Morarame eukuru apoine roropa. Tõturuse ropa Ritonõpo a,—Kure mase, tykase. Mame typoetory tomo a eukuru tokarose roropa.—Seny, ẽtoko, emero porehme. Umunurume sã nase sero. Umunuru kuãnõko ase tuhke iirypyrymãkõ kurãkatohme. Umunuru ekuamyryhtao tuhke Ritonõpo poetoryme exĩko mã toto jũmãme.

Hãmri nhũm hpãnhã kop py nẽ mã ho anẽ nẽ Tĩrtũm mã harẽ nẽ mẽ inhmã kugõ nẽ mẽ inhmã:—Mẽ kot ixpĩr xà hã arĩgroja ã koja ixkamrô axkapĩ. Nom koja mẽ amarĩ ixpĩr nhũm amarĩ ixkamrô hpikapĩr kêt nẽ. Ãm paa. Pa kot paj mẽ anê mẽ ĩhkram amnhĩ jaxà nhũm mẽ ã inhĩpêx anẽ nẽ ixpĩ. Koja ixkamrô axkapĩ nhũm Tĩrtũm omu nẽ ixkukwak ri mẽ ate ixkôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjê nê mẽ ate amnhĩ tomnuj piitã te amnhĩ katut kôt rẽnh par pyràk o hipêx nẽ mẽ ato hkra. Ra amnepêm kot ã amnhĩ jarẽnh anhỹr xà hkôt. Jakamã e mẽ ixkamrô pikapĩr mã ajamaxpẽr pê wĩhti ho akõm o axpẽn nhĩpêx. Series([], )

Eereka ikosekari iãkoanatxi iãriã auini. Imisãkiretari Teoso:—Erekapitikari ia iãriã pisikakiti atemoni —itxa.Eereka sika itxari iãkoanatxi ninoamoni:—Hĩkinika hiãtariko.

Ilâpyryem kopu vinhugue taseim tâmaxi nhedyly. Deusram aguely:— Koendonro âmâ, Pabai, xirâ vinhu mâundulygue — kely.Aguenripyryem, mâkânra, mâkânra warâ nhuduly, xina nhenyhoem. Aituo aguely xinaram:— Enywâdaungâ idânârâ âmaemo.

Naꞌe upyhyk kanek kury. Uzeꞌeg wi Tupàn pe. Umur urewe, iꞌu kar pà urewe pitàitàigatu. Uzeꞌeg urewe.— Peꞌu paw rupi nehe kury ty wà.

Haꞌe rire karo ju ojopy. Oguerovyꞌa ma vy ombojoja guemimboꞌe kuery pe. Haꞌe vy aipoeꞌi:— Peyꞌu haꞌe javive.

Niɡ̶idiaaɡ̶idi ja dibate ajo goopa ane nolee viinyo, odaa ja diniotagodetedibigimece Aneotedoɡ̶oji. Odaa jaɡ̶aɡ̶a yajigotediogi niɡ̶ijo anodiotibece naɡ̶ajo goopa, meetediogi, “Acipeta akaamitawecetiwaji! Igaataɡ̶a niɡ̶ida viinyo micataɡ̶a daɡ̶a yawodi ane inadooɡ̶odi, jaotibige Aneotedoɡ̶oji mida gela nimaweneɡ̶egi me dinilakidetetege niɡ̶ina oko. Odaa natigide Aneotedoɡ̶oji yakadi me iwilegi libeyaceɡ̶eco inatawece oko.

G̃a i'urame ga ipyhygi copo. Oko vinho ipype. Hehe ga nhi'ig̃i Tupana'ga pe ndepyry hete nde imbuhua ore ve javo. A'ero ga imondoi vinho g̃a pe.—Pe napenani ti pe'u, ei ga g̃a pe. A'ereki a'ea ko jirekoa, ei Jesus'ga. Aheka'voguka po ti ji jirekoa g̃a pe jijijukauka nehẽ. Nahã po ti ji manoi yvyakotyve'g̃a ndepyga. A'ereki Tupana'ga e'i ipyahuva'ea mombe'gwovo: “Garekoa reka'vogame po ti ji imombori g̃andekote'varuhua g̃a hugwi,” ei ga. Nurã jirekoa reka'voga g̃waramo a'iti hete tuhẽ po ti Tupana'ga imombori he'yjuhuheteve'g̃a ndekote'varuhua g̃a hugwi nehẽ g̃wembi'ea rupi nehẽ, ei Jesus'ga.

Kar kỹ tóg copo vãg mũ gé sir, vinho tỹ ki jẽn kỹ. To tóg Topẽ mré vĩ mũ gé. Ag mỹ copo jun kỹ tóg: “ha kronkron,” he mũ. “Inh kyvénh hã vẽ,” he tóg, vinho to. “Inh kyvénh tỹ vẽnh kar jagfy kutẽn hã vẽ. Sỹ vẽnh e mré vẽnh jykre tãg han to ke hã vẽ, hã vỹ tỹ inh kyvénh ti nĩ. Inh kyvénh tag to Topẽ vỹ ãjag mỹ vẽnh pãte fón ke mũ, ãjag tỹ ti vĩ mranh ja ti,” he tóg.

Upéi oipyhy ave copo, otima porã Nhandejáry-pe omeꞌẽ íxupe kwéry:—Peẽ kwéry peꞌu katu ko vaꞌe copo pygwa, heꞌi. —Ko copo pygwa xe rugwy-rehe heꞌi, heꞌi íxupe kwéry. —Osyry vaꞌerã xe rugwy imbaraete hagwã Nhandejáry heꞌi vaꞌekwe. Yma Nhandejáry, “Amopotĩ vaꞌerã kente kwéry” heꞌi vaꞌekwe. Upéa nheꞌẽ imbaraete-ma vaꞌerã xe rugwy osyry-ma ramo, heꞌi. —Heta kente-rehe ha-py osyry vaꞌerã xe rugwy omboyke hagwã íxugwi kwéry hembiapo vaikwe, heꞌi Hesu.

Idi vĩĩ monahynaõ rimymy rexitòenyre Deuxu‑ò. Idi tahe tamy riwahinyre iribi sohoji sohoji riõrenykemy. —Biõrenyke kaa dori wahãlubu wesemy ratxireri. Tai sõwemy iny biu‑ò rahenykre Deuxu dee. Ibutumy òraruna ixãwididỹỹmy heka tuu ròhònyra. Wahãlubu heka Deuxu, iny‑wana wii riwoàxinykre rare. Series([], )

Aꞌere ꞌga yꞌway ryrũ pyyka nũ, eramãꞌjãu ywau nũ. Aꞌeramũ futat ꞌga ojeꞌega monou ꞌUwarete ꞌga upe nũ:—Auꞌjete yꞌwaya eremut oree, Kiapiꞌni— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌga upe.Aꞌere ꞌga imua oree.—Peꞌje itykua pãwẽ pãwẽ. Koa yꞌway jerya futat. Aꞌereꞌereꞌi nipo ꞌgã amũ je jukai jery rekoꞌwoka. Aipoa jery jekoꞌwoga pẽtywera omepy. Jemanũ are futat Jeruwarete ꞌga pẽ katuꞌogi kwaiwete. ꞌAwamũ karupaꞌmĩa nepejukauꞌjawi pejetywera mepyawamũ. Poromũ futat ako ꞌga jeꞌeg ymanera aiꞌi. Aꞌere ꞌawamũ ꞌga jeꞌeg yaua. ꞌAwamũ jerya tee pẽ pirei pẽtywer awi— ꞌjau ꞌga oree. —Jemanũ are tee Jeruwarete ꞌga pẽtywera moia pẽ nui je rerowiaaramũ. ꞌAwamũ poromũ futat Janeruwarete ꞌga jeꞌeg yaua ꞌawamũ. Aꞌea ꞌga jeꞌega nimojopyꞌruawi futari ꞌawamũ— ꞌjau ꞌga oree.

Ne kam ngônhkrãkam pidjô kangôjadjwỳ byn kam o Metĩndjwỳnhmã mextire jarẽ. Amikamrô'ã ne pidjô kangô jakren arkum,—Ar akunĩ dja gar o ikõ. Ikamrô ne ja. Me krãptĩ jaxwe pãnh dja ikamrô prõt nhym kam Metĩndjwỳnh memã kabẽn ny jarẽnh mãmdjin me axwe maro aknon me kam ngryk kêt.Mrãmri ne Jeju kamrôo prõt nhym Metĩndjwỳnh arỳm 'ã memã kum, “Arỳm ne ikra tyn kamrôo prõt ne. Jakam dja me tu amim ikra markumrẽx ba kam arỳm me axwe maro aknon me kam ingryk kôet ne.” Nãm ã Metĩndjwỳnh memã ane.

Moropai mîrîrî tîpo uva yekku yenseꞌ pisa yapisîꞌpîiya. Moropai eepîremaꞌpî. —Morî puꞌkuru amîrî, uyun. Anna wuku ton tîrî pîꞌ nai —taꞌpîiya Paapa pîꞌ. Mîrîrî tîpo itîrîꞌpîiya toꞌ kaisarî. Taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Sîrîrî enîꞌtî tamîꞌnawîrî siꞌma. Moropai tamîꞌnawîronkonya enîrîꞌpî. Jesusya taꞌpî: —Sîrîrî wanî sîrîrî umînî. Tuꞌkankon nîkupîꞌpî imakuiꞌpî yepeꞌ pe iꞌkamouya kupî sîrîrî. Mîrîrî wenai Paapaya tuꞌkankon nîkupîꞌpî kupî eꞌpainon tîîwanmîra, ekaremekîꞌpî tîuya yawîrî —taꞌpîiya.

Tuk-nãy tu kãnẽy paha', tu Topa pu:—'Ãmax Topah! Xatek mũ'ã' hep max hõm, 'ũ xo'op. Puxi'. Kaxĩy.Tu yãy yõg tik xop pu' hõm, tu:—'Ũpa', nũy 'ãxop xohix xo'op. Yãk hep 'ãta', ha yã' xohix pupi nũ'nãhã', pu Topa te hãpkummuk mĩy'ax xaxogã', pu tu kux. 'Ũghep 'ãta hã Topa te' pa'ax tup mĩy tikmũ'ũn mũtik.

Uva'abidi dak o'timõg̃ tikõnkõnap pe.— Bay! Xipat ẽn — io'e Deus pe. — Ocexati etiũm ocewebe — io'e.O'tiũm cebe ip.— Juku — io'e. — Ijopti juy epetikõn- -soat eyju juy epetikõn — io'e 12 beayũ be. — We'ũ buje jedoyekereren oce “Adeayũ bewi ikẽrẽat oju'uk,” io'e Deus puye. Imẽnpuye Deus ijop kẽrẽat kay g̃ebum g̃u. Adeayũ g̃uisun Deus ekawẽn iisuat xe. Cũg̃ ma jeedop ip cexe- -Deus xe — io'e.

Ti mꞌ Jesus bado däk uwa bëëh hood, ti mꞌ Pꞌop Hagä Do hã ta ky hadoo:—Tawꞌããts hẽ õm, Ee. Manꞌoo däk uwa bëëh ãã hã —näng mäh.Ti mꞌ tanꞌoo däk mä sa hã, ti mꞌ taky hadoo:—Bë sahõnh hẽ, bë eëg ta uuh —näng mäh. —Majyw ỹỹ ỹ anoo do ỹ dajëp noo gó heen nꞌaa hahỹỹh. Papuuj sahõnh hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do tii kä. Hỹ jawén majyw ỹ hyb nꞌaa ji tagadoo Pꞌop Hagä Do ky däng. Hajõk do sa hyb nꞌaa takanꞌoo däk majyw ỹỹ, ỹ dajëp noo gó, nesaa do sa hꞌyyb gó hanäng do kawug hõm hyb nꞌaa —näng mäh.

Nxe³nũ²la² ĩ³na²tẽ³na² hxi²tẽ³nha²nũ²la² Sũ̱³na² ĩ³wi¹lxon³kxi²si¹jau³xa² ĩ³ye³kxi²sxã³ ũ³hũ²xai³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³nah¹lxi¹:— Ĩ³na²xai³jxah³lxi³hẽ¹li¹.

Hatyaoseta iyehitiya erakakalati hoka iraexahitiya Enore hiye. Hatyaoseta isene haxaotyakiraharenai ana hoka nehena: — Xiserehena xityotya inira xakini. Hiyaiya, exe atyo notimalaxi, kaxiratyakehenere kahare haliti wanahiya, kaxemaisatyakeheta maheta iniyalahare enómaneha. Exe timalati hiyeta atyo waitare wenati tyaoheta halitinai ana Enore kakoa.

Vakahavini naothinia, copo maina-ra nabiiniha. Deu-ra vara ni'a'ianaha:—Deus, ivani ijahaki i. Vinho haria ino'aki i.Vinho kacoponi maina va'ora no'a'aha. Va'ora ni'a'aha:—Vi'avihahavi. Hihida vinho oamana hida. Oabinina kamahini oamana ahovariki bana. Oabono ova'ahaki ho oabinina, ija'ari vaipohiki-ra va'ora oakava'ijoaja kaimoni. Oamana-ra anahovariki bana vakadihojai asohiriki 'birani abosini kaimoni. Oamana ahovarini mani ida Deu-ra vakajari'daravini va'ora kapoarivini hija, kidija'ari vihira kaimoni, oniani ida kidiania va'ora arakhaja bana. Nimania ida Deus kava'iponahi a'bo'daki ja'dini.

Kyze taoporosuk ty paik niy Deus pe:— Ikia tsamysapyrẽta ahumo ka mykurẽtsa — niy. Taoporosuk ty zinymyrykynahatsa bo nyny niy:— O tsõtahaktsa kytsa! Duabohotsa tsik kaspu waha my. Tsõ tsimahaze kaspu soho bo mytsaty tsimaha. Hawa ahasapyzeky nihyrikosokda. Tubabatu kaharere nawa niy abazuba atsatu my. Iwatahi Deus ahasoho pe my: “simysapybara humo mysiokzo iwatsahi kaokzeka meky watu moziknaha” Deus nikara — niy.

Miꞌi hawyi totat ihy kuiꞌa piat. Miꞌi hawyi waku e Tupana pe. Miꞌi hawyi toimõꞌẽ temiitꞌin me hawyi toꞌe iꞌatuepe — Eiweꞌyꞌu ro e. Miꞌi ti uhuu at hap miitꞌin wehik Tupana etiat hamuat yn iꞌatuminug saꞌag miwaure Tupana piat hamuat e.

Yane ina namukôa Jesus ne enovópeti koane íkoro'ixeovo xoko Itukó'oviti. Yane pôrekexoane íhikau koane kíxovokoxea:—Yénapa, heú ketínoe. Vo'oku enepora víyum, hane kixó'eko indína ovokínovotimo êno xâne, ésa'i (inámati) kixovókuti ítukeino xâne ne Itukó'oviti motovâti itúyopea pahúnevo.

Be'ró sĩ'rirí paare miî, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niîwĩ taha. Tii paáre ɨ̃sâre tĩâgɨ, a'tîro niîwĩ:—Niî pe'tirã a'ti paákãhasere sĩ'rí pe'tikã'ya. A'té yeé diî niî'. Masá yã'âro weé'kere wẽrî wapa yeé basagɨsa'. Õ'âkɨ̃hɨ masaré apêye ma'má “A'tîro weegɨ́ti” niî'kere kũûgɨsami. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ wẽrîgɨ diî a'mâ bɨrose me'ra pãharã́ masá yã'âro weé'kere akobohógɨsami.

Chaynütacmi bïnüta apticulcul Diosta anradisiculcul, paycunaman uycula: “Caypi lluypis upyapäcuy. Cay jićhaśha yawarnïwanmá muśhü limalicuśhäta tacyalpachishä llapa juchacuna pampachäśha cananpä.

Taha pari, hâsizé hã ma duré ti'â, uwa 'ru 'rãi wa'u ĩsé ré hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te duré tiwata, sõpru wa. Taha pari, ma tô ĩré te te wama sõmri, uwa 'rãi wa'u ĩsé ré hã. Ãne te duré wama nharĩ za'ra:— Ã, rob'rãi wa'u hã âhuri aba, aihĩni. Ã hã ĩ̱wapru, te wasu'u. Rob'rãi wa'u za'wari ne, te za ĩ̱wapru hã ĩ̱wi asa'wa, da'ahâ zada ĩ̱dâ'â wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dawasédé hã te te oto 're ab'madâ'â tõ mono da, da'ãma. Ã hã ĩ̱wapru, ĩ̱wi sisa'wari wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã tinhib'a'uwẽ ma, te te tãma ĩropisutuzé hã tô sena za te te tãma ãma 're ĩ'uwaimrami mono zé, te wasu'u.


Etatoko pahne, uwa eukuru onẽzomopyra ase orihpyra ro jahtao. Tyoro ẽnõko ase euhkasenano Ritonõpo esao rokene, tykase Jezu eya xine.

ãm hãmri na pa ã mẽ amã amnhĩ jarẽnh anẽ. Kot paj axte wĩhti ho ixkõm kêt rãhã nhũm nhỹrmã inhõ Papaj akupỹn mẽ awỳr inhmẽ. Hãmri pu mẽ akupỹn ixwrỳk xà hã arĩgrota ã pahkĩnh rax kumrẽx. No ãm axtem tanhmã hã pahkĩnh to. Anẽ.Nhũm pre ã Jejus mẽ inhmã amnhĩ jarẽnh anẽ. Pa mẽ axpẽn pãnhã kopta py nẽ wĩta kwỳ ho ixkõ.

Atão nisãpiretai. !Niãtaikaroko ovapeẽ, Teoso auĩtetxi ininiãtaãua nimapokakanisaaki. Iuaã napokasaaki niãtari. Amaneri iãriãti niãtako hĩtekata —itxana imoianariakori.

Xirâ pygueduo, Páscoa kâentyguedombyra, vinhu kâenyombyra warâ wao ise urâ agâmo, Pabai Deus eynynonro modo myarâ pymâem atoram saindylymo ara. Xirâ mâuntudyzemo kuru wato — kely Jesus.

Ko maꞌe amumeꞌu putar peme ihe nehe kury. Naꞌu pixik kwaw agwer win ko ꞌar rehe ihe nehe. Peixe putar heru pureruzeꞌegaw pe nehe, xo aꞌe mehe zo aꞌu putar win ipyahu maꞌe ihe nehe, xo pepyr hereko mehe zo aꞌu putar nehe.

Aipoaꞌe pẽvy: Aỹ gui ma kovaꞌe regua uva rykue xee ndayꞌuvei ranhe ꞌrã, peẽ kuery reve Xeru poꞌakaa py ipyau vaꞌe ju ayꞌu eꞌỹa ja — heꞌi.

Ejitaɡ̶awatiwaji anewi. Me daɡ̶adiaa jacipe daɡ̶akaami igiiwepoditece niɡ̶ida viinyo. Pida jacipeta niɡ̶ica gela viinyo makaami igiiwepodi nige jatecoɡ̶ojoɡ̶o miditaɡ̶a niɡ̶idi anejonaɡ̶a ane laɡ̶ajegitetema Aneotedoɡ̶oji loiigi.”

—A'e ji pe me: Kiro po ti ji nda'apoa'javukari nanongara toryva vinho gwovo pe nderekovo nehẽ, ei Jesus'ga. Aerẽ po ti nhanderuvihavuhuhetero Tupana'ga japoukari ji ve toryva g̃wonga pe yvagi pe nehẽ. A'ea rupi po ti ji japoi toryva a'ero hajiheva'ea ipyahuva'ea nehẽ jiroryvamo pe pavẽi nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.

“Ha mẽ, uva me kron mãn ke tũ inh nĩ ha. Kejẽn sóg kron mãn ke mũ, inh panh tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩnh ke kurã ẽn kã. Kỹ sóg ãjag mré kron mãn ke mũ, ha vemnĩ,” he tóg, Jesus ti.

—Haꞌe-ta peẽ-my. Haꞌu-ma kuri uva rykwere. Ãy ae katu ndaꞌu moꞌãvéi-ma. Ha upe rire katu, xe Ru pende ruvixa oiko haty-py, haꞌu jevy vaꞌerã, heꞌi. —Upe-py agwahẽ ramo uva rykwere pyahu haꞌu jevy vaꞌerã. Pene ndive haꞌu jevy vaꞌerã, heꞌi gwemimboꞌe kwéry-pe.

Tahe boholake warybe‑ò. Awanareny heka ixityre vĩĩ monamy ariõõtyhy. Kia Waha Iòlòna‑ò dehemynynahykyle tahe awanareny ixyby tuu ariõkre.

—Aꞌjea futat je ꞌi. Je natykuruꞌjawi futari ꞌaga yꞌwaya pẽ pyri. Anure tãmẽjẽ te nipo je itykuri pẽ pyri, Tejuwarete ꞌga pyri pẽ neroo re tãmẽjẽ nũ— ꞌjau Jejui ꞌga oree ikue.

Ba ar amã arẽ gar ama. Ije pidjô kangôo ikõmo krã'yr ne ja. Ibãm kute amim õ me ja kunĩ pytàr ne kute meo bakambit dja ba ajte pidjô kangô nyo ikõ. Gwaj baro'ã o ikõ. Nãm Jeju ã arkum ane.

—Tauya sîrîrî apîꞌnîkon. Inîꞌrî uva yekku enîrîuya pepîn kupî sîrîrî apokonpeꞌnîkon tamîꞌnawîron esaꞌ pe tîwanî Paapaya yenpo pîkîrî. Mîrîrî yai amenan uva yekku enîrîuya apokonpeꞌnîkon inîꞌrî —taꞌpîiya.

'Ãte xa hãpxe'e 'ãktux: 'Ãte mĩnta hep xupyãg xe' xo'op hok, pãyã yõgnũ 'Ãtak mũtik 'ũkti', kopxi' xo'op, 'ĩhã 'Ãtak te yãy yõg tikmũ'ũn xat xe'e'. Kaxĩy.

— Waram g̃u otikõn uva'abidi soat ipi watwat webay a'õ kay kũyjobit'ũm pima. Soat ipi watwat ya'õ kaykũyjobin pima bit, tiisuati otikõn uva'abidi — io'e Jesus.

—Hahỹỹ dꞌ bë ỹ maherꞌoot: Hỹ jawén dooh ỹ eëg wäd bä hahỹ uwa sꞌëëb. Jããm hẽ pꞌaa hẽnh papuuj däg ỹ eëëk da bë sii Ee bagꞌããs doo bä —näng mäh.

Nxe³yãn¹ta¹ nxe³kxa²yã¹nxa¹ju³ta³ ĩ³na²kxi³jau³xa² wa³su³txi³ ĩ³na²xi²nxa³lho³li¹. Txa²wĩ³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3sa²hĩ¹na¹ ĩ³na²xi²ki̱³tu¹wi¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Aliterexe nomita xihiye: exaoseta atyoite maisa noterehitita exehare vinhoxa xikakoa. Xakore hoka noterehitiya atyoite waitarexa vinhoxa xikakoa Baba nawenakala nali — nexa.

Ka'oa oamani ida oni'aki. Jokoa oabinirina oadani o'avijanarihi hida vinho. Deus a'onira vaka'da'divini kamahini kidiania nama o'avi'ianaki bana ida vinho ja'dini avakadiania — Jesus va'ora ni'aha.

— Utakta aba zuba duabohotsa tsik piku. Pikuzoze Deus kazo tuk kytsa tuk asaktsa kaharere bo hyỹ mykaranaha katyryktsa moziknaha. Deus tyryktsa mozumunahaze pikuzo — niy. Iwaze sizubarẽtsa duabohotsa tsik zikukunaha.

Miꞌi hawyi ti aru yt karãmuat i raꞌyn aresapohyꞌu eiwywo mesuwe maꞌato meiũran aru karãpe Uiꞌywot topyhuꞌat Morekuat nuat miꞌi turan aresapohyꞌu eiwywo i raꞌyn aru e.

Koati ngixópitinoe: Ukeátine ra káxe kó'oyene ákoyeanemo énoyeovangu hô'o ra ha'i úva tukú koetímo neko káxe angahá'inepopinenoe vénoyeovomaka inámati ho'o úva ya natíxoku Nzá'a vanúkeke —kíxovokoxoane.

Mɨsâre werêgɨti. A'té ɨ'sê dɨka koo vinho ni'kâroakã marî sĩ'rirã́ weeró noho wee nemósome. Be'ró yɨ'ɨ̂ pakɨ yɨ'ɨ̂re wiôgɨ sõróokã, mɨsâ me'ra opâturi ma'má vinho sĩ'ri nemógɨsa' taha, niîwĩ Jesu.

Ñatac cay bïnucta manañamá mallilcuśhächu Taytäpa gubirnunćhu amcunawan cusca muśhü bïnucta upyananchiccama” nin.

Tô sena, wa za aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa. Ãne hã rob'rãi wa'u te 're hâsi mono õ di za oto, a'â. Niwapsi Ĩ̱mama hã uburé da'ãma 're sib'a'uwẽ mono wapsi, wa za duré te 're hâsi, asiré wa'aba. — Ãne ma tô wama siwasu'u za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma.


Morarame toremiase toto Ritonõpo kure exiry poko. Mame toytose toto moro tae ypy pona, Oriwera pona.

Hãmri nẽ mẽ ixpiitã ho ixkõm pa nẽ Tĩrtũm mã mex ã gre. Hãmri nẽ ijapôj nẽ hixêt prêk pê Oriwêhti hwỳr ma mra.

Xipoka atoko ixikaretarina xikari Teoso ĩkapani. Eereka isana oxiratarimoni Oriva inakorimoni.

Âty âwanikebygueduo, xina igâtudyly Deus tionmaendoem. Igâtudybyem xina idâly iwy Se Oliveira Ekaram.

Naꞌe uruzegar ure, Tupàn pe zegar haw imuzàg pà ure. Aꞌe re uruhem oroho tàpuz wi kury, ywytyr Uri tyw her maꞌe rehe oroho pà kury.

Haꞌe gui peteĩ mboraei oporaei rire ojeꞌoi Oliveiras yvyty katy.

Odaa niɡ̶idiaaɡ̶idi joɡ̶odigaanaɡ̶atibigimece Aneotedoɡ̶oji. Odaa jiɡ̶igotibeci minitaɡ̶a Lojotaɡ̶adi Oliveira.

Onhimby'yirame g̃a hoi onga hugwi ogwovo oliveiras ndyvi pe monte das Oliveiras pe.

Kỹ ag tóg jãn mũ gé sir, ag jẽn kar kỹ. Ag tỹ Topẽ jé tó kar kỹ ag tóg krĩ tỹ Oliveiras ra mũ mũ sir.

Upéi oporahéi rire, osẽ oho-vy. Oliveiras yvyaty-py oho ojeꞌói-vy.Mc 14.22-26 Lc 22.15-20 1 Co 11.23-25

Idi tahe wiuõ rawiunyrenyre idi tahe Oliveira hãwãlò‑ò ròirenyre.

ꞌGa porogytapaw ire ore aramarakaꞌaga ꞌga retee Jarejuwarete ꞌga muorypawamũ. Aramarakaꞌag ire ore arawau ywytyr ipe, Oriweira ꞌjaw ipe.

Nhym kam ar ngre. Ngren arỳm o ino re. O ino ren arỳm amũ krãnhbê Oriwêre'ỳr mõ.

Mîrîrî tîpo toꞌ eserenkaꞌpî Paapa yapurî pe. Moropai toꞌ wîtîꞌpî Oliveira yeꞌka kîrî pona.

Ha Topa puk-tex, tuk-tex kux, tu ta' mõg 'Onimet yõg yĩktix hah.

Jekõn puje, jebibododon ip o'e Deus kay. O'ju ip.Oajẽm ip- -soat ip. Co'a kay oajẽm- -Oliveiradip'a kay. Jay. Jesus o'jekawẽn cebe ip- -jewejuayũ be. Xĩg̃xĩg̃ pima co'a jeje, Jesus o'jekawẽn.

Ti mꞌ Saaw-Mo hã hanäng do see me Pꞌop Hagä Do rama ejäm do jawén paa bä mꞌ, rabahõm kän waëë joom oriib häd näng do banäng hẽnh.

Nxe³nxa²ha¹te¹ ĩ³yain³ta³lu²nain¹ni² ĩ³na²ta³lu²nain¹ni² nxain¹ka³tu̱³ ka³li³nhẽ³jau³xa² ĩ³hai³nain¹sãn²ka³tu̱³ wã³la³ka³txa² o³li³ve²ra³kat3su¹ nxe³hxai²na²hẽ³ nxe³ka³ka¹txai²na² ã³nxai³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta xeraha haxaka xerati hoka xaneha Oliveiras tyairiya nali.

Oniaroa, vi'avivini naothinia, moro vaahia'aha Deu-ra khai vani'avini. Ai vihi'aha. Arabo namahiki monte das Oliveiras onikia avikha'aha.

Iwaze Deus bo nisakibazikiknaha — O ikia tsamysapyrẽta — niaha. Deus bo nisakibazibanahaze ape bo ziponaha. Oriwereja inarokoha hara bo niukurunaha.

Miꞌi hawyi Teꞌeruwepy hawyi tuwat raꞌyn Uriweira ypia eꞌyityꞌok kape.

Ina imokóvohiko akenéti. Ikénepoke, ina pihohíko oúke kali mopôi iháxoneti Olívera.

Jesu Pedrore “Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ‘Masí wee'’ niîgɨsa'” niî'ke niî'(Mc 14.26-31; Lc 22.31-34; Jo 13.36-38)Ɨ̃sâ ba'âka be'ro Õ'âkɨ̃hɨre basâ peo toha nɨ'ko, tií wi'ire wiháa wa'âwɨ. Wiháa, ɨ̃rɨgɨ́ Oliveira wamêtikɨhɨpɨ wa'âwɨ.

Chaypïtam taquicunawan alawapäcuśhanpi Ulibus nishan ulüta liculcäla.

Tawamhã wanho're na wa tô ãma wawata za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma. Wanho're za'ra parimhã, wa tô wawairébé ni, Oriwera na ẽtẽ 'rãihâ nhisi u wasi'aba'ré da.


Peturu zurutopõpyry Jezu a(Mak 14.27-31 Ruk 22.31-34 Jo 13.36-38)Morarame ynara tykase Jezu typoetory tomo a,—Sero kohmamyryae ro epãko matose. Jurumekãko matose. Ynara tymerose exiryke Ritonõpo omiryme sero poko, “Kaneru tõ esẽ etapapõko Ritonõpo mana, ekỹpyã atahpahnõko mana. Sapararahme exĩko mã toto,” me tymerose Ritonõpo omiryme.

Jejus kot Simãw Pêtre mã kapẽr ã harẽnhMakre 14.27-31 Rukre 22.31-34 Juãw 13.36-38Tã nhũm Jejus tanhmã mẽ ixte hkôt ixpa ho ixpa xwỳnhjê jarẽnh to nẽ mẽ inhmã:—E Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũmta kot tanhmã mẽ akukamã mẽ ajarẽnh to nẽ mẽ ajarẽnh kot: Kot paj ôwêhti jamãr o pa xwỳnhja pĩ hãmri nhũm ôwêhti hpigrành pa nẽ ma anhgrà nẽ ri mra.Anhỹr o kot mẽ ajarẽnh. Te ho mẽ apê ôwêhti pyrà nẽ ã mẽ ajarẽnh anẽ. Tã kamàt ja kamã koja mẽ tanhmã inhĩpêx to ka mẽ ixtã mẽ omu nẽ mẽ umaj ôwêhti pyrà nẽ apiitã ixkaga hpa nẽ ma aprõt nẽ mra.

Xesosi Sãpiretari Petro Kipatiniri Iua(Marko 14.27-31 Arókasi 22.31-34 Xoão 13.36-38)Iuaã Xesosi misãkiretana imoianariakori:—Ia ĩkanõkati hĩkinika hĩte takanapanoko nota, kotxi Teoso sãkire iõkatsopatakori sãpiretapekari ikara atoko inakari. Itxari: Nokariko soti auĩte piratakari, ininiã ikinika ipiraakori iarikitatako,itxa Teoso sãkire iõkatsopatakori.

Jesus Pedroram, “Azagâ tokalâ warâ, ‘Kâuntuwâbyra urâ awâkâ’ keze âmâ” kehobyry(Mc 14.27-31 Lc 22.31-34 Jo 13.36-38)Jesus aguely xinaram:— Xirâ kopae idânârâ âwiense âmaemo. Wodokeze âmaemo. Deus itaumbyry sawo wâgâ iwenibyem: “Kaneru sodo xyâduo, idânârâ eguy modo adapâeguyze” kewânmy Deus. Arâ ise ayedylymo.

— Naꞌiruz haw eremumeꞌu putar heremimuꞌe romo nereko ꞌymaw nehe, iꞌi Zezuz Pet pe kuryNaꞌe uzeꞌeg wi Zezuz urewe kury.— Kutàri pyhaw pezàn putar hewi paw rupi nehe, herezar putar pe nehe. Taꞌe nezewe iꞌi zeꞌeg kwehe arer pape rehe imuapyk pyrer aꞌe xe.Tupàn uzuka kar putar àràpuhàràn wamonoꞌogar aꞌe nehe. Heimaw uhàuhàz putar izuwi aꞌe wà nehe.

Marcos 14.27-31 Lucas 22.31-34 João 13.36-38Haꞌe ramo Jesus aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Kovaꞌe pytũ ma peẽ kuery haꞌe javive pejeity ukapa ꞌrã xekáuxa. Mbaꞌeta ipara oiny: “Ajuka uka ꞌrã vexaꞌi re opena vaꞌe. Haꞌe ramo vexaꞌi kuery oaĩmba ꞌrã”, heꞌi vaꞌekue.Zacarias 13.7

Jesus ibodicaxi Pedro(Marcos 14.27-31 Lucas 22.31-34 João 13.36-38)Odaa Jesus meetediogi, “Niɡ̶ina enoale akaamitawecetiwaji adalati moka eetece, igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶anaɡ̶axi yalaɡ̶ata ane ligegi Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶ijo mee, ‘Jeloadi nowienoɡ̶odi waxacocoli, odaa idiwatawece niwaxacocoli ilaagitedibece.’

Jesus'ga omomorandu Pedrova'eanahã ti ne'mbe javo(Marcos 14.27-31; Lucas 22.31-34; João 13.36-38)A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:—Pe nhaporemo po ti pe pohiri ji hugwi penhana kiro ypytunimo g̃a ji pyhyga g̃waramo. A'ereki nahã Tupana'ga imombe'ui ikwatijarukarame hako. Garembikwatijarukara e'i: “‘Ajukauka po ti ji ovelhas repiakatuhara'ga nehẽ,’ ei Tupana'ga. ‘Onhig̃waheg̃wahẽ ovelhas hepiakatuhara'ga renymbava nehẽ,’ ei Tupana'ga,” e'i ikwatijaripyra, ei Jesus'ga. Ji ve Tupana'ga ei ovelhas repiakatuhara'ga. Pe me ga ei ovelhas, ei Jesus'ga.

Jesus tỹ Pedro mỹ tó(Mc 14.27-31 Lc 22.31-34 Jo 13.36-38)Ag tỹ ra mũn kỹ Jesus tóg ag mỹ kãmén mũ. “Kuty tag kã ãjag tóg inh fón kỹ mũ kãn ke mũ,” he tóg mũ, ã mré mũ tĩ ag mỹ. “Hã kỹ tóg rán kỹ nĩ. “Ũ tỹ carneiro ki rĩr tĩ ẽn tãnh jé sóg ke mũ, kỹ ti mẽg ag vỹ krig ke kãn ke mũ,” he tóg, Topẽ vĩ tỹ rán kỹ nĩ ki,” he tóg, Jesus ti. “Hã ve jé ãjag tóg ke mũ.

“Xe ndaikwaái voi, ere vaꞌerã xe-rehe mbohapyha-rehe” heꞌi Pedro-pe(Mc 14.27-31 Lc 22.31-34 Jo 13.36-38)Upe jave haꞌe heꞌi gwemimboꞌe kwéry-pe:—Peẽ kwéry pejehesa rerova-ta xéhegwi. Ko vaꞌe pyhare-py xe reja-ta peẽ, heꞌi. —Oĩ Nhandejáry kwatia nheꞌẽ heꞌi vaꞌe a-rami: “Ajuka vaꞌerã herekwa osarambipa hagwã ovexa hymba kwéry”Zc 13.7heꞌi. Yma heꞌi hagwe-rami, ãy xe juka-tama, heꞌi.

Jesuisi tamyreny rarybere: —Wijiru heka ibutumy kaiboho biwaribenykre. Tyyriti‑ki heka roire kiawesemy: Budoeni‑di itxeredu rirubunykre. Ibutumy budoeni raubỹtỹkre bede bedemy.

Pedro ꞌga momoranupawet(Maku 14.27-31 Luka 22.31-34 Juã 13.36-38)Arawaw ipe Jejui ꞌga ꞌjau oree:—ꞌAwamũ futat nipo pekwasiꞌo je wi je rejaa je muꞌama ojeteeꞌi— ꞌjau ꞌga oree. —Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga kaꞌarana kwasiarukari ꞌga amũ upe ee rakue: “Tajuka karupaꞌmĩ are omaenun maꞌe ꞌga ꞌjau kwy. Aꞌeramũ ꞌga reymawera ꞌgã awau okwasiꞌwau kwe pe ꞌjau kwy”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga ikwasiarukaa inuga kaꞌaran are rakue. Aꞌeferupi tee futat nipo pekwasiꞌo pejewau je wi— ꞌjau ꞌga oree.

Pedru 'êxnhĩ kukãm kute kum arẽnh.(Mak 14.27; Ruk 22.31; Dju r 13.36)Ar 'ỳr mõ: nhym Jeju arkum,—Be, akamàtja tãmkam dja me ijo ajkẽ gar me umaje aprõt ne ajmà. Amrẽbê: ne me bakukãmãre ar aprõt ne abimành'ã ajarẽ. Metĩndjwỳnh kukwakam ne me arẽn memã kum, “Be, dja ba mrykĩ'ãtomtio ba djwỳnh titik nhym mry umaje prõt ne ajmà”, anen arỳm 'ã pi'ôk no'ôk ne.Be, akamàtja tãmkam dja gar me umaje aprõt ne ajmà. Me bakukãmãre kute ar ajã ujarẽnh kôt dja gar aprõt ne ibê ajmà.

Jesusya Pedro Panama(Mc 14.27-31 Lc 22.31-34 Jo 13.36-38)Moropai Jesusya taꞌpî toꞌ pîꞌ: —Sîrîrîpe ewaron ya, eranneꞌ pe awanîkon wenai, tamîꞌnawîrî eepekon pe naatîi. Moropai urumakayaꞌnîkon pe naatîi, Paapa maimu eꞌmenukasaꞌya taasaꞌ yawîrî. Pena Paapaya taꞌpî: “Carneiroyamîꞌ eraꞌmanen wîuya yai, ineraꞌmakon carneiroyamîꞌ eꞌparaipîka kupî sîrîrî,”taꞌpî Paapaya pena. Tîpîꞌ Jesus eseurîmaꞌpî.

Yeyox te Pet pu hãm'ãktuxTu ta' mõg, 'ĩhã Yeyox te tik mũnõm xop pu hãm'ãktux, hu:—Hõnhã 'ãmnĩy 'ĩhã', 'ãxop xohix nũ'pap-tup, tuk nĩm putup. Yã Topa yõg tappet te hãm'ãktux tap, tu: “'Ãte kahnen yõg pẽnã'ax putex, yĩy kahnẽn nũ'paha'.” Kaxĩy. Yĩy hãm'ãktux hittap hã 'ãxop tek nĩm putup nõmhã,

— Ijop exima eyju operem — io'e. — Epeyenapõn okay itakomaayũ buxixim. Imẽn Deus ekawẽntup omuwẽnuwẽn:Ovelha kukuk'ukat oyaoka, i. Soat ip jepõg̃põg̃ iõhõyũ, i. Imẽn Deus ekawẽntup omuwẽnuwẽn — io'e.Imẽn kawẽnwẽn o'e Jesus jeweju etaybitbinayũ kukukat puye. Imẽnpuxim ovelha kukukat Jesus puxim. Jesus eju etaybitbinayũ ovelha buxim kuka ip. Ovelha jepõg̃põg̃ ip jekukukat'ũm pima. Jesus etaybitbinayũ jepõg̃põg̃ kuka ip, Jesus e'ũ buje.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Badah, atsëm, hã ỹ rabadꞌoo do bë bahapäh bä, bë sahõnh hẽ da ỹ bë beréd hõm —näng mäh. —Hahỹỹ da takerii däk Pꞌop Hagä Do kyy kerih do hã ti ky nꞌaa: “Bꞌéé hagã ỹ dajꞌëëp da. Tii bä da jé padꞌyyt hẽ bꞌéé rabehũũm bong”Sakarija 13.7 —näng mäh.

Pe²jah³lai²na² Je³su²jah³la² sa²yxo²ã³jau³nũ³a² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxe³te³na¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txã³nxu¹tai²na² wãn³txa² nxe³te³nah¹lxi¹: “O³ve²a² nũ̱³ka̱³txa² a²wa³kxẽn³yah³la² ĩ³su²lhã³a¹tu¹wi¹. Na¹ha²kxai³ o³ve²a² nũ̱³ka̱³txai²na² sa²kxai³lu² ã³ni³sxã³ ĩ³ha³te¹ha³ten¹tain¹tu¹wi¹.” Nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxe³jau³xai²yã¹nxe³kxi³hũ̱³nxe² hĩ¹na¹ ka³nxah³nxe³hĩ¹na¹ wxa²nũ̱³ka̱³txai²na² hãi¹nxe³ti³xa¹ ĩ³yãu²lxi¹nx2ti³tu¹wi¹, Txai²na²su¹. Nxe³sxã³ ã³waix3sxã³ ã³sxã³ ã³nih³sah¹lxin¹tu¹wi¹.

Jesus Irae Pedro Kakoa(Marcos 14.27-31; Lucas 22.31-34; João 13.36-38)Hoka hatyo nali Jesus nexa: — Exe xatinite xisekoahena, xahalakihena natyo. Hiyaiya, iraiti waiyexe kaxairatyakehenere atyo nexa: “Naisaite kaxaikotyatiye hoka tyotyaite ekaxaikoneharenai xaore”.

Jesua binava'isohijorakiada Pedro(Marcos 14.27-31; Lucas 22.31-34; João 13.36-38)Hari. Jesus va'ora ni'a'aha adani Pedro:—Deus athi kapapirania hojaki hida athii: “Ovilia akadava'ava abono-ra onaabiniki bana ho. Avigaki bana adani ovilia.” Nihi ida athii. Hihida joma hora avanahojahaki bana a'oni afohahavi avarigani. Ovilia avigana vani fori avihija bana avarigani.

Sesus Peduru nizukpeheze — O batu Sesus kanyhy tsimy — niy.Kyze Sesus ispe niy:— Utakta mohyrikosokda. Aba ikiahatsa kahumo batu ahaspirikpo, tsipikarekbaiknaha. Tubabatu Deus harere tihi:“Uta hozipyrykzatsa irarakata pibeze iwaze hozipyrykzatsa nanabyitaba mowakbaiknaha” Deus niy. Iharere taparakta ituktsa kino niwatihi sisoho nitsasoko. Iwaha kabo my. Kasukyrytsitsa pokso tsimywakiknaha.

MAKU 14.27-31 IRUKA 22.31-34 IUWÃU 13.36-38 PIAT EWYMiꞌi hawyi putꞌokꞌiꞌatuꞌe itote hawyi toꞌe Iesui iꞌatuepe — Taꞌi mesuwat ewãtym ni aru uiꞌatoiat yne eipe. Eiwesytpok aikowo aikowo aikotã miwan miat toꞌe hap ewy — Atiꞌahyk hawyi ikuꞌuro Iꞌatukaꞌiwat hawyi ihũria tuwesytpok yne e hap ewy tuwat tuwat kowoꞌi kowoꞌi ihũria e miwan me. Mio tã e hap ewy ti aru mesup ewãtym uiꞌatoiat yne raꞌyn eipe e.

Koyuhó'inoa Jesus koêkumo ne Simaum Pêturu(Mk 14.27-31; Lk 22.31-34; Xu 13.36-38)Ina kixovókoxoamaka Jesus ne íhikau:—Enepoyara yóti, hána'itimo poé'ayeanoe iséneunonu, koane uhá ketínoemo kiríkinu kuteâti koeku yuho Itukó'oviti emó'uke, enepone koêti: “Ngoepékoatimo ne koyónoti su'ûso, yane uhá koetimo itóhineheyea ne óyonone” kôe —kíxovokoxoane Jesus ihókovati ne koyónoti su'ûso. Zacarias 13.7

Toopɨ́ wa'âgɨ, Jesu ɨ̃sâre niîwĩ:—Mɨsâ niî pe'tirã a'ti yamí uîrã, yɨ'ɨ̂re kõ'â wã'ka pe'tia wa'ârãsa'. Mɨsâ tohô weeátehe Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ niiró nohota wa'ârosa'. A'tîro ohâ no'owɨ: “Yɨ'ɨ̂ ovelha ko'tegɨ́re wẽhé no'okã weegɨ́sa'. Tohô weekã́, kɨ̃ɨ yarã́ ovelha no'ó ɨaró omastéarãsama”, niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ.

Jesusmi willacun Pedro ipanchananta(Mc 14.27-31; Lc 22.31-34; Jn 13.36-38)Chayćhümi Jesus: “Cay tuta japalläta caćhayculmi lluy jitälälimanqui isquirbïshaćhu nishanmannuy: ‘Uwish michïninta wañüchiptïmi uwishcunaca lluy chi'ilun'achi'iy: Waquincunaćhu'a “wichiy” nipäcunmi.’ nil.

Pedru hã te te dawi ĩ'udâzém na, Zezusi te te tãma ĩwaihu'u sirõmo zé wasu'u(Marcusi 14.27-31; Rucasi 22.31-34; Zuwã 13.36-38)Tawamhã Zezusi hã ma tô ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma rowasu'u za'ra, ãne:— A norĩ wa'wa hã ã barana, niha ĩ̱ma romhâimana wamhã, te za aihĩni asiwi ĩ̱rẽme 'wa. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô ãne na ĩ̱'ãma rob'ui'éré siro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na hã: “Pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa hã wa za tĩwĩ. Tawamhã pone'ẽrebâ hã te za ropé.” Ãne na duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã.


Yrome tõsemãse ropa jahtao, Karirea pona ytõko ase osemazuhme. Moroto jenẽko ropa matose, tykase Jezu.

Nẽ mẽ kot ixpĩr tã kot paj akupỹm ixtĩr. Hãmri nẽ ma akupỹm mẽ akukamã pika pê Garirej wỳr mõ. Kamã kot puj mẽ axte axpẽn pumu. Anẽ.

Ininiã eereka nota nipinaãka atoko, iuaĩkana nõkitikaãkaua atoko, nisako hĩte apisa Kariréiamoni —itxa.

Yigueduo, kurâem itonze olâ urâ. Kurâem witombygueduo, âwaynâmolâ ise udâly Galileiaram — kely.

Tupàn hemugweraw kar putar hemàno re aꞌe nehe. Aꞌe re aha putar Karirez ywy rehe penenataromo ihe nehe.

Haꞌe gui anhemboete ju ma rire penerenonde xee aa ꞌrã Galiléia katy — heꞌi.

Pida nige idewiɡ̶atace, odaa ejigo idinewade miditaɡ̶a nipodigi Galiléia.”

—Tupana'ga ji mbogwerava'javame ji na'ẽ po ti aho Galiléiapeve'g̃a gwyri pe pe nenonde nehẽ, ei Jesus'ga.

Hã ra sóg iser kar kỹ rĩr mãn ke mũ. Ẽn kã sóg ãjag jo tĩg ke mũ, ga tỹ Galiléia ra,” he tóg, Jesus ti.

—Ha upe rire xe anhemoingove jevy rire katu, aha vaꞌerã Galiléia yvy-py, heꞌi. —Pene renonde aha ranhe vaꞌerã, heꞌi íxupe kwéry.

—Waixixana kỹnyikreu tahe Kalileia bede‑ki awanareny aratxikre.

—Aꞌere je temanũ re je ferawi nũ. Teferaw ire nipo je oi Garireja ywy pe pẽ nenune— ꞌjau ꞌga oree.

Ibê ajmà nhym me arỳm ibĩ. Ba ityk ne akubyn itĩnkam dja ba ar akukãm pykabê Garrêjamã tẽ. Nãm ã Jeju arkum ane.

—Tîîse uusaꞌmanta tîpo, Paapaya uꞌmîꞌsaꞌkasaꞌ yai, arawîrîꞌnîkon uutî Galiléia pona —taꞌpî Jesusya toꞌ pîꞌ.

pãyã putpuk hi', kopxix 'ãkeppak mõg hãpxexka Ganinet hah. Kaxĩy.

— Imẽnpit we'ũap tomukadi Deus waram g̃uto omutait. Oju eywap Galiléia eipi be — io'e Jesus cebe ip.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo ẽnh:—Ta tii dꞌ né paawä da hã ỹỹ, ỹ ganä wät jawén paa bä da, bë pooj jé da ỹ bahõm Garirej hẽnh —näng mäh.

Nxe³yãn¹ta¹ hã²wxãn³txa³ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²na¹ka³tu̱³ Ka³li³le²a²ko³xa²nãu³a¹ ã³ne³ka²ta¹nx2ta¹tu¹wi¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Xakore hoka nokasehetehenere najikinitaite noxani xaheta maniya Galiléia xeta — nexa ihiyeha.

Oahokina naothinia, Galiléia kaarabonia a'onira onaviahanokhaki bana ho — va'ora ni'aha ada Jesus.

Deus mozikyrizikpowyzoze aharaze Karireja bo my — niy.

Maꞌato areĩneꞌen i raꞌyn guꞌuro pyi hawyi ti aru worohoꞌopuẽti i te raꞌyn yi Karireia pe e. Eheꞌyianmete areto. Miꞌi hawyi ti itote raꞌyn watoꞌopuẽti aru e.

Ina kixovókoxopakomaka:—Itea enjepúkapane ungópea xapa ivokóvoti, inuxó ngoépotimo timúnekenoe ya Ngalíleya.

Yɨ'ɨ̂ wẽrî'kɨpɨ masáka be'ro mɨsâ dɨporo Galiléia di'tapɨ wa'â yuu tohagɨsa', niîwĩ.

Ñatac śhalcämulmi amcunapïpis puntactalä Galileaman lishä” nila.

Tane nherẽ, asiwi ĩ̱rẽme aba nherẽ, ab're hawi apâ ĩ̱hâiwa'utu parip si, wa za aiwana ĩ̱morĩ 'wa, Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi u, tamomo ĩ̱nhopẽtẽ za'ra wa'aba da. — Ãne ma tô Zezusi hã wama siwasu'u za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma.


Ynara tykase Peturu Jezu a,—Orumekara ase jũme. Imehnõ orumekãko mã repe emero. Yrome ywy orumekara ase jorikyry ponãmero, tykase Peturu eya.

Hãmri nhũm Simãw Pêtre tee ri tanhmã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx to hkukamã amnhĩ jarẽnhja ma nẽ hkaprĩ nẽ kãm:—Tk. Nà kot paj ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ Pahihti. Koja pahkwỳja akaga japêr no pa kot paj aa akaga hkêt nẽ. Kot paj akôt ixpa rãhã nẽ. Anẽ.

Ininiã Petro apakapapiretari:—Nota !nitakanapai pite. Atxiĩti ikinimane takanapai, iuaritika kona nota takanapai —itxa.

Agueduo myani Pedro aguely:— Tâwâlâ wâne ise idânârâ odokelymo. Urâ olâ ise odokeba — kely.

Uzeꞌeg Pet Zezuz pe kury. — Amogwer upuir putar newi paw rupi katete aꞌe wà nehe. Xo ihe zo napuir pixik kwaw newi ihe nehe, iꞌi izupe.

Pedro aipoeꞌi ixupe:— Ndekáuxa haꞌe javive ojeity ukapa teĩ xee any ꞌrã.

Pida Pedro naɡ̶a niniɡ̶odi, meetalo, “Icaaɡ̶ica niginatawece etiɡ̶adalati, pida ee baadaɡ̶a ɡ̶adalati.”

A'ero Pedro'ga ei Jesus'ga pe:—Jara'g̃a po ti opohipavipe nde hugwi nehẽ. Jihi po ti ndapohirag̃wami nde hugwi nehẽ, ei ga.

Kỹ Pedro tóg ti mỹ: “inh pi(jé) ã fón kỹ tĩg ke mũꞌ, ag kar tỹ ã ré kỹ mũ mũ ra,” he mũ.

Upéi Pedro heꞌi:—Gwĩ ne irũ kwéry ndéhegwi ojehesa rerova ramo jepe, xe ae katu ndorohejái joty vaꞌerã, heꞌi Hesu-pe.

Pedro tahe rarybere: —Ibutumy ararirenykre wana tahe jiarỹ aõkõre. Ararirenyõtyhy.

Aꞌeramũ Pedro ꞌga ꞌjau ꞌga upe:—ꞌMe te pa ꞌga poromũ ꞌjau nũ. Je naejaraꞌuweri futari ene mogou ojeteeꞌi kũi. ꞌGã te nipo opyamũ ene wi ene rejaa ojeteeꞌi kũi. Aꞌere je naejaraꞌuweri ene kũi— ꞌjau Pedro ꞌga ꞌga upe.

Nhym Pedru kum,—Godja ar kunĩ prõt ne bimành jabej ba dja ba arkôt iprõt kêtkumrẽx, ane.

Mîrîrî taa Jesusya yuukuꞌpî Pedroya: —Tamîꞌnawîronkonya arumaka eꞌpainon eranneꞌ pe tîwanîkon wenai, tîîse uurîya arumaka pepîn, Uyepotorî. Tîîse tiaronkonya neken ikupî.

Yĩy Pet te:—'Ak mũn'ah! 'Ãte 'ãnĩm 'ohnãg. 'Ũnõy xohix te 'ãnĩm, kopxix 'ãnĩm hok. Kaxĩy.

— Soat ip jepere- -ebureyũ. Ekay itakomaayũ buxixim iparara buye, ip jepere. Õn pit jepere g̃u. Pũg̃ em tak ka'ũma — Pedro o'e.

Ti mꞌ Peed ky hadoo:—Sahõnh hẽ õm reréd hõm bä, a wë ramoo bok do rabahapäh bä, ỹ ti dooh noo gó õm ỹ eréd bä —näng mä Peed.

Nxa²ha¹te¹ Pe²jah³la² a²wãn³txi³kxai³lu¹:— Kwa²nxi¹lxi¹. Ãu²li²sxã³ ã³nih²nxã²nxa³lho³li¹. A²nũ²a² ã̱³xa² ãu²li² hxa³nain¹kxan²ti³ txai²li² ti³he¹nxẽ²nxa³lho³li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Pedro nehena Jesus hiye: — Maisaiya atyo natyo nahalakijita hiso, exahe haiyanai nikare tyaona hoka — nexa.

Oniaroa, Pedroa bini'aha:—Ira vanahojahavini kaba'i adani vahoariha, hovani ni-ira onahojahaki — niha ada Pedro.

Kyze Peduru:— Ustsa ahumo batu sispirikpo utakta batu. Uta kino atuk mykara ba zaharek — niy.

Miꞌi pote Peteru toꞌe — Uito aru yt karãmuo hin i aremõti epupi e wen. Yt karãmuo hin i aru woroꞌatoiat En e Peteru.

Yane ina kixôa Pêturu:—Yusíkotimo poé'ayea isóneunopi ne uhá koeti po'ínuhiko xâne koane kuríkeopihiko, itea ûndi, ákomo kalíhuina nguríkea nzókeopi.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Pedro yɨ'tiwĩ́:—Ãpêrã mɨ'ɨ̂re kõ'â wã'kakã, yɨ'ɨ̂ pũrikã neê wa'âsome, niîwĩ.

Niptin Pedroñatacmi: “¡Masqui lluy jitälälishuptiquipis ya'a manamá imaypis caćhaycuśhayquichu!” nicuyan.

Tawamhã Pedru, te Zezusihi ma tinha:— Asiré 're ĩwanomro mono norĩ hã aihĩni za te te airẽme za'ra nherẽ, wa hã te dame airẽme õ di za.


Yrome ynara tykase Jezu Peturu a,—Etako pahne, sero kohmamyry ae kuratiri etara ro ahtao, “Jezu waro pyra ase, Jezu waro pyra ase,” ãko mase oseruao, tykase Jezu eya.

Hãmri nhũm Jejus kãm:—Nà ra ixte akukamã ixàhpumunh mex. Koja apkati hkôt krãhyre hkàr kêt ri ka ra mẽ umaj ate ixkôt apa hkêt ã mẽ kãm amnhĩ tã axàprãr o axkrunẽpxi kãm ga. Kwa jam ajamaxpẽr tỳx nẽ. Anẽ.

Ininiã Xesosi:—Atão nisãpiretai. Ia ĩkanõkati patari sãkirauatini apisapanikako, “!Nimarotari iua,” pitxanoko ipi ãti pakinikata.

Jesus olâ warâ eyam aguely:— Xirâ kopae, aukuma igâtudyly iraynâ, azagâ tokalâ warâ ise “Jesus kâuntuwâbyra urâ” myguely. Xirâ mâuntudyze wato kuru — kely.

— Nemaꞌenukwaw katu ko maꞌe rehe nehe ty, iꞌi Zezuz izupe. — Zapukaz uzeꞌeg putar pyhaw kury. Aꞌe ꞌym mehe, izeꞌeg zanune nehe, naꞌiruz haw eremumeꞌu putar hekwaw ꞌymaw amo wanupe nehe. — Naiko kwaw Zezuz hemimuꞌe romo ihe, ere putar naꞌiruz haw nehe, iꞌi izupe.

Jesus ombovai:— Anhetẽ aipoaꞌe ndevy: Kovaꞌe pyavyve uru ojapukai eꞌỹ mbove, mboapykue renhemombeꞌu ꞌrã xekuaa eꞌỹ vaꞌe rami.

Odaa Jesus meeteta, “Ejitaɡ̶awa anewi. Niɡ̶ina enoale, aniɡ̶icatibige daɡ̶a anoe okoɡ̶okoodi, odaa niɡ̶ida makaami itoatadiɡ̶ida meni me daɡ̶adowooɡ̶oti.”

A'ero Jesus'ga ei Pedro'ga pe:—Imombe'ukatuavo ji ei nde ve: Kiro ypytunimo po ti nde ei ji ve nehẽ: “Ji ndakwahavi Jesus'ga.” Três po ti nde ea'jaa'javi a'ea ji ve inamutig̃a nhi'ig̃a renonde nehẽ, ei Jesus'ga ga pe.

Hã ra Jesus tóg ti mỹ: “ha vé,” he mũ. “Ũri, kuty tag kã ã tóg iso: ti ki kagtĩg sóg nĩ, he tãgtũ han ke mũ, galo kyr to hã. Ki hã sóg tó mũ,” he tóg, Jesus ti.

—Anhetegwa vaꞌe amombeꞌu-ta nde-vy, heꞌi Hesu Pedro-pe. —Etería ko vaꞌe pyhare-py, neꞌírã osapukái ramo gáju, “Xe ndaikwaái voi” ere vaꞌerã xe-rehe mbohapyha-rehe, heꞌi íxupe.

Tai Jesuisi heka Pedro‑ò rarybere: —Kai heka hãnie dele robukõdile biwatxiõ‑ribi bexihukre, inataõmy wahe. Tuu wijiru rarekre.

—Aꞌjea futat sipo ere— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌga upe. —Je te aꞌjea futat aꞌe enee nũꞌũ: ꞌAwa ypytuna rupi nipo je kwakuw ape muapyapyt katu ꞌgã nupe. “Nakwaawi je ꞌga”, ꞌjau nipo ene wyrasokwẽ jeꞌegeꞌemauwe— ꞌjau ꞌga Pedro ꞌga upe.

Nhym Jeju kum,—Kati, mrãmri dja ga arkôt aprõt. Ba amã arẽ ga ama. Akamàtja tãmkam õkrẽn'ãnh kàr kêtri dja ga amijã maje ajêxo amãnhkrut ne ikjêkêt ne memã kum, “Kati, ije me'õwã pumũnh kêtkumrẽx”, ane. Mrãmri ne ba amã ja jarẽnhkumrẽx. Nãm ã Jeju kum ane.

Tîîse Jesusya taꞌpî ipîꞌ: —Kaane Pedro, ayenkuꞌtîuya pepîn. Sîrîrîpe ewaron ya, maasa eꞌmaiꞌ pe kariwana yunkon etun rawîrî taaya pe nai. Ayekaranmapo toꞌya ya, seurîwîꞌne iteꞌka “unepuꞌtî pepîn”, taaya pe nai —taꞌpî Jesusya.

Ha Yeyox te Pet pu hãm'ãktux, hu:—'Ũg 'ãpax, nũy tu xaxok hok! 'Ãte xa hãpxe'e 'ãktux: Yã hõnhã, 'ãmnĩy 'ĩhã, xate koit putup, tuk yũmmũg hok 'ãktux, tu' xuktux putup tikoxyuk, 'ĩhã xokakkak tak xatap-xet. Kaxĩy.

— Tapu, icẽmãn õn e'em ewebe — io'e Jesus Pedro be. — Ijop exima ma “Obure g̃u teku,” i napa ma ece'e ebapũg̃ em — io'e. — Sapokay ede awap “Obure g̃u teku,” i napa ma ece'e — io'e Jesus.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo ta hã:—Badah né hẽ, atsëm, karaak bahỹỹh do pooj jé, tamawoob nuu me da ỹ maky nꞌaa jejën da. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo —näng mä Jesus Peed hã.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Wãn³txi³su² e³kxi¹nx2ta¹wi¹. Ka³nxah³tai²nãn²tu̱³ ka³la³ka³la²a² ĩ³yxai²lxoh³lxi²nxa³ta̱³lxa¹ wxãi²na² Pe²jah³lo² ĩ³nxai²na² sa²kxai³lu² ten³si¹sa²nxãn³jau³su² ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ ĩ³ye³kxi²xin¹tu¹wi¹. “Je³su²jah³la² ĩ²te²txã³wi¹.” Nxẽn¹jau³su² e³ye³kxi²xi¹nĩn¹tu¹wi¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Jesus nexa Pedro hiye: — Aliterexe nomita hihiye: awisa xatinite, takoira makawiraharenetaite, hanamaki hateraharetyoa, himawaiyaneneharene ite haoka natyo — nexa.

Jesua bini'aha ada Pedro:—Ka'oa oamani hida ira oni'avini hiki. Hihida joma arakava ahiana viahania, ivani iathini nija bana: “Jesus ipohina ohirihi.” Ahoarabakosikia oipohina ihirini-ra ikahiki bana i — Jesua bini'aha ada Pedro.

— O Peduru, kyze kokuaro ipobyi tu “Batu Sesus kanyhy”. Iwa harakykbyi mybarapetu tsimy — niy.

Miꞌi pote Iesui toꞌe — U pãi mesuwat ewãtym ti aru — Yt atikuap i raꞌyn Iesui ere raꞌyn myeꞌym muat waipaka ehay eꞌyianmete — Yt atikuap i wyti uito ere ti aru.

Ina kixôa Jesus ne Pêturu:—Koati emo'úti ra yunzó'inopi: Kó'oyene yara yóti tumúnekemo éneyea tapî'i, mopo'âtinemo keyuho ákoyea yéxanu —kíxoane.

Tohô niisére tɨ'ógɨ, Jesu kɨ̃ɨ̂re niîwĩ:—Diakɨ̃hɨ́ mɨ'ɨ̂re werêgɨti. Ni'kakã́ yamita kãrêkẽ' uuátoho dɨporo i'tiáti “Kɨ̃ɨ̂re neê masí wee'”, niîgɨsa', niîwĩ.

Niptinmi Jesus: “Rasunpa cay tuta manaläpis wallpa wa'amuptinmi quimsactaña am ipanchämanqui” nin.

Tawamhã Zezusi te asa tãma tinha, Pedruhu ma:— Tô sena wa za aima rowasu'u. Ãma aipo're pu'u za. Ã barana si'a hârâ õ ré, te za si'ubdatõ dawi ĩ̱'udâ, aima ĩ̱za'rese õ na.


Ynara tykase ropa Peturu Jezu a,—“Awaro pyra ase,” kara ase jũme. Amaro ro jetapary se imehnõ ahtao morara kara ase. “Jezu waro pyra ase,” kara ase, tykase Peturu.Morararo tykase imehnõ ipoetory tõ emero eya.

Hãmri nhũm tee ri kuma nẽ axte kãm:—Kwa nà. Mẽ kot ajaxàr nẽ apĩr tã kot paj arĩ akôt ri ixpa nhũm mẽ pahto amỹrà nẽ tanhmã panhĩpêx to. Nà kot paj aa akaga hkêt nẽ.Anhỹr o kãm amnhĩ jarẽ. Pa mẽ ijaxwỳja ã kãm amnhĩ jarẽnh anẽ.

Ininiã Petro:—Ikara atoko !nitxapanii pite. Nikipatinii apisapanikamako, nipinamako.Ikinika Xesosi moianariakori ikara atoko itxana.

Pedro olâ agueondyly lelâ:— “Jesus kâuntuwâbyra urâ” uguewâpyra ise urâ. Tâwâlâ ise agâlâ yâlymo. “Jesus kâuntuwâbyra urâ” uguepa olâ ise urâ — kely.Idânârâ xina Jesus eynynonro modo aguely:— “Jesus kâuntuwâbyra urâ” xina kepa lâpylâ ise — xina kely.

— Namumeꞌu pixik kwaw nekwaw ꞌymaw ihe nehe. Aze hezuka nerehe hezeruzar haw rehe aꞌe wà nehe, namumeꞌu pixik kwaw nekwaw ꞌymaw ihe nehe, iꞌi Pet izupe. Ure hemimuꞌe ure, paw rupi katete nezewegatete uruzeꞌeg izupe ure no.

Pedro aipoeꞌi:— Ndereve xejukaa ꞌrã teĩ ae ma peteĩve henda py ndaxeayvui ꞌrã roikuaa eꞌỹa rami — heꞌi. Hemimboꞌe kuery haꞌe javive haꞌe rami meme ijayvu.

Pedro meetalo, “Icaaɡ̶ica nige leeditibige makaami yemaɡ̶awa, pida baadaɡ̶a adakatiwece yacilo deɡ̶eji me daɡ̶a ɡ̶adowooɡ̶oti.” Odaa ijotawece niɡ̶ijo eledi anodiotibece idaɡ̶aɡ̶a oyatigi ligegi.

—Nda'ei tuhẽ po ti ji nanongara nehẽ, ei Pedro'ga Jesus'ga pe. Po ti g̃a ji juka vehevi nde reheve, a'ero po ti ji nda'ei nanongara nehẽ, ei Pedro'ga Jesus'ga pe.A'ea jitehe Jesus'ga remimbo'ehara'g̃a epavi Jesus'ga pe no.

Hã ra Pedro tóg ti mỹ: “sỹ ã mré ter ke mũ ra sóg ã to: ti ki kagtĩg sóg nĩ, henh ke tũ pẽ nĩ,” he mũ. Kỹ ti mré mũ tĩ ag tóg hã tó kãn mũ gé sir.

—Ne ndive xe ajejuka uka ramo jepe, ndajehesa rerovái joty vaꞌerã ndéhegwi, heꞌi íxupe Pedro. —“Xe ndaikwaáiry” ndaꞌéiry joty arã nde-rehe, heꞌi Hesu-pe.Pedro heꞌi hagwe-rami ave heꞌi inhirũ kwéry Hesu remimboꞌe.

Pedro dirawyònyde: —Aõkõre wa, arurukre heka tahe urile aratxiõnyõtyhy. Tule ibutumy ijõ ierydỹỹna tule Pedro wesele rarybere.

Aꞌere Pedro ꞌga fuakaramũ ꞌga upe:—Naani futari nũꞌũ. Naꞌeaꞌuweri futari je aipo ꞌjau nũꞌũ. “Nakwaawi je ꞌga”, naꞌeaꞌuweri je. “Tene ꞌgã je jukai ꞌga reewe futat”, aꞌe ete nipo je. Nakwakuwaꞌuweri futari je ene— ꞌjau Pedro ꞌga Jejui ꞌga upe.Ore juejue nanẽ Pedro ꞌga ꞌeawera rupi etee futat ꞌjau ꞌga upe.

Nhym Pedru kum,—Kati, gê me gu baro'ã gu babĩn jabej ba ije aminêje ajã ijêx prãm kêtkumrẽx, ane. Nhym kam kôt ba djwỳnh ar kunĩ kabẽn kôt kum arẽ.

Tîîse Pedroya yuukuꞌpî: —Unepuꞌtî pepîn mîîkîrî Jesus tauya pepîn. Awî toꞌya ya, uurî nîrî tîwî uwî toꞌya —taꞌpîiya.Moropai tamîꞌnawîronkonya nîrî mîrîrî warantî taꞌpî Jesus pîꞌ.

Ha Pet te:—'Ãmhok! 'Ãte koit 'okpa 'ãmũtik 'ũkxok! Pãyã 'ãyũmmũg hok 'ãte hãm'ãktux 'ohnãg! Kaxĩy.Ha tik xop xohix te:—Ya hamũn! Kaxĩy.

— Oce g̃u ma buk, “Obure g̃u teku,” i, eweju waokaap puxim — io'e Pedro. Soat cewejuayũ imẽn o'e'e.

Ti mꞌ Peed ky kahꞌũũm mä ta hã:—Dooh! —näng mäh. —Ỹ radajëëb bä na-ããj hẽ a sii, dooh noo gó da õm ỹ hyb nꞌaa eréd bä! —näng mäh.Ti ky hedoo né hẽ mꞌ Jesus ma matëg wób.

Nxe³yãn¹ta¹ Pe²jah³la² yxo²xũ̱n³txi³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Ko¹ko¹su² ĩ³su²lhã³sain¹kxa²ha³ta̱³nxãn²ti³ hai³txi³ ten³si¹sa²nxãn³jau³su² ĩ³ye³ti³he¹nxe²nxa³lho³li¹. Pe²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la². Te²yã¹nxe³sxã³ a²sa³wi³ha³lxa² whãi²na¹ te²yã¹nxe² e³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Pedro nexa: — Maisaiya xoana hekota nomawaiyanihare naokita hiso, exahite kotare nowaini hihakakoane — nexa. Tyotya exaotyakiraharenai nikare makere iraeha.

Oniaroa, Pedro bini'aha:—Iniani, oabinihi kadania, oabinihi, jokoa iipohini ohirina-ra okahirihi — niha ada Pedro. Vahoariha vani'avini afohahavi:—Jokoa iipohini arihirina-ra akahirihi — vakhaniha.

— O niwazubakta! Atuk tu pikbezenaha zeka “Utakta Sesus tukta zinymyrykyta” my — niy.Sizubarẽtsa kino niwatihi nikaranaha.

— Taꞌi yt hin i aru maꞌato uiꞌauka ti aru ewywo uito iraniaꞌin maꞌato ti aru yt woroꞌatoiat hin i aru e Peteru. Iꞌewyte iraniaꞌin hemiitꞌin Peteru ehay ewy te teꞌeroꞌe Iesui pe.

Ina kixopâmaka Pêturu:—Ákomo kalíhuina ngoyúhoyea ákoyea énjapi, muhíkova okonókovo xané ngíxeopi képekikono —kíxoane.Kúteanemaka yûho ne po'ínuhiko íhikau Jesus.

Pedro kɨ̃ɨ̂re yɨ'tiwĩ́:—Yɨ'ɨ̂ pũrikã naâ yɨ'ɨ̂re wẽhé sĩ'rikã maa, “Kɨ̃ɨ̂ me'ra boâgɨti”, niîgɨsa'. “Kɨ̃ɨ̂re masí wee'”, niîsome, niîwĩ. Be'ró niî pe'tirã ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ kɨ̃ɨ̂ niî'karo nohota niî bɨrowɨ.

Niptinmi: “¡Masqui anwan cusca wañuná captinpis manam ipanchaśhayquichu!” nicuyan. Chaynütam llapan yaćhapacünincunapis nicuyalcan.

Tawamhã Pedru te duré tãma tinha, Zezusihi ma:— Wa hã asiré ĩ̱dâ'â da nherẽ, te dawi ai'udâ õ di za, te ĩ'aiwaihu'u õ na hã. — Ãne ma Pedru hã tizadawa na tãma wa'rã.Tawamhã õhõ na si, wa tô wa norĩ hã ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã tãma wasiwasu'u za'ra ni, za wa te dawi ĩ'udâ za'ra õ na hã.


Jezu oturutopõpyry Tumy maro Ketysemane po(Mak 14.32-42 Ruk 22.39-46)Morarame toytose Jezu typoetory tõ maro Ketysemane pona. Ynara tykase ynororo typoetory tomo a,—Taro ehtoko aporo. Mõtona pixo ytoxi aporo Papa maro oturutã aporo, tykase ynororo.

Jejus kot Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnhMakre 14.32-42 Rukre 22.39-46Tã nhũm Jejus mẽ inhmã anẽ pa mẽ ma nhỹri mẽ kot kãm “Gesẽm” anhỹr xwỳnhja wỳr mra. Hãmri nhũm mẽ inhmã:—E mẽ jar ixkutêp akrĩ. Pa ma mũtũm tẽ nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽ mãn. Anẽ.

Xesosi Misãkiretiniri Teoso Xetsémani Inakoriãtaã(Marko 14.32-42 Arókasi 22.39-46)Eereka Xesosi sari imoianariakorikata Xetsémani inakoriãtaã. Xesosi:—Uai hĩitopãka. Ikiraã nisako Teoso nimisãkiretini ĩkapani —itxa Xesosi.

Jesus Tunwym agâ Getsemanidâ aguehobyry(Mc 14.32-42 Lc 22.39-46)Xina saindyly âji Getsemaniram. Myarâ saintybyem Jesus xinaram aguely:— Tarâlâ wao itaungâ, ikadaungâ warâ, Deus agâ agueze udâday — kely.

Zezuz uzeꞌeg Tupàn pe Zexem pe aꞌe kuryNaꞌe Zezuz oho maꞌywa ꞌyw heta haw Zexem her maꞌe pe kury, urerupi kury. Uzeꞌeg urewe. — Peapyk xe kury. Aha putar pepaꞌi ihe nehe, Tupàn pe hezeꞌeg pà ihe nehe, iꞌi urewe.

Marcos 14.32-42 Lucas 22.40-46Haꞌe rireꞌive Jesus oo guemimboꞌe kuery reve peteĩ henda Getsêmani ꞌepy vaꞌe py. Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Peguapy ke apy, peꞌi py xee anhemboꞌe ainya ja — heꞌi.

Jesus igo midiwataɡ̶a enanigijedi “oliveira” ane liboonaɡ̶adi Getsêmani(Marcos 14.32-42 Lucas 22.39-46)Odaa Jesus ja lixigaɡ̶awepodi niɡ̶ijo anodiotibece midiwataɡ̶a icoa enanigijedi “oliveira” anodita Getsêmani. Odaa meetediogi, “Inaaɡ̶anicootetiwaji digoina. Ejigawaanigi digoida odoe jotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji.”

Jesus'ga oko matetỹhava pypeGetsêmani pe(Marcos 14.32-42; Lucas 22.39-46)A'ero Jesus'ga g̃a nderovahemi Getsêmani pe.—Peapy ti avo, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. Hehemo'i po ti ji hoi nhinhi'ig̃a Tupana'ga pe, ei ga.

Getsêmani tá(Mc 14.32-42 Lc 22.39-46)Kỹ Jesus tóg ka krãn ja tá jun mũ sir, ag mré, ka krãn ja ẽn jijin hã vỹ: Getsêmani, he mũ. Kỹ tóg ã mré mũ tĩ ag mỹ: “ha ver nĩgnĩ, tag ki,” he mũ. “Sỹ ver Topẽ mré vĩnh ke vẽ, tãtá,” he tóg.

Hesu ojapo oração Getsêmani yvaty-py(Mc 14.32-42 Lc 22.39-46)Ha upéi katu Hesu oho ojeꞌói-vy gwemimboꞌe kwéry ndive. Ogwahẽ oho-vy Getsêmani yvaty-py:—A-py pegwapy katu, heꞌi. —Xe ae ahasave-ta upe-py Nhandejáry ndive anhomongeta hagwã, heꞌi gwemimboꞌe kwéry-pe.

Tahe Jesuisi ridyrenyre bederaty oworuõ‑ò, aõma Kesemani ninadu‑ò ridyre: —Kakile bonykre arakre dori ixitòedỹỹmy kowa‑ò.

ꞌUwarete ꞌga upe ꞌga ꞌeawet(Maku 14.32-42 Luka 22.39-46)Jejui ꞌga awau owaẽma Getsemani ꞌjaw ipe, wemimuꞌeramũ ore retee. Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau oree:—ꞌAu ete pejup raꞌne. Iruupeuꞌi je oi teporogytau Tejuwarete ꞌga upe raꞌne— ꞌjau ꞌga oree.

Pidjôkôkam Bãmmã amijo à'wỳr.(Mak 14.32; Ruk 22.40)Ne kam mõ:n kam Jeju kôt pidjôkôbê Djexema'ỳr bôx. Nhym kam kôt ba djwỳnhmã kum,—Jakam dja gar ikutêp nhỹ. Ba mũm tẽn Metĩndjwỳnhmã amijo a'wỳ, ane.

Jesus Epîrema Tîpemonkonoyamîꞌ Wetun Tanne(Mc 14.32-42 Lc 22.39-46)Moropai Jesus wîtîꞌpî inenupaꞌsan pokonpe. Eewomîꞌpî jardim iteseꞌ Getsêmani yaꞌ moropai taꞌpîiya: —Maasa tarî eꞌtî, epîremai uutî tanne sinpata —taꞌpîiya tînenupaꞌsan pîꞌ.

Yeyox te Topa pu hãm'ãktux Yetxẽm tu'Ha ta' mõg tu mõktu Yetxẽm tu' mõxaha', ha Yeyox te:—Nãy, mãhãm, 'ĩhãk mõg 'ãkeppah, nũy Topa pu hãm'ãktux. Kaxĩy.

G̃ebuje Jesusyũ o'ju kadaihiaptip kay- -G̃etsêmani ka kay.— Jocebuku epabikbik — io'e jewejuayũ be. — Bomaku buk õn cum, Deus eju jekawẽn ãm — io'e cebe ip.Oabik ip.

Getsemani bä Jesus ky nꞌaa ketsẽẽ do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ ta ma matëg daheeh Jesus bahõm joom banäng hẽnh Getsemani häd näng doo hẽnh. Ti mꞌ taky hadoo sa hã:—Babä bë ayyw dó jajé ỹ ky nꞌaa etsꞌẽẽ nuuj jé —näng mäh.

Je³su²jah³la² Sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²jau³su²Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² a²sa³wi³ha³lxa² nxe³sxã³ ha³lo²a² Jet3se³ma³ni²ko³xa² ã³nxai³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³na¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Ti¹na² ã³wxe³sxã³ wah³nxe³sah¹lxi³hẽ¹li¹. Nũ¹a² ai³sxã³ Sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²te³la¹nhai¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Tyaonita Imekoa Getsêmani Nali(Marcos 14.32-42; Lucas 22.39-46)Hatyaoseta Jesus xane haxaotyakiraharenai kakoa Getsêmani aokahitere nali hoka nexa: — Alita xisokehena hoka noxani exe waheta maniya hoka niraexatya — nexa.

Getsêmani ibavi onikia avikhaki adani Jesus(Marcos 14.32-42; Lucas 22.39-46)Hari. Ai vihi'ianaha adani Jesus, Getsêmani ibavi maakariki-ra avanikhahavini. Avakhanoha, ipohina-ra va'ora ni'aha:—Onia vavithima'o, okhananavaki ho Deu-ra vara oni'aki ho.

Sesus tuk zinymyrykynahatsa tuk Oriwereja hara bo nidoko.Kyze Sesus tuk zinymyrykynahatsa tuk niukurunaha. Kesemani isaziktsa koso bo zumunahaze ispe niy:— Anaeze dyhy dyhytaha. Uta kino nohi eze Deus bo mopamykyso — niy.

MAKU 14.32-42 IRUKA 22.39-46 PIAT EWYMiꞌi hawyi putꞌoktaꞌatuꞌe mikoi ypia Kesemani e hap tote. Miꞌi hawyi toꞌe topotmuꞌeria pe — Eweiꞌapyk to meiũpe. Miꞌi hawyi ti Uito kuepuo areĩneꞌen uhehay Tupana wywo turan e.

Koeku Jesus koitóponovo kotíveti ya Njetisémani(Mk 14.32-42; Lk 22.39-46)Úkeane pího ne Jesus yoko íhikauhiko ya xoko omómikokuti iháxoneti Njetisémani. Simoánehiko, hara kíxovokoxoa Jesus ne íhikau:—Ivétakavonoe yâye koeku indúkoponeako orásaum yâko tumûneke —kíxovokoxoane.

Jesu Getsêmani wamêtiropɨ kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ me'ra uúkũ'ke niî'(Mc 14.32-42; Lc 22.39-46)Be'ró Jesu ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ me'ra masá naâ oteró Getsêmani wamêtiropɨ etâwɨ. Toopɨ́ etâ, ɨ̃sâre niîwĩ:—A'tó duhî ni'iya yuhûpɨ. Sõ'opɨ́ yɨ'ɨ̂ pakɨre sẽrígɨ wa'âgɨti, niîwĩ.

Jesusmi Getsemanïćhu mañacun(Mc 14.32-42; Lc 22.39-46)Chaypïtam Getsemaní nishanman lipäcula. Chayćhümi Jesus yaćhapacünincunacta nila: “Taytäwan limaśhäcama cayllaćhu-ari täcaycälichcay” nil.

Zezusi norĩ hã Zésemani ãma ĩsi'ubumrozé wasu'u(Marcusi 14.32-42; Rucasi 22.39-46)Tawamhã Zezusihi me, wa tô ai'aba'ré ni oto, Zésemani na rob're nhisi u. Wasihutu wamhã, ma tô wama nharĩ za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma, ãne:— Ãme ĩ̱zô asimroi wa'aba. Õwa wa za a'â mo asiti wa'aba, romnhiwasi Ĩ̱mama ma, ĩ̱mreme da. — Ãne ma wama siwaihu'u za'ra, Zezusi hã.


Mame tymaro Peturu tarose eya Zepeteu mũkuru tõ maro asakoro. Morarame tomuhtapãse Jezu, toemynyhmase yronymyryme.

Hãmri nẽ mẽ ixkwỳjê ho axkrunẽpxi nẽ amnhĩ kôt mẽ kuwỳ. Simãw Pêtre nẽ Jepetew kra pijakrut pê Xiakre nẽ Juãwja wa nhũm amnhĩ kôt mẽ kuwỳ nhũm mẽ ma hkôt mra. Hãmri nhũm Jejus tee ri mẽ kot tanhmã hipêx tota kukamã hamaxpẽr o hkaprĩ nẽ amnhĩ kamã kahak tỳx nẽ.

Anikari Petro, Sepeteo anaakori ipi pakini iuakata isinina. Iuaã Xesosi tsorĩkaãnãta, imaromaxiretari.

Adâkebygueduo, Jesus Pedroram, azagâ Zebedeu imeombyryram warâ aguely:— Yagâ âetaungâ; akaemo modo lelâ ise taunlo — kely.Aituo eagâ idâlymo iwague nekâ. Târâ myani toenzepa kehoem Jesus itywandyly.

Weraha Pet uzeupi aꞌe, aꞌe mokoz Zepetew taꞌyr waneraha pà uzeupi aꞌe no. Uzemumikahy kury.

Ngupive ogueraa Pedro haꞌe Zebedeu raꞌy kuery mokoĩve. Haꞌe vy iporiaua haꞌe ndaꞌeveia oendu.

Odaa ja yadeegi Pedro me lixigaɡ̶awa ijaaɡ̶ijoa itoataale lionaɡ̶a Zebedeu, João ijaa Tiago. Odaa eliodi Jesus magecaɡ̶alo, codaa eliodi me doɡ̶owikomata.

Hehemo'i ga hoi a'ero Pedro'ga rerogwovo ojupi mokonha'g̃a ndeheve Zebedeu'ga ra'yra'g̃a ndeheve. Ndovy'ahetei Jesus'ga opy'a mbojuavo.

Kỹ tóg Pedro mré Zebedeu krẽ ag mỹ: “inh mré kãmũ jẽg,” he mũ. Kỹ tóg fe kaj nĩ sir. Mũmẽg tóg mũ sir.

Upéi mbohapy ondive ogweraha. Ogweraha Pedro. Mokõi Zebedeu raꞌy ogweraha ave ondive. Upe ramo Hesu ovyꞌareꞌỹ-ma oiko-vy. Ojepyꞌajopy eterei-ma ave oiko-vy. Ogwahẽ vyꞌareꞌỹgwasu íxupe:

Tahe Jesuisi heka Pedro ridyre ixi‑wana. Tule Zebedeu riòre wiwana ridyrenyre. Tahe Jesuisi rabedeòtiidỹỹre aõhõkỹmy rotỹỹnyre bedeòtiidỹỹ òrarukile.

Aꞌere ꞌga muapyra ꞌgã etee erooi ojeupi. Pedro ꞌga, Tiago ꞌga, Juã ꞌga. Mĩmera ꞌgã etee ꞌga erawau ojeupi. Tiago ꞌga, Juã ꞌga retee Sepeteu ꞌga raꞌyra ꞌgã. Jejui ꞌga ꞌarasiga ꞌga mopyꞌaywyrafenayau ꞌga mogou.

Ne kam Pedrumẽ Djebedêu kra ar amãnhkrut japrôn aro tẽ. Ne kam tokry rax pymaje madjà kreti:n arỳm kaprĩ rax ne.

Mîîkîrîya Pedro yarîꞌpî moropai Zebedeu munkîyamîꞌ yarîꞌpî takon yarakkîrî. Mîrîrî yai Jesus esewankonoꞌmaꞌpî mararî pra. Ipîra yairî maꞌre awanîꞌpî.

Tu Pet mõgãhã nũ mũtik, xix Yemeneo kutok 2, tu' kuxa teknõg, 'ũxũy xexka tu',

Pedro o'tujowat, Zebedeu ipotpoyũ dak. Ebapug o'tujowat. Ig̃uycũg̃ cĩcã Jesus o'e.

Ti mꞌ Peed, Sebedew taah pawóp hadoo do daheeh tamahũũm ta sii dawë hã. Ti mꞌ Jesus hꞌyyb gó takꞌëp mä tahꞌyy katón wät. Dooh baad tado wäd bä ta hꞌyyb.

Nxe²e³nũ²la² sa³wi³ha³lxa² ha¹li¹ ka³na³ki¹ Pe²jah³lo¹na² Se³be³te²ah³la² a²ki³lha³nãu³xa² ã³sa²so¹ka³tu̱³ jũ¹nxe² yan¹nãu³a¹ ã³nxai³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³tãu³a² ha³lo²a² ko̱³nxe³khaix1ju³ta³nũ³a² sa²te̱²txi³ ĩ³ãin²txi³ha²kxai³ hxi²waun³ta³txi² ĩ³ãin²txi³ha²kxai³ Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta noloka Pedro, hinamahare Zebedeu ityaninai xoaha hoka hatyo nali Jesus haxamaikoharene kehexa, exahe hamawaiyeharene,

Vavithima'ona, Jesus va'ora ni'aha adani Zebedeu kaisai vi'bamiki, Pedro jaboni:—Pedro, Tiago, João, hora vavaipohiha bana!Ai vihi'aha adani avako'bamahakhamaki. Va'i mokara nikaraho'aha ada Jesus. Va'i rogo inikarahoki ada jaboni.

Ustsa dyhy dyhy niahaze, tatuktsa Peduru, Suão, Tsiaku iwatsa nisioktyhyk. Sesus mytsaty nikara.— O bykyze pikbezenaha — nikara. Batu iaku. Tisukatsihikrẽta.

Miꞌi hawyi totioto Peteru iꞌewyte typy ok Sepeteu saꞌyruꞌin totioto yt pya i iraniaꞌin kai. Itote hawyi tohaty u kahato topyꞌa pe. Tuwanẽtup hoꞌopot hap kape yn.

Ina ómo Pêturu yóko'o neko pi'âti xé'a Nzebêdeu. Yane turíxovone ikáxu'iyea okóvo ne Jesus yoko yupíheovo kotíveyea isóneu.

Toopɨ́ wa'âgɨ, Pedro, tohô niikã́ Zebedeu põ'ra pɨárãre miáawĩ. Kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́tɨ waro bɨhâ weti, wãkû ke'tikɨ niîwĩ.

Chayman Pedroctawan, Zebedeop ishcaynin chulinta puśhayaptinmi sumä llaqui chalälun:

Tawamhã Pedru hã te siré saprõ, Zebedehe 'ra norĩ me. Tawamhã ma tô tiwi tirobzei'õ pese, Zezusihi wi. Za te te ĩrobzépatazé hã ma tô sima simimnhasi.


Ynara tykase ynororo typoetory tomo a,—Emuhtapãnõko ase yronymyryme. Morara exiryke taro rokẽ ehtoko aporo, toto eneneme, tykase Jezu eya xine.

Hãmri nẽ mẽ kãm:—Hêxta waa nẽ. Na pa tee ri amnhĩ xà htỳx kamã ijamakja kukamã ijamaxpẽr nẽ amnhĩ kamã ixkahak tỳx o ra ixkaprĩ nẽ. Te ixkaprĩ kot ixpĩr o mõr pyràk. Jakamã e mẽ jar anohtỳx nẽ ixto Tĩrtũm wỳr o akrĩ kê tanhmã ixto pa mẽ kot tanhmã ixtoja kutã ixihtỳx nẽ. Anẽ.

Imisãkiretana ninoa:—Nixinire imaromaxiretari. Iteene nimaxire, ininiã okaaritano. Uai hĩkaikota. Araõkire hĩtxako —itxana ninoa.

Aituo myani aguely eyanmo:— Toenzepa enra ytynru, yigueho ara kehoem. Tarâlâ wao itaungâ. Tykyzeba olâ itaungâ, ynynâ Deus agâ amyguehomoem — kely.

— Hepyꞌa uzemumikahy, iꞌi wanupe.— Hezemumikahy haw hezuka tàri aꞌe. Pepyta xe hepyr nehe, pemeꞌegatu pà hepyr nehe, iꞌi wanupe.

Haꞌe vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Xepyꞌa re aendu ndaꞌevei etea xejuka ta vaꞌe rami. Pepyta apy, peikuaa pota xereve — heꞌi.

Odaa meetediogi, “Eliodi me Ee agecaɡ̶alo codaa jeemitetece mica ina daantaɡ̶a doletibige me ideleo. Inaaɡ̶onitetiwaji digoina codaa adinowetitiwaji.”

A'ero ga ei g̃a pe:—Jivy'are'yma ji juka pota. Pepyta ti avo. Tapekiri ti ji reheve ji moiruamo, ei ga g̃a pe.

Kỹ tóg ag mỹ: “inh fe kaj mág tóg tĩ,” he mũ, “kỹ inh fe kaj tóg inh mỹ iser ri ke nĩ,” he tóg. “Tag ki nỹtĩmnĩ, nũgnũr tũg nĩ, inh ri kén,” he tóg, Jesus ti.

—Ogwahẽ-ma vyꞌareꞌỹgwasu xe-vy xe juka-ta vaꞌe-rami, heꞌi. —Epyta nde a-py. Xe moirũ katu ereke eꞌỹ reheve, heꞌi gwemimboꞌe-pe.

Tii tahe tamy rarybere: —Kaki wawanale atxibekre. Watyytyby heka tỹxihikỹlemy bedeòtiidỹỹ‑di ratxireri. Waki bexiebekre.

Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau muapyra ꞌgã nupe:—Jeꞌarasiga nipo ꞌã je juka. Peser awi ete pejejupa. Peporogyta Jarejuwarete ꞌga upe je pyri— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam arkum,—Arỳm ne ba ikaprĩ:re. Arỳm ikaprĩ kute ibĩn 'ỳr. Jãnh mãn ar idjêje nhỹ gwaj baro'ã aminêje barĩt o nhỹ, ane.

Moropai taꞌpîiya: —Esewankonoꞌmatoꞌya uyewan yannîꞌsaꞌ man. Mîrîrîya uwî pe man —taꞌpîiya. —Maasa tarî eꞌtî tîwarî panpîꞌ eꞌtî unîmîkî pîꞌ akoꞌmantî.

tu:—'Ũgkuxa xũy xexka tu mõktuk kuxa teknõg, tuk xok putũmnãg. Nũnte' tihi', nũy pẽnãnã 'ãti 'ũgmũtik. Kaxĩy.

— Og̃uycũg̃ap pibun je'ũmat co'i õn — io'e ebapũg̃ayũ be. — Epabik — io'e. — Ag̃ cuy epesop — io'e. — Oweju epeyeak cuy.

Ti mꞌ tamawoob hẽ hadoo do sa hã taky hadoo:—Takꞌëp ỹ hꞌyy katón. Ỹ hꞌyyb dajëp do hadoo —näng mäh. —Babä bë ayyw. Bë matakä si ỹỹ. Bë aä̃ manä da! —näng mäh.

Nxe³te³nah¹lxi¹:— Ãin²ti³ya³lu²te²hũ̱³sa³nhai¹. Ti¹na² ã³wxe³sxã³ wahx3nxe³sah¹lxi³hẽ¹li¹. Jũ¹nxe² yan¹nãu³a¹ ai¹na¹ka³tu̱³ Sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²na¹tu¹wi¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

hoka nehena: — Kalore noxamaikohalini nokihixita nohiye, motya aijita ene natyo. Alitehena xiso hoka xikaose hoka xiyaiyahokotyoa nohakakoani — nexa ihiyeha.

Va'ora ni'aha:—Kodiva'isoko'ini karaho hora naabinikamariki ho. Hida vahoja. Vanoki bana! — va'ora ni'aha.

Tatuktsa pe:— O batu kaku. Kasukatsihikrẽta tu pomoza tawa muku. Tykareze tu tsipiperynaha. Ahatõtsabyrihu ja! — niy.

Itote iwanẽtup hap yt he hin i raꞌyn. Itote iꞌarot yn toĩneꞌen. Miꞌi hawyi toꞌe topotmuꞌeria pe myeꞌym ok takaria pe — Taꞌi ahatyꞌu hap porap uiꞌauka e. Paaꞌuiꞌe hap wyti e. Miꞌi tupono ewehẽtup are Tupana pe uipowyro hamuat hap e. Pyno uhekatuwy wo ro eweikupteꞌen meiũpe e. Yt eweiket reiꞌo. Ewehehaꞌat ro e Iesui myeꞌym ok takaria pe.

Hara kíxoahiko Jesus:—Yupihovó koéne êno hána'iko ra ikáxu'ine ongóvo, kutí koe tiveko pevóti. Yavânenoeye njokóyoke. Hákonoe imêko koeku kehá'ineyinu —koéne.

Tohô weégɨ naâre niîkɨ niîwĩ:—Yɨ'ɨ̂re wẽrîta wioro, bɨhâ wetise yɨ'rɨ mahása'. Mɨsâ a'tó tohayá. Yɨ'ɨ̂re ko'têya. Neê kãritíkã'ya, niîkɨ niîwĩ.

“Wañucüpä śhun'unnümi śhun'ú llaquicüśhaña cacuyan. Cayllaćhu-ari lichcat-lichcat capäcuchcay” nil.

Tawamhã Pedru norĩ ma, te rowasu'u, Zezusi hã:— Ĩ̱pẽ'ẽzé hã sa'ẽtẽ na te ĩ̱ma tihâiba. Ĩ̱pẽ'ẽzé uptabi wa, wa aré dârâ. Ãme a'â asimroi wa'aba ĩ̱'rata, asõtõ ãna. Asõpré u'âsi aba. — Ãne ma tãma waihu'u za'ra, Pedru norĩ ma.


Mame mya pitiko toytose Jezu. Nono pona typorohse ynororo tõpotapoe. Mame ynara tykase ynororo Tumy a,—Papa kapuaono, emero ritõme mase. Emero zuaro roropa mase. Jorikyry se pyra ase repe. Yrome jorikyry se awahtao õmipona se rokẽ ase, tykase.

Hãmri nẽ mẽ kurũm htẽm grire nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh kaxyw htu mỳr pê tẽm nẽ pikap nõ nẽ kãm:—Kwa Papaj. Hêxta waa nẽ. Inhmã amnhĩ xà htỳx kãm ijamak prãm kêt kumrẽx. Na pa tee ri amnhĩ kukamã ijamaxpẽr nẽ amnhĩ kamã ixkahak tỳx nẽ. Jakamã kot kaj amã inhnê ja ho ajapêx prãm nẽ mãmrĩ inhnê ho ajapêx nhũm mẽ kãm ixkurê xwỳnhjaja tanhmã ixto hkêt nẽ. Rỳ ko. Kot kaj amã mẽ kot tanhmã ixto hprãm kê mẽ mãmrĩ tanhmã inhĩpêx to. Nom pam inhmã hprãm xà hkôt kêt. Anẽ.

Apikomoni isa, pamaka itxa, misãkireta itxari Teoso:—Niri, atauako apakata pimakatxakiniri nimisiritiko akamoni ĩkari? Kona ninirekari natatsiirauatini. Iuaritika pite nirekiniãri, ininiã nota apaka nirekari —itxari Teoso.

Âdiempa waunroem idâly myani. Târâ myani âzeguhoam idyly, Deus agâ adâkehoem:— Pabai, toenzepa kuru kâsenagazedyly warâ izepa wâne urâ. Ize wato araba olâ aidyse wawyly, ize mato aralâ — kely myani.

Naꞌe Zezuz aꞌe zutykaꞌi oho xerànaꞌi aꞌe kury. Uzeaiwyk ywy rehe Tupàn pe uzeꞌeg pà. — Heru, iꞌi izupe. — Erepuner wyzài maꞌe iapo haw rehe nehe. Aꞌe rupi eꞌu kar zo ko kanek por ihewe nehe. Aze ereputar nehe, xo aꞌe mehe zo aꞌu putar nehe. Nazapo kwaw heremiapo putar haw nehe. Xo neremiapo putar haw zo azapo putar nehe, iꞌi izupe. (Maꞌerahy ipuraraw paw rehe umàno haw rehe uzeꞌeg aꞌe.)

Ojepeꞌaveꞌi ovy vy ngova omovaẽ yvy re. Onhemboꞌe vy aipoeꞌi:— Xeru, haꞌeve rã xegui oaxa ꞌrãgue kovaꞌe karo. Haꞌe rami avi xee aipota vaꞌe ma toiko eme, ndee reipota vaꞌe ae toiko — heꞌi.

Odaa Jesus jiɡ̶igoawaanigi odoe, naɡ̶a yamaɡ̶atedini lokotidi, odaa ja yotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji, mee, “Eiodi, nige yakadi, jiniɡ̶ikani deɡ̶eliodi me jawikode. Pida ajemaa daɡ̶a jao ane emaɡ̶a jemaa, pida jemaa me jao niɡ̶ina anemaani.”

Hehemo'i ga hoi g̃a hugwi onhinog̃a ojovapyvo onhi'ĩheteavo Tupana'ga pe ji ndavy'ahetei javo.—Apĩ, ei ga gwuva'ga pe Tupana'ga pe. Nde ipotarame terembuhurukari ti hahyva'ea ji ve ji jukaukare'yma g̃a pe. Emo nhiremimbotarimova'ea rupi rũi ji tako, a'e reki nde ve. Po nde erepota nhimanoa tamano ti ji a'ero, ei Jesus'ga Tupana'ga pe.

Kỹ tóg tĩg sĩ han mãn kỹ mũg ke mũ sir, Jesus ti, kỹ tóg ga kri nỹ mũ. Topẽ mré tóg vĩ mũ. “Panhꞌ,” he tóg mũ. “Mỹ ã tỹ inh jagtar ke tag tỹ tũꞌ he jãvãnh?” he tóg. “Hã ra isỹ ã mỹ nén to vĩ mũ tag han tũg nĩ. Ã tỹ nén han ke mũ ẽn hã han nĩ,” he tóg, Jesus ti.

Upéi haꞌe ae oho mbykymi hova-py ojeity yvy-rupi:—Xe Ru, ereipeꞌase ramo, eipeꞌa katu xéhegwi xe pyꞌajopyha. Xe-vy ojehu vaꞌerã eipeꞌa katu xéhegwi. Ha ndereipeꞌaséi ramo ae katu, ani joty ereipeꞌa, heꞌi onhomongeta-vy Nhandejáry ndive.

Urile tahe tako‑ò rariareu tahe resere bede‑ò. Jesuisi tahe tyby‑ò rarybere: —Waha, rubu mona waribi bitake adeewikeki. Aõkõkeki tahe ariõkre, arurukre adeewilemy aõhebo arotỹỹnykre.

Aꞌeramũ ꞌga ojepeꞌauꞌi ꞌgã nui. Awau ꞌũina peuꞌi wenupyꞌãu wapyka weakwara rerawau enũina ywy are futat erujaa oporogytau ꞌUwarete ꞌga upe:—Kiapiꞌni. ꞌWyriaꞌri ꞌgã imaraꞌne je ree. ꞌGã nipo ꞌã je rereko tywerete ꞌja. Ojeupe ene iapoukareꞌem ire amunipo ꞌã ꞌgã nuapoaꞌuweri nanuara je ree. Aꞌere ꞌã najeremifutar imũ rũi te ereapoukat. Ejemifutar imũ etee te ꞌã ereapoukat ꞌgã nupe jee— ꞌjau ꞌga ꞌUwarete ꞌga upe.

Ne kam amũ tẽ. Tẽmo rãm ne jan tu mỳrbê tỹm. Tỹm ne arỳm Metĩndjwỳnhmã amijo a'uw ne kum,—Djũnwã, aje itokry, ikaprĩjabê ipytàr prãm jabej ipytà. Nàr kon, kwãrĩk wãnh rã'ã ba tu itokry. Djãm ba ne ba amimarkôt ar amijo iba? Kati, akabẽnkôt ne ba ar amijo iba, ane.

Inkamoro piapai mîîkîrî atarimaꞌpî mararî. Moropai non ekaya tenpata enuꞌtîꞌpîiya, eepîremaꞌpî. Taꞌpîiya: —Uyun, tamîꞌnawîron kupîya eꞌpainon. Upîikaꞌtîkî eꞌtarumaꞌtî namai. Tîîse ituꞌse wanî yawîrî kîꞌkupîi. Ituꞌse awanî yawîrî neken ikuꞌkî —taꞌpîiya Paapa pîꞌ.

Tu ta' keppa' mõg kutõgnãg, tu nũ'xup hãm tu', tu Topa pu hãm'ãktux, hu:—'Ãtak, 'ũkxũy xexkah, 'ap hã' tot'ah. 'Ũktux hok 'ũkxũy hok, kopxik hittup. Pãyãk tux hok 'ũkxũy, kopxik xũy. 'Ãpuk xat, yãk yĩpkox xip 'ãmũn pu'. Kaxĩy.

Bosusu o'ju, jebay eju jekawẽn ãm. O'jepo ipi ju jeg̃uycũg̃ap pibun.— Bay! — io'e. — Ewebe iba'ore'ũm pima, omuwedem ece, owebe ipiat'ajoap puxim. Wa'õbi bit we'ũ pin g̃u. Ẽn ebikuy bima bit oje'ũ — io'e Deus pe.

Ti mꞌ tabahõm dawë hã. Ti mꞌ ta taron nu paa me tabahyy häng, tũũ mꞌ ta maboor hyy jat, ti mꞌ taky nꞌaa etsẽẽ Pꞌop Hagä Do hã. Hahỹỹ da mꞌ ta kyyh:—Ee —näng mäh. —Tahaja bä paawä, mado hõm mahä̃nh ỹỹ wät hahỹ ỹ ahoop do panꞌaa. Ta tii dꞌ né ỹ betsꞌẽẽ paawä, makarẽn doo dꞌ né hẽ mabadꞌoo, ỹ karẽn doo da nado —näng mäh.

Nxe² e³kxi²nũ²la² jũ¹nxe² yan¹nãu³a² ã³nxai³sxã³ ã³kxu²thu²kxa² wxe³sxã³ Sũ̱³na² e³kxi²te³nah¹lxi¹:— Txa²wĩ³nãi³. A²yen³kxa² hãi¹nxe³ti³xa¹ hxi²kan¹te²si¹lxi¹. Nxe³ha²kxai³ a²ko̱³nxe³ju³tai²na² khãuh³lxa³ti³sa²ju³tai²na² sa²wa²tot1so¹kxi²sẽ¹li¹. Yxãn¹ta¹ ten³nxa²nxa³kxai²nãn²tu̱³ wxa²wãn³txa² so¹lxi³ sa²yxo²we¹txa²ti³ten³sa³nhai¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Nexa hoka xanehitiya sekose aka hoka meholokoa hatiho kakoa waikoa hoka iraexatya: — Abá, haokitaiya atyo hoka hemaisaheta noniti exe erakakalati noxemakawatikisase. Xakore hoka maisaiya atyo naokitere akereta xini kaomaka hoka maika atyo haokitere akereta kaomaka — nexa.

Okhananavapa'itxiha, aasiama'oha, Deu-ra vara ni'a'aha:—Kodiabi'i, oakava'isokonihi ida ija'ari hahavi vakadihojai asohirini abosini-ra ogathanivini. Nahina hahavi-ra ikaabokaki. Hora vanaima'banavini inofirihi; hora iva'adivini-ra ikaabokaki i. Hora vanaima'banavini inofihi; onofiki jaboni. Nahina-ra inofihi; onofiki jaboni — Deu-ra ni'aha ada Jesus.

Siharapu bo harakmotohi niy. Wytyk bo okmymy niy. Deus bo nipamykysoko. Iwaze Deus pe niy:— O kasukyrytsitsa kabo mozumunaha kazo. Sinini mynakara. Nabo kabara botu sakpyty. Utakta batu kahyrikosokda tsihik. Ikia kape:“Tyhyrikosokdakta” tsimy zeka mohyrikosokda aharere bo hyỹ my — niy.

Miꞌi hawyi toto porapꞌi hawyi porogꞌe yi tote toꞌowapuo hawyi toꞌe — Uiꞌywot e etat meikowat kuiꞌa uipo pyi are maꞌato — Etuꞌu ro ere pote atuꞌu emikyꞌesat ewy e Iesui Toꞌywot pe.

Kali ahikú koéne ne Jesus, yane ipúyukexo xaneâti ísu'okea nône poké'eke epémoti Itukó'oviti. Hara koe yûho:—Pai, yáhikuxapinana ra êno hána'iti tiveko ngoêkumo enepo yakahá'a. Itea haináya anjáke itea itúkapu yahá'inonu kousókovo ya njokóyoke —koéne.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro naâ yɨ'rɨro yoâ kurero wa'â, di'tâpɨ mu'rí ke'akɨ niîwĩ. Toopɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrígɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Pakɨ́, mɨ'ɨ̂ ɨakã́, yɨ'ɨ̂re a'té yã'âro yɨ'rɨátehe wa'âtikã'ato. Yɨ'ɨ̂ tohô niîmikã, yɨ'ɨ̂ ɨaró weetíkã'ya. Mɨ'ɨ̂ ɨaró pe'e wa'aáto, niî sẽríkɨ niîwĩ.

Chaypïta mas puntascaman lilculmi lawacaculcul ruygacula: “Taytay, cay sumä ćhacćhä-yupay ñacaycunäpi munal'a julaycallämay. Amatac-ari ya'a munaśhänu'a lulacächunchu, sinu'a ampïtaćh imanuypis can'a” nil.

Tawamhã romhâ prã na ma tô ĩsiti timorĩ za'ra, Zezusi hã. Dumana na te nomro ti'ai wa, Timama ma, mreme da. Ãne te tãma mre:— Ĩ̱mama, asima wẽ wamhã, ĩ̱ma ba'a, ĩ̱dâ'âzé hã te sépata tõ da. Tane nherẽ, te ĩ̱sima ĩwẽzéb uwaibaba, ĩ̱ma pisutu õ di za. Asima ĩwẽzéb uwaibaba si, te 'manharĩ da hã, ĩ̱ma wẽ di. — Ãne te Timama ma siwasu'u, Zezusi hã.


Mame toytose ropa Jezu typoetory tomo a, oseruaõkomo a. Nyhnõko toh kynexine. Mame ynara tykase ynororo Peturu a,—Owetũkõ oneanahtopyra matokene?

Hãmri nẽ kànhmã xa nẽ akupỹm Simãw Pêtreja mẽ hwỳr tẽ nẽ tee ri mẽ omu nhũm mẽ ra õt pa nẽ hikwỹ. Nhũm mẽ omu nẽ Simãw Pêtre mã kãm:—Kwa Simãw Pêtre. E mẽ hãmri akrã hapôj. Kwa wem anohtỳx grire

Iuasaaki ikanapiriã ipi ãti imoianariakori auiniãtaã. Ninoa imakanãta:—Petro, atauako kona hĩte mĩteenekari hĩtikapokotini ãto oaranoka?

Deus agâ agueypyem myani, Pedro, Tiago, João warâ âxiân-hobyryram idâly, xykylymo ume. Xuagueânimopyryem myani aguely Pedroam:— Âmâ, agonrodo warâ âykylymo enra. Âdiempalâ ynynâ Deus agâ amyguehomoem âykyba mitomoem nudupa kuru? — kely.Aituo eyanmo aguely:

Naꞌe uzewyr oho aꞌe naꞌiruz wemimuꞌe wapyr. Uker upà wà. Wexak waker mehe wà. Aꞌe rupi upuranu Pet rehe. — Aipo napepuner kwaw pemeꞌegatu haw rehe herehe we pe. Ni pitài ꞌor imumaw pà ne, iꞌi izupe.

Haꞌe gui guemimboꞌe kuerya py ojevy vy oexa rã okepa raꞌe. Haꞌe ramo aipoeꞌi Pedro pe:— Neĩ peteĩ hora voi teve ndaꞌevei xereve peikuaa pota aguã?

Niɡ̶idiaaɡ̶idi ja dopitetege niɡ̶ijo itoatadiɡ̶ida anodiotibece, odaa jiɡ̶icotediogi me niotaɡ̶a. Odaa meeteta Pedro, “Agodaɡ̶akati doɡ̶okateciɡ̶iniawaanigi maɡ̶aɡ̶a adinowetitiwaji?

Kirẽ ga ruri g̃wemimbo'ehara'g̃a pyri trêsve'g̃a pyri g̃a ndepiaga. Oki g̃a upa. A'ero ga ei Pedro'ga pe:—Napenhimomiranami'i'i pe pejopehyja pe naerũ? Ndapekiri po pe hamo ji moirũharamo, ei Jesus'ga ga pe.

Kar kỹ tóg ã mré mũ tĩ ag venh tĩ mũ sir, hã ra ag kar tóg nũgnũr ja nĩ. Kỹ tóg Pedro mỹ: “mỹ ãjag mỹ hora pir ki nũr tũ kórég?” he mũ.

Upéi ou jevy mbohapy gwemimboꞌe ha-py. Ogwahẽ ramo, ikéra otopa:—Maꞌerã po ereke eꞌỹ reheve naxe raꞌarõiry? Maꞌerã peteĩ óra-py jepe naxe raꞌarõiry? heꞌi.

Idi tahe dòòsede kia ierydỹỹna inataõ tai rõrõmyhỹò heka ixyby dòòsemy nade. Jesuisi rarybere: —Pedro! Kai heka timy sohoji horamy adi bede rỹiõtyhy wawana.

Oporogytapaw ire ꞌga afuꞌama awau muapyra ꞌgã pyri. Aꞌere ꞌgã seri ꞌupa. Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau Pedro ꞌga upe:—Peset te pejejupa? Pejejeꞌega te nepemonoiꞌi Jarejuwarete ꞌga upe je pyri? Aꞌeꞌjaꞌwiramũ miamũ sipo nepeporogytai Jarejuwarete ꞌga upe?— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Ne kam kàjmã djan kôt ba djwỳnh ar'ỳr akẽx ne tẽn ar'ỳr bôx. Nhym arek ar õto ikwã. Nhym Pedrumã kum,—Je, kraxje kô 'iry kêt ne gar anhõto anhikwã. Mỳkam ne gar iro'ã aminêje arĩto anhỹr kêt ne?

Moropai awennaꞌpoꞌpî inkamoro eseurîwîꞌnankon pia. Inkamoro tînenupaꞌsan wetun tanne, toꞌ eporîꞌpîiya. Moropai taꞌpîiya Pedro pîꞌ: —Awetunkon mîrîrî tîwarî aakoꞌmamîkon eserîke pra naatî? Mararî rî tiwin hora kaisarî aakoꞌmamîkon eserîke pra naatî? —taꞌpîiya.

Tu put pu' nũn, tu tik tikoxyuk pẽnãhã', ha mõ'yõn, kũmĩm te' kix hah, yĩy Pet pu hãm'ãktux, hu:—'Ok 'ãxop te pẽnãnã 'ãti hok, nũy yãk mũtik pẽnã kutõgnãg?

Aripit. O'jepit. Oajẽm ebapũg̃ayũ kay. Ixet ip osodop.— Pedro — io'e Jesus. — Eywebe iba'ore du eyg̃uy pũg̃ hora ma oweju jeak am?

Tabana bä mꞌ ta ma matëg tamawoob hẽ hadoo do rahabꞌëëh hẽnh, tahegꞌããs mäh, aä̃ bꞌëëh mäh. Ti mꞌ Peed hã tabeaanh:—Dooh bë haja bä kanahën dꞌos hẽ bë ty gapadäg bä si ỹỹ? —näng mäh.

Nxe² e³ta³lun²nũ²la² a²sa³wi³ha³lxa² ã³wa̱³li²ka³tu̱³ a²yxo²ha³kxa¹ ãu²xi²yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ju³ta² sa²kxai³lu² Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Pe²jah³lãi³. Jũ¹nxe³ju³ta² he³la³ku³ hxi²kan¹txi³ ĩ³ye³ten³nha²sxã³ yxau³yah²lxan³ji¹wi¹?

Hatyaoseta haikoaheta hoka waiyehena atyo, hanamahare exaotyakiraharenai atyo nemakita hoka nehena Pedro hiye: — Xoana maisaiya ini hekoti xikaose hoka xiyaiyahokotyoita nohakakoani? nexa.

Hari. Pedro vakadiania joimiha ada Jesus. Pedro vavadina-ra karagaha'aha, va'ora ni'aha:—Pedro, avavadimanija? Avanokipa'itxini-ra koda avakaabokaria?

Kyze tatuktsa harakykbyihi ahatsa bo ziksizo zurubakanaha. Peduru pe niy:— O tsikurubaiknaha ja kytsa. Katuk batu tsiperykynaha ja hini hini byitahaktsa.

Miꞌi hawyi taꞌaipok i raꞌyn temiitꞌin myeꞌym ok takaria kape. Miꞌi hawyi toiꞌatupuẽti iꞌatuket turan neꞌi raꞌyn. Miꞌi hawyi toꞌe Peteru pe — Yt ehẽtup kuap i apo wẽtup eura i wyti uhupi e.

Yane ina kayukópovo xoko íhikauhiko. Inu'í kixópane imókeahiko. Ina kíxo Pêturu:—Ákonoe ite ákoyea iméka koeku kehá'ineyinu ya kúveu póhuti kali ôra?

Be'ró kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ i'tiárã tiropɨ mahâmi tohakɨ niîwĩ. Naâ kãrí'kãrãpɨre boka ehákɨ niîwĩ. Pedrore a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Neê kã'roákã kãritímirã, mɨsâ tɨ'sɨ̂ masitisari?

Chaypïta caśhan cutimunanpämi yaćhapacünincuna puñuywan aysachicüśha cayalcäñä. Jinalmi Pedrocta: “¿Manachun juc ürallapis ya'awan cusca licchat-licchat cayta atipälanqui imamá?

Tawamhã Timama ma mreme pari, ma tô apâ mo, Pedru norĩ u. Sõtõ za'ra ré, ma tô siza za'ra. Tawamhã Pedruhu ma, te tinha, Zezusi hã:— E niha asimiza'rese syry na asãmra da hã, aima waihu'u õ di, ĩ̱siré. Satanasihi zada, asiptete sina 're aihâimana za'ra wa'aba mono da, asima 're wẽ za'ra wa'aba mono nherẽ, asi'uihâ na sada 're asiptete waihu'u za'ra wa'aba mono õ di. Taha wa, asimiza'rese te za ai'ubumroi wa'wa ãhãna hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, asima rowaptẽrẽ za'ra wa'aba da, Wa'uburé nhimiwada'uri wasété wi, te te aipawaptob za'ra wa'aba da. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma waihu'u za'ra.


Morarame toytose ropa Jezu oturuse ropa Tumy maro,—Jorikyry se awahtao õmipona se rokẽ ase, tykase ynororo.

Anhỹr o mẽ kãm kapẽr hãmri nẽ akupỹm tẽ nẽ axte Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽ nẽ kãm:—Kwa Papaj. Nà inhmã amnhĩ xà htỳx kãm ijamak prãm kêt. Na pa amnhĩ kukamã ijamaxpẽr nẽ amnhĩ kamã ixkahak tỳx kumrẽx. Jakamã kot kaj amã inhnê ja ho ajapêx prãm nẽ mãmrĩ inhnê ho ajapêx kê mẽ kãm ixkurê xwỳnhjaja tanhmã ixto hkêt nẽ. Nom ko. Kot kaj amã mẽ kot tanhmã ixto hprãm kê mẽ mãmrĩ tanhmã inhĩpêx to. Nom pam inhmã ja prãm xà hkôt kêt. Anẽ.

Iuaĩkana isa apikomoni Teoso imisãkiretini ĩkapani:—Niri, pinirekiniãri natatsiitiniri nimisiritiko akamoni ĩkari, ininiã nikamapitikariko pinirekakiti —itxari Teoso.

Jesus idâondyly âdiempa waunroem, Deus agâ agueonse:— Pabai, idânârâ adyese âmâ. Toenzepa kuru kâsenagazedyly warâ izepa wâne urâ. Ize wato araba olâ aidyse wawyly, ize mato aralâ — kely.

Naꞌe oho wi wanuwi no, Tupàn pe uzeꞌeg wi pà no. — Heru. Aze neremunyryk kwaw ko kanek por ihewi nehe, aꞌu putar ipor nehe. Azapo putar neremiapo putar haw nehe, iꞌi u pe.

Haꞌe gui ojepeꞌa ju. Onhemboꞌe jevy vy aipoeꞌi:— Xeru, kovaꞌe karo gui ayꞌu eꞌỹ re oaxa aguã ndaꞌevei ri ramo toiko ndee reipota vaꞌe — heꞌi.

Jesus jiɡ̶igotace yotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji, odaa mee, “Eiodi, nige leeditibige me jixomaɡ̶ateetedijo inoatawece ane yawikodico ane dakake, Ee daɡ̶axa me jemaa mawii anemaani.”

Aerẽ ga hoa'javi hehemo'i onhi'ig̃a'java Tupana'ga pe.—Apĩ, ei ga gwuva'ga pe Tupana'ga pe. Po ti nde ipotari nhimanoa, a'ero po ti ji manoi nde nhi'ĩpo'ruavo nehẽ, ei Jesus'ga.

Kỹ tóg tĩg mãn mũ sir, kỹ tóg Topẽ mré vĩ mãn mũ. Kỹ tóg: “panhꞌ,” he mãn mũ. “Ã tỹ inh jagtar ke tag tỹ tũꞌ henh jãvãnh nĩn kỹ sóg jagtar ke mũ. Ã tỹ isỹ nén han ke mũ ẽn han nĩ,” he tóg.

Upéi oho jevy Nhandejáry ndive onhomongeta-vy:—Ndereipeꞌaséi ramo xe pyꞌajopyha jepe, ereipota ramo ave xe ahasa asy jepe, tojapo joty katu ne remimbota, xe Ru, heꞌi oração apo-vy.

Ixityre rare rexitòenykemy. Tahe Jesuisi rarybere: —Waha, adeewinale ariwinykre. Aõhõkỹmydỹỹnana monamy heka ariõkre. Kia mona waribi bitaõkeki ihãrele heka arurukre.

Aipo ꞌga upe ꞌe re Jejui ꞌga awau ꞌgã nui nũ ojeꞌega monou ꞌUwarete ꞌga upe nũ:—Kiapiꞌni. Je ree iporomutareꞌema ꞌgã ifuewet je ree. ꞌGã te nipo ꞌã je rereko tywerete ꞌja. Ojeupe ene iapoukareꞌem ire amunipo ꞌã ꞌgã nuapoi. Aꞌere ꞌã najeremifutar imũ rũi te ereapoukat. Ejemifutar imũ etee te ꞌã ereapoukat ꞌgã nupe jee— ꞌjau ꞌga ꞌUwarete ꞌga upe.

Ne kam ajte amũ tẽn Metĩndjwỳnhmã amijo a'uw ne kum,—Djũnwã, aje itokry, ikaprĩjabê ipytàr prãm kêt jabej kwãrĩk wãnh rã'ã ba tu itokry ne akabẽn man kôt ar amijo iba, ane.

Moropai inîꞌrî itakon iteꞌka pe, attîꞌpî epîremai, Paapa yarakkîrî eseurîmai. Taꞌpîiya: —Paapa, eꞌtarumaꞌtî namai upîikaꞌtîkî. Tîîse mîrîrî yuꞌse pra awanî ya, îꞌ ituꞌse awanî manniꞌ yawîrî ikuꞌkî —taꞌpîiya.

Tu xe' mõg, tu:—'Ãtak, xatek putup 'ũkxũy, kopxik xũy. Yãk yĩpkox xip. Kaxĩy.

O'ju waram.— Bay! — io'e waram Deus pe. — Ewebe iba'ore'ũm pima, omuwedem ece, ip owebe ipiat'ajoap puxim. Ẽn ebikuy bima bit, oje'ũ — io'e Deus pe.

Ahõm ẽnh mä pꞌaa hẽnh, ti mꞌ taky nꞌaa etsẽẽ ẽnh pꞌaa hẽnh. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh:—Ee —näng mäh. —Tanahaja bä ỹ ahoop do panꞌaa kado hõm mahä̃nh ỹỹ, ỹ mamo nꞌaa najesu bä ta mahä̃nh, tii bä, makarẽn doo da né hẽ ỹ karẽn hã ỹ kametëëh —näng mäh.

Nxe³ka³tu̱³ jũ¹nxe² ã³waix3ti¹xi²nũ²la² Sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²xi²te³nah¹lxi¹:— Wĩ³na² nxe³txi¹. Khãuh³lxa³ti³sa²ju³ta² hxi²kan¹txi³ sa²wa²tot1so¹kxi²sa²nxa³kxai²nãn²tu̱³ a²yen³kxa² ten³nxa²ju³ta² so¹lxi³ ten³sa³nhai¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta xane iraexahitiya ihinamakinihena hiye hoka nehena: — Abá, exe erakakalati noxemakawatikisaseya maisa kaxemaisatyakehitita nomaeraninihareta hoka maika haokitere akeretaite kaomaka — nexa.

Ajoimi'ianaha ada Jesus, Deu-ra vara ni'a'ianaha. Bini'aha:—Kodiabi'i, oogaki ida hora vanaima'banavini-ra inofivini, oniani ida hora vanaima'banavini-ra okapoarivini hija. Nahina-ra inofihi; onofiki jaboni.

Siharapu bozo niyze iwaze Deus bo nipamykysokozo:— O kazo hawa ha ty tsimyzihikik ana bo hi hyỹ my. “Tyhyrikosokda” tsimy zeka, uta mohyrikosokda sinini mynakara — niy.

Miꞌi hawyi taꞌaipok Toꞌywot kapiat tehay hamo hawyi toꞌe — Uiꞌywot yt etihep kuap i pya uikai meikowat kuiꞌa uipo pyi hoꞌopot hap e miꞌi pote waku atuꞌu emikyꞌesat ewy e.

Ina kayukópovamaka itúkoponea orásaum. Hara koépomaka yûho:—Pai, enepora êno tiveko ngoêkumo, itukapu konokoâti ákoyea ahíkuxeapunu, ongonókoa véngeako, itúkapuikopo yahá'inonu kousókovo ya njokóyoke —koéne.

Be'ró opâturi wa'â, kɨ̃ɨ̂ pakɨré sẽri nemókɨ niîwĩ taha:—Pakɨ́, yã'âro pi'etísere yɨ'ɨ̂re ka'mú ta'a sĩ'ritigɨ, mɨ'ɨ̂ ɨaró weeyá. Yɨ'ɨ̂ ɨaró wa'âtikã'ato, niîkɨ niîwĩ.

Chaypi yapa cutilculmi mañacula: “Taytay, cay pasanäcäpa pasanä captin'a jinari lulaśha cachun” nil.

Tawamhã te duré romhâ prã na ĩsiti timorĩ za'ra, Timama ma mreme da. Ãne te tãma mre:— Ĩ̱mama, ĩ̱dâ'âzé hã te sépata da, asima wẽ wamhã, ĩ̱ma wẽ di duré, asima ĩwẽzéb uwaibaba, ĩ̱ma pisutu da. — Ãne te Timama ma siwasu'u, Zezusi hã.


Mame toeramase ropa ynororo typoetory tomo a. Nyhnõko rokẽ toh kynexine tuetũkõ oneanahtopyra toexirykõke.

Hãmri nẽ kànhmã xa nẽ Simãw Pêtreja mẽ hwỳr akupỹm tẽ. Nẽ mẽ omu nhũm kê mẽ axte gõr nẽ hikwỹ. Ra mẽ õtxwa htỳx nẽ axte gõr nẽ hikwỹ. Nhũm Jejus tẽ nẽ tee ri mẽ omunh o xa

Iuaĩkana ikanapiriã imoianariakorimoni. Imakanãtapanikana. Itaponoka itxana. Kona iposotarina ikoatinina.

Ilâpyryem myani odopâdondyly Pedro, Tiago, João warâ eydâ atoram. Xykyondybymoem awyly nhedyly. Toenzepa myani xuedunumo, xuagueypyem lelâ itomoem nudupa.

Uzewyr wi aꞌe wemimuꞌe wapyr. Uker wi upà wà. Nupuner kwaw umeꞌe haw rehe wà.

Haꞌe gui ojevy vy oexa rã okepa ju raꞌe, hopeyi vaipa vy.

Odaa ja dopitacetege niɡ̶ijo anodiotibece, odaa icotacediogi me niotaɡ̶a, leeɡ̶odi eliodi liotaɡ̶a, odaa aɡ̶oyakadi me noleticoace.

Kirẽ ga ruri g̃wemimbo'ehara'g̃a pyri trêsve'g̃a pyri g̃a ndepiaga. Okira'ja g̃a upa. A'ereki g̃a hopehyi hete.

Kỹ tóg ag venh tĩg mãn mũ gé sir, hã ra ag tóg nũgnũr mãn nỹtĩ, ag nũr há pẽ tĩn kỹ.

Ouri jevy ramo, ikéra otopa jevy-ma. Hapehýi eterei-gwi, okepa-ma hikwái.

Tai dòòsede tai rõrõmyhỹrenyòle heka nade. Tiiboho ixixamy rỹiõhyyre.

Aꞌere ꞌga awau ojewya wemimuꞌe ꞌgã pyri nũ. Nãnẽwẽjẽmĩ ꞌgã ꞌupa nũ. Osea etee ꞌgã ꞌupa nũ. Wopeypeyjamũ etee ꞌgã ajemogyau. Aꞌeramũ ꞌgã osea ꞌupa ꞌga ruramũ nũ.

Ne kam ajte akubyn ar'ỳr akẽx ne tẽn ar'ỳr bôx. Nhym ar nokà bã mex ne ajte arek õto ikwã. Rerek mex ne arek õto ikwã nhym ar omũ.

Mîîkîrîya tîwennaꞌposaꞌ pe, inîꞌrî toꞌ wetun tanne toꞌ eporîꞌpî. Maasa pra mararî pra iweꞌnunpai toꞌ wanîꞌpî mîîtoꞌpe. Mararî ipokonpe toꞌ wanî eserîke pra.

Tu xe putpu' nũn, ha tik xop mõ'yõn 'ũxeheh, yã kũmĩm xũy xexkah, tu' pa xax mõm.

Aripit. Jesus waram o'jepit ebapũg̃ayũ kay. Ixet ma'g̃uto ip osodop. Itaxeebaca o'e ip, xet pibun.

Ti mꞌ pꞌaa hẽnh tabana bä ẽnh, aä̃ bꞌëëh ẽnh mäh, takꞌëp mä raty jewyk sa hꞌyyb.

Nxe²e³ta³lun²nũ²la² a²sa³wi³ha³lxa² ã³wa̱³li²xi²ta¹hxai²hẽ¹la². Yxãn¹ta¹ ãu³xain¹to³ta¹hxai²hẽ¹la², hxi²kan¹sxã³ ye³ten³nha²sxã³ yxau³ai¹nxa³ha²kxai³la².

Hatyaoseta haikoaheta haxaotyakiraharenai ana hoka nemakahitataha waiyahene. Enemakaha kalore kaweta hoka maisa aliyakere kaosexeha.

Kidipohi vakadiania joimi'ianaha. Vavadi'ianana vani va'ora karaga'ianaha. Vanokho'da'bo'da'bo'ianamaniha. Ni-vakaabokaki ida vanokina.

Iwaze tatuktsa bo ziksizo. Zurubakazonaha. Siõtutsarẽtsa. Iwaze niparakzo.

Miꞌi hawyi taꞌaipok i raꞌyn temiitꞌin kape. Miꞌi turan teꞌeroket i raꞌyn. Yt mehitꞌiꞌatuꞌe kuap i sese yt teꞌeroket teran i pytkai.

Yane káyukopovonemaka xoko íhikauhiko. Inu'í kixópanemaka ímohikea. Koáhati yupihóvoti uheko ixépahiko.

Be'ró opâturi naâ i'tiárã tiropɨ mahâmi tohakɨ niîwĩ. Naâ kãrí'kãrãpɨre boka ehákɨ niîwĩ taha. Naâre wɨhá pũrî yɨ'rɨakaro niîwɨ.

Yapa cutimulpis caśhan puñuywan aysachicüśha aywićhyayalcätam talïlun.

Timama ma mreme pari, te duré apâ mo, Pedru norĩ u. Sõtõ za'ra ré, ma duré siza za'ra. Aptâ'â si te huri u'âsi, sõpré waihu'u ãna.


Mame mya roropa toytose Jezu toiroro oturuse ropa Tumy maro. Osemazuhme tõturutopõpyry saaro tõturuse ropa ynororo.

nom axte tanhmã mẽ kãm nẽ hkêt nẽ. Ãm awjanã nẽ akupỹm tẽ nẽ kê wam kot Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hkôt axte kãm amnhĩ jarẽ.

Iuaĩkana Xesosi takanapana, iuaĩkana ikanapiriã iuaãtaãkana. Iuaĩkana misãkireta itxari Teoso. Mitxi atokokana itxa isãkire.

Jesus târâpa âxigueondyly. Deus agâ agueonse idâly. Alâpylâ myani agueondyly:— Pabai, idânârâ adyese âmâ. Toenzepa kuru kâsenagazedyly warâ izepa wâne urâ. Ize wato araba olâ aidyse wawyly, ize mato aralâ — kely.

Oho wi wanuwi. Naꞌiruz haw uzeꞌeg wi Tupàn pe no, uzeꞌeg ipy zàwegatete no.

Haꞌe gui oejapa ju vy mboapykuea ma oo onhemboꞌe. Haꞌekueꞌi rupi ae ju ijayvu.

Odaa ja yoyatace, odaa jiɡ̶igotace yotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji, odaa yopilaɡ̶ateetedeloco ijaaɡ̶ijo niɡ̶ijo ane ligegite Aneotedoɡ̶oji.

Aerẽ ga hoa'javi hehemo'i g̃a hugwi onhi'ig̃a'java Tupana'ga pe.—Apĩ, ei ga. Po ti nde ipotari nhimanoa, a'ero po ti ji manoi nde nhi'ĩpo'ruavo nehẽ, e'ia'ja ga Tupana'ga pe.

Kỹ tóg ag mỹ vĩ tũ ra tĩ mũ sir, Topẽ mré vĩ mãn jé. Ti mỹ tóg ã tỹ tó ja ẽn tó mãn mũ.

Upéixa-gwi oheja jevy-ma oho-vy. Mbohapy jevy ojapo oração. Gwemimombeꞌukwe omombeꞌu jevyri Nhandejáry-pe.

Tahe ròòsere ixybyle ikonanamy. Iweselemy rexitòenyre tyby‑ò.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga awau oporogytauꞌjapa ꞌUwarete ꞌga upe nũ.

Ne kam ajte akẽx ne amũ tẽn Metĩndjwỳnhmã amijo a'uw. Õbê kute kum kabẽn jarẽnh jakôt ajte kum tãm jarẽ.

Iteseurîno iteꞌka pe, Jesus wîtîꞌpî toꞌ piapai epîremai. Moropai eꞌmaiꞌ pe teepîremaꞌpî warantî taꞌpîiya.

Yĩy Yeyox xe' mõg, tu Topa pu hãm'ãktux.

Waram o'ju jebay kay, jekawẽn ãm. Kuyat ekawẽn puxim waram o'jekawẽn Deus eju.

Ahõm ẽnh pꞌaa hẽnh, taky nꞌaa etsẽẽ do paa taky nꞌaa etsẽẽ ẽnh pꞌaa hẽnh.

Jã¹nxe³sxã³ ã³waix3ti¹xi²nũ²la² Sũ̱³na² wãn³txain²txi³ ĩ³ye³kxi²xi²ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Jesus xanehitiya enonyahitaha hoka ehanamakinihena hiye iraexahenere akereta iraexahitiya.

Ajoimi'ianaha ada Jesus, ahoarabakosikia Deu-ra vara ni'a'ianaha, oniani ida athi hi'ianahi.

Sesus siharapu bozo niyze Deus bo nipamykysokozo. Iharere atsatu Deus bo nipamykysokozo.

Miꞌi hawyi taꞌaipok i raꞌyn myeꞌym mo raꞌyn tehay Tupana kapiat hamo. Miꞌi hawyi iꞌewyte te tohẽtup.

Ina kayukópovomaka itúkoponea orásaum. Yoko mopó'apene ituko orásaum. Kuteâti koeku yûho inúxotike, énomoponemaka koéneye.

Tohô weégɨ naâre wã'kotímigɨ, opâturi kɨ̃ɨ̂ pakɨré sẽrígɨ wa'âkɨ niîwĩ taha. Kɨ̃ɨ̂ sẽrí'karo nohota sẽríkɨ niîwĩ taha.

Chaynu quimsa cutićhu cutilculmi Diosta mañacun punta nishancänülla.

Tawamhã apâ te duré ĩsiti timorĩ za'ra Zezusi hã, Timama ma mreme da. Si'ubdatõ ma oto sina siri. Tô õhõ na si te tãma mre, tãma ĩmreme na'rata zéb zarina.


Mame toeramase ropa ynororo typoetory tomo a. Ynara tykase ynororo,—Nyhnõko ro matohu? Oseremãko matohu? Enetoko ke. Kapu ae Ayhtohpyry ewokatohpo toehse nase. Seromaroro iirypyrymãkomo a osekarõko mana.

Hãmri nẽ akupỹm mẽ hwỳr tẽ nẽ mẽ kãm:—Kwa xàn ka mẽ arĩ gõr nẽ anhĩkwỹ? E mẽ tokyx akrã hapôj. Na mẽ ra mẽ kot ixwỳr mrar nẽ ixpynênh mã. Koja mẽ tokyx ixkutã mẽ kot amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja mẽ kãm ixtã amỹnê. Ota ra kot ixtã mẽ kãm àmnênh xwỳnhta tẽ. E mẽ tokyx kànhmã akrĩ pu mẽ kutã mra. Anẽ.

Iuaĩkana ikanapiriã imoianariakorimoni:—Himakanãtapanika? Hĩtomanãtapanika? Nisikiko manapi apopeka. Nota hĩtari iaxitikiri nimĩkapiritaãka maerekanimoni nisikiko, inireẽkitina ikaminina ĩkapani.

Ilâpyryem Jesus eagâ idâypy modo warâ odopâdylymo xina eydâ atoram. Xinaram Jesus aguely:— Âykylymo kulâ enra. Inuzeba lelâ mataunaze, Deus agâ amyguehomoem. Alâ! Iweâ lelâlâ yizepaom modo emaxi âduduoze urâ.

Uzewyr wi wanupe no. Uzeꞌeg wanupe.— Aipo peker wiwi peiko. Aipo pepytuꞌu Tupàn pe pezeꞌeg ire. Ihe Awa taꞌyr romo aiko ihe. Uhem heꞌar kwez kury. Amo hemono putar awa ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanupe aꞌe nehe kury. Aꞌe awa hezuka putar aꞌe wà nehe.

Haꞌe vy guemimboꞌe kuerya py ojevy vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Pekepa teri vaꞌe tyꞌy pejupy? Ovaẽ ma hora heko vai vaꞌe kuery po py Ava raꞌy ojeapo vaꞌekue omboaxaa aguã.

Niɡ̶idiaaɡ̶idi Jesus ja dopitacetege niɡ̶ijo anodiotibece, odaa meetediogi, “Eɡ̶idaaɡ̶enitiwaji me iote, anigaaxe? Digawini! Jiɡ̶icota lakata Aneotedoɡ̶oji ane nibikotatedomi. Natigide, Ee, Ǥoneleegiwa ane jicoɡ̶otibigimece ditibigimedi, jeɡ̶etidajigotiogi libaaɡ̶adi ɡ̶oneleegiwadi abeyacaɡ̶aɡ̶a.

Kirẽ ga ruri g̃wemimbo'ehara'g̃a pyri. Ga e'i g̃a pe:—Peki jitehe pe kiro pejipytu'uro naerũ? ei ga g̃a pe. Ji rendu ti! Kiro ihoi japiavo nhikwava'eg̃a okote'varuhuve'g̃a po pe! ei Jesus'ga yvyakotyva'ero yvagipeva'ero no.

Kỹ tóg ã mré mũ tĩ ag venh tĩg mãn mũ gé sir, kỹ tóg ag mỹ: “ãjag ne tóg nũgnũr ja nĩꞌ” he mũ, “vẽnhkán ja ãjag tóg nĩꞌ,” he tóg mũ. “Pétẽm ti huri, hora ti. Ti tỹ ag mỹ inh fẽg ke nẽ ha, Topẽ vĩ mranh tĩ ag mỹ, isỹ tỹ ẽprã ke fi kósin nĩn kỹ,” he tóg. “Nĩgnĩ ra, mũ jé ha. Ũ tỹ ag mỹ inh ven mũ vỹ jun ke mũ ha,” he tóg, Jesus ti.

Upéi ou jevy-ma gwemimboꞌe oĩ ha-py:—Maꞌerã po ereke joty eretongea-vy? heꞌi. —Ogwahẽ-ma ngatu xe óra. Xe Nhande Rykeꞌy tee vaꞌe ãy xe meꞌẽ-ta xe reraha-vy gwĩ ojejavy vaꞌe Nhandejáry kwaa eꞌỹha vaꞌe po-py, heꞌi.

Idi tahe dòòsede taerydỹỹna mahãdu‑ò rarybere: —Bexielehynybeny. Watyhedỹỹdu naderi. Rexihumyhe rare. Hãbubina mahãdu rehemynyre. Jiarỹ Deuxu Riòre Hãbutyhyhykỹ, wahe. Bexixabeny, rakakre watyhedỹỹdu dori rehemynyreri. Series([], )

ꞌUwarete ꞌga upe oporogyta re ꞌga ꞌua nũ. Nãnẽwẽjẽmĩ ꞌgã osea ꞌupa nũ. Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe nũ:—Peser etee futat nipo pejejupa nũ ki sa? Auꞌje pejeser ire. ꞌAwamũ futat ꞌgã Pẽnekiꞌyramũ je monoi ae aꞌwyreꞌema ꞌgã po pe.

Ne kam ajte kôt ba djwỳnh ar 'ỳr akẽx ne ar'ỳr tẽn ar'ỳr bôx ne arkum,—Je, djãm arek ar anhõto anhikwã rã'ãã, akôkam kôto anhikwã? Aj, arỳm itokry djà iwỳr bôx 'ỳr. Ota, arỳm kute me axwemã ikangamã, ije amijo inhĩja ne kute memã ikangamã.

Moropai awennaꞌpoꞌpî inîꞌrî toꞌ pia. Inkamoro ekaranmapoꞌpîiya: —Sîrîrî tîpose awetunkon koꞌmannîpî mîrîrî? Aasîrî man, aaseꞌnîkon, wîtîꞌnîkon. Sîrîrî puꞌkuru uurî, kaꞌ poi iipîꞌpî rumakatoꞌ toꞌya weiyu eseponî pîꞌ man imakuiꞌsan yenyaꞌ.

Tu putpu' nũn tik xop hah, tu nũktu' yĩkopit, hu:—'Ok 'ũm yãykoxak hok, 'ãteknõg tu'? Hãmpẽnã'! Yã hõnhã' gãy xop nũn, nũy 'ũgmũn yã Tikmũ'ũn Kutok mũy, nũy tikmũ'ũn kummuk mõgã 'ũghah.

Aripit. O'jepit ebapũg̃ayũ kay.— Eyxet mabuk g̃u du? — io'e cebe ip. — Jebodoydoy mabuk g̃u du eyju? — io'e. — Soat wag̃o õn. We'ũap kabia kay õn ajẽm — io'e. — G̃asũ okay itakomaayũ oũm ip ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ be waoka am.

Ti mꞌ tamatëëh ta ma matëg tamawoob hẽ hadoo do wë, ti mꞌ taky hadoo sa hã:—Bë kamehꞌããk nä? Bë aä̃ magyys hẽ? —näng mäh. —Bë hegãã. Edaa däk Ajꞌyy Hadoo Do Hỹ Pong Jé Hana Do nesaa do moo hebꞌooh do sa moo gó rabahaëëj däk doo.

Hã²wxãn³txa³ wa̱³li²xi²ka³tu̱³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Ãu³xi²sxã³ ĩ³ye¹nxi²sa²tẽ³ye²yah³lxin¹ta²lu¹wi¹. Hãi¹nxo¹nha¹jah³lxi³sã²nhẽ³li¹. Ha³lo²a² hau³kon³na³li¹. Hĩ¹nai²na² ko̱³nxe³thin¹te² hxi²ka²nãu³a² ã³yũ³sain¹tu¹wi¹.

Hatyaoseta haikoaheta haxaotyakiraharenai ana hoka nehena: — Xoana xisemakitata, xikawinitata? Xasemehena, enaose xane hikoa hoka Haliti Ityani atyo kamatawatyakehena iniyalahare nomaseharenai ana.

Oniaroa, kidipohi vakadiania okhami'ianaha, va'ora ni'a'aha:—Asia mani avavadija avarakoirini? Hari. Kama'da'iki ida oimana 'banani. Hovani ija'ari hahavi vakadi'aajo ho. Hoariha hora arakhaki bana ada, makhira vajahariki vasa'a kabodinia.

Iwaze zinymyrykynahatsa bo ziksizo.— O tsikpurubakanaha zuba. Tsipahabyrykynaha. Abaka batukta! Utakta Deus zikpehata kytsa wata ikyzik kasukyrytsitsa kabo mozumukunaha abahi pikbezenaha. Sinini mynakara. Kyiktahaktsa! Tupaktsa! Atakta kahumo iakyriwy kasukyrytsitsa kabo mynasioktykyryk mozumubahanikinaha. Kasukyrytsitsa tuk mozumuku.

Miꞌi hawyi taꞌaipok i temiitꞌin kape. Miꞌi turan iwyriaꞌin teꞌeroket i raꞌyn. Miꞌi hawyi toꞌe — Uiwyriaꞌin pyno eweiket re apoꞌare. Putꞌokꞌe raꞌyn ti koitywy uimaꞌat hat. Eheykeꞌet ti koitywy yt nakuaria i po pe raꞌyn topyhuꞌat. Eiꞌãpeꞌokꞌam no katupono ti uimaꞌat hat ti tut raꞌyn e temiitꞌin me.

Ina kayukópovomaka xoko íhikauhiko. Hara kíxoahiko:—Yanéyeikonoe iméki koane yómomiki? Simóvone ne ôra, nguri'ókokonotinemo xanéhiko váhere kixoku itúkeovo, undi íhae vanúke ikútipasikoponovoti xâne.

Be'ró naâ tiropɨ mahâmi tohagɨ, naâre a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Ni'kâroakã maa sooyá; kãriyá maha. Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ makɨ masɨ́ weeró noho ɨpɨtígɨre masá yã'arã́pɨre o'oátehe ehâ toha'. Wã'kâ nɨ'kaya. Te'á naâ tiropɨ wa'ârã. Yɨ'ɨ̂re o'oákɨhɨ a'tî tohami, niîkɨ niîwĩ.

Chaypi yaćhapacünincunaman cutimulmi: “¿Jinallachun puñuycällaćhu cayalcanquiman, imatá? Rasun Nunap Chulincäta jucha-sapap maquincunaman ćhulaycamänan üraca ćhämunñamá.

Tawamhã apâ te duré mo, Pedru norĩ u. Ãne te duré tãma nharĩ za'ra:— E niha bâ te zahadu asõtõ za'ra wa'wa bété. Ma'ãpé, waihu'u za'ra wa'aba. Romhuture di oto bâdâ hã, Ĩ̱mama te te ĩ̱'ãma ĩpisutuzé hã. Wa hã ti'ai ãma dasiré ĩ̱podo hã te za aibâ hã tãma ĩ̱hâiba nhomri za'ra oto, aibâ ĩwasété norĩ ma. Oto aiwahutu za'ra wa'aba. Wasi'aba'réi hâ. Õhõta te we oto mo, dama ĩ̱hâiba nhomri'wa da hã. — Ãne ma Zezusi hã sina tãma waihu'u za'ra, tisiré norĩ ma.


Jezu apoitopõpyry juteu tomo a(Mak 14.43-50 Ruk 22.47-53 Jo 18.3-12)Mame Jezu otururuhtao ro Juta toytose eya, 12mãkõ maronõpo kynexine. Tymaro tuhkãkõ tarose, ajoajohpãkomo, tytapemake exiketomo, tykaparuke exiketõ roropa. Juteu tõ tuisary naropotyã tõ kynexine. Ritonõpo maro oturuketõ tuisary naropotyã roropa kynexine.

Mẽ kot Jejus pynênh ã harẽnhMakre 14.43-50 Rukre 22.47-53 Juãw 18.2-11Nhũm Jejus mẽ kãm kapẽr o ãm rãhã nhũm Jut Kariot pê mẽ inhĩõja hwỳr tẽ. Nẽ amnhĩ kôt mẽ ohtô nẽ hwỳr mẽ o tẽ nhũm mẽ wapohti nẽ kô jamỳ nẽ hkôt o mra. Patre krãhtũm mẽ Ijaew krãhtũmjaja kot Jejus wỳr mẽ rẽnh xwỳnhjaja nhũm mẽ man hkôt Jejus wỳr mra.

Xesosi Maĩkiko Pirena(Marko 14.43-50 Arókasi 22.47-53 Xoão 18.1-11)Xesosi sãkirauanãtapanika inakasaaki, Xotasi, Xesosi mitxi moianari, apoka. Iuakata ina itomaneri kãkiti, saasara mĩkani, piriri mĩkani pakini. Sasetotxi auĩteakori, kiomãtxiakori pakini iokanatana ninoa.

Jesus nhawâtomobyry(Mc 14.43-52 Lc 22.47-53 Jo 18.3-12)Jesus aguely ume Judas saindyly. Jesus eynynonrolâ kâinane mâkâ. Toenzepa kurâdo eynynâ Deus agâ aguewâni modo iwymârydo ingonotaymby modo, kywymârydo ingonotaymby modo warâ Judas agâ saindylymo. Espadague, segue warâ tâmatune kehoem saindylymo, Jesus sawâse.

Zauxiapekwer upyhyk Zezuz aꞌe wà kuryIzeꞌeg mehe we uhem Zut aꞌe pe aꞌe kury. Urerehe we arer romo hekon aꞌe. Teko teteaꞌu ur hupi aꞌe wà no. Wereko takihe wà, ywyraihàg wà no. Xaxeto wanuwihaw aꞌe wà, Zutew wanàmuz aꞌe wà no, omono kar aꞌe awa aꞌe pe aꞌe wà. — Pepyhyk Zezuz peho nehe, iꞌi wanupe wà.

Marcos 14.43-50 Lucas 22.47-53 João 18.2-11Jesus ijayvu teri jave ovaẽ ma ouvy hemimboꞌe kuery doze vaꞌe regua Judas. Hexeve heta ete ou kyxe haꞌe yvyra revegua, sacerdote yvatekueve vaꞌe haꞌe heta vaꞌe mongetaaty kuerya gui.

Jesus diniwilo(Marcos 14.43-50 Lucas 22.47-53 João 18.3-11)Jesus eɡ̶idaaɡ̶eeteda me dotaɡ̶a niɡ̶icotalo Judas, niɡ̶ijo ane-diotibece Jesus, lokaaɡ̶etedipi niɡ̶ijo anodiotibece. Odaa Judas lixigaɡ̶awepodi ijo noiigi-nelegi onadeegi nodaajoli-ocaɡ̶atedi inaa laxacoɡ̶onaɡ̶atedi. Niɡ̶ijo anoiiɡ̶e sacerdotitedi ijaaɡ̶ijoa laxokodi lacilodi judeutedi joaneɡ̶epaaɡ̶oimonya niɡ̶ijo noiigi-nelegi.

Opyhyguka ahe Jesus'ga(Marcos 14.43-50; Lucas 22.47-53; João 18.3-12)Jesus'ga nhi'ig̃ame g̃a pe nanime Judasva'ea ruri ovahema Jesus'ga pyri dozeve'g̃a pyteripeva'ea Jesus'ga remimbo'eharava'ea. Judasva'ea rupi he'yive'g̃a nduri herua itakyhea'javuhuva'ea mbuahava reheve herovahema. Ikwava'ẽhara'g̃a nduvihava'g̃a xava'eve'g̃a pavẽi omondouka g̃a topyhy ti g̃a Jesus'ga javo.

Ag tỹ Jesus se(Mc 14.43-50 Lc 22.47-53 Jo 18.3-12)Ti tỹ ver tỹ vẽmén jẽ ra Judas tóg jun mũ sir. Ũ tỹ 12 (ke) ag kã ũ ẽn vẽ, Judas ti. Ti mré polícia ag tóg kãmũ mũ. Rógro génh kỹ ag tóg kãmũ mũ, ka kykyv génh kỹ ke gé. Topẽ tũ ki rĩr tĩ to pãꞌi ag tỹ ag jẽgnẽ vẽ, kófa ag tỹ ke gé.

Hesu pyhyharã onhemoĩ-ma hese hikwái(Mc 14.43-50 Lc 22.47-53 Jo 18.3-12)Onheꞌẽ vyteri jave Hesu, ogwahẽ-ma ou-vy Judas, peteĩ doze hemimboꞌe kwéry vaꞌe. Indive kwéry heta ou ave. Opo-py ogweru kyse puku. Yvyra ave ogweru hikwái. Upéa paꞌi ruvixa kwéry remimbou, judeu ruvixa kwéry remimbou voi.

Tahe Judasi dehemynyde waòinatxi reuròõ wahe. Jesuisi rarybereu, tii nade sõwemy hãbu‑di mayrehe‑di, òhòte‑di tõnori‑di widotyde. Judeu mahãdu wedu tahe iteòdỹỹdure xiwena wahidỹỹdu wedu wana wahe.

Jejui ꞌga pyykawet(Maku 14.43-50 Luka 22.47-53 Juã 18.3-11)Jejui ꞌga porogytapaweꞌemauwe Judas Iskariote ꞌga ꞌua. Jejui ꞌga remimuꞌeferamũ ore mũ poromũ. Kwaiwete ꞌgã nerua erojemorypa Jejui ꞌga ree. Aꞌeramũ mainana ꞌwyriara ꞌgã kwaiwete ꞌgã mua Judas ꞌga rupi. Judeu ꞌgã ꞌwyriaꞌri ꞌgã nanẽ kwaiwete ꞌgã mua ꞌga rupi. Jyuua ꞌgã erua muap. Mĩmera ꞌgã erua erojemorypa ꞌga ree.

Me kute Jejuo tỹm.(Mak 14.43; Ruk 22.47; Dju r 18.3)Ne kute arkum anhỹro ãm rã'ã nhym Djuda arỳm 'ỳr tẽn 'ỳr bôx. Jeju kôt ba djwỳnhbê 12 'õ ne kubê Djuda. Nãm 'ỳr bôx nhym me krãptĩ me:x ne kôt mõn 'ỳr bôx. Nãm me kàxdjwa kajgomẽ kô jamỳn kôt 'ỳr o mõn o bôx. Me rũnh ne me me ano. Me kadjy Metĩndjwỳnh mar djwỳnh nhõ bẽnjadjwỳrmẽ mebêngêtmẽ ne me me ano nhym me 'ỳr bôx.

Jesus Yapisî Toꞌya(Mc 14.43-50 Lc 22.47-53 Jo 18.3-12)Jesus eseurîma tanne, tiwinan inenupaꞌsan yonpa, Judas, erepamîꞌpî. Teepîremasanon esanonkon moropai Judeuyamîꞌ panamanenan narimaꞌsan erepamîꞌpî ipokonpe. Arinîke pemonkonyamîꞌ erepamîꞌpî tetawaraikon, moropai tîtaikapukon yarakkîrî.

'Ũgãy xop te Yeyox mũg'Ap hãm'ãktux kux'ah, 'ĩhã Yot nũn, yã Yeyox yõg tihik, tu tikmũ'ũn punethok nũnnãhã', ha mĩkax xexka taha', xix mĩm kix'ax taha'. 'Ãmãnex xexka xop xix Yoneo xexka xop te mõ'pok.

Jesus kay Judas oajẽm. Kawẽnwẽn pima, oajẽm. 12 beayũ'in osunuy Judas. Jesus eju jekuku'uk osunuy. Ade oajẽm ip- -paja kukug̃ayũ, jeba'ip kukug̃ayũ dak. Oajẽm ip, Jesus kudadam Judeuyũ kukukayũ a'õbi, paĩyũ kukukayũ a'õbi dak.

Jesus ramaso däk do panyyg nꞌaa hahỹỹhJesus berꞌoot nä bä mꞌ, takajaa Judas, 12 hedoo do see paah. Hajõk mä hanꞌaa ta sii. Sẽn-jeer yt hã mꞌ, boh yt hã mꞌ rabana. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa kyy gó mꞌ, Judah buuj sa wahë nꞌaa hedoo do sa kyy gó mꞌ na-ããj hẽ ti rabana.

Ko̱³nxe³thin¹tũ̱³ka̱³txa² Je³su²jah³la² so¹ain¹jau³su²Nxe³nxa²ha¹te¹ ĩ³ye³ta³lun²nxa³ta̱³lxa¹ a²sa³wi³ha³lxa² ã³nhai¹tũ³jah¹la² ka³na³ka³na³te²a² Ju³ta²sah³lo²kxai³lu² ã³tĩ̱³ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³tĩ̱³te³na¹ wã³nxĩn¹te² si³yxau³tũ̱³ka̱³txa² a²nũ²a² hxi²kan¹te²nãu³xa² nxe³sxã³ a²nũ²a² ka³lxa¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³sa²si¹hã³ai¹nha²kxai³ Ju³ta²sah³la² ã³si³tẽ³la³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Yu̱³la² kãin²te²su² te²na² tẽ³lxi² hi³ki²a³li³su² te²na² tẽ³lxi² nxẽn³tain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Kaberexotyaka(Marcos 14.43-50; Lucas 22.47-53; João 18.3-12)Jesus iraetata ene hoka Judas kaoka, hatyo 12-hare exaotyakiraharenai konitare. Kahare haliti tyoa exema, kesekase, atyalihose harenai kakoare. Sacerdotenai xekohasenai, exahe judeunai nityohalitiranai xoaha xaxikala xema tyoahitaha.

Vagathiki ada Jesus(Marcos 14.43-50; Lucas 22.47-53; João 18.1-11)Hari. Jesus vara nina kaba'i, kaikahi'aha ada ipohina Judas Iscariotes oniki. Judas va'ora vikha'aha adani ija'ari vaipohiki vakasa'aiki. Vavikhahi ida ava, tarasara hiki, vakadisa'ai kaimoni. Sasidotxi vavaka'da'diva, judeus kaija'ari vanava'isohiva abono khama va'ora vakarona'aha adani vakasa'aiki Juda-ra vavaipohihara kaimoni.

Isukyrytsitsa Sesus tsipa humo zioktyhyryknaha.Ana hi nipamykysokoze Sudas ibo zumu. Sudas zinymyrykyta iharereziubyitsa tuk, isukyrytsitsa Sesus bo inasioktykyryk. Kytsa sizubarẽtsa ituk tahatanoratsa tahaupepetsa iwa nasebykyknaha. Sudeutsa, taparaktsa Deus wahoro zubata eze ziknapamykysokonahatsa kino niwatihi nisipehanaha.

MAKU 14.43-50 IRUKA 22.47-53 IUWÃU 18.3-12 PIAT EWYMio tã e turan Iuta putꞌokꞌe raꞌyn. Tõꞌẽ tõꞌẽ Iuta upi typyꞌi kahato ariaꞌyp ãkun wywo kyseꞌyp koꞌi wywo Iesui kape ipak pak hamo. Paꞌi kororia nagnia akag koꞌi tõꞌẽ tõꞌẽ Iuta wywo.

Ika'ákokonone Jesus(Mk 14.43-50; Lk 22.47-53; Xu 18.3-12)Ixómoiko koyûho ne Jesus, simóne Njûda, póhuti yane nduse koeti íhikau. Yoko koati opoíkovoti xánena omotíhiko hána'itinoe pirítau yoko pulô'i isukópeti. Aínovo páhoe tutíhiko sasedóti inuxínoti jûdeu hó'eke koane po'ínuhiko teyonéti xapákuke tuti jûdeu.

Jesuré naâ yẽ'ê wã'ka'ke niî'(Mc 14.43-50; Lc 22.47-53; Jo 18.2-11)Jesu uúkũri kura Juda, ɨ̃sâ Jesu bu'erã́ me'ra niîmi'kɨ etâwĩ. Pãharã́ masá di'pĩhíri, yukɨpagɨ́ kɨó'kãrã kɨ̃ɨ̂ me'ra a'tîwã. Naâ sacerdotea wiôrã, Judeu masa bɨkɨrã́ naâ o'ôo'kãrã niîwã.

Jesustam chalälälin(Mc 14.43-50; Lc 22.47-53; Jn 18.2-11)Chaynu limayällaptinlämi yaćhapacünin Judas puydï sasirdüticunap, prinsipal yaśhacunap caćhaśhan achca nunancuna caśhpicunawan, ispädacunawan sumä armädu-cama ćhälälimun.

Zezusi hã da te dasiwi ĩ'ârizé wasu'u(Marcusi 14.43-52; Rucasi 22.47-53; Zuwã 18.3-12)Tawamhã Zezusi hã zahadu te te rowasu'u ré, ma we Zudasi hã sô wi, aré ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ siré, 12 na wahâiba za'ra siré hã. Da'ahâ na te duré we ĩsiré ai'aba'ré ni, sib'ézé 'wa pa ré, uibroi ré zama. Sasedoti ĩpire norĩ zadawa para te we ai'aba'ré, zudezu norĩ ma roti'wa norĩ zadawa para zama.


Mame eporehkara ro tahtao xine ynara tykase Jezu ewokary se exikety tymarõkomo a, “Etatoko pahne, Jezu maro rokẽ oturũko ase. Eahmãko sã ase, ipohnõko ase. Moro eneryhtao oya xine enetupuhnõko matose. Jezu mokyro. Apoitoko,” tykase Juta eya xine.

Na pre ra Jut Kariot amnhĩ kukamã mẽ kãm amnhĩ jarẽnh o:—Kot paj ixkumrẽx hwỳr tẽ ka mẽ ixkôt hapu hã mra. Kot paj hwỳr tẽ nẽ kãm ixkapẽr nẽ kahti hkôt kumỳ. Ka mẽ hã ixpumu nẽ hwỳr mra nẽ unênh kurê kumrẽx. Ixte kahti hkôt mỳnh xwỳnhta kot kaj mẽ unê. Anẽ.

Iua Xotasi kamĩkapirireri sãpiretapekana ninoa:—Iuapitipanikarako napitxokapaniko. Himaĩkariko iua napitxokakiti.

Taindylymo umelâ myani Judas eyanmo aguely:— Uguondo konhonuguguyly, mâkâlâ ise mâkâ, Jesuslâ. Tâwâlâ ise manwâdylymo — kely.

Uhem zanune Zut uzeꞌeg upi wata maꞌe wanupe aꞌe. — Azurupyter putar Zezuz ihe nehe pa, iꞌi wanupe. — Aꞌe rupi pekwaw putar penemipyhyk ràm nehe. Pepyhyk tuwe hexak mehe nehe ty wà. Pemunehew kar imono nehe ty wà, iꞌi wanupe.

Mbaꞌeta haꞌe kuery pe ijopy uka nhemia aipoeꞌi vaꞌekue: “Hova py ayvu vaꞌe ae ꞌrã pejopy”, heꞌi vaꞌekue.

Niɡ̶ijo ane yajigo Jesus akaa dinilakidetege niɡ̶ica anodaaɡ̶ee me ikee ane diɡ̶etedigi Jesus. Meetiogi, “Niɡ̶ica ane inapicoɡ̶o me idecoaditece, jiɡ̶idaaɡ̶idoa niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwa anoleetibigetiwaji. Odaaɡ̶aniwiloteda!”

Kiro Judasva'ea Jesus'ga kwahavukari g̃a pe Jesus'ga pyhyguka g̃a pe. A'ereki ahe e'i jipe g̃a pe:—Jivahemame Jesus'ga pyri po ti ji ga beijai nehẽ. A'ero po ti pe ga kwahavi nehẽ gaha ko Jesus'ga javo. Pepyhygahy ti ga a'ero, e'i jipe Judasva'ea g̃a pe.

Hã ra ũ tỹ ag mỹ Jesus ven ke mũ ẽn tóg ag mỹ: “ti ki sóg nhun kenh mũ,” he ja nĩ. “Sỹ ũn ki nhun ke mũ ẽn hã semnĩ,” he ja tóg nĩ ag mỹ.

Ha Judas heꞌi raꞌe íxupe kwéry: “Ahexa uka-ta peẽ-my pene rembipyhyse” heꞌi raꞌe Hesu-rehe. “Upe ahovapyte-ta vaꞌe pene rembipyhyrã voi” heꞌi raꞌe íxupe kwéry Judas. “Ahovapyte jave peẽ peikwaa-ma arã. Peipyhy mani kuri íxupe” heꞌi raꞌe ipyhyharã-pe.

Juhuu Judasi tamyreny bede riywinyre. Kamy rexirybenymy: —Iòsỹny‑ò aruwokrele heka tiikre. Tiile bimybenykre.

Mainana ꞌwyriara ꞌgã nupe oporogytau Judas ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe raiꞌi: “Oo nipo je Jejui ꞌga retywape pytea pẽ neape. Aꞌeramũ pẽẽ aꞌe are ꞌga kwaapa ꞌga retywape pyteramũ. Aꞌerauwe futar iki pẽẽ pejewau ꞌga pyyka ꞌga rerawau”, ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe raiꞌi.

Me 'ỳr mõr kêtri ne kute memã kanga djwỳnhbê Djuda memã kum,—Be, ije me'õ nhine kaôrkôt dja ga me omũn o tỹm ne pa 'amỳ. Nãm ã memã ane.

Mîîkîrî Judasya taasaꞌ wanîꞌpî inkamoro Jesus yeyatonon pîꞌ. Manniꞌ warayoꞌ yuꞌnauya eraꞌmayaꞌnîkon ya, mîîkîrî anapisîkon ton. Mapiꞌtîi taasaiꞌya wanîꞌpî.

Yã Yot te' xexka xop pu hãm'ãktux tap, tu: “'Ãte tik puxet yãy kep ha' mũg putup, nũy tu 'ãneo, xayĩ' mũy. 'Ãte Yeyox mũn kep ha' mũg putup, xayĩ' pẽnã', nũy mũy. Kaxĩy.

— Oyag̃obukõn'ibit cuy epejat. Ixe Jesus — Judas juk o'e cebe ip- -Jesusũm cekay itakomaayũ beiat.— Ocejat cuy — i juk o'e ip- -Judas ejuayũ.

Haëënh doo, baad ub mä taky nꞌaa herꞌood däk. Hahỹỹ da mꞌ ta kyyh sa hã:—Ta ti ỹ tapa tsanetsup doo da, ti né hẽ tii. Tii dꞌ bë maso däk, bë maso hõm —tii da mꞌ ta kyyh dó sa hã.

Jã¹nxe³ju³kxai³lu² a²kxã³nxai³tã² ã³yũ³so¹jah¹la² ĩ³ye³kxi²nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nyhain¹te³nah¹lxi¹:— In³txa² ĩ³yxo²sai¹la³kxi²na¹tu¹wi¹. Nxe³na¹te²a² kan²txi³ i³sxã³ sa²so¹jah¹lxi³hẽ¹li¹. Ju³ta²sah³la² a²kxã³nxai³tã² nxẽn³tain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Ematawatyasehare koxaka irae ekakoaha hoka aimenekohena hoka nehena: — Nasohitanakolihenerira xotoka, hatyo terota atyo — nexa.

Judas va'ora ni'avini vakaikahina viahania:—Hi'ada makhira oka'ivanitiki, oramosiki vani-ra vagathijahaki bana — va'ora nava'isohijoraha ada Judas. Jesu-ra vakavarajomivini hiki Juda biramosivini.

Tapara Sudas ispe niy:— Kytsa Sesus tuk piwatawyze piharapyrykze ahanyhybyitsa tsipinynaha. Ataty paiktahaktsa! Itsipa humo tsioktyhyryknahaktsa! — niy.

Katupono saꞌawyꞌi ti Iuta tiꞌatumuꞌe muꞌe suraraꞌin yianmete — Putꞌokꞌuiꞌe hawyi ti aru Iesui raꞌyn atiꞌãpysig e iꞌatuepe. Miꞌi turan o ewetopytyk taꞌyn e.

Yoko enepone hóyeno kuríkoti Jesus xoko xanéhiko puvâti, ápe emó'uinoa ne xánena tumúneke píheahiko. Hara kíxoa: “Enepone hóyeno nziúnoneumo, énomonemo nê'e. Iké'akanenoemo” kíxoanehiko.

Juda Jesuré o'oákɨhɨ a'tîro werê yuu tohakɨ niîwĩ:—Yɨ'ɨ̂ wa'sûporopɨ si'siákɨhɨ kɨ̃ɨ́ta niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂re yẽ'êya, niî werê yuukɨ niîwĩ.

Ipanchä Judasñatacmi yaćhachilaña “Muchaycuywan limaycuśhäcäta chalalcul aysapäcunqui” nil.

Ãne ma tô Zudasi hã tãma waihu'u za'ra, te te siwi ĩ'âri wana ré hã: “Aibâ hã te tob'rata hârâ wamhã, ta hã te za asiwi ĩ'âri 'wa.” Ãne ma tô dama waihu'u, te te ãma ĩrosa'ratazém na hã, Zudasi hã.