Morarame tuna poro Jezu ytory eneryke tyya xine ipoetory tõ tõserehse. Tunõmase eya xine.—Ahno akuaryhpyry mokyro oehnõko, tykase toto. Tonaroxirykõke tykohtase roropa toto, tõserehse yronymyryme toexirykõke.

pa mẽ amnhĩ wỳr omu. No nhũm kormã hirã mex kêt jakamã pa mẽ ixprĩ hã omunh mex kêt nẽ. Hãmri nẽ tee ri omu nẽ mẽkarõ hã hkamnhĩx nẽ umaj ixàmra rax nẽ.

Imoianariakori atapakasaakiri Xesosi ipoa nopini itĩpokotini, ninoa pĩkarauata.—Kamiri napani —itxana.Akiripoakatana.

Jesus paru wâgâ adakobâdyly tientuo, toenzepa xina âseanedyly.— Etaungâ! Kadopâ mâkâ! — tâkewâduo, xina adaenkely tyanugue.

Uruexak ꞌy ꞌaromo iata mehe. Hexak mehe urukyze katu tuwe izuwi. — Àzàg aipo ty wà, uruꞌe izupe. Urereiheihem izuwi urekyze pà.

Yy áry oguata rã hemimboꞌe kuery oexa vy onhemondyipa. Haꞌe vy aipoeꞌi:— Ãgue rima! — heꞌi. Okyje vy haxẽmba okuapy.

Niɡ̶ijo anodiotibece noɡ̶onadi Jesus mewaligitedeloco ninyoɡ̶odi, odaa eliodi me nawelatibigiwaji, odaa modi, “Niɡ̶ina niwigo!”. Odaa ja nacaagaɡ̶ateloco codaa doitibigiwaji.

Garemimbo'ehara'g̃a garura repiagame g̃apy'a omyi.—Anhag̃a po uhu yhya arimo! ei g̃a.Hahẽahẽ g̃a okyhyjiavo.

Kỹ ti mré mũ tĩ ag tóg ti vég mũ, ti tỹ goj kri tĩg kỹ, kỹ ag fe tóg jũrũn ke mũ. “Vẽnh kuprĩg vẽ,” he ag tóg mũ. Kamẽg kỹ ag tóg vẽkrẽnkrẽr mũ sir.

Y ári-rupi ogwata oho-vy ramo, onhemondýi eterei hexa-vy hemimboꞌe kwéry. “Arygwypóry” heꞌi moꞌã hese hikwái. Osapukái, onhemondýi eterei-gwi.

Iu Jesuisile betyredile tamy rarau tahe, tiiboho heka ruberurenyre. Rirajuarenyre: —Worỹsỹ òsana inydee rareri.

ꞌY rajape ꞌarimũ ꞌga ata resakawe ore orokyjau ꞌga wi. Orekyjea ore pifuakaꞌroka.—Ajaga nipo kwe ꞌut owaẽma janee kũi— ꞌjau ore aruafukaita arajaupe.

Ngô'ã arkôt tẽ nhym kôt ba djwỳnh ar arỳm omũ. Ngô'ã tẽmkôt omũn arỳm madjà kretin abenmã kum,—Ota amrẽ me karõ'õ gwaj bakôt mõ, anen arỳm umaje amra.

Tuna poro mîîkîrî asarî eraꞌma tîuyaꞌnîkon pe, inenupaꞌsan wanîꞌpî mararî pra teesiꞌnîꞌse. Inkamoroya taꞌpî: —Katonpî mîîkîrî! Toꞌ entaimeꞌpî teesiꞌnîꞌse mararî pra.

ha tik xop te' pẽnãhã', tu' kuxãnõg xexkah, tu:—Yã' koxuk 'õhõm! Kaxĩy.Tu' yĩy ka'ok, 'ũkuxãnõg tu',

Iparara jĩjã o'e ip. Tũybe axik sute iãn o'e ip iodi adopa dag̃ xĩg̃xĩg̃ puye.— Axik tu sute? — io'e ip.O'jewãwã ip, iparara jĩjã buye.

Ti mꞌ rabahapäh tamii pong jó hana doo, takꞌëp mä rabeỹỹm bong.—Wät ta ti dajëp do sawꞌëëng paah! —näk mäh.Awaaw bong mäh, takꞌëp rabeỹỹm bong do hyb nꞌaa mꞌ.

Nxa²ha¹te¹ a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xa² ka³no¹a² yxau³ain¹te²nãu³xa² u²lxi³ ten³sa²tã³ain¹tãu³ Je³su²jah³la² ĩ²ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ²ain¹sxã³ o²lha²kxai³ ĩ³ye³kxi²nyhain¹te³nah¹lxi¹:— A²yãu³ka³txi³sa²lxã²na³na¹. Nxain¹jau³su² ĩ³wxa¹nain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta exaotyakiraharenai waiyaha Jesus netonane one heno hoka mairaha hoka nehenaha: — Kala maisa hoka isekohaliti! nexaha hoka hamairaneha kawiyatyaha.

Vanokihahavi'aha ada Jesus paha namania adahana, vakaimahida'aha. Paha kapamoarihi vavaniha'avini. Vaofinina, vakabarariaria'aha:—Paha kapamoarihi bana o khara!

Sibo zumubanize sipybyrẽtsa nikaranaha. Sesus pihik tsiksukpe buruk niukuru tapokso kakaik niaha, sipybyrẽtsa nikaranaha:— O myhyrikoso ja — nikaranaha.

Miꞌi hawyi hemiitꞌin teꞌeraꞌakasa Iesui ut hap kape yꞌy wato totiat hewyry turan. Miꞌi hawyi iꞌatuwuwu kahato raꞌyn hawyi iꞌatuehay haty wo — En apo miit ehag yꞌy totiat iꞌatuꞌe.

Noixónehiko yonôti inúkuke úne ne íhikau, hána'iti kónoko'iyeahiko. Koati yupihovó koeti píkeahiko, ina yaîko koane kó'iyeahiko:—Harakéne ipíkoti —koénehiko.

Ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ masitiwɨ. Tohô weérã kɨ̃ɨ̂ toopɨ́ sihâ wã'katikã ĩ'yârã, ɨpɨ́tɨ ɨkɨáwɨ. Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârã, “Abɨ́, masɨ́ wẽrî'kɨ wãti niîsami”, niî karíkũwɨ.

Chayta licälälilmi yaćhapacünincuna manchacuypi: “¡Aćhaćhay! ¡¿Cundinäduchun imam?!” nil apalcaćhacuyalcan.

Tawamhã, wa te wasiwi 'madâ'â wamhã, wa tô tãma wapẽ'ẽwara za'ra ni, adâ watẽme morĩ za'ra newa. Ãne, wa wasima 'mahârâ za'ra ni:— Õhõta adâ'â hâiba warõ, te wei watẽme mo. — Ãne, wa wasima 'mahârâ za'ra ni. Tawamhã tãma wapahi za'ra wa, wa tô tãma wazadari za'ra ni.


Yrome ynara tykase Jezu eya xine,—Juno pyra ehtoko. Ywy ase Jezu. Enaromyra ehtoko, tykase eya xine.

Hãmri nhũm mẽ inhmã kapẽr nẽ mẽ inhmã:—Tk. Kwa mẽ amã ma hkêt nẽ. Pa na pa mẽ akôt tẽ. Anẽ.

Iuasaakipeka Xesosi:—Kataparaxinire hĩtxako. Notara. Kona hĩpĩkarauatape —itxa.

Warâ olâ ani Jesus aguely xinaram:— Âzeon-hondâdaungâ! Tâseanezeba itaungâ! Jesuslâ urâ! — kely.

Naꞌarewahy uzeꞌeg urewe. — Pekyze zo ihewi nehe ty wà, iꞌi urewe. — Ihe Zezuz ihe, pekyze zo ihewi ty wà, iꞌi urewe.

Haꞌe ramo Jesus ijayvu haꞌe kuery pe:— Pendepyꞌa guaxu ke. Xee rima, pekyje eme — heꞌi.

Pida aɡ̶ica daɡ̶a leegi Jesus meetediogi, “Anipeneɡ̶eni ɡ̶adaaleɡ̶ena! Jeɡ̶emeɡ̶ee. Jinaɡ̶adoiitiwaji!”

Kotihĩ Jesus'ga ei a'ero:—Penog̃atu ti pejipy'a. Tapekyhyjia'javi ti. A'ereki ji tuhẽ ako, ei Jesus'ga g̃a pe.

Hã ra Jesus tóg ag mré vẽmén mũ sir. “Kamẽg tũg nĩ, inh hã vẽ,” he tóg. “Jũrũn ke tũg nĩ,” he tóg.

Upe-ma ramo haꞌe heꞌi:—Ani erejapura teĩ. Xe ae ko, xe ko Hesu, heꞌi gwemimboꞌe kwéry ombopyꞌagwapy-vy.

Tai tahe Jesuisi rarybere: —Aworeny bitamadỹỹnybenyke. Jiarỹle watxireri.

Aꞌerauwe Jejui ꞌga ꞌjau oree:—Pekyje awi je wi. Je te ojot pẽ newiri— ꞌjau ꞌga oree.

Nhym kam arkum,—E kum, ba ne ba wãm ar akôt tẽ. On ar akĩnh ne ar atĩn prãm kêt, ane.

Inkamoro pîꞌ Jesus eꞌpamîꞌpî kaꞌneꞌ pe. Taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Meruntî ke eꞌtî, eranneꞌ pe pra. Uurî mîîkîrî, Jesus —taꞌpîiya.

'ĩhã Yeyox te:—'Ãkuxãnõg hok! Yãkmũn xe'e'! 'Ũkyĩpkutuk hok! Kaxĩy.

— Axik ma g̃u õn. Eya'õcam cuy epesop. Eypararam g̃u juy. Õn ã — Jesus o'e cebe ip.

Ti mꞌ nayyw hẽ mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Bë eỹỹm manäh! Ỹ ti hỹỹh —näng mäh.

Nxain¹nxa²ha¹te¹ a²kwẽn¹tai²na¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Nxũ²kwa̱i³lxũ¹jah¹lxi³hẽ¹le¹. Txain¹ta³ta¹we¹. Yu̱h³lxah³lxi³txa³lxe¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Jesus nexa: — Awa atyo ximaira, natyo ta. Awa atyo ximaira natyo — nexa ihiyeha.

Jesus va'ora kani'a'aha:—Khai hora vakani'a! Hovani Jesus ho. Hari'a vaimahida!

Sesus tihi:— Ahapyby byihu ja! Ahapunihikrẽtsaktsa kytsa! Uta hiba — niy.

Maꞌato Iesui toꞌe — Uipotmuꞌeria yt eweikenꞌẽ teiꞌo uipupi katupono Uito rat mesuwe areĩneꞌen e. Pyno eiwepit ro e.

Itea yanê'e, hara kíxovokoxoa Jesus:—Aúhepepone iséneu. Undíneye, hákonoe píke.

Jesu ɨ̃sâre nɨkɨá dutigɨ a'tîro niîwĩ:—Wãkû tutuaya. Yɨ'ɨ̂ niî'. Yɨ'ɨ̂re uîtikã'ya, niîwĩ.

Chaynacuyalcaptin-pacham Jesus ayaycaćhaypa: “¡Jawcapäcuyña! ¡Ama manchaculcaychu! ¡Ya'ami cayá!” nila.

Tawamhã awa'awi ma tô Zezusi hã wama si'mahârâ za'ra:— Wa hã wa we atẽme ĩ̱morĩ 'wa. Ĩ̱ma aipahi za'ra wa'aba õ di za.


Morara kary etaryke tyya xine ynara tykase Peturu,—Jezume awahtao amaro kuaroko jytotohme tuna poro, tykase Peturu.

Hãmri nhũm Simãw Pêtre kuma nẽ kãm:—Kwa xà ka na ka tẽ? Tôe apê mẽ inhõ Pahihti jakamã kwa amnhĩ wỳr ixwỳ pa apyrà nẽ gô krãhkà hã xa nẽ awỳr tẽ nà? Anẽ.

Ininiã Petro sãkirauata:—Apiananiri. Xesosi pininiãua, pipaniãtano pitemoni napokini ipoa nopini —itxa Petro.

Aituo Pedro aguely eyam:— Pymâ, âkealâ kuru âmâlâ matay, âyam paru wâgâ udâhoem aguekâ — kely.

Naꞌe iꞌi Pet izupe kury. — Urezar, iꞌi izupe. — Aze Zezuz romo ereiko ne.Hemuata kar pe ꞌy ꞌaromo nekutyr nehe ty, iꞌi izupe.

Haꞌe gui Pedro ijayvu vy aipoeꞌi:— Senhor, ndee ri vy aipoꞌre ndea py xee aa aguã yy áry rupi.

Odaa Pedro meetalo, “Ǥoniotagodi, nigewi naɡ̶akamaɡ̶akaami, enice adiiɡ̶eni maɡ̶aɡ̶a jawaligiteloco ninyoɡ̶odi mejigo jakapetaɡ̶agi.”

A'ero Pedro'ga ei Jesus'ga pe:—Po nde Jesus Cristoramo hamo, yhya arimo po ti nde ji mbuhuri ejipyri nehẽ hamo, ei ga.

Kỹ Pedro tóg ti mỹ: “ã hã mỹꞌ?” he mũ. “Kỹ inh mỹ tó, isỹ ã to tĩg jé, goj kri tĩg kỹ,” he tóg, Pedro ti, Jesus mỹ.

Upe ramo heꞌi Pedro:—Nde voi ramo raꞌe, ere xe-vy, “Eju katu y ári-rupi rei xe ha-py ave” heꞌi Hesu-pe.

Tahe Pedro rarybere: —Wanyrỹ, inatyhymy kai atxiteriwana heka wadee manyarybeke betyre‑ki arariakemy.

Aꞌerauwe Pedro ꞌga ꞌjau ꞌga upe:—Ene futat nipo ereko, ki Kuꞌjyp? Je futat ꞌjau, je mono ape je muatau ꞌy rajape ꞌarimũ ejeꞌjawe— ꞌjau Pedro ꞌga ꞌga upe.

Nhym Pedru kum,—Djãm mrãmri gakumrẽx? Ga atẽmkumrẽx jabej amiwỳr ijwỳ ba wãm akudjwa ngô'ã awỳr tẽ, ane.

Moropai Pedroya taꞌpî ipîꞌ: —Uyepotorî, amîrî pe puꞌkuru awanî ya, oꞌnon pata awanî manniꞌ pata uutîtoꞌpe kaꞌkî tuna poro —taꞌpîiya.

Yĩy Pet te:—'Ãmũn xe'e', 'ãpuk xat, 'ũ kõnãg xexka yĩmũ hãpkumep kamah, nũy 'ãhakmõg! Kaxĩy.

— Kariwa! — Pedro o'e. — Ẽn pima, “Ejot idibi jeje,” i ece owebe. “Ejot ijodi,” i juy ece owebe — Pedro o'e cebe.

Ti mꞌ Peed ky hadoo:—Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, õm tado bä, ỹ mamejõ tamii pong jó a wë ỹ bahõm hyb nꞌaa —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ Pe²jah³lai²na² ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Txa²hxi²kan¹jah¹lãi³. Ya³la³tu̱³ nxĩn¹kxai²nãn²tu̱³ ĩ̱³ye³na² a²ne³ka³na²ha² ti³ne³wxe³ yxau²xai³sxã³ ã³nxai³sxã³ ã³tĩ̱³si¹nxa²ha¹jau³su² ĩ³ye³kxi¹sẽ¹li¹. Pe²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Pedro nehena: — Xekohaseti, hisota atyo hoka hakawisa natyo hoka natona one heno hatyo hisaonitere kijiya — nexa.

Oniaroa, niha ada Pedro:—Jesus, ivani oa i koda, hora honaria paha namania oadahana kadania ookhana.

Iwaze Peduru tihi:— O mypehatsa ikia hehỹ my zeka kape:“Pany! Kabo pihik tsiksukpe buruk tynaukta” tsimy — niy.

Miꞌi pote Peteru iwẽpapꞌi — Urukaꞌiwat e pyno En pote uikaykay iro ewewawi uhewyry teran ewawi yowa tote e.

Ina kixôa Pêturu:—Unaém, enepo itukápuxo îti, pehúkanumaka yóneam inúkuke úne, mbihôti xikóyoke —koéne.

Be'ró Pedro Jesuré niîwĩ:—Wiôgɨ, mɨ'ɨ̂ niîgɨ, yɨ'ɨ̂re mɨ'ɨ̂ tiro akó bu'ipɨ sihâ wã'ka dutiya, niîwĩ.

Niptinmi Pedro: “Rasunpa Taytá cal'a ya'apis yacu jananpa talipaycamunacpä niycamay” nin.

Tawamhã Pedru te tãma tinha, ãne:— Wanhib'apito, tô sena a hã wamhã, ma'ãpé we ĩ̱zô aihârâ, â nhisi baba ãma atẽme ĩ̱morĩ da, asabzéb u.


—Osehko, tykase Jezu eya.Morarame towõse Peturu kanawae tuna poro toytotohme Jezu a.

Hãmri nhũm kãm:—Tôe mamrĩ amnẽ ixwỳr tẽ. Anẽ.Hãmri nhũm kuma nẽ pàr rũm kato nẽ hwỳr tẽ. Uràk nẽ gô krãhkà hã hwỳr tẽ.

Ininiã Xesosi:—Uai pina —itxari.Ininiã Petro katxaka. Ipotorika ianini ipoa nopini Xesosimoni isini.

— Âekâ — kely Jesus.Aituo Pedro pepi odayba idyly. Paru wâgâ SE SE warâ idâly Jesus XYDYK warâ atoram. Koendâ lelâ Pedro idâly.

— Ezur ty, iꞌi Zezuz izupe. Aꞌe rupi wezyw Pet kanuhu wi kury, uzypyrog wata pà Zezuz kutyr kury, ꞌy ꞌaromo kury.

Haꞌe ramo— Eju haꞌvy — heꞌi.Haꞌe rã Pedro kanoã gui oguejy vy oguata yy áry, Jesus-a katy.

Odaa Jesus jeɡ̶eeteta, “Anagi!” Odaa Pedro ja waxoditice naɡ̶ajo niwatece, jeɡ̶ewaligiteloco ninyoɡ̶odi migo midoataɡ̶a Jesus.

—Ejo ti, ei Jesus'ga ga pe a'ero.A'ero Pedro'ga hemi yhara hugwi ogwovo yhya arimo ogwovo Jesus'ga pyri.

Kỹ Jesus tóg ti mỹ: “kunĩg ge,” he mũ. Kỹ Pedro tóg canoa ki kutẽ kỹ goj kri tĩ mũ sir, Jesus to.

Aipo ramo,—Eju y ári-rupi rei xe ha-py, heꞌi.Upéi osẽ Pedro kanóa-gwi, ogwejy y-py ogwata y ári-rupi.

Tahe Jesuisi tamy rarybere: —Manake wahe. Aõwesele tahe Pedro hãwò‑ribi ròhònymy reare, Jesuisi‑ò rakemy. Betyre‑ki rariare.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌga upe:—Ere ajee ejua— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.Aꞌerauwe Pedro ꞌga awau ojypa yaruu awi. Aꞌeramũ futat ꞌga awau watau ꞌy rajape ꞌarimũ Jejui ꞌga repejãna.

Nhym kum, “Amrẽ iwỳr tẽ”, ane.Nhym Pedru arỳm Jeju'ỳr tẽmmã ngôkam ruw ne arỳm ngô'ã tẽ.

—Asiꞌkî see —taꞌpî Jesusya Pedro pîꞌ. Moropai Pedro autîꞌpî kanau yapai moropai mîîkîrî asarîꞌpî tuna poro Jesus ekaya.

Ha:—Mã'! Kaxĩy.Ha' mõg, pa 'ãmuuh gãy te mõ'ko'uk,

— Ejot — io'e.O'jẽm kobe bewi. Xĩg̃xĩg̃ o'e idibi adopa dag̃, ajẽm ãm Jesus kay.

—Ej. Bꞌëëp ana —näng mä Jesus ta hã.Ti mꞌ Peed gatsëg nyyh, ti mꞌ tamii pong jó tabahõm kän mä Jesus wë.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lai²na² a²wãn³ti³kxai³lu¹:— Ã³wxã³txu¹li¹. Jau³su² nxe³ha²kxai³ Pe²jah³lo²su² te²kxai³lu² ka²no¹a²ka³lo³a² a³li³xi²nũ²la² ĩ̱³yau³xa² a²ne³ka³na²ha² ã³nxai³sxã³ Je³su²jah³lo²kxai³ ã³nhe²kxi²ta¹hxai²hẽ¹la².

— Ahá, hisohena — nexa Jesus.Nexa ihiye hoka Pedro exoa kanowa akota hoka tohena one heno Jesus maniya.

—Kha'a — Jesua bini'aha ada Pedro.Hari. Kanava kabodinia aki'dafina ada Pedro. Paha namania adaha'aha Jesus kania okhana.

Sesus tihi:— Pany pãoty — niy. Iwaze Peduru tsaraha ekze niparak, Sesus bo pihik tsiksukpe buruk niukuru.

— Eriot ro e Iesui hawyi Peteru tuwẽtem naꞌyn yara pyi hawyi toto raꞌyn yꞌy owa upi Iesui kape.

—Yókoneikopo —kíxoane Jesus.Ina evesékea vatéke ne Pêturu, yane yonónemaka inúkuke úne itôkopovoti Jesus.

Jesu kɨ̃ɨ̂re niîwĩ:—Too pũríkãre a'tiá, niîwĩ. Tohô weégɨ Pedro diháa, Jesu tirópɨ wa'âgɨ, sihâ wã'kawĩ.

Niptinmi “Má, śhamuy-ari” nin. Chayćhümi Pedro barcupi ji'alpuycul lićhacula.

Tawamhã asa te tãma tinha, Pedruhu ma:— We aimorĩ pé, ĩ̱tẽme.Taha wa, ma tô uba're hawi watobro Pedru hã, â nhisi baba morĩ da, Zezusihi u.


Yrome pohkane konõto eneryke tyya enaromỹke toehse ynororo. Axĩ tyneryse tuna kuaka.—Jezu kuakorehmako, tykase Peturu.

Hãmri nẽ kormã htêp o htẽm mẽ kôk xàpêrta kamã ama nẽ tee ri amnhĩ kukamã hamaxpẽr pê ra àr o mõ. Hãmri nẽ àmra kamã Jejus mã amnhĩ to akir nẽ kãm:—Kwa tokyx ixto api Pahihti. Anẽ.

Txamari kataparari ĩtimati itikasaaki, ipĩkarauata, ininiã ipatapiã itairakaãpota. Ininiã iua akirikata:—Apiananiri. Pimaĩkano.

Sapezenru eon-honru tiuntuduo olâ âseanedyly, xytyly adaguly. Aituo adaenkely:— Pymâ, iemakegâ! — kely.

Naꞌe wexak ykotok kury. Ukyze aꞌe mehe. Uzypyrog ꞌy pupe uzeapypyk pà. — Hepyro pe nehe ty hezar, hepyro pe nehe ty hezar, iꞌi izupe.

Haꞌe gui yvytu atãa re omaꞌẽ vy oendu okyjea. Haꞌe oike ovy vy ojapukai:— Senhor, xereraa jepe ke!

Pida naɡ̶a nadi niocodi me yoniciwadi, odaa ja doi, ja domaɡ̶a domololetini. Odaa ja dapaawe, mee, “Iniotagodi, jiniɡ̶ikani deɡ̶ee oceɡ̶egi!”

Aerẽ ga kyhyji reki. A'ereki ipopoaka yvytua. A'ero ypy pe ohog̃werĩrame ga hapukai Jesus'ga pe:—Ji pyhy! ei ga Jesus'ga pe opojykaharete'ga pe.

Goj kri tĩg kỹ tóg vãhã kãka ki ẽvãnh mũ, kỹ tóg kamẽg mũ sir. Kamẽg kỹ tóg goj ki pun ke mũ. Kỹ tóg prẽr mũ. “Senhor, inh kren han nĩ,” he tóg mũ, prẽr kỹ.

Ha yvytugwasu rexa-vy, imytuꞌeꞌỹ ójehe. Oypy oho-vy y gwy-koty. Onheapymi-tama ramo:—Xe resende katu, xe Járy, heꞌi Hesu-pe.

Yhylemy tahe robure. Tii urile ruberure. Tai ijirahakỹlemy riwisỹnyra berahatxi‑ò. Tai tahe Pedro rarybere: —Biwatakewa Wanyrỹ.

Poje ꞌga weaꞌaramũ erujewi ywytu are. Aꞌerauwe ꞌga kyjei. Aꞌeramũ ꞌga awau wypywygamũ. Aꞌeramũ ꞌga wafukaita Jejui ꞌga upe:—Je poar ape, ki Kuꞌjyp! Jerypywyk je tekou— ꞌjau ꞌga wafukaita, Jejui ꞌga upe.

Ngô'ã tẽn arỳm ngô pumũ. Kôk djàbêr tỳx kute ngô djàkà tỳxkôt omũn arỳm tĩn prãm. Tĩn prãm ne arỳm àr tẽ. Ngômã àr tẽn arỳm amran kum, “Bẽnjadjwỳr djwỳnh, gop ipytà”, ane.

Mîîkîrî asarî tanne, aꞌsitunya ipumaꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen eranneꞌ pe eena piaꞌtîꞌpî. Moropai eeseuronka piaꞌtîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen teesiꞌnîpî pe awentaimeꞌpî Jesus pîꞌ. —Uyepotorî, upîikaꞌtîkî! —taꞌpîiya.

yĩy Pet te' yĩpkutuk, tu kõnãg hã mõ'nã'ax, hu' yĩy ka'ok tu:—Yãyã', 'ũkxut! Kaxĩy.

Iparara bit o'e tipodoy buye. Imẽnpuye oakõm pin.— Kariwa! — io'e. — Odaxijom ece iodi bewi — io'e ya'õberen.

Ti mꞌ takꞌëp bahꞌood bahëm do tabahapäh bä mꞌ, tabeỹỹm wät mäh. Ti mꞌ ta du doo bä mꞌ tadasug jëng bä, takꞌëp mä tageëënh Jesus hã:—Ỹ medëëb Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo! —näng.

Nxe³nxa²ha¹te¹ Pe²jah³lo²kxai³lu² it3tai²na² nũ³kxũn³sa²ik3kxi³su² ĩ²tãu³ yu̱h³lxi³jau³su² ã³nxũ̱¹txãn³si³wxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ ĩ³kaix1te³nah¹lxi¹:— Txa²hxi²kan¹jah¹lãi³. Ã³non²ta³kxi¹sẽ¹li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta hoholati hoholala kehexa. Mairehena hoka isoahena onexa. Hoka kawiyatya Jesus ana: — Xekohaseti, hotohetehena natyo — nexa.

Hari. Pedroa bikamitha'ihi ida sirisiriki danoki, ofinimani'aha. Ofinina mani ida ani'omarina nakama'dani hija. Oniaroa, bodi'bara'aha:—Jesus, hora akava'ijoa bana!

Kyze zopoktsa bo iktsa niyze tsipybyrẽta iwaze asiba niharazuk:— O kapehatsa katy paikty — niy.

Maꞌato hewyry yꞌy owa upi turan tehaꞌat ywytu kahato kape ywytu uato poityꞌi kape. Tehaꞌat hawyi — Uhehakyeraꞌat ro En Uikaꞌiwat e iwẽpapꞌi.

Itea koeku yónea koane komómoyea neko êno xúnati ihunóvoti. Yane turíxovone píkea koane yúpuririkeovo. Ina koe vaúkea:—Yokótixonu Unaém —koéne.

Be'ró ɨpɨ́tɨ wĩ'ró wẽekã́ ĩ'yâgɨ, ɨkɨá wa'âwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ di'a dihágɨ, karíkũwĩ:—Wiôgɨ, yɨ'ɨ̂re yẽ'êgɨ a'tiá, niî karíkũwĩ.

Chayćhu waywa sumä-sumä caśhancäta manchalicüluptinmi millpucalpuyta allacuycun. Chaymi: “¡Taytay, chutaycallämay!” nil apalcaćhälun.

Tawamhã â nhisi baba ĩtẽme morĩ wa, ma tô rowa'u'u za'ẽtẽ ma tipahi, Pedru hã. Taha wa, ma tô tizadari. Ma tô aré ãzé, â 'rowi. Te sina 'mahâ, ãne:— Wanhib'apito, ma'ãpé ĩ̱nho'reptu na, ĩ̱dâ'â tõ da.


Axĩ tomary ke Peturu tapoise Jezu a.—Yronymyryme pyra jenetupuhnõko mase. Oty katoh jenetupuhpyra make? tykase Jezu eya, Peturu a.

Hãmri nhũm hpa hã kupy nẽ ho àpir kurê kumrẽx nẽ kãm:—Kwa pẽr ãm kormã ate amnhĩ kaxyw inhmã ajamaxpẽr tỳx kêt. Mon ka we ixkamnàr rom mãmrĩ man ixwỳr atẽmre hkêt nẽ? Anẽ.

Iuasaakipeka Xesosi maĩkari iua. Itxari:—Poiãoka pauikari niposotiire. Kinirepa kona atão pauikari? —itxa Xesosi.

Inepa kehoem Jesus tâmary IUK nhedyly Pedro adawâtoem, nytyba itoem. Jesus aguely eyam:— Pedro, imâem yeinwâmpyralâ myanze âmâ! Inepa kehoem imakeinhe wawyly mâinwâmpyra mitai! — kely.

Naꞌarewahy upyho Zezuz opo izupe, ipyhyk pà. — Pixikaꞌi herehe nezeruzar haw ne, iꞌi izupe. — Màràzàwe tuwe nerezeruzar katu kwaw herehe, iꞌi izupe.

Haꞌe ramove Jesus okuaveꞌẽ vy ojopy. Haꞌe vy aipoeꞌi ixupe:— Ava rejeroviaa kyrĩꞌi vaꞌe, mbaꞌe re tu nderejeroviai ri? — heꞌi.

Odaa aɡ̶ica daɡ̶a leegi Jesus ja ixoketedice libaaɡ̶adi me nolitedini Pedro, odaa meeteta, “Niɡ̶ida makaami aɡ̶eliodi ɡ̶atiwaɡ̶atakaneɡ̶egi! Igaamee ina madawieni?”

Kotihĩ Jesus'ga opoa mondoi ga pe ga pyhyga.—Nderejikogi nde ji rehe, ei Jesus'ga ga pe. Garamo nde ndajireroviarihu Jesus'ga po nanhimondokatui yhya arimo javo? ei Jesus'ga Pedro'ga pe. Nurã nde hoi gwerevi ypy pe, ei Jesus'ga.

Kỹ Jesus tóg vẽsỹmér ti kãgmĩg mũ. Kỹ tóg ti mỹ: “inh ki rã há han tũ ã tóg nĩ, vỹ,” he mũ. “Ã hã ne tóg: inh mỹ tá jun mũ vỹ? he mũꞌ, hã kỹ ã tóg ki pun ke kren mũ,” he tóg, Jesus ti, Pedro mỹ.

Upe-ma ramo oipyso opo oipyhy íxupe:—Mixĩ joty xe rerovia raꞌe. Upe vaꞌe-gwi ae nde erenheapymi-ta moꞌã. Maꞌerã po nderejerovia teéiry raꞌe xe-rehe raꞌe? heꞌi Pedro-pe.

Tahe Jesuisi rimyre: —Ainatyhynakỹny ibutelemy atxiteri. Aõherekibo heka tiwatyhynyõteri.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌga popyyka ojeꞌega ꞌga upe:—Maꞌeramũ ene ekyjau ete ꞌũ? Maꞌeramũ te ene nerejemogypyygi etee je ree? Je rerowiaꞌriꞌi tãmẽjẽ ꞌã ape— ꞌjau ꞌga Pedro ꞌga upe.

Nhym Jeju on pa 'amỳn kum,—Aje amim imar rere:kre. Mỳkam ne ga amim, “Djãm mrãmri ne Jeju kute ngô ja mar”, anen amim imar rerekre?

Kaꞌneꞌ pe Jesusya tenya kainumîꞌpî Pedro yapisîpa moropai taꞌpîiya Pedro pîꞌ: —Innape ukupîya pra awanî mîrîrî. Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen innape uurî kupîya pepîn?

Hãpxip 'ohnãg 'ĩhã Yeyox yĩm yok, tu Pet yĩm tu' mũg, tu' xut, tu:—'Ãkuxa yũm pu'uk 'ũgkopah. Teptu 'ãkuxa tek yĩkopit, 'ãkuxãnõg tu'? Kaxĩy.

O'jebumupaya Jesus dao ma. O'subuixik Pedro. O'jat. Jesus Pedro o'jat.— Etabutbũt ma okay — io'e cebe. — Etabun cĩcã juy okay — io'e Jesus.

Ti mꞌ nayyw hẽ mꞌ Jesus moo maso däk Peed. Ti mꞌ taky hadoo:—Kanahën dꞌos hẽ hꞌyy kaꞌeeh do õm! —näng mäh. —Hëd nꞌaa mahꞌyy ganahoot? —näng mä ta kyyh Peed hã.

Nxe³nũ²la² a²kwẽn¹tai²na² Je³su²jah³la² hi²sen³kxai³lu² a²hxi²ka² ĩ³sa³nxũn³sxã³ hxi²ki³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². Te³nah¹lxi¹:— Yxo²ĩ²san¹ju³tai²na² kãi²nxãn³tai¹. Ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ ĩ³wã̱³wã̱³txi³san¹ji¹wi¹? Ta¹hxai²hẽ¹la².

Haxerore Jesus aimatya hakahe enomana, otoheta Pedro hoka nehena: — Xoana hoka inira hityakekota! Xoanere hoka maisa hityakekore? nexa.

Jorakia Jesua bigathi'aha ada Pedro, bini'aha:—Pa'itxi'oamanija ida hora ikajari'daravini. Nahina mani ida hora ivakaijokajanaravini hija?

Atsoko Sesus itsyhyrype humo paik niy. Iwaze Sesus ipe niy:— Amy pokso tsapybyrẽta “Sesus batu kamypokzitsiuk” tsimy. Amo skaraba kaharere humo batu aspirikpo. Zopoktsa pokso tsapybyrẽta — niy.

Miꞌi hawyi meremo Iesui tokosap howawi hawyi totat ipo ete hawyi toꞌe — Kat poteĩ yt uimohey i Peteru e. Kat pote kahu uimohey ran yn en e.

Ehá'axo vaúko ne Pêturu, namú kixópeane vô'u Jesus, ina kixôa:—Hoyenó, imáko itúkinovo kalîhuti ne kívivonu! Na koeti ákoino átiu'i ne iséneu kívivonu? —kíxoane.

Be'ró maatá Jesu kɨ̃ɨ̂re yẽ'êwĩ. A'tîro niîwĩ:—Mɨ'ɨ̂ kã'roákã waro ẽho peóse kɨotí? De'ró weégɨ yɨ'ɨ̂ tiro a'tî sĩ'rimigɨ, yɨ'ɨ̂re ẽho peótiati? niîwĩ.

Nillaptinmi maquipi chutalcul nila: “¡Mana chalapacuyniyu nuna! ¿Imapïtan ishcayyanqui?” nil.

Tawamhã awa'awi ma tô Zezusi hã pa'â, tinhib'rata na. Ãne te tãma tinha, Pedruhu ma:— E niha ĩ̱zaze syry di. E marĩ da, ma tô 'râwi ĩ̱'ãma asiwawã, te aipawaptobzém na hã. — Ãne ma tô tãma tinha, Zezusi hã.


Mame kanawaka tõtyrise Jezu Peturu maro. Mame axĩ sapararahkane sapararah tykakehse. Tymynyhpãse ropa.

Hãmri nhũm wa akupỹn mẽ ixwỳr tẽ nẽ wa axà. Hãmri nhũm kôk katàt kôt pinhkrênh pa nhũm gô tãm nõr kurê kumrẽx.

Iuaĩkana morõkoka itxauana kanaua ãki. Iuasaaki ĩtima iotoka.

Aituo azakâlâ pepiram idâlymo, âxiedylymo, sapezenru epagudyly warâ.

Naꞌe wixe oho kanuhu pupe wà. Upytuꞌu ywytu kury.

Haꞌe gui ma kanoã py mokoĩve oĩ ramove yvytu opytuꞌu.

Niɡ̶ijo noɡ̶owaxoditinigi naɡ̶ajo niwatece, odaa niɡ̶ijo niocodi ja notokoti.

Jesus'ga avame yhara pype Pedro'ga pavẽi ndura'javi yvytua.

Kỹ ag tóg canoa kãki ge mũ sir. Ag tỹ ki ge kỹ kãka tóg tũꞌ he mũ, kóho ẽn.

Onhemopyrũ jevy rire kanóa-py ndayvytuvéi-ma.

Idi hãworo‑ò wiwana rorukurenyre. Yhy ruhure.

Aꞌeramũ ꞌga ꞌga rerua eruꞌaa yaruu pype. Ore pype ꞌgã ꞌarauwe ywytu wojeramũ.

Nãm ã kum ane nhym ar arỳm kà'ỳr bôx. Ne kam arỳm wabi. Wabi nhym kôk djàbêr on amikrãtan anhikrê ne.

Mîrîrî tîpo inkamoro asaraꞌtîꞌpî kanau yaꞌ. Moropai kureꞌnan aꞌsitun atîꞌnapannîpîꞌpîiya.

Kobe be oõm- -xepxem. Kabido o'subido'ũm g̃ebuje bit.

Ti mꞌ marakate gó ragatsëg tꞌoonh bä mꞌ, bahꞌood badoo wät.

Nxe²e³ta³lun²nũ²la² ka³no¹a²ka³lo³a² ã³wi²xi²ya³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³tãu³ kwẽn¹ta²kxai³ it3tai²na² ã³wxe³ye²ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta hatyo hinamanai kakohaheta kanowa ako hoka haxerore hoholati memakeheta.

Hari. Oniaroa, vaki'dama'bamakhama'aha. Radaha'ihi ida sirisiriki danoki.

Tsaraha bo kokokorohyk niahaze zopoktsa pyk niaha.

Miꞌi hawyi tuwehytꞌok yara pe hawyi ywytu meremo ipohep hawyi inik kahato raꞌyn itote.

Yane ûrukopovone Jesus yoko Pêturu kúveuke vatéke, koane má koépone neko xúnati ihunóvoti.

Be'ró naâ yukɨ̂sɨpɨ mɨhâ sãhari kura wĩ'ró yɨsɨá wa'âwɨ.

Chay barcuman pulan ishpïläliptinñatacmi waywaca lluy śhaycüla.

Tawamhã uba're 're ma tô tizasi zahuré, Zezusi norĩ hã Pedruhu me. Zasi zahuré wi, ma tô rowa'u hã tiwa'u'utu.


Mame mynyhme toehse ipoetory tomo. Jezu eahmary poko rokẽ toh kynexine, tukurohtao xine.—To! Ritonõpo mũkurume nymyry mase. Kure mase, tykase toto.

Hãmri pa mẽ Jejus kot ã amnhĩ nhĩpêx anhỹrja ã omu hãmri nẽ kãm mex o mex ã harẽ nẽ kãm:—Kwa ãm hãmri na hte amnhĩ pê Tĩrtũm Kra hã amnhĩ jarẽ. Nà apê Kra kênã. Anẽ.

Imoianariakori kapotoreẽkaua Xesosi apisatoõ:—Apiananiri pitxaua. Atãopitikara Teoso ãkiripitikarai —itxana.

Aituo xina Jesus nhehoguedyly:— Âkealâ Deus imery lelâlâ âmâ! — xina kely.

Ure kanuhu pupe har ure, urumuwete katu Zezuz ure. — Azeharomoete ereiko Tupàn taꞌyr romo ne, uruꞌe izupe.

Haꞌe rã kanoã py opyta vaꞌekue omboete vy aipoeꞌi:— Anhetẽ ete raꞌe ndee Nhanderuete Raꞌy!

Odaa niɡ̶ijo ane ideiticoace catinedi niwatece, joɡ̶odiitalo Jesus modoɡ̶etetalo, moditalo, “Dicewi makaami Lionigi Aneotedoɡ̶oji!”

Jara'g̃a yhara pypeve'g̃a nduri Jesus'ga pyri ga mboheteavo.—Tupana'ga ra'yra tuhẽ ko nde, ei g̃a ga pe g̃wenypy'amo ga pyri.

Kỹ tóg ag mỹ há tĩ, canoa kãki nỹtĩ ag mỹ. Kỹ ag tóg Jesus ki ge há han kỹ ti mỹ vĩ há han mũ sir. “Topẽ kósin vỹ tỹ ã nĩ, mỹr,” he ag tóg mũ sir ti mỹ.

Upéi kanóa pygwa onhesũ íxupe gwetypyꞌã-rehe:—Tupã Nhandejáry raꞌy tee katu vaꞌe nipo nde raꞌe, heꞌi íxupe imboete-vy hikwái.

Ierydỹỹna mahãdu Jesuisimy reàlàre. Inatyhymy heka kai Deuxu Riòretyhy tate.

Aꞌerauwe ore ꞌjau Jejui ꞌga upe, yaruu pype ajemogy maꞌeramũ:—Aꞌjea futat. Ene te ꞌã Jarejuwarete ꞌga raꞌyraretea— ꞌjau ore ꞌga upe, ꞌga muorypa.

Amikrãta nhym kàkam ar ỹrja arỳm parbê kõnkrão nhỹn rax ma:ro nhỹ. Ne arỳm kum,—Mrãmri abê Metĩndjwỳnh Krakumrẽx, ane.

Moropai inenupaꞌsanya Jesus yapurîꞌpî. Yapurî yeꞌka pe inkamoroya taꞌpî: —Innape see, Paapa munmu pe amîrî wanî sîrîrî —taꞌpî toꞌya.

ha tik xop kuxa te' yẽy, tu:—'Ãmũn yã Topak-tok xe'e'! Kaxĩy.

— Icẽm. Deus ipot ẽn — kobe beayũ o'e ip Jesus pe.Jesus oibuyxin ip.

Ti mꞌ marakate gó hatꞌoonh do Jesus mä rajꞌaa etsë. Hahỹỹ dꞌ mä sa kyyh:—Pꞌop Hagä Do Tꞌaah né hẽ õm —näk mäh.

Nxe³ju³tai²na² ka³no¹a² yxau³ain¹te²na² ĩ²ai¹nha²kxai³ e³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Je³su²jah³lãi³. Ya²la³tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² Tah²si¹lxi¹. Nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Exaotyakiraharenai meholokoa awaiyetyaha Jesus hoka nexaha: — Aliterexe kore Enore Ityani hiso — nexaha.

Kidipohia vakanamasivi'aha ada Jesus, vani'aha:—Ka'oa oamani ida Deus kaisai ihini.

Zinymyrykynahatsa tsaraha eze tu:— Batu aty tohi pihik tsiksukpe buruk zitaba iwaze ikia zuba Deus tse babata. Ikia humo mykurẽtsa hỹ — niaha.

Miꞌi hawyi 12 ok takaria yara piaria timõtypot kahato raꞌyn Iesui — En ni Tupana Saꞌyru sese iꞌatuꞌe.

Yane koati ihayú'ikoti Jesus ne íhikauhiko koane kó'iyeahiko:—Koati kaná'uti itíkivo Xe'exa Itukó'oviti —kíxoanehiko.

Tohô wa'akã́ ĩ'yârã, ɨ̃sâ tiwɨpɨ́ sãyarã́ Jesuré ẽho peórã, ehâ ke'awɨ. Kɨ̃ɨ̂re niîwɨ:—Niiróta mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niî', niîwɨ.

Chaymi llapanpis Jesuspa puntanman un'ulacaycälil: “Am'a rasunpa canqui Diospa Chulinmi” nipäcula.

Tawamhã ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã wa tô ãma wawata za'ra ni, Zezusihi ãma. Ãne wa ãma wawata za'ra ni:— Wanhib'apito, a hã tô sena 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra, te 're aimo. — Ãne wa ãma wawata za'ra ni.


Kurãkõkara kurãkatopõpyry ropa Jezu a Kenezare po(Mak 6.53-56)Mame ikuhpo takuohse rahkene eya xine. Mame toeporehkase toto Kenezare pona. Morarame Jezu eneryke tonetupuhse morotõkomo a, Kenezarepõkomo a. Morara exiryke morotõkõ kurãkõkara tonehpose eya xine Jezu a toto arotohme. Ynara tykase toto Jezu a,

Jenẽjare kamã Jejus kot akupỹm mẽ ho mex ã harẽnhMakre 6.53-56Tã pa mẽ ra himô hã rê nẽ Jenẽjare hwỳr pôj. Hãmri nẽ ma kapê hã ri ixpa. Hãmri nhũm pika nhõ xwỳnh kwỳjaja Jejus pumu nẽ mẽ piitã mẽ kãm harẽnh o hprõt nẽ ahpỹnhã hwỳr nhỹhỹnh mẽ à xwỳnhjê hã karõ. Nhũm mẽ man mẽ ixwỳr mẽ o mra

Xesosi Makananitana Amianatakani Xenesareekini(Marko 6.53-56)Ipoa ĩpiriãtana, Xenesaree tõpamoni apoka itxana.

Jesus Genesaré donro tâwânuneim modo kua nhetobyry(Mc 6.53-56)Jesus agâlâ xina paru nhekuâdyly. Genesaréram xina saindyly.

Zezuz umukatu imaꞌeahy maꞌe Zenezare ywy rehe har aꞌe wà kuryUrupyterahaw yryhu oroho ure, Zenezare ywy kutyr urehem pà ure.

Marcos 6.53-56Haꞌe gui hovaigua re ovaẽ vy Genesaré yvy re ikuai.

Jesus icilatidi eelotaginadi midi nipodigi Genesaré(Marcos 6.53-56)Niɡ̶ijo naɡ̶a diɡ̶etacicoace niɡ̶ijo weiigi, odaa joɡ̶otota nipodigi Genesaré. Odaa niɡ̶ijo niɡ̶eladimigipi joɡ̶oyowooɡ̶oditege Jesus, odaa joɡ̶owo libodigi iditawece oko monadeegi neelotaginadi midiwataɡ̶a niɡ̶ijoa nipodaɡ̶a anodipegitege. Odaa joɡ̶onadeegitalo ijotawece ane eelotaginadi.

Jesus'ga omombi ahetetirũa Genesaré pe(Marcos 6.53-56)Ogwovo Jesus'ga herohoi ypiahua aherovai a'ero herovahema Genesarépeve'g̃a gwyri pe. Ikwahavame Jesus'g̃a ndura pevove'g̃a omondomondo onhi'ig̃a ojohupe ga mombe'gwovo ogwyripeve'g̃a pe nhaporemo. Nahã g̃a g̃a momorandupavi. Henduvame g̃a itetirũave'g̃a mbojatykapavi g̃a nderua Jesus'ga pyri g̃a nderovahema.

Jesus tỹ Genesaré tá jun(Mc 6.53-56)Kỹ ag tóg kafã ũ tá junjun kỹ (ag tóg) vag ke mũ sir, ẽmã tỹ Genesaré tá. Tá ke ag tóg ãjag tỹ Jesus ve kỹ ti ki kanhrãn mũ. Kỹ ag tóg ti to vẽnh vĩ jẽnẽg mũ sir, vẽnh kar mỹ, ga kar ẽn mĩ hã. Kỹ ag tóg ũn kagyga ag tatĩ kãmũ mũ, Jesus to.

Hesu ombogwera heta hasy vaꞌe-pe(Mc 6.53-56)Ha upéi katu haꞌe ohasa oho-vy yugwarusu rovái. Genesaré yvy-py ogwahẽ oho-vy. Upe pygwa oikwaa ramo íxupe, omombeꞌu ojóupe ogwahẽmaha Hesu. Tetã jerekwe-rupi omombeꞌu mbeꞌu ogwahẽmaha Hesu. Ogweru entéro hasy vaꞌe-pe gwive:

Tai tahe reuròrenyre Kenesare bede‑ò. Ibutumy iny kowa Jesuisi rieryrenyre. Ti ibutumy webinadu mahãdu‑ò relyyrenyre Jesuisimy. Tahe hãwã ikõkõ‑ribi ritelenymy didydenyde.

Genesare ywy pewat(Maku 6.53-56)Aꞌeramũ ore arawau oroyaapa orojekoka Genesare ywy are. Jejui ꞌga kwaaw ire peuwara ꞌgã ojeꞌega monou kwe pewara ꞌgã nupe:—Peꞌje pejejua Jejui ꞌga resaka. Ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã nerua ꞌga upe— ꞌjau ꞌgã ojeꞌega monou ꞌgã nupe.Aꞌeramũ ꞌgã ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã nerua ꞌga upe.

Ne kam ar arỳm akàx nhikjêmã rên kam arỳm kà dji. Ar pykabê Djene'ã kà dji. Nhym kam me arỳm Jeju nokre pumũn amũ memã arẽ. Nhym kam me arỳm bu'ã pyka kunĩkôt me'ỳr me ano nhym me me'ỳr mõ. Me'ỳr mõn memã arẽ nhym me arỳm kuman Jeju'ỳr me punu kunĩo bôx.

Jesusya Genesaré Pon Yepiꞌtî(Mc 6.53-56)Ikuꞌpî ratai pona teerepansaꞌkon pe, inkamoro autîꞌpî. Genesaré pata pona toꞌ erepamîꞌpî. Miarî mîrîrî pata po, mororonkon pemonkonyamîꞌya Jesus epuꞌtîꞌpî. Moropai inkamoroya priꞌyawonkon pepîn, tamîꞌnawîrî mororonkon moropai tîwoiꞌnîkon tîîkoꞌmansenon eneꞌtoꞌpe toꞌya toꞌ yepiꞌtîtoꞌpeiya.

Yeyox te hãpxexka Gẽnẽyane tu hãpxopmã'axTu kõnãg xexka xak, tu hãpkux tu' mõxaha', tu hãpxexka Gẽnẽyane tu' mõxaha', ha' yõg tikmũ'ũn te Yeyox pẽnãhã', tu' yũmmũg, tu' pakut xop xohix pu' xuktux, nõm te hãmhũmnãg tu' pip, ha' pakut xop nũnnãhã Yeyox hah,

Iodi mudek puje, Genesaré eipi kay oajẽm Jesusyũ. Jesus itaybit o'e ip- -Genesaré watwat. O'ju ip eipi dag̃- -soat tag̃. Iwãtaxipipiayũ dakoykoy o'e ip- -soat. Iwãtaxipipiayũ o'tojotjot ip Jesus kay. Series([], )

Rabatsëg hõm bä mꞌ, Genesaréh häj nꞌaa bä mꞌ marakate badëë jad kän. Ti mꞌ ta ti babuj nꞌaa rabahapäh bä Jesus né ti kajaa doo, ramejũũ jé padꞌyyt hẽ hëëj ta ti wꞌoo hã hanäng doo bä rapanäk hyb nꞌaa. Ti mꞌ ramenaa nahëë enäh do sa mahang habong do Jesus wë.

Je³su²jah³la² hxi²ka² ĩ³ton³te² nũ̱³ka̱³txa² we²txa³lxi³jau³su²Nxa²ha¹te¹ ĩ̱³ye³nai²na² yxo²ha³ti³lhi³ka³tu̱³ ha³lo²a² Je³ne³sa³re²ko³xa² wa²li³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ ha³lo²a² yxau²xai³lain¹te²nãu³xa² Je³su²jah³la² ĩ²kxi²xain¹tãu³a¹ a²nũ²a² ĩ³ton³te²a² sa²so¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ti²ta³lo³an¹ko³xai²na² ĩ³sa²si¹hã³sxã³ ĩ³ta³ka³txa² yũ³te²na² sa²so¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Xane Genesaré Nali(Marcos 6.53-56)Hatyaoseta imahotyoaha hoka xane kaokaha Genesaré koa nali. Hatyo nali halitinai ana Jesus waiyekehalakahare hoka xane kaexakatyaha tyotya hatyokoa tyaoniterenai. Semaha Jesus kaokene hoka kahare kolatyaha hokakitinai enomana.

Genesaré ibavia okhakiada Jesus(Marcos 6.53-56)Hari. Vakajoifiani'aha adani Jesus. Genesaré ibavi onikia avako'omisi'aha. Avigaimori'aha. Genesaré ibavi kaija'arini va'ora vanoki'aha, Jesu-ra avigajoraki'aha. Ija'ari Jesu-ra vanoki'iki avakahoaraharahanakhama'iki vakavamoniki-ra va'ora vanava'isohiha'avini afohahavi. Ija'ari vaipohiki va'ora avavikha'aha adani vakavamoniki Jesus kania va'ora anaihotara kaimoni.

Kenasere eze simyitsapyritsa nisizororowy.Kyze pihikzotsabyri koikny niaha. Byu niahaze Kenasere bo niaha. Kenasere ezektsa Sesus zinynahaze paikpa nitsasokonaha. Siotutsa pauktsitsa pe:— Panytaha! Ahamyitsapyritsa Sesus boktsa! — niaha. Iwaze kytsa simyitsapyritsa Sesus bo nisioktyhyryknaha.

MAKU 6.53-56 PIAT EWYMiꞌi hawyi tuwat raꞌyn ihyemyiꞌa sakpo hawyi mekewat tawa Kenesare e hap wã tote tuwehik. Miꞌi hawyi itotiaria ikuap taꞌyn meremo Iesui putꞌokꞌe hap. Miꞌi hawyi meremo taꞌatukuap Iesui uwe hap. Miꞌi hawyi taꞌatueropoꞌok iꞌahu rakaria kopepyi kopepyi howawi.

Jesus ya Njenezâre(Mk 6.53-56)Taru'úxoane neko mar, simónehiko ya poké'exa Njenezâre. Yoko exó kixópono Jesus ne xanéhiko. Énomone kutí'inoke pahúkotihiko eyékoxoponoati uhá koêti ne ko'óvokutiya koáne yane ipuxóvokutihiko xêrerekuke. Yane omókono xoko Jesus ne uhá koeti xâne ka'aríneti.

Jesu Genesarépɨ do'âtirãre yɨ'rɨó'ke niî'(Mc 6.53-56)Be'ró ɨ̃sâ Genesaré wamêtiropɨ pẽ'a eháwɨ. Tookãhárã Jesuré ĩ'yâ masirã, toopɨ́ kɨ̃ɨ̂ ehasé kitire niî pe'tiropɨ werê se'sa bi'akãrã niîwã. Niî pe'tirã do'âtirãre yɨ'rɨó dutirã kɨ̃ɨ̂ tiropɨ mii eháwã.

Jesusmi Genesaretćhu ishyäcunacta sänächin(Mc 6.53-56)Chay ućhäta pasälälilmi ćhälälin Genesaret malcäman. Chayćhu nunacunämi Jesus caśhanta tantiälälil juc malcacunamanpis lluy milälälichila. Jinaptinmi lluy ishyänincunacta payman puśhapämula.

Zezusi hã te te ĩda'apesezé wasu'u(Marcusi 6.53-56)Tawamhã wa norĩ hã wa tô saprĩ za'ra ni, Zezusihi me, ĩsõ'u na. Wa te saprĩ za'ra wamhã, wa tô aihutu ni, Zenezaré na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Tamemhã ma tô dasiwi waihu'u ni, Zezusi hã. Taha wa, ma tô Zezusihi wasu'u na ãma dasima da te ropé, 'ri wa'õtõ mono bâ, ti'ai 're dasi'rata 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ hã. Tawamhã da'ahâ na ma tô ĩhâzé ré norĩ hã ĩtẽme 'wasari ni.


—Ah oupõ ehpiry apõ toto kurãkõkara, ajohpãme samo, tykase toto Jezu a, tuhkãkomo. Mame Jezu zupony tytemuhmase ahtao kurãkõkara a, toekurãkase ropa toto, emero porehme.

nẽ mẽ ho Jejus wỳ nẽ kãm:—Pa? Kwa kê mẽ à xwỳnhjaja akupỹm mex kaxyw apê axê kupê nà? Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kãm:—Tôe. Kwãr mẽ mãmrĩ mran hkupê. Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ axpẽn pãnhã hwỳr mra nẽ kêp ê pix kupênh tã ra akupỹm mex nẽ ma akupỹm mra.

Amianatakani amanaãri Xesosi:—Pauiritaua pimãka mapotomatare atakapiotini —itxana.Ikinimane imãka takapiotakani makananitaãka.

Eyam nhekadylymo:— Ity owogonro wao MÂʼ ienehongâ asaemo tâwânuneim modoram, kua itomoem — kelymo.Idânârâ tâty tywogonro MÂʼ ienipyry modo ara kua tyese ani.

— Tuwe imaꞌeahy maꞌe opokok nekamir rehe wà nehe, iꞌi izupe wà. — Xo aꞌe maꞌe zo urenoz newe ure kury, iꞌi izupe wà. Umukatu ukamir rehe opokok maꞌe kwer paw rupi katete aꞌe wà.

Ixupe ojerure avi ijao apy re ri jepe opoko aguã. Haꞌe gui opoko vaꞌe rei okuerapa.

Odaa joɡ̶odipokotalo mokexaa odibateloco liniogo nijayogo. Odaa ijotawece niɡ̶ijo anodibateloco nijayogo ja nicilaɡ̶a.

—Na ti itetirũave'g̃a pokogi ndepira rembeyvyra rehe nehẽ, ei g̃a. Po ti g̃a pokogi hehe vehevi, a'ero po ti g̃atetirũa ipigi g̃a hugwi nehẽ, ei g̃a Jesus'ga pe.Kiroki g̃a opoko gapira rehe – g̃a hugwi g̃atetirũa pigi a'ero.

Kỹ ag tóg Jesus mỹ to vĩ mũ, ag tỹ hẽn ri ke mũn ti kur mráj mẽ jé. Kỹ ag tóg háꞌ háꞌ he kãn mũ sir, ag tỹ ti kur mẽn kỹ.

—Eheja hasy vaꞌe tomboja jepe opo nde ao rembe-rehe, eheja tomboja jepe opo nde ao-rehe, heꞌi Hesu-pe. Ha omboja vaꞌe gwive opo hese, okwera-ma joty hikwái.

Tahe Jesuisi‑ò rarybere. Ixinamy watyky‑ò rerike, awimy relerenykemy. Ibutumy tamy rerire heka reytere.

Aꞌeramũ ꞌgã ꞌjau Jejui ꞌga upe:—Tene ꞌgã eneraity pypiremeꞌywa pyygi etee agawewi— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.Aꞌeramũ ꞌga raity pypiremeꞌywa pyygarera ꞌgã ojekatuꞌokapap najuejue etee futat.

Nhym me arỳm kum,—Ba me akà japkrebit kupên arỳm imex ne, ane. Ne me kunĩ kute kupênhja arỳm prĩne mex ne.

Moropai priꞌyawonkon pepînya Jesus pon yeꞌpi pîꞌ yapîtoꞌpe toꞌya esatîꞌpî toꞌya. Maasa pra ipon yeꞌpi pîꞌ yapîtîponkon esepiꞌtîsaꞌ wanîꞌpî mîîtoꞌpe. Mîrîrî warantî toꞌ esepiꞌtîꞌpî.

tu' xak, pu tux hok, pu topixxax 'ãpit. Ha tikmũ'ũn te' xupit, hu' hittup.

— Iwãtaxipipiayũ esay ukpi mucay pin cĩcã je'ada am — io'e ip Jesus pe. Genesaré watwat o'e ip.— Ha'a — Jesus o'e.O'je'ada ip- -soat o'g̃ucay'iayũ- -soat iwãtaxipi topibiyũ.

Ti mꞌ rabetsẽẽ ta hã tabanoo nahëë enäh do ramoo kejäk hyb nꞌaa ta saroor noo byyh hã. Ti mꞌ sahõnh hẽ nahëë enäh do ta hã moo kajäk doo, heso padäg kän mäh.

Sa²so¹ain¹te²na² a²ẽ¹nãn¹jau³kxai³lu¹:— Je³su²jah³lai²na² a²wã²la² yxo²ka³teh³tĩh³nãu³a² so¹lxi³ wxa²to³ha¹kxai²nãn²tu̱³ a²kwẽn¹tai²na¹ we²nxi²ta³lun²sa³tũ¹xã¹. Nyhain¹jau³su² nxe³sxã³ wxa²to³nyhain¹te²na¹ ĩ²li³te²na¹ a²kwẽn¹tai²na¹ we²nxi²ta³lu²nain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka axahitene, kasani inima kilihi hiye hekoti ekaokakisaha hakaheha aokowiyahitaha. Hoka tyotya hakaheha ekaokakihenerenai inima kilihi hiye kinaterehitita.

Vakanikhariaha afohanana:—Jakaho kadamakari ihini-ra vakaabadava — vani'aha. Jesus kamakari ihini-ra vakaabadabadarisahakhamaha avaihotahahavi'aha.

Sizikeditsa ipe:— O asuk tsihara humo paik tsimaha zeka mykurẽtsa — niaha.Yhỹ niy.Iwaze asaktsa Sesus suk tsihara humo paik niahaze nisizororowy. Simyitsapyritsa sizubarẽtsa nisizororowybaik.

Miꞌi hawyi taꞌatuhẽtup taꞌatumierut koꞌi iꞌahu rakaria moehãite hap hesokpe emig hamo. Miꞌi hawyi wuatꞌi iꞌahu rakaria Iesui tiꞌatumoehãite yne tesokpe emig haria are uito Mateu.

Enepohikone omâti, épemohiko Jesus yusíkea pohu sipohí kíxea ka'arínetihiko ne heve ípovo. Yoko uhá koêti neko sipóheati, unátipohiko.

—Mɨ'ɨ́ kẽ'ra ɨ̃sâre mɨ'ɨ yaró su'tîro sumútohopɨ yẽ'ê yã'a duti kureya, niîwã. Niî pe'tirã tohô weerã́ yɨ'rɨó no'o pe'tikã'wã.

Chayćhümi ruygapäcula müdananpa manyallanta yataycälinallanpäpis. Chaymi mayanpis yataycücá ishyaynincunapi lluy sänapäcula.

Tawamhã ma tô ĩhâzé ré norĩ hã tiwi waptẽrẽ za'ra, ĩ'uza nhisutu si te te tiwi upi za'ra da. Tawamhã ĩ'uza nhisutu si te te nasi upi za'ra nherẽ, ma tô tizéptâ'â za'ra, uburé ĩhâzé ré norĩ hã, awa'awi.


Juteu tamuru tõ namorepatopõpyry(Mak 7.1-13)Mame Jerusarẽ poe parixeu tõ toytose Jezu a, Moeze omihpyry poko imehnõ amorepananõ maro. Mame ynara tykase toto eya,

Parijew nhõ xwỳnh mẽ Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre xwỳnhjê jarẽnhMakre 7.1-13Tã nhũm Parijew nhõ xwỳnh mẽ Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre ho mẽ pa xwỳnhjaja Jerujarẽ rũm ma Jejus wỳr mra. Na htem mẽ ixkukamã mẽ inhĩgêtjê pyrà nẽ apkur kaxyw nẽ amnhĩ nhĩhkra kuhõnh ryy nẽ. Amnhĩ nhĩhkra htyk pix kuhõnh nẽ hkrĩ hkêt nẽ ãm amnhĩ nhĩhkra kuhõnh japjêê nẽ. Nẽ õ prat kuhõnh japjêê nẽ kormã apkur kaxyw hkrĩ. Tĩrtũm kot ja hã mẽ omunh nẽ mẽ mex ã mẽ harẽnh ã amnhĩ kamnhĩx jakamã na pre ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o pa. Jakamã nhũm mẽ ma Jejus wỳr mra.

Xoteoakori Iĩkite Pirena(Marko 7.1-13)Iuasaaki pariseoakori, kaiõkatsopareriakori pakini apoka Xesosimoni. Xerosareẽkini ninoa. Ipimaãrina Xesosi:

Deus agueho ara kine, saguho modo agueho ara inkâba(Mc 7.1-13)Aituo fariseu domodo ewy, Moisés inweniby wâgâ enomedâni modo ewy warâ idâlymo Jerusalémdâpa, Jesus agâ âtunâgueze. Aituo aguelymo:

Uzeꞌeg Zezuz zeꞌeg kwehe arer rehe aꞌe kuryNaꞌe amo zeꞌeg kwehe arer kwaw par parizew her maꞌe uhem wà ipyr aꞌe wà kury. Amo zeꞌeg kwehe arer rehe upurumuꞌe maꞌe uhem aꞌe pe aꞌe wà no. Ur Zeruzarez tawhu wi wà, hehe upuranu pà wà.

Marcos 7.1-23Haꞌe gui Jesus-a py onhemboaty fariseu haꞌe kuaxia re nhomboꞌe vaꞌety kuery Jerusalém gui ou vaꞌekue. Haꞌe vy oporandu:

Jesus yalaɡ̶ate icoa jotigide lakataɡ̶a judeutedi(Marcos 7.1-13)Odaa jiɡ̶igotibeci icoa fariseutedi icaaɡ̶ica anodiiɡ̶axinaɡ̶atece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés, oicoɡ̶oticogi Jerusalém. Igotibeci modinotigimadetege Jesus, odaa joɡ̶oige, moditalo,

Jesus'ga onhi'ĩ judeus'g̃a namonhava'ea remimbo'eagwera rehe(Marcos 7.1-13)Aerẽ g̃a nduri Jesus'ga pyri Jerusalém hugwi fariseus'g̃a judeus'g̃a mbo'ehara'g̃a pavẽi. Ovahemame g̃a ei Jesus'ga pe:

Judeu ag jykre si(Mc 7.1-13)Kỹ kejẽn Fariseu ũ ag tóg Jerusalém tá junjun mũ, Jesus tá, Topẽ vĩ to professor ag mré hã. Jesus mỹ ag tóg vĩ mũ.

Nhane rembypy reko rehegwa nheꞌẽ(Mc 7.1-13)Upe ramo ogwahẽ ou-vy Hesu ha-py gwĩ fariseu kwéry, judeu rekomboꞌehaty kwéry ndive. Jerusalém tetã-gwi ou vaꞌekwe. Ogwahẽ ramo hikwái, oporandu íxupe:

Jerusalẽ hãwã‑ribi bede ywina bede erydỹỹna mahãduõ dehemynyde Jesuisi‑wana rarybekemy. Tiiboho‑wana tule fariseu mahãduõ dehemynyde. Tiiboho heka Jesuisi‑ò rỹỹraxirenyre:

Judeu ꞌgã nemiapo(Maku 7.1-23)Anure fariseu ꞌgã amũ ꞌua Moisesi ꞌga remikwasiarer are moromuꞌjara ꞌgã netee Jerusareg awi oporonupa ee Jejui ꞌga upe:

Tu mỳjja krẽn'ã ujarẽnh.(Mak 7.1)Nhym kam mebê pardjêumẽ Môjdjê kukràdjà mar djwỳnh krĩraxbê Djeruxarẽ kurũm mõn Jeju'ỳr bôx. Me õ kwỳ krẽn kadjy ne me aminhikra põnho ba. Me kukãmãkjê kukràdjà kôt me we Metĩndjwỳnhmã mex kadjy ne me kum aminhikra põnho ba. 'Ã ne me Jejumã kabẽn ne kum,

Jesus Yeseru Moropai Judeuyamîꞌ Yeseru(Mc 7.1-13)Mîrîrî yai fariseuyamîꞌ moropai Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ pîꞌ yenupatonkon wîtîsaꞌ wanîꞌpî Jerusalém poi Jesus yarakkîrî eseurîmai.

Yeyox te mõnãyxop yõg hãpxopmã'ax 'ãktuxHa Paniye xop xix tik xop te hãmyũmmũg nũn, tu ta Yenoyanẽn tu' nũn, nũy Yeyox mũtik hãm'ãktux, tu' yĩkopit, hu:

Fariseuyũ oajẽm Jesus kay Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ eju. Jerusalém ka bewiayũ osodop ip- -soat ip.(Kuyje Fariseuyũ oekuku ip aypapayũ'ũm'ũm ekawẽn tag̃.— Jekõn awap jewebuwuywuy'uk'ũm pima, xipat g̃u wuyxe — io'e ip kuyje. Imẽnpuye Fariseuyũ oajẽm Jesus kay.)

Ji hꞌyyb gó naa né hẽ nesaa do ky nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Pariséw wób, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk do wób na-ããj mäh, Jerusarẽnh bä naa hanꞌaa do rabana Jesus wë, ti mꞌ rabeaanh ta hã:

Ju³te²a² si³yah³la²nãu³xu¹tai²na² ĩ³tih³nxe³jau³su²Nxa²ha¹te¹ a²nũ²a² fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txa² ha³te̱h³nxã³nxa² a²hoh³lxi³su² tũ̱³ka̱³txa² ã³nhai¹tũ³tũ̱³ka̱³txa² ĩ³sa²si¹hã³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² a³li³ain¹sxã³ Je³su²jah³la² ã³tĩ̱³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³nah¹lxi¹:

Jesus, Judeunai Xoaha Nawenanaho Tahi(Marcos 7.1-13)Hatyaoseta haiyaharenai fariseunai, haiyanai judeunai xaotyakiraho kakoa waiyoreterenai xoaha tyoaha Jerusalém nalita, Jesus kakoa iraeha maheta, hoka axehenahene:

Judeus kaija'ari vakadihojai hiki hida(Marcos 7.1-13)Hari. Jesus kania avikha'aha adani farisio vaipohiriki, judeus kaija'ari vaka'ojomo'iva abono khama. Jerusaléa vikhaki adani, Jesu-ra vara vani'ara kaimoni. Jesu-ra vanana'dohi'aha:

Sesus Sudeutsa sopykwy humo nisihyrinymyry.Kyze wastuhu Pariseutsa Moises harere humo zinymyrynahatsa kino niwatihi Serusarẽhe ikny nitururuknaha. Sesus bo zumunahaze ipe niaha:

MAKU 7.1-13 PIAT EWYMiꞌi turan itote Tupana ehay miwan miat wan pakup i haria iꞌewyte Tupana ehay enoi haria tõꞌẽ tõꞌẽ tawa wato Ierusarẽi kaipyi apotaꞌatuꞌe Iesui piat hamo.

Koyuhôa Jesus koêku ne hó'e jûdeuhiko(Mk 7.1-13)Yane ápe farîzeu yoko éskiriba ukeâti ya Njeruzálem pihôti xoko Jesus. Hara kixóponoahiko:

Masaré yã'arã́ wa'akã́ weesé niî'(Mc 7.1-23)Be'ró fariseu masa Jesu tirópɨ ehâwã. Tohô niikã́ Moisé ohâ'kere bu'erã́ kẽ'ra Jerusalẽ́pɨ a'tî'kãrã Jesu tirópɨ ehâ, sẽrí yã'awã:

Shiminchicpa yaycücächu manamá juchacachimanchic(Mc 7.1-23)Jesus caśhancämanñatacmi Jerusalenpïta camachicuyta yaćhachicücunäwan fariseocunaca ćhälälimul Jesusta tapupäcula:

Zudezu norĩ hi'rata hâimanazé wasu'u(Marcusi 7.1-13)Tawamhã parisezu norĩ hã, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na rob'ui'éré na dama rowahutu'wa norĩ hã ma tô ai'aba'ré Zeruzarẽ hawi, Zezusi hã te te siwi ãma sadanharĩ da, zudezu norĩ hi'rata nhimiroti na. Ãne te siwi sadanha, ãma:


—Oty katoh kytamurukõ omipona pyra opoetory tõ nae? “Osemahxĩpo rokẽ otuhtoko zae oehtohkõme,” katopõpyry tuenikehse toto, tykase toto Jezu a.

Hãmri nẽ omu nẽ kãm:—Pa Jejus? E kwa mẽ inhmã mẽmoj jarẽ. Amnepêm mẽ panhĩgêtjaja na prem apkur kaxyw nẽ amnhĩ nhĩhkra kuhõnh japjê nẽ rĩ kormã apku. Tã pa htem arĩ ijaxwỳja ã amnhĩ nhĩpêx anẽ. No akôt mẽ pa ho mẽ pa xwỳnhjaja na htem mẽ ixpyrà nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Kwa mo na htem amnhĩ nhĩhkra tyk kuhõnh tokyx anẽ nẽ hkrĩ nẽ apku? Anẽ.

—Kinirepa pimoianariakori kona kamari aãtokiriakorini sãkire iaõka, kotxi inipokotakasaakina, kona arokauakotauana —itxana.

— Kydamudo ezewenrypyry ara inkâba âynynonro modo aidyly. Tâwinduatomoem nâzemaunguewâbyramo, kâzewenry ara. Kâzewenry nhakadylymo. Koendâpa akaemo awârâ modo inmoly — kelymo.

Màràzàwe tuwe neremimuꞌe nuweruzar kwaw zeꞌeg kwehe arer aꞌe wà, iꞌi izupe wà. — Taꞌe zanemuzepuepuez kar zanemaiꞌu zanune aꞌe xe, iꞌi izupe wà.

— Mbaꞌe re tu neremimboꞌe kuery ndaꞌikuai ri ymagua kuery nhomboꞌeague rami? Mbaꞌeta ojepoei eꞌỹ re okaru.

“Igame leeɡ̶odi ina anodiotibigaɡ̶adici me doɡ̶oyiwaɡ̶aditeda liiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶eco ɡ̶odaamipi? Igaataɡ̶a aɡ̶oiwilegi libaaɡ̶atedi niɡ̶ina me niodaɡ̶a, anetiɡ̶odiiɡ̶axitece ɡ̶odaamipi.”

—Maranameuhũ neremimbo'ehara'g̃a nohendukatui nhaneramonhava'ea remimbo'eagwera naerũ? Nhaneramonhava'ea e'i: “Nahanahã nhande xajipogwei katu. Nhandejipogweikaturo g̃waramo nhande nhimombyryvi Tupana'ga pe.” Nahã nhaneramonhava'ea ei nhande mbo'embo'eavo. Na rũi neremimbo'ehara'g̃a jipogwei i'ua renonde nahã ojikwakuve'yma, ei g̃a Jesus'ga pe.

“Ã mré mũ tĩ ag ne tóg ẽg jykre si mranh tĩꞌ,” he ag tóg. “Ẽg jykre si ki ẽg tóg nĩgpég tĩ, ẽg jẽn ke jo, hã ra ag tóg nĩgpég tũ ra jẽg tĩ,” he ag tóg.

—Maꞌerã tipo ne remimboꞌe ndoikói nhane rembypy reko-rupi? Maꞌerã tipo ojepohéi porã eꞌỹ reheve okaru? Maꞌerã tipo nonhemopotĩsevéiry nhande kwéry eꞌỹ vaꞌe ndive oiko rire? heꞌi íxupe.Ha haꞌe heꞌi:

—Aõherekibo aerydỹỹna mahãdu tebòreny risuhòkõreri roxiko‑ki. Inydeereny kia bede ywina rare. Aõherekibo rityhynyõreri ihetxiu lahi rybe.

—Maꞌeramũ te eneremiayuwa ꞌgã nuapoi mamaꞌea jareypy ꞌgã jeꞌeg ymaner imũ?— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe. —Ymã te ꞌã janeypy ꞌgã ꞌi ajaupe rakue: “Janeruwarete ꞌga janejepoeja afutat. Mamaꞌe ꞌu enune jarejepoeiteꞌema ꞌeramũ janetyweramũ Jarejuwarete ꞌga upe”, ꞌjau ꞌgã ajaupe rakue. Aꞌeramũ ore orojepoeita orojemiꞌwar enune ꞌgã ꞌeawer imũ etee futat jepi. Aꞌere ꞌã eneremiayuwa ꞌgã nojepoei ojemiꞌwar enune ꞌgã ꞌeawer imũ— ꞌjau ꞌgã Jejui ꞌga upe.

—Mỳkam ne akôt ba djwỳnh ar me kukãmãkjê kukràdjà mar kêt ne kam amikrà ar o ba? Nãm ar kute aminhikra põnh kêt ne tu aku, ane.

Inkamoroya taꞌpî Jesus pîꞌ:—Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen kin anenupaꞌsan wanî pepîn utamokonya uyenupaꞌpîkon yawîrî pra toꞌ wanî? Tenyakon rona toꞌya pepîn tekkarikon yonpa tîuyaꞌnîkon rawîrî. Mîrîrî yawîrî kupî toꞌya pra awanî yeꞌnen upanamaꞌpîkon utamokonya yawîrî pra toꞌ wanî mîrîrî —taꞌpî toꞌya.

—Teptu 'õg tik xexka xop te mõnãyxop yõg hãpxopmã'ax tat hok? 'Ap yãy yĩm pix'ah, nũy kũnãy tu tu' xit, tu kaxĩy mõnãyxop yõg hãpxopmã'ax tat 'ohnãg. Kaxĩy.

— Apẽnpuye eweju etaybitbinayũ jewebu wuywuy'uk g̃u ip, jekõn awap? — io'e ip Jesus pe. — Xipat g̃u imẽn — io'e ip. — Wuyajojoyũ'ũm'ũm ekawẽn tag̃ g̃u ip jekukum, jewebuwuywuy g̃u ip puye — io'e ip cebe.

—Hꞌëëd hyb nꞌaa a ma matëg raky nadaheeh ër wahë makũ metëëk doo? Rawa do pooj jé, dooh ramoo ketsyyd bä ër wahë makũ rabahedꞌoo doo da! —näk mä sa kyyh.

— Txa²wã¹si³yah³la²nãu³xu¹tai²nãn¹jau³xa² ĩ³tih³nxe³nẽ³lain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxe³nẽ³lain¹te³nah¹lxi¹: “Yain³te³lhxã³ yxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ hxi²khai²lxi²jah³lxi³sã²nhẽ³li¹. Yxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²ẽ¹nãu³ai²na² Sũ̱³na² yen³nãu³a² wi¹lhin¹ye²tu¹wi¹.” Txa²wã¹si³yah³la²nãu³xu¹tai²na² nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxe³yãn¹ta¹ wxa²sa³wi³ha³lxai²na² sa²kxai³lu² te²yã¹nxe² kãi³yai¹nxãn³tai¹. Ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ wãn³txu¹tai²nãn¹jau³xai²na² sa²yxo²ã³ain¹ji¹wi¹? Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

— Xoana hoka maisa hiyaotyakiraharenae tyaonareha wahetakomaniyereharenai xaotyakira xema? Hiyaiya, maisa tihahisoareha hanakairaha nahitita — nexaha.

—Akadija'ari avikhananavaki vakadihojai hiki ida ija'ari sa'ani-ra kosokovini arafiaki paha karahoa 'baini viahania. Nimania ida Deua bivajahavini vakahiki. Ni-niki ida iipohini vakadihojai. Nahina mani ida kadaipohi akadija'ari avikhananavaki vakadihojai-ra vakajonivini hija? Ni-asohiki ida vakadihojai. Ni-vi'baina viahania vasa'a-ra vakosokovini arafiaki, oniani ida akadija'ari avikhananavaki kahojai-ra vanaabaravini hija.

— Atuk pinymyrykynahatsa taparaktsa myzotsa sopyk humo batu yhỹ nikaranaha. Tapara tahatsyhyrype piknaha iwaze tadisahanaha. Taha ty tsyhyrype pik byizeka ba zik tahadisahanaha. Asahi taha ty tsyhyrype pikbyitsa tu ziknatahadisahakanaha iwa taparaktsa harere bo batu yhỹ ziknakaranaha. Batu sapy — niaha.

— Kat poteĩ emiitꞌin yt teꞌeruweposei posei i yt ahaꞌaseꞌiꞌin eko yt ewy i iꞌatuꞌe. Kat pote yt naku i aipopitpit wywo watenuk iꞌatuꞌe õꞌẽ haria Iesui pe.

—Na koeti ákoino háka íhikeuhiko ne ihíkauvoti hó'e voxúnoekene? Vo'oku enepo nikohíko, ako kipáva'uxapu kuteâti kixoku kipóvo'uxeovo ûti, kuteâti páhoenovi hó'e ûti.

—De'ró weérã mɨ'ɨ̂ bu'erã́ marî yẽkɨ sɨmɨá wee mɨháti'kere yɨ'rɨ́ nɨ'kati? Ba'aátoho dɨporo marî yẽkɨ sɨmɨá wee wɨá'karo noho amûkoetima, niîwã.

“¿Imapïtatan awquillunchiccunap custumrinta jalutacuyalcan ampa yaćhapacüniquicuna micapäcunanpä maquinta mana pa'acuyninwan?” nil.

— E niha asiré 're ĩnomro mono norĩ hã te te 'madâ'â za'ra õ di, duréi wahi'rata norĩ nhimiroti hã. Ta norĩ hã 're saihuri mono õ ré, 're simisõi pese za'ra mono õ di. Ãne wa, te ta norĩ hã wahâimanazé hã te te ãma wawi 're upa za'ra.


Ynara tykase Jezu eya xine,—Atamurukõ omihpyry poko rokẽ matose. Ritonõpo omiry poko tuenikaroro sã matose. Naeroro aomipona pyra matose.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Tk. Na ka htem ãm mẽ panhĩgêtjê hkôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o apa no Tĩrtũm kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ.

Ininiã Xesosi apakapapiretana:—Hĩtepekana, kinirepa kona hĩte kamari Teoso sãkire iaõka? Hĩte kamari hõereẽkitinokara,

Aituo Jesus eyanmo aguely:— Âmaemolâ Deus aguehobyry aietânry. Izewenrymolâ mâinwânkylymo, Deus aguehobyry mâkeba.

Uzeꞌeg Zezuz wanupe. Màràzàwe tuwe naperuzar kwaw Tupàn zeꞌeg.— Màràzàwe tuwe peruzar xo pezeꞌeg zutykaꞌi.

Haꞌe ramo ombovai:— Haꞌvy peẽ kuery mbaꞌe re tu ndapejapoi Nhanderuete ojapo uka vaꞌe, ymagua kuery nhomboꞌeague pejou porãve vy?

Jesus naɡ̶a igidi meetediogi, “Enice, igaamee ina me daɡ̶aɡ̶a otetenitatiwaji liiɡ̶enatakaneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji? Igaataɡ̶a inoka iwitecetiwaji anakamaɡ̶a ɡ̶adiiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶egi ane dakapetege liiɡ̶enatakaneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji.

—Pehe no, ei Jesus'ga g̃a pe. Maranameuhũ pe napehendukatui Tupana'ga nhi'ig̃a? ei Jesus'ga. Tupana'ga erame nahanahã ti peko javo pe ndapekoi ganhi'ig̃a rupi. Penhimimbo'ea rupi jate reki pe ndekoi pejikovo Tupana'ga nhi'ig̃aatyviva'ea rupi, ei Jesus'ga.

Kỹ Jesus tóg ag mỹ: “ãjag hã vỹ Topẽ vĩ mranh tĩ, ãjag tỹ ãjag jykre si han kỹ,” he mũ.

—Ha peẽ katu maꞌerã tipo ndapejapói Nhandejáry heꞌi vaꞌekwe? Nderejaposéi voi nde raꞌe Nhandejáry heꞌi vaꞌekwe. Ne rembypy rembiapokwe-rupi ae ereiko vaꞌe, heꞌi.

Jesuisi rirawyònyre ỹỹraxina‑di: —Aõherekibo kaiboho Deuxu rybe tetyhynyõteri kaiboho lahirybele tetyhynytenyte.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Maꞌeramũ ajee nepeenuwi Jarejuwarete ꞌga jeꞌega pejejemogyau ꞌũ? Naꞌga jeꞌeg imũ rũi nanẽ pẽẽ mamaꞌe apou nũ. Pejeꞌeawer imũ etee ꞌã pẽẽ mamaꞌe apou. Aꞌeramũ kasi pẽẽ jeremiayuwa ꞌgã agoꞌwau ekoete pejejemimuꞌe tywer are ne— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym Jeju memã kum,—Djãm mrãmri Metĩndjwỳnh kukràdjà kôt ne ga me me akukãmãkjê kukràdjàja jarẽ? Kati. Atemã. Ga me atemã akukãmãkjê kukràdjà ja'ã ano tỳx ne Metĩndjwỳnh kukràdjà mar kêt. Ne kam arỳm kam amikrà ar o aba.

Jesusya toꞌ maimu yuukuꞌpî. Moropai taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Îꞌ waniꞌ kin awanî yeꞌnen Paapa maimuya taasaꞌ yawîrî ikupîyaꞌnîkon pra, atamokonya ayenupaꞌpîkon yawîrî ikupî pîꞌ aakoꞌmamîkon? —taꞌpîiya.

Ha:—Teptu 'ãxop te Topa yõg hãm'ãktux tu 'ãyĩpkox hok, pa mõnãyxop yõg hãm'ãktux tu 'ãyĩpkox pip?

— Pãm eyju? — Jesus o'e. — Apẽneju Deus ekawẽn tag̃ g̃u eyju jekukum? Apẽneju wuyajojoyũ'ũm'ũm ekawẽn tag̃ acã eyju jekukum? Deus ekawẽn tag̃ g̃u eyju jekukum — io'e Jesus cebe ip.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Ỹ eaanh bë hã —näng mäh. —Tii ẽnh bë ky nadaheeh ẽnh Pꞌop Hagä Do mejũũ doo? Bë wahë makũ mejũũ do bë ky daheeh? —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹ ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Kwa²nxi¹lxi¹. Wxa²si³yah³la²nãu³xu¹tai²na² wãn³txa² so¹lxi³ sa²yxo²we¹jah³lxi³hxain¹nhẽ³li¹. Yxãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³ye³kxi²nẽ³jau³xu¹tai²na² sa²yxo²ã³yah³lxi³hxai¹nhẽ³li¹.

Jesus nehena ihiyeha: — Hoka xoana atyo hoka xiso maisa xisaonare Enore xaotyakira xema hoka xahetakomaniyereharenai xaotyakiraho xema taita xisaonita?

Hari. Jesus va'ora ni'aha adani farisio:—A'onivani, nahina mani ida Deus kava'isohihi jiriki-ra avanaabaravini hija? Avarigavini kaba'i ida Deua binofiki bada avani'avini, avakajonibakhiaki ida. Avaranahoarihaki ida Deus athi, bada avani'aja kaimoni ida badani avakadija'ari avikhananavaki a'onira vaka'ojomo'ivini hi'iki.

— Ikiahatsaktsa ja. Ikiahatsa niwatihi Deus harere bo batu yhỹ zikaha tahanymyrywy humo zuba yhỹ tsimykaranaha. Batu sapy my Sesus niy.

Miꞌi hawyi Iesui apoꞌe iꞌatuepe — Kat pote eipe ti Tupana eko yt ewetunug hin i e. Pywo pe ti Tupana ehay atoiat haria eipe katupono eimienoi koꞌi yn ewetunug e. Kat pote Tupana eko yt ewetunug hin i e.

Ina yumopâ Jesus:—Kene itínoe, ná'ikopo koeti itúkinovo kixoku itúkeovo yoxúnoekene héko ya koêkuni héki páhoenopi Itukó'oviti itíki?

Jesu naâre yɨ'tiwĩ́:—Yɨ'ɨ́ kẽ'ra mɨsâre sẽrí yã'agɨti. Mɨsâ yẽkɨ sɨmɨá wee mɨháti'kere wee sirú tuurã, de'ró weérã Õ'âkɨ̃hɨ dutiró pe'ere yɨ'rɨ́ nɨ'kati?

Niptinmi Jesus: “¿Imapïtatan amcuná Diospa camachicuyninta jalutacul, mastá nunap yaćhachishallantatac lulayta jicutayalcanqui?

Tawamhã asa te Zezusi hã tãma nharĩ za'ra:— E niha bâ bété, a norĩ wa'wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono õ di, te bété asimiroti na si 'râwi 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mo.


Ynara tymerose Ritonõpo omiryme, “Kure omykõ tyritoko. Kure asakõ tyritoko roropa,” me tymerose. Ynara roropa tymerose Ritonõpo omiryme, “Tumy eunopyryhtao imepyny a, tyse roropa eunopyryhtao, mokyro etapapotoko aorihtohme, tumykõ eunopyryke eya,” me tymerose Ritonõpo omiryme.

Tĩrtũm na pre mẽmoj tã mẽ pamã karõ ho: Kêr ka mẽ anhĩpêêxà nẽ mẽ akatorxà wa hã apijaàm nẽ mẽ ho ajuta rãhã ho ri apa. Kot kaj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ tanhmã mẽ kãm akapẽr punuj to ho ri apa. Hã koja mẽ akwỳjaja ja mỳrapê mẽ apa. Anẽ.—Na pre ã Tĩrtũmja mẽ pamã karõ anẽ.

kotxi Teoso txari: “Pipaxitariko piri. Pipaxitaroko pinoro.” Apaka Teoso txari: “Piri, pinoro pimisãkirepiretiniã, pokaãkako.”

“Unwânmo, âzemo warâ einwântaungâ. Ize atomo eyanmo âunduwâtaungâ” kewândy Deus. “Tunwym, tyze warâ âsenagazedoem Deusram ekani xyâwâtaungâ” kewândy lâpylâmy warâ.

Taꞌe nezewe iꞌi Tupàn kwehe mehe aꞌe xe.Pezeruzeꞌegatu penu rehe nehe, Pezeruzeꞌegatu pehy rehe nehe no. Aze awa uzeꞌeg zemueteahy u rehe aꞌe nehe, Aze uzeꞌeg zemueteahy uhy rehe aꞌe nehe, Aꞌe mehe pezuka kar aꞌe awa nehe, iꞌi peipy wanupe.

Mbaꞌeta Nhanderuete ma ojapo uka “Emboete nderu haꞌe ndexy. Haꞌe rã amongue nguu re, oxy re ijayvu vai vaꞌe ma topaga ojukaa py” heꞌiague.Êxodo 20.12, 21.17 Levítico 20.9 Deuteronômio 5.16

Igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji diiɡ̶enataka, niɡ̶ijo neɡ̶ee, ‘Eemiteetibige ɡ̶adiodi, codaa me ɡ̶adiodo.’ codaa mee, ‘Leeditibige moyeloadi niɡ̶ina ane beyagi me dotaɡ̶atibige eliodi, codaa me eliodo.’

Ymyahũ Tupana'ga ei: “Pemondo ti pejeaporog̃ita imohina pejuva'g̃a ndehe penhy'g̃a ndehe no,” ei Tupana'ga hako, ei Jesus'ga. “Kiroki ga e'i te'varuhu uva'ga pe oyhẽa pe no – tojukauka ti g̃a ga a'ero,” ei Tupana'ga hako, ei Jesus'ga.

“Topẽ tỹ ẽg mỹ tón hã vẽ, ha mẽ: “ã mỹnh fi mré ã panh kamẽg nĩ, fag jagãgtãn nĩ,” he ja tóg nĩ. Kỹ tóg tag tó gé, ha mẽ: “ũ tỹ ã han mũ fag mỹ vĩ kónãn mũ ẽn tén jé ã tóg ke mũ,” he ja tóg nĩ gé, Topẽ ti.

—Nhandejáry heꞌi vaꞌekwe a-rami: “Pemboete nde ru nde sy-pe ave. Ha entéro onheꞌẽ vai rei vaꞌe gwive gwu-rehe osy-rehe ave, tojejuka katu”Êx 21.17heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ.

Deuxu bede ywina kawesemy rarybere: —Boo adi‑wana ibutumy heka bityhynybenyke. Inyõ rybebina tadi‑ò tyby‑ò rarybekeki. Tii tahe ruruke, tuu bede ywina rybe wahe.

—Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga ꞌi rakue: “Peanuw etee ki pejejuwa ꞌga jeꞌega. Pejey ẽẽ jeꞌega nanẽ ianupa etee nũ”, ꞌjau ꞌga ꞌã rakue. “Ujara ꞌgã kurapara ꞌgã ki peapisi”, ꞌjau ꞌã Janeruwarete ꞌga ikwasiarukaa rakue— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Ba me amã arẽ gar ama. Metĩndjwỳnh ne me bakukãmãremã 'ã karõn memã kum, “Me amã abãmmẽ anã jabên ar kabẽn ma”, ane. Ne ajte memã kum, “Me'õ arỳm bãm'ã nàr nã'ã, ‘Gê Metĩndjwỳnh o ajkẽ’, anhỹr jabej gê me tu kubĩ”, ane. Me kum bãmmẽ nã ar abêmã ne Metĩndjwỳnh ã me bakukãmãremã ane.

—Maasa pra Paapaya taꞌpî ankupîkon ton pîꞌ. “Ayunkon yapurîtî moropai asankon yapurîtî”,taꞌpîiya. Moropai taꞌpîiya nîrî: “Anîꞌ eseurîma ya imakuiꞌpî pe tun winîkîi moropai tîsan winîkîi, mîîkîrî wîî eꞌpai awanî”,taꞌpî Paapaya —taꞌpîiya.

Yã Topa te: “'Õg 'ãtak pu 'ãyĩpkox pi', xix 'ãtut pu'.” Kaxĩy. Tu xe: “Pũyã tu xok tik te' tak 'ãktux kummuk, xi' tut 'ãktux kummuk.” Kaxĩy.

— Xipan cuy ebay ejukuk, exi dak, i. Imẽn Deus ma juk o'e — io'e Jesus.Jebay muymuy'ukat cuy epeyaoka, jexi muymuy'ukat tak, i. Imẽn Deus o'e — io'e Jesus.

—Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyyh: “Bë wehëë bë yb, bë wehëë bë ỹỹn.”Esodo 20.12, Dew-Teronom 5.16 “Ji dajꞌëëp ta yb, ta ỹỹn ky nꞌaa wasee doo.”Esodo 21.17, Rewitikos 20.9

Nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txai²na² nxe³te³nah¹lxi¹: “Wxa²wĩ³na² wxa²hã³ka³nai²na² wi¹kãi³ũh¹xai³jah¹lxi³hẽ¹li¹.” Ta¹hxai²hẽ¹li¹. A²nxe³jau³xa² yã¹nxe³te³nah¹lxi¹: “Wxa²wĩ³na² ta̱³nxa² wxa²hã³ka³na² ta̱³nxa² ko̱³nxe³jau³su² nxe² kãi³ain¹kxai²nãn²tu̱³ nxe³te²su² te²a² ĩ³su²lhã³jah¹lxi³hẽ¹li¹.” Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

Hiyaiya Enore atyo nexa: Waiyira xaiminihena xexe, xityo hoka. Nexa tehitiya: Xala xamaniya atyo hanexe, hanityo iraeharetya hoka waiye xaisaka, nexa.

Asia vara niha ada Jesus:—Deus kava'isohihi jiriki ija'ari-ra honariahi: “Va'ora vanakaidiva adani avakadiamia, avakadiabi'i vihiki.” Deus kava'isohihi jirikia bivahonariahivini abinini ida ija'ari kidiamia, kidiabi'i vihiki-ra kanavaranihaki varani jaharikia. Nimania ida Deus kava'isohihi jiriki — va'ora ni'aha ada Jesus.

Deus ahape niy:“Ahazotsa humo tysipokzitsikinahaktsa! Ahazo ahajeza humo kino niwatihi wasani ahasopyk. Atakta tazotsa mysisapy byizeka tysibaik” Deus niy.

Saꞌawyꞌi Tupana toꞌe tomiwan me — Eweimõtypot ro eiꞌywot eity e. Karãpe wẽtup ok tunug satyꞌi satyꞌi at toꞌywot ete toty ete waku miꞌauka wo mekewat miit topyhuꞌat e saꞌawyꞌitewuat miwan me e.

Vo'oku hara koe páhoe Itukó'oviti nókone xâne itúkea: “Tiyánoe yá'a koane yêno” kôe. Ina koe'íkomaka: “Konókoti koépekeokono ne vaheréxinoti yuhó'ino há'a, áko'o itukovo êno” koémaka.

Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro dutîkɨ niîwĩ: “Mɨsâ pakɨ, mɨsâ pakore ẽho peóya.” Tohô niikã́ “No'ó kɨ̃ɨ̂ pakɨ́, kɨ̃ɨ̂ pakoré yã'âro uúkũgɨ noho wẽriáto”, niîkɨ niîwĩ.

Diospa camachicuyninćhu: ‘Taytayquita, mamayquita tuqui allinpa licapäcuy; mayanpis taytanta, mamanta jalutacücá wañuchun’ niyan.

Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ãne dama roti: “Aimama norĩ hã te za 're ĩwazéb za'ra wa'aba mo, ana zama.” Ãne ĩsimiroti amo hã duré: “Ni'wam norĩ hã timama nherẽ, duré tina nherẽ, te te ãma 're wasété za'ra mono wamhã, te za da te 're simro.” Ãne ĩsimiroti hã duréihã.


Yrome Ritonõpo omiry tyorõmãko matose. Azahkuru imehnõ amorepãko roropa matose. Ynara ãko matose eya xine, “Tỹkyryneke awahtao xine omykõ akorehmatohme repe, asakõ maro. Yrome ekarory se pyra awahtao xine eya xine, ynara kahtoko eya xine, ‘Jomihpyryae senohne Ritonõpo kyryryme rokẽ mana,’ kahtoko eya xine,” ãko matose imehnomo a, tumykõ pyno se pyra exiketomo a.

No mẽ kajaja na ka htem ã akwỳjê mã karõ anhỹr kêt nẽ. Ãm kapẽrja kwỳm na ka htem mẽ kãm karõ nẽ mẽ kãm: Kot kaj mẽ mẽmo arĩgro hã akàxpore japêr nom kêr ka mẽ ho tanhmã akatorxà rỳ anhĩpêêxà ho ajuta hto kaxyw wa kãm hkwỳ nhõr kêt nẽ. Ãm ho ate wa ho ajuta hkêt ã wa kãm amnhĩ jarẽ hãmri nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkre hwỳr o tẽ nẽ mẽ ixte tanhmã ixkreta ho mex to kaxyw mẽ inhmã agõ. Kot kaj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nhũm ja kãm mex nẽ. Kêr ka mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri apa.—Anhỹr o na ka htem mẽ kãm karõ ho ri apa.

Txamari hĩte oerekari kãkiti: “Kãkiti auakiti iri, inoro pakini nirekiniã, iua manirekakaniãri isikiniri ninoamoni, isãpiretana: ‘Ia nota auakiti nisika Teosomoni.’” Ininiã !isikari ninoa nirekakiti ninoamoni.

Âmaemo olâ aypa mâenomedâdylymo. “Unwânmo, âzemo warâ âdylâ nhekadylymo watay, ‘Tâlâ wato Deusram ise kâunduly. Awylygue âdy âyanmo kâundupa wawyly’ kewâtaungâ” myguelymo. Alâ kulâ mâenomedâdylymo, amidylymo warâ. Deus aguehobyry âwankuem mânhekylymo, amyguehomobyry lelâ mâinwântomoem.

Pe pepurumuꞌe amo ae zeꞌeg rehe. — Aze erereko neremetarer nehe, emono zo neru pe nehy pe nehe, xo Tupàn pe zo emono nehe, peze muaꞌu peiko teko wanupe.

Haꞌe rã peẽ kuery ma aipopeje: “Nguu eꞌỹ vy oxy pe amongue aipoeꞌi ꞌrã: ‘Pẽvy peguarã areko vaꞌekue ma Senhor pe ju amboaxa’,

Pida akamaɡ̶akaamitiwaji baɡ̶a iiɡ̶axini niɡ̶ina analeeɡ̶aɡ̶a domiɡ̶ida nimaweneɡ̶egi me yaxawa eliodi codaa me eliodo, leeɡ̶odi jaɡ̶awii me lakatigi, odaa moditiogi eliododipi, ‘Ja jajigotalo Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ina ane inepilidi ane domaɡ̶a jajigotedaɡ̶awa’,

—Pe ki a'e te Tupana'ga nhi'ig̃aatyviva'ea rehe pe g̃a mbo'ei, ei Jesus'ga. Po g̃a ei uva'g̃a pe oy'g̃a pe no: “Apoko pota ji imondovo mbatera pe me novĩa. Emo ji amondo akoja Tupana'ga pe,” ei g̃a g̃a pe.

Ti jãvo ãjag tóg tag tó tĩ, ha mẽ: “ã panh mỹ nén ũ nĩm tũg nĩ, ã mỹnh fi mỹ nén ũ nĩm tũg nĩ, ã tỹ fag mỹ: “sỹ ãjag mỹ nén ũ nĩm ke vẽ vẽ, hã ra sóg Topẽ mỹ nĩm sór mũ,” hen kỹ. Ũ tỹ tag han kỹ tóg há tĩ,” he ãjag tóg tĩ.

Ha peẽ katu pepyrũ Nhandejáry nheꞌẽ-rehe. Ndapehejáiry gwu osy-pe omeꞌẽ hagwã. Pemboꞌe mboꞌe rei judeu kwéry-pe a-rami. Peje, “Ava heꞌi ramo gwu osy-pe ave, Voive ereporandu ramo, ameꞌẽ arã nde-vy raꞌe. Ãy katu ndikatuvéi-ma ameꞌẽ nde-vy. Xe mbaꞌe kwéry opa-ma. Ameꞌẽmba-ma kuri Tupã Nhandejáry-pe. Aiporu jepe xe, Tupã mbaꞌepa-ma, heꞌi gwu osy-pe ave.” Upéixa heꞌi ramo, iporã joty peẽ-my.

Kaiboho tahe kawesemy tebedeerynytemy tewitxiranyte: Inyõ tadimy tybymy rarybekeki Wanieru Deuxu‑ò wahisidỹỹnamy.

—Aꞌere ꞌã pemuꞌe ꞌgã ꞌgã jara ꞌgã jeꞌega renuw eteeꞌem are etee pejejemogyau. “Pejejara ꞌgã nupe mamaꞌe are pejeporomonowereꞌemamũ ki peꞌje ꞌgã nupe: ‘Pẽ nupewara je amono Jarejuwarete ꞌga upe aiꞌi. Aꞌeramũ je mamaꞌe mũ monoweꞌem pẽ nupe’, peꞌje ki pejejara ꞌgã nupe”, ꞌjau ꞌã pẽẽ ꞌgã muꞌjau tywet pejejemogyau— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym be, djãm me ga ne ga me amã abãmmẽ anã jabê? Kati. Ga me akukràdjà kôt arĩk memã kum, “Me ajõ godja anã nàr abãm mỳjja'ã ajwỳr jabej. Ne aje kubê anhõ mỳjja nê prãm jabej kum, ‘Be, ba te ije amã õrmã. Aje mỳjja 'ã ijwỳr ba arỳm o Metĩndjwỳnh nhõ mỳjja. Kam ba te ije amã õrmã’, ane. Dja ga me ã kum anen arỳm kubê nê nhym kam arỳm pijàm ne”, ane.

—Tîîse tiaronkon yenupayaꞌnîkon yairî pra. Amîrîꞌnîkonya taa toꞌ pîꞌ. Tiaron moro awanî tîyun anpîikaꞌtîpainon tîîse taayaꞌnîkon: “ ‘Kaane, untîrî ton pra man uyun pia ipîikaꞌtîtoꞌ ton, maasa pra Paapa pia untîrî pe seeniꞌ moꞌkasauꞌya sîrîrî’ taatoꞌpe toꞌya”, taayaꞌnîkon seruꞌ pe.

Pa 'ãxop te tikmũ'ũn yũmmũgãhã', hu: “Tikmũ'ũn 'ũm yõg tayũmak pip, tu' tak 'ũm hã tu te hok, xi' tut hã tu te hok, nũy Topa pu' hõm, puxix hãpxopmã max,

— Eyju warara'acat mukũyjojom pima bit, e'em: “ ‘Dinheiro kuka adi og̃ũm eywebe eybuywat am,’ i juy epe'e eyebay be,” ie'em eyju bit warara'acat mukũyjojom — io'e Jesus.

Tii dꞌ né paawä ta kyyh, ta see hado däk bë metëëk doo —näng mä Jesus. —Hahỹỹ da bë kyyh: “Jé ta yb, ta ỹỹn hã taky hado bä, ‘Hã ỹ naa magadoo do panꞌaa paawä, Pꞌop Hagä Do matym nꞌaa däg tii. Dooh bë hã ỹ anꞌoo wäd bä’, taky hado bä,

Nxe³yãn¹ta¹ wxa²wãn³txa² e³kxah¹lxin¹jau³su² nxe³yah³lxin¹te³nah¹lxi¹: “A²nũ²a² ĩ²li³te²su² te²a² a²wĩ³na² ta̱³nxa² a²hã³ka³na² ta̱³nxa² yen³kxa² wã³kon³kxain¹kxe³su² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: ‘Wĩ³na² nxe³txi¹. Txa²yen³kxa² ũ³hũ¹na¹tũ¹xã¹. Nxa¹hẽ¹li¹. Yxãn¹ta¹ sa²yat1sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² so¹lxi³ ũ³hũ¹ai¹na¹tu¹wi¹, txa²yen³kxai²na²su¹.’ Nxe³jau³su².

— Hoka xiso atyo exakerexe xaotyakijita: hatyaiya kaoloxere kahinaetya maheta ene hanexe, hanityo xakore hoka nexaiya ihiyeha, “Enore ana nisene”, nexaiya hoka maisa kahinaetita hanexe exahe hanityo hoka xomana atyo hatyohare ehekoreta.

Ikiahatsa kytsa pe tihi:“O kazo kaje kaokyrysaro ty ahabo nyny mykara. Ana okyrysaro ty Deus bo nyny my iwa zeka ba zahatsumuẽhĩ” — tsimaha.

Maꞌato ti yt mio tã hin i eweiꞌatumuꞌe miitꞌin e. Karãpe yt watimõꞌẽ neran i aity kape aiꞌywot kape miꞌi pote ti waku — Papai Mamai yt kat i hin i eipohapnug hap topyhuꞌat katupono Tupana kape atum yne raꞌyn eipohapnug hap watoꞌe eweiꞌatumuꞌe saꞌag miitꞌin e Iesui nagnia ehay enoi haria pe.

Itea koati ihíkexotinoe xanéhiko yusíkea kíxea ne há'a yoko êno itúkeovo poréxoke Itukó'oviti ne tiûketi mani huvó'oxeake ne há'a yoko êno.

Mɨsâ pe'e mɨsâ pakɨre ou mɨsâ pakore naâ apêye noho sẽrikã́, wee tamú sĩ'ritirã, naâre a'tîro niísa': “Niî pe'tise ɨ̃sâ kɨosé mɨsâre o'ô boo'kere Õ'âkɨ̃hɨre o'ô tohapɨ”, niísa'.

¿Chaychun amcuna taytayquicuna ‘yanapaycamay’ nipäcuśhuptiqui ‘Manam capamanchu; Diosmanñam lluy uycülú’ nil niyalcanquiman? Chay jinaśhayquiwanmi yaćhayalcächinqui mana yanapapäcunanpä. Chaynu awiluyquicunap custumrinta yaćhayalcächilmi Diospa Shimintá mana cäman muyulcächinqui.

Tane nherẽ, te aimawi dama 're ĩroti za'ra wa'aba mo, ãne: “Ãté ni'wa hã te za sima rosa'rata, marĩ hã timama norĩ ma, te te sõmri da, te te ãma pawaptob zahuré da. Tane nherẽ, te za tipẽ'ẽ na sima tinha: ‘Ã hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te hã.’ Ãne wamhã, timama norĩ ma, te te sõmri zahuré õ di za, te te ãma pawaptob zahuré da.” Ãne te dama 're ĩroti wasété za'ra wa'aba mo. 'Râwi asimiroti na si 're anomro aba mono da, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã asiwi 're ĩwẽ'õ za'ra wa'aba mo.


Ajohpe rokẽ matose. Zae Izaja omihpyry kynexine. Ynara tymerose eya Ritonõpo omiryme opoko xine,

Mẽ ate Tĩrtũm kôt amnhĩ nhĩpêx ã amnhĩ jarẽnh tã ãm amnhĩ to axêx nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ. Na pre Tĩrtũm amnepêm mẽ akukamã tanhmã mẽ ajarẽnh to. Nhũm ỹ hã mẽ kãm kapẽr jarẽnh xwỳnh Ijaisja ô ri mẽ kãm mẽ ajarẽ nẽ hã kagà. Te Tĩrtũm tãm kot mẽ ajarẽnh pyràk.

Hĩte txari: “Akamapitikari Teoso sãkire iaõka,” txamari kona hĩte kamari. Atãopitikara Isaía sãkire kitxakapirĩka. Iua sãpiretari Teoso sãkire hĩte pirena. Teoso txari:

Koendonro emyenro wâne âmaemo. Izewenrymo kulâ olâ amyguehomo. Âwâgâmo Deus aguehobyry iweniwânmy Isaías:

— Ikatuahy maꞌe romo uruiko ure, peze teko wanupe. Nan kwaw pa. Pepyꞌa pe peiko ikatu ꞌym maꞌe romo azeharomoete. Kwehe mehe Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har Izai aꞌe, uzeꞌeg penehe aꞌe. Azeharomoete aꞌe zeꞌeg aꞌe. Naꞌaw izeꞌeg awer xe nehe kury.

Heko porã merami rive vaꞌe, haꞌevea rami peẽ kuery reko re Isaías ijayvu vy aipoeꞌi:

Onawiitiwaji makaami oko ane iɡ̶enaɡ̶a. Codaa Isaías niɡ̶ijo ane yeloɡ̶oditedibece lowooko Aneotedoɡ̶oji eetece niɡ̶ina anewi, niɡ̶ijo naɡ̶a yalaɡ̶ataɡ̶awatiwaji.

—Pehe ko pekokatu'ãva'ero, a'e ji pe me a'ero, ei Jesus'ga g̃a pe. Ymyahũ Isaíasva'ea pe mombe'u katu jipe Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'urame hako. A'ereki ahe e'i:

“Krĩ régre ãjag nỹtĩ, ha mẽ. Hã kỹ Isaías vỹ ãjag to vĩ ja nĩgtĩ, ti tỹ tag tó kỹ, ha mẽ.

Peẽ katu pemoꞌã kwaa vaꞌe pende pyꞌa kyꞌaha. Napetĩ kwaáiry peẽ. Ha Isaías amyrĩ anheiha-rupi omombeꞌu vaꞌekwe pende rekorã. Omoĩ vaꞌekwe kwatia-rehe a-rami:

Kaiboho itxerenadu mahãdu atxitenyteri. Isaia inatyhymy umy rarybereu:

—“Ore Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are oreporenuwiwet jepi”, ꞌjau futatee ꞌã pẽẽ pejejemogyau. Aꞌere pẽꞌme ate. Ymã we te ꞌã Janeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukari inuga kaꞌaran are Isai ꞌga upe pẽ nee rakue:

Me ga ne ga me amijo ajêx ne ar amijo Metĩndjwỳnh mar mexo aba. Mrãmri ne me bakukãmãre Idjaij me ajã kabẽn ne. Nãm Metĩndjwỳnh kukwakam me ajã me bakukãmãremã kum,

Seruꞌyeꞌkon teesenkuꞌtîsanon tîîwarîrîꞌnîkon. Apîꞌnîkon penaroꞌ Paapa maimu ekaremeꞌnen profeta Isaías nurîꞌtî eseurîmaꞌpî yairî.

'Ãpa mũn max, pãyã 'ãkuxa mũn kummuk! Yã tik hittap 'Iyait te Topa pupi hãm'ãktux, tu 'ãxop 'ãktux, hu:

— Wuyjuyũ mug̃uykuku'ukayũ eyju — io'e Fariseuyũ be. — Kuyje ma juk Isaías emuwẽn icẽmãn. Imẽn o'e:

Jꞌooj madäk doo me ky kenꞌyym do bëëh! Baad né paa hahỹ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Isajas häd näng do kyyh bë ky nꞌaa:

Wi¹lhin¹ki³lxo³tũ̱³ka̱³txi³su² yah³lxi¹lxi¹. I³sa³i²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² nxe³jah¹lu¹tai²na² wãn³txai²na² ĩ³yau¹ũ³nhẽ³jah¹lo²yãx1jah¹lo²nãu³syah¹lxi¹lxi¹. Nxe³te³nah¹lxi¹:

— Xiso atyo teraharetyoarenai! Isaías nika aliterexe exakere xairatya xitahi:

Asia vara niha ada Jesus:—Deus athi-ra avanofivini-ra avakahi'badaraki a'oni. A'onira vara vani'a'bo'da'iki ada Deus. Deus athi kapapirania Isaías kohana binajiri'iki ida athi:

Ahamyspihikbatarẽtsa Deus sohokotsa Isaijas inarokota tubabatu ahasoho ziwatahaka. Hawa ha ty ziwataha wasani. Deus harere tihi:

Taꞌi miꞌi pote eipe typy ehay rakaria raꞌyn e Iesui. Nimo te ti aseꞌi Isaia henoi tomiwan me

Itínoe ikútixapovoti sasá'iti ya po'ínuhiko xâne, koati tokopóvoti neko yuho porofeta Izâiya mekúke ve'ókukenoe, enepone koêti:

Diakɨ̃hɨ́ weérã weeró noho weé ta'sa'. Isaía dɨporókɨ̃hɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tagɨ mɨsâre diakɨ̃hɨ́ta niîsapĩ. A'tîro ohâkɨ niîwĩ:

Am ishcay cära nunacunapïtamari Diospa unay willacünin Isaias rasunpa nila:

A norĩ wa'wa hã aihâimana si'ahâ za'ra wa'aba di. Duréihã Iza'iza hã ma tô ĩ'uwaibaba ai'ãma rob'ui'éré sirõmo za'ra wa'wa, za 're ĩ'aihâimana za'ra wa'aba mono zém na hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na ma tô ãne na ai'ãma rob'ui'éré sirõmo za'ra wa'wa:


“Õmirykõ ke rokẽ kure jyrĩko matose. Yrome okurohtao xine ymaro pyra matose ipunaka.

Na pre mẽ akukamã mẽ ajarẽnh o: Mẽ kãm ixkĩnh ã mẽ kot amnhĩ jarẽnh tã mẽ kãm ixkĩnh kêt. Na htem kãm ixprãm ã amnhĩ jarẽnh kaprỳ.

Kamisirienererini ninoa kãkiti. Ninoa sãkireẽnanira ipaxitanona. Ãkixinireẽna !inirekanona.

“Tytanrugue ywâgâ koendâ adâkezemo, Tuodaxi niepyramo olâ.

Hemuwete katu muaꞌu aꞌe wà, Ihewe uzeꞌegatu muaꞌu pà aꞌe wà. Wapyꞌa muite hin ihewi wà.

“Kovaꞌe kuery ma ojuru py rive xemboete, haꞌe rã ipyꞌa ma mombyry xegui.

Yalaɡ̶ata niɡ̶ica ane ligegi Aneotedoɡ̶oji, neɡ̶ee, ‘Niɡ̶idi noiigi odoɡ̶etetiwa me notaɡ̶anaɡ̶a. Pida catiwedi laaleɡ̶ena aɡ̶oyemaa metidowooɡ̶odi.

“‘Avove'g̃a onhi'ig̃atu tehe ji ve torombohete Tupana'ga javo,’ ei Tupana'ga. ‘Emo g̃a nanhiarõi imondoe'yma gweaporog̃ita imohina ji rehe.

“Povo tag vỹ ãjag nũnẽ hã tỹ inh mỹ vĩ há han tĩ, hã ra ag jykre pi(jé) tỹ inh jykre nỹꞌ,” he ja tóg nĩ.

“Haꞌe kwéry xe mboete onheꞌẽ-py rei. Opyꞌa-py katu naxe mboetéiry. Ndojehesa rerovái xe-rehe.

—Kia mahãdu wadee rybe‑di riwadeàlànanyrenyre. Wowydyna wadee riwahinymyhỹrenyre. Inatyhymy aõkõ heka kai tarybemahãte. Arayky dori Deuxu‑ribi irehemy ratximyhỹre. Teerytyhyõlemy heka atximahãte.

“Nomỹi agawewi ꞌgã weaa je ree. Aꞌetea nipo ꞌgã eꞌi ekoete futat: ‘Arafutar ore Jarejuwarete ꞌga. Oroporenuwiweramũ ꞌga jeꞌeg are’, ꞌjau futatee nanẽ ꞌgã ajemogyau nũ.

“Be, me ja ne me arĩk 'êx ne ajkwa kajgokam imã imex jarẽnho ban õkre kadjwỳnhbê jãm ate ibê krãn ba.

“Morî pe eseurîmakoiꞌkon insanan pemonkonyamîꞌ upîꞌ” taa Paapaya. “Tîîse toꞌ yewan wanî aminke upîꞌ” taiya.

“Topa te hãm'ãktux, tu tikmũ'ũn 'ãktux, hu: ‘Nũhũ tikmũ'ũn tek mũn 'ãktux max, pãyã' kuxa tek nĩm pax.

“ ‘Deus kay oceju,’ i napa ma e'em iteyũ wuyjuyũ,” i. “Imẽnpit okay g̃u ip,” i'e'em Deus, i juk o'e Isaías — io'e Jesus.

“Jꞌooj madäk doo me ỹ rawehꞌëëh. Sa kyyp tii. Dawëë sa hꞌyyb bawät mahä̃nh ỹỹ.

Txa²nũ̱³ka̱³txai²na² a²yxo²wãn³txa² so¹lxi³ sa²nẽn¹kxi²ti³hit1sain¹na³li¹. Yxãn¹ta¹ a²ẽ¹nãn¹jau³xai²na² Sũ̱³na² Na¹xai²na² ten³sain¹jau³xa² yũ³ai¹nxa³wi¹.

Exe halitinai waiye iraetaha notahi, nexa Enore, xakore hoka exahekolaha atyo seko tyaonita noniti.

“Va'ini bodinia hora vanofipa'itxiravini kaba'i, ojahana-ra khai vani'abakhiaki adani ija'ari afo'badara, varani jahakia vara hora vavani'abakhiaki adani.

— Asaktsa kytsa ziharawatakanahatsa watsa “O Deus harere bo zuba hyỹ tsimykaranaha” — mybarapetu nikaranaha. — Kaharere bo batu yhỹ niaha. Hawa ha bo mytsaty nikaranaha mektsatu niy, iwatsahi kaharere bo batu yhỹ. Iwaze ziharawatakanahatsa watsa.

— Eipe ti ehehay wo uimõtypot maꞌato ti eiwanẽtup hawe ti pya kahato uikai e Tupana tomiwan me Esekieu 33.31 pe.

“Enepora xanéhiko, pohu koyuhó kixo téyeonu itea ya isóneuke, ako malíkanuhiko.

“Ã'rá masá ɨsêro me'ra di'akɨ̃ yɨ'ɨ̂re ẽho peóma. Naâ tɨ'ó yã'ase waro pe'e no'opɨ́ niiró niísa'.

‘Cay nunacunacá janä shimillanwanmi alawapäman. Śhun'unñatacmi ichá calućhu cayan.

“Õ norĩ hã tô sena newa, te timreme na si taré ĩ̱'ãma 're wata za'ra. Tane nherẽ, te tipẽ'ẽ 're aimawi zô si te te 're rosa'rata u'âsi za'ra, ĩ̱'upana.


Toiparo rokẽ kure jyrĩko matose, jomipona pyra awahtao xine. Jomiry tytyorõmase oya xine. Tymyakãmase roropa oya xine õmirykõ ke. Morara exiryke õmirykõ etary se hkopyra ase,”tykase Izaja pake opoko xine, tykase Jezu eya xine.

Mẽ kot ixkuhpa hã amnhĩ krã hkôt mẽmoj tã hkwỳjê mã karõ ho pa jakamã na htem kot ixkôt amnhĩ nhĩpêx o pa hã amnhĩ jarẽnh kaprỳ. Anẽ.—Na pre ã Ijaisja Tĩrtũm nhỹ hã mẽ akukamã mẽ ajarẽ nẽ mẽ atã kagà anẽ. Anẽ.Nhũm pre ã Jejus Parijew nhõ xwỳnhjê mẽ Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre xwỳnhjê mã kapẽr anẽ.

Maxikatiĩka ninoa kapotoreẽkaua nota apisatoõ. Maxikatiĩka ninoa txano: “Ateosone pitxaua,” kotxi ninoa !oerekari nota sãkire. Ninoaka sãkire oerekana, txamari “Teoso sãkire asãpiretai” itxana.Itxa Teoso Isaíamoni kitxakapirĩka —itxa Xesosi.

Ywâgâ koendâ adâkezemo wâne, tâzewenke kulâ olâ kurâdo nhenomedâdylymo, augueho araba”kehobyry — kely Jesus.

Hemuwete katu e waiko wà, Taꞌe awa zeꞌeg rehe upurumuꞌe oho waiko wà xe. — Ko zeꞌeg aꞌe, Tupàn umumeꞌu ihewe aꞌe, iꞌi muaꞌu oho waiko teko wanupe wà.

Avakue ijayvuague rupi rive nhomboꞌe vy xemboete merami rive okuapy”, heꞌi vaꞌekue.Isaías 29.13

Aɡ̶ica niwaló niɡ̶ina modoɡ̶etetiwa, leeɡ̶odi odiiɡ̶axinaɡ̶atece inokinoa epaa lakataɡ̶a, odaa aɡ̶odiiɡ̶axinaɡ̶atece ane jiiɡ̶enatakata.’”

Ji mbohete tehe g̃a. A'ereki nhinhi'ig̃a rehe rũi g̃a ombo'e. Yvyakotyve'g̃a nemimbo'ea rehe g̃a g̃a mbo'ei a'ea ko Tupana'ga nhi'ig̃a javo tehe jupe,’ ei Tupana'ga,” ei ahe hako, ei Jesus'ga fariseus'g̃a pe judeus'g̃a mbo'ehara'g̃a pe no.

“Fagrĩnh mỹ ag tóg iso grĩnh ke tĩ, hã ra ag tóg ẽprã ke ag jykre to: Topẽ tỹ tón hã vẽ, he tĩ,” he ja tóg nĩgtĩ, Isaías ti,” he tóg, Jesus ti. “Ki hã tó ja tóg nĩ, ãjag to, ãjag krĩ régre nỹtĩn kỹ,” he tóg, Jesus ti.

Xe mombaꞌegwasu teĩ. Xe nheꞌẽ-py nomboꞌéiry. Ha teko rei nheꞌẽ-py ae, oporomboꞌe mboꞌe oiko-vy”Is 29.13heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ pende-rehe, heꞌi judeu kwéry ruvixa-pe.

Iwowydyna heka wadee aõ aõkõ rare. Wabede ywina ribedeerynyõtyhy. Texibedeerynymahãtenyte abede ywinarenydile.

‘Aramuoryw ore Orojuwarete ꞌga’, ꞌjau futatee ꞌgã jee”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga. “Aꞌere ꞌã ꞌgã ꞌmeramũ te. Nomỹi ꞌgã weaa je ree. Naje rerowiari tãmẽjẽ ꞌgã. Uꞌeawer are etee ꞌgã jamuꞌei. Aꞌere ꞌgã ꞌjau ajaupe: ‘Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are je pẽ muꞌei’, ꞌjau futatee ꞌgã ajaupe”,ꞌjau Janeruwarete ꞌga ikwasiarukaa inuga kaꞌaran are Isai ꞌga upe rakue— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Ne arĩk imã irax jarẽnh kajgoo ban 'êx ne me ta kukràdjà'ã memã kum, ‘Metĩndjwỳnh kukràdjà’, anhỹro ba.” Nãm ã Idjaij me ajã ane ga me akamingrãnyre ajêx ne akukràdjà kajgoo Metĩndjwỳnh kukràdjàn memã arẽnho aba. Mrãmri ne me ajã arẽnhkumrẽx. Nãm Jeju ã mebê pardjêu arkum ane.

“Mîrîrî yeꞌnen uyapurîtoꞌ toꞌya wanî îꞌ pe pra rî. Penaronkonya tîpanamaꞌpîkon yawîrî tonpakon yenupa toꞌya, uurîya tîpanamaꞌpîkon pe tîkuꞌse” taꞌpî Paapaya,taꞌpî profeta Isaías nurîꞌtîya —taꞌpî Jesusya toꞌ pîꞌ.

Tu yã hitop hã hãm'ãktux, nũy nũk-tetex 'ũgkeppah. Yã Topa yõg hãm'ãktux xaxogãhã', nũy yãy yõg hãm'ãktux 'ũyãnãn tu hãmyũmmũgã'.’ Kaxĩy. Tu ta tu' kux.” Kaxĩy.

“ ‘Ẽn xipat,’ i te'e ma e'em ip,” i. “Imẽnpit xipat g̃u õn ip cexe,” io'e Deus, io'e Isaías. “ ‘Deus ekawẽn eymutaybitbin oceju bit,’ i napa ma e'em ip. Imẽnpit wuyjuyũ ekawẽn acã adeayũ mutaybitbin ip,” ie'em Deus, i juk o'e Isaías — io'e Jesus.

Dooh këh ỹ tado bä ti rama metëëk doo. Raky nꞌaa jawyyg ub tii. Ti hyb nꞌaa daap hẽ ti ta ti ỹ rahyb nꞌaa jewꞌyyk doo”Isajas 29.13 —näng mä Jesus Isajas herꞌoot do paa Pꞌop Hagä Do kyyh.

Yxãn¹ta¹ kwa²hãi¹nxe² sa²nẽn¹kxi²sa²ki³lxot3sai¹nhxai²na²hẽ³li¹. A²wãn³txai²na² ĩ³tih³nxe³nyhain¹jau³xai²na² a²nũ²a² wãn³txa² sa²so¹sxã³ Sũ̱³na² wãn³txi³su²ki³lxo³jau³su² ĩ³tih³nxe³nyhain¹to³hxai²na²hẽ³li¹. Nxe³jau³su² I³sa³i²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Je³su²jah³lai²na² a²yxo²wãn³txa² ta¹hxai²hẽ¹la².

Maisa atyo awaiyetyahitaha natyo kaisere xini. Hiyaiya, halitinai xaotyakira kakoa atyo aotyakisahitaha hoka Enore xaotyakiraho aokahitaha.

Ni-nahina kaimoni hora vakanamasiviki. Vakadija'ari avikhananavaki vahojana-ra vanofivini mani ida oathi-ra vanaabaravini hija. Vakadihojaia vakahojaina va'ora ohonaria'bo'davini-ra vakahivini. Kodihonari hirihi ida vakadihojai hija.” Nimania ida Deus athi, papira hojaki athini — niha ada Jesus.

Hawa ha ty kabo nitsasokonaha asahi batu ma zikaha. Asahi: “Myharere hi Deus sopyk atsatu maha” iwa kytsa bo mybarapetu mykaranaha — niy. Batu ba tahaharere zuba nitsasokonaha Deus sohokotsa Isaijas Pariseutsa soho tubabatu iwa ziwataha.

Yt kat hamo ti ehehay se uimõtypot hap ete katupono uhehay atoiat haria eipe hawyi eimienoi saꞌag koꞌi yn ewehenoi eipotmuꞌeria pe e. — Urumienoi ti Tupana eweiꞌe maꞌato eheso kahato e ti Tupana ehepiat pe Isaia miwan me 29.13 pe e Iesui apoꞌe haria pe.

Koati hokohí kixónuti, ihíkaxotihiko ihíkauvoti ainóvoti isoneú kixone xâne” kôe —kíxovokoxoane Jesus. Izâiya 29.13

Tohô weérã naâ yɨ'ɨ̂re ẽho peóse wapa marí'. Naâ bu'esé yɨ'ɨ̂ dutisé meheta niî'. Masá dutisé niî'”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ, niî ohâkɨ niîwĩ Isaía, niî yɨ'tiwĩ́ Jesu fariseu masare.

Yan'almi alawaycaćhapäman, nunacunallap yaćhachicuyllanta yaćhachiy jicutayalcal'a’ nil” nin.

Danhimiroti zarina si, te ta norĩ hã te te dama 're rowahutu za'ra, ĩ̱nhimiroti zarina newa. Taha wa, senai õ di, ta norĩ hã ĩ̱'ãma 're ĩwata za'ra mono zé hã.” Ãne ma tô ai'ãma waihu'u sirõmo za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã, duréihã. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma rowasu'u za'ra, parisezu norĩ ma.


Iirypyryme ehtoh poko(Mak 7.14-23)Morarame imoihmãkõ tykohmase Jezu a. Ynara tykase eya xine,—Etatoko pahne. Enetupuhtoko roropa.

Mẽmoj kot mẽ pahtomnu hã harẽnhMakre 7.14-23Tã nhũm Jejus amnhĩ wỳr mẽ kot mar o kuhê xwỳnhjê hwỳ nẽ axte mẽ kãm kapẽr nẽ mẽ kãm:—E mẽ inhma nẽ inhmar tỳx nẽ.

Ãkixiniretxi Txiko Pirena(Marko 7.14-23)Xesosi akiritana kãkiti, ininiã itxana:—Hĩkenakota himarotini ĩkapani.

Deus izepa ato wâgâ Jesus aguehobyry(Mc 7.14-23)Aituo Jesus kurâ domodo ingâsedondyly, eyanmo adâkehoem:— Idataungâ, xutuwâdaungâ xirâ augueho.

Uzeꞌeg Zezuz maꞌe teko wazuru wi uhem maꞌe kwer rehe aꞌe kuryNaꞌe Zezuz wenoz teko wamuwà uzepyr aꞌe wà kury. — Pezeapyaka katu hezeꞌeg rehe nehe ty wà, iꞌi wanupe. — Pekwaw katu heremimumeꞌu ràm nehe, iꞌi wanupe.

Haꞌe gui heta vaꞌe kuery ju oenoĩmba vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Pejapyxaka porã peikuaa aguã:

Jesus diiɡ̶axinaɡ̶atetece niɡ̶ica aneo me napioi laaleɡ̶ena oko(Marcos 7.14-23)Jesus eniditediogi niɡ̶ijo noiigi modipegitalo, odaa meetediogi, “Ajipaa amaleeɡ̶aɡ̶a mowooɡ̶otitiwaji!

Ahereaporog̃itate'varuhuaahe mbote'varuhu(Marcos 7.14-23)Jesus'ga g̃a mbuhuri ojipyri pevove'g̃a he'yjuhuve'g̃a. A'ero ga ei g̃a pe:—Pehendu ti ikwahava, ei ga.

Ne tỹ ẽg kavénh(Mc 7.14-23)Kỹ tóg vẽnh kar jé prẽr mũ sir, ag tỹ ti rã hã nỹtĩ jé, ti vĩ jẽmẽ há han jé. Kỹ tóg ag mỹ: “ha mẽ, sỹ nén tó mũ ti, kỹ to jykrén nĩ gé,” he mũ.

Hesu omombeꞌu mbaꞌéixa nhanhemongyꞌa(Mc 7.14-23)Upéi ohenói jevy ou hagwã ijaty vaꞌe kente kwéry oha-py. Heꞌi:—Pejeapysaka porã katu xe nheꞌẽ-rehe peikwaa porã hagwã, heꞌi.

Jesuísí rexidelenymy ribedeerynyre: —Boholabeny warybe‑ò.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau mytuna ꞌgã nupe:—Peꞌje pejejua pejeapyakau jejeꞌeg are. Pejejeapyoramũ ee pejejemogyau.

Ne kam amiwỳr me krãptĩ 'uw ne memã kum,—Ẽ, dja ga me akunĩ iman ikabẽn markumrẽx.

Imakuiꞌpî Pîꞌ Jesus Eseurîma(Mc 7.14-23)Mîrîrî taa tîpo Jesusya arinîkon yannoꞌpî moropai taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Maasa umaimu etatî moropai epuꞌtîyaꞌnîkon yuwatî —taꞌpîiya.

Yeyox te' kuxa kummuk 'ãktuxTu xe tikmũ'ũn xãnãhã', hu:—'Ũg 'ãpax, nũy hãmyũmmũg:

G̃ebuje Jesus adeayũ o'tomuwã. Oajẽm ip.— Ya'õpicũg̃cũg̃ cuy epesop, eyetaybit am — io'e cebe ip.

Ti mꞌ hajõk do ta tii bä habꞌëëh do Jesus naëënh ta wë. Ti mꞌ taky hadoo sa hã:—Bë maa newë da, bë hꞌyy genä da ỹ herꞌoot do hã.

Yen³kxa² ko̱³nxe³ti³hi¹tẽ³jau³su²Nxe²e³ta³lun²nũ²la² a²nũ²a²nãu³xa² ĩ³hit2tain¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³kaix1tain¹te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³wxi¹. Ain³kxi²sa²sxã³ a³la³kxi¹jxah³lxi³hẽ¹li¹.

Jesus Xakai Aiyalaharetiterehare Wawenane(Marcos 7.14-23)Hatyaoseta Jesus ahohisakoatya halitinai hoka nehena ihiyeha: — Waiye xasema hoka waiyekehalaka xomana:

Ija'ari-ra najahariki varani hini hida(Marcos 7.14-23)Hari. Oniaroa, Jesus va'ora baranaha'aha adani ija'ari vaipohiki, vikhara kaimoni kidiania. Vara va'ora ni'aha:—A'onivani afohahavi mitha vani'a hida kodivarani mahija avarigajahakivini.

Hawa mytsaty tsimykaranaha pykyhytutaha. Kyze Sesus sizubarẽtsa bo huahua niy. Izumubanahaze ispe niy:— Wabyziutaha! Iwaze tsinymyrynaha. Amy ty maku hauk myze ana humo hi ba zikmyi. Batu disahawy humo Deus okzeka imysapybyita niyzik. Batu ba. Hawa ha ty motsasoko, iharere batu mysapy motsasoko zeka ana humo hi Deus okzeka imysapybyita mozik — Sesus niy.

MAKU 7.14-23 PIAT EWYMiꞌi hawyi itotiaria typyꞌi rakaria pe Iesui toꞌe — Eweĩꞌẽ ro uhowawi e. Worohoꞌomuꞌe teran eipe e. Waku eweiwanẽtup to uiꞌe hap kape ikuap hamo inug hamo e. Waku ehewaure kaꞌa kahato uhepiat einãpin hap kape e.

Úkeaku vaherévokoti(Mk 7.14-23)Ina ihaxíkoa Jesus neko êno xâne. Hara kíxovokoxoa:—Yakámokenonu maka yéxinanoene iséneu ra yûnzo:

Naâre tohô niîka be'ro Jesu masaré pihîo, niîwĩ:—Yeekãhásere tɨ'o masírãti niîrã, tɨ'oyá.

Nilculmi chayćhu cä nunacunäta aśhutyalcachimul nila: “Llapayquipis sumäta uyalimal, umayquiman ćhulapäcuy.

Dasa hã da te 're huri mono wa, dasa na dawasédé, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono õ zé wasu'u(Marcusi 7.14-23)Tawamhã Zezusi hã ma tô sima dazô hâ, ĩsimirowasu'u hã da te wapari za'ra da. Ãne te dama tinha:— Ma'ãpé, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za, marĩ hã waihu'u za'ra wa'aba da, ãma.


Morarame Jezu a toytose ipoetory tomo zuruse. Ynara tykase toto eya,—Tohne nexĩ toto, õmiry etaryke tyya xine. Tuaro makene? tykase toto Jezu a.

Nhũm pre ã Jejus mẽ kãm kapẽr anẽ pa mẽ hkôt mẽ ixpa ho mẽ ixpa xwỳnhjaja kuma hãmri nẽ hwỳr mra nẽ kãm:—Kwa na ka ã mẽ kãm akapẽr anẽ nhũm Parijew nhõ xwỳnhjaja tee ri ama nhũm ja mẽ kêp omnuj nẽ. Anẽ.

Iuasaaki Xesosi moianariakori apoka iuamoni. Itxarina:—Pimarotatari pariseoakori !apokaerekatari ikara pisãkire ninoamoni?

Aituo Jesus opaji xina saindyly. Xina aguely:— Fariseu domodo tutuze iwâgâmo amyguely awyly, awylygue akaemo agâ iewiâky — xina kely.

Ure hemimuꞌe ure, uruhem oroho ipyr ure. — Akwez parizew wikwahy nezeꞌeg henu mehe wà. Aipo erekwaw wakwahy haw ne, uruꞌe izupe, hehe urepuranu pà.

Haꞌe ramo hemimboꞌe kuery hexe onhemboja vy aipoeꞌi:— Reikuaa teve fariseu kuery ndeayvu oendu vy ojou vaia?

Odaa joɡ̶ototalo niɡ̶ijo anodiotibece Jesus, odaa moditalo, “Aɡ̶owooɡ̶oti niɡ̶idi fariseutedi me neliɡ̶ideeɡ̶a leeɡ̶odi niɡ̶ijoa ɡ̶adotaɡ̶a?”

A'ero Jesus'ga remimbo'ehara'g̃a nduri ga pyri javo ga pe:—A'ea nde erame fariseus'g̃a nhimonha'ngai nenhi'ig̃a arõe'yma. Erekwaha nde? ei g̃a Jesus'ga pe.

Kỹ ti mré mũ tĩ ag ti to kãmũ kỹ ti mỹ: “ha mẽ,” he mũ. “Fariseu ag vỹ ã to jũ nỹtĩ, ã tỹ ag mỹ: vẽjẽn pi(jé) ẽg kavénh tĩꞌ, hen kỹ,” he ag tóg ti mỹ.

Upéi ogwahẽ ou-vy iha-py hemimboꞌe kwéry:—Fariseu kwéry ojohu vai kuri pene nheꞌẽ. Ndereikwaái tipo upéa nde raꞌe? Ne nheꞌẽ rendu-vy, “Aipo” heꞌi nde-rehe opondera eterei-vy. Ndojohu porãi voi, heꞌi Hesu-pe.

Tai tahe Jesuisi erydỹỹna mahãdu Jesuisiko rarybere: —Fariseu mahãdu kỹny tamy awiõre kia wiji tuu tarybeta wahe.

Aꞌeramũ ore Jejui ꞌga remimuꞌeramũ ꞌga rerowyka arajua oroporogytau ꞌga upe:—Nafutari fariseu ꞌgã enejeꞌega raꞌe— ꞌjau ore ꞌga upe.

Kam kôt ba djwỳnh ar 'ỳr bôx ne Jejumã kum,—Ẽ, mebê pardjêu kute akabẽn markam arỳm ngryk ne, ane.Nhym me'ã arkum,

Mîrîrî taasaiꞌya tîpo, Jesus nenupaꞌsan wîtîꞌpî iipia. Moropai inkamoroya taꞌpî ipîꞌ: —Uyepotorî, îꞌ taaya manniꞌ pîꞌ fariseuyamîꞌ atasiꞌsirunpasaꞌ man amaimu pîꞌ —taꞌpî toꞌya.

Ha tik xop te nũ mũtik hãpkumep, tu' nũn, tu' yĩkãgnãg hã' pip, tu:—Yãyã', 'ok xate hãmyũmmũg? Yã Paniye xop te 'õg hãm'ãktux putup nõg, tu' gãy. Kaxĩy.

— Etaybit tu Fariseuyũ itakoma ekay iam- -ekawẽn puye, itakoma iam? — ceweju etaybitbinayũ o'e Jesus pe.

Ti mꞌ badah peej ta ma matëg raky hadoo ta hã:—Mahapäh a kyyh, dooh tawꞌããts hẽ tado Pariséw sa hã? —näk mä sa kyyh.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² a²sa³wi³ha³lxai²na² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Je³su²jah³lãi³. Wãn³txa² kwẽn¹ta² e³kxin¹jau³xai²na² sa²kxai³lu² fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nhai¹tũn³te²nãu³xai²na² ĩ³a̱n³txi¹si¹hai¹ni¹nhẽ²li¹. Nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta exaotyakiraharenai xane kaokaha ehaliya hoka nehenaha: — Hasemehena, hiraetere maisa waiyeta fariseunai hiye. Xoana hatyo akiti hasemita? nexaha ihiye.

Oniaroa, Jesu-ra vanamaakari'aha adani ipohina, vani'aha:—Iogamanija koda ida farisio kadavarani-ra vavajaharavini?

Kyze ituk zinymyrykynahatsa ibo zumunaha:— Pariseutsa aharere humo batu siakparawy ana kino tsinymyryky ja — niaha.

Mio tã toꞌe hawyi ipotmuꞌeria sese tõꞌẽ meremo Iesui kape henoi hamo — Mehĩ iꞌatuꞌe Tupana aiꞌairo temiit no aheko miꞌu u hap etiat e haria iꞌatupyꞌahak kahato eete. Urumuꞌe hat eweꞌeg wo o iꞌatuꞌe katupono yt naku i eꞌe hap iatuꞌe iraniaꞌin woꞌomuꞌe haria toꞌope katupono — Tupana mikyꞌesat ewy miꞌu u haria yn waku pe tukupteꞌen Tupana wanẽtup hawe iꞌatuꞌe miꞌiria. Aheko miꞌu ete aipuꞌap Tupana kape iꞌatuꞌe woꞌomuꞌe haria ipotmuꞌeria henoi Iesui pe.

Ina ahi'ókovo Jesus ne íhikauhiko. Hara kíxoa:—Yéxoa yupíheovo ikótivexea farîzeuhiko ne yihómeku?

Tohô niîka be'ro ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ kɨ̃ɨ̂ tiro wa'â, kɨ̃ɨ̂re niîwɨ:—Mɨ'ɨ̂ tohô niisére tɨ'órã, fariseu masa tɨ'sâtiama, niîwɨ.

Chayćhu yaćhapacünincunañatacmi masta aśhutyaycul nipäcula: “Cay nishayquim fariseocunäta lluy nanächin” nil.

Tawamhã wa norĩ hã ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã wa tô ĩtẽme ubumro ni, Zezusihi u, wa te wasiwi ãma sadanharĩ za'ra da, ãne:— E ma tô asina ĩwaihu'u za'ra. Parisezu norĩ hã ma tô aimreme hã siwi wẽ'õ pese za'ra.


Mame ynara tykase Jezu eya xine,—Zae pyra toto ahtao Papa kapuaõ narykahpyryme pyra sã mã toto. Popyra mã toto, ãtarykahmã samo. Imeĩpo ãtaryka mukapõko Ritonõpo mana ãtarykahme exiryke. Ah moroto rokẽ mokaro nexĩno tonurãkara sã toexirykõke. Tonurãkara osenuhmara mana. Mokaro sã mã mokaro Ritonõpo namorepatopõpyry onenetupuhpyra toexirykõke. Mame tonurãkara asakoro tãtarorykohtao epukãko mã toto oramã aka tonure pyra toexirykõke, tykase Jezu eya xine.

Hãmri nhũm mẽ inhma nẽ tanhmã mẽ inhmã Parijew nhõ xwỳnhjê jarẽnh to nẽ hprĩ hã mẽ hkukamã mẽ harẽnh o:—Tk. Kwãr mãmrĩ mẽ kêp omnuj. Mẽ kot Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre ho pa htã na htem hkôt amnhĩ nhĩpêx kêt. Jakamã te mẽ nohkre xwỳnh kot amnhĩ nhĩpêx pyràk. Koja mẽhõ nohkre htã amnhĩ kôt nhỹhỹm nohkre hõ ho mõ hãmri nẽ wa hamẽ pry pumunh kêt nẽ htỳx mõ hãmri nẽ nhỹri ahkrehti kamã tẽm. Tã Parijew nhõ xwỳnhjaja te kot wam htẽm xwỳnhta pyràk nhũm mẽ kot mẽ mar xwỳnhjaja te kot wam htẽm xwỳnh kôt hõ htẽmta pyràk. Jakamã Parijew nhõ xwỳnhjaja mẽ kot mẽ mar o pa xwỳnhjê mẽ koja mẽ hpimrààtã nhỹrmã te ahkrehti kamã rôrôk par pyràk o amnhĩ nhĩpêx nẽ mex kêt nẽ pa ho pa. Koja kaxkwa kamã inhõ Papaj nhỹrmã amnhĩ nê mẽ hanor pa.—Inhõ Papaj te kêp mẽmo hy hkre ho pa xwỳnhta pyràk. Na htem mẽmo hy hkre nhũm higrõt hapôj nẽ higrõt mex nẽ. Hãmri nhũm mẽ hwỳr mra nẽ omu nẽ nê mẽmoj nhĩgrõt punuj jarê nẽ kurẽ. Ja pyrà nẽ koja nhỹrmã inhõ Papaj amnhĩ nê Parijew nhõ xwỳnhjê janor pa nhũm mẽ mex kêt nẽ pa ho pa. Jakamã kwa kêr ka mẽ hkôt ri amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ. Anẽ.Nhũm pre ã Jejus mẽ ixte hkôt ixpa ho ixpa xwỳnhjê mã hprĩ hã Parijew nhõ xwỳnhjê hkukamã ã mẽ harẽnh anẽ pa mẽ mar o ixkrĩ. Series([], )

Ininiã Xesosi:—Kãkiti takari atoko itxa. Ininiã ikinika takari niri iaxitikiri mataãkiniti maporokaãkako.

Jesus xinaram aguely:— Nady inakai ojionkeoly, adameoly alelâ. Arâ lâpylâ ise idânârâ Pabai kaynonro eynynâbaom modo adameoly eydâpa.

— Maꞌe itym myrer aꞌe nehe, aze heru nuiko kwaw itym arer romo aꞌe nehe, aꞌe mehe heru oꞌok kar putar paw rupi aꞌe nehe, iꞌi urewe.

Ombovai:— Mbaꞌemo renhoĩ Xeru onhotỹ vaꞌekue eꞌỹ ma omondoropaa ꞌrã.

Odaa Jesus ja igidi, meetediogi, “Eiodi ane ideite ditibigimedi icota me nawace inoatawece nawodigijedi ane deɡ̶eyatedini. Enice jinaɡ̶a agecaɡ̶aleɡ̶eni niɡ̶idiwa fariseutedi! Igaataɡ̶a niɡ̶idi liciagi niɡ̶ina anonibatege ɡ̶oladi, pida idiaaɡ̶idi aaɡ̶aɡ̶a ɡ̶oladi. Odaa niɡ̶ina ɡ̶olaɡ̶a nige nibatege eledi ɡ̶olaɡ̶a, odaa iditawece enitiniwace mida begi.”

A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:—Jiruva'ga yvagipeve'ga po ti o'o pa g̃wemitymipyrarũiva'ea nehẽ, ei Jesus'ga.Tupana'ga nhi'ig̃aatyviva'ea pe g̃anemimbo'ea pe Jesus'ga ei: Tupana'ga remitymipyrarũiva'ea. Tupana'ga po ti omombi pa g̃anemimbo'ea nehẽ. —Na g̃a ndekojate a'ero fariseus'g̃a, ei Jesus'ga. G̃a ko heakwagweve'g̃a ja – kiroki g̃a gweroho pota oji'jave'g̃a, ei Jesus'ga. Po heakwagweve'ga gweroho ojipe'ga – kiroki ga ga ja ndohepiagi, a'ero po ti g̃a memei ohi ikwara pype nehẽ. A'ereki g̃a memei ndohepiagi, ei Jesus'ga.

Kỹ tóg ag mỹ: “ẽg jóg mág tỹ nén krãn ja tũ vãm kỹ nĩ kãn ke vẽ, ẽg jóg tỹ kanhkã tá nĩ tỹ nén krãn ja tũ ẽn ti,” he mũ. “Ag pi(jé) tỹ Topẽ krẽ nỹtĩꞌ, Fariseu ẽn ag, hã kỹ tóg ag vãm ke mũ,” he tóg. “Hã kỹ ag to jykrén tũg nĩ. Ũn kyvó ag mỹ ag tóg: “sỹ ã jãmĩ tĩg ke vẽ,” he tĩ, hã ra ag tóg ti kóm kyvó nỹtĩ gé, kỹ ũn kyvó tỹ ũn kyvó jãmĩ tĩg kỹ ag tóg kãgnó ki vár ke mũ, ha vemnĩ,” he tóg, Jesus ti. Ag tỹ nũgme ki vár to ken hã vẽ, hã vỹ: kãgnó ki vár ke mũ, he mũ.

Upéi haꞌe omombeꞌu arandu rehegwa nheꞌẽ temitỹgwe rehegwa nheꞌẽ-rami, hesapyso eꞌỹ vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami ave heꞌi:—Entéro temitỹgwe xe Ru yváy pygwa onhotỹ eꞌỹ vaꞌekwe gwive, hapo gwive omondoro jevy vaꞌerã, heꞌi fariseu kwéry rekoha vai-rehe. —Ani pepena hese. Hesapyso eꞌỹ vaꞌe-rami oiko ramo jepe, gwapixa ogwerahase joty tape-rupi. Ha mokõi hesapyso eꞌỹ vaꞌe ojogweraha ramo, hoꞌa arã oho-vy mokõive onhondive yvy kwa-py, heꞌi fariseu kwéry-rehe.

Tahe Jesuisi rarybere: —Aõhere aõkõ rare. Timyre aõkõ rare. Ixinamy tuu raryberenyre. Iorutere‑di nohõtirenyõmy. Kia fariseu bedeeryna lòbòròna wese rare. Waha ribòrònyõre. Ibutumy waha ribòrònyõre suribi mahãdu ritakre. Inatxi hãbu ruetà widee ryò ritỹnynymyhỹre wese. Hãwãry‑ribi wiwanale hãloo‑txi resekre. Tiiboho ixinamy biribenyke.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau oree:—Anure nipo Janeruwarete ꞌga ꞌgã nereko tyweretei ꞌgã ꞌeawer are. Sãꞌã koa. Ko jara ꞌga ꞌã opopot ekoete maꞌe kaꞌa poꞌoa. Wemitymera etee ꞌã ꞌga imuaranuwukaa oko pype. Nan tee futat nipo Janeruwarete ꞌga iapoi. Ojeꞌeg are ajamuꞌjatyweara ꞌgã nereko tyweri. Aꞌeramũ pẽẽ pejejemuaẽmeꞌema ꞌgã nee. Eaeꞌema ꞌjawe ꞌgã. Eaeꞌema ꞌgã ojopopyyk ekoete ajuerawau kwe pe. Aꞌere nipo ꞌgã ajueruꞌari etee ajuerawau ywy kwara pype. Nan tee fariseu ꞌgã. Naeapyoi ꞌgã Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are. Aꞌetea ꞌgã ajamuꞌe ekoete ee. Aꞌeramũ nipo ꞌgã wemimuꞌe ꞌgã nerawau mamaꞌeukwaawa rapyaw ipe— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

—Ga, me no rã ne me amikukãm rĩt kêtja pumũ. Kam me kute amipry mar kêt. Kam godja me no rã me no rã japrô kute meo ba jabej nhym arỳm amẽ kre'õkam tỹm. Mebê pardjêu ne me kute me uràk. Nãm me 'êx ne memã, “Ba ne ba ije Metĩndjwỳnh mar”, anhỹro ba. Nhym be, kati. Me kute mar kêt. Ne kam te memã Metĩndjwỳnh'ã ujarẽnh ar ba nhym me adjwỳnhdjwỳ kute Metĩndjwỳnh mar kêt. Mebê pardjêu 'êx ne kute memã anhỹro bakam dja Ibãm arỳm memã o pãnh ne me biknor tokry djàkam me kumẽ kute mrãmri ne me kute 'ê kadjàr ne rũm mẽnh pyràk. Kwãrĩk wãnh me rã'ã. Nãm ã Jeju mebê pardjêu'ã ane. Series([], )

Jesusya taꞌpî: —Tamîꞌnawîronkon tînpîmîꞌpî pepîn aroꞌtasaꞌ yaroka umî esaꞌya. Mîrîrî warantî tamîꞌnawîronkon Paapa pemonkono pe pra tîweꞌsanon moꞌkaiya tîpemonkonoyamîꞌ koreꞌtapai —kaiꞌma toꞌ maimu yuukuꞌpî Jesusya. —Inkamoro yeꞌkakon tîpîinamai pra eꞌtî. Maasa pra toꞌ wanî enkaruꞌnankon warantî. Mîrîrî yeꞌnen tiaronkon yenupa toꞌya eserîke pra toꞌ wanî. Enkaruꞌne siꞌma enkaruꞌnanya tiaron yarî eserîke pra awanî. Yarî yuꞌse tîwanî ya toꞌ eꞌsoroka ituꞌnakan yaꞌ saꞌnîrî.

Ha:—Yõgnũ 'Ãtak te pexkox tu' xip, tu mĩxux puknõg xohix mõy putup, nõm xok 'ohnãg tu'. Pũyã' pi'! 'Õm te' pa hok xop putuk, tu' nõy mõgãp-tup, pãyã hãmpẽnã 'ohnãg, hãmyũmmũg 'ohnãg tu', hu' pẽnã hok nõy mõgã', puxi' pẽnã hok 2 te hãpkox kopa nã'. Kaxĩy.

— Wetaybit — Jesus o'e. — Kadaidip webay o'taidag̃uiaptip ju'uk Deus. Apẽn wuyju tipkẽrẽatip ju'uk ku bewi; imẽnpuxim Deus fariseuyũ emumutaybitbinap ju'uk wuyag̃uy bewi — io'e Jesus.

Ti mꞌ panyyg gó mꞌ Jesus ky gadoo:—Kasog hõm da sahõnh hẽ joom Ee hỹ pong jé hawät do nejoom hõm doo —näng mäh. —Na manäh. Na kamawejãn. Ta wób sa hꞌyyb mahũũm nꞌaa ty temah do tii. Ty tamah do ta da ty hadoo do tamahũũm bä, gadarong doo hẽnh rakajäk séd hã —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Hai³sxa³nãu³ai²na² hĩ³ne³kxa² Txa²wĩ³na² Oh³xan¹jah¹lai²na² sa²kxai³lu² ũh³wĩ̱¹xa³tẽ³kxa² hãi¹nxe³ti³xa¹ ha³tut1si¹hain¹jau³su² kwa³na³ain¹tu¹wi¹. Nxe³kxe³hũ̱³sxã³ fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txa² sa²kxai³lu² hĩ³ne³kxa² Txa²wĩ³na² ũ³whĩ̱¹xa³tẽ³kxa² yã¹xain¹na³li¹.

Hoka Jesus nexa ihiyeha: — Tyotya hananehaliti Baba enokoa tyaonitere maxaferaharene atyoite kamalakakeheta. Awa atyo ximawaiyehare ekakoaha. Hatyonai atyo maxoseharenai hoka maxoseharenai xotokahisase tyaoniterenai akereta. Maxosehare atyoite hatya maxosehare otokahijita hoka hatyo hinamanaite xane tolokoako exoaha — nexa Jesus.

Jesus va'ora ni'aha:—Deus jaharikia va'ora arakhaki bana adani. Hogoi 'ba'dani fori vihiki adani. Ni-hogoi 'ba'dani-ra rakhaiki ada kodiabi'i. Movahi ida ba'ba'da kodiabi'ia birakhairiki, birasohahi, binahokahihi. Hari'a va'ora vakava'ibodi adani farisio. Kamaodorohaki fori vihiki adani. Ija'ari vasohiva abono vakamaodorohaki adani. Makhira kamaodorohakia bibananiki ada hoariha kamaodorohaki; hodi bodinia avavoronijakosi'bamakhama'aha.

Iwaze Sesus ispe niy:— Pariseutsa hyrinymyrywy iparikihi haratatsa watsa. Hawa kytsa iparikihi haratatsa watsa mysibobokonaha batu iakubarahi zibobokok naha humo anawata Deus sihyrinymyrywy nepyk, batu iharere humo hawa asahi mytsaty nikaranaha zuba. Iwatahi Pariseutsa hyrinymyrywy nepyk. Pariseutsa sihyrizikubyitsa watsa. Ihyrizikubyrita usta ihyrizikubyrita ske piwatawy zeka petoktsa mynarahanaha. Sihyrizikubyitsa petoktsa wytyk hoke bo mynarahanaha. Pariseutsa siwahatsa, kytsa bo mybarapetu mykaranaha iwatsahi Pariseutsa humo amy ty wasani batu hỹ mykaranaha. Iwaze asaktsa Pariseutsa ty arekektaha! — niy.

Miꞌi pote Iesui toꞌe — Pyno miꞌiria mienoi koꞌi yt Tupana mienoi ewy hin i e. Karãpe watikoi aiko hawyi wahekatup kahato hẽtyt hap e. Hẽtyt hawyi aimowepit kahato hap aimikoi e. Maꞌato iꞌanam neꞌi hẽtyt hap yt aimowepit kuap i yt aimikoi hin i pote meremo watipuruk. Miꞌi hap ewy iraniaꞌin woꞌomuꞌe haria mimuꞌe koꞌi yt Aiꞌywot Tupana e hap ewy hin i maꞌato iꞌanam aiko piat ewy e. Uipotmuꞌeria eiwanẽtup koꞌi koꞌi iꞌatuwesat hap kape e. Iꞌatuꞌe hap miitꞌin muꞌe hap yt kan hamo i katupono yt taꞌatukuap i muꞌap Tupana kape e. Taꞌi miꞌiria tukupteꞌen yt ihapytig i rakaria ewy — Mesuwe muꞌap Tupana kape iꞌatuꞌe iraniaꞌin me yt taꞌatukuap i muꞌap pytkai. Aikotã yt ihapytig i rakaria toꞌoꞌykesat hap ewy tukupteꞌen miꞌiria. Meiũran toꞌoykesat ereto yi hot pe hawyi iꞌatuewo yi kaꞌa pe e.

Ina yumopâhiko Jesus itukínoatihiko íhixoake:—Uhá koeti nonéti ákoti itukapu none Nzá'a íhae vanúke, marekéxokonotimo. Hako itíkoake nekôyohiko vo'oku koati ainóvotihiko xâne komítiti, hiríkotimaka po'i komítiti. Yoko enepo hirîko komítiti ne po'i komítiti, heú koetímo ne pi'âti íkorono'ekeovo uhorókuke.

Ɨ̃sâ tohô niikã́, Jesu a'tîro yɨ'tiwĩ́:—Wesé kɨogɨ́ yã'asé, toopɨ́ pĩ'ri bahuásere du'â kõ'agɨsami. Yɨ'ɨ̂ pakɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ niî soose me'ra bu'erã́re meharóta weegɨ́sami. Naâre kõ'â butia'gɨsami. Tohô weérã naâre tohô ĩ'yâkã'ya. Naâ niî soose me'ra bu'êrã, kapêri ĩ'yâtirã ãpêrã kapêri ĩ'yâtirãre wehê mɨ'tarã weeró noho niîma. Ni'kɨ́ ĩ'yâtigɨ ãpí ĩ'yâtigɨre wehê mɨ'tagɨ, naâ pɨárãpɨta no'ó niirí kopepɨ bɨrɨ̂ sãhasama, niîwĩ.

Niptinmi Jesus: “Janay pachäćhu cä quiquin Taytämi mana lantacuśhancunätá sapipi lluy wicapälun'a. Chayurá paycunacta caćhaycäliy. Apla-pula puśhaycaćhanacücänümi cayalcan. Chaymi cuscan ima ućhcumanpis palpapäcun'a” nila.

Tawamhã Zezusi hã te asa wama ãma romnhimiré'é za'ra, parisezu norĩ ãma:— Ĩ̱mama hã hâiwa ãma 're ĩsãmra mono hã rob're te te ĩ'a're'õ hã taha si te za uburé te te 're aza'o'o. Parisezu norĩ ãma 're aihâtâ'â za'ra wa'aba mono õ di za. Si'uihâ na 're hâimana za'ra mono. Ni'wa hã te za tisiré hã saprõ, ĩtob'a zahuré hã. Te te saprõni wamhã, te za ab're 're siré tiwaptã'ã zahuré. Tane te parisezu norĩ hã tob'a ne te te 're danhimro. — Ãne ma tô Zezusi hã wama ãma romnhimiré'é za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma.


Ynara tykase Peturu,—Yna amorepako ropa moro poko, anamorepatopõpyry poko, tykase.

Hãmri nhũm Simãw Pêtre tee ri Tĩrtũm kot mẽ apkur xà hã mẽ omunh xà hkôt tanhmã mẽ harẽnh to hkêt ã harẽnh ma. Nẽ ãm tanhmã mẽ kapẽr to pix ã mẽ mar kôt tanhmã mẽ harẽnh toja ma hãmri nẽ hã Jejus kukja nẽ kãm:—Kwa mon ka ri ã ja jarẽnh anẽ Pahihti? Anẽ.

Ininiã Petro:—Poerekaua ate ikara sãpirenatxi atão inakari oerekiko. Ate !imarotari —itxa.

Aituo Pedro aguely eyam:— “Mâimpymo mâkeba Deus agueho mankadomoem aieni; mâimpymo tâgaseze mawânrâ. Deus izepa ato amânhedyse mawylymo mawânrâ Deus xurâem inakai; angahumo odaylâ mawânrâ awârâ âtugudyly” myguely enra. Koendâ wao awârâ wâgâ aguekâ — kely.

Uzeꞌeg Pet izupe kury. — Uremuꞌe pe aꞌe maꞌemumeꞌu haw rehe nehe ty, iꞌi izupe. — Maꞌe rehe nemaꞌenukwaw imumeꞌu mehe, iꞌi izupe.

Haꞌe ramo Pedro aipoeꞌi ixupe:— Emombeꞌu porãve orevy povaꞌe ayvu mbaꞌemo re rembojoja vy remombeꞌu vaꞌekue — heꞌi.

Odaa Pedro jeɡ̶ee, “Enice, aneloɡ̶otitoɡ̶owa ane diitigi niɡ̶ijo natematigo anida ane iciaceekenitege.”

A'ero Pedro'ga ei Jesus'ga pe:—Ore mbo'e katu ti ojo'java'ea rehe. A'ereki ndorokwahavi a'ea. Maraname nde ei akoja ore ve? “Kiroki oki nhandejurua pype – a'ea nianembote'varuhui. Kiroki ohẽ nhandejurua hugwi – a'ea nhande mbote'varuhu,” ere nde. A'ea rehe ti ore mbo'e katu a'ero, ei Pedro'ga.

Kỹ Pedro tóg ti mỹ: “ẽg mỹ kãmén há han nĩ, ã vĩ tag,” he mũ.

Upe rire heꞌi Pedro:—Mbavaꞌe-rehe po heꞌise arandu rehegwa nheꞌẽ, eikwaa uka ore-vy, heꞌi Hesu-pe.

Tahe Pedro Jesuisi‑ò rỹỹraxire: —Wakoreny inihe biditynynyke, roxina brebuna ijyy wahe.

Aꞌeramũ Pedro ꞌga ꞌjau ꞌga upe:—Ore mueapyo ape eꞌeawer are, ki Kuꞌjyp. “Napẽ pype oo maꞌefera rũi pẽ motywet Janeruwarete ꞌga upe pẽ mogyau. Pẽ nui uẽm maꞌea tee pẽ motywet Janeruwarete ꞌga upe. Pẽjeꞌegaiwa te ꞌã pẽ motywet Janeruwarete ꞌga upe” ꞌeawer are— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Nhym Pedru kum,—Nã gãm ar imã, “Djãm me mỳjja 'õ krẽ nhym Metĩndjwỳnh kum, ‘Ja ne ga krẽn arỳm ajaxwe’, ane? Kati”, ane. Tãm ne ga arẽ nhym ar ibê bipdjur rã'ã ne. Mỳj'ã ne ga akabẽn jarẽ? Ar imã arẽ bar kuma. Nãm ã Pedru Jejumã ane.

Mîrîrî taiya yeꞌnen, Pedroya Jesus pîꞌ esatîꞌpî. —Mîrîrî panton ekaremeꞌkî anna pîꞌ —taꞌpîiya.

Ha Pet te:—'Ãpu hãm'ãktux 'ũgmũ'a yũmmũgã'. Kaxĩy.

Ibocewi Pedro o'e:— Wuywebe õmõmap g̃u wuymukẽrẽrẽrẽn- -wuybinũn peat acã iat ekawẽn iba'arẽm ocexe. I juy ece ocewebe apẽg̃ape ekawẽn, iba'arẽm puye — io'e Jesus pe.

Ti mꞌ Peed ky hadoo:—Ãã mamaherꞌood. Nyy dꞌ mahanäng pé ta ti ji noo me hajëng do panyyg? —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ Pe²jah³lai²na² a²wãn³txi³kxai³lu¹:— Je³su²jah³lãi³. Jau³jau¹xai²na² ĩ³yau¹ũ³txa²sĩ¹nhẽ³li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Pedro axene: — Hawaiyekehalakatya womana hatyo metaharexe hiyakaitere tahi — nexa.

Oniaroa, Pedro Jesu-ra ni'aha:—Haria nanamithajahakivinihi bana hida 'bai kavaranihi vara va'ora ini'avini hi'iki.

Kyze Peduru tihi:— Asoho hawa tsipihauknaha mybo tytsaso — niy.

Miꞌi hawyi Peteru toꞌe Iesui pe — Uimuꞌe hat yt uruikuap hin i te eꞌe hap miꞌu ete e. Urumuꞌe i ro kat eꞌe hap sese etiat e.

Ina kixôa Pêturu:—Keúhapu'ikinavea kixó'ekone íhekoake ne yihómeku.

Be'ró Pedro Jesuré niîwĩ:—Ɨ̃sâre werêya. Mɨ'ɨ̂ niî'ke de'ró niî sĩ'riro weesarí? niîwĩ.

Niptinmi Pedro: “Ña'ay nishayquiwan ¿ima ninayquitan niyalcämanqui?” nin.

Tawamhã Pedru te ãma 'mahâ, Zezusi hã:— Ma'ãpé ãma wama rowasu'u za'ra na, taha na ãma ĩromnhimiré'é na hã wa te waihu'u za'ra da.