Morotoino ynanytoase ropa tuna konõto ehpikuroko Reziu pona. Moroto yna ahtao kure tyryrykane. Yrokokoro ynanytoase Pozuori pona.

Mõõ hãmri nẽ Rekre hwỳr pôj nẽ hã pàr xi. Hãmri nẽ kamã mẽ ixtã apkati. Nhũm ra kahpa hkôt kôkja kawax pê àpêr mex jakamã pa mẽ ma hkôt mõ. Nẽ mẽ ixtã apkati axkrut nẽ Potew wỳr pôj nẽ hã pàr xi.

Eereka iuaĩkana maporo potorika. Aãpoka Héxio sitatxiti. Katimatinĩkata ĩtima atikinimonikari ina, ininiã patimari asini. Katimatinĩkata aãpoka Posoori sitatxiti.

Siracusa dompyryem ani xina Regioram idâly. Myarâ saintybyem, kopaelâgâem ani sapezenru âewyly xina ikaynâ. Régiodâpa egaseybyem, azagâ iguandyly wâgâ ani xina saindyly PozuoliramPoteoli lâpylâ myakâwândy mârâ âji ezedy.. Pepi odayba xina âzetyly. Tuhuru wâgâ xina idâly.

Aꞌe wi uruata wi wi oroho kury, kanuhu pupe kury. Te uruhem oroho Hez taw pe kury. Ikuꞌegwepe ywytu uhem wà kwarahy hemaw wi kury. Mokoz ꞌar pawire uruhem uruzuwà Pozuri taw pe.

Haꞌe gui roove vy Régio py rovaẽ. Koꞌẽ jevy kuaray puku-a katy gui yvytu oipeju ramo mokoĩ araa py rovaẽ Putéoli py.

Pida eɡ̶idaa jiiɡ̶aticogi me iniwiajeeɡ̶a, odaa jeɡ̶ejoɡ̶ota nigotaɡ̶a Régio. Neɡ̶eledi noko jiɡ̶ijo niocodi niwetaɡ̶a, ja ɡ̶odaxawa, odaa niɡ̶idiaaɡ̶idi naɡ̶a ixomaɡ̶atedijo itoataale nokododi, odaa jeɡ̶ejoɡ̶ota nigotaɡ̶a Pozuoli.

Aerẽ ore hoi yembeyvyri cidade de Régio pe. Ko'emame turi yvytukatua ore ve ore rerogwovo. Ko'emame ore vahemi cidade de Pozuoli pe oropytavo.

Tá pa kỹ ẽg tóg cidade tỹ Régio tá junjun mũ. Tỹ vaj kỹ kãka tóg ẽg vóg há han mũ. Hã kỹ ẽg tóg kurã régre tũg kỹ cidade tỹ Pozuoli tá junjun mũ sir.

Yry akwã akwã-rupi oroho. Orogwahẽ oroho-vy Régio tetã-my. Peteĩ áry-py ndaijerekwái yvytu. Ikoꞌẽ-my ore rapykwe-gwi ae ou yvytu. Ou-ma ramo yvytu katu oroho jevy-ma y-rupi. Ikoꞌẽ-my orogwahẽ oroho-vy outro tetã-my héry Potéoli. Upe-py orosẽmba kanóa-gwi orogwata oroho-vy yvy ete-rupi.

Iribi tahe Rejio hãwãmy rekoarenyre. Ijõtxu tahe Pozuli‑ò reòlònyre. Inatxi txu‑di retehemynyre yhy ibòò‑ribi debonydeki.

Muapyra oroser ire ore oroia arawau nũ. Regiu ꞌjawa amunaw ipe etee orojekoka. Majepei tee ore orosea peu. Aiꞌiwetetewe ywytua ꞌua oree, oreatykupe katy ꞌua ore upe. Aꞌeramũ ore oroia. Aꞌe ywytua ore renujãna ore rerawau kamẽsĩete futat. Mukũi tee ore orosea. Arawau orowaẽma Posuori ꞌjawa amunaw ipe. Peu ore aruꞌjãu yaruu awi.

Ne kam ajte inox ne pyka 'ãnh mõ:n kam krĩraxbê Reguju'ỳr bôx. Ne kam me aà'ã mõ: nhym me ijã akati. Nhym kam kàjmã kôk wabê ba me ajte akatikam krĩraxbê Poteroj'ỳr bôx ne 'ãnh kà nhô.

Miarî pai anna wîtîꞌpî moropai anna erepamîꞌpî Régio cidaderî pona. Erenmaꞌsaꞌ pe anna wîtî tanne aꞌsitun erepamîꞌpî anna yeꞌmaꞌpî pîꞌ winîpai tuiꞌsen meruntî ke. Mîrîrî yeꞌnen asakîꞌne wei tîîse anna erepamîꞌpî Potéoli cidaderî pona. Mîrîrî pîkîrî apoꞌyen yaꞌ anna wîtîꞌpî.

Tu hãmhũmnãg tu' mõg, tu 'Itat yõg kõmẽn Hey pẽnãhã', ha hãptup nõy 'ĩhã 'ãmuuh max te mõ'kouk, tuk mũg mõgã mõ'ka'ok, tu mõktu 'ãmnĩy 2 hã kõmẽn Potep tuk mũg mõxaha'.

Ibocewi tiwãbu dag̃ oceju. Mũg̃. Ocejemũg̃ Régio ebikopap pe. Kabido o'subidoajẽm kaxietajoreg̃at kadiwi kuyaje. Purewuh. Waram ocejẽm ibocewi. Pozuoli ebikopap pe ocejemũg̃ xepxep kabia kap puje. Jay. Kapurũg̃ pe ocejeu ibocewi.

Tii bꞌ naa ãã bahõm ta nabyy me hadꞌyyt hẽ. Ti mꞌ ãã kajaa panang Resijo häd näng doo bä. Jati pé bahꞌood bana, ãã ty gahõm hẽnh tabahëm. Ti mꞌ jatꞌiip hadoo ãã kaja hõm panang Putewori häd näng doo bä.

A³li³xi²ya³sain¹nũ²la² Re²ji³o³thĩ³na² ã³ya²sxã³ ã³wih¹ya³sain¹na²hẽ³la². Nxe³nũ²la² a³lan²tãu³a² txa²si³yo³na² it3ta² wxã³ha²kxai³ a³li³xi²ka³tu̱³ ye³ha¹li¹ ai³la³la²ni²tãu³a² Po³su³o²li²thĩ³na² ã³ya²sxã³ ã³wi¹ha³sain¹na²hẽ³la².

Hatyaoseta wijiyehitiya hoka wiyane wikaoka wenakalati Régio nali. Kamaetali hoka África maniyata hoholati hoholahena hoka hatyo hiyeta hinamaki ferakene kakoita wiyane wikaoka wenakalati Puzuoli nali.

Aka'ajihi'ianahi, akakha'ianahi Régio sidaji adaminini maina akakhano'ihi. Ka'afokajomani kama'da'ihi ida sirisiriki safini kakhamanani ibavini kajasonija. Aka'ajihi'ianahi, mahi 'bamiki akaadaha'ihi, Pozuoli sidaji adamininia aakaikahi'ihi, agaimoraha'ihi.

Anaeze harakykbyihi tsikururenaha. Niahatsahi zaktaba tsikukurunaha. Resio bo bybybyu tsikaha. Estuba zuruze zopok wasani inabybykyk. Haramwe sukewy taba inabybykyk iwaze tsikukuruzonaha. Petok zuruze Poteroi bo tsikumukunaha.

Miꞌi hawyi urutuwat i yi ẽpeke pyi wẽtup tawa kape hawyi putꞌokꞌurutoꞌe at upi mekewat tawa Iresiu tote. Heꞌihotꞌok pe wasere at posak pyi waikiru Kurusa iãꞌãkap kaipyi tut raꞌyn miꞌi pote urutuwat i raꞌyn wasere upi. Typy eꞌat hawyi meremo putꞌokꞌurutoꞌe raꞌyn tawa Puteuri tote.

ina vukopónomaka. Yane simóne uti pitivóko koéhati Rêxiu. Poéhapoako káxe ikéne, turíxovone ihúneovo ihunóvoti ukeâti úkeaku kásati. Pí'a káxe vómone ina símo ûti pitivóko koéhati Potêyoli.

Be'ró Régio wamêtiri makapɨ wa'ârã sumútohopɨ nɨháawɨ. Toopɨ́ etâ, ni'kâ nɨmɨ be'ro ɨ̃sâ wa'aró pe'eta wĩ'ró wẽéowɨ. Tohô weérã ape nɨmɨ́ pe'e ehâ bakeo'wɨ Putéoli wamêtiri makapɨre. Toopɨ́ etâ, ɨ̃sâ tiwɨpɨ́ sãyâ'kãrã diháawɨ.

Chaypïta lamar patancascap yapa pasapäculmi Regio malcäman ćhälälí. Chay walantinñatacmi lipäcuná läduman waywa talcämuptin lipäcul juc muyunlä ćhälälí lamar patanćhu Puteoli malcäman.

Ta hawi, ma tô waré si'ãsi rowa'u'u na uba'rene hã, rowa'u'u wa'rãmi. Tawamhã Rezi'u na 'ri nho'õmo nhisi u, wa tô aihutu ni. Awẽpsi, rowa'u ma tô we rowapõ, hâiwa'a're nhimi'e hawi, wasi'aba'rézéb zarina. Tawamhã bâdâ maparane wa'ãma ne parip si, wa tô duré aihutu ni, Pozu'ori na 'ri nho'õmo nhisi u. Tame uba'rene hã wa tô rẽme za'ra ni.


Moroto Jezu poetory tõ kynexine. Toto maro ynanynykyase oma zũ mykaponatoae, toahmase yna exiryke eya xine. Morotoino osema konõto ae ynanytoase ropa Roma pona.

Hãmri nẽ pàr rũm ijapôj nẽ krĩ kamã Jejus kôt mẽ ixtõ nẽ htõx kwỳjê pumu nhũm mẽ amnhĩ wỳr mẽ ixwỳ. Pa mẽ ma mẽ hkôt mra nẽ mẽ hkôt ri ixpa hã ixtã ũ semãn. Hãmri nẽ ma Rõm wỳr hpãnhã ixpar o mõ.

Iuaã aõkitana kãkiti, Xesosi sãkire auiãkani. Ninoa amanaãua ãti semanati anapini ninoakata. Eereka iuaĩkana aiereẽtaua maporo ãki. Iuaĩkana apotorika. Homa sitatxiti aãpoka.

Jesus einwânni modo ewy xina iomâ târâ. Ekamâmo eagâmolâ xina itoem. Aituo ani tokalâ semana târâ eagâmo xina nhakadyly. Tonlopyryem ani tuhuru wâgâ xina idâly Romaram.

Uruixe taw pe. Uruexak amo Zezuz rehe uzeruzar maꞌe aꞌe pe ure wà. — Pemumaw 7 ꞌar xe urepyr pepyta pà nehe ty wà, iꞌi urewe wà. (Aꞌe wi uruata wi oroho kury. Te uruhem uruzuwà Hom tawhu pe kury.)

Haꞌe py rojou amongue irmão kuery. Haꞌe vaꞌe kuery ojerure haꞌe kuery reve ropyta aguã sete ára peve. Haꞌe rami py rojeꞌoi Roma katy.

Naɡ̶a jaxotaɡ̶atice naɡ̶ajo etogo-nelegi, odaa ja jakapaɡ̶atege onateciɡ̶ijo ɡ̶onioxoadipi, odaa joɡ̶onipokotoɡ̶owa midiaaɡ̶ejonaɡ̶a miditaɡ̶a onidateci semaana. Niɡ̶idiaaɡ̶idi jiɡ̶idaa jiiɡ̶atacicogi me iniwiajeeɡ̶aticogi nigotaɡ̶a Roma.

Pevo ore Jesus'gareheve'g̃a ndepiagi.—Pepytaahi'vi ti. Sete ti peki ore pyri, ei g̃a ore ve.A'ero ore pytai g̃a pyri. Aerẽ ore hoi pea rupi orogwovo Roma pe.

Tá ẽg tóg Jesus mré ke ag vég mũ, kỹ ag tóg ẽg mỹ: “ẽg mré semana tũg nĩ ver,” he mũ. Kar kỹ ẽg tóg cidade tỹ Roma ra mũ mũ sir.

Upe-py orojotopa Hesu nheꞌẽ renduha ndive.—Pepyta ranhe a-py, heꞌi ore-vy.Upéixa ramo peteĩ semana oroiko upe-py. Upe rire oroho jevy. Orogwata oroho-vy Roma tetã-koty.

Tai seriòreõ ratximyhỹ. Tiiboho rexitòenyrenyre tii‑wana ratxikemy debòinatxi reurò txumy. Kiamy heka Roma hãwã‑ò roirenyre.

Aꞌe pe ore majepeja etee morowykyeꞌema magwapa. Aꞌe pe futat ore Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã amũ nekoaa. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌjau oree:—Peꞌje pejejua ꞌau ore pyri, morowykyeꞌema mũ magwapa— ꞌjau ꞌgã oree.Aꞌere ore morowykyeꞌema magwaw ire arawau nũ. Ywyri futat ore oi poromũ Roma ꞌjawa amunaw ipe arawawamũ.

Bar kam wabin Jeju kukwakam me kute abeno kamy kwỳ jabej ne memã ikato. Nhym me ar imã,—Dja gar inhũrkwãkam nhỹ, ane. Bar kam nhỹ. Nhym ar ijã akatibê 7 apêx. Bar kam itekôt krĩraxbê Rôma'ỳr mõ.

Miarî cidade po innape Jesus kuꞌnenan eporîꞌpî annaya. Inkamoroya anna etaꞌpî tîîpiaꞌnîkon tiwin semana kaisarî anna koꞌmantoꞌpe kaiꞌma.

Tuk mũg kuxa mãm ka'ok xop xape pipihi', hak mũ'ãte' pet tu' pip 'ãmnĩy te 7 hã, tuk mũg mõg, tu mõktu mõxaha kõmẽn xexka Hõm tu'.

Jesus ebikitkit ocetobuxik. 7 xet ocesop ixeyũ xe.Purewuh. Ibocewi kapurũg̃ tag̃ oceju. Roma ka kay oceju e dag̃.

Tii bä ãã katꞌaa Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã. Ãã ratsꞌyyt ãã baym hyb nꞌaa dó 7 ta ä̃h sa pa. Tagadëëg ub kä Roma bä ãã kaja hõm kän.

Nxe³ya³sain¹tãu³a² a²nũ²a² Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² yxo²ĩ²te²a² ĩ³ha¹ja³sain¹sĩn¹na²hẽ³la². Nxe³sxã³ ĩ³ye³kxi²sain¹sĩn¹te³nah¹lxi¹:— Txa²sxi²ha² ã³wih¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ yxau²a³lan²ni¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³sain¹sĩ¹nha²kxai³ ã³wih¹sxã³ yxau³sĩ¹na¹hẽ³la². Yxau³a³lan²ya³sain¹ti̱³kxai³lu² nũ¹ka³na¹ Ro²ma²thĩ³na² yxau³son³sĩ¹na¹jau³su² ha³ta̱³nxe³yain¹sĩ¹na¹nũ²hẽ³la². Nxe³ha²kxai³ a³li³ain¹nũ²la² Pra³sa³ ti³ A²pi²o²thĩ³na² Tres² Vẽn²tas²thĩ³na² nxe³sxã³ wahx3sain¹sĩn¹nũ²hẽ³la². Nxe³ain¹ti̱³kxai³lu² Po³su³o²li²thĩ³na² a³li³xi²nha¹nũ²la² Pra³sa³ ti³ A²pi²o²thĩ³na² Tres² Vẽn²tas²thĩ³na² sxã³ ã³wih¹sxã³ ĩ³ha¹txi²sain¹sĩn¹na²hẽ³la². Nxe³jut3su² Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³ ka³lih³kxi²la²nha² ĩ³ya³lo³ti²sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lxo³kxi²si¹jau³su² ĩ³ye³kxi²sĩn¹na²hẽ³la². Nxe³ya³sain¹nũ²la² ã³sa²so¹sain¹sĩn¹sxã³ ã³wa²li²sxã³ Ro²ma²thĩ³na² ã³ya²sxã³ ã³wi²xi²a³sain¹sĩn¹na²hẽ³la².

Hatyo wenakalati nali haiyaharenai tyakekohatiyenai ana wiyane wikaoka hoka hasemanane wisaona ehaliyaha aokaha.

Va'ora akaraga'aha adani Cristo kaija'ari, haria vakaboa'i'aha vakadiania arihojana semana hoarani.

Anaeze Sesus tuktsa tsiksihobyknaha. Sibaze tsikurukunaha. Estuba mytsyhyry wa situk tsikypykykspyknaha. Niahatsahi tsikukuruzonaha. Harataba ske buruk Homa bo tsikukurunaha.

Miꞌi hawyi Tawa Puteuri totiaria Iesui mohey haria uruiꞌatukat. Miꞌi hawyi iꞌatuwese kahato uruete — Eweipyhuꞌat ro uruwywo uruywytꞌin iꞌatuꞌe. Miꞌi pote urutukupteꞌen 7 eꞌat iꞌatuꞌyat rote. Miꞌi hawyi urutuwat i raꞌyn tawa Puteuri totepyi tawa koro Huma kape mekewat muꞌap yi upi.

Yane pitivóko, tokópone uti po'ínuhiko kutípoti Jesus. Épemovihiko vókea xokóyoke kúveu póhuti sêmana. Koáne, vókoaneya. Koatine kóye imókone vitopóno pítivokona Róma.

Toopɨ́re ãpêrã Jesuré ẽho peórãre boka eháwɨ. Naâ ɨ̃sâre “Ni'kâ semana ɨ̃sâ me'ra tohá ni'iya”, niîwã. Tohô weérã ɨ̃sâ ni'kâ semana toó niî, be'ró Romapɨ wa'ârã ma'âpɨ yɨ'rɨáwɨ taha.

Chay malcaćhu chalapacücunacta talïläliptïmi “Simänallapis caycuśhunlä” nil ruygapämaptin quïdapäculá.

Tame wa tô sõpẽtẽ za'ra ni, ĩsazei'wa norĩ hã. Ma tô wahâiba waptẽrẽ za'ra, misi romhuri na ĩ'rata wahâimana za'ra da a'â. Taha parip si, wa tô Roma na 'ri nho'õmo nhisi u ai'aba'ré ni, wapara na.


Roma po Pauru ehtopõpyryMorarame Roma pona toeporehkase yna ahtao, ãpuruhpyrytaõkõ ekaroase sajẽtu tutuisary a. Pauru rokẽ imepỹ tapyi taka toytose, soutatu maro.

Hãmri pa mẽ ma mẽ hkôt Rõm wỳr mõ nẽ pôj. Jatã Itar kãm Rõm wỳr pôj. Hãmri nhũm pôristi krãhtũm Pawre mã:—E kot paj mẽ hagjênh xà kamã ajaxàr kêt nẽ. Kot kaj amã nhỹri ixkre kamã apa hprãm nẽ mamrĩ kamã apa. Nom koja pôristi hõ akôt pa ho pa.Anhỹr jakamã nhũm nhỹri ixkre kamã pahihti Sesti kot mar kaxyw kamã hamak o pa.

Homa Sitatxiti Paoro ApokiniHoma sitatxiti aãpoka atoko, Paoro auiritaãka inirekiniãtaã auini. Ãtika sotato kaikotapika iuakata isinimoni imarotini ĩkapani.

Romaram Paulo saintobyryRomaram xina saindyly ani. Aituo ani Pauloram aguelymo:— Xina kadeia odaxi itadâdaymba ise. Tâwâlâ âtâ mâxidâdoem mâempywaguyly ânwingâ. Sodadulâ ise inuagaeni, mâsemagueba mitoem — kehonly.

Pawru wiko Hom tawhu pe aꞌe kuryUruhem Hom tawhu pe ure kury. Tuwihaw umuigo kar Pawru amo tàpuz me aꞌe. Amo zauxiapekwer wiko ipyr aꞌe, hehe umeꞌegatu pà aꞌe.

Roma py Paulo ovaẽagueRoma tetã py rovaẽ ma ramo Paulo haꞌe ae oĩxea py omoĩa. Hexeve oiko avi peteĩ xondaro harõarã.

Paulo datematika digoida nigotaɡ̶a RomaIgaaneɡ̶ejoɡ̶oticogi nigotaɡ̶a Roma, odaa niɡ̶ijo jajeentegi ja yajigo niɡ̶ijoa eletidi niwilogojedi, yajigota ijo lacilo iodaɡ̶awadi. Pida Paulo boɡ̶oika me nadila ijo diimigi, odaa jiɡ̶idiaaɡ̶i ijo nowienoɡ̶odi onijoteci iodaɡ̶awa.

Paulova'ea omombe'u Jesus'ga Roma peAerẽ ore vahemi Roma pe. Igwete romanos'g̃a nduvihava'g̃a Paulo'ga mondoukari onga pype tohoyme ti ga jugwi javo. Ga tehe u pevo soldado'ga pavẽi gwepiakava'ga pavẽi.

Ẽg tỹ cidade mág tỹ Roma tá junjun kỹ Paulo tóg vyr mỹ nĩ nĩ, vẽse ũ ag mré tóg nĩ tũ nĩ. Soldado pir hã tóg ti ki rĩr mũ. Capitão tóg ti mỹ tag to: “hej,” he ja nĩ.

Upe rire oroike oroho-vy Roma tetãgwasu-py. Upe-py preso rerekoha eꞌỹ-rami ogwereko Paulo-pe ore capitão. Oiko hóga pygwa-rami. Peteĩ soldado mante oiko hendive.

Tahe Roma hãwã‑ki Paulo ixideewimy rasỹnyre. Urile soldadoõ aõu aõu tii‑wana ratximyhỹ.

Roma pe Paulo ꞌga renawetRoma pe orowaẽm ire jefaruu ꞌgã ꞌwyriara ꞌga ꞌjau Paulo ꞌga upe:—ꞌAwamũ eko ꞌoga mũ pype— ꞌjau ꞌga Paulo ꞌga upe.Jefaruu ꞌga nanẽ ꞌga amũ imogou Paulo ꞌga ree omaenun maꞌeramũ.

Ba me kam mõ:n arỳm krĩraxbê Rôma'ỳr bôx. Nhym kam krãkamngônh krãptĩ: kubê 100 nhõ bẽnjadjwỳrja mebê ijê tũmo bôx. Me nêje ku'ê djwỳnh nhõ bẽnjadjwỳrmã mebê ijê tũm kunĩo bôx. Nhym arỳm mebê ijê djàkam mebê ijê. Nhym be, me Paurmã kum,—Ga dja ga anhõ kikrekam nhỹ. Krãkamngônh pydjibit dja anêje nhỹ, ane. Nhym kam me'õ nhũrkwã purokam nhỹ.

Roma pona teerepansaꞌkon yai tîîwarîrî Paulo koꞌmantoꞌpe irumakaꞌpî toꞌya tiwin surara itesaꞌ ton yarakkîrî.

Tu Hõm tu' xipTu Hõm kopak mũg mõxaha', ha Paot te xonat puxehnãg mũtik tihi mĩptut kopah, pu pẽnãnã' xip. Ha Paot te mĩptut xuxyã pu tayũmak hõm nũy mĩptut kopa 'ãti'.

Imẽn ocajẽm Roma ka be.G̃ebuje 100 be sorarayũ kukukat Paulo o'g̃ũm 1000 be sorarayũ kukukat pe. Ixe Paulo o'g̃uju daomũnmũnap'a be g̃u- -uk'a be acã. Jag̃epũg̃ ma osunuy uk'a be. Imẽnpit pũg̃ sorara ceweju osunuy soat em. Xet. Xet. Xet. Ebapũg̃ xet o'kap.

Ãã kaja hõm bä Roma bä, ranoo ta mꞌaa hẽnh Paw-Ro bagä. Sét hẽ warahén ta hagã nꞌaa.

Ro²ma²thĩ³na² yxau²xai³jau³su²Ã³ya²sxã³ ã³wi¹ha³sain¹nũ²la² Ju²lah³lo²nu¹ta² hi²sen³kxai³lu² Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³ ũ³tĩ̱¹kxi²nxa³hẽ³la². Hãi¹sxã³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Wxa²sxi²khai³xa² yxau³sẽ¹li¹. Ũ3tĩ¹kxi²nxa²hxa³lho³li¹. Nxe³ha²kxai³ txa²sa³wi³sai²na² so³ta²to² ka³na³ka³na³jah¹lai²na² yxau³ya³nx2tu¹wi¹. Nxe³sĩn¹na²hẽ³la².

Paulo Kaoka Roma NaliWiyane Roma nali wikaoka hoka Paulo halakisaha hoka haxaokala ximita tyaona. Xakore hoka hatya sorare kaxaikotene.

Hojaki ada Paulo Roma sidajiaHari. Roma sidajia akaikahina vani sorara vava'ahaha ada Paulo gora-ra rihavini, oniaroa hojaha. Sorara hoarana hojaki kidiania ajihirara kaimoni ada Paulo.

Pauro Deus wasania ty Homa ezektsa bo nipamykysoko.Iwaze Homa bo tsikumunaha. Sodadutsa pehatsa Homa taparaktsa bo Pauro ty nyny niy. Niahatsahi Homa taparaktsa Pauro pe niaha:— Sakyriukanikitsa hurukwy ba ziktsuk. Wahoro eze tsimypykyryk. Sodadu estuba zuba ikia tuk mynapykyryk — niy. Iwaze Pauro wahoro eze sodadu tuk niapykyryk.

Tawa Huma piat putꞌokꞌurutoꞌe hawyi surara akag toꞌe Pauru pe — Woroꞌatoiat en uhesurara wywo Pauru e. Uimipyhik sese ereĩneꞌen ne maꞌato waku uhesurara wywo ereĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe aikope aikope emikyꞌesat ewy e Pauru pe surara koro.

Poûlu ya RómaSimoné'e ûti ya Róma, poréxokono ne Poûlu ápeyea koati óvoku koane éxopea koêku. Itea kóyeane ápeyeamaka húndaruya koyonoâti.

Ɨ̃sâ Romapɨ etâka be'ro surára wiôgɨ Júlio a'tîro weewĩ́. Bu'îri kɨorã́ kɨ̃ɨ̂ miáa'kãrãre tookãhárã bu'îri kɨorã́re ko'terã́ wiôgɨpɨre wiawĩ́. Paulo pe'ere apé wi'ipɨ ni'kɨ́ surára kɨ̃ɨ̂re du'tirí niîgɨ ko'teákɨhɨ me'ra kũûwĩ.

Chaynu Romaman ćhäläliptïmi ˻cachacucunap puydïnin prïsucunäta wardiap puydïninpa maquinman ćhulaycula. Pabloctañatacmi ichá˼ cachacup ñawillanćhu juc wasićhu japallan yaćhamunanpä caćhaycula.

Paru hã, Roma ãma oto 're ĩsãmra mono zé wasu'uTawamhã Roma u wasihutu wamhã, da'wapéi'wa norĩ wada'uri'wa hã ma tô Paruhu ma pisutu, hâiba pisutu 're hâimana mono da, danhorõwa ãma. Da'wapéi'wa si te za ĩ'rata 're hâimana, te te 're 'madâ'â mono da.


Mame oseruao tynyhse ahtao juteu tamuxiry tõ tonehpose Pauru a oximõme imaro xine tõturutohkõme. Ynara tykase ynororo eya xine,—Orutua komo, wekyry tomo, kuetatoko. Kuekyrykõ onyenonohpyra exiase Jerusarẽ po. Kytamurukõ omihpyry omipona ase. Yrome ynaroro rokẽ romano tomo a jekaroase toto jetapatohme repe.

Pawre kot Rõm kamã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to hã harẽnhAtre 17.5-6Tã nhũm Pawre Rõm kamã hã apkati axkrunẽpxi nẽ amnhĩ wỳr Ijaew xàptàr tũmrejê hwỳ nhũm mẽ hã akuprõ nhũm mẽ kãm amnhĩ jarẽ nẽ mẽ kãm:—E ixkwỳjaja. Pa mẽ amã amnhĩ jarẽ ka mẽ inhma. Nà na pa pre mẽ panhĩgêtjê kapẽr nhĩrôp tanhmã ixãm to hkêt nẽ rỳ ixte tanhmã mẽ pahkwỳjê hõ hto hkêt tã nhũm mẽ pahkwỳjaja amarĩ ixpynê. Jerujarẽ kamã ixpynê nẽ Rõm nhõ xwỳnhjê nhĩhkram ijaxà.

Ipi ãti pakini õti napaka atoko, Paoro pĩkapiretana Xoteoakori auĩteakori. Ninoa apotiitakasaakiua, Paoro misãkiretana ninoa.—Nitariakori, !nikamari maerekati Xoteoakorimoni. Nauikapitikari akiomaneakorini oerekakiti sãkiretxiti. Iuaritika nimaĩkaãka Xerosareẽ. Nisikanapaãka Homanoakorimoni.

Azagâ tokalâ warâ emepygueduo myani Paulo judeu domodo iwymâry modo Romadâ tâtyuneim modo ingâsedaynly, eagâmo adâkehoem. Tyam idâduomo, warâ myani eyanmo aguely:— Nhaum, tydaselâ keanra âmaemo judeu domodo Jerusalémdâ ienwentâdo. Kypemugudo judeu tonlo modo idueryem âdawipyra olâ urâ. Kydamudo aitobyry aralâ awidyly. Arâ awidyly umelâ olâ keankâ tonlo judeu domodo yagâ iewiâkymo. Ietadâdâmo târâ Jerusalémdâ. Pymâ domodo Romadâpa igonotaymby modoram iegamemo warâ.

Naꞌiruz ꞌar pawire Pawru wenoz zutew wanuwihaw aꞌe pe har wamuwà uzepyr aꞌe. Wazemonoꞌog mehe uzeꞌeg wanupe. — Herywyr wà. Nazapo pixik kwaw ikatu ꞌym maꞌe ihe, zaneànàm wanupe ihe. Aruzar zaneràmuz zeꞌeg tuweharupi ihe no. Zutew wanuwihaw Zeruzarez pe har hepyhyk kar aꞌe wà, hemono kar pà tuwihaw wanupe aꞌe wà.

Mboapy araa py oenoĩ uka judeu ruvixa kuery. Haꞌe ramo haꞌe kuery jogueru vy onoꞌõmba ramo aipoeꞌi:— Keꞌy kuery, xee ma mbaꞌeve rei ndajapoi nhande kuery rovai, neĩ nhanderekorã nhaneramoĩ kuery pe oeja pyre rovai guive. Haꞌe rami teĩ Jerusalém tetã guive xejokuaa reve aju, Roma pygua regua po py xemboaxaa rire.

Igaanaɡ̶a ixomaɡ̶atedijo itoatadiɡ̶ida nokododi, odaa Paulo jeɡ̶eniditiogi ijoa lacilodi judeutedi me yatecoɡ̶otee. Igaanaɡ̶a yatecoɡ̶o, odaa jeɡ̶eetiogi, “Inioxoadipi, aɡ̶ica yoenatagi daɡ̶a jakapetege ɡ̶odoiigi, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a daɡ̶a jakapetege ane lakataɡ̶a jotigide ɡ̶odaamipi. Pida ijoa judeutedi joɡ̶odibatiwa, odaa jeɡ̶etidajigotiogi romaanotedi.

Três g̃a kiri. Aerẽ Paulo'ga g̃a mbuhurukari ojipyri judeus'g̃a nduvihava'g̃a. G̃a jatykarame Paulo'ga nhimombe'ui g̃a pe.—Nhiirũ, ei ga gwe'yja'g̃a pe. Ji ndakote'varuhui judeus'g̃a pe nhandere'yja'g̃a pe ikwehe, ei ga. Nhaneramonhava'ea nhi'ig̃agwera pe ji ndakote'varuhui no novĩa. Emo judeus'g̃a oko tehe reki ji rehe ji pyhygauka Jerusalém me ji mondoukaruhu tehe romanos'g̃a nduvihava'g̃a po pe ikwehe, ei Paulo'ga.

Roma táKurã tãgtũ tũg kỹ Paulo tóg Israel kãfór ag jé prẽr mũ. Ag vẽnh mãn kỹ tóg ag mỹ: “inh kanhkãꞌ,” he mũ. “Se kỹ inh jẽ, Jerusalém tá, kỹ ag tóg tá fóg tỹ Romano ag mỹ inh fẽg, isỹ nén ũ han tũ hã ra, isỹ ẽg jykre mranh tũ hã ra, isỹ ẽg jógꞌjóg tỹ ẽg mỹ vẽnh jykre nĩm ja ẽn mranh tũ hã ra,” he tóg.

Mbohapy áry rire, ombovia uka upe pygwa judeu ruvixa vaꞌe onhomboaty hagwã hese. Onhomboaty rire heꞌi íxupe kwéry:—Naxe rembiapo vaíry vaꞌekwe, xe reꞌýi kwéry, heꞌi Paulo. —Ndajapo vaíry vaꞌekwe nhande reꞌýi kwéry-rehe. Judeu amyrĩ reko-rupi aiko meme vaꞌekwe. Ndajapo vaíry jepe xe moĩ rei preso joty. Jerusalém tetã-my xe moĩ preso. Upe rire xe meꞌẽ vaꞌekwe romano kwéry-pe.

Inataõ txumy bede idi rỹidi, Paulo ributunyre judeu mahãdu dinodu. Wii ributunyreu, tamyreny rarybere: —Wanyrỹboho, waseriòreboho, jiarỹ aõ rewinykõre waijoi Judeu mahãdu dee. Tule lahirybe õnosõna ratyre aõ rewinyõhyyre. Ihãre judeu dinodu riwamyre. Tahe diwahinyde Roma dinodu mahãdu‑ò.

Muapyt oser ire Paulo ꞌga ojeꞌega monou judeu ꞌgã ꞌwyriara ꞌgã nupe:—Peꞌje pejejua je resaka ꞌau— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe ojeꞌega monou.Aꞌerauwe judeu ꞌgã ꞌwyriara ꞌgã ajatykau ꞌga ree. Ojee ꞌgã jatykapawauwe Paulo ꞌga ojemomeꞌwau ꞌgã nupe:—Jareypy ꞌgã nekwawer imũ etee futat je iapoi tekou aiꞌi. Aꞌetea judeu ꞌgã je pyyk, je pofaa, je monou romanũ ꞌgã ꞌwyriara ꞌga po pe. Jerusareg ipe ꞌgã je pyygi aiꞌi. Aꞌere ꞌgã je monoi romanũ ꞌgã ꞌwyriara ꞌga po pe.

Kute Rômakam mebê idjaermã amijarẽnh.Nhym kam arỳm Paur'ã akatin akatin akati nhym arỳm amiwỳr mebê idjaer rũnh 'uw nhym me 'ỳr bôx ne arỳm 'ã akuprõ. Nhym kam memã kum,—Akmere ar, djãm me babê idjaerkam ne ijaxwe'õ? Nàr djã ne ba me bakukãmãkjê kukràdjà'õo ajkẽ? Arkati. Ijaxwe kêt nhym Djeruxarẽkam me arỳm ibê ijên krĩraxbê Rômakam me jamã ikanga.

Atarakkansaꞌ Pe Pauloya Itekare EkaremekîSeurîwîꞌne wei teerepansaꞌkon tîpo, Pauloya Romaponkon epereꞌtoꞌ yewîꞌ esanon Judeuyamîꞌ yanno meꞌpoꞌpî tîîpia toꞌ iiꞌtoꞌpe. Inkamoro erepansaꞌ yai toꞌ pîꞌ taꞌpîiya: —Uyonpayamîꞌ, îꞌ kuꞌsauꞌya pra wai uyonpakon Judeuyamîꞌ winîkîi. Uyeserukon pe utamokon nîtîrîꞌpî toꞌ napisîꞌpî pîꞌ uukoꞌmansaꞌ sîrîrî, tîrumakai pra. Mîîwîni tîîse Judeuyamîꞌya uyapisîꞌpî Jerusalém po. Inkamoroya urumakaꞌpî Romanoyamîꞌ pia.

Ha 'ãmnĩy 3 nõg, 'ĩhã Paot te Hõm yõg Yoneo xop xãnãhã', ha yãy tu nũ'nãhã', ha Paot te:—'Ũnõy mũnom xop, Yoneo xop tek mũg, pãyã 'ãte hãpxopmã 'ũm kummuk 'ohnãg tikmũ'ũn tu', xix mõnãyxop yõg hãpxopmã'ax 'ãte kummugã 'ohnãg, ha kanet kopak xix, tu' puknõg xop hak mõgãhã'.

G̃ebuje Paulo Judeuyũ kukukayũ o'tojocat jewekay Roma ka beayũ.Ce'awero buje Paulo o'jekawẽn ceweju ip.— Oburereyũ — io'e. — Cedag̃ cuk adi ojekukuku. Deus pe ocemukũyjojoap ekawẽn tag̃ cuk adi ojekukuku, aypapayũ'ũm'ũm ekawẽn tag̃ tak. Ixeyũ ekawẽn ojomuymuy g̃u- -pũg̃ em tak ka'ũma — io'e. — Imẽnpit Judeuyũ obu Jerusalém ka be. Oũm ip César ebekitkit pe. César ebekitkit o'jekawẽn oweju. Ixeyũ xe ikẽrẽat og̃ujurũg̃ g̃u- -pũg̃ em tak ka'ũma. Cũg̃ g̃u ixeyũ xe odaomũn ãm, waoka am tak — io'e cebe ip.

Roma bä Jesus ky nꞌaa Paw-Ro herꞌoot do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ tamawoob hẽ däg mä ta ä̃h, Paw-Ro mejũũ ranaëënh hyb nꞌaa sahõnh hẽ Judah buuj sa wahë nꞌaa, Roma bä habong doo. Ti mꞌ rabana bä, Paw-Ro ky hadoo sa hã:—Wakãn haa —näng mäh. —Dooh ỹ mo hajꞌaa kadꞌoo pé ër wakããn sa hã, ër wahë makũ rabahedꞌoo do paa hã na-ããj hẽ. Ỹ ramaso däk Jerusarẽnh bä, tii bä ỹ ranꞌoo däk Roma buuj sa moo gó.

Nxa²ha¹te¹ ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ a³lan²ni²sxã³ Pau²lah³lo²nu¹ta² hi²sen³kxai³lu² Ju³te²a² hxi²kan¹ta²nãu³xa² ĩ³kaix1so¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ha²kxai³ wxã³sxã³ ã³nũ²kxain¹nũ²la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³wxi¹. Txa²wã³tã̱³sah¹lxi¹lxi¹. Ain³kxi²sah¹lxi³hẽ¹li¹. Ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹tu¹wi¹. Kxã³nxai³tã² Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² yxau³na²hĩ¹nai³tã² ũ³tĩ̱¹kxi²sain¹na²hẽ³li¹. Txa²si³yah³la²nãu³xu¹tai²na² wãn³txa² sa²yxo²ã³nxa³ha²kxai³ txa²wã¹nũ̱³ka̱³txa² ko̱³to²la³kxain¹nxa³ha²kxai³ nxe²nxa³kxan²ti³ ũ³tĩ̱¹kxi²sain¹nũ²la² Ro³ma²no² nũ̱³ka̱³txa² sa²nũh¹sa²nyhain¹na²hẽ³li¹.

Hanamaki ferakene najikinita Paulo kawisa judeunai nityohalitiranai, Roma nali yerenai, ahalakoatyahene maheta. Ahohisakoatyakakoaha hoka nehena: — Nohinaeharenai, maisa nokahalakoiharexe wihinaeharenai kakoa, exahe maisa nokahalakoiharexe wawenanaho, wahetakomaniyere harenai aotyakihenere wiso kakoa. Xakore hoka judeunai berexotyaha natyo Jerusalém nali hoka Roma yerenai ana isaha natyo.

Mahi ahoarabakosiki radahani naothinia Paulo va'ora kaboa'iha adani judeus kaija'ari vavaka'da'diva vajoronina gora bivahojaki kania. Vajoroni'aha, va'ora ni'a'aha:—Oigamina, va'ora onaibavijaha'iki adani akadija'ari afobakhia. Ni-okajoniki ida vakadihojai akadija'ari avikhananavaki haria vaka'ojomo'ivini hi'iki. Kaba'i hora vagathi'aha adani akadija'ari Jerusaléa, Roma sidaji kaka'da'dini kaija'arini vasa'a kabodinia hora avarakha'aha.

Kyze harakykbyihi zuruze Pauro wastuhu myhyrizikwanitsa Sudeutsa nisiakzoko. Inauzuzuknahaze Pauro ispe niy:— O katukytsa! Batu amy tohi mytyryktsa humo Sudeutsa mysopyk ty yhỹ ikykara. Hawa mydiritsa nimyhyrinymyrykynaha anatyhi yhỹ ikykara. Iwatatu Sudeutsa Serusarẽhe eze katsipa humo zikoktyhyryknaha. Myhyrizikwanitsa Homa sibo hi katy nyny niaha. Asahi katuk nipamykysokonaha. Amy humo sa Sudeutsa pabeze tsihikiknaha nikaranaha. Iwa pinymyry tsihikiknaha. Batu amy tohi zikaha. Kamysapybara ty ka humo batu ity kaha. Sudeutsa kasoho ty mybarapetu nikaranaha.

Miꞌi hawyi Pauru toĩneꞌen Tawa koro Huma tote myeꞌym eꞌat rokirẽ toiꞌatukaykay tuwewawi toꞌywania meimuẽwat Iuteuria akagnia toiꞌatukaykay tuwewawi tuwenoi hamo. Teꞌeruwaꞌatunug yne hawyi Pauru toꞌe iꞌatuepe — Uiꞌywania e yt kat no i ti atomaꞌat aiꞌywaniaria tawa Ierusarẽi miaria pytkai uipyhik taꞌyn itote uiꞌauka teran haype e. Iꞌewyte aiꞌywotꞌin eko ewy atunug torania uimotag hap koꞌi mesup te e. Miꞌi pytkai uipyhik pe ariot ehowawi tawa Ierusarẽi myi. Humanuꞌin esurara po pe areĩneꞌen ne e Pauru Iuteuria pe.

Mopó'a káxe ike símine ûti, ítaikoa Poûlu ne payásoti jûdeu íhae Róma simínoa. Hara kíxovokoxoa simonéhikoya:—Itínoe iyénonjapa jûdeu, ako váhere índukeinoa ne viyénoxapa jûdeu. Ákomaka angápa ne kixoku itúkeovo ne voxúnoekene kûreinovike. Itea kóyeane ingá'akeokono ya Njeruzálem, koane ngurí'okeokono íhae Róma.

Paulo Romapɨ niî'ke niî'I'tiá nɨmɨ ɨ̃sâ Romapɨ etâka be'ro Paulo tii makákãharã Judeu masa wiôrãre pihîowĩ. Be'ró kɨ̃ɨ̂ tiropɨ naâ ehakã́ ĩ'yâ, naâre a'tîro niîwĩ:—Yɨ'ɨ̂ akawerérã, neê kã'roákã mehêkã weetíwɨ marî akawerérãre. Neê marî yẽkɨ sɨmɨápɨ weeséti'kere “Tohô nií wee'”, niîtiwɨ. Tohô weetímikã, marî akawerérã Jerusalẽ́pɨ yɨ'ɨ̂re yẽ'ê, romano masa wiôrãpɨre o'ôwã.

Pablom imapi chayćhu caśhanta tantiachinChaynu Pablo quimsa muyun caycuśhanpïmi Romaćhu puydï Israelcunäta ayachimula. Chayćhu juntunacämuptinmi: “Israel-masïcuna, cayćhu imapi caśhäta willaycälishayqui. Manam uchucllapis malcanchicta nï camachicuyninchictapis jalutaculächu. Jinayaptïpis Jerusalenćhu chalalcälimalmi Romap puydïnincunap maquinman ćhulaycachimäla.

Tawamhã bâdâ si'ubdatõ ãma ne pari, ma tô dazô hâ Paru hã, zudezu norĩ ma ĩpire norĩ zô, ĩtẽme si'rã'õtõ da. Ĩtẽme si'rã'õtõ wamhã, te tãma nharĩ za'ra:— Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba za. Wasiré norĩ ma, ĩ̱wasédé hã te 'manharĩ õ nherẽ, duré wahi'rata norĩ nhimiroti zarina 're ĩwahâimana za'ra mono zéb ãma ĩ̱sipai õ nherẽ, ma tô Zeruzarẽ ãma siwi ĩ̱'â, wasiré norĩ hã. Romanu norĩ ma, ma tô ĩ̱nhomri za'ra.


Morarame tõturupose jahtao romano tuisary a jutũtanohpory se ropa nexiase repe, kowenu jetapapopyra exiryke.

Hãmri nhũm mẽ ixte amnhĩ nhĩpêx ã ixkukja nẽ tee ri mẽ kot mẽmoj mỳrapê ixpĩr kaxyw tanhmã ixkukjêr to kaprỳ. Jakamã nhũm mẽ kãm ixkator prãm nẽ.

Homanoakori pimaãno nimaĩkiko xika. Eereka inirekarina isikakinino, kotxi ninoa imarotari ixika !auari nipinini ĩkapani.

Idânârâ agânhetyby wâgâ yapâiguemo, idânârâ yapâiguehomobyry xihogu-ro warâ. Auguely tindatuomo, “Âdy inwentâdo lâpeba âmâ” nyguemo. Umoze nyguemo. “Âda mitobyry lâpeba âmâ âiguehoem” nyguemo warâ.

Upuranu tuwihaw Hom pe har herehe wà. Ipurumuhem kar wer zepe herehe zemunehew paw wi wà. Taꞌe nuexak kwaw ikatu ꞌymaw herehe aꞌe wà xe. Aꞌe rupi naꞌipuruzuka wer kwaw herehe wà.

Haꞌe vaꞌe kuery ma xemboayvu vy ndoikuaai mbaꞌeve rei ajapo vaiague xejuka aguã. Haꞌe rami vy xepoixe teĩ

Odaa ijo lacilodi romaanotedi joɡ̶oiwi ica anodigotiwa, odaa ja domoɡ̶oyemaa metidikatice, igaataɡ̶a moyakadi me diɡ̶icata yoenatagi ane beyagi aneo me leeɡ̶odi modiiɡ̶enatakatiwa metideloadi.

Aerẽ g̃anduvihava'g̃a henduvi nhinhi'ig̃a. “Po ahe ndojukai tuhẽ te Paulo'ga hamo,” ei g̃a ji mombe'gwovo. “A'ereki ga nitiruahũi. Timohemuka ti ga mondovouka a'ero,” ei g̃a ikwehe novĩa, ei ga.

“Fóg tỹ Romano ag tóg inh kavãn sór mũ vẽ, ag tỹ inh ki jẽmẽ kar kỹ. Isỹ nén han ja tũ to sóg ter ke tũ nĩ vẽ.

Ha romano kwéry xe monheꞌẽ rire hikwái: “Ndaipóri hembiapo vaikwe” heꞌi xe-rehe. “Upéixa ramo naiporãi jajuka íxupe. Japoi íxugwi toho” heꞌi xe-rehe hikwái.

Tiiboho heka riwatỹỹraxinyre ibutumy. aõ heka waki ibinamy rahaõhyyre. Tai tahe riwateònyrenykemy ratxirenyreri.

Aꞌere ꞌgã opo pe je mono re romanũ ꞌgã poronuwi jee. Je upe oporogytapaw ire ꞌgã ꞌjau ajaupe: “Nuapoi ꞌga ꞌã mamaꞌe tywera amanũawamũ raꞌe”, ꞌjau ꞌgã ajaupe. “Aꞌeramũ ore ꞌga jukaweꞌem. Peꞌje ajee sapoit ꞌga wi”, ꞌjau romanũ ꞌgã ajaupe numiamũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym me prĩne ijaxwe jabej ikukij ne ima. Nhym bẽnjadjwỳr ar ijã abenmã kum, “Ren bĩn kadjy axwekumrẽx gwaj ren arỳm kubĩ. Nhym be, kati. Axwe kêtkumrẽx”, ane. Ne bit kute imã ikra karo ba itẽmmã.

Inkamoroya uyekaranmapoꞌpî moropai uurî anrumakapai toꞌ wanîꞌpî. Maasa pra îꞌ rî unkupîꞌpî ton pra wanî yeꞌnen, îꞌ kupîkonpa uyarakkîrî.

Hak yĩkopit, tuk xupagãp-tup, 'ãte hãpkummuk 'ũm mĩy 'ohnãg hah, 'ũyĩk xok.

— César ebekitkit ma omujẽm ojuy daomũnmũnap'a bewi.

Hã ỹ rabeaanh jawén paa bä, rakarẽn né hẽ paawä ỹ raberéd hõm. Dooh ỹ mo hajꞌaa kadoo bä ta hyb nꞌaa ỹ radajꞌëëp hyb nꞌaa paawä, ti hyb nꞌaa rakarẽn ỹ raberéd hõm.

Nxe³sa²nyhai¹nha²kxai³ kãin² ĩ³wã̱³wã̱³txi³sain¹sãn²ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ ĩ³ye³kxi²sain¹te³nah¹lxi¹: “Ko̱³to²la³kxin¹ju³ta² ĩ²nxa²sĩn¹nxa³wi¹. Nxe³ha²kxai³ ã³wa²sut1sĩ¹nĩn¹ju³ta² wain³sĩn¹na³li¹.”

Hoka hatyonai axalisaha natyo hoka halakihenahitaha natyo aokowiha, maisa maxemerehareta nokaxaisaki aokahitaha hoka.

Vakadisorara hora vanana'dohivini hiki ida kodibadani. Badani asohiriki-ra bada oni'aravini mani ida hora vanaabinivini-ra vanofiravini hija. Vanofiki ida hora avarakhavini ai ohija kaimoni.

Homa ezektsa pehatsa sakyriukanikitsa hurukwy ekze ziksuke tsihikiknaha.

Iuteuria akagnia tawa Ierusarẽi miaria yt naku i iꞌatuꞌe uhepe — Eweiꞌauka ro Pauru iꞌatuꞌe Iuteuria akagnia Humanu ywania morekuaria pe. Miꞌi hawyi Humanu ywania porekuaria apo apoꞌiꞌatuꞌe uhepe. Taꞌatukat uiminug saꞌag koꞌi itote wen maꞌato yt kat i saꞌag uhetiat taꞌatupuẽti taꞌatuꞌatukat kahato pytkai e Pauru.

Uke'éxone épemo'ikeonuhiko íhae Róma koêku ra índuke, kahá'ahiko kuríkopeonu, inixoâtihiko ákoyea váhere índuke mani ngoépekinokonoke.

Naâ romano masa wiôrã yɨ'ɨ̂re sẽrí yã'a', kɨ̃ɨ̂re wẽheró ɨá' niisé bu'irire bokatí tĩharã, du'ú sĩ'rimiwã.

Paycuna ima juchallactapis wañuchipämänanpä ya'aćhu mana talipäculmi caćhaycapämayta munapäcula.

Tawamhã romanu norĩ hã ĩ̱wasété zô ma tô siwi ĩ̱zadanha. Tane nherẽ, ĩ̱wasédé hã te te ĩ̱'ãma sãmri za'ra õ di, da te dasiwi ĩ̱wĩrĩzéb da hã. Taha wa, dazazém hawi te te ĩ̱wazere za'ra da, te sima ĩ̱'ru za'ra.


Yrome ymyhpokapory se pyra juteu tõ nexiase. Naeroro, “Seza ẽpataka jytory se ase,” ase terekatu a. Wekyry tõ hxirory se pyra exiase. Morara exiryke kuenehpotou xiaro joturutohme amaro xine. Ritonõpo mã kypyno xine. Kyyrypyrykõ korokary se kurã rokẽ ekarotohme kyya xine. Moro eraximãko Izyraeu tõ poetory mana. Moro enetuputyryke ya tymyhse ase keti ke, tykase Pauru eya xine.

Nom nhũm mẽ pahkwỳjaja kãm ja mex kêt jakamã pa pre jar pahi maati Sesti kot ixte kãm amnhĩ jarẽnh ã inhmar kaxyw amnhĩm harẽ nẽ man hwỳr mõ. Kot paj tanhmã kãm mẽ pahkwỳjê ho ixkapẽr punuj to hkêt nẽ. Ãm ixte amnhĩ tã tanhmã mar to hpix kaxyw na pa hwỳr mõ. —Tã pa amnhĩ wỳr mẽ awỳ. Ixte mẽ amã amnhĩ jarẽnh kaxyw. Mẽ pahkaprĩ xwỳnhta. Mẽ pahte kormã kamã pajamak o papa xwỳnh Jejusta. Ãm ixte amnhĩ kaxyw hkôt ijamaxpẽr pix mỳrapê na prem ã kàx o ixkaxpre anẽ. Anẽ.

Txamari Xoteoakori !inirekari Homano sikakinino, ininiãkara nakiritari Sesa nisãkire ikenakotini ĩkapani. !Ninirekari nimisãkirepiretiniri ninirimane Xoteoakori.

— Judeu domodo olâ keankâ ietaguedyzebamo. Aituo keankâ tonlo pymâ modoram auguely: “Romaram ugonotaungâ Kywymâry César-ram. Mâkâ lelâlâ ise aguenri, inakanhe, inakanhemba warâ awitobyry wâgâ” uguely keankâ eyanmo. Awylygue tarâ Romadâ wawyly, ywâgâlâ agueze, ihoguze warâ, ypemugudo judeu domodo ewentâgueze inkâba.

Naꞌikatu kwaw hemuhem kar haw zutew wanupe. Aꞌe rupi ainoz tuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe xe har huwa rupi hererur haw ihe. Namumeꞌu kwaw heànàm wanemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe ihe nehe, tuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe Xez her maꞌe pe ihe nehe.

judeu kuery ma xere opuꞌã rei rã ajerure César renonde ju xeayvu aguã re. Haꞌe rami avi mbaꞌeve ndarekoi nhande kuery vaꞌe regua re xeayvu aguã.

Pida niɡ̶ijoa judeutedi baadoɡ̶oyemaa metidikatice niɡ̶ijoa lacilodi romaanotedi. Odaa ja yowoogo me jipokotiogi romaanotedi metidimonyaticogi minitaɡ̶a César, mepaa iwi anigotiwa. Pida ajemaa daɡ̶a jao igegi daɡ̶a jakapetege yoiigi daɡ̶a ilaagetedipi. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi me jipokotaɡ̶awatiwaji manootiwa, jaotibige me jakadi me ɡ̶adatecoɡ̶oteeni me ɡ̶adotaɡ̶aneɡ̶enitiniwace. Ite ee etidigoetece niɡ̶inoa galeenatedi leeɡ̶odi Niɡ̶ijoa Aneotedoɡ̶oji anicota me nimonya, Niɡ̶ijoa anonibeotibigege loiigi Israel micota meno.”

Emo judeus'g̃a e'i: “Tapemohemukari ga,” ei g̃a, ei Paulo'ga g̃a pe. Nurã ji ei romanos'g̃a nduvihava'g̃a pe: “Aho pota ji nhandegwyripeve'g̃a nduvihavuhu'ga pyri César'ga pyri a'ero. Gaha ti e'i jireaporog̃ita pe nehẽ,” a'e ji, ei ga. Emo ji nambojari reki ite'varuhuva'ea nhandere'yja'g̃a ndehe, ei Paulo'ga g̃a pe. Kiro ji pe mbuhurukari jijipyri a'ero tahepia g̃a javo. Tanhi'ĩ ti g̃a pe, a'e ji pe me, ei ga. A'ereki israelitasramo nhande tirovia Tupana'ga remimbogwerava. A'ea rehe reki g̃a ji pyhygi ji pokwa itanhuramuhũa pyvõ ikwehe, ei Paulo'ga imombe'gwovo g̃a pe.

Hã ra Israel ag tóg inh kato vĩ, hã kỹ sóg sir pãꞌi mág tỹ Imperador ve sór mũ, ag tỹ isén tũ nĩ jé. Hã ra sóg ẽg povo kavénh sór tũ nĩ, Imperador jo,” he tóg. “Hã kỹ sóg ãjag jé prẽr mũ, sỹ ãjag ki jẽmẽ jé. Ẽg povo tỹ Israel kar vỹ Cristo ve sór mũ. Sỹ Cristo tó hã to sóg se kỹ jẽ nĩ,” he tóg, Paulo ti.

Ha judeu kwéry katu ndojohu porãi upe vaꞌe nheꞌẽ: “Ani erepoi íxugwi. Ejuka ranhe katu” heꞌi vaꞌekwe xe-rehe. Upéixa heꞌi-ma ramo, haꞌe-ma xe mburuvixa-pe: “Aipota xe monheꞌẽ mburuvixagwasu César” haꞌe mburuvixa-pe, heꞌi omombeꞌu-vy. —Ha namombeꞌu moꞌãi mburuvixagwasu-pe judeu kwéry hembiapo vaikwe. Xejehegwa mante amombeꞌu-ta, heꞌi. —Ha koꞌánga katu amombeꞌu-ta peẽ-my Nhandejáry nheꞌẽ. Yma vaꞌekwe nhane ramói kwéry-pe heꞌi vaꞌekwe Nhandejáry. “Oikove jevy vaꞌerã omano vaꞌekwe gwive” heꞌi vaꞌekwe, heꞌi. —Upéa heꞌi vaꞌekwe ogwerovia vaꞌekwe hikwái. Ha xe arovia ave. Upéa nheꞌẽ arovia-gwi, xe pokwaha-rehe xe rereko. Upéa-gwi xe apombovia uka kuri anhomongeta hagwã pene ndive, heꞌi ou vaꞌekwe-pe.

Waijoi tahe Judeu ijoi heka waòludureri. Tai tahe Iòlò‑ò jiarỹ rarybere arakemy. Aõ dori waijoi dee waòraruõre. Tai heka arabutunyrenyre, warybe‑ò boholabenykemy, wadi retehekemy womati reroti‑di riwataataara. Judeu mahãdu raròsòna òraru‑ki kawesemy watxireri.

—Aꞌere judeu ꞌgã ꞌwyriara ꞌgã nafutari je wi ꞌgã poira. Aꞌeramũ je ꞌjau ꞌgã nupe: “Too tejemomeꞌwau ꞌwyriararete ꞌga upe ꞌjau”, ꞌjau je ꞌgã nupe. Maꞌeramũ ꞌã je ruri tejemomeꞌwau ꞌga upe ꞌau— ꞌjau Paulo ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe. —Natepytuna ꞌgã jeꞌẽwuꞌjaga rũi je ruri. Tejemomeꞌwau te je ruri ꞌau aiꞌi— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —Maꞌeramũ je ꞌã pẽ majatykai tejemomeꞌwau pẽ nupe. Ymã te ꞌã judeuramũ jane Jarejuwarete ꞌga remimurera ꞌga rapesagi. Jejui ꞌga ꞌã ꞌga remimurera futat. Aꞌe ꞌga je ꞌã arowiat tekou. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌã aꞌeramũ ꞌga rerowiaramũ je munepa je mỹina je pofaa itaju pyu— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym mebê idjaer mã kabẽno bẽnjadjwỳr ar apa. Ba kam aminêje arkum, “Ba gop bẽnjadjwỳr raxbê Xedjamã aminêje ikabẽn jarẽ”, ane. Nhym ar arỳm amrẽ 'ỳr ijano ba tẽn bôx. Dja ba aminêje Xedjamã ikabẽn jarẽ. Djãm ije kum inhõ me wỳnhbê idjaer jaxwe'õ jarẽnhmã? Arkati. Imã inhõ me wỳnh jabêkam ne ba amiwỳr ar ajuw. Ije ar apumũnh ne ar amã ikabẽnmã ne ba amiwỳr ar ajuw. Ẽ, ba ar amã arẽ gar ama. Dja Metĩndjwỳnh akubyn me tyko tĩn. Mebê idjaer ne me tu amiwỳr me akubyn tĩn kamnhĩxkumrẽx. Badjwỳ ne ba tu amiwỳr kamnhĩxkumrẽx. Ije amiwỳr kamnhĩxkam ne me arỳm kàxiràx jao idjuwpre. Nãm ã Paur memã ane.

Tîîse urumaka Judeuyamîꞌya yuꞌse pra awanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen toꞌ esatîꞌpîuya toꞌ pîꞌ rei esaꞌ pe tîweꞌsen César pia, uyeseru pîꞌ eseurîmapai wanî yeꞌnen. Uyeseru pîꞌ neken eseurîmatoꞌpe. Uyonpayamîꞌ îꞌ kupîtîponkon uwinîkîi, inkamoro yeseru pîꞌ eseurîma pepîn. Mîrîrî anekaremeꞌpai wanî yeꞌnen amîrîꞌnîkon pîꞌ esatîꞌpîuya aaipîkonpa. Sîrîrî warantî eseurîmapai wanî yeꞌnen amîrîꞌnîkon pokonpe tîîse uurî wanî sîrîrî tarî yewaꞌtîsaꞌ pe saꞌman ferro ke, maasa pra manniꞌ Judeuyamîꞌya inîmîkî koꞌmannîpî manniꞌ, mîîkîrî pîꞌ eseurîma wenai uyewaꞌtîsaꞌ toꞌya sîrîrî.

Pa Yoneo xop tek putup nõg, yãk putex putup, yĩy 'ãte tu' xak, pu Xex 'ũgyĩkopit, yãg gãy 'ohnãg Yoneo yõg tikmũ'ũn tu'. Tu 'ãpẽnãp-tup, nũy xa hãm'ãktux, hak hĩy kupuk mãg xap ha Yeyox hã, yã 'Iyaet yõg tikmũ'ũn xohix te nõm hip, hãmmax hip tu'. Kaxĩy.

Judeuyũ bit ibu'u jĩjã osodop omujẽm ãm yabewi. Imẽnpit “Judeuyũ yukpiwat,” i'ũmg̃u adi oce. “César wawẽg̃mukẽrẽrẽnayũ ya'ĩjo,” i acã adi oce. Imẽnpuye õn eymudocat ijoce owebe eyjo am, eyweju jekawẽn ãm tak — io'e.— Kuy bi ma wuydaxijo am Deus emunaẽ ajẽmap wiwim Judeuyũ. Ixe kay wetabut- -Jesus kay. Imẽnpuye obamũnmũn oce correntebum — Paulo o'e Judeuyũ kukukayũ be.

Dooh Judah buuj, ër wakããn, rakarẽn ỹ reréd hõm bä. Ti hyb nꞌaa ỹ betsẽẽ, Sesa hã ỹ taky nꞌaa etyy, hã ỹ raky tapaa do ky nꞌaa hã. Ỹ ti dooh ỹ ky kesꞌëëm pé ër wakããn sa hã. Ti hyb nꞌaa ỹ mejũũ bë ranaëënh ỹ baherꞌoot hyb nꞌaa bë hã —näng mäh. —Isaraéw buuj sa hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do ragada do ỹ gada hyb nꞌaa né hẽ babä ỹ wén gëët ỹ moo kamewyyt haak sapuuw hadoo doo me —näng mä Paw-Ro.

Nxe³sain¹ta¹ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txai²na² ã³nhai¹tũ³te² nũ̱³ka̱³txai²na² wãn³txi³kxai³lu¹: “Kwa²xah³lxi¹lxi¹. Su²lhã³jah¹lxi³hẽ¹li¹.” Nxain¹na²hẽ³li¹. Nxai¹nha²kxai³ Se²sa³jah¹la² ĩ³hau³ko³tũh¹sain¹ju³ta² ĩ³kaix1ta²lxan¹ta²wi¹. Yxãn¹ta¹ Se²sa³jah¹la² ĩ²a¹kxai²nãn²tu̱³ txa²nũ̱³ka̱³txa² ko̱³nxe³te²lo³tai¹na¹ju³ta³nũ³a² yũ²nxa³lho³li¹. Nxa¹jut3su² ĩ³ye³kxi²si¹nx2ta¹jau³su² ĩ³kaix1txa²lxa¹wi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lo³jah¹la² yxo²ĩ²a¹wi¹. Nxe³na¹kxa²yã¹nxe² I³sa³e² nũ̱³ka̱³txa² yxo²ĩ²yah³lxi³nũ³ni¹lxi¹. Jã¹nxe³na¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² kwa³thi³lĩh³na² tĩh³nai²li² sa²hxi²tai³kxi²sain¹na²hẽ³li¹. Nxe³jau³su² tai²li² ĩ³ye³ye¹nx2ta¹wi¹. Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³lu² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Xakore hoka judeunai atyo maisa nohalakisakiheta aokita ihiyeha. Hatyo hiyeta naxahene hoka Kalorexe ana notyoa hoka sema notahi maheta. Xakore hoka maisa atyo natyohotyalihare niraeharetya maheta xini. Hatyo hiyeta naxa xiso, nowaiyeheta xiso, exahe wirae kakoa maheta. Israel hotyalinai atyahitere xahita hiyeta nokaxolatyaki exe kamatiherahi kakoa — nexa.

Akadija'ari vani adani ai ohina-ra vanofiriha, oniani ida César kania ookhana-ra okanikhariavini hija. Ni-onofiki ida akadija'ari-ra va'ora oanaathidanoararivini, oniani ida avikhani hida a'onira obaranahavini hija. Onofiki ida a'onira onokivini ariabono vara akani'akhamaja kaimoni. Israel kaija'ari arihina mani ida akadi'aihotahi abono-ra anokhavini hija. Jesus akadi'aihotahi abono hina-ra okajari'daravini mani ida hora vidabohavini hija correntea — Paulo va'ora ni'aha adani judeus kaija'ari vavaka'da'diva.

Sudeutsa batu hỹ niaha. Anaeze zikare tsihikiknaha. Iwatahi utakta: “Sesa Homa ezektsa pehatsa kaharere piwaby!” iky. Sudeutsa katyryktsa soho ty batu tyso. Iwatahi ikiahatsa pe kabo tsimahaktsa iky. Ikiahatsa tuk mopamykyso tsihikik. Tubabatu Sudeutsa Deus zipehata ziperykynaha. Ata harere bo kino yhỹ ikykara. Ihumo kaspirikporẽta my. Ana humo hi karikutsitsitsa ty ziktsipawarakanaha — niy. Iwa Pauro Sudeutsa bo nitsasoko.

Miꞌi hawyi iꞌatupohep teran maꞌato wãi yt eipohep teiꞌo iꞌatuꞌe aiꞌywania Iuteuria Humanu porekuaria pe uiꞌauka teran haype. Miꞌi pote — Areto teran pyno morekuat koro Sesa kape waku apo uito sio yt kuap hamo are yn itote. Miꞌi hawyi morekuaria uipoꞌoro meikowo taꞌatuꞌakag Sesa kape uiꞌe hap ewy. Miꞌi pote uhehay irane ikoro wywo e. Maꞌato uiwetiat yn ahenoi morekuat Sesa pe e. Yt kat areꞌe i aru saꞌag ehetiat uiꞌywania iꞌewyte yt kat areꞌe i aiꞌywania tawa Ierusarẽi piaria etiat ikoro pe e Pauru. Miꞌi tupono morohoꞌokaykay eipe meikowo mesup uiꞌywania eiꞌakasa hamo uhehay kuap hamo katupono uiꞌywania eipe pote e. Uiwyriaꞌin aiꞌywania timohey kahato Tupana Mipoꞌoro Aiporekuat nuat Ahehakyeraꞌat kuap hat e. Miꞌi pote mesup aito watomohey kahato. Iꞌewyte Miꞌi Miit yn uimiekatup katupono atimohey kahato Miꞌi e. Miꞌi aimimohey etiano mesup uipyhik hawe areĩneꞌen ehehamo e Pauru toꞌywania Iuteuria pe tawa koro Huma totiaria pe.

Itea ako kaha'á íxa viyéno jûdeuhiko nguríkopeokono. Énomone kutí'ino ngonokoâti émbemeovo yúnzoikeovo xoko koati payásoti natina ûti, enepone Sêza. Kene haina nzimínoti yâye vo'oku ápeyea váhere ítukehiko ne iyénonjapa jûdeu ânja ngoyúhoyea nonékuke nâti. Inzáxikinopikenoe yâye, ngaha'âti noínjeopi yoko yúnzo'ixeopinoe. Koati vo'ókuke ne kúxoixone ûti, uti íhae Izarâe, véxone koúsokeovomo, ingá'akinovo yara korénde —kíxovokoxoane.

Naâ Judeu masa pe'e pũrikã yɨ'ɨ̂re neê du'u wĩróro ɨatíwã. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ “Wiôgɨ Augusto Romakɨ̃hɨpɨta beseáto”, niîwɨ. Neê yɨ'ɨ̂ akawerérãre werê sãagɨ meheta yɨ'ɨ̂ ɨaró me'ra a'tiápɨ. Yɨ'ɨ̂ tohô wee tĩhágɨ, mɨsâ me'ra uúkũgɨti niîgɨ, diakɨ̃hɨ́ masiáto niîgɨ mɨsâre pihîoapɨ. Marî Judeu masa yoakã́ yuû kue'kɨ a'tî tohakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo wamêtimi. Yɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re ẽho peóse bu'iri a'te daári kome daári me'ra dɨ'té no'o'kɨ niî', niîwĩ Paulo.

Chayćhu malca-masinchiccuna mana munätuculcaptinmi ya'a mañaculá quiquin Romap Puydï Cesarca arrinlaycamänanpä. Chay mañacuśha-laycullam cayćhu cayá. Manam malca-masïcunacta imapïpis juchachä śhamüchu. Aśhwanpam cayćhu caynu cadinawan watäśha cayá Diosninchic limalicamäśhanchicman chalapacuśhäpa. Cay-laycum amcunacta ayaycälilac lisiycul, limapaycälinacpä” nila.

Tane nherẽ, zudezu norĩ hã ĩ̱watobro tõ da, ma tô siwi ĩ̱wẽ'õ. Taha wa, wa tô rowaptẽ, we ĩ̱morĩ da, apito Sézaha nho're ĩ̱zab da, tãma ĩ̱siwasu'u da. Tane nherẽ, apito Sézaha ma, ĩ̱siré norĩ wasété na te ĩnharĩ da hã, we ĩ̱morĩ õ di. Taha wa, wa tô asô ĩ̱hârâ za'ra wa'wa, te asabu za'ra wa'aba da, aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba da. Izarazéhé nhihudu norĩ hã sô ĩsimipari za'ra ãma te sasõmri wa, wa ĩ̱pawasisi ré 're ĩ̱nhamra. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra.


Ynara tozuhse toto a,—Pape oehpyra mana, Jerusarẽpõkõ nymerohpyry opoko yna neneryme. Moinõ oehsenãkõ mã, “Popyra,” kara roropa opoko.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ kãm:—Nà jar tanhmã ajarẽnh kute hkêt. Na pre Jutej kamã mẽ pahkwỳjaja tanhmã ajarẽnh to hã kagà nẽ mẽ ixwỳr mẽnh kêt nẽ. Nẽ ham mẽ kurũm mẽ hpôx xwỳnhjaja na prem tanhmã mẽ inhmã ajarẽnh to hkêt nẽ.

Ininiã ninoa:—Ate !apakapari iõkatsopari Xotéia tõpakiri pite maerekani pirena. Aĩtariakori iuaã ĩkani !iminapiretari maerekati pikamakiti pirena.

Aituo myani aguelymo:— Xina olâ awârâ âdykâ nidapyra. Âdylâ katalâ nigonotaymba inanry xina ipemugudo Judéia eynynonro âwâgâ aguenri. Judeu tonlopyry modo xarâ âetyby âunâguedaymbamo inanry.

Uzeꞌeg izupe wà. — Zutez ywy rehe har aꞌe wà, numur pixik kwaw pape urewe wà, nerehe uzeꞌeg pà wà. Ni amo aꞌe pe har nur pixik kwaw xe nemumeꞌu pà urewe wà, ni amo numumeꞌu kwaw nekatu ꞌymaw urewe wà.

Haꞌe ramo haꞌe kuery aipoeꞌi ixupe:— Ore ma Judéia guigua kuaxia para noroexai ndereko re ijayvu vaꞌe, neĩ peteĩve nhanderykeꞌy kuery regua ndouai guive ndereko omombeꞌu, eꞌỹ vy ndere ijayvu aguã.

Odaa joɡ̶odita Paulo, “Niɡ̶ida moko aɡ̶aca jibaɡ̶atege notaɡ̶anaɡ̶axi ane icoɡ̶otigi Judéia aneetaɡ̶adice. Codaa aɡ̶ica otiɡ̶initece niɡ̶ijo ɡ̶onioxoadipi ane icoɡ̶oticogi Judéia aɡ̶ica doɡ̶oditaɡ̶adici, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a beyagi modotaɡ̶atibigaɡ̶aji.

Igwete g̃a ei Paulo'ga pe:—Judéiapeve'g̃a nombuhurukari g̃wembikwatijara ore ve nde mombe'gwovo, ei g̃a. Igwete nhandere'yja'g̃a – kiroki g̃a uhu pea hugwi – g̃a nde'ite'varuhui nde ve. G̃a ndogweruri pevove'g̃a nhi'ig̃agwera a'ea rehe no.

Kỹ ag tóg ti mỹ: “ũ tóg ẽg mỹ ã to vẽnh rán han ja tũ nĩ, Judéia tá,” he mũ ti mỹ, pãꞌi ag. “Kỹ ẽg kanhkã ũ tóg ẽg ki jun ja tũ nĩ jé, ti tỹ ẽg mỹ ã tỹ nén ũ kórég han mũ ẽn tó jé,” he ag tóg.

Upe rire heꞌi íxupe ou vaꞌe:—Nogwahẽi vyteri ore-vy nde rehegwa kwatia nheꞌẽ. Judéia yvy-gwi ndoúi vyteri. Nhande reꞌýi kwéry koꞌa-py ou vaꞌe nane mombeꞌúiry. Nomombeꞌu vaíry nde rehegwa.

Tahe judeu dinodu mahãdu rirawyònyre: —Aõkõre, inyõ rehemynyõre Judeia bede‑ribi. Ijyybinamy umy relyyõre. Inyseriòre mahãduõ kaò dehemynyõde.

Aꞌeramũ peuwara ꞌgã ꞌjau Paulo ꞌga upe:—Namuri futari ꞌgã kaꞌarana ikwasiaa oree enereko tywer are. Pe awi ꞌut maꞌe ꞌgã miamũ nomomeꞌui futari ene rekoarũeꞌema oree— ꞌjau ꞌgã Paulo ꞌga upe.

Nhym kam me kum,—Pykabê Djudêjakam ne me nĩnh ar imã ajã pi'ôk no'ôk kêt. Nhym mebê idjaer'õ nĩnh bôx ne kute ajã mỳjja'õ jarẽnh kêt.

Mîrîrî yeꞌnen inkamoroya taꞌpî: —Kaareta yapiꞌsaꞌ annaya pra man, apîꞌ teeseurîmasen Judeuyamîꞌ piapaiꞌnîkon. Uyonpakon miarî painon iiꞌsaꞌ pra man ayekare ekaremeꞌse anna pîꞌ. Îꞌ kaiꞌma apîꞌ eeseurîmaton imakuiꞌpî pe awanîꞌpî ekaremekîton iiꞌsaꞌ pra man —taꞌpî toꞌya.

Ha' nõy te:—'Ak mũ'ãte tappet 'ũm mõ'kupix'ah, ha Yonex yõg xop te nũ tappet kutnã 'ohnãg, ha Hõm yõg nõy xop te 'ãkummuk 'ãktux 'ohnãg.

— Judéia eipi watwat cartadup o'tupmudot g̃u ocekay- -apẽn Paulo e'em iaptup — io'e ip Paulo be.

Ti mꞌ Judah buuj sa wahë nꞌaa Roma bä habong do raky hadoo Paw-Ro hã:—Dooh ãã gadoo pé kerih do Judah häj nꞌaa bä naa a ky nꞌaa. Dooh na-ããj hẽ ër wakããn tꞌĩĩ hẽnh naa hanꞌaa do rerꞌood bä baad nadoo pé a ky nꞌaa —näk mäh.

Nxe³nxa²ha¹te¹ Ju³te²a²nãu³xu¹tai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Jau¹xai²na² hai³txi³ ain³kxi²nha²sĩ¹nxa³hẽ³li¹. Ha³te̱h³nxã³nxa² wxã²nxa³hẽ³li¹. Txa²wã³tã̱³nãu³xa² ko̱³nxe³te²lo³nxain¹jau³xa² ain³kxi²nha²sĩ¹nxa³hẽ³li¹.

Hatyaoseta nehenaha ihiye: — Maisa babera kaokare womana Judéia koa nalitare hitahi akiti. Exahe maisa wihinaeharenai hatyo nalita kaokehenaha hoka xakaiye wihiye hitahi akiti, exahe maisa iraeharetyareha hekoti hiso.

Paulo-ra vani'aha:—Ni-Judéia kaarabonia kha'iaki kaho ida varani ihini kapapirani. Ni-moni-ra vavikha'iaki kaho adani arigamina Judéia kaarabonia. Ni-nahina vara ira vani'a'iaki akadiania.

Kyze ipe niaha:— O katukta Sudeja ezektsa papeu ty batu nyny niaha. Papeu asoho batu mybo ziwatahakanaha — nikaranaha.— Sudeutsa sukmotsa niwatihi mybo inakozorenahaze asoho ty batu tyso.

Miꞌi hawyi taꞌatuwesat Pauru — Yt kat i miwan saꞌag taꞌatupoꞌoro uruewawi yi Iuteu kaipyi uhyt iꞌatuꞌe. Yt uwe i tut iꞌewyte meikowo etiat enoi saꞌag hamo iꞌatuꞌe.

Ina kixoáhiko jûdeu iháxiu:—Ako ápahuina koyuhópeti simo'óviti ukeâti Njúdeya koyuhó'inoviti kêku. Ákomaka viyéno simo'óviti koyuhópoinoviti ápeyea váhere ítike.

Naâ kɨ̃ɨ̂re niîwã:—Ɨ̃sâ neê ni'kâ papéra pũri Judeu masa Judéiakãharã naâ ohâ o'oka pũrire yẽ'é wee'. Mɨ'ɨ yeékãhasere tɨ'ó wee'. Toó Judéiakãharã a'topɨ́ siharã́ etârã, neê yã'âro uúkũ werê sãatiwã mɨ'ɨ̂re.

Niptinmi nipäcula: “Ampïta manam ya'acunaman ćhämulachu ima papilllapis Judea-lädupi nïtac chaypi śhamücunäpis ampa waśhayquita limapäculachu.

Tawamhã te asa tãma nharĩ za'ra, Paruhu ma:— Zudeza hawi rob'ui'éré na aiwasu'u hã da te wei watẽme 'mai'ãwisi za'ra õ di. Duré wasiré norĩ hã we watẽme nasi sihutu nherẽ, aiwasu'u wasédé hã we te te 'mai'ãwisi õ di.


Õtururu etary se ynanase. Tuhke ahno imehnõ patapõkõ Jezu poetory poihtõko toto, nase toto Pauru a.

No na xep hte pyka piitã hkôt mẽ kãm mẽ ate Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjê kurê nẽ. Na pa pre mẽ ajarẽnh ma nẽ mẽ inhmã axujarẽnh mar prãm nẽ. Anẽ.

Ate nirekari akenakotiniri pite auiãkiti sãkiretxiti, kotxi akenakoenetapekari apanakini sãkire: “Xesosi sãkire na atão” —itxana ninoa.

Xina nhutuly, tâinkâ lelâba, mâinwânto ara einwânni modo eynynâ inakanhe aguelymo lelâ. Awylygue mâinwânkyly wâgâ âmâlâ amyguely xina tindadyse ato — kelymo myani.

Ure ure kury, urepurenu wer nezeꞌeg rehe ure, nemaꞌemumeꞌu haw rehe ure. Taꞌe taw nànànar uzeꞌeg zemueteahy waiko Zezuz hemiruzeꞌeg rehe wà xe, penehe wà xe.

Haꞌe rami avi roenduxe reikuaa vaꞌe, mbaꞌeta anhetẽ amboae rami penhemboꞌea re opa rupi ijayvu reia rã roendu.

Pida natigide jemaanaɡ̶a me jajipaaɡ̶ata niɡ̶ica ane ɡ̶adowoogo, igaataɡ̶a jowooɡ̶otaɡ̶a mewi niɡ̶ina oko inoatawece nigotadi odotaɡ̶atibige modakapetege niɡ̶ina oko anida anenitege.”

Ore reki orohendu pota nenhi'ig̃a, ei g̃a Paulo'ga pe. Marãi nde jupe naerũ? A'ereki ojigwyripeve'g̃a nhaporemo g̃a e'i te'varuhu Jesus'ganhi'ig̃arupiva'ea rehe, ei g̃a.

“Hã ra tóg ẽg tỹ ã ki jẽmẽnh há tĩ, ã tỹ nén to jykrén mũ ti. Vẽnh jykre tãg tag kato ag tóg vĩ tĩ, vẽnh kar ag, hã kỹ tóg ẽg tỹ ã ki jẽmẽnh há tĩ,” he ag tóg ti mỹ, Israel mág ag.

Ha gwĩ opa-rupi oiko vaꞌe onheꞌẽ vai vai Hesu nheꞌẽ-rehe. Upéa oroikwaa. Upéa-gwi orohenduse voi ndehegwigwa, heꞌi. —Mbaꞌeixagwa ne nheꞌẽ pa orohenduse ndéhegwi, heꞌi íxupe judeu kwéry.

Aroholarenykemy timybo tahõtinymahãte‑ò. Ityhydỹỹdu mahãdumy dori ibutumy aõbinahakỹlemy rarybereri. Kia judeu mahãdu dinodu raryberenyre.

—Aꞌeramũ ene Jejui ꞌga momeꞌwau oree ꞌawamũ. Taruenup ene imomeꞌua ꞌjau. “Kwe pewara ꞌgã ꞌã Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã jeꞌẽwuꞌjaga ajemogyau” ꞌea ꞌã ore aꞌjea futat aruenup arajemogyau. Maꞌeramũ ꞌã ore “eporogyta oree”, ore ꞌi enee. Taruenup ene imomeꞌua orojeupe ꞌjau, ꞌjau ꞌã ore enee.

Be, pyka kunĩkôt me kute me kukràdjàja japrỳo ba. Jabit ne bar kuma. Nhym be, ar ba ne bar ije 'ã adjujarẽnh mar prãm, ane.

Tîîse îꞌ kaiꞌma ayekare pîꞌ eeseurîma anetapai anna man. Maasa pra etaꞌpî annaya man tamîꞌnawîronkon patakon kaisarî imakuiꞌpî pe inkamoro innape Jesus kuꞌnenan toꞌ koreꞌta amîrî eꞌtoꞌkon winîkîi toꞌ eseurîma.

Hak mũ'ãte 'õg hãm'ãktux'ax 'ãpak putup, nũy hãmyũmmũg. Teptu Yoneo xop xohix te Yeyox xop putup nõg? Kaxĩy.

— Ijoce oajẽmjẽm'iayũ dak “Paulo ikẽrẽat o'g̃ujurũg̃,” i juk o'e g̃u ip ocewebe- -Judeuyũ — io'e ip. — Imẽnpit ekawẽn co pin cĩcã oceju. Soat ka dag̃ayũ Jesus kay itabucayũ muymuy. Imẽnpuye etabucam cuy ocemukũyjo — io'e ip Paulo be.

—Ãã karẽn paawä ãã maa napäh hꞌëëd hado a hã pé papuuj hadoo do ky nꞌaa. Jé padꞌyyt hẽ baad nadoo doo me rabaherꞌoot ta ti papuuj ky nꞌaa hã —näk mäh.

Nxe³yãn¹ta¹ tũ̱¹ka̱³txai²na² wxãi²yã¹nxa² yxo²ĩ²ain¹te²nãu³a² ko̱³nxe³te²lo³tai¹nhxai²na²hẽ³li¹, ti¹ai²nãn¹tũ̱³ka̱³txa²su¹. A²nxe³ju³tai²li² ĩ³yau¹ũ³sa²nhĩn¹jau³su² ten³sa²sĩn¹nhai¹.

Xakore hoka wasema waokowita hiyahekola. Hiyaiya, wasemita atyo hakakoare hatyo hisaoniteraho kakoa kahalakoahare ahitere tahi akiti taita — nexaha ihiye.

Anofiki bana ida kadavarani-ra akamithavini Jesus monina-ra vara ivani'avini kavaranihi. Aogaki ida vaibavi hahavi kaija'arini va'ora vakanavaranihavini adani Jesus Cristo kaija'ari.

Iwaze katsa aharere tsipiwaby tsihikiknaha. Nanabyitaba sizubarẽtsa Sesus tuktsa nisimyijakaranaha. Kytsa siharere humo batu siakparawy. Ikia Sesus humo aspirikporẽta iwatahi mybo tsimytsaso — nikaranaha.

Pyno uruikyꞌesat ehenoi uruepe emikuap pakup i koꞌi Miꞌi Miit etiat katupono teke aru wuatꞌi ywania pe miitꞌin muo mekewat emimohey e. Miꞌi pote iraniaꞌin — Yt naku i watomohey Miꞌi Miit iꞌatuꞌe torania mekewat piat pe iꞌatuꞌe Pauru pe.

Itea kóyeane kahá'ayea kámokenoyea uti iséneu, vo'oku véxoane itúkeovo koati puvonéti ya uhá koeti poké'e ra ho'éti hékone —kíxoanehiko.

Ɨ̃sâ a'té di'akɨ̃re masî'. Niî pe'tirokãharã “Jesuré ẽho peóse yã'â niî'”, niî uúkũma. Tohô weérã ɨ̃sâ mɨ'ɨ̂ ẽho peósere tɨ'ó sĩ'risa', niîwã.

Chaymi chalapacuśhayquipïpis canan niycälimänayquita ya'acuna munapäcú. Ñatac intirućhümi ‘Yan'almi cay muśhü willacuy’ nil limapäcüta uyalipäcú” nin.

Tane nherẽ, wa tô wasima aiwẽ za'ra ni, asimirosa'rada hã wa te wapari za'ra da, duré wa te waihu'u za'ra da. A hã dasima ĩdasipo'ozép tém niwĩ, te 're aihâimana mo. Ta niwĩ 're ĩdahâimana za'ra mono hã, te ĩwasété na da te dasima 're rowasu'u za'ra, daro mono bâ. Ãne hã wa te waihu'u za'ra wa, wa tô wasima aiwẽ za'ra ni, wa te aiwapari za'ra da. — Ãne te asa tãma nharĩ za'ra.


—Mokokoro osehtoko, tykase exiryke, tuhke toytose toto itapyĩ taka. Mokaro a noturuase Pauru, Ritonõpo ahno esẽme exiry poko, Jezu poko roropa, Moeze tõ nymerohpyry poko, imehnõ urutõkõ nymerohpyry poko roropa. Mokaro zuruse nykohmamyase Pauru.

Hãmri nhũm mẽ kot mar kaxyw arĩgro hta.Tã nhũm mẽ kot arĩgro hyr kato nhũm mẽ Pawre nhõrkwỹ hwỳr pikuprõnh rax nẽ nhũm mẽ kãm awjarẽ. Mẽ kãm ujarẽnh ry nẽ. Nẽ ho kamàt. Nẽ mẽ kãm:—Nà mẽ pahte amnhĩ wỳr kamã pajamak o papa xwỳnh Jejusja. Kot kaj mẽ atõ amnhĩ kaxyw hkôt ajamaxpẽr nẽ hkôt amnhĩ xãm nhũm Tĩrtũm ja hã apumu nẽ ato hkra. Anẽ.Nhũm pre ã mẽ kãm kapẽr anẽ. Nẽ finat Mojes kot Tĩrtũm nhỹ hã Jejus kukamã tanhmã hã kagà htoja nhũm mẽ kãm harẽ. Nẽ Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr jarẽnh o mẽ pa xwỳnhjaja kot tanhmã hã kagà htoja nhũm mẽ kãm harẽ.

Ininiã ninoa ketotari ãti õti Paorokata aõkitakakiniuana. Iketotiniri manapi itomaneri kãkiti sari Paoro auinimoni. Paoro ĩkanõkapanika sãkirauatapitipo. Ĩkanõkapeka auakapanika isãpirenauatini. Isãpiretana Teoso auĩtetxi ininiãua.—Atão Teoso ãkiripitikara Xesosi —itxa Paoro sãkire.Isãpiretana ninoa Moisesi iõkatsopatakiti, Teoso sãkire sãpiretakani iõkatsopatakiti apaka, atão Teoso ãkiripitikara Xesosi ininiua ninoa imarotini ĩkapani.

Aituo Paulo agâ âseinwândylymo, Paulo agueho tindatomoem. Adâkehomobyry saintuo, Paulo eydâ atoram idâondylymo. Iweâpa Paulo eagâmo agueze awyly. Emedyly wogonropyrylâ, até kopae kehoem Jesus wâgâ unâ egatuzeze awyly, enomedâzemo. Kywymâryem Deus idyly wâgâ myani aguely eyanmo. Deus, “Igonose urâ” kehobyry wâgâ Moisés inweniby, Deus eynynâ aguewâni modo inweniby warâ tânanâguen-honze myani.— Deus Ingonotyby awâkâ Jesus — kely myani eyanmo.

— Amo ꞌar mehe nehe, uruzur putar xe nepyr nehe. Aꞌe mehe erepuner Zezuz rehe zeꞌeg imumeꞌu haw rehe paw rupi urewe nehe, iꞌi izupe wà. Aꞌe ꞌar mehe we teko teteaꞌu ur Pawru ipyr wà, hexak pà wà. Iziꞌitahy te pyhaw no, umumeꞌu Tupàn pureruzeꞌegaw wanupe aꞌe. Umumeꞌu Moizez zeꞌeg wanupe no, amogwer Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har wazeꞌeg no, Zezuz rehe wamuzeruzar kar pà no.

Roma py Paulo ayvu omombeꞌuagueHaꞌe kuery oaꞌangaague ára py heta ete ou Paulo oĩa py, okeaty py ae. Haꞌe rã koꞌẽmba guive kaꞌaru peve haꞌe kuery pe ayvu omombeꞌu porãve Nhanderuete poꞌakaa regua. Moisés lei ombopara vaꞌekue haꞌe profeta kuery ombopara vaꞌekue rupi ijayvu vy onheaꞌã Jesus re haꞌe kuery ojerovia aguã.

Odaa joɡ̶owo lakatagi noko me yatecoɡ̶o minitaɡ̶a Paulo. Igaanaɡ̶a icota niɡ̶ijo noko lakatagi, eliodi judeutedi ja yatecoɡ̶o minitaɡ̶a ijo diimigi ane lotokaɡ̶adi Paulo. Odaa ja diiticogi Paulo me notaɡ̶aneɡ̶etiniwace, nigoitijo neɡ̶epaaɡ̶enoale. Iiɡ̶axitice codaa me yeloɡ̶oditiogi anodaaɡ̶ee Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e laaleɡ̶enali oko. Doletibige nimaweneɡ̶egi me ixotiwece lacilo anijoa icoa Jesus. Eledi ikeetiogi niɡ̶ijo liwai lotaɡ̶anaɡ̶axi Aneotedoɡ̶oji Moisés ane iditini aneetece Jesus, codaa me niɡ̶ijo liwai anoiditedini niɡ̶ijo anoyeloɡ̶oditedibece lowooko Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ijo jotigide.

Irũa rupi po ti ore rura'javi henduva nenhi'ig̃a a'ero nehẽ, ei g̃a Paulo'ga pe.O'eagwera rupi katu g̃a ndura'javi Paulo'ga ronga pe a'ero. He'yjuhuve'g̃a reki uhu ga pyri. Igwete ga imombe'ui g̃a pe Moisésva'ea remimbo'eagwera ahenhi'ig̃agwera no – kiroki ahe Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'u hako. A'ereki ga gweroviaruka pota g̃a pe onhi'ig̃a Jesus'ga mombe'urame.—Cristo'ga ahe omombe'u hako, ei Paulo'ga g̃a pe. Jesus'ga reki ko Cristoramo oko Tupana'ga remimbuhurukaramo, ei ga. Pejikogame ga rehe po ti Tupana'ga pe mongoi ojiheva'ero nehẽ, ei Paulo'ga g̃a pe.Ypyhajive ga ega'ei g̃a pe imoypytunauka.

Kỹ ag tóg ti mỹ kurã nĩm mũ. Kỹ ũn e ag tóg vẽnh mãn mũ sir, ti tỹ ĩn krẽm nĩ ẽn tá. Ag mỹ tóg Topẽ tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ kãmén mũ. Jesus kãmén tóg mũ, ag tỹ hẽn ri ke mũn ti ki ge jé. Moisés tỹ ag mỹ vẽnh jykre nĩm ja ẽn tó tóg mũ sir ag mỹ, vãsỹ Topẽ vĩ tó tĩ ag vĩ ke gé. Vẽnh rá ẽn ki tóg ag mỹ Jesus ti ven mũ sir. Kusã ki ag tóg kãmũ ja nĩ, tỹ vẽmén nỹtĩ ki ag tóg kutyg mũ.

Ha upéi katu omopeteĩ áry ou jevy hagwã hikwái.Upe áry-py ou jevy henda-py. Hóga-py ou heta eterei. Pyharevete kaꞌaru ete peve oikwaa uka íxupe kwéry Hesu rehegwa nheꞌẽ. Heꞌi íxupe kwéry:—Anhetegwa voi Nhandejáry nhande ruvixarã rehegwa nheꞌẽ. Anhetegwa voi Hesu rehegwa nheꞌẽ, heꞌi ogwerovia uka etese-vy. —Hesu renonde rupigwa ndaijapúi voi. Upéixa heꞌi vaꞌekwe myamyrĩ Moisés, Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety kwéry ave, heꞌi omombeꞌu-vy ou vaꞌekwe-pe.

Tahe riywinyre itxu Paulo rybe‑ò ijohonamy. Idi tahe Paulo heto‑ò sõwemy iny doidenyde tamy roholakemy. Tii Deuxu ijyy ritỹnynyre rudiu rexidelenyre, txioromy rexihure Moisesi Tyyriti ritỹnynyre tule ijõ rybedu Tyyriti‑di ritỹnynyre, iwese Jesuisi Iòlòtyhy kanatxikre wese kabede‑ki. Kia Jesuisi aõmydỹỹnanamy ritỹnynyre.

Aꞌeramũ nipo ore anurenureꞌi arajua eneporogyta renupa— ꞌjau ꞌgã Paulo ꞌga upe.Aꞌere ꞌgã awau aipo ꞌga upe ꞌe re.Koꞌikoꞌi ete ꞌgã ꞌua Paulo ꞌga porogyta renupa. Amumera ꞌgã ꞌua ꞌgã nupi ꞌga porogyta renupa. Aꞌerauwe Paulo ꞌga oporogytau ꞌgã nupe. Aiꞌiwetetewe agawewi futat. Aꞌetea ꞌga oporogyta werokaarup ꞌgã nupe. Jarejuwarete ꞌga mogyta are ꞌga ꞌgã muꞌjau.—Anure nipo Janeruwarete ꞌga reni ꞌwyriaramũ janee— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau. —Ojeꞌega renuparamũ ae ꞌga ae mowywya imonou ojepyri wemiayuwamũ imogyau. Ojeꞌega renupareꞌema ꞌgã te nipo ajee ꞌga omono mamaꞌeukwaawa rapyaw ipe— ꞌjau ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe. —Ymã te ꞌã Moisesi ꞌga kaꞌarana kwasiari inuga janee rakue. Janeruwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌgã nanẽ ꞌã kaꞌarana kwasiaa inuga Jejui ꞌga ree janee rakue: “Anure nipo Janeruwarete ꞌga waꞌyra ꞌga muri janee jane katuꞌokawamũ”, ꞌjau ꞌgã ikwasiaa inuga janee rakue. Jejui ꞌga ꞌã Jarejuwarete ꞌga raꞌyra futat. Werowiaramũ ꞌga pẽ katuꞌogi pẽ mogyau wemiayuwamũ futat— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam kute mar kadjy kum akati'õ jarẽ. Nhym kam me kute kum akati jarẽnh bôx nhym me krãptĩ Paur nhũrkwãmã wadjà. Nhym kam kryràm memã ujarẽnhmo krax ne akamàtkam o ino re. Metĩndjwỳnh kute amim me utàr ne ar meo ba'ã memã ajarẽ. Nãm memã Môjdjê kukràdjà jarẽn Metĩndjwỳnh kukwakam kabẽn jarẽnh djwỳnh kunĩ kabẽn jarẽ. Ne me kabẽn kôt memã kum,—Ga, pi'ôk kôt Jejubê me banhõ Bẽnjadjwỳrbê kumkatija pumũ. Kubê Krituja pumũ. Dja gar tu amim Jeju markumrẽx. Nãm ã memã anhỹro nhỹ.

Mîrîrî yeꞌnen teesepotoꞌkon weiyu ton moꞌkaꞌpî toꞌya Paulo eseurîma etakonpa kaiꞌma. Mîrîrî weiyu eseposaꞌ yai inkamoro arinîkon wîtîꞌpî Paulo pia. Inkamoro koꞌmamîꞌpî penane pata pai ewaron erepamî pîkîrî. Paapa maimu ekaremekîꞌpîiya îꞌ kaiꞌma tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe Paapa iipî ekaremekîꞌpîiya toꞌ pîꞌ. Moisés nurîꞌtî kaaretarîya taasaꞌ yawîrî moropai Paapa maimu ekaremeꞌnenan profetayamîꞌ kaaretarîya taasaꞌ yawîrî ekaremekîꞌpîiya. Maasa pra innape Jesus Paapa narimaꞌpî kupî toꞌya yuꞌse tîwanî yeꞌnen.

Ha Yoneo xop te hãptup 'ũm nũn, Yoneo xop punthok nũn, nũy hãm'ãpax, tu yãy tu nũ'nãhã Paot pet tu', ha Paot te Topa te yãy yõg tikmũ'ũn xat yũmmũgãhã', tu hãptup tox hã hãm'ãktux, tu 'ãmnĩy 'ĩhã hãm'ãktux kux, tu Yeyox 'ãktux, tu Mõyyex yõg xat'ax hã hãmyũmmũgãhã', xix Topa pupi hãm'ãktux xop hã hãmyũmmũgãhã kamah, nũy Yeyox yã Topa yõg hãmyãykutnã'ax 'ãktux.

Imẽnpuye kabia o'g̃uweg̃ũn ip waram Paulo ekawẽn co am.G̃ebuje ade Judeuyũ o'je'awero ip Paulo nuyap'a be ixe kabia. Kabia'isum Paulo apẽn Deus soat kukukan o'e iap o'g̃uwẽnuwẽn cebe ip. Kabi'isum piap imuwẽnuwẽn osunuy. Oikat imuwẽnwẽn.— Jesus ma Deus emunaẽ — io'e cebe ip. — Deus Jesus ma o'taẽ soat ipi dag̃at taxijo am — io'e. — Ixe muwẽg̃aptup Moisés emudupmubararaktup, soat Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukat emudupmubararaktup tak — io'e. — Jesus ma Deus emunaẽ — io'e.

Ti mꞌ raky kajäg däk Paw-Ro herꞌoot do panꞌaa hã. Raky kajäk do noo gó hajõk mä katꞌaa Paw-Ro hagä hẽnh. Tabaherꞌoot bä, bäp paa tadu doo, tug bä taky keréd hõm mäh. Taherꞌoot mä sa hã ji Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do ky nꞌaa. Baad ub mä tabaherꞌoot sa hã. Mosees erii wät do paa mahang, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do paa mahang na-ããj hẽ tanerꞌoot sa hã, Jesus né hẽ Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Doo, raky daheeh hyb nꞌaa.

Nxe³sa²sĩ¹nha²kxai³ ka³nxa³ha²ta² ã³wa̱³li²sĩ¹na¹tu¹wi¹. Nxe³hĩ¹na¹ ĩ³yau¹ũ³sa²sĩ¹nhẽ³li¹. Nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² ka³nxa³ha²ta³kxai³lu² a²nũ²a² ka³lxa¹txi³ wa̱³lain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxa²ha¹te¹ Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² Txa²wã¹sũ̱³na² hxi²ki³kxai³lu² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta² nxe³jau³xa² ĩ³hen³txi³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ha²kxai³ e³sũ²ni²ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ³yau¹ũ³hain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² Je³su²jah³la² sa²si¹hã³ũ¹nhẽ³na²hẽ³li¹. Nxe³jah¹lai²li² Moi³se²ah³lo²nu¹tai²na² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³nẽ³lha²kxai³ Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³tũ̱³ka̱³txu¹tai²na² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³nẽ³lha²kxai³ nxe³jah¹lo²su² na²hẽ³li¹. Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³lu² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta aimenekotyaha haxahalakoatyakakoaneha ferakene Paulo kakoa. Hatyaoseta exaimenekolaha ferakenehena hoka kahareha xaneha Paulo tyaonitere nali. Witita hoka heko maka ihiye haxakaihakala ihiyeha kakoa hoka awaiyekehalakatya enomanaha wenati Enore koamaniya tahi akiti. Moisés xaotyakiraho, iraeti xakaisaseharenai xairala harenai tahi kakoa awaiyekehalakatya enomanaha hoka hotikisa Jesus tahi akiti enomanaha. — Hiyaiya, hatyo atyo Enore Kalorexe Aohenere — nexa ihiyeha, aiyateretyoa exahitaha.

Oniaroa, vaabono vakanaaminakhamavini-ra vakanamahi'aha, Paulo kavarani-ra vakamithara kaimoni. Oniaroa, mahi hoariha vajoroni'aha adani judeus kaija'ari vaipohiki Pauloa bivahojaki kania. Mahi avagani vani kama'da'ihi ida kidivarani. Mithani asia mani va'ora vara ni'aha. Vara bivani'a'ihi ida Deus ija'ari hahavi-ra vaka'da'divini. Pauloa binofiki ida Jesus monina ka'oa hini-ra avigajahakivini, oniani ida Deus kava'isohihi athini kapapirani Moisés kohana binajiri'ikia va'ora nava'isohivini hija. Deus athi namoniva abono kohana vahoariha vaathi kapapirani hikia va'ora nava'isohivini hija jaboni.

Yhỹ niy. Niahatsahi estuba zuruze ziwatawynaha. Nawa zuruze Sudeutsa sizubarẽtsa Pauro wahoro bo izumubanaha. Miwa botu ziakbata tatu zunubaze zuba nepyk Pauro Sesus soho ty nipamykysoko. Hawa kytsa Deus tyryktsa moziknaha anasoho ty hi nipamykyso. Amy ty Moises botu ziwatahaka, Deus sohokotsa botu ziwatahakanaha iwa ana soho nisihyrinymyryky. Deus harere papeu ty botu ziwatahakanaha nisiwatawyky. Hawa Sesus Deus zipehata mywata niyzik nisispirikpoko.

Miꞌi hawyi Pauru tiꞌatuwesat — Waku kahato worohoꞌomuꞌe uimimohey ok tã e. Waku eweiꞌatukaykay aiꞌywania hawyi worohoꞌomuꞌe Aimiekatup ete e. Miꞌi hawyi — Pyno waku iꞌatuꞌe toꞌope hawyi tuwat.Miꞌi hawyi mekewat eꞌat putꞌokꞌe hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ kahato Pauru ywania sem iꞌyat sese kape. Miꞌi hawyi hune pyi te wãtymꞌi kape Pauru yn ihay at toꞌywania pe. Toiꞌatumuꞌe kahato aikotã topyhuꞌat Tupana Aiporekuat no hap ete. Toikyꞌesat itotiaria — Pywo ti rat uruimohey Iesui Tupana Mipoꞌoro sese ahehakyeraꞌat hanuat iꞌatuꞌe hap. Miꞌi pote Musei miwan myi iꞌewyte Tupana ehay moherep haria yianmiaria ehay pyi tohenoi yne Aipotypot Iesui etiat.

Koyûho emo'u Itukó'oviti ne Poûlu ya RómaYoko hoénaxohiko káxe ho'úxovopemo. Simovóne neko káxe, êno simôti xoko Poûlu óvokuke. Ukeâti yuponí koêti, tukú kíxoa yóti koyúhoinoahiko Poûlu koeku natíxea Itukó'oviti xapa xâne, kaha'aînoati kutípea Jesus. Hane veínoa ne Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse, koánemaka ne yútoe porófetahiko koyúhoti emo'u Itukó'oviti mekúke.

Tohô niîka be'ro naâ ni'kâ nɨmɨ teeré uúkũatihi nɨmɨre besewã́. “Tii nɨmɨ́ a'tîrãti” niî, wa'â wa'âwã. Tii nɨmɨ́ niikã́ pãharã́ masá Paulo kãhirí wi'ipɨ etâwã. Naâ nerê pe'tika be'ro bo'reakã́ bu'ê nɨ'ka'kɨ, teê yamîka' bu'ê na'î tõ'oa wa'âwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî pe'tirã wiôgɨ niisé kitire bu'êwĩ. Jesu Cristore ẽho peoáto niîgɨ, Moisé kɨ̃ɨ̂ ohâ'kere, Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'kere naâre pũûro ẽho peókã ɨágɨ bu'ê ĩ'yowĩ.

Pablom chayćhu cä Israelcunäta willapanChayćhu Pablo juc muyunpä jitanacapäcuśhanmanmi alli-alli nunacuna śhapämuñä. Chayćhümi achicyalcuypïta aśhta aspilpunancama Diospa gubirnunpïta limapäla. Chayćhu lluytapis Jesuspi awnichiyta munalmi willapäla Moisespa camachicuyninpïta, Diospa willacünincuna isquirbishancunäpïtawan.

Tawamhã ma tô sima pisutu za'ra, nimahã bâtâ na ĩtẽme dasi'rã'õtõ da. Taha wa, ma tô da'ahâ na ĩtẽme tasi'rã'õtõ ni, Paru hã ĩsãmrazéb u hã. Bâtâ bâ ma tô dama romhu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u na. Mozésihi nhimi'ui'éré zarina, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ nhimi'ui'éré 'rata zarina, ma tô tãma ãma rowasu'u pese za'ra, Zezusi hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na da te saze za'ra da.


Aomiry etaryke tyya xine, “Ajohpe pyra,” tykase toto emero pyra, tonetupuhse eya xine exiryke. Yrome imehnõ onenetupuhpyra toh tokurehse.

Hãmri nhũm mẽ hkwỳjaja kuma nẽ hkôt hamaxpẽr nẽ amnhĩ kaxyw Jejus kôt hamaxpẽr nẽ hkôt amnhĩ xunhwỳ. No nhũm mẽ hkwỳjaja kuma nẽ ãm kuma nẽ kãm axte mar prãm kêt nẽ.

Apanakini auikari Paoro sãkire. Apanakini !inirekari auikinirina Paoro sãkire.

Tâlâ myani Paulo, Jesus wâgâ aguehobyry einwânni modo; tâlâ pylâ olâ myani Jesus, Deus Ingonotyby awyly einwântânry modo.

Amo uzeruzar hehe wà. Amogwer nuzeruzar kwaw hehe wà.

Haꞌe ramo amongue eteꞌi oguerovia ijayvua. Haꞌe rã amboae kuery ma ndogueroviai ae tema.

Onateciɡ̶ijo judeutedi oyiwaɡ̶adi niɡ̶ijoa Paulo lotaɡ̶a, pida ijo eledi baadoɡ̶oyemaa moyiwaɡ̶adi.

A'ero jara'g̃a heroviari tuhẽ ganhi'ig̃a. Jara'g̃a ki a'e te ndogweroviari upa.

Kỹ tóg ũ ag mỹ ki hã tó ti, Paulo tỹ ag mỹ nén tó mũ ti, kỹ ag tóg kri fig mũ. Hã ra tóg ũ ag mỹ há tũ nĩ.

Ohendu ramo inheꞌẽ, oĩ ogwerovia vaꞌe, oĩ ndogweroviái vaꞌe ave.

Ijõ roholare aõmybo Paulo rarybereò, Jesuisi rityhynyrenyre. Ijõ tahe aõkõre, rityhynyõre.

Aipo ꞌeramũ ꞌgã amũ ꞌga jeꞌega rerowiaa. Aꞌere amumera ꞌgã ꞌga jeꞌega nuerowiari ajemogyau.

Nhym me kwỳ tu amim kabẽn markumrẽx. Nhym me kwỳ amim kabẽn mar kêt.

Mîrîrî yai tiaronkonya innape ikupîꞌpî. Tîîse tiaronkonya innape ikupî pra awanîꞌpî.

Ha' yãg kuxa mãm ka'ok, pa' yãg kuxa mãm 'ohnãg,

Xepxep ixeyũ'in Paulo a'õ kay o'e. Itabut ip o'e Jesus kay. Warara'acayũ bit itabut g̃u o'e.

Sa mahang raky daheeh mä Paw-Ro herꞌoot do hã. Ta wób mä dooh raky dahé bä.

Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² a²wã³kxi³kxai³ yxo²ĩ²ai¹nha²kxai³ a²wã³kxi³kxai³ yxo²ĩ²ai¹nxa³ha²kxai³ nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Haiyaharenai atyo tyakeko iniraene hoka haiyaharenai atyo maisa tyakekota iniraene.

Vahoariha vakajari'darihi ida Jesus varani hina. Vahoariha vani adani vajari'daha.

Wastuhu Pauro harere bo yhỹ nikaranaha iwatsahi Sesus humo sispirikporẽtsa niyziknaha. Ustsa batu, asahi Sesus harere bo batu hyỹ zikaha iwatsahi batu sispirikpo.

Miꞌi hawyi ipatꞌok itotiaria timohey raꞌyn Pauru ehay Iesui etiat maꞌato iraniaꞌin — Yt rat iꞌatuꞌe.

Ápe ítonehiko Poûlu kutípea vo'oku yuhó'inoa. Kene po'ínuhiko, ako akútipoa.

Ni'karérã kɨ̃ɨ̂ bu'esére ẽho peówã. Ãpêrã neê ẽho peótiwã.

Ñatac chayćhu waquinninmi Pablo willaśhanta ćhasquiculcäla. Waquinnincunañatacmi ichá mana ćhasquïtuculcälachu.

Tawamhã, ĩmreme da te wapari za'ra wamhã, ni'wam norĩ hã ma tô saze za'ra. Aimawi norĩ hã te te ãma saze za'ra õ di.


Mame toto ytotohto ropa itapyĩkõ taka Pauru ynara tykase eya xine,—Ajohpe pyra Izaja tõturuse kytamurukomo a Ritonõpo zuzenu poe. Ynara tykase ynororo, “Tarõkomo a ytotoko. Ynara kahtoko eya xine, ‘Ritonõpo omiry etãko matose repe, yrome zuaro pyra matose. Enẽko roropa amarokõ repe, yrome onenetupuhpyra matose.  Enetuputyry se pyra oexirykõke onenetupuhpyra matose. Etary se pyra oexirykõke roropa onetara matose. Enery se pyra oexirykõke onenepyra matose. Mãpyra oorypyrykõ rumekary se awahtao xine, otato apanarykõ exiry, jomiry menetupuhtory roropa. Morarame meramatory ya, kukurãkatory roropa,’ ãko Ritonõpo mana opoko xine,”tykase Izaja kytamurukomo a. —Morara exiryke etatoko pahne, tõmihpyry aropõko Ritonõpo mã juteutõkara a, toto pynanopyry se toexiry poko toto tuarõtatohme roropa. Morara kary etaryke tyya xine toytose ropa toto, oxime rokẽ tõturutohkõme.

Jakamã kànhmã kuhê nẽ nojarêt nhũm Pawre mẽ kãm:—Nà amnepêm na pre Tĩrtũm finat Ijaisti mã tanhmã kapẽr to. ỹ hã kot mẽ panhĩgêtjê mã tanhmã kapẽr jarẽnh to kaxyw. Tĩrtũm Karõ nhỹ hã kot mẽ kãm kapẽr nẽ tanhmã mẽ harẽnh to kaxyw. Te Tĩrtũm tãm mẽ kãm kapẽr pyràk mẽ kãm kapẽr. Nẽ ãm hãmri tanhmã mẽ pahkwỳjê jarẽnh to. Na pre mẽ kãm: E Ijaisti. Kêr ka ma akwỳjê hkôt ri mẽ kãm tanhmã ixkapẽr jarẽnh to ho ri apa. Nẽ mẽ kãm: “Kot kaj mẽ ajamak o axumar tỳx tã aprĩ hã ixkapẽr mar kêt nẽ. Nẽ mẽ ano ho arĩt tỳx tã aprĩ hã ixte amnhĩ nhĩpêx ã ixpumunh kêt nẽ. Mẽ amã ixkapẽr mar prãm kêt jakamã te mẽ ate mar pymaj amnhĩ jamak pro pyràk o amnhĩ nhĩpêx o ri apa. Nẽ mẽ amã ixte amnhĩ nhĩpêx ã ixpumunh prãm kêt jakamã te mẽ ate ixte amnhĩ nhĩpêx ã ixpumunh pymaj te mẽ anomnhõt pyràk o amnhĩ nhĩpêx o ri apa. Jao amnhĩ kaxyw ixkôt ajamaxpẽr kêt nẽ. Kop mẽ amã ixkapẽr mar prãm ronhỹx ka mẽ aprĩ hã inhmar tỳx nẽ. Nẽ aprĩ hã ixte amnhĩ nhĩpêx ã ixpumunh mex nẽ. Jao amnhĩ tomnuj kaga hpa nẽ ixkôt amnhĩ xunhwỳ. Pa ja hã mẽ apumu nẽ mẽ ato mex nẽ. Tã ka mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ.” Anhỹr o kêr ka mẽ kãm ixkapẽr jarẽnh o ri mẽ hkôt apa Ijaisti. Anẽ.Na pre ã Tĩrtũm mẽ panhĩgêtjê kaxyw Ijaisti mã kapẽr anẽ nhũm ô ri mẽ kãm ujarẽnh o pa nẽ mẽ pamã hã kagà. Jakamã kwa mẽ okora. Kêr ka mẽ jajê pyrà nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr hkêt nẽ. Kwa mẽ inhma nẽ inhmar tỳx nẽ. Ijaew kêt xwỳnhjaja kot kapẽr marja na ra Tĩrtũm kãm hprãm nẽ. Jakamã koja mẽ hwỳr mẽ kot kapẽr jarẽnh o mẽ pa xwỳnh kwỳjê rẽ nhũm mẽ hkôt mẽ kãm ujarẽnh o pa nhũm mẽ kuma nẽ mẽ akurom kãm mar prãm nẽ. Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ hapôx pa nẽ ma akupỹm axpẽn mã tanhmã kapẽr jarẽnh to ho mra. Series([], ) Series([], ) Series([], ) Series([], )

Ininiã ninoa taparakienatakakaua Xesosi sãkire auikakani mauikarenikata. Ipotorikinina apisa, iuaĩkana Paoro misãkiretana ninoa:—Erekari Matamatakoti sãkirauata atão hinirimanekata kitxakapirĩka. Ipaniãtari Teoso sãkire sãpiretakari Isaía inakori isãpiretiniri Teoso sãkire hinirimanemoni.

Aituo idânârâ idâlymo, âjigue tâtunâgueze. Egasedaymo myani Paulo eyanmo aguely:— Kydamudoam Deus Ispiritury aguehobyry Isaías inweniby enanâguewâdaungâ:

Aꞌe rupi uhem oho aꞌe wi izuwi wà, uzeꞌezeꞌeg pà uzeupeupe wà. Amo iho wer Pawru zeꞌeg rupi wà. Amogwer iho wer amo ae zeꞌeg rupi wà. Taꞌe nezewe iꞌi Pawru wanupe aꞌe xe. — Tekwe Puràg uzeꞌeg Izai pe aꞌe, Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har kwehe arer pe aꞌe. Izai umumeꞌu aꞌe zeꞌeg peipy wanupe aꞌe no, pape rehe imuapyk pà aꞌe no. Naꞌaw izeꞌeg awer xe aꞌe kury.

Haꞌe kuery joo rami eꞌỹ-eꞌỹ oikuaa vy ojeꞌoipa ta ma ramo Paulo aipoeꞌi:— Haꞌevea rami Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ ijayvu rakaꞌe penamoĩ kuery pe, mbaꞌeta profeta Isaías pe aipoeꞌi uka:

Naɡ̶a dinotigimadetiwage, odaa joɡ̶opitibeci. Maleediɡ̶icatibige me noditicoaci, odaa Paulo jeɡ̶eo ligegitiogi, meetiogi, “Aneotedoɡ̶oji Liwigo eetece ane iɡ̶enaɡ̶a niɡ̶ijo me ibake Isaías me yeloɡ̶oditedibece lowooko Aneotedoɡ̶oji. Isaías meetiogi jotigide ɡ̶adaamipi niɡ̶ijo ane ligegi Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶ijo neɡ̶ee,  ‘Emii enitiogi niɡ̶idi noiigi, “Niɡ̶ida makaamitiwaji eliodi majipaata, pida aɡ̶owooɡ̶oti ane diitigi! Eliodi mawinitiwaji, pida aɡ̶anati!”  Igaataɡ̶a dakake laaleɡ̶enali niɡ̶idi noiigi. Odaa joɡ̶onoxoco napaaɡ̶ate, odaa aɡ̶aleeɡ̶owajipatalo yotaɡ̶a, onoxoco ligecooɡ̶eli owotibige me daɡ̶adiaaɡ̶onadi ane yoenataka. Daaditaɡ̶a owote laaleɡ̶enali me dakake, daɡ̶anagawini ligecooɡ̶eli oyakadi me doletibigiwaji, napaaɡ̶ate taɡ̶aɡ̶a oyakadi me najipaaɡ̶a, codaa daɡ̶anagawini oyakadi me oyowooɡ̶oditece niɡ̶inoa yotaɡ̶a, oditaɡ̶a joɡ̶odopitiwa, codaa niɡ̶inoa leelotika taɡ̶a jicilatidi.’” Odaa Paulo ja nigomaɡ̶aditedini niɡ̶ijoa lotaɡ̶a niɡ̶ijo neɡ̶ee, “Enice ele mowooɡ̶otitiwaji Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e liotaka modatematikatema niɡ̶ijo noiigi ane daɡ̶a judeutedi anodaaɡ̶ee Aneotedoɡ̶oji meote niɡ̶ina oko me newiɡ̶atace. Odaa icota moyiwaɡ̶adi niɡ̶ida latematigo.” Igaanaɡ̶a nigotini Paulo meote niɡ̶ijoa lotaɡ̶a, odaa niɡ̶ijoa judeutedi ja noditicoaci, codaa eliodi me dinotigimade idiaaɡ̶iditiwage.

Igwete g̃a nhonhi'ig̃ayvayvari ogwovo ga hugwi. G̃a hog̃werĩa rupi Paulo'ga ei g̃a pe a'ero:—Tupana'ga ra'uva ombuhuruka katu onhi'ig̃a a'itituhẽva'ea penamonhava'ea pe hako. A'ereki gara'uva onhi'ĩ Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea pe Isaíasva'ea pe emombe'u ti g̃a pe javo, ei ga. Nahã ko Tupana'ga ra'uva ei ahe ve a'ero hako: “Heregwovo nhinhi'ig̃a mombe'gwovo akoja'g̃a pe. Nahã ti ere g̃a pe: ‘Pehenduendu po ti pe novĩa. Emo po ti pe ndapekwahavi nehẽ. Pehepiepia po ti pe novĩa. Emo po ti pe napembaragwahavi nehẽ.’ Pohoa ti ere javo g̃a pe,” e'i Tupana'ga ra'uva, ei Paulo'ga g̃a pe.  “A'ereki g̃a noangarihu ikwahapotare'yma,” e'i Isaíasva'ea pe, ei ga. “Ndaheakwari g̃a. A'ereki g̃a napembaragwahavi hepiagame. Ndiapyakwari g̃a. A'ereki g̃a ndokwahavi henduvame,” e'i Tupana'ga ra'uva, ei ga. “A'ereki g̃a ndopohipotaruhui okote'varuhua hugwi. Nomomborukapotari g̃a Tupana'ga pe okote'varuhua,” e'i, ei ga g̃a pe. Nahã ko Tupana'ga ra'uva nhi'ig̃agwera Isaíasva'ea pe hako, ei ga. A'ero ahe imombe'ui nhaneramonhava'ea pe, ei Paulo'ga judeus'g̃a pe.  —Pekwaha tuhẽ a'ero, ei ga g̃a pe. Judeus'g̃arũive'g̃a pe Tupana'ga omondouka onhi'ig̃a a'ero, ei ga. G̃a pe ga omombe'uuka Jesus'ga nhanderekote'varuhua mombohara'ga, ei ga. G̃ahã po ti g̃wendu ojikoga Jesus'ga rehe a'ero nehẽ! ei Paulo'ga g̃a pe.A'ero g̃a hoi ga hugwi. Series([], )

Hã kỹ ag tóg vẽnh kãpugpóv kỹ nỹtĩ. Kỹ ag tóg mũ mũ, Paulo tỹ ag mỹ tag tó kar kỹ, ha mẽ. Ag mỹ tóg: “Topẽ kuprĩg tóg tó há han ja nĩ, ti tỹ Topẽ vĩ tó tĩ tỹ Isaías mỹ: ag mỹ tag tó, hen kỹ,” he tóg. “Ẽg jógꞌjóg ag mỹ tóg tag tó ja nĩ, hã mẽ: “povo tag mỹ tag tó, hã mẽ: mẽ jé ãjag tóg ke mũ, ón kỹ, hã ra ãjag tóg to jykrén ke tũ nĩnh mũ, hemnĩ,” he tóg. “Kỹ ag tóg ki kagtĩg nỹtĩnh mũ. Povo tag ag vỹ krĩ tũ nỹtĩ, nĩgrẽg kutu ag tóg nỹtĩ gé, kanẽ kyvó ag tóg nỹtĩ gé, ag tỹ nén ũ ve sór tũ nỹtĩn kỹ, ag tỹ jẽmẽ sór tũ nỹtĩn kỹ, ag tỹ to jykrén sór tũ nỹtĩn kỹ ke gé. Hã kỹ ag tóg inh ki ge sór tũ nỹtĩ gé, kỹ sóg ag tỹ háꞌ henh ke tũ nĩ gé,” he tóg, Isaías ti,” he tóg mũ, Paulo ti, Israel ag mỹ. “Hã kỹ sóg, ãjag mỹ tó mũ,” he tóg, Paulo ti. “Ãjag tỹ mẽ jãvãnh nỹtĩn kỹ fóg ag vỹ mẽnh mũ, kanhgág ag ke gé, Topẽ tỹ ag krenkren han sór mũ ti. Kỹ ag tóg ti mỹ: hej, henh mũ,” he tóg, Paulo ti, Israel ag mỹ. Paulo tỹ tag tó kar kỹ Israel ag tóg mũ mũ sir, jagnẽ vĩ kafãn kỹ.

Upéixa ramo ojeꞌoipa jevy-ma hikwái. Onhonheꞌẽ mbojevy jevy ojeꞌói-vy. Ojeꞌói eꞌỹ mboyve omombeꞌu íxupe kwéry Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety heꞌi vaꞌekwe. Héry vaꞌe Isaías.—Ndojavýi nipo raꞌe onheꞌẽ Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe omeꞌẽ-vy Isaías-pe inheꞌẽrã. Pene ramói amyrĩ kwéry pegwarã omeꞌẽ íxupe. Anhetegwa voi raꞌe onheꞌẽ omombeꞌu. A-rami heꞌi vaꞌekwe Isaías:  “Tereho katu judeu kwéry renda-py. A-rami emombeꞌu ko vaꞌe nheꞌẽ: Erehendu-ta voi ha erehendu vaꞌe ndopytáiry vaꞌerã nde apysa-py. Erehexa-ta voi ha erehexa vaꞌe ndereikwaáiry vaꞌerã. Aipo-rami ere kuri íxupe kwéry. Nainhakã porãvéi-ma judeu kwéry. Ohendu eꞌỹ vaꞌe-rami ohendu. Ohexa eꞌỹ vaꞌe-rami ave, ohexa. Upéa-gwi ndohexaséi voi, nohenduséi voi. Ndopytáiry ipyꞌa-py hemiendukwe hiꞌarandu porã hagwã. Ndogwerovaséi gweko Nhandejáry omopotĩ hagwã ipyꞌa ikyꞌa vaꞌe”Is 6.9-10heꞌi vaꞌekwe Isaías judeu kwéry-rehe, heꞌi Paulo imombeꞌu-vy. —Pejeapysaka porã katu ko vaꞌe nheꞌẽ-rehe. Are-ma neꞌírã joty omosarambi ranhe. Kwehe nomosarambíry judeu eꞌỹ vaꞌe-pe. Judeu kwéry-pe mante omosarambi. Ãy ae omosarambi-ta Nhandejáry íxupe kwéry judeu eꞌỹ vaꞌe-pe nhane resendeharã rehegwa nheꞌẽ. Ohendu vaꞌerã voíte hikwái, heꞌi ou vaꞌekwe-pe Paulo. Ohendu ramo inheꞌẽ, ojeꞌoipa judeu kwéry. Onhonheꞌẽ mbojevy jevy ojeꞌói-vy.

Ijõ teramy reare. Rỹire, ròhònykremy. Tahe Paulo tamyreny rarybere: —Deuxu Tyytybytyhy booreny dee rarybere Isaia tyyriti‑ki. Awimy rare. Kawese roire:   —Makre tamy marybekre: —Boholabenyke, ta tiu aerysyrenyõna. Betehekre arue‑di, ihãre tahe aerysyrenyõna. Iruereny, iraykyreny, tõhõtireny ritòbònymahãrenyre. Tai tiu tiiboho robirenyõtyhy, rieryrenyõtyhy, roholarenyõtyhy. Tai diwatyhynyõhyymyhỹde. Tai heka iòraru‑ribi ariteytenyõkre. Series([], ) Bierymy boibeke Deuxu tarasana judeukõdu mahãdu‑ò rare. Tiiboho dori roholarenykre. Paulo tarybe rahudi tahe, judeu mahãdu ròhònyrenymy sõwemy widee rarybemyhỹrenyre.

Aꞌeramũ ꞌgã awau ꞌga wi.ꞌGã o enune Paulo ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe nũ:—Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga ꞌAgesage jeꞌegi Isai ꞌga upe rakue. Aꞌeramũ ꞌga ꞌga ꞌAgesage jeꞌega momeꞌwau janepytunera upe rakue. Aꞌjea futat ꞌga jeꞌega. Aꞌe are ꞌga kaꞌarana kwasiaa inuga janee rakue: “Ekwap eporogytau ꞌgã nupe: Peenup futat nipo numiamũ. Aꞌere nipo nepẽneapyoi ee. Pemãꞌẽ esage agawewi nipo ee. Aꞌetea nipo pẽẽ esakareꞌema ꞌjawe etee pejemogy.  Pẽꞌakwaaweꞌema pẽ nereko. Pejeapyakwara peawopytym. Aꞌeramũ pẽẽ jejeꞌega renupeꞌema. Pejeapymĩãu esakareꞌema ꞌjawe. Aꞌeramũ pẽẽ jeremiapofera resakeꞌema. Pejeꞌakwaaw ire amunipo ꞌã pẽẽ pejejea pemỹi je ree. Pẽapya amunipo ꞌã enupa. Aꞌeramũ amunipo ꞌã pẽẽ pejejeapyoramũ ee. Aꞌeramũ futat amunipo ꞌã pẽẽ je rerowiaa pejejemogyau. Aꞌeramũ futat amunipo ꞌã je pẽ katuꞌoka”,ꞌjau Janeruwarete ꞌga ikwasiarukaa Isai ꞌga upe rakue— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau uꞌama. Aꞌere Paulo ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Janeruwarete ꞌga ꞌã ojeꞌeg esage omono judeueꞌema ꞌgã nupe. Judeueꞌema ꞌgã nupe nanẽ ojemomeꞌwaukaa jee nũ. “Peꞌje pejepoia pejetywer awi”, ꞌjau je ꞌgã nupe. “Pejetywer awi pepoiramũ ꞌga pẽ katuꞌogi”, ꞌjau je ꞌgã nupe. Judeueꞌema ꞌgã nupe je aipo ꞌjau tekou. ꞌGã ꞌã werowiar ete— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe. ꞌGa porogytapaw ire judeu ꞌgã awau Paulo ꞌga wi. Ajamueu awau ꞌga ꞌeawer are ajemogyau.

Ne arỳm kabẽno aben japanho kumex ne arỳm ajmà. Nhym me bimành kêtri Paur memã kum,—Idjaij ne amrẽbê: Metĩndjwỳnh Karõ kukwakam me akwỳ'ã kabẽn jarẽ. Mrãmri ne arẽnhkumrẽx. Nãm me bakukãmãremã kum,  “Me'ỳr tẽn memã ikabẽn jarẽn memã kum, ‘Dja ga me maro aku'ê kajgon mar kêt ne, kukràdjà'ã mỳjja kute amijakreja mar kêt ne. Ne omũnh kajgon amim omũnhkumrẽx kêt.’ Mỳkam?  Bir, arỳm ne ga me adjumar djàkam ajamakkre kêt ne ajamakkre jaduj ne tu ano ngõr. Nã gãm me arĩk ã ibê amijo abao ane. Mỳkam? Bir, aje anoo omũnh kêtmã ne aje ajamako mar kêtmã ne aje ikukràdjà'ã mỳjja kute amijakreja adjumar djàkam mar kêtmã ne aje iwỳr amijo akẽx ba ije me ajo mex kêtmã. Nã gãm me ibê ã ajamakkre kêtmẽ ano kêto ane.” Nãm ã me bakukãmãre Idjaij ane. Nhym me bakukãmãre aben djô'ã arẽnho mõ:. Arẽnho mõr tãmtã arỳm me awỳr o bôx. Tũ:mràm ga me akamingrãnyre ã ikabẽn mar kajgoo ane. Me aje ikabẽn mar kajgokam dja Metĩndjwỳnh arỳm me bajtemmã ijano. Dja ba memã Metĩndjwỳnh kute me utàr'ã ajarẽ nhym me arỳm tu amim markumrẽx nhym kam arỳm me axwebê me utà. Nãm ã memã ane. Paur mebê idjaermã arẽnh pa nhym me arỳm mã kubê mõ. Ne aktã kabẽno aben japanho mõ.

Mîrîrî yai tamîꞌnawîronkon wîtîꞌpî iipia pai tîîwarîrîꞌnîkon teesiyuꞌpîꞌse. Tîîse toꞌ wîtî rawîrî Pauloya taꞌpî toꞌ pîꞌ: —Yairon pîꞌ pena Morî Yekaton Wannî eseurîmaꞌpî. Paapa maimu ekaremeꞌnen Profeta Isaías nurîꞌtî winîpai amîrîꞌnîkon tamokon pîꞌ eeseurîmaꞌpî. Taꞌpî Paapaya Isaías pîꞌ: “Atîkî moropai kaꞌkî insanan pemonkonyamîꞌ pîꞌ.  ‘Amîrîꞌnîkonya etapîtî koꞌmannîpî tîîse epuꞌtîyaꞌnîkon pepîn sîrîrî tîpose. Amîrîꞌnîkonya eraꞌmapîtî tuꞌke iteꞌka tîîse îꞌ kaiꞌma innape awanî eraꞌmayaꞌnîkon pepîn’ makai toꞌ pîꞌ” taꞌpîiya.  “Maasa pra insamoro pemonkonyamîꞌ yewan wanî saꞌman pe puꞌkuru. Anetapai pra toꞌ wanî. Mîrîrî yeꞌnen inkamoroya tîpanakon yettapuru eta tîuyaꞌnîkon namai. Tenukon yenpiꞌnuꞌsaꞌ toꞌya aneraꞌmapai pra tîwanîkon yeꞌnen. Mîrîrî yeꞌnen epuꞌtî toꞌya pepîn. Mîrîrî warantî pra toꞌ wanî ya, tenukon ke eraꞌma toꞌya eꞌpainon moropai eta tîuyaꞌnîkonya tîpanakon ke epuꞌtî toꞌya eꞌpainon. Teesenumenkatoꞌ ke toꞌ esenumenka ya epuꞌtî toꞌya eꞌpainon. Inkamoro ennaꞌpo eꞌpainon uupia uyapurîi. Mîrîrî warantî awanî ya, inkamoro pîikaꞌtîuya eꞌpainon”,taꞌpî Paapaya Isaías pîꞌ —taꞌpî Pauloya. —Mîrîrî yeꞌnen epuꞌtîyaꞌnîkon eꞌpai awanî îꞌ kaiꞌma Paapaya Judeuyamîꞌ pepîn pîikaꞌtîtoꞌ ton yarimasaꞌ. Inkamoroya sîrîrî itekare eta kupî sîrîrî —taꞌpî Pauloya toꞌ pîꞌ. [ Mîrîrî taa Pauloya etatîpoꞌnîkon Judeuyamîꞌ wîtîꞌpî iipiapai teekoreꞌmai, tîîwarîrîꞌnîkon teesiyuꞌpîꞌse.]

tu yãy pu hãm'ãktux, tu hãm'ãktux hã' nõy yãnãn, tu hãm'ãktux 'ĩhã' mõg, Ha Paot te:—Hõmã Topa Koxuk te hãmyũmmũg, yĩy 'Iyait te Topa pupi hãm'ãktux, tu mõnãyxop pu hãm'ãktux, hu:  “'Ãmõg, tikmũ'ũn hah, tu hãm'ãktux, hu: 'Ãxop te hãm'ãpak, pãyã hãm 'ũm 'ãpak 'ohnãg, tu hãmpenãhã', pãyã hãm 'ũm pẽnã 'ohnãg.  Yã tikmũ'ũn putox ka'ok, tu mõ'yãy yĩpkox yĩnnĩn, nũy hãm'ãpak hok, xi' pa kĩy kamah, nũy hãmpẽnã hok, ka hãmyũmmũg, xix yãyhãhup, ka Topa yõg putat hã' mõg 'ũxeheh, 'ãte nõm hittupmã'ax, pãyãp-tup nõg. Yã Topa te' xuktux tap.” Kaxĩy. Ha Paot xe hãm'ãktux, hu:—'Ãte xa hãpxe'e 'ãktux: Topa te hãm'ãpak max'ax nũ'kutnãp-tup hãmpuknõg xop hah, ha' yĩpkox pip, puyĩy Topa 'ũkuxa kummuk xit, nũy kuxa max tat 'ũyãnan tu'. Kaxĩy. Ha Yoneo xop mõg, tu hãm'ãktux hã' nõy yãnãn nãm hã' mõg.

Wara'at tag̃tag̃tag̃ ma jewag̃uyg̃uy o'e ip.Ade ixeyũ'in Paulo a'õ kay g̃u ip o'e. O'ãy ip jeduk'a be jepit ojuy. Paulo o'jekawẽn cebe ip.— Kuyje Isaías icẽmãn o'e wuydobuyũ'ũmũm pe — io'e. — Iboam Isaías o'e Deus biõg̃buk a'õbi. Imẽn e'em ixe emudupmubararaktup:  “Eju juy ixeyũ wuyjuyũ kay,” io'e Deus owebe, i. Imẽn ece cebe ip: “Deus e'em: ‘Jekũyjojom cĩcã eyju. Imẽnpit eyetaybit g̃u. Jeakag̃ cĩcã eyju. Ijojom eyju. Imẽnpit iba'arẽm cĩcã eyxe,’ i,”. “Imẽn ece cebe ip,” io'e Deus owebe, i. “Ixeyũ wuyjuyũ itabut g̃u, ibu'u ip jetabut am puye. Ya'õpicũg̃cũg̃ g̃u ip wa'õ kay jekũyjopin'ũm puye,” io'e. “Ibu'u ip kawẽn icẽmat co am ibu'u ip jetabut am puye,” io'e. “Ibu'u ip ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap epere am Deus pe ikẽrẽat uk am cebewi,” io'e, i. Imẽn e'em Isaías emudupmubararaktup- -Deus ekawẽntup — Paulo o'e. — Oburereyũ — io'e Paulo Judeuyũ be. — Eyetaybin cuy epe'e iboap ekawẽn! G̃asũ bit Judeu'ũmayũ be juy kawẽn idipat oceg̃uwẽn. “Deus jeydaxijo,” i oce'e cebe ip. Ixeyũ bit xipan ya'ĩjo. Deus ixeyũ acã idaxijo — io'e Judeuyũ be. Imẽneju Judeuyũ o'jẽm Paulo xewi. Jewa'õxikxig̃ cĩcã jeweweju ip o'jẽm.

Séd hꞌyyb nahedoo maa newꞌëë do sa mahang. Paw-Ro herꞌoot do jawén paa bä Isajas erih do paa Pꞌop Hagä Do Sahee kyyh, radu doo hahꞌũũm doo. Hahỹỹ dꞌ mä Paw-Ro herꞌoot sa hã Pꞌop Hagä Do Sahee kyyh Isajas hã:  “Ahõm da sa wë. Hahỹỹ da da mamaherꞌood sa hã: ‘Bë maa napëë né paawä, dooh bë maa newë bä. Bë hegãã né paawä, dooh bë hapëë bä’, noo da sa hã.  Sa hꞌyyb tym gó abaa padëëk do hado däk. Dooh dꞌ rahꞌyy kadawuung wäd bä. Sa nabuuj ragetsëë hõm. Sa matym ty kajaä̃ hõm. Tii da tanado bä paawä, rabahapäh né paawä, ramaa napëë né paawä, hꞌyy kadewuung né paawä, wë ỹỹ rahꞌyy kawereem né paawä hã ỹ rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa. Hã ỹỹ rahꞌyy kasadëë bä paawä ỹ tꞌyyd mehĩĩn sa hã.”Isajas 6.9-10 Ti mꞌ Paw-Ro ky hadoo ẽnh:—Ỹ karẽn bë heen nꞌaa enäh hahỹỹ hã: Hỹỹ kä da, ji Pꞌop Hagä Do edꞌëëp do ky nꞌaa Judah buuj nadoo do sa hã da takaherꞌoot. Ti raky daheeh da —näng mä Paw-Ro.[ Ti mꞌ ta tii da Paw-Ro baherꞌoot jawén paa bä sa hã, ahꞌũũm mäh. Ky kedꞌaak mä ramahõm me sa da hadoo do hã.]

Nxai¹nha²kxai³ hã²wxãn³txa³ a³li³ain¹tãu³a² ĩ³ye³ye³lain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxain¹nxa²ha¹te¹ Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³lu² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³txa² hi²sen³kxai³lu² I³sa³i²ah³lo²nu¹tai²na² ĩ³ye³kxi²ta¹hxai²hẽ¹li¹.

Hatyaoseta tyotya xanehenahitaha enonita hoka hatyo kakoa makere irae kakoaha. Xanehenahitehenere nahitita Paulo nexa ihiyeha:— Aliterexe nika Isekohaliti Waiyexe kaxaihakoretya Isaías hoka iraeta xahetakomaniyereharenai hiye. Hiyaiya, exakere atyo nexa: Hiyanehena hoka hexa judeunai hiye: Xasemenite, xakore hoka maisaite waiyekehalakita xomana. Xawahakotyaite, xiyaiyenite xakore hoka maisaite waiyekehalakita xomana.  Hiyaiya, hatyo halitinai xahekola atyo maisa waiyexe. Jihotyahita hatanakoakonaeha, exahe jihotyahitaha haxosenaeha. Ikoiya awa nikare tyaonahitaha hoka haxosenaiha kakoaiya waiyehenahitaha, exahe hatanakoakonaiha kakoaiya semahita hoka waiyekehalakaiya enomanaha. Hoka tyaohenahitahaiya nokoamaniye hoka naiyatelikihenahiteniya, nexa Enore. Hatyoseta Paulo halakihena hairaene hoka nexa: — Xasemehena, Enore atyo axikatya Iraeti Waiyexe majudeuneharenai ana kaiyakehenahitaha maheta. Hoka semahenite hoka aokahenite haomanaha — nexa ihiyeha. Hatyaoseta semaha iniraene hoka xanehenahitaha. Hoka hatyo kakoaha makere kinatyaxa irae kakoaha.

Va'ajihina kaba'i vaabono vakani'akhamavini hiki ida Paulo athi asohini asohirini. Va'ajihina viahania Paulo va'ora ni'aha:—Asohi'oamanija ida Isaías kohana athi, avakadija'ari avikhananavaki-ra va'ora nava'isohivini hi'iki ida Ma'onahai Jahaki athi. Bini'aha ada Isaías: “Ija'ari vakadiania okha'a bana. Va'ora ni'a bana: ‘Mitha avakhanijahakini kaba'i, ni-nahina nini avarigaki. Vada avakhanijahakini kaba'i, ni-nahina-ra avanokiki.’ Va'ora ni'a'a bana.  Avigaravini vanofiravini mani ida vamorobo-ra vaka'oahavini hija, vanokho-ra modo vani'avini hija jaboni. Avigavini vanofija vaha; mara vani'amanihi vaha ida vanokho, vamoroboa vakamithamanihi vaha jaboni. Avigavini vanofija vaha; mitha vani'amanihi vaha. Vava'i bodinia oathi-ra avigara vaha; hora vanofimaniha vaha, va'ora okajoamoramaniha vaha jaboni.” — Nimania ida Isaías kohana bidionivini Ma'onahai Jahaki athi. Oniaroa, ai vihina viahania Paulo va'ora ni'aha adani judeus kaija'ari:—A'onira onava'isohiki bana ho, Deua bikaronaki bana hida akava'ijoahi kavaranihi judeus kaija'ari vihiriki vakadimoni. Va'oaniaro athi vakamithajahakiki bana adani — niha ada Paulo. Paulo athi-ra mitha vani'avini naothinia ai vihi'aha adani judeus kaija'ari. Paulo athi asohini asohirini hikia vaabono vara vakani'akhamadanoki'aha.

Niahatsahi zipobaiknaha. Asa zuba nipamykysokonaha. Tapara zipokonahatsa Pauro ispe niy:— Tubabatu Deus sohokotsa mydiritsa taparaktsa bo nitsasokonaha. Deus hyrikoso humo Isaijas nipamykysokoze: Sudeutsa bo tsimy. Sibo tsimytsasoko Deus tihi: “Wabyziutaha! Iwatsatu batu ahahyrinymyry tsimaha. Iktsaziutaha! Amy ty iktsa tsimaha batu iktsaziu zikaha. Amakatsa kytsa kahumo batu hỹbyri mykaranaha.  Batu kaharere ziwabynaha. Tahaspioke satyknaha iwatsahi kaharere humo batu waby zikaha, tahahyriziktsa ty hini mykaranaha iwatsahi ba zikozonaha tahaspirikpobyi humo hỹbyri mykaranaha iwaze batu iktsaziu zikaha. Tahamysapybyi pimoewynaha zeka iwatahi Deus mysiokzohik. Kytsa sakurẽtsa moziknaha. Anaty Isaijas Deus harere humo botu ziwatahaka” niy.  — O katukytsa anaty botu tsihyrinymyrykynaha. Abaka Deus wasania ty Sudeutsabyitsa bo mopamykysoko. Asaktsa piwabyziukunaha. Deus harere bo yhỹ mahaze ityryktsa moziknaha — niy. Iwa Sudeutsa bo nitsasoko. Series([], )

Miꞌi hawyi itote sehay wo tuꞌuka hap topyhuꞌat itote. Iraniaꞌin — Pywo ti rat Iesui ti Tupana Mipoꞌoro Aimiekatup iꞌatuꞌe maꞌato iraniaꞌin — Yt pywo pe i rat aimuꞌe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi yt imohey i haria teꞌeruwenoi Pauru pe — Urutuwat raꞌyn mio iꞌatuꞌe haty wo. Miꞌi hawyi Pauru toꞌe — Pywo ti saꞌawyꞌite Tupana Pãꞌãu henoi kahato aiꞌywotꞌin me ehetiat e. Mio tã e Isaia pe — Woropoꞌoro en eꞌywania Iuteuria muꞌe hamo e. Miꞌi hawyi ehenoi ro iꞌatuepe uhehay — Ehewaure kaꞌa tukupteꞌen maꞌato uhehay yt teke kuap i ehewaure kaꞌa pe ereꞌe ro eꞌywania pe e. Taꞌi eweikuap uhehay wen maꞌato yt eweikuap kahato i katupono yt teke i eipyꞌa pe eiwanẽtup hawe pote ereꞌe ro eꞌywania pe e. Iꞌewyte eheha pe toĩ yne yne heremo kahato wen maꞌato yt eweiꞌakasa i te katupono yt teke i te eipyꞌa pe eiwanẽtup hawe eiwaꞌakasa hap koꞌi. Kat pote yt uimohey sese i te pote ereꞌe ro eꞌywania pe e. — Eipyꞌa heg kahato ti ereꞌe ro iꞌatuepe. Ehewaure kaꞌa puo ewehẽtup at kaꞌap wen maꞌato yt eweikuap hin i te katupono eipyꞌa pe yt eweiꞌakasa teran i pote e. Taꞌi yt ewehẽtup teran hin i ehewaure kaꞌa puo uhehay. Miꞌi pote yt ewetunug neran i eipyꞌa pe e. Miꞌi pote ti yt kat i eimopakup i hap e. Miꞌi pote ti yt worohoꞌoehakyeraꞌat kuap i e ti Tupana saꞌawyꞌi aiꞌywotꞌin me ehetiat pe tehay moherep hat Isaia miwan me e Pauru Iesui pun haria pe. Miꞌi hawyi tuwat yt imohey i haria turan Pauru toꞌe — Eiwanẽtup to uiꞌe hap kape e. Tupana henoi raꞌyn ehepe mesuwat sehay wakuat ehehakyeraꞌat hanuat etiat maꞌato yt ewetat i miꞌi pote mio iraniaꞌin ywania yt Iuteu ywania i pe raꞌyn Tupana henoi teran tehay wakuat eimipun e. Miꞌiria ti aru haat raꞌyn e. Pywo ti rat miꞌiria wyti aru imohey haria sese wo raꞌyn tukupteꞌen e Pauru toꞌywania tehay pun haria pe. Mio tã e hawyi tuwat tuwat raꞌyn iꞌywania Iuteuria Pauru yat pyi maꞌato tuwat turan tuꞌuka toꞌope sehay wo.

Koeku yumópeokoko ne jûdeuhiko yaneko pihópeaku, hara kíxovokoxoa Poûlu tumúneke pihópeahiko:—Koati tokopóvoti yûho ne Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti mekúke vo'oku yoxúnoekene. Énomone ne yûho xoko porofeta Izâiya, enepone koêti: “Yokóyuhopoinoa ra xanéhiko. Hara íxeahiko: ‘Kemoâtinoemo, itea ákomo kalíhuina yéxinoa iséneu ne kémone. Neixoâtimo, itea ákomo kalíhuina iyúseinopi koêku ne neíxone.’ Vo'oku títiu kóyeyea omíxone ra xanéhiko, exexó kixóhiko kêno koane ûke. Yane ako ínixone koane kámone. Ákomaka éxina isóneu koêku. Yane ákomaka aúkapapu njokóyoke, koane ákomaka ngaítapahiko” kôe. Izâiya 6.9-10 Ina kixovókoxopamaka Poûlu:—Ivévaka itúkeovo xapa xâne ákoti itukapu jûdeu omókonomo ra ihíkauvoti koyúhoti kixoku koíteovovi Itukó'oviti ya pahúnevo ûti, uti xâne. Yoko ivavákoatihikomo nê'e —kíxovokoxoane.( Uke'éxone koyúhoyea ne Poûlu, pihóponehiko ne jûdeu. Yoko kali xúnati yumópeokokohiko koeku pihópea vo'oku kámone.)

Naâ ni'kâro noho wãkûti, ni'karérã toopɨ́ duhî'kãrã wã'kâ nɨ'ka wihari kura Paulo naâre niîwĩ:—Espírito Santo diakɨ̃hɨ́ta uúkũpĩ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ Isaía me'ra uúkũgɨ marî yẽkɨ sɨmɨápɨre. A'tîro niî werê dutikɨ niîwĩ:   Ã'rá masaré a'tîro niî werêgɨ wa'âya: “Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere teérã, ĩ'yâ sĩ'ritirãsa'. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó sĩ'ritirã, diakɨ̃hɨ́kãhasere tɨ'ó sĩ'ritirãsa'. Tohô ẽho peóti tĩharã, yɨ'ɨ̂re akobohóse sẽrisomé. Tohô weérã mɨsâre werekã́, tɨ'orã́sa', tɨ'órã pe'ea'. Mehô de'ró niîro weesarí, niî tɨ'o masísome. Mɨsâ ãyuró yɨ'ɨ̂ weesére ĩ'yâmirã, ĩ'yâ masisome”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ. Series([], ) Tohô weérã mɨsâ tɨ'ó sĩ'ritise bu'iri Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨóse kitire ni'kakã́ me'ra Judeu masa niîtirãre werê no'orosa'. Naâ pe'e ãyuró tɨ'ó tɨ'sarãsama, niîwĩ. Paulo teeré niîka be'ro Judeu masa toopɨ́ niirã́ naâ basi a'mé tu'ti wihawã.

Chayćhu quiquin-pula iwinacucuyalmi licuyta lluy allacaycälin.Chaymi Pablo nila: “Amcuna awquilluyquicunanümi cayalcanqui. Allintam limachila Chuya Ispiritu awquilluyquicunacta Diospa willacünin Isaiaswan cay nil:  ‘Lil niycamuy cay nunacunäta: “Maynüpa uyaliyalcalpis manam yaćhapäcunquichu, maynüpa licayalcalpis manam licapäcunquichu” niyäta.  Cay nunacunap tantiaynin lumiyäśham cayan, linlipis quillpacüśham, ñawinpis aplacüśham cayan, mana licapäcunanpä nï uyalipäcunanpä, nï ima caśhanta yaćhalpapäcunanpäpis. Artictam ya'aman mana filtapämunchu ya'a sänachinäpä’ nila. “¡Yaćhapäcuy amcuna! Cananpi puntaman'a Diosninchicpa salbacuynintam willaśha can'a mana-Israelcunäman. Paycunam ichá sumä cushicuywan ćhasquipäcun'a” nila. ˻Cay niyta camacäluptinmi Israelcunaca quiquin-pula iwinacüśha licula.˼

Tawamhã tiwi si'aba'réi õ ré, ma tô Paru hã duré tãma nharĩ za'ra:— Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô tizadawa wasu'u'wai ma waihu'u, Iza'izaha ma, aihi'rata norĩ ma, te te sadawa wasu'u za'ra da. Ãne ma tô Iza'izaha ma waihu'u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã: “Aimorĩ oto, asiré norĩ tẽme, tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra da. Ãne te za tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra: ‘Ĩ̱nhimiroti hã aipo're na 're wapari u'âsi za'ra wa'aba mono nherẽ, taré te za 're ĩwapari za'ra wa'aba mo, ãma 're waihu'u za'ra wa'aba mono ãna. Duré ĩ̱nhimiromhuri hã atõmo na 're 'madâ'â u'âsi za'ra wa'aba mono nherẽ, taré te za 're ĩ'madâ'â za'ra wa'aba mo, ãma 're waihu'u za'ra wa'aba mono ãna.’ Ãne te za tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra.  E marĩ wa, te za ãne hã tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra. Ta norĩ hã tipẽ'ẽ 're, te te 're ĩrosa'rata za'ra mono zé hã te sitom haré ĩré 're hâimana u'âsi za'ra, te te ĩ̱'ãma 're rosa'rata wẽ za'ra mono õ wa. Po're sitom haré, te duré 're hâimana za'ra, ĩ̱nhimiroti hã te te 're wapari ze za'ra mono õ wa. Duré tõmo sitom haré te 're hâimana za'ra, ĩ̱nhimiromhuri hã tãma 'madâ'â ze za'ra õ wa. Ãnei õ 'wa'âhã, te aré ĩ̱nhimiromhuri hã te te 're 'madâ'â ze za'ra, titõmo na. Te aré duré te te 're wapari ze za'ra, ĩ̱nhimiroti hã. Te aré duré te te 're ĩ̱waihu'u pese za'ra, tipẽ'ẽ 're, te te ĩ̱'ãma 're rosa'rata wẽ za'ra mono wa. Taha zarina si, te aré duré ĩ̱tẽme 're sipizari za'ra, tiwasété wi hã. Tawamhã dahâzé wa, da te 're ĩdapese za'ra mono ne, wa aré ĩwasédé hã te tãma 're apari, te ãma 're ab'madâ'â tõ mono da oto.” Ãne ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã Iza'izaha ma waihu'u, sena na, ĩsiré zudezu norĩ ãma hã. — Ãne ma tô Paru hã tãma rowasu'u za'ra, zudezu norĩ ma. Tawamhã Paru te duré tãma rowasu'u za'ra:— Taha wa, ma'ãpé waihu'u pese za'ra wa'aba. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za oto zudezu'õ norĩ ma waihu'u, tinhiminho'reptuzé wasu'u hã. Ta norĩ hã te za oto te te 're wapari za'ra. — Ãne ma tô Paru hã timreme hã tãma 'rãsutu za'ra. Tawamhã ãne na te te tãma rowasu'u za'ra pari, zudezu norĩ hã ma wairé, si'aba'ré da oto. Tawamhã si'aba'ré sina, ma tô Paruhu mreme na sa'ẽtẽ sisada'rãmi za'ra.


Moroto Pauru asakoro tyeimãse tytapyĩ tao. Tãkye ynororo kynexine imehnõ oepyryke tytapyĩ taka.

Hãmri nhũm pahi maati Sesti tokyx amnhĩ wỳr Pawre hwỳ nẽ tanhmã mar to hkêt nhũm õrkwỹ kamã kêp prês nẽ pa ho hã amgrà axkrut. Nẽ tãm õrkwỹ pãnhã mẽ kãm amnhĩre. Nhũm pre krĩ nhõ xwỳnhjaja ohtô nẽ hwỳr mra nhũm amnhĩ wỳr mẽ omu nẽ hkĩnh nẽ.

Paoro kaikota iuaã ipi anokanani. Iĩkitxitari kaapokori iua aapoko Paoronoka auini ĩkapani. Paoro ipoxokoniritika apakapana ikinimane iuamoni sikani.

Azagâ anos ani Paulo Romadâ awyly, âtâ tâpywazeim oday. Koendâ lelâ myani tyam idâwâni modo nhedaenkuly.

Mokoz kwarahy Pawru umumaw aꞌe pe wiko pà, aꞌe tàpuz me aꞌe. Omono temetarer tàpuz izar pe, uker haw imekuzar pà. Umuixe katu kar uzepyr ur maꞌe paw rupi katete aꞌe wà.

Mokoĩ maꞌetỹ re Paulo omboty imoinyagueMokoĩ maꞌetỹ re Paulo oĩ oke atyrã oiporuka vaꞌe py. Haꞌe py ma omovaẽ oexaxe vy ou vaꞌe haꞌe javi.

Odaa Paulo eote itoataale nicaaɡ̶ape midiaaɡ̶i minitaɡ̶a niɡ̶ijo diimigi ladiligi, codaa dibatibigege inatawece oko anigotibeci odalita.

Aerẽ ojipe'g̃a ndug̃anduri Paulo'ga pyri jipi. A'ereki pevove'g̃a omondo'ã g̃wonga ga pe itambere'ia rehe. Dois Paulo'ga kwara mbo'ari upa ipype. A'ero ojipe'g̃a ndug̃anduri ga repiaga. Horyory ga g̃a ndurame ojipyri.

Paulo vỹ prỹg régre tũg mũ, ã ĩn krẽm nĩn kỹ. Alugar hen kỹ tóg jẽ nĩ, ĩn ẽn ti, kỹ tóg kajãm mũ, Paulo ti, ã jãnkamy tỹ. Kỹ tóg ũ tỹ ti mré vĩ sór mũ mỹ: “kãrã ra,” he ti.

Ha haꞌe katu opyta upe-py. Oiko mokõi roꞌy opaga-vy ójehe. Oiporu hagwe-py joty oiko. Ou vaꞌe-pe gwive omogwahẽ meme: “Nhagwahẽ katu jagwapy” heꞌi meme.

Roma hãwã‑ki Paulo rasỹnyre inatxi beòramy tahetohuòtenawo‑ki. Ibutumy heka dỹỹraximy iheto‑ò rehemynyrenyreu, Paulo ridyre tamy rarybekremy.

Mukũi kwara poromukuran Paulo ꞌga ako peu, Roma pe ikue. Paulo ꞌga kaꞌaranũũ monou ꞌoga mepyau ojeupe. Ojeꞌwyr ipe oo maꞌe ꞌgã mua esage ojepyri:—Peꞌje pejejua pejesou pejeapyka. Saporogyta ꞌjau— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe ꞌũina.

Nhym kam Paur ta aminhũrkwãkam arek krĩ nhym 'ã amex ne ajte 'ã amex. Paur ta õ pi'ôk kaprĩo õ kikre djwỳnhmã ũrkwão pãnh. Nãm ũrkwãkam nhỹ nhym me mã 'ỳr ban bôx nhym mã kam me kunĩo djuw mex.

Asakîꞌne konoꞌ kaisarî Paulo koꞌmamîꞌpî kapoi kaisarî teꞌmasen wîttî ta. Mîrîrî yeꞌmaꞌpîtîꞌpîiya. Mîrîrî yai tamîꞌnawîronkon tîîpia tuutîsanon pokonpe aweꞌpîtîꞌpî.

Hãmyãxatamuk 2 hã Paot te' yõg mĩptut kopa' xip, ha' xape xop nũn, nũy Paot pẽnã', ha' kuxa hittup, tu Topa te yãy yõg tikmũ'ũn xat 'ãktux pax.

Paulo kawẽn idipat o'g̃uwẽnuwẽn Roma ka watwat pe. Xepxep koato Roma ka be osunuy. Ixe ma jedinheiro o'g̃ũmg̃ũm uk'a be jenuyapteim. Icokcok o'e warara'acayũ ajẽm puje jejo am.

Ti mꞌ pawóp hẽ ta baab sa tób bä Paw-Ro bagëë wät. Tepaag hadꞌyyt mä ta säm tób danäh hã. Baad mä tagadoo sahõnh hẽ ta wë hegꞌããs doo.

Nxa²ha¹te¹ Pau²lah³lo²nu¹tai²na² ye³ha¹li¹ kwẽ³kon³ti̱³kxai³lu² a²sxi²khai³xa² yxau³sxã³ wa³kon³ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³tãu³a² a²nũ²a² ha³la³ka³lxa³lon³kxain¹sxã³ wxã³kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhin¹sxã³ ã³wih¹kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyo najikinita hinama terehokoane Paulo tyaona hati axehenere ako. Hoka kahare haiyaharenai xane waiyitene hatyo nali.

Hari. Oniaroa, badara 'bamiki hoja'aha ada Paulo gora birihakia. Binaabosi'iki ida gora-ra rihavini. Paulo-ra vanavanavanahaha adani ija'ari, va'ora gathanijahakimani'aha ada Paulo.

Niytahi Pauro Homa ezektsa bo Sesus soho ty nipamykysoko. Petok niytyk tseheze wahoro eze niapykyryk. Okyrysaro ty wahoro tsihitsa bo nyny nikara, iwaze hi iwahoro eze niapykyryk. Kytsa sizubarẽtsa ibo izumunaha.

Miꞌi hawyi typy iꞌaman mot pe Pauru tokosap itote tawa koro Huma pe towat toꞌyat pe tomipuru saꞌup ete rakat pe toĩneꞌen surara piat topyhyp hawe. Itote toiꞌatumuꞌe kahato miitꞌin. — Waku eweihytꞌok Pauru kape e suraraꞌin wuatꞌi miitꞌin me. Miꞌi hawyi itote toiꞌatukyꞌe yne topuẽti haria — Eiwehytꞌok to e yn torania tehay kuap teran haria pe towyriaꞌin me.

Pí'a xoénae iká'akovo ne PoûluPí'a xoénae óva Poûlu neko ovokúti alúkaxone, koane ú'uso kóye ivávakea uhá koeti xâne noixóponoati.

Pɨá kɨ'ma Paulo tií wi'i naâ wasó, wapa yeé dutika wi'ipɨre surára kɨ̃ɨ̂re ko'tegɨ́ me'ra niîwĩ. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ siharãre e'katíse me'ra naâre põo tẽríwĩ.

Ñatac Pablo chay lïtaśhan wasićhümi ishcay wata intiru quïdacula. Chayćhümi watucünin lïcunätapis ćhasquila.

Tawamhã maparane ma tô ãma tiwahu, Paruhu ãma, danhorõwa hã taré te te sima ĩwa'âbâ mono zéb 'remhã. Tame, da'ahâ na ma tô ĩtẽme 're dasihutu. Dasihutu sidâpâsi, ma tô te te 're da'awaibui wẽ, ĩtẽme 're danhisisi mono da.