Penekehpyra ehtoko Ritonõpo enetuputyry poko oya xine, aomipona oehtohkõ poko, enara. Mame inekarotyã apoĩko matose. Kure oritorỹko mana, “Kure oritorỹko ase,” katopõpyryae ro.

Nẽ kêr ka mẽ arĩ amnhĩ kaxyw Tĩrtũm mã ajamaxpẽr rãhã ho ri apa. Mẽ kot Jejus ã tanhmã mẽ ato htã ka mẽ hkaga hkêt nẽ. Kot kaj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o apa nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nhũm ja kãm mex nẽ. Hãmri nhũm ra kot amnhĩ jarẽnh xà hkôt nhỹrmã amã mẽmoj mex nhõr rax nẽ. Jakamã kwa mẽ kot tanhmã mẽ anhĩpêx to hã amnhĩ pumu nẽ tee ri amnhĩ kukamã ajamaxpẽr o ri akaprĩ hkêt nẽ. Kot kaj mẽ Kris ã apunuj rãhã apa hkêt nẽ.

Himĩteenekariko ikinika Kristo ĩkapani. Hĩkamariko ikinika hĩtaparaxinireritika. Ininiã Teoso paniãtakiti hĩkamakasaaki, hãpakapariko isikaenetakiti.

Mâzenagazeolymo Cristo xurâem mawylymogue watay, emaenwâdaungâ, einwândyly mâinmobamolâ, Deus ize ato amânhetomoem. Arâ ise tâlâ mawylymo koendonro “Xuduze urâ ynynonro modoram” kehobyry.

Tupàn umumeꞌu ikatu maꞌe peme wemimur ràm aꞌe. Aze napepytuꞌu kwaw hehe pezeruzar ire nehe, aꞌe mehe pezapo wi wi putar hemiapo putar haw nehe. Aꞌe mehe Tupàn umur putar tuwe aꞌe wemimumeꞌu kwer peme aꞌe nehe.

Peĩ atã tema, Nhanderuete oipota vaꞌe pejapopa ma rire peupity aguã ijayvuague.

Adinatiitalo mawii ɡ̶adawikodico Aneotedoɡ̶oji ane yemaa, odaa nigidiaaɡ̶idi akati mabaatege niɡ̶ijo ane ligegitedaɡ̶awa me yajigotedaɡ̶awa.

Penhimomirana ti a'ero ga nhi'ĩpo'ruavo Tupana'ga nopiriani g̃wembi'eagwera javo. A'ero jate ti ga imombyryvi pe me pe nderogwovo pe mongovo avuirama yvagi pe ojipyri nehẽ.

Ẽg tỹ ti tũ han to tar nỹtĩnh ke vẽ, ẽg tỹ ti tovãnh ke tũ pẽ nỹtĩnh ke vẽ. Tag hã vỹ há nĩ. Kỹ ãjag tỹ Topẽ tỹ ẽg mỹ nén tó mũ ẽn han kãn kỹ nỹtĩn kỹ ãjag tóg venh ke mũ, ti tỹ ẽg mỹ nén (ũ) ven ke mũ ẽn ti.

Aníke pejehesa rerova uka teĩ peiko-vy. Pejapo ae katu Nhandejáry remimbota heꞌi hagwe-rami ojapo hagwã pende-rehe.

Ywinihikỹ‑di heka rokoireke Deuxudeewimy rikiwinyrenykemy. Tai aõwihikỹmybo Deuxu rarybere, rikitarenykre.

ꞌGa rerowiar awi pejepoireꞌem ire nipo mamaꞌea peapo ꞌga remifutar imũ. Aꞌeramũ pẽẽ pejepoireꞌema ꞌga rerowiar awi. Mamaꞌe apou ꞌga remifutar imũ etee futat pejejemogyau ꞌga rerowiaa aꞌjea futat. Aꞌeramũ ꞌga anure mamaꞌe monou pẽ nupe uꞌeawer imũ etee futat.

Dja gar arek akrànmã amijo aba 'ãno dja. Metĩndjwỳnh kute ar ajã amim karõ ne kute ar amã mỳjja jarẽnhja kôt dja gar amijo mõ. Dja gar 'ãno djan akrànmã o amõr rã'ãn arỳm kôt 'ỳr bôx. Kute me bamã kabẽn pydji jarẽnh ne kute me bamã mỳjja mex jarẽnhja 'ỳr bôx. 'Ỳr bôx ne amim aby.

Mîrîrî yapisîyaꞌnîkon nîmîkî pîꞌ akoꞌmantî teesetaꞌkai pra. Ituꞌse Paapa eꞌtoꞌ kupî pîꞌ moropai îꞌ tîrîuya taꞌpî Paapaya yapisîyaꞌnîkon pîkîrî akoꞌmantî.

Hãpxopmã'ax ka'ok hã' tot, nũy Topa pu 'ãyĩpkox pi', nũy nõm putup'ax mĩy, xayĩy pexkox yõg hãpxop pop, yã Topa te xa hãm'ãktux xex.

Eyukpiceg̃ẽm g̃u juy epesop Deus bikuyap tag̃ eyeku am. Ixe bikuyap tag̃ eyeku buje, xipacat epejat apẽn ixe juk adi o'e'e iap tag̃.

Tawꞌããts hẽ hꞌyyb jawyg gó, hꞌyy ganajëng doo me bë gadoo bë ahoop doo, Pꞌop Hagä Do karẽn do bë bahaja däk bä kä, bë gadoo hyb nꞌaa bë hã taky däng doo.

Ya³nãn³ta³ki²la²sxã³ wahx3nxe³jah³lxi³hẽ¹la². Nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² a²ten³ju³ta² sa²yxo²we¹jah¹lxi³hẽ¹la². Nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ yen³kxi³nũ³a² au³ũ¹nx2ti³jau³xai³tã² ũ³hũ¹nx2ti³tu¹wa², Txa²wã¹sũ̱³na²sa³.

Maika ximamaxaharenehare xisaona hoka Enore aokitere akereta xisoma hoka hatyo najikinitaite isa aokowiterehare isa xomana.

Anokhavini oadani, hari'a vakava'ipahini bana ida avavakaijokavini mahija nahina Deua binofikia avakabadanivini, oniani ida Deus a'onira nava'iponivini hiki-ra avagathanivini hija bana.

Hawa ha ty Deus mozihikik pykyhytu tahaktsa! Ahakubyrisorokoktsa! Iharere bo hyỹ tsimaha zeka ahapunihikrẽtsa tsimoziknaha. Iwaze Deus isapyrẽnikia ty botu ahabo nitsasoko anatyhi ahabo nyny my.

Waku typy sakpo watomohey motꞌi Iesui aiwepit hap eꞌat iꞌewyte aiꞌarot hap eꞌat. Yt naku i aipohep imohey hap ete. Yt naku i watunug tunug waure neꞌi. Waku potꞌi watomohey hawyi — Atum aru uiꞌe hap ewy e Tupana ahepe. Mio tã e hap yn waku wahekatup. Yt naku i wahekatup hawyi yt hum i te turan watoiat neꞌi raꞌyn — Atum aru e hap e. Maꞌato wahekatup poꞌog poꞌog hawyi putꞌokꞌe Aikaꞌiwat atipy kaipyi haꞌup mywo hawyi yt watuwemõti hin i. Pywo pywo yn watoꞌe aimimõtypot hap eꞌat pe. Waku kahato watoĩneꞌen itote.

Koati konókoti ákoyea kemúya'ika iséneu. Yanê'e, enepo keusákanenoe ne uhá koeti ahá'inopi Itukó'oviti, nemukópatinoemo ne kixínovike itúkinoveamo, enepone koati yuhôti ákoti aukápapu ikéne.

Mɨsâre wãkû tutuarã niiró ɨá'. Tohô weérã, Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weéka be'ro kɨ̃ɨ̂ “O'ôgɨti” niî'kere mɨsâ yẽ'êrãsa'.

Ñacaycunaćhu masïsu śhaycapäcunayquim Dios munaśhanta lulaycul limalicuśhanta ćhasquipäcunayquipä.

Marĩ na 're robzépata za'ra wa'aba mono nherẽ, duré Cristuhu zazei'wa 're anomro aba mono wa, da te aima 're rob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono nherẽ, te za tô asiptete sina, asina 're ĩ'umnhasi u'âsi za'ra wa'aba mo, tiwi 're aipizari za'ra wa'aba mono tõ da. Ãne zarina, asina tãma ãma 're uwaimrami za'ra wa'aba mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te aima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mono zéb zarina, te za tô tãma 're anomro wẽ wa'aba mo. Tawapsi, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te aima ĩropisutu za'ra wa'aba zé hã ĩwẽ uptabi hã oto asina ĩ'uwaimrami za'ra wa'wa.


Ynara tymerose Ritonõpo omiryme sero poko, “Okynã pyra oehnõko ropa mana. Mokyro oehkety oehnõko ropa mã rahkene. Ekurehpyra mana.

Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot Jejus jarẽnh kot: Koja mẽ pahwỳr wrỳk mã xwỳnhta tokyx wrỳ. Na ra wrỳk kaxyw nojarêt. Anẽ.

Teoso sãkire iõkatsopatakori txari: Apikomoni mokatanitika iua kanapiriãko. Iketo õti ikanapiriãpitika.

Xirâ enanâguewâdaungâ Messias saindyly wâgâ, Deus itaumbyry awo wâgâ iweniby, mâkâ Deus ingonokyly wâgâ aguehobyry: “ ‘Iweâpa nitaymba ise auguehobyry âewyly; Iweâpa nitaymba lelâlâ ise.

Taꞌe nezewe iꞌi Tupàn zeꞌeg pape rehe imuapyk pyrer aꞌe xe. Naꞌiàrew kwaw nehe kury. Ur maꞌe ràm ur putar nehe kury. Naꞌiàrew kwaw tur àwàm nehe.

“Mbaꞌeta areꞌỹꞌi re ou vaꞌerã vaꞌe ovaẽ ꞌrã, ndarei ꞌrã ou aguã.

Igaataɡ̶a diniditeloco lotaɡ̶anaɡ̶axi Aneotedoɡ̶oji, “Onanaɡ̶ateciɡ̶idiwa nokododi, odaa Niɡ̶ijoa anicota menagi, jeɡ̶enagi, codaa ayajebi.

A'ereki Tupana'ga rembikwatijarukara e'i: “‘Aere'ĩ po ti ga ruri nehẽ – kiroki ga pe g̃a e'i ga po ti uhu nehẽ javo. Nambegwei po ti ga ruri nehẽ,’ ei Tupana'ga,” e'i ikwatijaripyra.

Hã kỹ tag vỹ rán kỹ nĩ, Topẽ vĩ rán ki, ha mẽ: “kãnhmar pẽ ti jun ke mũ, ũn kãtĩg ke mũ ẽn ti. Kãtĩg mé han jé tóg ke mũ, ha vemnĩ.

Upéixa heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ: “Ange hiꞌare eꞌỹ reheve ogwahẽ-tama ou-vy ou vaꞌerã. Ndahiꞌare moꞌãi voi.

Ritinamy tahe rỹire: —Txiokre inihe. Urihimyò biraòke. Kia kanakre inatyhymy. Tii raroorehenyõtyhy.

Ymã Janeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukari ꞌgã nupe rakue: “Naanure rũi futat nipo ꞌut maꞌe ꞌga ruri. Kamẽsĩete futat nipo ꞌga ruri.

Metĩndjwỳnh kabẽnkam ne krabê Jeju akubyn me bawỳr bôx'ã, “Adjỹm ngrire, dja ĩ me awỳr tẽn bôx. Amrẽbê ne tẽmmã krà ne kam arỳm amrẽ tẽm 'ỳr. Dja tebê amikrà kêt ne.

Maasa pra Paapa maimu eꞌmenukasaꞌya taasaꞌ man: Tîkoꞌman pe aakoꞌmamî pe pra man, tîîse mararî aakoꞌmamî. Moropai manniꞌ tuiꞌsen, mîîkîrî iipî. Mîîkîrî koꞌmamî pepîn tîîse aaipî.

Yĩy Topa yõg tappet te: “Nãy. Hãpxip kutõgnãg kopxik nũn putup mõ'ka'ok.

Imẽn e'em Deus ekawẽntup:G̃axĩn ma omuykuiat jajẽm, i. Ibun g̃u jajẽm, i.

Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do ta ti ky nꞌaa: “Edaa däk da ti hawät do kajaa. Dooh da tatabëëj bä taky däng do noo gó.

Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txã³nxa² nxe³te³nah¹lxi¹: — Jũ¹nxe² yan¹nãu³a¹ jah¹la² wxã³ju³ta²nũ³a² au³ũ¹nx2ta¹jah¹la² ya²la³tu̱³ wxã³tu¹wi¹. Hai³txi³ kxãn³su² nxa³lho³li¹.

Cristo Haikoahaneheta(Atos 1.11; 1 Tessal. 4.13-18; Apocal. 1.7)Hiyaiya, exakere Iraiti Waiyexe nanekoa nexa: Okoihetehena, initehena kaiserehare hoka tyoheta aokowitere tyohetehena. Tyohetaite. Maisa ite wahita hoka haikoahetehena.

Deus athi kapapirania hojaki hida athi: “Ipohijanarihi ida mahi bivajoiki kaimoni. Ni-agathinahajanariha ada joina.

Deus harere papeu humo: — Aibani zuba atakta myziksizo. Iokboha zuba pykaremyny.

Pyno kurin wahoꞌopot poꞌog naꞌyn hawyi merep tut Ahehakyeraꞌat hat Iesui tomimoewaku koꞌi moehãite hamo wuatꞌi eꞌat pe.

Vo'oku koati kuteâti koêku ya emó'uke Itukó'oviti, enepone koêti: “Ákonemo áxu'ikene, seópotinemo ne kuxopóneti.

Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro niî ohâ no'okaro niîwɨ: “Maatá a'tîgɨti” niî'kɨ a'tîgɨsami. Neê yogosomé.

Isquirbishaćhu niyanmari: “Cayllaćhüñam cacuyan; śhamüca ñam ćhämun'aña; manam dimuramun'achu.

Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ãne ĩmreme na rob'ui'éré, Cristuhu wasu'u na hã: “Ta hã za we ĩmorĩ hã niwamhã oto wei morĩ wamhã, sô rowaptâ'â õ di za. Romhutu na te za tô wei mo.


Mame ypoetory tõ kurãkõ isene exĩko mã toto jũme jenetuputyryke eya xine. Yrome jurumekary ropahtao toto a, tãkye pyra exĩko ase toto poko,”ãko Ritonõpo. Moro tymerose pake.

Nẽ harẽnh kot: Ixkôt mẽ kot amnhĩ nhĩpêx mex o mẽ pa xwỳnhjaja koja mẽ amnhĩ kaxyw ixkôt hamaxpẽr tỳx rãhã nẽ. Jao nhỹrmã ixri htĩr tũm nẽ mex rãhã nẽ pa ho pa. Nẽ koja mẽhõ ixkaga pa tee ri kãm ixkĩnh kêt ã omu. Anẽ.

Kãkiti atão inakari kamakari auini erekari, kotxi auikari nota sãkire. Kãkiti sipikapapiretiniãri nisãkire, nota !apokaerekatari iua,itxa Teoso.

Urâem tywykenry modo aunloenlâ ise yagâ awylymo, yeinwândylymogue; Yeinwânnipyryem yeinwândyly inmolymo watay olâ, eagâmo tuomareba ise urâ, enagazenehonzemo urâ-ro warâ’ nyguemy Deus. Awylygue Deus einwânsezedaungâ”warâ iwenibyem awyly Deus itaumbyry awo wâgâ.

Heremiruzeꞌeg ikatu maꞌe iapo har aꞌe wà nehe, Uzeruzar wi wi putar herehe aꞌe wà nehe. Wiko putar tuwe hepyr tuweharupi wà nehe. Aze amo upytuꞌu herehe uzeruzar ire wà nehe, Naꞌikatu pixik kwaw ihewe wà nehe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer.

Haꞌe rami avi xevygua heko porã vaꞌe ma ojeroviaa rupi ꞌrã ikuai. Haꞌe rã haꞌekue py ojevy ramo xee ndarovyꞌavei ꞌrã”, heꞌi vaꞌekue.Habacuque 2.3-4

Odaa niɡ̶ina oko ane iɡ̶enaɡ̶a idioka limedi me yewiɡ̶a leeɡ̶odi me idadiwaɡ̶adi. Pida niɡ̶ina oko anopitege lowidi, aɡ̶eo me idinitibeci.”

“‘Nane'ymi po ti nhiremimombyryve'g̃a jikogi ji rehe okovo jipi,’ ei Tupana'ga. ‘A'ero po ti g̃a ndekoi ji pyri avuirama nehẽ. Po g̃ambyteripeve'g̃a ndojikoga'javi ji rehe ojipe'avo ji hugwi ojipe'g̃a pojihuva g̃waramo, a'ero po ti ji ndajiroryvi g̃a ndehe nehẽ,’ ei Tupana'ga,” e'i ikwatijaripyra.

Kỹ ũ tỹ inh ki ge kỹ nỹtĩ ẽn ag hã vỹ krenkren ke mũ, inh mré ke ẽn ag, isỹ ũn mỹ vẽnh pãte fón mũ ẽn ag. Jãvo ũ tỹ isovãnh mũ ẽn vỹ inh mỹ kórég nĩnh mũ,” he tóg, Topẽ ti.

Xe reꞌýi ipyꞌa potĩ vaꞌe xe rerovia-gwi, oikove vaꞌerã. Ha xéhegwi ojehesa rerova uka vaꞌerã oĩ ramo katu, ndarohorýi vaꞌerã íxupe”Hc 2.3-4heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ.

Waityhydỹỹdu mahãdu òbiti iruhyymy rỹirake, riwatyhynyreki. Inyõ tahe ròòsekeki tamy wadeysaõtyhy.

Jeremifutar imũ mamaꞌe apoara ꞌgã nipo ojemogypyyka ajemogyau je ree. Aꞌeramũ nipo ꞌgã ajemogyau je pyri nakwaparimũ ete rũi futat. Aꞌere je tejerowiar awi ꞌgã amũ poir ire je najekuꞌi ꞌgã nee”,ꞌjau Janeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukaa ꞌga amũ nupe rakue.

Me kute amikajmã'ã imar ba arỳm ije memã axwe kêt jarẽnh nhym me katàt mrãnhja dja me mã imar rã'ãn ar ikôt ba. Gêdja me'õ me umaje akubyn ibê akẽx ba kam arỳm ibê kĩnh no kati”, ane. Nãm ã Metĩndjwỳnh ane.

Mîrîrî yai upemonkonoyamîꞌ morî pe puꞌkuru tîweꞌsanon koꞌmamî pe man innape ukupî pîꞌ. Tîîse inkamoro ennaꞌpo ya teꞌmaꞌpîkon pîꞌ, inkamoro pîꞌ atausinpa pepîntaꞌpîiya.

Ha tikmũ'ũn te hãmyok mĩy, tu' kuxa mãm ka'ok, puxix tu hi xe'e', pa tikmũ'ũn te yõgnũ putat xak, nũy putpu' mõg, kopxik kuxa hittup 'ohnãg,” kaxĩy.

Webekitkiyũ bit itabut jeedop cũg̃ayũ, i. Imẽnpuye soat em itait jeedop ip oxe, i. Jetabucap epere buje bit, ocokcok g̃u oce cekay, i. Imẽn e'em Deus ekawẽntup.

Karapé haa, matym ỹỹ gó baad hedo padëëk doo, rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa da rababoo hadꞌyyt hẽ. Dooh da ỹ tsebee bä hꞌyy gajëë hõm do wë”, näng mäh.Habakuk 2.3-4.

Nxe³yãn¹ta¹ txa²sa³wi³ha³lxi³khai³xa² yxo²ĩ²sain¹tu¹wi¹. Yxo²ĩ²sai¹nha²kxai³ ka³te̱n³su² yxau²xai³lain¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ a²nũ²a² ĩ²li³te²a² sa²yxo²ã³sain¹sxã³ ã³wa̱³li²kxai²nãn²tu̱³ ĩ³ka³li³kxi²sah¹lxan³tho³li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txã³nxa² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Haliti waiyexe atyo ite tyaota mene hatyakekone hiyeta, hoka xala xamani atyo ite matyakekoneheta hoka maisa ite nihalahareta ekakoa.

Deua bikapoariki ida ija'ari vakaijokana hiki, kidimahi sohika'oani bikahiki ida, oniani ida kidimahi anokhomiriki-ra vahojavini hija. Kodija'ari vahoariha vani adani vajoiribanira hora vakava'ipahinivini, ni-khai va'ora oni'aki.” Nihi ida Deus athi.

Kahyrytsa kahumo mospirikpotohinaha iwatsahi katuk tahawahi mynapykyryknaha. Kahumo sispirikpo byizeka sihumo batu kaku — Deus niy. Nawa Deus harere papeu humo ziwatahaka.

Imohey haria sese imohey hap ete ti raꞌyn Tupana timopokuap. Maꞌato Tupana toꞌe saꞌawyꞌi — Uwe uwe ipohep neꞌi uimohey hap ete pyi miꞌi hat yt uimowepit hano i topyhuꞌat e Tupana tehay moherep hat Apakuki miwan 2.34 pe.

Enepone xâne ponóvoti nonénguke, enepone kuvovónuti, itopónoatimo ne inámati apéyeati ákotine hunókoku njokóyoke. Itea enepo aukápapu ikéne, ákomo íninjea unáko.” kôe. Habacuque 2.3-4

Yɨ'ɨ̂ “Ãyuró weerã́ niîma” niî no'orã pũrikã ẽho peó nu'kurã, yɨ'ɨ̂ me'ra niî nu'kurãsama. Ãpêrã uîrã, ẽho peó du'urã pũrikãre neê tɨ'sâsome, niî ohâ no'okaro niîwɨ.

Ñatac allinpa ya'a licaśhäcunämi chalapacuyninpa cawsan'a; sïchuśh ipaman cutïluptin'a manaćh śhun'üpäñachu can'a” nil.

Ni'wam norĩ hã te tãma 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina si 're ĩnomro wẽ mono norĩ hã, ta norĩ hã Danho'reptui'wa na te te sina 're ĩ̱zaze za'ra mono zéb zarina si, wa za te 're awẽsãmri, ĩwasédé hã te ãma 're ab'madâ'â mono õ wa za oto, ta norĩ ãma hã. Ãne wa, te za rowẽ uptabi na ĩ̱'rata 're hâimana u'âsi za'ra, ta norĩ hã. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã ĩ̱wi 're sipizari za'ra mono wamhã, ãma 're ĩ̱to za'ra mono õ di za oto, ta norĩ ãma hã.” Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa te te ĩmreme na ãma ĩrob'ui'érézé hã, ĩbaihâ na hã.


Imehnõ mã Kuesẽkõ rumekãko mã toto. Osenahkãko toh mana. Mãpyra enetuputyryke kyya xine typynanohse sytatose Ritonõpo a. Kuarotorỹko roropa mana tymaro kuehtohkõme.

No mẽ papajaja te mẽ pahte mẽ kot Jejus kaga nhũm kot amnhĩ tã mẽ homnuj mã xwỳnhjê pyràk kêt. Arĩ mẽ pahte amnhĩ kaxyw hkôt pajamaxpẽr rãhã jakamã koja nhỹrmã amnhĩ wỳr mẽ pahto api.

Ate kona sipikapapiretari Teoso sãkire. Ininiã !axipokaãka. Teoso sãkire auiãkani atxaua ate. Iua makatxakari amaerekani aãkixinireẽ auakari.

Tâsenagazedylygue kulâ Jesus einwândyly imorim modo emyenro mâkeba kurâ. Âji tâdâsenagazedoam ise akaemo idâly. Kurâ olâ emakeybyem, Jesus lelâ kieinwânkyly. Awylygue ise kytâly Deus eydâ atoam.

Nazaiko kwaw uzeruzar ire upytuꞌu maꞌe romo zane. Nazaiko kwaw tatahu pe oho maꞌe ràm romo. Zazeruzar tuwe hehe. Zanepyro ikatu ꞌym maꞌe wi aꞌe, tatahu wi aꞌe.

Haꞌe rã nhande kuery ma okanhy aguã katy ojevy vaꞌe regua eꞌỹ. Ojeroviaa rupi ikuai vaꞌe regua nhandekuai, onheꞌẽ omokanhy vaꞌeꞌỹ.

Niɡ̶ida moko aɡ̶oko niɡ̶ina anopitege lowidi, odaa jaɡ̶aniatagigipi. Pida baɡ̶a ejiwaɡ̶ataɡ̶a Ǥoniotagodi, odaa idioka limedi me ɡ̶odewiɡ̶a.

Kiroki g̃a ojipe'g̃a pojihu ojipe'avo Tupana'ga hugwi ojikoge'yma ga rehe – g̃ahã po ti oho hahyva'ea ruvihava pype opytavo avuirama oka'nhymbava nehẽ.Nhande ki a'e te, g̃a ja rũi nhande xako. Ojipe'g̃a ja nhande xako. Ojikohetero g̃waramo Tupana'ga rehe po ti g̃a ndekoi avuirama ga pyri nehẽ. G̃a ja tuhẽ nhande rekoi nhandejikoga ga rehe.

Ẽg pi(jé) ti tovãnh ke mũꞌ, kỹ ẽg tóg ũ tỹ ti tovãnh mũ ẽn ag vãgfor ẽn ri ke han ke tũ nĩ gé. Ti ki rã kỹ ẽg tóg nỹtĩ, hã kỹ ẽg krenkren ke mũ.

Ha nhande kwéry katu ndahaꞌéi nhanhehundi hagwã jajehesa rerova uka vaꞌerã mombyry Nhandejáry-gwi jaiko hagwã. Jarovia-ma ae Nhandejáry-pe nhande pyꞌa gwive nhane resende hagwã.

Inyboho heka tahewo‑ò òkòsedu aõkõ roire. Ityhydỹỹdu dori roire, iruhyymy nodu, biu‑ò hena mahãdu wahe.

Naꞌga rerowiar awi opoit maꞌeramũ rũi futat jane. Nipoiri futari jane ꞌga rerowiar awi. Aꞌeramũ ꞌga jane monoweꞌem mamaꞌeukwaawa rapyaw ipe. Jane ꞌã sirowiat ꞌga jarejemogyau. Aꞌeramũ nipo ꞌga jane mogyau ojepyri nakwaparimũ rũi futat.

Nhym bep gwaj ba ne gwaj baje ã anhỹr kêtkumrẽx. Djãm gwaj bamã me uman baje kubê amijo akẽx ne kam tu babiknorkumrẽxmã? Arkati, gwaj ba ne gwaj tu amikajmã'ã markumrẽx nhym arỳm Metĩndjwỳnh gwaj bapytàn ar gwaj bajo ba.

Tîîse uurîꞌnîkon wanî pepîn inkamoro yeꞌka tîwennaꞌposanon warantî. Inkamoro wanî aweꞌtîꞌkatonkon pe. Tîîse uurîꞌnîkon wanî innape ikuꞌnenan pe moropai innape ikuꞌsaꞌ wenai, uurîꞌnîkon wanî eꞌpîikaꞌtîꞌsan pe.

Pa yũmũ'ãte Topa yõg putat xak putup'ah, hu yãy 'ũm nõãp-tup'ah. 'Ãmhok. Yũmũg kuxa mãm ka'ok, nũy yũmũg hi xe'e, nũy Topa yõg putat hã yũmũg mõ kumak mõg.

Wuyju bit wuyetabucap acepere g̃u. Ipiat'ajojoap kay g̃u wuyju bit cum. Oitabidaoiat puxim g̃u wuyju- -jetabun o'jepereiat puxim g̃u. Wuyetabut ma. Deus tak wuydaxijojom.

Ëër kä, dooh ta tyw nꞌaa heréd hõm do ër ado bä, ragawatsig hõm doo hẽnh hahõm doo gó haboo däk doo. Hꞌyy kaꞌeeh do ëër, nesaa do mahä̃nh hedëp doo.

Nxa²ha¹te¹ txa²wã¹xai²na² te²yã¹nxe³ki̱³sxa³wa². Hai³txi³ txa²wã¹si³yon³nãu³a² ĩ²sxã³ sa²si³wa²nha²ki̱³sxa³lho³la². Yxãn¹ta¹ sa²si³wa²nha²ki̱³kxai²nãn²tu̱³ txa²wã¹ẽ¹nãu³ai²na² khon³hxan³kxi²nẽ³lha³ta²wa². Yxãn¹ta¹ hai³txi³ nxe³ki̱³sxa³wa². Yxo²ĩ²ki̱³tã³la². Nxe³ki̱³sa²kxai³ txa²wã¹ẽ¹nãu³ai²na² sa²hau³kot3sxã³ yxau³ya³nhẽ³na³la².

Hoka wiso atyo maisa hatyakekone halakijiterehare hotyalinae hoka iniyalahare kaxomokakiterehare hotyali xini. Wiso atyo tyakekohatiye hotyali. Hatyo hiyeta ite waiyexe maniya wisekohare kaxomokaka.

Ni-aajoiribanirihi, oniani ida haria anakamadarija Deus kania. Harivani, Deu-ra avakaijokavini, oniani ida haria akava'ijoavini hija bana.

Katsa Deus humo myspirikporẽtsa. Batu aty tohi mysoho tihi:— O asaktsa Deus humo batu sispirikpo iwatsahi sinini ykarawy bo mykaranaha — iwa batu aty tohi mysoho ba ziktsaso. Katsa Deus humo myspirikporẽtsa iwatsahi ituk mywahi tsimynapykyryknaha. Mysapyrẽtsa tsimoziknaha. Iwa hỹ.

Maꞌato aito yt miꞌi haria yt ewywuat i katupono yt wataꞌaipok hin i Iesui mohey hap kaipyi. Tupana kapiat wat imohey wywuat haria wo aito. Yt wataꞌaipok teran i ahowasat aria kapianuat aiꞌapiheg hap kape. Aito ti mekewat Iesui mohey aikuꞌuro hap kapiat haria. Miꞌi tã imohey haria aito ahehakyeraꞌat wuatꞌi eꞌat piat hap kapiat haria yn aito pãi an uhytꞌiꞌin manaꞌin areꞌe.

Haina uti kuteâti ne xâne aukópovoti ikéne, enepohikone yonópoti ipihóponovokutike, itea uti koati kuvóvoti Itukó'oviti koane vonópoti vanúkeke.

Marî pe'e uî ẽho peó du'urã noho nií wee'. Tohô weérã marî pekâ me'epɨ wa'âsome. Marî kɨ̃ɨ̂re ẽho peórã, yɨ'rɨó no'orãsa'.

Ñatac ya'anchic chay ipaman cutiyninwan wañuycäman liyäcänüchu manam cayanchic. Aśhwanpa chalapacuyninpa wiñay cawsayta ćhasquïcunämari.

Tane nherẽ, ta norĩ ne, wa norĩ hã 're wahâimana za'ra mono õ di. Nimahã na 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi 're wasipizari za'ra mono õ di, ta norĩ ne. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã niwamhã ta norĩ zu te te wa'uprosi õ di za. Taha si wa tô wa te wasina 're umnhasi u'âsi za'ra, te te 're ĩwa'anho'reptui mono da hã. Taha zarina te za tô wa norĩ hã wa'anho'reptu, ĩ'rata oto 're ĩwahâimana u'âsi za'ra mono da hã, 'râwi.


Ritonõpo enetuputyry pokoRitonõpo enetuputyryke kyya xine, kurãkõ eraximãko sytatose. Ekarõko Ritonõpo mana kyya xine. Moro waro sytatose enetuputyryke kyya xine, onenepyra ahtao ro.

Amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt mẽ hamaxpẽr mex xwỳnhjê jarẽnhSikũn Pêtre 3.5-7Nẽ na htem Kris ã mẽ panhĩpêx kati ho pa pu mẽ pahpunuj rãhã nẽ ri papa. Te Kris kot mẽ pahto mex kêt pyràk pu htem mẽmoj punuj pix kãm ri papa nẽ kormã Tĩrtũm kot mẽ pahto mex ã amnhĩ tã omunh kêt nẽ. Tã ã mẽ pahte anhỹr tã kwa kêr pu mẽ arĩ kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx rãhã ho papa. Mẽ pahte pano ho Tĩrtũm pumunh kêt tã kot mẽ pahkôt pa ho pa hã amnhĩ kaxyw kãm pajamaxpẽr tỳx rãhã ho papa. Jakamã na pu htem ãm kapẽr kôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o papa.

Teoso Sãkire Auikiko PirenaAtão aãuikasaakiri Teoso sãkire, iuasaaki aimarotapitikari aãpakapiniri aiãtapakiti. Atão aãuikasaakiri Teoso sãkire, iuasaaki aimarotari amatamatakiniti auapitika.

Saguhoem Deus einwânni modo wâgâ kientoKoendâ kiuntuhoem âdara Jesus einwândyly wâgâ adâjidyly wâgâ ise auguely. Deus kieinwândyly-ro watay, aguehobyry emakeze kydawyly tâinwânse lelâlâ kurâ, mâkâ emaymba kienmakely kinwânwânkyly. Kientânry modo tâlâ lelâlâ awyly kiuntuholâ awârâ.

Kwehe mehe teko teteaꞌu uzeruzar Tupàn rehe aꞌe wàZazeruzar Zezuz rehe zane. Aꞌe rupi xikwaw tuwe tatahu wi zanepyro àwàm zane. Xikwaw tuwe Tupàn pyr zaneho àwàm. Naxixak kwaw heko haw kury. Xikwaw aꞌe pe zaneho àwàm.

Jajeroviaa re ijayvuaHaꞌe gui jajeroviaa rupi vy jaikuaa porã ꞌrã mbaꞌemo nharõ vaꞌe anhetẽ ete oikoa, mbaꞌemo jaexa eꞌỹ vaꞌe oikoa jaikuaa.

Ica oko anoyiwaɡ̶adi ǤoniotagodiIgamodaaɡ̶ee ica mewi mejiwaɡ̶ataɡ̶a Ǥoniotagodi? Niɡ̶ina mejiwaɡ̶ataɡ̶a, ajawienatakanaɡ̶a me jibaɡ̶atege niɡ̶ica ɡ̶onaɡ̶ajegi ane ligegitedoɡ̶owa Aneotedoɡ̶oji. Niɡ̶ina mejiwaɡ̶atakanaɡ̶a, jowooɡ̶otaɡ̶a mewi minoa niɡ̶icoa analee daɡ̶a jakataɡ̶a me jinataɡ̶a.

Ymyahũva'ea ojiko hete Tupana'ga reheNhandejikoga g̃waramo Tupana'ga rehe nhande ei: Nahanahã po ti Tupana'ga imombyryvi nhande ve nehẽ. Ndihepiapavi ve Tupana'ga remimombyryva nhande ve. Emo Tupana'ga nopiriani g̃wembi'eagwera. Nurã po ti nhande hepiapavi garemimombyryva nehẽ, xa'e nhande ikwahaheteavo. Ndirojijyi nhande nhanenhi'ig̃a heroviaheteavo.

Ũ tỹ ẽg jo Topẽ ki ge kỹ nỹtĩ agTopẽ ki rã to ken hã vẽ, hã vỹ: ti tỹ ẽg mỹ nén tó mũ ẽn kri nĩm, he mũ. Ti tỹ nén ũ to: “ve jé ãjag tóg ke mũ,” he mũ ẽn kri fi jé ẽg tóg ke mũ, ẽg tỹ ver vég tũ ra.

Iporã katu jarovia tee voi Nhandejáry-peJarovia tee ramo, “Anhetegwa voi nhane remihaꞌarõ” jaꞌe. “Jahexa eꞌỹ ramo jepe, jaikwaa voi oikoha” jaꞌe jarovia tee-gwi íxupe.

Aõbohe ityhyna rare. Aõna aõnaõ iny inatyhymy riraòmyhỹreu, kia tahe ityhyna rare. Inatyhymy dori kanakre iny rierymyhỹre, iny tuu robiõlemy.

Janeruwarete ꞌga rerowiaararete ꞌgãWerowiaaramũ Janeruwarete ꞌga mamaꞌe esage muri janee. Aꞌeramũ ki jane ꞌjau jarejeupe: “Arowiat je Jarejuwarete ꞌga ꞌjau. Aꞌeramũ ꞌga anure mamaꞌe mua jee ꞌjau kwy”, ꞌjau ki jane. “Naesagi agawewi je tejeupe ꞌga remimurama. Aꞌetea je ajemogypyyk ꞌga ree”, ꞌjau ki jane jarejeupe, ꞌga rerowiaa.

Me tũmre kute amikajmãtã Metĩndjwỳnh mar.Ije, mỳjbê ne me kute amikajmã'ã mỳjja mar? Mã ne kute? Bir, me baje amikajmã'ã mỳjja markam ne gu me tu amim kamnhĩxkumrẽx ne amiwỳr kam amakbê ar baba. Ne tu amim markumrẽx ne banhõkre kadjwỳnhbê amim,—Nà, mrãmri dja iwỳr bôxkumrẽx, ane. Ne kam ajte me baje banoo mỳjja pumũnh kêtkam tu amim markumrẽx ne banhõkre kadjwỳnhbê amim,—Nà, mrãmri dja ba ĩ amũ akati 'õkam omũ, ane. Nã gu me ã amikadjwỳnhbê amikajmã'ã mỳjja maro ane.

Penaronkonya Innape Paapa KuꞌtoꞌYeseru Ton TîrîꞌpîTauya sîrîrî innape Paapa kuꞌtoꞌ wanî see warantî. Innape Paapa winîpainon yapisî kupî sîrîrî, manniꞌ inîmîkî pîꞌ koꞌmannî manniꞌ epuꞌtîꞌnîkon. Moropai yapisîton moro awanî epuꞌtî teeseraꞌmasen pepîn, innape Paapa kupî wenai.

Tikmũ'ũn kuxa mãm ka'ok Topa kopahYũmũg kuxa mãm ka'ok Topa kopah, hu hãmmax hip, pu Topa pexkox yõg hãpxop yũmũ'ã' popmã', ha ta yũmũ'ãte nõm hãpxop pẽnã hok nõmhã.

Deus kay wuyetabut pima wuyetaybit cĩcã wuyemumuwiwi acejat iam. Deus kay wuyetabut pima: — G̃asũ wuyju ijojom g̃u iap g̃uyjom acejojo — i wuyju e'em wuyewewebe.

Ji hꞌyy kaꞌeeh do ky nꞌaa hahỹỹhHahỹỹ dꞌ tahanäng pé ti ji hꞌyy kaꞌeeh doo: Baad ji bahapäh do ti ji hꞌyyb gó, ji gadoo né da ji pooj jé ji gada doo. Te hub né hẽ, ti awät né da ji nahapäh doo, baad ji bahapäh ji hꞌyyb gó.

Txa²wã¹sũ̱³na² yxo²ĩ²ki̱³jau³su²Txa²wã¹sũ̱³na² yxo²ĩ²ki̱³kxai²nãn²tu̱³ ha³lo²a² wah³nxe³ki̱³kxe³khai³nũ³a² ya²la³tu̱³ wxã³tu¹wa². Nxe³sxã³ yen³kxi³khai³xa² ĩ²ki̱³sxa³kxan²ti³:— Yen³kxi³khai³xai²li² ya²la³tu̱³tã³na¹. Nxe³hĩ̱³ki̱³tã³la².

Wityakekone hiyeta wexa: “Watyahitereharenae ite kaxekaka womana”. Exahe tehitiya hoka wityakekone hiyeta waiyekehalakita womana xoalini hare wimawaiyanehare tyaonitereharenae.

Deu-ra vavakaijokaki adani ija'ari avikhananavakiHari. Deu-ra avakaijokahi; ava'i bodinia aogajahakihi hida nahina anokhaki Deus kania haria no'avini hiki bana. Deu-ra avakaijokahi; ava'i bodinia aogajahakihi ida nahina anoki'iariki hojani akadimoni.

Taparaktsa Deus humo sispirikporẽtsa nikaranahaze hawa nikaranaha.Kyze Deus harere bo hyỹ tsimykaranaha iwatsahi ihumo myspirikporẽtsa iwaze hawa ha ty taperykynaha atsatu mybo nyny my. Ihumo myspirikporẽtsa mypetu mysopyk:— Hawa ha ty Deus bo tsikzapykykynaha anatyhi mybo nyny my — tsimaha.

Karãpe watomohey sese Tupana hawyi tut kahato aimiẽtup Tupana kaipyi. — Atikuap kahato uipyꞌa pe tut wyti aru uimiẽtup Tupana po pyi watoꞌe imohey hap wywo aiwanẽtup hawe yt toĩneꞌen i te aipo pe pytkai yt heremo i te maꞌato watomohey kahato toĩneꞌen naꞌyn hap hawyi heremo rakano topyhuꞌat aipyꞌa pe hap ewy. Watomohey te yt heremo i te pytkai aimimohey. — Toĩneꞌen naꞌyn mesup watoꞌe yt heremo i te pytkai hawyi tuwemoherep ahepiat imohey hap ok tã Tupana po pyi hawyi heremo aimimohey ok tã.

Koêku ne kaná'uti kúveovokono Itukó'ovitiEnepone koati kaná'uti kúveovo uti Itukó'oviti harâ'a: Véxeaxo koúsokinokonoamo ûti ne kúxoixone ûti xokóyoke, koane kutí kó'iyea vinixoâtine ne âvoti naixâ ûti.

Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peósekãhase niî'Marî ẽho peórã, a'tîro niî masi': “Õ'âkɨ̃hɨ marîre niî'kere diakɨ̃hɨ́ta weegɨ́sami”, niî'. Teeré ĩ'yâtimirã, ĩ'yârã weeró noho “Diakɨ̃hɨ́ta niî'”, niî'.

Chalapacü awquillunchiccunacta licaycäliy“¿Imatan-nila chalapacuy?” niyämanquićh. Chalapacuy, alcaśhanchicta ćhasquinapä siguracuymi; mana licaśhanchiccäta rasun caśhanta awniymi.

'Re ĩhâimana u'âsi mono, da te dasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zé wasu'uE niha, wa te wasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wa te wasina 're umnhasi za'ra mono wamhã, ta hã te te wama 're ĩ'apisutu mono zéb zarina, ĩwẽ uptabi zô si 're ĩwanhimipari u'âsi za'ra mono na, tô sena za te te wama ãma ĩ'uwaimrami za'ra na, wa za wa te wasina 're waihu'u za'ra. Duré uburé marĩ hã watõmo na wa te 're ĩ'madâ'â waihu'u za'ra mono õ zama, wa za duré wa te 're waihu'u za'ra, sena na 're ĩhâimana za'ra mono na hã. Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wa te wasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zé hã.


Ritonõpo onenetupuhkehpyra pakatokomo. Naeroro kurãkõme tokarose toto Ritonõpo a.

Amnepê mã mẽ pakukamã mẽ panhĩgêtjaja na prem no ho Tĩrtũm pumunh kêt tã amnhĩ kaxyw kãm hamaxpẽr nẽ kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx o pa nhũm amnhĩ tã mẽ omu nhũm ja kãm mex nẽ.

Kitxakapirĩka Teoso apokaerekatana isãkire auiãkani, kotxi iteene auikarina isãkire.

Tyeinwândylygue myakâwândy saguho Deus einwânni modo Deusram âzehogueolymo.

Kwehe mehe amogwer teko uzeruzar hehe aꞌe wà. Aꞌe rupi ikatu Tupàn pe wà.

Mbaꞌeta ymagua kuery voi ojeroviaa rupi vy oexa uka rakaꞌe heko porã vaꞌea.

Niɡ̶ica jotigide inatecibece oko anonakato Aneotedoɡ̶oji, odaa Aneotedoɡ̶oji ninitedibece leeɡ̶odi niɡ̶ijo oko monakato.

Israelitas'g̃a nemboypya nhaneremboypya jikoga g̃waramo Tupana'ga rehe Tupana'ga ei ahe mombe'gwovo hako: “Pyry hete g̃a ojikoga ji rehe,” ei ga hako.

Ti si ag vỹ kri nĩm kỹ ti ki ge ja nĩgtĩ gé. Hã kỹ ag tóg Topẽ mỹ tỹ ũn há ja nỹtĩgtĩ, vãsỹ ke ag, ha mẽ.

Yma gware nhane rembypy ogwerovia tee-gwi ojohu porã íxupe kwéry Nhandejáry. Imanduꞌa porã hese kwéry.

Ihetxina mahãdu Deuxudeewimy tuu ihỹre, rityhynymyhỹreki.

ꞌGa ree ojemogypyykaw imũ etee futat janeypy ꞌgã jepoarukari Jarejuwarete ꞌga upe rakue. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga akuꞌiramũ ꞌgã nee rakue. Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau rakue: “Je rerowiat ꞌgã ajemogyau. Aꞌeramũ ꞌgã wesageramũ jee”, ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe werowiaramũ rakue.

Nãm ã amrẽbê me bakukãmãre tu amikajmã'ã Metĩndjwỳnh maro ane nhym arỳm mekam kĩnh ne.

Mîrîrî warantî penaronkonya innape Paapa kupîꞌpî. Mîrîrî wenai Paapaya toꞌ eraꞌmaꞌpî tîwakîri pe.

Yã mõnãyxop hittap kuxa mãm ka'ok kamah, yĩy Topa tep-tup pax.

— Xipat cĩcã eyju oxe — io'e Deus kuyjeayũ be, itabut ip cekay buye.

Rahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wén gadoo ër wahë makũũh.Ër wahë makũũh tawén erii wät, ta wakããn, Isaraéw buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do tama erih do hyb nꞌaa. Isaraéw buuj sa wahë makũ ti sa ky nꞌaa tamaherꞌoot doo.

Txa²wã¹si³yah³la²nãu³xu¹tai²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² yxo²ĩ²ai¹nha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² wi¹lhin¹sxã³ ĩ²kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Toahiyereharenae tyakekone hiyeta Enore tehitiya tyakekoahene.

Akadija'ari avikhananavaki Deu-ra vavakaijokavini mani ida vakadikaijokahi Deua bivajahavini bikahivini hija.

Tubabatu taparaktsa Deus harere bo hyỹ ziknakaranaha ihumo sispirikporẽtsa. Iwatahi Deus sisoho ziknatsasoko:— O asaktsa kaokzeka simysapyrẽtsa — niy.

Saꞌawyꞌiwuat tomohey haria sese pe yn Tupana toꞌe — Uimowepit kahato haria eipe katupono uimohey haria sese eipe e.

Enepohikone xâne kuvóvoti Itukó'oviti mekúke, koati énomone ínixea Itukó'oviti unako koêku vo'oku kixoku kúveova.

Dɨporópɨ marî yẽkɨ sɨmɨá Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peókãrã niîwã. Naâ a'tîro niî wãkûkãrã niîwã: “Õ'âkɨ̃hɨ niî'karo nohota marîre wee tamúgɨsami”, niîkãrã niîwã. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ naâre “Ãyurã́ niîma”, niîkɨ niîwĩ.

Chalapacuyllanpamari unay awquillunchiccunapis allinpa licaycuśha capäcula.

Duréihã wahi'rata norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zéb zarina si, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're awẽsãmri, ta norĩ hã.


Ritonõpo enetuputyryke kyya xine zuaro sytatose. Senohne, xixi tõkehko xirikuato tõkehko emero tyrise Ritonõpo a, tõmiry ke rokene. Ritonõpo omi poe emero toehse, senohne oseneketõ tyrise emero porehme osenepỹ poe.

Nẽ mẽ papajaja na pu htem pajaxwỳja mẽ pano ho omunh kêt tã amnhĩm harẽnh o:—Nà amnepêm kormã mẽmoj piitã amrakati ri nhũm Tĩrtũm ãm kapẽr pix o mẽmoj piitã ho kato. Ixte inhno ho ja hã omunh kêt tã kot ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr ã amnhĩ jarẽnhja jakamã kot paj hkôt ijamaxpẽr tỳx rãhã ho ri ixpa. Anẽ.

Teoso sãkire aãuikasaaki, aimarotari iua kamari itixi, iaxiti pakini isãkireẽnokara. Aãtamatakitiã !ikamari itixi, iaxiti pakini. Isãkireẽnokara ikamari ikinipoko.

Deus tâinwânse kydawylygue, tutuze kurâ, idânârâ tâlânro modo tytanrungue kulâ Deus nhugutyby awyly, âdygue inkâba myakâwândy idânârâ kienkyly modo nhugudyly. Arâ myakâwândy mâkâ tâensenry modo, tâenseim modo warâ nhugudyly.

Tupàn uzapo ywy aꞌe, uzapo ywak aꞌe no, uzeꞌeg pà aꞌe. Zazeruzar hehe zane, aꞌe rupi — Uzapo tuwe aꞌe, zaꞌe izupe. Zazeruzar iapo awer rehe. Zanezeruzar haw nuzawy kwaw aꞌe pe zanereko awer zanewe. Izypy mehe Tupàn nuzapo kwaw amo maꞌe amo ae maꞌe romo aꞌe. Nan. Naheta kwaw maꞌe izypy mehe. Xo uzeꞌeg rupi zo uzapo maꞌe paw aꞌe. Maꞌe ꞌym uzeapo maꞌe romo. Taꞌe naheta kwaw maꞌe aꞌe ꞌym mehe aꞌe xe. Xo Tupàn zo heta izypy mehe aꞌe.

Jajeroviaa rupi vy jaikuaa Nhanderuete oayvu py rive opa mbaꞌe omoingo rakaꞌeague. Haꞌe rami vy mbaꞌemo jaexa vaꞌe ma jaexa eꞌỹ vaꞌe gui oiko vaꞌekue meme.Gênesis 1.1 2 Pedro 3.5

Leeɡ̶odi mejiwaɡ̶ataɡ̶a, jowooɡ̶otaɡ̶a niɡ̶ijo jotigide Aneotedoɡ̶oji mee, odaa iiɡ̶o, codaa minoatawece aninoa digoida ditibigimedi ja dinikee. Ibake niɡ̶inoa ane daɡ̶a jakataɡ̶a me jinataɡ̶a meote niɡ̶inoa ane jakataɡ̶a me jinataɡ̶a.

Nhandejikogame Cristo'ga rehe nhande ei ikwahava: Ymyahũ Tupana'ga oapo yvya yvaga reheve javo jupe hako. A'ero yvya ojihu yvaga pavẽi hako. Mbatera rũi ga oapo yvagamo yvyaramo no. A'ereki ganhi'ig̃a rupi te oko. A'ero jate jipiukari nhande ve, xa'e nhande.

Ẽg tỹ Topẽ ki rã kỹ ẽg tóg ki kanhró nỹtĩ, ti tỹ ã vĩ tỹ ẽg tỹ nén vég mũ kar hyn han ja ti. Ti vĩ vég tũ ẽg tóg nĩgtĩ, kỹ tóg ẽg tỹ nén vég tũ tỹ tóg ẽg tỹ vég mũ hyn han ja nĩgtĩ, Topẽ ti, ã vĩ tỹ tóg nén kar hyn han ja nĩgtĩ.

Inheꞌẽ jarovia-gwi, jaꞌe “Onheꞌẽ-py rei ombojehu vaꞌekwe ojéupe ko yvy ha áry ave Nhandejáry” jaꞌe. Hexapyrã gwive ojapo-ma ramo vaꞌekwe, ndaipóri hembiporukwe. Upéa-gwi jaikwaa voi Nhandejáry ombojehu rei vaꞌekwe.Gn 1.1-31

Juhuu Deuxu aõna aõna bede bedemy riwinyre. Iny inatyhy hynale kia rierymahãrenyre. Deuxu lobixiõna‑di ibutumy aõna aõna riwinyre. Idi tahe lobixinamy ròhònyre iny itxerenarenymy. Deuxu rarybere. Tai tahe aõna aõna ritxienyre.

Jarejuwarete ꞌga rerowiaaramũ jane jarejeapyoramũ ꞌga remiapofer are. “Ymã te Janeruwarete ꞌga mamaꞌe apoi rakue. Ywy, ywak, kwat, jay, jaytata. Mĩmera ꞌga iapou rakue. Ojeꞌeg imũ etee futat ꞌga iapou. Esagipyreꞌema futat ꞌga wapo. ꞌAgamũ ꞌã jane esaka ꞌga remiapofera. Ojeꞌeg imũ etee futat ꞌga iapou rakue” ꞌea ꞌã jane erowiaa jarejemogyau.

Nã gu me badjwỳ ã amikajmã'ã Metĩndjwỳnh kute pyka nhipêxkôt maro ane. Nãm kabẽno pyka nhipêx nhym kato. Me kute noo mỳjja pumũnh kêto ne pyka nhipêx. Nhym arỳm apôx ne amirĩt gu me arỳm kôt omũ. Ne kam amikajmã'ã kute pyka nhipêxkôt kuma, amikajmãtã arẽnh ma.

Innape ikupî wenai epuꞌtîꞌnîkon îꞌ kaiꞌma Paapaya tamîꞌnawîron konekaꞌpî tîmaimu ke. Kaꞌ konekaꞌpîiya, kapoi, wei, sirikkîyamîꞌ anîꞌ neraꞌmakon pepîn konekaꞌpîiya teraꞌmasen tonpe toꞌ konekaꞌpîiya. Mîrîrî epuꞌtî, innape Paapa kupî yeꞌnen.

Yũmũg kuxa mãm ka'ok, hu hãmyũmmũg, yã Topa te pexkox mĩy xix hahãm, yã hãpxop xohix mĩy, hãm'ãktux'ax hã' mĩy, tu hãpxop pẽnã hok hã hãpxop mĩy, pu tikmũ'ũn pẽnã'.

Wuyetabut cekay bima wuyetaybit Deus ja'õbi ipi o'g̃ujurũg̃ iam. Wuywebe ijo but iap o'g̃ug̃ẽ Deus. Wuywebe ijo ba'orean soat o'g̃ug̃ẽ.

Pꞌop Hagä Do hã ër hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa, ër hapäh hahỹỹh: Sahõnh hẽ badäk hahỹỹh, wë, kamarab, papỹỹj, sagõõh na-ããj hẽ, ta ky gabuuj né hẽ Pꞌop Hagä Do pehuuj wät. Ji nahapäh doo me tapehuuj wät da hẽ ji hapäh doo.

A²wi¹lhĩ¹nu¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³nu²su² te²kxai³lu² hãi¹sxã³ ĩ³ye³ka³tu̱³ txa²wã¹ha³lo²ai²na² ĩ³yũ¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³kxe³su² Txa²wã¹sũ̱³na² yxo²ĩ²ki̱³sa²kxai³ ã³ne³wxe³ki̱³tã³la². Nxe³sxã³ yen³kxa² ĩ²ki̱³kxa² he³la³kxa² tẽ³sxã³ yu³tã̱³xa² we¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Hãi¹sxã³ a²wãn³txa² ĩ³ye³hĩ¹na¹ ĩ³yũ¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³ju³tai²li² yxo²ĩ²ki̱³tã³la².

Wityakekone hiyeta waiyekehalakita womana Enore niraene hiyeta enokoa, waikohe kaomakehenere. Exahe tyotya xoalini harenae kawaiyakitereharenae atyo mawaiyakitere nómanenae.

Deus athi-ra dionivini vani nahina hahavi-ra namonaha'ara ada. Deu-ra avakaijokavini mani ida hahavi-ra namonahavini-ra aogavini hija. Deua binamonahaki ida nahina nokiariki, binamonahaja kaimoni ida hahavi nokiaki.

Deus harere bo hyỹ tsimykaranaha zeka taharere eze mybarawy nizukni, ana hi myhyrinymyrẽtsa. Aba ibo iktsa tsimykaranaha nizukni. Zinynahabara humo kino nizukni. Taparaka batu tsarawyky iwaze hi tsizubarẽna nizukni.

Saꞌawyꞌi Tupana tuwanẽtup — Atunug aru waikiru waty at e topyꞌa pe. Miꞌi hawyi tutunug toꞌe hap ewy tomohey ewy. Toiꞌatumoewyry at waikiru waty yi tomohey hamo hawyi ikahu kahato tukupteꞌen toꞌe hap ewy. Mekewat eꞌat pe yt kat i aito yt wataꞌakasa hin i inug hap pytkai watomohey Tupana tunug yne yne hap. Watomohey hawyi watikuap Wuatꞌi Saꞌawyꞌiwuat Nug Hat Tupana. Watikuap Tupana ehay kawiat yne yne topyhuꞌat mesuwe atipy pe.

Koati vo'oku kúveovo uti Itukó'oviti, ene véxinoa itúkeovo pohúneti ya koyuhó kixoâti Itukó'oviti, apé kó'inoke ra poké'e yoko vanúke. Enepora uhá koeti noíxone ûti, aínovo ukeâti ya koekúti ákoti vinixâ.

Marî Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã, a'tîro masî'. Kɨ̃ɨ̂ a'ti ɨmɨ́koho niî pe'tisere bahúrẽ'gɨ, kɨ̃ɨ̂ dutiró me'ra bahúrẽ'kɨ niîwĩ. Tohô weéro a'ti ɨmɨ́kohokãhase marî ni'kâroakã ĩ'yasé neê waropɨ marí'kere weé'ke niî', niî no'o'.

Chalapacuyninchicpam tantianchic Tayta Dios jinantin pachäta limayninpa camaśhantapis; aw-ari, licaśhanchic'a mana licaśhanchicpïmi śhamula.

'Re ĩhâimana u'âsi mono, wa te wasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zéb zarina, wa tô, sena na wa te 're waihu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩnharĩzéb zarina, marĩ õ uptabi ré, te te ĩ'aropoto mono na hã. Datõmo na da te 're ĩ'madâ'â waihu'u za'ra mono õ na si, ma tô te te ro'apoto, watõmo na wa te oto 're ĩ'madâ'â za'ra mono da hã. Ãne na wa tô duré sena na wa te 're waihu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, wa te wasina 're ĩ'umnhasi za'ra mono zéb zarina hã.


Ritonõpo enetuputyryke Apeu a aomipona kynexine. Inekarohpyry Ritonõpo a kure kynexine. Yrome Kaĩ nekarohpyry Ritonõpo zamaro pyra kynexine. Kure Apeu enene Ritonõpo. Inekarohpyry kure tonese eya. Apeu toorihse pake repe. Yrome kutuarõtanohtorỹko ro mana Ritonõpo enetuputyry poko.

Na pre finat Atãw nhĩpêx nẽ kaxyw hprõ Ewa nhĩpêx. Hãmri nhũm wa hkra Apewja htõ Kaĩ rom amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr tỳx o pa. Jakamã nhũm wa Tĩrtũm mã mẽmoj gõ. Nhũm Apew kot Kaĩ rom Tĩrtũm kãm hprãm xà hkôt kãm mẽmoj nhõr jakamã nhũm amnhĩ tã omu nẽ kot amnhĩ to mex xwỳnh ã harẽ nẽ kot kãm õr xwỳnhta nhũm mex ã harẽ. Tã Apew amnepêm htyk tã pu htem arĩ harẽnh mar rãhã ho papa nẽ kãm pajamaxpẽr o:—Apew na pre hte amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr tỳx rãhã ho pa.Anhỹr ã kãm pajamaxpẽr.

Teoso Sãkire Auiãkari Apeo Inakori(Xénesisi 4.2-12)Apeo inakori auikari Teoso sãkire, ininiã Teosomoni isikakiti apiaerekata, kotxi Apeo sikari Teosomoni Teoso sãkire iaõka. Itari Kaiĩ inakori sikakiti poião erekari. Apeo auikari Teoso sãkire, ininiã Teoso apokaerekatari iua sikakiti. Teosomoni atão inakari kamakari itxaua Apeo. Kitxakapirĩka Apeo koriã, iuaritika iua auikiniri Teoso sãkire oerekapanikaua Teoso tiretiniri kãkiti isãkire auiãkani.

Deus tâinwânse myakâwândy Abel. Awylygue nhegameyby kordeiru xyâypy Deus nhehogueguyly kuru, iwaigoru Caim typi ezano ewy nhegameyby takaze. “Yeinwândylygue, uguondo koendonro âmâ” kewândymy Deus eyam. Adão, Eva warâ umelâ myakâwândy awârâ aidyly. Arâlâ olâ, Abel wâgâ aguely kindatuo, konomedâdyly Deus einwândyly kiuntuhoem, Abel nheinwântobyry ara.

Apew uzeruzar Tupàn rehe aꞌe, aꞌe rupi uzuka maꞌeaꞌyr Tupàn pe aꞌe. Tykyꞌyr Kain aꞌe, nuweruzar kwaw Tupàn aꞌe. Nuzuka kwaw maꞌeaꞌyr Tupàn pe. Xo maꞌe itym pyrer zo omono izupe. Aꞌe rupi Apew hemimono kwer ikatu weraꞌu Tupàn pe. Uzeruzar Apew Tupàn rehe, aꞌe rupi ikatu maꞌe iapo har ài hekon huwa rupi, taꞌe hemimono kwer ikatu izupe xe. Umàno Apew. Wikuwe maꞌe ài hekon zanewe kury, taꞌe xikwaw izeruzar awer zane xe.

Jypy ombopara pyre re jaikuaa pota aguã re ijayvuaAbel, Enoque haꞌe Noé rekokue oĩaAbel ma ojeroviaa rupi oiko vy omeꞌẽ rakaꞌe guykeꞌy Caim omeꞌẽ vaꞌe gui iporãve vaꞌe. Mbaꞌemo omeꞌẽ vaꞌe Nhanderuete ojou porã ramo jaikuaa heko porã vaꞌea. Haꞌe nunga rupi omano ma rire teĩ aỹ voi ijayvu teri.Gênesis 4.1-8

Niɡ̶ijo jotigide, Abel naɡ̶a yadeegi eijeeɡ̶agi me ibootalo Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶ijo ane yadeegi daɡ̶axa mele caticedi niɡ̶ijo liboonigi Caim anaɡ̶aɡ̶a yadeegitalo Aneotedoɡ̶oji leeɡ̶odi Abel me nakato Aneotedoɡ̶oji. Odaa leeɡ̶odi Abel me nakato Aneotedoɡ̶oji, odaa Aneotedoɡ̶oji ikee me yakadi Abel me iɡ̶enaɡ̶a niɡ̶ijo naɡ̶a dibatetege niɡ̶ijo Abel liboonigitalo. Eleditace, leeɡ̶odi Abel me nakato Aneotedoɡ̶oji, odaa micataɡ̶a daɡ̶alee ɡ̶odotaɡ̶aneɡ̶e, idaaɡ̶idata naɡ̶a jotigide me yeleo.

Ymyahũ ojikoga g̃waramo Tupana'ga rehe Abelva'ea heruri imbuhuteheva'ea Tupana'ga pe hako. Nurã Abelva'ea remimbuhuteheva'ea koji'i pyry Caimva'ea remimbuhuteheva'ea hohe Tupana'ga pe. Abelva'ea jikoga g̃waramo Tupana'ga rehe Tupana'ga ei: “Pyry hete Abel'ga imbuhua ji ve,” ei ga.Abelva'ea jikoga g̃waramo Tupana'ga rehe Abelva'ea mombe'ua ikwahavukari ag̃wamo vehevi nhande ve ahe ja ti pejiko Tupana'ga rehe javo. Nahã Abelva'ea mombe'ua ikwahavukari nhande ve ahe manoheterẽ. Nurã nhande ei: Pyry nhande jikogi Tupana'ga rehe Abelva'ea ja.

Kỹ Abel vỹ Topẽ ki rã kỹ nĩ ja nĩgtĩ gé, hã kỹ tóg Topẽ mỹ pũn há han, ti tỹ ti mỹ ã mẽg pũn kỹ. Jãvo ti kãke tỹ Caim vỹ ti ki rã ja tũ nĩ, kỹ tóg Topẽ mỹ nén ũ pũn tĩ (hã) ra (tóg) ti mỹ pũn kónãn. Abel tỹ Topẽ ki rã kỹ tóg Topẽ mỹ pũn há han ja nĩ, Abel tỹ ti mỹ pũn mũ ẽn ti. Topẽ tỹ Abel to: “inh mỹ tóg tỹ ũn jykre kuryj nĩ,” he ja vẽ, hã kỹ ti tũ tóg pũr há han. Ter ti huri, Abel ti, hã ra ẽg tóg ti tỹ nén han ja tugrĩn Topẽ ki ge ki kanhrãn mũ sir.

Oĩ vaꞌekwe yma gware nhane rembypy héry vaꞌe Caim, tyvýry héry vaꞌe Abel. Ha tykeꞌýry katu imeꞌẽpyrã omeꞌẽ vaꞌekwe Nhandejáry-pe. Upéi tyvýry omeꞌẽ vaꞌekwe íxupe ijukapyrã. Nhandejáry-pe ogwerovia tee-gwi omeꞌẽ íxupe. Ha Nhandejáry ojohu porã tyvýry remimeꞌẽgwe. Ha tykeꞌýry remimeꞌẽgwe katu ndojohu porãiry voi. Ha tyvýry-rehe katu heꞌi, “Xe rerovia tee-gwi, heko-rupi oiko ipyꞌa potĩ reheve” heꞌi tyvýry-rehe Nhandejáry. Enterove vaꞌe imanduꞌa porã hese hikwái. Yma omano vaꞌekwe tyvýry Abel. Omano jepe, onheꞌẽ vérami joty oĩ-vy. Ogwerovia tee-gwi íxupe, nhane manduꞌa meme herakwã-rehe.Gn 4.3-10

Taityhydỹỹna òraru‑ki Abeli Xiweõ riwahinyre Deuxu‑ò. Kaĩ xiwedỹỹna ratyre tamy riwahinyre. Abeli rityhynyrekile riwahinyre, tai tahe Deuxu reysare, òbitimy rareki. Tai ixiwedỹỹna Deuxu riwyre. Abeli tahe rurure. Ihãrele, iwese tii ityhyna‑di raremyhỹ wese rokoireke.

Apeu ꞌga nanẽ ꞌã rakue nũ, Jarejuwarete ꞌga rerowiaa rakue. Aꞌeramũ ꞌã Janeruwarete ꞌga akuꞌiramũ ojeupe Apeu ꞌga remimurer are rakue. Aꞌere Apeu ꞌga rekiꞌyra ꞌga, Kaĩ ꞌga nuerowiari Jarejuwarete ꞌga. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga akuꞌieꞌemamũ ojeupe Kaĩ ꞌga remimurer are. Ojee Apeu ꞌga jemogypyygamũ Janeruwarete ꞌga ꞌjau ojeupe: “Apeu ꞌga pa je rerowiat raꞌe. Aꞌeramũ ꞌga wesageramũ jee”, ꞌjau ꞌga ojeupe. Ymã agawewi ꞌã Apeu ꞌga manũi rakue. Aꞌetea jane ꞌã ꞌga rekwawera sikwaap. Apeu ꞌga werowiat Jarejuwarete ꞌga rakue. Aꞌeramũ ki jane ꞌga ꞌjawerimũ etee futat jarejemogyau.

Nãm ã Abeu amikajmã'ã Metĩndjwỳnh maro anen kam õ krit bĩn kugan kum kungã. Nãm kum mỳjja mex ngã. Mexo kute kamybê Kaĩ nhõ mỳjja ja jakrenh. Nhym kam kam kĩnh ne. Ne kum,—Ga ne ga ajaxwe kêtkumrẽx. Aje imã õrja ne ba imã kĩnhkumrẽx, ane.Be, nãm tu amikajmã'ã Metĩndjwỳnh ma. Amrẽbê ne ty. Nãm te tyn mã me bamã mỳjja jarẽ. Tĩn mãn pràbê mã me bamã arẽ ne,—Dja ga me ã ikudjwa amim Metĩndjwỳnh maro ane.

Mîrîrî warantî nîrî pena Abel nurîꞌtîya innape Paapa kupîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen Paapa pia tîntîrî tekîn poꞌtîꞌpîiya manniꞌ tîrui Caim nurîꞌtî nîpoꞌtî yentainon. Innape Abel nurîꞌtîya ikupî yeꞌnen, tîwakîri pe yairon pe Paapaya intîrîꞌpî eraꞌmaꞌpî. Innape ikuꞌtoꞌ tîuya wenai tîîsaꞌmanta tîpo inîꞌrî teeseurîmasen pe Abel nurîꞌtî wanî. —Innape Paapa kuꞌnen pe eꞌtî —taiya upîꞌnîkon.

Yã mõnãyxop hittap 'Ameo kuxa yũm ka'ok, hu mõ kahnẽn hap, nũy Topa pu haxyã', ha Topa tep-tup pax, pãyã' taknõy Kãyĩy yõg mõ'hap'ax putup 'ohnãg. Ha 'Ameo te hãmyok mĩy, 'ũkuxa yũm ka'ok tu', ha Topa tep-tup pax, ha yũmũ'ã hãmyũmmũgãhã'.

Deus kay itabut osunuy Abel. Imẽnpuye ixe emumuũm Caim emumuũm podi ma xipat osunuy Deus xe.— Cũg̃ ma ẽn oxe — i juk o'e Deus cebe, itabut jekay buye. — Emumuũm xipat oxe — i juk o'e.Wuyju g̃ebum pima apẽn Abel itabut osunuy iap kay, “Itabucat cũg̃ ma Deus xe” i wuyju e'em. Imẽnpuye Abel e'ũ buje dak puk wuymutaybitbin ma itabucat cũg̃ ma Deus xe iam.

Baad ub Abéw makũ hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad hadoo do tama ejuu paah, ta hỹỹj Kaĩh ma ejuu do nahado. Ti hyb nꞌaa baad né hẽ mꞌ Abéw Pꞌop Hagä Do hã. Baad mä Pꞌop Hagä Do hã Abéw ma ejuu doo. Badäk hahỹỹ bä Abéw nawäd wäd né paawä, da hẽ nä tahꞌyy kaꞌeeh do paa ër hã tametëëh nyy da ji hꞌyy kaꞌeeh.

Nxa²ha¹te¹ A³be²lah³lu¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ²ha²kxai³ yen³kxa² tẽ³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³hũ¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ka³ĩ²ah³lu¹tai²na² yen³kxa² tẽ³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³hũ¹nũn³ta¹hxai²hẽ¹la². Yxãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² yxo²ĩ²ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² Txa²wã¹sũ̱³na² yen³nãu³a¹:— A³be²lah³lai²na² yen³kxa² ã²la² wi¹na³na¹. Yxo²ĩ²sai¹nha²kxai³ wi¹lhin¹te²lo³txa¹xã¹. Yen³kxa² ũ³hũ¹sa³kxa² wi¹lĩ³li²na¹xã¹. Txa²wã¹sũ̱³na² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Jã¹nxe³jut3su² A³be²lah³lu¹tai²na² kxãn³su² ya³lu²kxan²ti³ nxe³hĩ¹nãn¹te²tu̱³ ĩ³tih³nxe³nẽ³na³la².

Tyakekoti hiyeta Abel aisa kirakahare hoka fetatya Enore ana hoka Caim fetahenere xahehare nawaiye. Ityakekone hiyeta Enore awaiyetene hoka waiyexe haliti aokene. Enore terota atyo awaiyitya efetala hoka. Tyakekoti hiyeta ekamane najikinita hekota iniraene kasemakita.

Hari. Abel Deu-ra vakaijokavini mani ida igitha abononi aha'dikia Deu-ra no'avini hija. Abea bivakaijokavini mani ida nahina bino'avini hiki jahani-ra anarafiaja. Nini vani Deua bivajahaja ida hojana hiki. Ni-jahani arafiaki ida nahina kidi'aajo, Caim oniki, Deu-ra no'avini hiki. Abea bivakaijokavini mani ida Deu-ra khai ni'aja, oniani ida makhira sohika'oaki hina Deua bikahivini hija. Abini'bo'da'ina kaba'i ada Abel, Deu-ra vakaijokavini kavaranihi asia hojaki mitha ani'aki kaimoni.

Aba Abeu soho bo mytsaty my, atakta Deus harere bo hyỹ ziknakara ihumo tispirikporẽta hỹ. Atahi Deus isapyha ty Deus bo nyny niy. Iziky kino niwatihi isapyha ty Deus bo nyny niy. Abeu Deus bo nyny niy wasani niy. Atahi Deus humo tispirikporẽta hỹ iwatahi Deus ipe niy:— Ikia kaokzeka wasani tsimy — niy. Iziky bo batu tyso. Atakta Deus humo batu ispirikpo iwatahi isapybara ty ty nikara. Abeu nihyrikosokda. Tubabatu nihyrikosokda iwatatu iharere humo batu myspiriktsokdahu, Deus humo ispirikpota babata niy.

Saꞌawyꞌiwuat sese Ãtãu saꞌyru Apeu tum tomiium imohey wywo Tupana pe — Woromohey kahato En Tupana e hamo. Iꞌewyte ieykeꞌet Kãi tum Tupana pe tomiium wen maꞌato Tupana yt tuwehum kahato i Kãi miium ete katupono Kãi yt timohey kahato — Atikyꞌesat ehũ suu emiium e hap hawyi tutum tomiium tomikoi koꞌi Tupana pe pote. Maꞌato iywyt pe — En ni uimimoewaku ereĩneꞌen e Tupana Apeu pe. Ehũ emiwuk poꞌog waku Kãi wat kai katupono uimohey en mote e. Mesup te — Waku kahato Apeu miium e uimohey kahato hat Apeu pote e ahepe. Ikuꞌuro raꞌyn pytkai Apeu ihay aimuꞌe te Tupana mohey hap yn aimohãpyk hap e ahepe. Apeu suu ihay te hap ewy ahowawi yi pyi ihay te.

Xanéhiko mekúke koati kuvóvoti Itukó'ovitiKoati vo'oku kúveovo Itukó'oviti ne Âmbeu, kutí'inoke unatíneoxo ikó'iparaxoke Itukó'oviti yane ikó'iparaxoke Itukó'oviti ne Kâim. Epó'oxo énomone iyúseino itúkeovo koati ponóvoti ne Âmbeu, vo'oku ínixoa Itukó'oviti unáko neko ikó'iparaxoake. Yoko anéyeiko kutí'iyea yuhoíkoviti ne Âmbeu vo'ókuke nê'e, upánini mekú'iyeane ivókovo.

Dɨporókɨ̃hɨpɨ Abel Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ, Õ'âkɨ̃hɨre ovelha wi'magɨ́re wẽhé ɨ̃hâ moro peokɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂, kɨ̃ɨ̂ ma'mi Caĩ́ o'ô'ke nemoró ãyuró o'ôkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ Abel ẽho peósere ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂ o'osére yẽ'êkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re “Ãyugɨ́ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. Tohô weéro Abel dɨporópɨ wẽrîka be'ro niîmikã, a'tîro niî'. Kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó'ke a'tóka terore marîre bu'esé niî'. Marí kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ ẽho peó'karo nohota Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóro ɨá'.

Chalapacuyninpatacmi Abelpis mas allinnintalä Tayta Diosman uycula, mayurnin Cainpïtá. Chaymi Tayta Dios ćhasquiycul allinpa licaycula. Ñatac Abel wañüśhaña cayalpis chalapacuynin'a jinallam limayan.

Abé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sina 're ĩ'umnhasi mono zéb zarina, ma tô ĩwẽ uptabi na tãma tinhopru, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. Ca'ĩhĩ nhibzari si, te te wẽsãmri õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Taha wa, Abé hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sina 're ĩ'umnhasi mono zéb zarina, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wẽsã, 're ĩmorĩ wẽ na zama. Taha wa, ma tô Abéhé nhoprubzép si wẽsã. Ãne na Abé hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sina 're umnhasi mono wa, duréihã dâ'â nherẽ, zahadu hâiba ré wama 're ĩhâimana za'ra mono ne, te wama 're hâimana za'ra, taha ãma 're wasipo're pu'u u'âsi za'ra mono wa.


Ritonõpo enetuputyryke Enoke a, orihpyra ynororo tokurehse. Isene ro kynanỹne Ritonõpo kapu aka. Mame ekepyry tupise eya xine repe. Yrome onenepyra ropa tokurehse toto, tanỹse exiryke Ritonõpo a. Ynara tymerose Ritonõpo omiryme Enoke poko, ananỹpyra ynororo ahtao ro, “Ritonõpo zamaro Enoke ehse,” tykase.

Nẽ Atãw kanrẽhã htàmnhwỳ Enokja na pre haxwỳja amnhĩ kaxyw Tĩrtũm mã hamaxpẽr tỳx o pa. Jao hkamnàr rom kãm hprãm xà hkôt pix mã tanhmã kãm amnhĩ nhĩpêx to ho pa nhũm amnhĩ tã omu nẽ amnhĩm mex ã harẽ. Jakamã na pre htyk kêt nẽ. Na pre Tĩrtũm htĩr rãhã ma amnhĩ wỳr ho api nhũm hkwỳjaja tee ri hapêr o pa. Jakamã na pu htem arĩ axpẽn mã Enok kot amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr mex o pa hã harẽnh o papa.

Teoso Sãkire Auiãkari Enoki Inakori(Xénesisi 5.21-24)Enoki inakori apaka auikari Teoso sãkire. Ininiã Teoso anikari iua iaxiti. Kona ipina. Mapĩkatipanika anikaãka Teosomoni. Iuasaaki kãkiti !apokaikari iua, kotxi Teoso anikapekari iua. Isini apisa kãkiti imarotari Teoso apokaerekatiniri iua. Iua kamapoxokonitari Teoso.

Deus tâinwânse myakâwândy Enoque. Awylygue myakâwândy xuzadyly. Deuslâ myakâwândy xirâ onro anaymba sani. Ânguy nepyra myakâwândy, Deuslâ tâzaxi sani awylygue. Enoque toenzepa Deus tuomazeânehonze kely iwenibybe Deus itaumbyry awo wâgâ.

Enok aꞌe no, uzeruzar tuwe hehe aꞌe no, aꞌe rupi numàno kwaw amogwer wazàwe aꞌe. Tupàn upir Enok heruwà uzeupe ywak rehe, imumàno kar ꞌym pà. Ni amo nuexak kwaw hetekwer aꞌe re wà. Taꞌe Tupàn upir heruwà uzeupe xe. Nezewe iꞌi Tupàn zeꞌeg pape rehe imuapyk pyrer. — Enok aꞌe, ywy rehe wiko mehe Tupàn pyr oho ꞌym mehe ikatuahy Tupàn pe aꞌe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer.

Enoque ma ojeroviaa rupi oiko ramo heraa rakaꞌe omano eꞌỹ aguã rami. Nhanderuete ogueraa rire ndojouavei, mbaꞌeta ogueraa eꞌỹ mbove voi oexa uka Nhanderuete ombovyꞌa vaꞌea.

Leeɡ̶odi Enoque me nakato Aneotedoɡ̶oji, odaa ayeleo, pida Aneotedoɡ̶oji yadeegitedibigimece ditibigimedi, odaa aɡ̶aleeɡ̶ica monadi. Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶anaɡ̶axi mee Aneotedoɡ̶oji me ninitedibece maleediɡ̶icatibige daɡ̶a yadeegitedibigimece ditibigimedi.

Ymyahũ ojikoga g̃waramo Tupana'ga rehe Enoque'ga nomanoi. A'ereki Tupana'ga gwerojiupiripe ga rerogwovo yvagi pe ga momanoukare'yma. Nurã yvyakotyve'g̃a ndohepiaga'javi ga rekarame. Ohoa renonde Enoque'ga Tupana'ga mbohoryvi ojikoga g̃waramo ga rehe. Tupana'ga rembikwatijarukara e'i a'ea rehe.

Enoque vỹ Topẽ ki rã kỹ nĩ ja nĩgtĩ gé, hã kỹ Topẽ vỹ ti jé prẽr, ti tỹ kanhkã ra tĩg jé, ti rĩr ra, ti ter tũ ra. Ti ve mãn tũ ag tóg, Topẽ tỹ ti jé prẽr kar kỹ, hã ra tóg ã ter tũ ra kanhkã ra vyr. Topẽ tỹ ti jé prẽr to hã tag vỹ ti to rán kỹ nĩ Topẽ vĩ tỹ rán kỹ nĩ ki, ha mẽ: “Topẽ tỹ ti jykre ve kỹ ti fe tóg mrin ke mũ,” he ja ti nĩ, Enoque to.

Ha myamyrĩ Enoque ave ogwerovia tee vaꞌekwe Nhandejáry-pe. Ogwerovia tee-gwi, nomanói vaꞌekwe Enoque. Imanoha rãgwe-py, Nhandejáry ogweraha rei íxupe. Upéa-gwi ndotopavéi-ma íxupe. Neꞌírã vyteri ogwerojeupi íxupe heraha-vy ramo, ogwerohory íxupe Nhandejáry, heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ.Gn 5.21-24

Enoi tatyhydỹỹna òraru‑ki tiu ruruõhyyre. Enoi Deuxudeewimy riwinyre tuu Deuxu juhuu rarybere. Aõwesele iõmy reare. Deuxu ridymy reare.

Enoki ꞌga nanẽ ꞌã rakue nũ, Jarejuwarete ꞌga rerowiaa rakue nũ. Namanũi futari Enoki ꞌga rakue. Werowiaramũ Janeruwarete ꞌga ꞌga rerawau erojeupia rakue. ꞌGa pyriwarera ꞌgã Enoki ꞌga rekaa numiamũ. Aꞌere ꞌgã nuesagi ꞌga. Janeruwarete ꞌga ꞌga omojeupit imonou ojepyri. Ywag ipe ojeupireꞌẽwe Enoki ꞌga Jarejuwarete ꞌga rerowiaa rakue. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga akuꞌiramũ ꞌga ree rakue. Aꞌe are Janeruwarete ꞌga kaꞌarana kwasiarukari ꞌgã nupe rakue.

Nãm ã Enokidjwỳ amikajmã'ã Metĩndjwỳnh maro anen kam tyk kêt. Nãm Metĩndjwỳnh tu tĩn rã'ão wabi. Nhym me te noo abej aprã. Nhym kêtkumrẽx, Metĩndjwỳnh kute tu tĩno àbirkam. Kute o àbir kêtri ne 'ã memã kum,—Tãmjakam ne ba ikĩnhkumrẽx, ane.Nãm ã Metĩndjwỳnh ane.

Mîrîrî warantî nîrî Enoqueya innape Paapa kupîꞌpî. Mîrîrî wenai aasaꞌmantatoꞌ winîpai Paapaya yarîꞌpî. Moropai mîîkîrî esaꞌrîꞌpî yuwaꞌpî itonpayamîꞌya tîîse eporî toꞌya pra awanîꞌpî. Maasa pra Paapaya yarîꞌpî wanîꞌpî. Yarîiya rawîrî Paapa maimu eꞌmenukasaꞌya taasaꞌ wanîꞌpî: —Tîwakîri pe Paapaya eraꞌmaꞌpî innape ikuꞌtoiꞌya wenai.

Xix mõnãyxop hittap 'Ẽnõg kuxa yũm ka'ok, hu' xok 'ohnãg. Yã Topa te hãm tu' xut, nũy pexkox ha' mõgã', ha tikmũ'ũn te 'Ẽnõg xak, nũy tu pẽnã', pa' pẽnã'ah, ha' kux. Ha Topa yõg tappet te: “Topa te 'Ẽnõg putup pax,” kaxĩy.

Deus kay itabut osunuy Enoque. Imẽnpuye oe'ũ g̃u. Deus ixe ita'in ma o'tujuu jewekay. Ibureyũ ixe o'tobuxik g̃u, Deus kuy o'tujuu buye. Deus icokcok osunuy ixe ekukuap kay i'e'em Deus ekawẽntup.

Ajꞌyy Enók häd näng do Pꞌop Hagä Do masäg kän ta wë ta hã tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa paah. Dooh paa Enók dajëb bä. Dawuh up mäh. Dooh rawyyd wäd bä Pꞌop Hagä Do mahũũm do hyb nꞌaa. Pꞌop Hagä Do Enók hꞌyyb enäw hadꞌyyt hẽ tabawät do hã, ta wë Pꞌop Hagä Do mahũũm do pooj jé.

Nxa²ha¹te¹ E³no²kah³lu¹tai²na² hin¹hĩ¹nũ¹tai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² yxo²ĩ²ta²hxai³hẽ¹la². Yxo²ĩ²ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² ya³lu²ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Hãi¹sxã³ Sũ̱³na² hxi²kai²na² ã³sa²so¹nũ²la² Sũ̱³nai²na² ha³lo²ai²nãn²tu̱³ oh³xai²nãn¹ko³xai²nãn²tu̱³ ã³wih¹ta¹hxai²hẽ¹la², ya³lu²nxa³kxan²ti³na². Sũ̱³nai²li² yxo²ĩ²sxã³ ĩ³wi¹lxon³kxi²ha²kxai³ ã³sa²so¹ta¹hxai²hẽ¹la². Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txã³nxa² nxe³te³nah¹lxi¹:— E³no²kah³lu¹tai²na² ã³sa²so²nxa³ta̱³lxa¹ Txa²wã¹sũ̱³na² yen³nãu³a² ĩ³wi¹lxo³kxi²sa²tẽ³ta¹hxai²hẽ¹li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ju³tan¹te²kxa³kxai³la¹ yuh³xai²nãn¹ko³xan¹tũ̱³ka̱³txai²na² sa²kxai³lu² ã³te³nain¹kxan²ti³ hai³txi³ ĩ³ha¹txain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la².

Tyakekoti hiyeta tehitiya Enoque maisa wainita. Kaseta kakolatyaka enokoa xeta. Hatyo najikinita maisa kawaiyakihitita, Enore atyo kolatene hoka. Kakolatyakehenere nahitita Enore ihalahareta ekakoa, Iraiti Waiyexe nanekoa iraehenere akereta.

Hari. Enoque jaboni Deu-ra vakaijokaki, oniani ida Deus biavikhavini hi'ia kidiania. Abinirina vani Deua biavikha'ara ada. Ija'aria vanako'diha, ni-vakaraga'iki. Avisonina viahania Deus athi kapapirania bivava'isohihiki ada Enoque. Vakaijokana hina mani ida Deua khai bini'avini hija.

Aba Enoke soho bo mytsaty my, atakta Deus harere bo hyỹ ziknakara ihumo tispirikporẽta hỹ. Iokzahabyitatu Deus bo nido, Deus zikwy humo hi nido. Itukytsa batu ity nyzo niaha, Deus bo botu nido. Tapara idobyize Deus isoho tihi:— O ata humo kakurẽta — niy.

Saꞌawyꞌi ahaꞌaseꞌi Inoki yt ikuꞌuro hin i te turan Tupana tioto atipy kape tomohey hap ikawiat iwato pote. Ipiit mesuwiat wywo te Tupana tiꞌykesat raꞌyn atipy kape. Tupana tioto raꞌyn yt uwe i ipuẽti Tupana tipohari raꞌyn mesuwat ete tomohey kahato hawyi. Yt ikuꞌuro hin i mesuwarote maꞌato toto yianmete miꞌi tã e miwan me — Uimowepit kahato hat ti mehĩ Inoki e Tupana.

Koatímaka vo'oku kúveovo Itukó'oviti neko Enóki mekúke, herú kixópinoake Itukó'oviti ne mûyo omópea ya vanúkeke ya ákotike ivakápu. Ukeátine yanekôyo, ákone noixópati vo'oku itúkeovo Itukó'oviti omopâ. Yoko tumúneke omópea Itukó'oviti vanúkeke, heú koe exoâti itúkeovo iko'élokexoti okovo Itukó'oviti ne kixoku itúkeovo Enóki.

Enoque wamêtigɨ kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrîtimikã, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re kɨ̃ɨ̂ tiropɨ miáakɨ niîwĩ. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re a'mâkãrã niîmiwã. Neê bokatíkãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'okaro niîwɨ: “Õ'âkɨ̃hɨ Enoquere e'katíse me'ra ĩ'yâkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂re miáakɨ niîwĩ”, niîwɨ.

Chalapacuyllanpatacmi Enoctapis wañuyta mana lisichillal cawsayman puśhaycuśha cala. Cay pachäćhu cayaptinlä Tayta Dios allinpäña licaycul puśhacuptinmari mana talipäculañachu.

Duré Enoti hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sina 're ĩ'umnhasi mono zéb zarina, ma tô hâiba ré ré mo, hâiwa u. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô hâiba ré ré sitẽme ti'â. Taha wa, ni'wa te te waihu'u õ di ta hã, ĩdâ'âzém na hã. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ãne na rowasu'u ĩbaihâ na, Enotihi wasu'u na hã: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã hâiwa u sitẽme te te âri õ ré, ma tô Enotihi ma 're to, 're ĩmorĩ wẽ zéb zarina, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.”


Ritonõpo zamaro ehsaromepyra sytatose onenetupuhpyra kuahtao xine. Ynara exiryke, Ritonõpo ehtoh enetuputyryhtao rokẽ kyya xine, imaro oturũko sytatose. Ynara enetuputyryhtao roropa kyya xine, tõmipona se exiketomo a kurãkõ ekarõko Ritonõpo mana. Morohne enetuputyryhtao rokẽ kyya xine kuomirykõ etãko Ritonõpo mana.

Mẽ kot amnhĩ kaxyw Tĩrtũm mã mẽ hamaxpẽr kêt xwỳnhjaja na hte Tĩrtũm mẽ mex ã mẽ harẽnh kêt nẽ. Tã mẽ papajaja kêr pu mẽ Enok pyrà nẽ amnhĩ kaxyw kãm pajamaxpẽr tỳx rãhã ho papa. Nẽ pajamaxpẽr o:—Tĩrtũmja htĩr rãhã ho rãhã. Koja nhỹrmã mẽ ixte amnhĩ kaxyw hkôt ijamaxpẽr xwỳnhjê ho mex rax nẽ. Nà koja mẽ ixto anẽ.Anhỹr o mẽ pajamaxpẽr nhũm Tĩrtũm amnhĩ tã mẽ pajamaxpẽr ã mẽ pahpumu nẽ mẽ pahte amnhĩ to mex ã mẽ pajarẽ. No mẽ kot amnhĩ kaxyw kãm hamaxpẽr kêt xwỳnhjaja na hte ã mẽ harẽnh anhỹr kêt nẽ.

Teoso sãkire amauikakaniã, kona akamapoxokonitari Teoso. Kãkiti Teosomoni apoãkari, merepanika auikariko Teoso auini. Apaka ninoa auikariko Teoso sikiniri erekari kaiãopokori iua nitakarimoni.

Deus kieinwâmpyra kulâ nuduwâpyra iomazeândoem. Deus agâ aguykedyze kurâ-ro watay, tâlâ mâkâ awyly kyzeinwâne lelâlâ, tyam saini modoram koendonro xuduze awyly kyzeinwâne lâpylâ warâ.

Aze teko nuzeruzar kwaw Tupàn rehe aꞌe wà nehe, nupuner kwaw imurywete kar haw rehe aꞌe wà nehe. Aze teko heko wer Tupàn hemiruzeꞌeg romo wà nehe, tuwe uzeruzar hehe wà nehe. Tupàn uzapo putar ikatu maꞌe teko wanupe nehe, aze aꞌe teko wekar Tupàn aꞌe wà nehe. — Tupàn hemuigo kar putar tuwe uzepyr aꞌe nehe, taꞌe azeruzar hehe ihe xe, aze iꞌi uzeupe wà nehe, aze uzeruzar tuwe hehe wà nehe, aꞌe mehe oho putar Tupàn pyr wà nehe.

Haꞌe rã jajerovia eꞌỹ re ma ndaꞌevei Nhanderuete nhambovyꞌa aguã, mbaꞌeta Nhanderuete oikoa jarovia vy ꞌrãe nhanhemboja hexe, haꞌe oeka vaꞌe kuery pe mbaꞌemo porã omeꞌẽ ꞌrãa jarovia vy guive.Gênesis 5.21-24

Niɡ̶ina oko nige daɡ̶a nakatoteda Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶ina oko aɡ̶ica nimaweneɡ̶egi doɡ̶odocaɡ̶atalo Aneotedoɡ̶oji. Igaataɡ̶a niɡ̶ina oko ane yemaa micotalo Aneotedoɡ̶oji leeditibige meyiwaɡ̶adi miniwa Aneotedoɡ̶oji, codaa Aneotedoɡ̶oji me yaxawa niɡ̶ina oko ane dinoniciwaɡ̶adi me doletibige.

Kiroki ga ndojikogi Tupana'ga rehe – ga rehe Tupana'ga ndohoryva'javi. Kiroki ga onhi'ĩ pota Tupana'ga pe tomombyry ti ga ji ve javo – gaha ti togwerovia hete, Tupana'ga okoji okovo jiruvihavuhuhetero javo. Ojipeva'ea po ti ga togwerovia javo: “A'itituhẽva'ea rehe Tupana'ga nhi'ig̃i ahe mbojikoga ojihe. Kiroki g̃a okwaha pota hete Tupana'ga – g̃a pe Tupana'ga imombyryvi.” A'ea ti ga te'i ojikoheteavo Tupana'ga rehe – kiroki ga onhi'ĩ pota Tupana'ga pe tomombyry ti ga ji ve javo.

Ẽg tỹ Topẽ ki ge tũ nỹtĩn kỹ tóg ẽg to há nĩnh ke tũ nĩ, Topẽ ti. Ẽg tỹ Topẽ ra mũ sór kỹ ẽg tóg tag to jykrén ke mũ, ha mẽ. “Topẽ vỹ nĩ,” he jé ẽg tóg ke mũ. Kỹ ẽg tóg ti to: “ẽg tỹ ti to mũ kỹ tóg ẽg mỹ nén ũ há ẽn nĩm ke mũ, ti tỹ ẽg mỹ nén tó ja ẽn ti,” henh ke mũ gé. Tag tó kỹ ẽg tóg ti to mũnh ke mũ, kỹ tóg ẽg mỹ han ke mũ, ha vemnĩ.

Ogwerovia eꞌỹ reheve, avave-pe ndogwerohorýi Nhandejáry. Nhamoirũse ramo Nhandejáry-pe, “Oĩ voi Nhandejáry” jaꞌe vaꞌerã hese. “Haꞌe nhande rovasa vaꞌerã, jaheka tee ramo íxupe” jaꞌe ave hese. Upéa nheꞌẽ nhamombeꞌu eꞌỹ ramo, nanhamoirũiry vaꞌerã voi íxupe. Tekotevẽ jarovia tee ae íxupe nhamoirũ hagwã íxupe. Jarovia eꞌỹ ramo, nanhamoirũiry vaꞌerã íxupe.

Inyõ ityhynaõkeki, tiu Deuxudeewimy aõ iwidỹỹõna. Inyõ Deuxudee iòhòmy ratxikeki, tii rityhynymyhỹke inatyhymy Deuxu‑wana ihỹre. Deuxu dori tamy rexideòsinykemy ratxireri.

Nikuꞌiaꞌuweri Janeruwarete ꞌga werowiareꞌema ꞌgã nee. Maran sipo ajee jane ꞌga muorywi, “Janeruwarete ꞌga ako” ꞌe rerowiareꞌem ire? Nimuorywaꞌuweri jane ꞌga “ako ꞌga” ꞌe rerowiareꞌem ire. “Janeruwarete ꞌga ako” ꞌe rerowiaramũ janeporokwaawiweramũ ꞌga ree. “Ojee iporokwaawiwet maꞌe ꞌgã nupe Janeruwarete ꞌga mamaꞌe esage monoi” ꞌe rerowiaramũ jane jareporokwaawiweramũ ꞌga ree.

Bir be, nhỹnh ne me'õ amikajmã'ã Metĩndjwỳnh mar kêt nhym we kam kĩnh? Kati, me kute amikajmã'ã Metĩndjwỳnh marbit ne mekam kĩnh ne kum me kĩnh. Godja me'õ Metĩndjwỳnh'ỳr bôx prãm jabej gora amikajmã'ã Metĩndjwỳnh ma. Metĩndjwỳnh ne tĩn ne ar ban kam mekam ukaprĩkumrẽx ar ba, me kute Metĩndjwỳnh mar prãm ne kute abejja mekam ne ukaprĩ. Ja dja me amikajmã'ã kuman kam kôt Metĩndjwỳnh'ỳr bôx.

Anîꞌya innape Paapa kupî yeꞌka pe pra, tîwakîri pe eraꞌmaiya pepîn tiwin kin. Maasa pra Paapa pia tuutîsenya innape moro Paapa wanî ikupî eꞌpai awanî. Moropai Paapa nîtîrî ton moro awanî, manniꞌkan tîwanenan pia epuꞌtîiya eꞌpai awanî.

Tikmũ'ũn kuxa yũm hok, puxix Topa nõm putup nõg. Pãyã tikmũ'ũn kuxa yũm ka'ok tu: “Yã Topa xip!” kaxĩy, tu Topa xak, puxix Topa nõm tikmũ'ũn ha hãmmaxnã'.

Wuyetabut'ũm pima, Deus imucokcok pa'ore wuywebe. Wuyju Deus kay bima, wuyetabun cuy ajop Deus kake iap kay; Deus xipacat ũmũm jebikuyap tag̃ jeku pin cĩcãayũ be iap kay dak.

Ji hꞌyy kanae bä, dooh ji haja bä Pꞌop Hagä Do ji hꞌyyb enäw bä. Jé karẽn do Pꞌop Hagä Do wë tahõm bä, jããm né hẽ tahajaa, Pꞌop Hagä Do awät né hẽ taky dahé bä, baad hadoo do Pꞌop Hagä Do anoo ta hã hesoos do hã taky dahé bä.

Jã¹nxe³jut3su² yxo²ĩ²ki̱³sxa³kxai²nãn²tu̱³ hxi²kan¹txi³ Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³wi¹lxo³kxi²hĩ̱³ki̱³sxa³wa². Nxe³sxã³:— Txa²wã¹sũ̱³na² ã³tĩ³a¹tũ¹xã¹. Nxe³ki̱³kxai²nãn²tu̱³:— Txa²wã¹sũ̱³na² ya²la³tu̱³ ka³te̱n³su² yxau²na³na¹. Txa²wã¹sũ̱³nai²li² ã³te³na¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lĩ²sa²sxã³ ain³kxi²sa³tũ¹xã¹. Nxe³ki̱³jau³su² yxo²ĩ²ki̱³kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³wi¹lxo³kxi²hĩ̱³ki̱³tã³la².

Maisaiya hatya tyakekore hoka maisaiya atyo aliyakere Enore ihalahareta ekakoa. Hiyaiya, xala xamaniya atyo Enore nali xane aokowita hoka, “Aliterexe Enore tyaonita, exahe tyakekohenerenae kahinaetyasehare”, nita. Maisaiya hoka maisa aliyakere xaneta.

Aogaki ida Deu-ra avakaijokaravini oadani, ni-akaabokaki ida Deus va'i-ra khai ani'avini. Deua bihonariaki ida ija'ari kidiania maakarini-ra nofiki Deus hokiki-ra kajari'daravini. Deua bihonariaki ida ija'ari nofina hiki nako'dina hina Deua binaabosivini-ra kajari'daravini.

Katsa Deus harere bo batu hỹ tsimykaranaha, iharere humo mospirikpo byizeka myhumo batu iaku. Katsa ibo tsimypamykysonahaze mypetu mysopyk:— O Deus koikny baktatu my, myhumo tsimypokzitsirẽtsa mymysapywyky hỹ ana humo hi myhyrinymyrẽtsa — tsimaha. Iwaze myhumo tsakurẽta my.

Maꞌato watikuap taꞌyn yt watomohey i Tupana pote yt karãpe i watimowepit kuap. Maꞌato watikat Tupana imohey hap mywo miꞌi hawyi watipuẽti Tupana maꞌato yt watomohey i hawyi yt karãmuo i putꞌokwatoꞌe ipuẽti hamo. Miꞌi hawyi yt toꞌe kuap i ahepe — Eriot ro uhowawi e hap yt toꞌe kuap i yt tomohey i rakat pe.

Yoko enepo hákoti kuvovâ'axo ûti ne Itukó'oviti, ako oxéne vikó'elokexea okóvo. Vo'oku koêkuti xâne ahi'ókovoti Itukó'oviti, konokoâti kutípea ápeyeaxo nê'e, koane yumópeamo Itukó'oviti ne uhá koeti xâne oposíkoati.

Marî Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótirã, kɨ̃ɨ̂re e'katíkã wee masítisa'. A'tîro niî'. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó sĩ'rigɨ, “Diakɨ̃hɨ́ta kɨ̃ɨ̂ niîsami”, niiró ɨá'. Tohô niikã́ “Kɨ̃ɨ̂re yɨ'ɨ̂ ẽho peókã, ãyuró weegɨ́sami”, niiró ɨá'.

Rasunpa mana chalapacuywan'a Tayta Diospa śhun'unpa manamá cawsaycuchwanchu. Payman aśhuycücunaca chalapacunanchicmi pay rasun caśhantawan ashïnincunacta uycunanman.

Ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sina 're umnhasi za'ra mono õ nherẽ, ta norĩ ma, 're to za'ra mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Duré ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're wata za'ra mono da, tipẽ'ẽ na 'râwi ĩtẽme 're sihutu mono da, te te sima 're wẽ za'ra mono wamhã, tô sena 're ĩhâimana mono na, te za te te 're saze za'ra a'â. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono zô si 're ĩsõpré mono norĩ ma, ĩwẽ na za te te ta norĩ ma ĩwa'âbâ za'ra na, te za ta norĩ hã te te sina 're umnhasi u'âsi za'ra.


Ritonõpo enetuputyryke Noe a aomiry totase eya. “Seropõkõ wãnohnõko ase tuna kumaryke, iirypyryme toto exiryke emero porehme,” kary etaryke tyya, Ritonõpo omipona toehse ynororo, konopo onenepyra tahtao ro. Kanawaimo taxikase eya tohpike konõto tyritohme. Morarame moro ao tõsepynanohse ynororo tyekyry tõ maro. Ritonõpo enetuputyryke tyya, imehnõ iirypyrymãkõ sã pyra kynexine, Ritonõpo omipona pyra exiketõ sã pyra. Naeroro Noe kurãme tonese Ritonõpo a emero tonetupuhnanõ maro.

Nẽ Enok kanrẽhã htàmnhwỳ Noehtija na pre haxwỳja amnhĩ kaxyw Tĩrtũm mã hamaxpẽr tỳx o pa. Jao hkamnàr rom amnhĩm pàr raxja nhĩpêx. Na pre ra Tĩrtũm na rax kukamã tanhmã kãm ujarẽnh to. Kormã aa na wrỳk nhũm Noehti kot omunh kêt tã Tĩrtũm kapẽr ma nẽ mar xà hkôt amnhĩm pàr rax kumrẽxta nhĩpêx. Õrkwỹ kamã hkwỳjê mẽ mẽ amnhĩm hipêx. No mẽ kot Tĩrtũm kapẽr mar nẽ ãm mar xwỳnhjaja na pre Tĩrtũm gô tàm o mẽ hanhi nẽ mẽ himex pa. Nom Noehtija nhũm kot amnhĩ to mex xwỳnh ã harẽ. Kot amnhĩ kaxyw hkôt hamaxpẽr rãhã ho pa jakamã nhũm pre ã mex ã harẽnh anẽ.

Teoso Sãkire Auiãkari Noee Inakori(Xénesisi 5.28–9.29)Noee apaka auikari Teoso sãkire. Teoso sãpiretari iua kãkiti mimarotakiniti monõkoni. Iuasaaki iua pĩkarauata, ininiã ikamari maporo mitari iua aapoko ãki auakani mapinakani ĩkapani. Noee auikari Teoso sãkire, ininiã isãpiretari Teoso misiritiniri kãkiti imaerekani xika. Teoso txĩkitakari iua atão inakari ikamini, kotxi iua auikari Teoso sãkire.

Deus tâinwânse myakâwândy Noé. “Pepi imâsedo âtâ emyenro xygakâ. Toenzepa kopâ igonose urâ, idânârâ onro wogonro modo adain-hoem” Deus kely idamâmy. Âdykâ paru kaynâpa ihuguely nepyra myakâwândy NoéMârâ ume ondaypa kulelâ myakâwândy paru modo iazely.. Alâ olâ myakâwândy pepi imâsedo nhygadyly lelâ, Deus tyeinwândylygue, ihuguewânmy kopâ-ro warâ. Noé, ety odano modolâ warâ olâmy âsemaguewâm mârâ pepi imâsedo oday tawylymogue. Eagonro modo olâ myakâwândy, Deus neinwâmpyra tawylymogue, pepi imâsedo odaji negawâmpyramo. Awylygue myakâwândy parugue tyense iguewâdylymo. Deus xurâem tâwentâguezenry lelâlâ myakâwândy Noé, nheinwântobyry wâgâ.

Uzeruzar Noe hehe aꞌe no. Aꞌe rupi wenu izeꞌeg mehe. — Àmànuhu ukyr putar nehe, ywy paw ipyk pà nehe, iꞌi Tupàn izupe. Noe wenu izeꞌeg mehe. — Ezapo kanuhu uhuaꞌu maꞌe nehe, iꞌi izupe. Weruzar Noe izeꞌeg. Aꞌe rupi uzepyro àmànuhu wi, wànàm wapyro pà ywy rehe har wanehe ipykaw wi no. Ywy rehe har naꞌikatu pixik kwaw aꞌe ꞌar mehe wà. Noe weruzar Tupàn. Amogwer nuweruzar kwaw wà. Aꞌe rupi Tupàn uzepyk amogwer wanehe. Noe wiko ikatu maꞌe iapo har ài Tupàn pe, taꞌe uzeruzar izeꞌeg rehe xe. Aꞌe rupi Tupàn nuzepyk kwaw hehe.

Noé voi ojeroviaa rupi vy Nhanderuete gui oikuaa rakaꞌe mbaꞌemo ojekuaa eꞌỹ teri vaꞌe oiko ꞌrãa. Nhanderuete renonde ojererokyjea rupi vy ojapo rakaꞌe peteĩ kanoã guaxu ngoo pygua kuery ogueraa jepe aguã. Haꞌe rami vy oikuaa uka ko yvy regua kuery ombopagaa ꞌrãa, haꞌe ojeroviaa rupi teko porã oupity aguã rami oiko.Gênesis 6.8-22

Leeɡ̶odi Noé nakato Aneotedoɡ̶oji, odaa wajipatalo niɡ̶ijo naɡ̶a yajoitetece Aneotedoɡ̶oji niɡ̶inoa ane doide ane ixomaɡ̶ateetedijo, niɡ̶inoa analee daɡ̶a yakaditeda me nadi. Doitalo Aneotedoɡ̶oji, odaa jeɡ̶eo naɡ̶ajo etogo-nelegi, odaa jiɡ̶idaa leeɡ̶odi loiigiwepodi nebi naɡ̶a iwoko niɡ̶ijo ninyoɡ̶odi naɡ̶a yapoɡ̶oditini iiɡ̶o. Joaniɡ̶idaa me ikee minatawece oko nilaagetedipi niɡ̶ina iiɡ̶o, odaa Aneotedoɡ̶oji yakadi me iɡ̶enaɡ̶a Noé leeɡ̶odi eliwaɡ̶atakaneɡ̶egi.

Ymyahũ ojikoga g̃waramo Tupana'ga rehe Noéva'ea Tupana'ga rendukatui Tupana'ga omomoranduvame. Tupana'ga ei ahe ve: “Nahanahã po ti ite'varuhuro pe me yvya koty nehẽ. Okyrahivuhu po ti pe me nehẽ. Pe ndapehepiagi ve nava'ea,” ei Tupana'ga Noéva'ea pe.Henduvame Noéva'ea heroviahetei Tupana'ga nhi'ig̃a. Nurã ahe japoi yhara ruvihavuhua. “Tonhinhamba ti nhirembirekohẽa, jira'yra'g̃a, nhikunhamembyra'g̃a ipype ji pavẽi xamanoyme ti yhya pype javo,” ei ahe.He'yjuhuva'ea yvyakotyva'ea ndojikogi Tupana'ga rehe heroviare'yma ganhi'ig̃a. Noéva'ea ki a'e te ojiko hete Tupana'ga rehe. Nurã Tupana'ga ei Noéva'ea pe: “Ndepyry hete nde ejikoga ji rehe,” ei ga. Nahã Noéva'ea imboukwahavukari yvyakotyva'ea rekote'varuhua reki.

Noé vỹ Topẽ ki rã kỹ nĩ ja nĩgtĩ gé, hã kỹ Topẽ vỹ ti mỹ tó ja nĩ, ag kar tỹ kar kỹ ti jagy venh ke ti, hã vỹ: ta kutẽ, he mũ. Kỹ tóg Topẽ vĩ kri fi kỹ canoa mág ẽn han mũ, kỹ tóg han kãn kar kỹ (tóg) ki rã kỹ (tóg) kren mũ, ti prũ fi mré, ti krẽ mré ke gé. Topẽ ki rã kỹ tóg ũ tỹ Topẽ kato vãsãnsãn mũ ag mré tĩg mãn ja tũ nĩ. Hã kỹ Topẽ vỹ ti mỹ ũn jykre kuryj ag tỹ nén venh ke ẽn ven, ti tỹ ũ tỹ ti ki rã kỹ nỹtĩ ag mỹ nén ven ke ẽn tĩ.

Ha Noé amyrĩ katu ogwerovia tee vaꞌekwe Nhandejáry-pe. Upéa-gwi ogwerovia tee-ma ojéupe omombeꞌu vaꞌe. Ohexa eꞌỹ reheve jepe henonderã omombeꞌu-ma íxupe Nhandejáry. Upéixa-gwi ojapo vaꞌekwe kanoagwasu Nhandejáry nheꞌẽ rendu-vy. Ha upe rire katu ovu ramo y, onheresende-ma haꞌe-py. Hóga pygwa gwive onheresende ave. Upéixa haꞌe ogwerovia oiko-vygwi, ojekwaa porãve vaꞌekwe yvypóry-rehe ogwerovia eꞌỹha. Ogwerovia-gwi, “Ipyꞌa potĩ-ma” heꞌi hese Nhandejáry.Gn 6.13-22

Noe tule ityhyna dire. Tii hãwò nihikỹtyhy riwinyre. Aõhebo rotỹỹnykremy robiõhyyre. Ihãrele tahe Deuxu rybe rityhynyre. Tai tahe tasỹ mahãdu ritare rubu‑ribi. Bedeludu mahãdu tahe rurure. Noe tahe Deuxu riòbitidỹỹnyre, ityhyna òraru‑ki.

Nue ꞌga nanẽ ꞌã Jarejuwarete ꞌga jeꞌega renupara rakue nũ. “Anure nipo je amana monoi ywy pe tejerowiareꞌema ꞌgã momapa. Aꞌeramũ pẽẽ yaruu apou ꞌy awi pejejejagawamũ”, ojeupe Jarejuwarete ꞌga ꞌeramũ Nue ꞌga ꞌga rerowiaa rakue, yara apou ꞌga jeꞌeg imũ etee futat rakue. Amana kyreꞌemauwe Nue ꞌga yara apou erekou. Aꞌeramũ ꞌga, waꞌyra ꞌgã netee futat amanũmeꞌem rakue. Nue ꞌga raꞌyra ꞌgã etee Jarejuwarete ꞌga jeꞌega renupa ꞌuwa ꞌga pyri rakue. Aꞌeramũ ꞌgã etee futat ojejaga yara pype. ꞌGã nesea Jarejuwarete ꞌga rerowiara resaukaa amumera ꞌgã nupe. Amumera ꞌgã nuerowiari Nue ꞌga jeꞌega, ojeupe Nue ꞌga Jarejuwarete ꞌga jeꞌega momeꞌuramũ. Aꞌeramũ ꞌya ꞌgã apisau. Werowiaramũ Janeruwarete ꞌga ꞌjau Nue ꞌga upe: “Je rerowiar ape. Aꞌeramũ ene ejesageramũ jee”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga Nue ꞌga upe rakue.

Nãm ã Nôwedjwỳ amikajmã'ã Metĩndjwỳnh maro ane. Metĩndjwỳnh ne kum tĩn jadjà. Anhỹr djwỳnhràm kute amirĩt kêtri ne kum ngô tàm jarẽ. Nhym kam Nôwe umaje kà rax nhipêx ne kam kum prõmẽ kramẽ upãnhmẽ aro wadjàn ar utàn ar aro ba. Nhym ate me kum mã axwe kĩnhja ne me tu ate krãn ar ban kam tu biknorkumrẽx ne. Nhym bep Nôwe pydji ne amikajmã'ã kuma nhym Metĩndjwỳnh arỳm kum axwe kêt jarẽ.

Mîrîrî warantî nîrî Noé nurîꞌtîya Paapa maimu eta tîuya yai innape ikupîꞌpî. Taꞌpî Paapaya: —Pata yaretîꞌkauya pe wai tuna ke —taꞌpîiya. Tîîse maasa îꞌ eꞌkupî eraꞌmasaꞌ Noéya pra awanîꞌpî. Tîîse innape imaimu kupîꞌpîiya. Moropai kureꞌnan kanau konekaꞌpîiya. Mîrîrî yaꞌ tîpemonkonoyamîꞌ tarakkîronkon eꞌpîikaꞌtîtoꞌpe kaiꞌma. Mîrîrî kuꞌsaiꞌya wenai tiaronkon pata ponkon tîꞌkaꞌpî Paapaya. Moropai innape tîkuꞌsaiꞌya wenai yairon pe ikupîꞌpî Paapaya.

Xix mõnãyxop hittap Nõe kuxa yũm ka'ok, hu Topa te nõm pu hãmyũmmũgãhã', tu 'ãmnĩy mõ'nã'ax yõg hãpxopmã'ax yũmmũgãhã', ha' yĩpkox xip, tu mĩpkox xexka mĩy, kõnãg xexka yĩmũ' mõgãhã', pu nõm mõnãy, nũy kopa' pi', xi' xape xop te' kopa' pi', nũy kõnãg hã mõ' tutnã hok, puyĩy tu xakix hok. Ha kaxĩy Nõe te Topa hã' puknõg xop yã' kummuk 'ãktux, 'ũkuxa mãm 'ohnãg hah, ha Topa te Nõe kuxa tupmãhã', 'ũkuxa yũm ka'ok hah.

Deus kay itabut osunuy Noé. “Ipi juayũ og̃u'ũm idibim soat” i'e buje, Deus ekawẽn kay itabut osunuy. Muba'at puk o'jojojo g̃u. Inaka itabut osunuy Deus ekawẽn kay. Kobexixi o'g̃ug̃ẽ jebekitkiyũ daxijo am. Kũyjobit g̃u osodop ip warara'acayũ ipi juacayũ Deus a'õ kay iap ibapuk cĩcã o'e, Noé kũyjobit puye. Imẽneju:— Cũg̃ ma ẽn oxe, etabut okay buye — io'e Deus cebe.

Tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa Nowéh tatamaa jat marakate, ta ỹỹm, ta taah, ta taah ä̃j rakedꞌëëp do hood nꞌaa. Marakate tatamaa jat Nowéh Pꞌop Hagä Do maherꞌoot jawén paa bä sa pooj jé hana do ranahapäh nä doo. Nowéh hꞌyy kaꞌeeh doo, ta metëë nꞌaa ta wób sa hã. Nesaa do hã ta wób raky nꞌaa kety däk, Nowéh hꞌyy kaꞌeeh doo da rahꞌyy kanaꞌeeh do hyb nꞌaa. Ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa né hẽ baad ji bahado däk Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti hyb nꞌaa, tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa baad Nowéh wén hado däk ta matym gó.

Nxa²ha¹te¹ No³e²ah³lu¹tai²na² te²yã¹nxe³nũn³jah¹lo²su² ta¹hxai²hẽ¹la². Txa²wã¹sũ̱³nu²kxai³lu² wãn³txa² a̱n³txi³jau³su² ha³lo²a² ko̱³ton³kxi³nũ³su² jau³jau¹xai²na² au³ta¹hxai²hẽ¹la². Ko̱³ton³kxi³ju³ta² ĩ²xa³ta̱³lxa¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ²sxã³ sa²yxo²we¹ta¹hxai²hẽ¹la². Sa²yxo²we¹tũ²la² na³vi²o²tẽ³na² ar²ka³tẽ³na² a²sxe³xa³ka³lxa² whãi²na¹ a²wẽ³ha³lxa² whãi²na¹ ã³wih¹sxã³ yxau³ka³lo³nũ³a² txon³ ã³si³wxe³yah³lxi³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³na¹ kãin² wẽ³hã¹ha²kxai³ ĩ̱³yau³xa² kãin² hũ³tha²kxai³ nxe² ã³si³wxe³ye²ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³kxan²ta² No³e²ah³la² wẽ³ha³lxi³yu³ta² so¹lxi³ ĩ̱³yau³xa² ka³te̱n³ta² hãu¹yxa²xai³lhxã³ yxau³ah³lxi³ta¹hxai²hẽ¹la². A²nũ²a² a²yxo²ha³kxa¹ ya³lun¹txa²hxan³kxan²ti³nũ¹ No³e²ah³la² wẽ³ha³lxi³yu³ta² so¹lxi³ ka³te̱n³ti³ yxau³ah³lxi³ta¹hxai²hẽ¹la². Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa³ jau¹xa²kxai³lu² No³e²ah³lu¹tai²na² yxo²ĩ²ha²kxai³ nũ̱³ka̱³txi³ ã̱³xa² yxo²ĩ²ai¹nxa³te²a² nxe³ye²ha²kxai³ nxe³ye²ta¹hxai²hẽ¹la².

Tyakekoti hiyeta Noé sema Enore niraene xoalini hare kaotyakene nahitita. Exowaka hatyoharenae mawaiyakahare tyaonita. Noé tyakeko Enore hoka kanowa kalorexe tyoma hoka maisa wainahitaha hoka Enore haliti waiyexe aokene ityakekone hiyeta. Hoka matyakekoneharenae atyo waini hamatyakekoneneha hiyeta.

Hari. Noé jaboni Deu-ra vakaijokaki, oniani ida Deus kakaabanahi-ra kamithajahakivini hija. Deua binava'isohijoravini hihi ida nahina Noéa binoki'iariki namithaki kaimoni. Hari. Deus athi-ra kamithaha, binaabahi, ava'doro-ra kanamonaha'aha. Deus va'ora akava'ijoa'aha adani Noé, kidigamo, kidisai, vakadi'aboni vihiki ava'doro kabodinia vahojana. Deu-ra vakaijokavini mani ida Deu-ra vanofiriki vahararana abono-ra anivini hi'ia. Deus athi-ra naabavini mani ida Noé Deu-ra vanofiriki vajaharina-ra nanokiavini hi'ia. Noé Deu-ra vakaijokavini mani ida makhira sohika'oaki hina bikahivini hija.

Aba Noe soho bo mytsaty my Deus tihi:— Mybarawy ezektsa pihik humo mysiharazuzukbaik iwaze mysiakbabawyhik — niy. Ana soho ziwaby Noe hyỹ niy. Hyritsik batu inyhy iwatatu Deus harere bo yhỹ niy. Tsaraha puẽtsikbyita nizukniki iwaze ioke ihyrytsa ahatsa sirehetsa moziknaha. Noe taoke zuba, tahyrytsa tuk Deus harere bo hyỹ nikaraze ustsa kytsa iharere bo batu hỹ ziknakaranaha ziwatawyky. Iwatahi Deus hi:— O ikia kaokzeka wasani tsimy — niy.

Nimo Tupana toꞌe ahaꞌaseꞌi Nuꞌe pe — Tut aru yꞌy wato mesuwat yi wuatꞌi moma hamo e. Miꞌi pote ahenoi epe yianmete iꞌaman kahato at kaꞌap hap etiat e. Waku pe etunug eheꞌyara wato yꞌy wato owakai uiꞌe ewy e. Waku etunug yara iwatoꞌin nakat ehehakyeraꞌat hamuat e Tupana Nuꞌe pe. Pyno yt kat i te iꞌaman pytkai tutunug yara wato. Nuꞌe timohey Tupana e hap hawyi tutunug iꞌe hap ewy toꞌe pote. Yt heremo i te yꞌy wato pytkai tutcunug yara wato at kaꞌap hap ewy. Miꞌi hawyi tokenꞌẽ kahato mekewat iꞌaman wato ut hap pupi pote Tupana e hap ewy tutunug yara wato kahato. Toꞌyat piaria teharyꞌi tosaꞌyruꞌin tomimoehapyꞌaptia ehakyeraꞌat hamo tutunug. Maꞌato iraniaꞌin yi totiaria yt imohey hin i — Tut irane yꞌy wato aiꞌakit hamo e Nuꞌe hap maꞌato teꞌeruwekyryꞌi kyryꞌi at kaꞌap iminug ete imohey ete. Maꞌato Nuꞌe timohey kahato te Tupana — Atunug aru e hap. Miꞌi pote tutunug yara wato. Tepiat imohey hap mywo toimoherep mesuwarotiaria yt imohey i haria pe. Miꞌi hawyi Tupana toꞌe — Uimohey hap kaipywiat uimimohãpyk ti Nuꞌe e miꞌi pote uipyꞌa pe hãpyk kahato Nuꞌe topyhuꞌat e Tupana mesup te ahepe.

Koatímaka vo'oku kúveovo Itukó'oviti itúkinoake Nôe neko hána'iti vatéke mekúke, kutí'inoke itóvoti ne uhá koeti óvokuke. Koati itukoâti neko yuhó'inoa Itukó'oviti yaneko etó'okoane Vúnae koêkumo ne koekúti keno'ókoti, âvoti noixoâti. Epó'oxo vo'ókumaka kúveovo Itukó'oviti, énomone koúhapu'ikinoa Nôe ne po'ínuhiko xâne ovâti ra kúveu mêum yanekôyo, motókeyea ipíhoponeokono, koane énomonemaka kutí'inoke inixoâti Itukó'oviti itúkeovo ponóvoti ne Nôe nonékuke, kuteâti koeku ínixeokono ne xâne koati kuvóvoti Itukó'oviti.

Noé wamêtigɨ kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ, a'tîro weékɨ niîwĩ. A'ti nukúkãre bu'îri da'reátehere Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re werêkɨ niîwĩ. Noé “Tohô wa'ârosa'” niî masitimigɨ, Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peókɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'tígɨ, kɨ̃ɨ̂ akawerérã me'ra diâ mirikã́ yɨ'rɨ́ sĩ'rigɨ, yukɨ̂sɨ pahipɨhɨ́re da'rêkɨ niîwĩ. Tohô ẽho peógɨ, a'ti nukúkãkãharã Õ'âkɨ̃hɨ uúkũsere ẽho peótirãre a'tîro ĩ'yókɨ niîwĩ. Naâ pekâ me'epɨ wa'aátehere ĩ'yókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ “Ãyugɨ́ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ẽho peó yuukã, tohô niîkɨ niîwĩ.

Chalapacuyllanpatacmi Noëpis ima pasanancunapäpis Tayta Dios ćhuncay-ćhuncay niptin, manchacuywan barcucta ishpichila aylluncunacta salbananpä. Chalapacuyninpamari jinantin pachätapis cäraycula; chaypatacmi allinpa ćhasquiycuśhapis cala.

Nowé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sina 're ĩ'umnhasi mono zéb zarina, ma tô duré ãma saze, ropipa hã za dazô ĩwatobrozém na 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã romhâ ré te te ãma ĩpo're pu'uzém na, zahadu marĩ hã titõmo na te te 'madâ'â õ nherẽ, Nowé hã. Taha wa, ĩsimiroti zarina ma tô uba're za'ẽne hã 'manha, ti'ra norĩ hã te te ãma sõ'reptu za'ra da, timro zama, duré tisani'aba norĩ zama. Taha zarina, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã siwi da'awẽ'õ pese, dawasété na si 're dahâimana za'ra mono wa, Nowéhé si ĩsimiroti hã te te 're 'madâ'â pese mono wa. Tawamhã Nowé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sina 're umnhasi mono wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ãma tiwata, ãne: “Ãhã si te 're timorĩ wẽ.” Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, Nowéhé ãma ĩwatazé wasu'u hã.


Ritonõpo enetuputyryke Aparão a, aomipona toehse ynororo. Tykohmase ahtao Ritonõpo a, imepỹ pona aytotohme, tosae toytose ynororo. Ritonõpo nekarory apoise toytose. Aza ytotohme? Zuaro pyra kynexine. Toytose. Toytose.

Nẽ Noehti kanrẽhã htàmnhwỳ Apraãwja na pre haxwỳja amnhĩ kaxyw Tĩrtũm mã hamaxpẽr tỳx o pa. Na pre Tĩrtũm kot kãm pika nhõr ã kãm amnhĩ jarẽ nẽ ra kot ma hwỳr mẽnh kaxyw. Hãmri nhũm Apraãw kuma nẽ hkamnàr rom õ pika kaga nẽ ma pika hõja wỳr pa. Aa kot ma hwỳr mõr nẽ omunh kêt tã Tĩrtũm kapẽr mar xà hkôt õ pika kaga nẽ ma hwỳr pa ho pa.

Teoso Sãkire Auiãkari Apraão InakoriApraão apaka auikari Teoso sãkire, Teoso paniãtakasaakiri iua ãtiãtaã isini. Iua kĩpitari Teoso sãkire, ininiã iua sari, txamari kona imarotari isinimoni.

Deus tâinwânse myakâwândy Abraão. Awylygue myakâwândy Deus tygâsedyly indadyly. “Igasegâ tarâ onro azehobyrydâba. Onro ijidyem uguehobyryam idâ” Deus keduo, idâly lelâ. Tonrorudâpa âxiguely, âdyam tâtâly nutubalâ.

Amo kwarahy teteaꞌu upaw aꞌe wà. Naꞌe Àmàrààw wikuwe aꞌe pe. Amo ꞌar mehe Tupàn uzeꞌeg oho Àmàrààw pe aꞌe kury. — Amuàgàꞌym amo ywy kwez newe ihe. Eiko eho aꞌe ywy rehe nehe, nezuapyapyr waneraha pà nezeupi nehe, iꞌi Tupàn izupe. Àmàrààw uzeruzar hehe. Aꞌe rupi weruzar izeꞌeg. Wezar uiwy, oho àwàm ikwaw ꞌym pà.

Abraão, Sara, Isaque, Jacó haꞌe José rekokue oĩaHaꞌe gui Abraão ma ojeroviaa rupi oiko vy Nhanderuete oenoĩ rã onheꞌẽ rendu, haꞌe rami vy oo peteĩ henda oyvyrã ojopy aguã katy. Marã katy pa ooa oikuaa vy eꞌỹ oo.

Leeɡ̶odi Abraão me nakato Aneotedoɡ̶oji, odaa jeɡ̶eyiwaɡ̶adi niɡ̶ijo naɡ̶a eniditeta. Odaa jiɡ̶igo miditaɡ̶a ica iiɡ̶o Aneotedoɡ̶oji ane ligegita me yajigote me nebi. Niɡ̶ica naɡ̶a noditice ayowooɡ̶odi niɡ̶ica ane diiticogi.

Ymyahũ ojikoga g̃waramo Tupana'ga rehe Abraãova'ea Tupana'ga rendukatui ga erame: “Ejijyi ti egwyra hugwi. Eheja ti eje'yja'g̃a. Hajiheve'g̃a gwyri pe ti eho,” ei Tupana'ga Abraãova'ea pe.Ga renduvame Abraãova'ea hoi a'ero okovo ganhi'ig̃a rupi ogwovo ogwyra hugwi mome tuvi g̃agwyra javo ikwahave'yma. Ahe vahemame hajiheva'ea gwyri pe Tupana'ga ei hepiuka ahe ve: “Avove'g̃a gwyra ti ji imondoi nde ve nehẽ,” ei Tupana'ga Abraãova'ea pe.

Abraão vỹ Topẽ ki rã kỹ nĩ ja nĩgtĩ gé, hã kỹ tóg Topẽ vĩ kri nĩm ja nĩgtĩ. Topẽ tóg ti mỹ: “ha tĩg,” he mũ, kỹ tóg tĩg ja nĩ, ga ũ ra, Topẽ tỹ ti mỹ ga nĩm ke mũ ẽn ra. Ã tỹ ki kagtĩg ra tóg ra tĩg ja nĩ. Ã jamã tá kãkutẽ kỹ tóg ã tỹ ki kagtĩg ẽn ra vyr, Abraão ti.

Ha myamyrĩ Abraão katu ogwerovia tee-gwi, ohendu vaꞌekwe Nhandejáry nheꞌẽ ohenói ramo íxupe. Ohendu-gwi ova oho-vy outro yvy-koty. “Ameꞌẽ vaꞌerã nde-vy nde yvyrã” heꞌi hagwe-py íxupe ova vaꞌekwe oho-vy. Gwetã oheja oho-vy ha ki-koty po oho-ta ndoikwaái oho hagwã. Nhandejáry omondose ha-py íxupe oho.

Abraõ tule Deuxu rityhynyre. Deuxu ijõ bede‑ò diteònydeu, Abraõ irybe riywinyre, rare taijoi‑wana. Deuxu tamy rarybere suõ tamy rihitxinykemy isỹmy. Tai Abraõ rexitare, rare ihãwã bede ierykõna‑ò.

Abraão ꞌga nanẽ rakue nũ, Jarejuwarete ꞌga rerowiaa rakue. Aꞌeramũ ꞌga ꞌga jeꞌega renupa ojeupe ꞌga jeꞌegamũ rakue, “Ekwap ꞌaw awi. Taesaukat ywy pe enee ꞌjau”, ojeupe ꞌeramũ rakue. “Anure nipo je ene upe tejemiesaukarera monopawi katu katu ene upe enejuapyrera ꞌgã neewe futat. Enemaꞌe katu katua futat nipo poa”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe rakue. Nokwaawi agawewi futat Abraão ꞌga awawa. Aꞌetea ꞌga oo ojeupe Jarejuwarete ꞌga ꞌeawer imũ etee futat.

Nãm ã Abraãodjwỳ amikajmã'ã Metĩndjwỳnh maro ane. Nãm Metĩndjwỳnh atemã kum pyka ny jarẽn 'ỳr ano nhym tẽ. Nãm kum kabẽn pydjin arẽn kum,—Dja ba amã kungã ga tu o anhõ pykakumrẽx ne kam kam ar aba, ane.Nhym kabẽn man kam tu 'ỳr tẽ, kute amikajmã'ã pyka pumũnh kêt 'ỳr ne tu tẽ.

Mîrîrî warantî nîrî Abraão nurîꞌtîya innape Paapa maimu kupîꞌpî. Mîîkîrî yannoꞌpî Paapaya moropai eeseꞌmaꞌtîꞌpî tiaron pata pona. Attîꞌpî seꞌ tapairî tuutîsen pemonkon wîtî warantî, oꞌnon pata tuutî epuꞌtî yeꞌka pe pra. Tîîse apata ton tîrîuya taꞌpî Paapaya pata pona attîꞌpî. Mîîkîrîya tîpata nîmîꞌpî.

Xix mõnãyxop hittap 'Amanãm te Topa te' xãnã'ax 'ãpak, tu' yĩpkox xip, hu' mõg hãptox ha, Topa te hãm'ãktux xex hah. Ha' kuxa yũm ka'ok, tu yãy yõg hãm nĩm, tu piyã' mõg yũmmũg, 'okpa' mõg,

Deus kay itabut osunuy Abraão. Deus pe jenaẽ buje, kũyjobit osunuy ya'õ kay. Deus a'õbi jeka bewi o'jẽm itaybit g̃u ma'g̃u apoma oju iam.— Ijop eipi oceipiũm ewebe — i juk o'e Deus cebe.Ibo eipi kay o'ju. G̃uyjom je'g̃ũm cebe iap eipi kay o'ju.

Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa tawén ky dahé wät Pꞌop Hagä Do maherꞌoot noo gó hëëj sꞌee hẽnh tabahõm hyb nꞌaa, hëëj ta hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo hẽnh. Abaraãm ky dahé wät, tatsyym kadoo, dooh né paawä tahapëë bä nꞌyy hẽnh ta ti hëëj badäk.

Nxa²ha¹te¹ A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ²ha²kxai³ sa²yxo²we¹ta¹hxai²hẽ¹la².— Ha³lo²a² tah²ko³nũ³a² ũ³hũ¹nxa²ha¹tu¹wi¹. A³li³sxã³ ã³nxain¹tãu³a² ũ³hũ¹nxa²ha¹jen³nũ³a² wain³txi³ au³ũ¹nxa²ha¹tu¹wi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²jau³su² ha²kxai³ A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² yxo²ĩ²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³na¹ ha³lo²a² tah²ko³nũ³a² ai³tĩh³na² ĩ²xa³kxan²ti³ a²si³yah³la²nãu³xu¹tai²na² a²ha³lo²khai³xu¹tai²na² ã³sxã³ ai³ta¹hxai²hẽ¹la².

Tyakekoti hiyeta Abraão Enore niraene tyakeko iraehenere ihiye xowaka hoka xane Enore ewaikohera aohenere nali xeta. Halakisa hawaikohera hoka xane. Hatyo xowaka maisa waiyorexe haxanene kakoa.

Hari. Abraão Deu-ra vakaijokavini mani jaboni ida athi binaabavini hija. Deua bibaranahaha ada Abraão arabo hoariha okhana. Deua binava'iponiki ada arabo bino'avini hiki kaimonia. Oniaroa, biogaravini kaba'i ida arabo bianikhahaki kaimoni, arabo bivahojaki kania ajihi'aha ada Abraão.

Aba Abarão soho bo mytsaty my. Deus ipe niyze:— Nabo meky botu tsikasapykta! Nabokta! — niy. Hyỹ niy. Inyhybyita tu mekybotu Deus harere humo niukuru, iwatahi ihumo tispirikporẽta niukuru.

Iꞌewyte nimo te Tupana toꞌe ahaꞌaseꞌi pot Aparãu me — Atikyꞌesat ereto wẽtup yi kape uimimoherep eꞌyi kape yt emikuap i yi kape e uimiium epiat wuat eꞌyi kape e iꞌewyte yne yne emẽpytꞌin emiariruꞌin wanuat e yi kape e. Miꞌi hawyi Aparãu timohey Tupana e hap hawyi toto iꞌe hap ewy yt taꞌakasa i aikope toto hap kapiat pytkai.

Teyonéti xâne mekúke, turi jûdeuhiko kuvóvoti Itukó'ovitiKoati vo'oku kúveovo Itukó'oviti ne Âbraum, ene koúsokinoa Itukó'oviti neko yuhó'inoa yaneko ihaxíkoa, pahukoâti yónea xoko poké'e kixínoake poréxeamo. Yane pihóne ne Âbraum upánini ako éxa iyónoakumo Itukó'oviti.

Abraão kẽ'ra Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ, a'tîro weékɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re apé di'tapɨ wa'â dutikã, yɨ'tíkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re o'oátohopɨ wa'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ yaá makare wihá wã'kagɨ, “Tií di'tapɨ wa'âgɨsa'” niiró mariró wa'âkɨ niîwĩ.

Abrahampis chalapacuyllanpatacmi Tayta Dios: “Cay malcayquipi yaluy juc-lädu calu malcaman; chayćhümi tuqui allpacta uśhayqui” niptin mayćhu canantapis sumä mana yaćhal cäsucul licula.

Abra'ã hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sina 're ĩ'umnhasi mono zéb zarina, ma tô duré ĩsimiroti na saze, tirom nhiti watobro da, darob amoi u morĩ da, ãma ĩsa'ru da hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩpisutu u. Tawamhã tirom hawi ma tô watobro tô, darob amoi u morĩ da, tamomomhã bâdâdi hã te te waihu'u õ nherẽ.


Pore. Toeporehkase, “Sero nono ekarõko ase oya oesaryme apakõ maro,” katopõpyry pona. Yrome katonõme sã rokẽ moroto ehse ynororo. Pui pihpyry ke rokẽ tytapyike ehse ynororo. Yrome onenetupuhkehpyra kynexine. Morararo Izake te, Jako roropa. Eya xine tõmiry tokarose Ritonõpo a, Aparão a tõmiry ekarotopõpyry saaro.

Hãmri nẽ hwỳr pôj nẽ omu nhũm Tĩrtũm kãm:—E pika ja kot paj nhỹrmã akanrẽhã akra nẽ atàmnhwỳjê mã kugõ. Anẽ.Hãmri nhũm kuma nẽ pikaja kamã pa ho pa. Ra kamã axtem mẽ uro hkwỳjaja ri pa nhũm Tĩrtũm kormã mẽ kator kêt ri nhũm mẽ õ pika hwỳr pôj nẽ mẽ kamã pa ho pa. Nom amnhĩm õrkwỹ mex nhĩpêx kêt nẽ. Kormã kêp õ pika kumrẽx kêt ã hkamnhĩx jakamã ãm mry kà o ixkre nhĩpêx nẽ kamã pa ho pa. Nẽ nhỹhỹm pa kaxyw nẽ kugrà nẽ ma amnhĩ kôt o pa. Amnhĩ kaxyw Tĩrtũm mã hamaxpẽr rãhã jakamã ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o pa.Nẽ Apraãw kra Ijak nẽ htàmnhwỳ Jakoja wa Apraãw pyrà nẽ mry kà ho õrkwỹ nẽ ma amnhĩ kôt o pa. Nhũm Tĩrtũm kot Apraãw mã kapẽr pyrà nẽ wa kãm wa hkanrẽhã wa hkra nẽ wa htàmnhwỳjê mã pika nhõr ã amnhĩ kukamã wa kãm amnhĩ jarẽ.

Iua auikari Teoso sãkire, ininiã iua aua Teoso sikaenetakiti tixitiã. Iuaã iua aapoko aamata kamakori, kotxi ãti tixinikiri itxaua. Apaka Isaki, Xakoo pakini aua aapokotxi aamata kamakori. Ninoa apaka apakapari itixi Teoso sikaenetakiti.

Deus tyeinwândylygue myakâwândy mârâ âji aguehobyryam taintuo, âkelomo eonroru anano ara kulâ awyly. Abraão, eagâ idâwâtyby modo warâ âtâ ânguydo imeom itubygue itâdyby odaymo mykâinane, âdapa lelâ. Etywâdyly, idâkawynly waunlo mykâinane etymo, myarâ, myarâ warâ âxiguelymo-ro watay. Abraãoram adâkehobyry ara lâpylâ myakâwândy Deus, Isaquenra, Jacóram warâ aguely, eyanmo tiunduly wâgâ. Deus einwândyly âdaunloenlâ nimobamo myakâwândy.

Tupàn umumeꞌu ywy izupe. Uzeruzar Àmàrààw izeꞌeg rehe. Wiko oho aꞌe ywy rehe. — Nuiko kwaw ko ywy rehe har romo aꞌe, iꞌi aꞌe ywy rehe har izupe aꞌe wà. Wiko aꞌe ywy rehe tàpuzràn pupe, waꞌyr Izak ipyr, wemimino Zako ipyr. Taꞌe Tupàn umumeꞌu aꞌe ywy Àmàrààw izuapyapyr wanupe aꞌe no xe, Izak Zako wanupe aꞌe no xe.

Ojeroviaa rupi oiko yvy omeꞌẽ vaꞌerã vaꞌe rupi, oyvy reꞌỹ rami. Ooꞌi py oiko rakaꞌe Isaque haꞌe Jacó reve. Haꞌe vaꞌe kuery voi hexeve ojopy avi ꞌrã oyvyrã ijayvuague.

Leeɡ̶odi me nakato Aneotedoɡ̶oji, odaa jiɡ̶idiaa liɡ̶eladi niɡ̶idi nipodigi micataɡ̶a daɡ̶a iomiɡ̶igi miditaɡ̶a niɡ̶idi nipodigi Aneotedoɡ̶oji ane ligegite me yajigoteta. Diɡ̶eladetigi nopegedi noiigiwa Isaque ijaa Jacó. Aneotedoɡ̶oji eledi ligegiteta Isaque ijaa Jacó me yajigotediogi idiaaɡ̶idi niɡ̶idi nipodigi.

Ojikoga g̃waramo Tupana'ga rehe, pevo Abraãova'ea herojijyjijyi tendas gwuhava imohimohina pevova'ea gwyri pe. A'ereki Tupana'ga e'i: “Avove'g̃a gwyra ti ji imondoi nde ve nehẽ,” ei Tupana'ga ahe ve.Pevova'ea gwyri pe ahe herojijyjijyi tendas imohimohina hajiheva'ero. A'ereki ahe ndogwerekoi ve ogwyra pevo. Na jitehe pevova'ea gwyri pe jitehe aherakykwepoharava'ea herojijyjijyi tendas imohimohina Isaqueva'ea Jacóva'ea pavẽi nhaneramonhava'ea. A'ereki Abraãova'ea ra'yrava'ea pe Isaqueva'ea pe Tupana'ga ei no: “Avove'g̃a gwyra ti ji imondoi nde ve nehẽ,” ei Tupana'ga Isaqueva'ea pe. Aerẽ a'ea jitehe ga e'i Isaqueva'ea ra'yrava'ea pe Jacóva'ea pe.

Topẽ ki rã kỹ jẽ kỹ tóg ga ẽn mĩ tĩg ja nĩgtĩ. Topẽ tỹ ti mỹ ga ẽn nĩm sór ja vẽ, hã ra tóg tỹ ã tũ tũ ra tóg mĩ tĩg ja nĩgtĩ, tá. Kur tỹ ĩn krẽm ẽmãn kỹ tóg ga ẽn mĩ tĩg ja nĩgtĩ, ti kósin tỹ Isaque mré, Isaque kósin tỹ Jacó mré ke gé. Ti krẽꞌkrẽ ag vỹ ti mré ga ẽn venh ke ja nỹtĩ gé, hã kỹ Topẽ tóg Abraão mỹ tó ja nĩ, hã ra ag tóg ver vég tũ nĩ.

Ogwerovia tee-gwi, ogwahẽ rire Nhandejáry omondo hagwe-py, upe yvy-rehe rei oiko. “Ameꞌẽ vaꞌerã nde-vy” ndeꞌi reíry íxupe Nhandejáry. Upe heꞌi ojéupe hagwe-rupima oiko. Yvy oyvy eꞌỹ-rupi oiko vaꞌe-rami oiko. Ao gwigwa óga gwy-rupi oiko. Hendive oiko taꞌýry Isaque, hemiarirõ Jacó ave. Taꞌýry-pe, hemiarirõ-pe ave, “Ameꞌẽ vaꞌerã nde-vy nde yvyrã” heꞌi vaꞌekwe íxupe Nhandejáry. Heꞌi ojéupe hagwe-pyma ãy oiko hikwái.Gn 12.1-8 Gn 35.27

Ityhyna‑di rasỹnyre kia bede‑ki. Tyky heto‑ki rahetonymyhỹre iwese ijõ bedeludu witxira mahãdu rahetonymyhỹre wese. Ibede rarehãrele tahe ihõrõmy aõkõ rõhõtimyre idi tuu aõkõ rexinohõtinyre. Tariòre Ijai, Ijaò‑wana rasỹnyre. Tamy tule Deuxu rarybere iwese tyby‑ò narybede wesemy.

Jarejuwarete ꞌga rerowiaaw imũ etee futat Abraão ꞌga awau owaẽma “tamono ꞌawa ywya ene upe” ꞌjawa upe rakue. Tekotee ꞌgã ywy pe ꞌga rekoi. Nuapoi ꞌga ꞌogaretea. Taityoga pype etee ꞌgã nekoi rakue. Wata ꞌgã ajemogyau. Aꞌeramũ ꞌgã akou taityoga pype etee futat. ꞌGa juapyrera ꞌgã, Isaki ꞌga, Jako ꞌga. Mĩmera ꞌgã nanẽ ajemogy taityoga pype etee. ꞌGã nupe nanẽ Janeruwarete ꞌga ꞌi nũ: “Tamono ꞌawa ywya pẽ nupe ꞌjau, pẽnekwawamũ ꞌjau”, ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe rakue. Aꞌetea ꞌgã nanẽ taityoga pype etee ako.

Nãm tu amikajmã'ã Metĩndjwỳnh ma. Amikajmã'ã kuman pyka nyja kam ar ba. Metĩndjwỳnh kute kum pyka jarẽnh ja kam ar ba. Me bajtem nhõ pykakam ar ba. Nãm mrykào kikrekam ar ba. Krabê Idjakmẽ tàmdjwỳbê Djakomẽ ro'ã mrykào kikrekam ar ba. Metĩndjwỳnh kute Idjakmẽ Djako ar adjwỳnhdjwỳmã kute pyka jarẽnhjamẽ ro'ã mrykào kikrekam ar ba.

Innape Paapa kupî tîuya wenai aakoꞌmamîꞌpî miarî kaꞌran pe, mîrîrî itîrî tîuya taasaꞌ Paapaya manniꞌ pata yaꞌ. Mîîkîrî koꞌmamîꞌpî tappîi konekasaꞌ ta. Mîrîrî warantî nîrî Isaque nurîꞌtî moropai Jacó nurîꞌtî koꞌmamîꞌpî tappîi konekasaꞌ ta. Maasa pra inkamoro pîꞌ nîrî taꞌpî Paapaya toꞌ pataꞌseꞌ ton itîrî tîuya pîꞌ mîîtoꞌpe.

tu' kuxa yũm ka'ok, hu' puknõg xop mũtik tihi', ha Topa te 'Amanãm pu nõm hãm xexka hõm putup. Tu topixxax ka'ok hã' pet, 'ũk-tok 'Iyak mũtik, hak-tok Yako pet kama topixxax ka'ok hã, ha Topa te nõm mũtik hãm'ãktux xex kamah, nũy tu hãpxexka hõm.

— Ijop eipi og̃ũm eipim — io'e Deus cebe.Ibo eipi dag̃ oeku powatwat puxim. Pag̃o mug̃ẽg̃ẽ'a be osunuy tũyap g̃u buk puye. Torojo'a be osunuy jekpot eju- -Isaque eju. Jenaxeg̃ebit eju dak osunuy- -Jacó eju.— Ijop eipi og̃ũm eyipim — io'e Deus cebe ip- -Abraão be, Isaque be dak, Jacó be dak.

Tahꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa hëëj ta hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh doo bä tabawäd wät ta sꞌee hẽnh naa hadoo doo da. Ta tii bä jé padꞌyyt hẽ takehꞌỹỹt. Sa masããh byyh sꞌëëb sa tób rahꞌỹỹt doo. Tii dꞌ né paa Isak, Jakóh rabadꞌoo. Sa hã na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh paa hëëj Abaraãm hã taky nꞌaa enooh do paah.

Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ²sa²tẽ³ha²kxai³ ha³lo²a² tah²ko³xa² Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³hũ¹jen³nũ³ai³tã² kwa²hãi¹nxe² yxau² ã³la³kxi²sa²the³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ a²wẽ³sa² I³sa²kah³lu¹tai²la³ha²kxai³ a²sa³wi³sa² Ja³ko²ah³lu¹tai²la³ha²kxai³ ha³lo²a² ko¹xai²na² sxi²ha² ka³yxuh³xa² wã²la² we¹thĩ³na² kwa²hãi¹nxe² yxau² ã³la³kxi²sa²the³tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² jau¹xu¹tain²txi³ ain³kxi²sxã³ yxo²ĩ²ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyakekone hiyeta xane kaoka Enore aokitere nali. Xane kaoka hoka bojirise nomaka katyahe tyaona haiyanae waikoherakoa Isaque, Jacó harenae kakoa. Hatyonae ana tehitiya Enore isa aokowi.

Hari. Okha'aha, akhano'aha, hoja'aha. Ni-jorakia Deua bino'aki araboa. Kidiarabo fori hirihi ida arabo. Kaba'i, Deu-ra vakaijokaha. Makari kagorahi bodinia ibavi'aha. Kidisai Isaque, kidihanodi Jacó jaboni vaibaviki makari kagorahi bodinia. Deus va'ora nava'iponivini hiki jaboni hida hihida arabo vakadimoni hini. Ni-vagathani'iaki kaho.

Kyze anabo zumu. Ana soho Deus tihi:— Naka asapy mozik — niy. Ana bo zumuze isukmota wata niukuru. Batu wahoroko niy. Siraratsa hwyk iparik niy, tatse Isake tuk niapykyryk, itsekoka Sako kino niwatihi iparik eze niapykyryknaha. Deus ispe niwatihi:— Naka ahasapy mozik — niy. Deus harere bo hyỹ nikaranaha ihumo sispirikporẽtsa iwatsahi iparik eze niapykyryknaha.

Miꞌi hawyi ikohyewyry kahato mekewat — Yi atum aru e Tupana piat hap tote. — Mesuwat yi aru Tupana tum uhepe e Aparãu topyꞌa pe Tupana yt tum i te turan. Sewyry at haype maꞌato toꞌyat aparap koꞌi te toĩneꞌen sokpe kawiat pe. Miꞌi tote ikohyewyry tosaꞌyru Isaki wywo iꞌewyte temiariruꞌin wywo. — Mesuwat yi aru yne eiwano e Aparãu iꞌatuepe tomẽpytꞌin me katupono Tupana tum aru mesuwat yi yne ahepe e Aparãu imohey hap wywo. Uhaꞌyruꞌin e atikat kahato ahetawa sese yt mesuwarotiat tawa ewywuat hin i e. Iheg kahato rakat tawa atikat e. Yt miitꞌin minug ewywuat i maꞌato Tupana minug tomikuap ewywuat atikat e temiariruꞌin me. Atimohey kahato Tupana tum aru ahepe mesuwat yi yt araꞌakasa i te pytkai e.

Koati vo'oku kúveovo Itukó'oviti ne Âbraum, ene ítinoa ne kixóvoku ixómoyea yónokexo yaneko poké'e kixínoake Itukó'oviti poréxeamo. Kali péti itukéti ya kopópoti ipovóti itúko pêno, enepone tenda kixonéti, koeku ixómoyea ípoixovo yaneko poké'e. Yoko kutí kôe poké'exa po'ínuhiko xâne óvo ákoti itukapu koati poké'exa. Kúteanemaka koêku neko Izáki yoko Njáko mekúke, po'ínumaka ko'ipârati neko poké'e, kixínoake Itukó'oviti poréxeahikomo.

Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re “Tií di'tare mɨ'ɨ̂re o'ôgɨti” niî'kere ẽho peókɨ niîwĩ. Tií di'tapɨre etâkɨ niîwĩ. Etâ, kɨ̃ɨ̂ apé di'tapɨre niîgɨ, mehêkã peharo tɨ'ó yã'akɨ niîwĩ. Wa'îkɨ̃rã kaseri me'ra weéka wi'ipɨ kãhíkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Isaque, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ paramí Jacó meharóta niî siru tuukãrã niîwã. Õ'âkɨ̃hɨ naá kẽ'rare “Mɨsâre a'tí di'tare o'ôgɨti”, niîkɨ niîwĩ.

Chalapacuyllanpamari Tayta Dios limalicuśhan allpaćhüpis jamapacünu chucllacunallaćhu Isaacwan Jacobwan yaćhala. Paycunapis chay limalicuyllactam ćhasquipäcunan cala.

'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sina 're ĩ'umnhasi mono zéb zarina, ma tô darob amoi ãma 're sãmra Abra'ã hã, dasiré õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za ãma ĩsa'ru da hã te te tãma ĩpisutuzéb ãma. Tawamhã romhâ 'manharĩ na 'ri wa, te oto 're sãmra, 'ri uptabi õ wa. Izati norĩ hã ma tô duré romhâ 'manharĩ na 'ri wa, 're simasisi zahuré, Zacoho me. Ta norĩ ma, ma tô duré ropisutu zahuré, Abra'ãhã ma te te ĩropisutu ne, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


Ynara exiryke tyoro pata eraximãko Aparão kynexine, Ritonõpo osenetupuhtopõpyry te, inyrihpyry roropa, enara. Moro pata mã jũme enahpyra mana kapu ao.

Jakamã nhũm Apraãw kormã Tĩrtũm nhõ krĩ hwỳr àpir xa hã amnhĩ tã hamãr pê kot ho õ pika mã xwỳnhjê kamã pa ho pa. Kaxkwa hwỳr àpir mã xwỳnhta mex kumrẽx. Tĩrtũm kot hipêx jakamã koja mry kà ho ixkre nhĩpêxta rom aa hapêx kêt nẽ. Jakamã nhũm Apraãw mẽ pahpyrà nẽ ma kot hwỳr àpir xa hã amnhĩ tã Tĩrtũm jamãr rãhã ho pa.

Apraão iãtapari Teoso sitatxine apokini, kotxi Teoso kamari ikara sitatxi. Ixinikakiti iaõka ikamari. Ikara sitatxi kamaãka kaikori nopini, ininiã !ixipoka.

Warâ myakâwândy Abraão ejiku; târâpa tâjidy kuru awyly, tutuze olâ myakâwândy. Deus eydâ atodâ tâjidype awyly, tynwânwânse tawylygue. Mârâ âji Deus nhontyby, nhygatyby warâ, âdaunloenlâ adakalagueodânryam idârin-em tawylygue warâ.

Wiko aꞌe ywy rehe wà. Wàro amo taw pe oho àwàm wà. — Tupàn imaꞌenukwaw amo tawhu rehe. Uzapo aꞌe taw kwez kury. Aha putar aꞌe taw pe nehe, aiko putar aꞌe pe amo ꞌar mehe nehe. Ni amo nuweityk kwaw aꞌe taw aꞌe wà nehe, iꞌi Àmàrààw.

Mbaꞌeta oarõ oikovy tetã ijyta porã vaꞌe ojekuaa aguã. Haꞌe vaꞌe re onhembopyꞌa vaꞌekue haꞌe ijapoare ma Nhanderuete ae.Gênesis 12.1-4

Abraão liɡ̶eladi nopegedi leeɡ̶odi me nibeotege aca nigotaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji ane lowoogo meote. Odaa jeɡ̶eote naɡ̶ani nigotaɡ̶a aninoa lipodaɡ̶alatedi ane diɡ̶icata ane yakadi me yaaɡ̶adi.

Ojiko Abraãova'ea Tupana'ga rehe herojijyjijyita. A'ereki ahe e'i oyvyteri pe: “Tupana'ga ojapyaka na'ẽ cidade rehe nahanahã ti ji japokatui nehẽ javo. Ndopavi po ti Tupana'ga rembiapoa cidade yvagi pe nehẽ.” A'ea ahe ei ogwovo pota pevo tapyta ti ji ipype yvagipeva'ea pype nehẽ javo.

Ge ra tóg tovãnh ja tũ nĩgtĩ. Cidade tỹ Topẽ tũ ẽn ve sór ja ti nĩ, ũ tỹ tũg ke tũ pẽ ẽn. Topẽ hã vỹ cidade ẽn han. To jykrén kỹ tóg han. Ti pi(jé) ẽprã ke ag cidade ri ke nĩꞌ. Ẽn ve sór kỹ tóg ti tovãnh ja tũ pẽ nĩ, hã kỹ tóg vé, Abraão ti.

Ha Abraão katu ohaꞌarõ arõ oiko-vy vaꞌekwe oiko hagwã upe tetã tee yváy pygwa-py. Nhandejáry heꞌi hagwe-ramima oiko upe tetã. Haꞌe ae hembiapo voi. Upéa raꞌarõ arõ-vy, ao gwigwa óga gwy-rupi oiko joty vaꞌekwe.

Abraõ tahe hãwãõ riraòmyhỹre. Deuxu widỹỹna hãwã biu ludu‑ki. Kia hãwã Deuxu nohõti‑ribi nyide. Kia hãwã dori tiu rabinamy rejuxunyõtyhy ihetotira kyhyna direki.

Abraão ꞌga ꞌogarete apoweꞌem rakue. “Amunawaretea Janeruwarete ꞌga wapo ywag ipe. Wemifutar imũ etee futat ꞌga iapoi. Nateepawaꞌuweri ꞌga ꞌwyraretea. Aꞌeramũ je tejekoweramũ ꞌga ꞌwyrarete pype”, ꞌjau Abraão ꞌga ojeupe rakue.

Mỳkam ne Abraão mrykào kikrekambit ar ba? Bir, kỳjrũm Metĩndjwỳnh kute amim krĩ mex'ã karõn kute prĩne ipêxja kamnhĩxbê ne pykabê mrykào kikre jakam ar ba. Krĩ mex rã'ã rã'ã, krĩ mõr ne tũm ne rôrôk kêt, tãm ne amim kamnhĩxbê ar ban mar ar o ba.

Mîrîrî warantî toꞌ koꞌmamîꞌpî maasa pra Abraão nurîꞌtîya ikoneka tîuya taꞌpî Paapaya nîmîkîꞌpî tîpataꞌseꞌ ton. Manniꞌ Paapa nîkonekaꞌpî aakoꞌmamî pataꞌseꞌ ton, saꞌman iteꞌseꞌkon aataretîꞌka neporî ton pepîn mîrîrî nîmîkîꞌpîiya.

Yã 'Amanãm te' hip, nũy Topa yõg kõmẽn xe'e tu' xihip, ha pexkox tu' yũm kõmen, ha' koxyõy hok, Topa te' mĩy hah.

Deus emukamuweg̃ũnka wiwim osunuy Abraão- -Deus emukamug̃ẽka wiwim- -ika'ũm'ẽm'ũmatka wiwim.

Ta tii dꞌ paa Abaraãm rawén bok panang Pꞌop Hagä Do mo hajꞌaa hã, nahänh doo, hỹ pong jé badäk do ragada do hyb nꞌaa.

Jã¹nxe³jut3su² A³bra³ãu²ah³lo²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² sxi²je³na² ta²hĩ³na² wah³nxe²sa²thet3xai³ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³thĩ³nai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² thĩ³nũ³ai²na² ĩ³hau³kot3sãn²nũ²la² txon³ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³thĩ³na² txah³lxa³kxa³txa² a²si³yxau³tãu³a² a̱u³tũ³whxe³ha²kxai³ hxi²kan¹txi³ ã³kho³te²sxa³yu²hẽ³la². Jã¹nxe²na³la². Nxe³thĩn³thĩ¹nai²li² A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² wah³nxa³kxi²xai³ta¹hxai²hẽ¹la².

Kasani Abraão wenakalati kinaterexe Enore nómane nali kaoka aokowita. Hatyo wenakalati atyo kinatere hoka maisaiya kamawenekoaretyakita.

Asia Abraãoa bivakaijokaha, binaviahanokhahaha'oadahahi ida akhanona sidaji a'bo'daki Deua binamonaha'ikia. Hojahaha'oadahaki bana ida sidaji Abraãoa bianikhaki.

Abarão ihudikhudikwy eze ziperyky, anaeze hi Deus mozukni anaeze hi tisapyrẽna ana kino ziperyky. Anaka ba zikokda.

— Tupana atikyꞌesat kahato ahetawa yt karãpe i ikahuro rakat e. Atikyꞌesat ahetawa iheg sese rakat yt karãpe i ipotꞌi rakat e. Miꞌi pote toikat kahato mesuwarotiat tetawa sese Tupana minug yt karãpe i ikahuro rakat toikat. — Atikyꞌesat kahato ahetama uheꞌyi wuatꞌi eꞌat piat ieĩneꞌen hanuat eminug araꞌakasa hap e Tupana pe aseꞌi Aparãu Tupana mohey kahato hap wywo.

Kó'inokeneye, vo'oku koati kutipoâtihiko itóponeamo ne pitivóko, tiú'iti poéheve ákotinemo uké'eyeaku, koéxepoe Itukó'oviti, enepone itukoâtimaka isóneu kixókumo koêku neko pitivóko.

Abraão Õ'âkɨ̃hɨ yaa maka pe'titiátihi maka ɨ'mɨ̂se pe'ere niî sĩ'rigɨ, tohô wee kusiákɨ niîwĩ. Tii maká Õ'âkɨ̃hɨ weéka maka niî'.

Caynu cushisha yaćhapäcula quiquin Tayta Dios sumä simintäśha lulaśhan malcaćhu yaćhapäcunanta alcapäculmi.

Abra'ã hã 'ri nho'u ĩsi'utõrĩ'õ zô si ma tô 're simipari u'âsi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima ĩwẽ na hâiwa ãma te te dama ĩ'ri zô si. Taha wa, te te siwi wẽ'õ õ di Abra'ã hã, romhâ 'manharĩ na 'ri hã wasété wa, a'â ĩ're 're sãmra tõ mono da.