp kamahä̃n doo, jé ta najiis sa hyb nꞌaa dajëp doo, ỹ badꞌoo doo da.

A³lxi²khaix3yhu¹ju³ta²sa¹, txa²ka³te̱³na² wi¹la¹tãu³a¹ ã³sxã³ txa²ya̱³lxa³nãu³ ĩ³nxai²na² ya³lu²kxi¹nx2ta¹tu¹wi¹. Ju¹tai²na², a³lxi²khaix3yhu¹ju³ta³la³ te²ju²hẽ³li¹. A³lxi²yhu¹ju³ta³la³, ã²la² wi¹ju³ta³la³ yũ³te²sxa³yu²hẽ³li¹.

Hatyaiya awaiyetita kaiserehare hahinaeharenai hoka memereya tyaona hoka wainiya hahinaeharenai wenekoare.

Ija'ari abononi va'ahahi abinini va'ora akava'ijoara kaimoni adani kidiva'ahi, arafia'oamanija ida va'ora nakaidivavini. Ni-badani hoariha biaradaki ida abononi va'ahavini abinini vakadimoni.

Aty tatuktsa pokzi mohyrikosokda zeka kytsa mykaranaha:“O atakta itukta humo tsimypokzitsiarẽta”. Myhyrikosokdaze iwa itukta humo tsimypokzitsiukrẽta hiba — nikaranaha.

Pyno wẽtup ok aiwy poityꞌi tuete hawyi watuwat raꞌyn ipowyro hamo aiwy kyꞌe kahato hat pote e. Miꞌi hawyi aiꞌauka hap topyhuꞌat wen maꞌato aiwy yt ikuꞌuro i iehakyeraꞌat hat watopyhuꞌat. Toĩneꞌen ne aiwy aikuꞌuro ikawiano hawyi e. Mio tã hap ewy watunug mote aiwy kyꞌe sese hap ahepiat watimoherep poꞌog poꞌog wuatꞌi kyꞌe hap kai e. Pyno miꞌi tã hap atiꞌatukyꞌe eipe uiwyriaꞌin e. Taꞌi eikyꞌe uhepiat hap atomoherep irane e.

Enepone ivokínovoti ínikonehiko, ako po'i seanákoti anu'úkoati.

Ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ me'rakãharãre wẽrî basagɨ, naâre ma'í yɨ'rɨasami. Wẽrî basase nemoró ma'itá basió wee'.

Sumä-sumänin cuyaycücá quiquinpa bïdanta amigunpi uycücämi.

Ni'wam norĩ hã te te 're dazawi pese za'ra mono wamhã, te za te te 're danho'reptu za'ra. 'Re dadâ'â za'ra mono da nherẽ, te za te te 're danho'reptu za'ra, dawi 're sisawi za'ra mono ãna.