Morara exiryke imehnõ Jezu poetory tõ akorehmananõ menekãko ynanase, 7me ajoajohpãkõkara rokene, Ritonõpo zuzenu omipona yronymyryme exiketomo, toerokurukõ warõkõ roropa.

E mẽ amnhĩ kamã mẽ ho 7 nẽ mẽ arê pu mẽ kêp mẽ mjên tyk xwỳnhjê mã õ ho pa kaxyw mẽ unhwỳ. Tãm mẽ hamaxpẽr xwỳnhjaja. Nẽ mẽ ate axpẽn mã mẽ mex ã mẽ harẽnh xwỳnhjaja. Nẽ Tĩrtũm Karõ nhỹ hã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx o mẽ pa xwỳnhjaja.Ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr xwỳnhjaja ka mẽ ho 7 nẽ arê pu mẽ kaxyw mẽ unhwỳ.

Ininiã setxi kikiakori himereẽko, ikara parĩkatxi ikaminina ĩkapani. Himereẽna Erekari Matamatakoti paniãtakitinoka kamakani. Himereẽna kimarorerini. Ininiã asikana ia parĩkatxi ikaminina, sitoakoro tikinitakoni isikakienatinina ĩkapani.

Nhaum, sete lelâ uguondo âinduakewâdaungâ, âdy pebaom modoram pyni epâniem. Koendonro modo iduakewâdaungâ, Deus Ispiritury agueho ara aini, tonomegueim warâ. Mâinduakeybymo ise kopaelâgâembaba pyni epâni.

Aꞌe rupi, urerywyr wà, pexaexak amo 7 awa pe wà nehe, Tekwe Puràg hereko harete pe wà nehe, Tupàn zeꞌeg heruzar harete pe wà nehe. — Aꞌe ae wiko putar temiꞌu temetarer imuzaꞌazaꞌakar romo wà nehe.

Haꞌe nunga rupi irmão kuery, peiporavo peẽ kuery regua sete avakue heko porã vaꞌe, Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ anho oĩa, haꞌe hiꞌarandu vaꞌe. Haꞌe vaꞌe kuery ma romoĩ ꞌrã haꞌe nunga rupi ombaꞌeapo vaꞌerã.1 Timóteo 3.8-10

Enice, inioxoadipi, niɡ̶ina natigide ixipeniticoace seete ɡ̶oneleegiwadi ɡ̶adiwigotigitiwaji anowooɡ̶oti mini Aneotedoɡ̶oji Liwigo me iiɡ̶e lewiɡ̶a, codaa niɡ̶ina aninoa lixaketedi. Odaa jajicaɡ̶atiogi modowediteloco niɡ̶ida nibakedi modedianaɡ̶atece niweenaɡ̶a.

Nurã ti pemo'ẽ nhandere'yja'g̃a toma'ema'ẽ ti g̃a mbatera g̃a pe, ei g̃a. Nanongara'g̃a ti pemo'ẽ. Ojipe'g̃a e'i g̃a pe: “G̃a pyry hete ikwahaheteavo,” ei g̃a. “Tupana'ga ra'uva g̃a pojyka hete g̃a mongokatuavo,” ei g̃a g̃a pe. Nanongara'g̃a ti pemo'emo'ẽ g̃a mongovo seteve'g̃a, ei dozeve'g̃a g̃a pe. G̃a pe po ti ore ima'ẽukari a'ero nehẽ imondokatuuka mbatera aherembirekokwera'g̃a pe nehẽ.

“Kỹ ũ tỹ 7 (ke) ag vin nĩ, ũn kãme kórég tũ ag, ũn jykre há ag, ũ tỹ Topẽ kuprĩg tỹ jagrẽ nĩ ẽn ag,” he ag tóg. “Ẽn mỹ ẽg tóg vẽnh rãnhrãj ẽn nĩm mũ, ag tỹ vẽjẽn ki rĩr jé,” he ag tóg.

Upéa-gwi, ore reꞌýi kwéry, peiporavo katu sete kwimbaꞌe. Ore nheꞌẽ-py onhangareko hagwã omeꞌẽ vaꞌe-rehe peiporavo nomeꞌẽ joavy avyvéi hagwã. Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe ipyꞌa omohynyhẽ vaꞌe íxupe, hiꞌarandu porã vaꞌe, nhane manduꞌa porã hese vaꞌe, upéa rehegwa peiporavo katu.

Tai tahe kaiboho hãbu mahãduõ bitabenyke ayreny‑ribi debò inatxi reurò hãbumy bitabenyke. Hãbu tyhydỹỹnale, Deuxu Tyytybytyhy‑di tỹximy rỹiralemy, iny bedeeryhykỹle, kiaweselemy hãbu bitake. Tiiboho dori aõna aõna ywisidỹỹdumy roirekre, kiawesemy iaõmysỹdỹỹnarenykre.

Aꞌeramũ pẽẽ futat ꞌgã amũ nesaka. Sete ꞌgã pemogy kumia majawera ꞌgã nupe imonoaramũ. Ore noropoiraꞌuweri Jejui ꞌga momeꞌu awi. ꞌGa momeꞌwara te ꞌã ore. Aꞌeramũ pẽẽ futat ꞌgã amũ mũꞌjãu imua pejejewi— ꞌjau Jejui ꞌga remimonofera ꞌga amũ uꞌama ꞌgã nupe. —Esage maꞌe ꞌgã etee. Iꞌakwaap maꞌe ꞌgã etee futat ki pemono imũꞌjãu ꞌgã nupe. Jarejuwarete ꞌga ꞌAgesage rerekwara ꞌgã etee ki pemũꞌẽ imonou kumia ꞌgã nupe imonoaramũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Be, mỳj dja gwaj nẽ? Bir, akmere, àpnhĩre ar, dja gar me kwỳo aben man me'ã aben kukij ne abenmã kum, “Djãm me kunĩ kute ar mex jarẽ? Djãm Metĩndjwỳnh Karõ raxo ar kadjwỳnhbê nhỹn aro ba? Djãm ar krã mex”? ane. Dja gar ã me kabio ane. Nhym kam me kwỳ ã mexo ane, gar mekam amijo Ar kubê 7 pytàn ar imã ar arẽ. Ar imã ar arẽ bar arỳm ar'ã meo djuw mex djwỳnh rẽ.

Mîrîrî yeꞌnen taꞌpî toꞌya: —Asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtai warayoꞌkon menkapaiꞌnîkon. Warayoꞌkon manniꞌkan epuꞌnenan yairî tîweꞌsanon toꞌ yeseru innape Jesus kuꞌnenan, Morî Yekaton Wannî maimu yawîrî tîweꞌsanon menkapaiꞌnîkon. Insamoro pia sîrîrî esenyakaꞌmantoꞌ rumakapaiꞌnîkon man ikuꞌtoꞌpe toꞌya.

'Ãpu, tik max te 7 yĩmõgatux 'ãxop kopah, pu hãpxop popmã', puyĩy 'ũn xop xaxogã hok,

— Imẽnpuye, tapupuyũ, 7 be ag̃okatkayũ'in ataẽ ixat mu'ẽ'ẽ ãm itop e'ũ'ibiyũ be — io'e ip. — Wuybadipyũ'in cuy ataẽ- -itabut cĩcãayũ- -itaybit cĩcãayũ- -Deus biõg̃buk a'õkay jĩjãayũ — io'e. — Ibiayũ ma ataẽ — io'e. — Ijop ocekapikap oceg̃ũm taẽ'ibiyũ be. Ixeyũ ma itop e'ũ'ibiyũ xat g̃u'ẽ'ẽ'ẽ — io'e ip.

Ti hyb nꞌaa, wakãn haa, ãã karẽn bë esoos bë mahang ajyy bë hepꞌëëh do hꞌyy genäh doo, Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahũũm doo. Ti ãã mejũũ sa hã rabetsëëh hyb nꞌaa sa waa.

Nxe³sa²sĩ¹nxa³ha²kxai³ wxãi² ĩ³nxai²na² txa²wã³tã̱³sah¹lxi¹nha²kxai³ ain³kxi²sah¹lxi³hẽ¹li¹. In³txa² ha¹li¹ ha¹li¹ ha¹li¹ ka³na³ki¹ wã²nxa³kxa² so¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³te²a² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² nxũ²kwa̱i³yxau³te²a² so¹lxi³ a²hoh³lxi³su² te²a² so¹lxi³ wã²nxa³kxa² so¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Ah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ yen³kxa² wã²nhũ¹nyhain¹te²nũ³su² ũh³wxe³ki̱³tu¹wi¹.

Kala xinekonitare 7-hare xamoka waiyexeharexe, waiyorexe, Isekohaliti Waiyexe kaxaikonehare hoka exe hateniti wahalakisa enomanaha, wihinaeharenae.

Oniaroa, va'ora vani'aha adani Jesus athi avavaadahaoniva abono:—Arigamina, va'ora vanagathogatho bana avahararania adani 7 makhira vajahaki kakodiahi abono vihira kaimoni, varavinajahakija kaimoni ida kaariha vakadi'bai kaimoni. Hiva'oani makhira, hoariha kanahina-ra avakadava'avini-ra avigajahakiki va'oani. Makhira vava'i-ra nahonariahihivini ada Ma'onahai Jahaki. Va'ora avanagathogathovini naothinia va'ora ahonariaki bana adani ravinahia vakabadanira kaimoni.

Iwatsahi ikiahatsa sete kytsa tsumuẽhĩtsitsa tysiwatawynaha katukytsa niaha. Kytsa ahatuk tu tysiwatawynaha. Kytsa sihyrinymyrẽtsa. Sispirikporẽtsa kytsa Deus hyrikoso inamykse tsimysiwatawynaha. Asahi haramukukaka okyrysaro sibo tabiak iwa sihyriziktsokzawy mykaranaha.

Miꞌi tupono waku eweiꞌairo 7 ihainia wakuat rakat hiwu sese koꞌi piat miꞌu mõꞌẽ hamo iꞌatuꞌe. Waku eweiꞌairo iweꞌeg kahato rakaria iꞌatuꞌe. Waku eweikat Iesui mohey sese haria inug hamo iꞌatuꞌe. Waku Tupana Pãꞌãu Wakuat mikyꞌesat ewywuat nug kuap haria eweiꞌairo iꞌatuꞌe. Eweiꞌairo ro wakuaria miitꞌin mimõtypot koꞌi iꞌatuꞌe. Miꞌiria ewywuat yn ni waku watipoꞌoro urupotpap nug hamo miꞌu mõꞌẽ hiwu koꞌi piat hamo iꞌatuꞌe 12 ok takaria Iesui mohey haria pe.

Neívakaxaikopo seti koeti hóyeno xepákukenoe, itínoe po'inu ûti xoko Vúnae. Konókoti itúkeovo hóyeno teyonéti, koati xúnatimaka ne Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti xokóyoke, koane éxotimaka itúkea isóneu, motovâti poré'okea ûti ra itukéti.

Tohô weérã ɨmɨá ba'asé etiáhãre mɨsâ wa'tero niirã́re beseyá. Sete beseyá ãyuró masirã́re, Espírito Santo dutiró weé nu'kurãre. Masá “Naáta niîma ãyurã́” niî no'orãre beseyá. Mɨsâ besé'kãrãre ba'asé etirã́ sõróo no'orosa'.

Aśhwanpa, anćhish nunayquita aclapäcuy cay lulayta lulapäcunanpä. Ashipäcuy allin cawsayniyu nunacunacta, allin umayüta, Chuya Ispiritup lulayninćhu cäcunacta. Paycunap maquinman cay lulayta ćhulayculćha

Ma'ãpé, sô asõpré wa'aba mono, aibâ 7 na ĩhâiba norĩ zô. Aibâ norĩ hã da te ĩwẽsãmri za'ra zô, te za sô asõpré wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani na si 're ĩnomro mono norĩ zô, hâiwa hawi dahâimanazém na rowaihu'u ré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ zô. Ta norĩ ma, wa za romhuri hã pisutu za'ra ni, awẽ sidâpâsi te te 're dazari za'ra mono da.


Yrome yna kokoro rokẽ Ritonõpo maro oturũko ynanase. Imehnõ amorepãko roropa ynanase aomiry poko, tykase toto.

Nom mẽ pajaja kot paj mẽ akôt arĩ mẽ amã Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o ri mẽ ajahkre pix tãnopxar o ri ixpa. Anẽ.

Ininiã atepekana, Teoso amisãkireta. Isãkire aõereka. Ikaranoka akamako ikiniõtika —itxana.

Jesus xunârybyry egatuly, eagâ adâkely warâ xina nimopa mawânrâ ise. Awârâ kulelâ ise xina ewanu, âdy pebanro modoram pyni epâdyly keba — kelymo.

Ure urupytuꞌu putar temetarer imaꞌe re nehe, urupytuꞌu putar temiꞌu imaꞌe re nehe. Uruzeꞌeg putar Tupàn pe nehe, teko wamuꞌe pà izeꞌeg rehe nehe.

Haꞌe rã ore kuery ma ronhemboꞌea haꞌe ayvu romombeꞌua rupi anho ꞌrã orekuai — heꞌi okuapy.

Odaa okomoɡ̶oko baɡ̶a jibakenaɡ̶a idatawece ɡ̶onimedi me jotaɡ̶aneɡ̶enaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji codaa me jiiɡ̶axinaɡ̶anaɡ̶atece Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶a.”

Ore po ti oromombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a ojipe'g̃a pe jipi nehẽ, ei g̃a. Oronhi'inhi'ĩ ti ore Tupana'ga pe nehẽ no, ei dozeve'g̃a g̃a pe.

“Ẽg hã tóg hã ra Topẽ mré vĩ kỹ nỹtĩ, ti vĩ tó kỹ nỹtĩ. Ẽg tỹ nén han ken hã vẽ,” he ag tóg, Pedro ag.

Ha ore katu oromondo meme-ta Nhandejáry-pe ore nheꞌẽ. Hesu rehegwa nheꞌẽ oromombeꞌu meme-ta. Gwĩ vaꞌe apo-vy nore ateꞌỹiry. Ndaijái outro tembiapo ore-vy orojapo vaꞌerã, heꞌi íxupe kwéry Hesu remimondo.

Tai jiarỹboho arexitòenywãhãrenykemy watxiwãhãrenyre. Deuxu rybemy arierynanymahãrenyke. Kiawese Jesuisi erydỹỹna mahãdu rarybere.

—Aꞌeramũ ore oropoireꞌema Jarejuwarete ꞌga jeꞌega momeꞌu awi. Jarejuwarete ꞌga upe oroporogyta awi nanẽ oropoireꞌema nũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam meo djuw mex kêt ne ate ikrã. Ate ikrãn arỳm Metĩndjwỳnhmã ikabẽn 'ãno djan memã kabẽn jarẽnh 'ãno djan ar o iba, ane.

Tîîse annaya irumaka pepîn tîîse wei tîꞌka annaya eꞌpai awanî epîreman pîꞌ kureꞌne moropai itekare ekaremekî pîꞌ —taꞌpî toꞌya.

pak mũ'ãte Topa pu hãm'ãktux pax putup, tu Topa yõg hãm'ãktux yũmmũgãp-tup. Kaxĩy.

— Oceju bit soat em Deus eju kawẽnwẽn'uk ocesop — io'e. — Soat em ixe ekawẽn imutaybitbin ocekuku — io'e ip.

Ãã né hẽ, ãã ky nꞌaa etsẽẽ, Pꞌop Hagä Do sii ãã berꞌoot. Ãã né hẽ ãã ma metëëk Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa —näk mä sa kyyh.

Nxe³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ txai²nãu¹xai²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³ye³kxi² A²wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³hi² nxe³sĩ¹na¹tu¹wi¹. Nxe³ju³tai²na² ten³sa²sĩ¹nha²wi¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka wiso atyoite wiraexatita, Enore niraine kakoa waotyakijita takita — nexaha.

Harivani, mahi hahavi Deu-ra vara ani'abakhiaki hari, vahoariha-ra aka'ojomo'ivini Deus athia jaboni — Pedro va'ora ni'aha.

Katsaktsa Deus bo tsimypamykysoikiknaha. Iharere tsimytsasoikiknaha. Niwazuba tsimaha — niaha.

Maꞌato uruto wyti Tupana ehay mõꞌẽ haria wo yn ni urutukupteꞌen aru at kaꞌap uruto iꞌatuꞌe. Iꞌewyte Tupana wywo yn uruto uruehay teran at kaꞌap iꞌatuꞌe.

Kene ûti, uti ápostulu, hara yuíxovomo ûti vitúkea orásaum koane koyúhoyea uti emo'u Itukó'oviti xapa xanéhiko —kíxovokoxoane.

Tohô weérã ɨ̃sâ pe'e Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí nu'ku, Jesu yeé kitire bu'ê nu'kukã'rãsa', niîkãrã niîwã.

ya'acuná Diospa willacuyninta willaculcäśhä chaynütac imaypis ruygaculcäśhä” nipäcula.

Tawamhã wa norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wa za 're wamreme zusi u'âsi. Ĩmreme na wa za wa te 're dapawaptob u'âsi za'ra. — Ãne te tãma nharĩ za'ra.


Morara kary etaryke tyya xine tãtãkyemase toto. Ynara tyrise toto a Jezu poetory tõ akorehmananõme, Exitewão. Ritonõpo zuzenu imaro kynexine. Aomipona yronymyryme exikety ynororo. Ynororo, Firipe, Pyrokoru, Nikanoa, Timão, Parymena, Nikorau, enara. Nikorau juteume aeramahpyry kynexine. Ãtiokiapõkõme roropa kynexine.

Hãmri nhũm mẽ kuma nhũm ja mẽ kãm mex nẽ. Nhũm mẽ ma mra nẽ axpẽn mã hkwỳjê nhĩxi jarẽ hãmri nẽ mẽ ho 7 nẽ mẽ kurê. Ã mẽ hixi kot anhỹr. • Estewãw. Estewãwja na pre Jejus kôt amnhĩ nhĩpêx mex o pa. Tĩrtũm Karõ kaxwỳnh mã àr nẽ ho amnhĩptàr jakamã nhũm pre hte tãm ri amnhĩ nhĩpêx o pa. • Nẽ kaxyw Firipti • nẽ Prokot • nẽ Nĩkanõ • nẽ Timã • nẽ Parmẽnti • nẽ Nĩkoraw. Nĩkorawja krĩ pê ãxiok nhõ xwỳnh na pre. Kêp Ijaew kêt tã kãm Tĩrtũm kĩnh o pa. Tã ra mããnẽn Kra Jejus kôt amnhĩ xãm.

Ikinimane Xesosi sãkire auiãkani apokaerekatari Xesosi iokanatakini sãkire, ininiã ninoa mereẽri Estevão. Iua iteene auikari Teoso sãkire. Erekari Matamatakoti paniãtakitinokara ikama. Apaka imereẽna Piripima, Porókoroma, Nikanooma, Tximoma, Pamenama, Nikoraoma pakini. Iua Nikorao Ãtxiokiakiri itxaua. Mitxi Xoteo minakatiua iua, eereka imamakaua. Xoteopeka itxapekaua.

Idânârâ tonlo modo, Jesus tunâry egaturin-em induakeyby modo agueho ara izemo lelâ myani. Saguhoem kuru induakelymo myani Estêvão. Jesus einwânni myani mâkâ, Deus Ispiritury aguehobyry ara lelâ aini warâ. Ilâpyryem myani Filipe, Prócoro, Nicanor, Timom, Pármenas, Nicolau warâ induakelymo. Antioquia donro myani mâkâ Nicolau, judeu keba, Moisés inweniby tâinwânse olâ myani.

Ikatuahy Zezuz hemimono karer wazeꞌeg amogwer nànàn wà. Aꞌe rupi wexak Awa Etew her maꞌe aꞌe wà. Uzeruzar tuwe maꞌe romo hekon aꞌe. Weruzar tuwe Tekwe Puràg aꞌe no. Aiꞌaw amogwer wanemixamixak kwer waner aꞌe wà no: Piri, Poro, Nikanor, Ximon, Paramen, Nikuraw Àxioki pe har (Zutew romo wiko romo maꞌe romo hekon aꞌe).

Haꞌe rami ijayvu rã pavẽ oendu vy ojou porã. Haꞌe rami vy jypy ojou Estêvão, peteĩ ava ojerovia ete haꞌe Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ anho oĩa vaꞌe, haꞌe gui ma Filipe, Prócoro, Nicanor, Timão, Pármenas haꞌe Nicolau. Haꞌe vaꞌe ma Antioquia guigua judeu kuery reko rami oiko vaꞌe.

Ijotawece niɡ̶ijo lapo loiigi Ǥoniotagodi oyemaa niɡ̶ijo lowoogo niɡ̶ijoa liiɡ̶exedi Ǥoniotagodi. Odaa joɡ̶oixipetice Estêvão, ɡ̶oneleegiwa aneliodi eliwaɡ̶atakaneɡ̶egi, codaa iniokini Aneotedoɡ̶oji Liwigo me iiɡ̶e. Odaa jaɡ̶aɡ̶a oixipeticoace Filipe, Prócoro, Nicanor, Timom, Pármenas, ijaa Nicolau ane elatibige nigotaɡ̶a Antioquia. Nicolau aona judeu, pida baɡ̶a dioteci ane lakataɡ̶a judeutedi.

—Kwa, ei jara'g̃a g̃a pe. Toromo'ẽ ti g̃a a'ero.Seteve'g̃a g̃a g̃a mo'ẽi a'ero. Estêvãova'ea pe g̃a e'i. A'ereki ahe ojiko hete Jesus'ga rehe. Tupana'ga ra'uva ahe pojyka hete ahe rerekokatuavo. Ojipe'g̃a g̃a g̃a mo'ẽi no Filipe'ga, Prócoro'ga, Nicanor'ga, Timom'ga, Pármenas'ga, Nicolau'ga. Antioquiapeva'ero ko Nicolau'ga oko. Onhimongo ga judeuramo okovo ikwehe.

Ag vĩ vỹ vẽnh kar mỹ há nĩ ha, kỹ ag tóg Estêvão fẽg mũ sir, ũ tỹ Jesus ki rã kỹ jẽ ẽn ti, kỹ Topẽ kuprĩg vỹ tỹ ti jagrẽ nĩ. Ti mré ag tóg Filipe fẽg mũ gé, Prócoro ke gé, Nicanor ke gé, Timom ke gé, Pármenas ke gé, Nicolau ke gé, cidade tỹ Antioquia tá ke tag ti, fóg tỹ Israel jykre han mũ tag ti.

Ha ojohu porã joa inheꞌẽ ijaty vaꞌe gwive. Upe ramo oiporavo peteĩ kwimbaꞌe-pe hikwái, Hesu-rehe ojerovia tee vaꞌe, Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe ipyꞌa omohynyhẽ vaꞌe íxupe, héry vaꞌe Estêvão. Upéi oiporavove ave seis kwimbaꞌe, héry vaꞌe Filipe, Prócoro, Nicanor, Timão, Pármenas, Nicolau ave. Nicolau Antioquia pygwa judeu eꞌỹ vaꞌe upe vaꞌe. Neꞌírã vyteri ojerovia ramo Hesu-rehe, judeu kwéry reko-rupi oiko vaꞌekwe.

Ibutumy heka tuu raryberé, tamyreny awire. Tai tahe hãbu mahãdu ritarenyre. Estevaõ ijõre, tii Deuxu Tyytybytyhy‑di tỹximy rỹira, tatyhyna‑ki tỹximy rỹira. Filipi ijõre, Prokoro ijõre, Nikanu ijõre, Timaõ ijõre, Parmena ijõre, Niolau ijõre, Niolau tahe Atxiòkia mahãdu juhuu rare. Judeu bede erydỹỹna tyhydỹỹdu juhuu tii rare.

—Aꞌjea futat. Aꞌjea futat te ꞌã ꞌga jeꞌega resageramũ— ꞌjau ꞌgã ajaupe. —Ko ajee ore ꞌgã amũ muri etee imogyau, majawera ꞌgã nee ojejuka maꞌeramũ. Pẽẽ ꞌã ꞌga jeꞌega momeꞌwara te. Aꞌeramũ ore ꞌgã amũ mua te imogyau majawera upe kumi monoawamũ— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe.Aꞌerauwe ꞌga ꞌgã amũ muri ꞌgã mogyau majawera upe kumi monoawamũ. ꞌGã nemipyyrũ ꞌgã nera Estevão, Filipe, Prokaro, Nikanu, Timãu, Pamenasi, Nikorau. Poromũ ꞌgã nemipyyrũmera ꞌgã nera. ꞌGã ꞌgã imonou imogyau majawer are ojejuka maꞌeramũ.Jarejuwarete ꞌga Estevão ꞌga erowiar ywyapiau. Janeruwarete ꞌga ꞌAgesagea ꞌga rerekou nũ.Nikorau ꞌga najudeu arũi. Aꞌere ꞌga Janeruwarete ꞌga rerowiari judeu ꞌjawe. Ãtioki pewarera ꞌga Nikorauramũ.

Nãm ar ane nhym me kunĩ arỳm kum ar kabẽn kĩnh ne. Ne kam arỳm amijo Exewão pytà. Nãm mrãmri tu amim Metĩndjwỳnh markumrẽx. Nhym Metĩndjwỳnh Karõ raxo kadjwỳnhbê nhỹn ar o ba. Nhym kam me amijo me kwỳ pytà. Piripimẽ Prokorumẽ Nikanômẽ Ximõmẽ Pamenajmẽ Nikoraumẽ ne me amijo ar utà. Nikorau ja ne amrẽbê kubê me bajtem. Krĩraxbê Ãxikikam ne abatành djà. Ne kam arỳm mebê idjaer kukràdjà man kôt ar amijo ba. Ne kam arỳm tu amim Jeju markumrẽx. Mebê kregu kabẽnkam ne kabẽn.

Inkamoro Jesus naipontîꞌsan maimu eta tîuyaꞌnîkon yai inna taꞌpî tamîꞌnawîronkonya. Mîrîrî yeꞌnen Estêvão moꞌkaꞌpî toꞌya. Mîîkîrî eturumakasaꞌ wanîꞌpî Morî Yekaton Wannî yenyaꞌ ipoitîrî pe tîweꞌtoꞌpe. Moropai tiaronkon menkaꞌpî toꞌya nîrî ipokonpe. Filipe moropai Prócoro, Nicanor, Timão, Pármenas, Nicolau Antioquia pon. Mîîkîrî wanîꞌpî Judeu pe pra tîîse Judeuyamîꞌ epîrematoꞌ yawîrî tîweꞌsen pe awanîꞌpî.

Ha' xohix te nõm hãm'ãktux putup, hu' kuxa hittup, tu tik xop yĩmõgatux, tu 'Extep yãykutnãhã hãmãxap. Yã' kuxa yũm ka'ok, ha Topa Koxuk te' ka'ogãhã'. Ha tik nõy yĩmõgatux 'Extep mũtik, tik xohix te: Pinip, xix Ponok, xix Nĩkãnõg, xix Tĩmãm, xix Pãm, xix kõmẽn 'Ãtikit yõg Nĩkonao, yã Nĩkonao te Yoneo xop hã' puknõg tap, pãyã hõmã nõm xop kopa mõ'nãhã', tu mõnãyxop yõg hãpxopmã'ax tat.

Doze beayũ ekawẽn kay o'e ip soat itabucayũ. Cekawẽn tag̃ e ojuy ip.G̃ebuje Jesus kay itabucayũ 7 beayũ o'taẽ. Ibũrũ ma ibutet osodop ip- -taẽ'ibiyũ butet: Estêvão i, Filipe i, Prócoro i, Nicanor i, Timom i, Pármenas i, Nicolau i. Estêvão Deus kay itabut cĩcãat osunuy. Deus biõg̃buk a'õ dag̃ jekuku'uk osunuy. Nicolau Antioquia ka bewiat osunuy. Judeu g̃u osunuy. Deus kay Judeuyũ etabucap puxim pit itabut osunuy. Ibũrũ ma ip osodop taẽ'ibiyũ.

Ti mꞌ baad mä sa hã raherꞌoot doo. Tii bä mꞌ rasëm mä Es-Tew häd näng doo. Takꞌëp paa mꞌ tahꞌyy kaꞌeeh Pꞌop Hagä Do hã. Baad Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahũũm mä tii. Hahỹỹ dꞌ mä rasëm do wób sa häd: Pirip, Porokoro, Nikanóh, Timom, Paramenas, Nikoraw. Ãn-Tijoka panang häd näng doo hẽnh naa ta ti Nikoraw. Jesus hã tahꞌyy kaꞌeeh do pooj jé, Judah buuj nado né paawä, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do taky dahé däk Judah buuj rabahedꞌoo doo da.

A²nxe³ju³kxai³lu² jau¹xai²na² ĩ³ka³li³hain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxai¹nha²kxai³ in³txi³nãu³xu¹ta²kxai³ wã²nxa³kxa² so¹ain¹te³nah¹lxi¹, Es³te³vãu²ah³lo²nu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ha²kxai³ nxe³jah¹lo²nu¹tai²na² Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² kãin² yxo²ĩ²i² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³txa² kãin² nxũ²kwa̱i³yxau² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Jã¹nxe³sxã³ Fi³li²pah³lo²nu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ha²kxai³ Pro³ko³ro²ah³lo²nu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ha²kxai³ Ni³ka³no²rah³lo²nu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ha²kxai³ Ti³mãu²ah³lo²nu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ha²kxai³ Par³me³na²sah³lo²nu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ha²kxai³ Ni³ko³lau²ah³lo²nu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ha²kxai³ a²nxe³jah¹lo²nu¹tai²na² Ãn³ti³o³ki²a²thĩ³na² yxau²xai³lha²kxai³ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³kxan²ti³ Ju³te²a² wãn³txa² ain³kxi²nũn³jah¹lo²su² ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³jah¹lo²nu¹tai²na² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³kxan²ti³ yxo²ĩ²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³tũ̱³ka̱³txu¹tai²na² wã²nxa³kxa² so¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Tyotyaha Jesus niraine kakoarenai niraene tyakekoha. Hatyaoseta mokaha Estêvão, Filipe, Prócoro, Nicanor, Timon, Pármenas, Nicolau harenae. Nicolau atyo Antioquia tare. Majudeunehare xakore hoka koxaka judeunae xaotyakira xema tyaonita. Estêvão atyo iraiti tyakekota kaiserehare, Isekohaliti Waiyexe kaxaihakoretitene.

Jesus vaipohihava abonoa vagathanihi ida Pedro athi:—Ha'a, jahaki ida ini'aki, kakodiahi abono-ra va'ora anagathogathovini — vakhaniha.Hari. Ovari miro'a vanagathogathoha ada Estêvão. Ma'onahai Jahakia va'i binahonariahihivini. Estêvãoa bivakaijokaha ada Jesus afojahaki. Va'ora vanagathogathoha adani jaboni Filipe, Prócoro, Nicanor, Timom, Pármenas, Nicolau vihiki. Nicolaua biva'banaki ibavi Antioquia oniki. Judeus kaija'ari hiriha ada Nicolau. Binofijahaki'iki ada judeus kaija'ari kaDeus, kidiDeus hira kaimoni.

Sizubarẽtsa sakzohotsa harere bo yhỹ nikaranaha. Niahatsahi Sesus tuktsa sete kytsa tsumuẽhĩtsitsa nisiwatawykynaha. Kytsa Estewã, Piripi, Pirokoro, Nikano, Timo, Paramenas, Nikorai iwatsa nisinynaha. Estewã Deus harere humo tispirikporẽta hi. Deus hyrikoso ituk ziknapykyryk. Nikorai Ãtiokia eze nipuruk. Sudeu byitatu Deus harere bo hyỹ ziknakara Sudeu wata. Tapara Sesus tuktsa niukuru Deus bo hyỹ nikara. Asahi kytsa Sesus tuktsa nisiwatawynaha.

Miꞌi hawyi wuꞌuka haria teꞌeroꞌe — Pyno waku watunug eiꞌe hap ewy iꞌatuꞌe taꞌatuwesat 12 ok takaria pe. Miꞌi hawyi taꞌatuꞌairo 7 ihainia. Saꞌawyꞌi taꞌatuꞌairo mekewat Iesui mohey kahato hat mehĩ Etewãu katupono Tupana Pãꞌãu Wakuat eiam kahato topyhuꞌat miꞌi miit. Taꞌi Tupana mikyꞌesat ewy yn tutunug. Miꞌi hawyi taꞌatuꞌairo wẽtup ok mekewat mehĩ Wiripi. Miꞌi hawyi taꞌatuꞌairo mehĩ Pokuru iꞌewyte mehĩ Nikanu. Miꞌi hawyi mehĩ Timãu iꞌewyte mehĩ Pamena taꞌatuꞌairo. Miꞌi hawyi mekewat mehĩ Nikurau yt Iuteu ywania i mekewat tawa Antiokia piat taꞌatuꞌairo. Miꞌi hawyi torania meimuẽwat 7 ok taꞌyn tukupteꞌen itote.

Ínixoa uhá koeti kutípoti Jesus unáko neko isóneu ápostuluhiko. Ina noivókoxo Etévaum, hóyeno koati kuvóvoti Itukó'oviti koane koati xúnatimaka ne Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti xokóyoke. Noívokoxohikomaka Filípi; Porókoru; Nikáno; Tímaum; Pármena; yoko Mikúlau, eneponeko íhae Antiokíya hokópoti hó'e jûdeu yanekôyoke.

Masá naâ tohô niikã́ tɨ'órã, “Ãyú' maha”, niî wãkûkãrã niîwã. Teeré wãkû toha, besékãrã niîwã Estevãore. Kɨ̃ɨ̂ ãyuró Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peógɨ, Espírito Santo tutuasére kɨó yɨ'rɨgɨ niîkɨ niîwĩ. Ãpêrãre meharóta kɨ̃ɨ̂ weeró noho niirã́re besékãrã niîwã. Naâ a'tîro wamêtikãrã niîwã: Filipe, Prócoro, Nicanor, Timão, Parmena, Nicolau Antioquiakɨ̃hɨ. Kɨ̃ɨ̂ Judeu masɨ niîtimigɨ, naâ weeró noho ẽho peósetigɨ niîkɨ niîwĩ. Ã'raré besékãrã niîwã.

Niptinmi “Allinmi chay'a can'a” nilcälil aclälälin Chuya Ispiritup munaśhanta lulä, masïsu chalapacü Estebanta, Felipicta, Procorocta, Nicanorta, Timonta, Parmenasta, Antioquia malcäpi Nicolastapis. (Paymi mana-Israel caśhta calpis unaypïña Moisespa camachicuyninman chalapacuyäla.)

Tawamhã ĩsimiroti za'ra hã aihĩni ma tô saze za'ra, ĩsazei'wa norĩ hã. Taha wa, ma tô aibâ norĩ zô rob'madâ'â za'ra. Tawamhã ma tô sãmri za'ra, Esitéwã hã. Ta hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te te ĩsasõmri. Ĩpẽ'ẽzani na si te 're hâimana. Tawamhã ma tô duré sãmri za'ra Piripi hã, duré Procoru hã, duré Nicano hã, duré Timo hã, duré Pamenasi hã, duré Nicorazu hã. Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're ĩsãmra mono aré, Nicorazu hã. Zudezu'õ aré, ma tô sizudezu, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma oto dame 're wata mono da.


Mokaro tooehse Peturu tõ ẽpataka. Morarame tõtururukohtao Ritonõpo a tomarykõ tyrise zuhpokoxi xine.

Jakamã nhũm mẽ mẽ kêp 7tajê rê nẽ Jejus nhỹ hã mẽ ahkre xwỳnh maatijê hwỳr mẽ o mra. Hãmri nhũm mẽ omu nẽ mẽ àpênh ã mẽ unhwỳr kaxyw mẽ hã ĩhkra jaxwỳ nẽ mẽ ho Tĩrtũm wỳ. Hãmri nhũm mẽ kêp mẽ mjên htyk xwỳnhjê mã mẽ õ ho pa nẽ mẽ piitã mẽ hipêx o axpẽn pyràk.

Xesosi sãkire auiãkani minana ninoa Xesosi iokanatakinimoni. Ininiã Xesosi iokanatakini misãkiretari Teoso. Iuakona itakana ninoa nopini, ikara Teoso parĩka ikaminina tĩkane.

Akaemo iduakerimbyryem myani nhadylymo Jesus tunâry egaturin-em induakeyby modoram. Aituo myani Deus agâ aguelymo:— Pabai, asaemo uguondo modo agâ ikâ; eon-honrumo xudugâ, âmâem aitomoem — kelymo.Jesus tunâry egaturin-em induakeyby modo iduakewâdyby modo nhangahu onwa tâmary nhedylymo myani, ewanumo iwelo xudurimpyryem Deus awyly xutuhoem.

— Nako ureremixamixak kwer wà, iꞌi uzeruzar maꞌe wà, Zezuz hemimono karer wanupe wà. Zezuz hemimono karer opokok wanehe wà, Tupàn pe uzeꞌeg pà wanehe wà. — Epytywà ko awa nemaꞌereko haw iapo mehe ne wà nehe, iꞌi izupe wà.

Haꞌe vaꞌe kuery ma apóstolo kuery renonde ogueru ramo onhemboꞌe reve haꞌe kuery áry omoĩ okuapy opo.

Odaa niɡ̶ijo noiigi jiɡ̶idiaa oikeetibigiwaji niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi lodoe niɡ̶ijoa liiɡ̶exedi Ǥoniotagodi, odaa niɡ̶ijoa liiɡ̶exedi joɡ̶oyotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji, oipeketeloco libaaɡ̶atedi niɡ̶ijoa seete ɡ̶oneleegiwadi, odipokotalo Aneotedoɡ̶oji me yaxawatediogi.

Seteve'g̃a g̃a g̃a mo'ẽi a'ero. Igwete g̃a g̃a nderuri Jesus'ga moirũhara'g̃a pyri. A'ero g̃a nhi'ig̃i Tupana'ga pe seteve'g̃a ndepyga. Igwete g̃a pokogi seteve'g̃a akag̃a rehe toporavyky ti g̃a mbatera ma'eamo javo.

Ẽn ag vin ag tóg mũ, Jesus tỹ ũn vin mũ ag jo. Kỹ ag tóg ag to Topẽ mré vĩ mũ, ag nĩgé tỹ ag mẽ kỹ. Hã kỹ ag tóg ag mỹ vẽnh rãnhrãj ẽn nĩm mũ, ag tỹ vẽjẽn ki rĩr jé.

Upéa sete vaꞌe oiporavo onhangareko hagwã omeꞌẽ vaꞌe-rehe. Oiporavo rire, ogweru henda-py Hesu remimondo renda-py. Upéi hemimondo ombojeupi Nhandejáry-pe onheꞌẽ, inhakã akã-rehe omoĩ opo, inheꞌẽ-py omeꞌẽ meꞌẽ porã hagwã tembirekokwe-pe hemiꞌurã.

Ityhydỹỹdu mahãdu tiiboho didydenyde Jesuisi erydỹỹna mahãdu‑ò. Deuxu‑ò rexitòenyrenyre tahe Jesuisi erydỹỹna ityre tebò ritidirenyre.

ꞌGã mũꞌẽ re ꞌgã ꞌgã nerawau Jejui ꞌga remimonofera ꞌgã nupe.—Koromũ ore ꞌgã muri majawera ꞌgã nee ojejuka maꞌeramũ aiꞌi— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe.—Aꞌjea. Nanuara futat esage. Auꞌjete ꞌgã pemut raiꞌi— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe.Aꞌerauwe ꞌgã jeꞌegi Jarejuwarete ꞌga upe ꞌgã nee:—Koromũ ꞌgã ꞌgã muri majawera ꞌgã nee ojejuka maꞌeramũ raiꞌi. Ejejuka ki ꞌgã nee. Esag iki ꞌgã kumi monoa majawera upe. Emuꞌakwaap ꞌgã— ꞌjau ꞌgã ojeꞌega Kuꞌjywa ꞌga upe.ꞌGa upe ꞌepaw ire ꞌgã opo monou ꞌgã apyteꞌrarimũ.—ꞌAwamũ majawera ꞌgã nee ojejuka maꞌea pẽẽ— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe.Aꞌeramũ futat ꞌgã kumi monoaramũ ajemogyau majawera ꞌgã nupe.

Nãm me amijo ar utàn arỳm Jeju kute ar anorja kabem aro akuprõ. Nhym ar arỳm aro Metĩndjwỳnhmã a'uw ne ar'ã ikra jadjuw.

Mîrîrî tîpo inkamoro warayoꞌkon enepîꞌpî toꞌya Jesus naipontîꞌsan pia. Moropai inkamoro epîremaꞌpî toꞌ puꞌpai pona tenyakon tîrîꞌpî toꞌya Paapa esenyakaꞌmatoꞌ kuꞌtoꞌpe toꞌya kaiꞌma.

Ha tik te 7 mõgãhã mõ'pok xop hah, tu' keppa tigãhã', ha Topa pu hãm'ãktux, tup-tox yĩmũ' yĩm nõm, pu Topa Koxuk ka'ogã'.

Jesus kay itabucayũ ixeyũ 7 beayũ o'tujowat Jesus emumujuyũ kay- -doze beayũ kay. Jesus emumujuyũ o'jekawẽn Deus eju ixeyũ beam- -7 beayũ beam. O'jewebumõg̃ ip yabi jeje.— Iteyũ juy ixat g̃u'ẽ'ẽ'ẽ itop e'ũ'ibiyũ be — io'e ip soat a'õpiju.

Ti mꞌ rabasëm jawén paa bä, ramehũũm kän mä Jesus mejũũ do sa wë. Tii bä kä mꞌ, Jesus mejũũ do sa moo radatoonh sa nuu gó, raky nꞌaa etsẽẽ sa hyb nꞌaa.

A²nxe³te²nãu³xu¹ta²kxai³la¹ wã²nxa³kxa² so¹ain¹nũ²la² a³pos²to³lo² nũ̱³ka̱³txu¹tai²na² yen³nãu³a² ũh³wxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ain¹nũ²la² a²hxi²ka² wxa²ne³hẽ²ta³lã¹ain¹nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹sxã³ ĩ²kxain¹si¹jau³su² ĩ³ye³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta xane hotikisahene Jesus niraine kakoarenai ana hoka hakaheha mokaha eseriha heno hoka iraexatyaha etahi akiti waiye hakaha maheta.

Jesus athi avavaadahaoniva abono vaviaha va'ora vavikha'aha adani 7 vihiki vagathogatho'iki. Va'da'di a'ani namania va'ora vakaabadavini kaba'i, Jesus athi avavaadahaoniva abono Deu-ra vara vani'avini va'ora kakodiara kaimoni.

Niahatsahi Sesus tuktsa sete kytsa tsumuẽhĩtsitsa sakzohotsa bo nisioktyhyryknaha. Iwaze sakzohotsa sete kytsa tsumuẽhĩtsitsa sitsyhyryze Deus bo nipamykysokonaha. Tahatsyhyrypetsa ty tsumuẽhĩtsitsa harektsa humo paik paik nikaranaha. Siwatu iwa tahatsyhyrypetsa ty tsumuẽhĩtsitsa harektsa humo paik paik nikaranaha sisopykwy humo. Iwaze sihyriziktsokzawy ty nisiakzohik.

Miꞌi hawyi taꞌatumiꞌairoria 7 ok takaria taꞌatuerut 12 ok takaria kape. Miꞌi hawyi teꞌeruweponug naꞌyn hawyi — Tupana etiꞌatupoityro kahato miꞌiria iꞌatuꞌe. Etum o meikorania pe esaika hap epotpap nug hamo iꞌatuꞌe 12 ok takaria.

Ina omâhiko nonékuke ápostuluhiko itukínoa orásaum koane ípihea vô'u tutíkuke haxakínoati ítuke Itukó'oviti yanekôyoke.

Naâre besé toha, “Ã'raré beseápɨ” niî, Jesu kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã tiropɨ miáakãrã niîwã. Naâre naâ da'raátehekãhasere sõróorã, naâ dɨpopáre yãa peó, Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basákãrã niîwã.

Jinalcälil puydï yaćhapacücunäman ćhälächiptinmi paycuna umanman maquinta ćhulaycul Dios yanapänanpä mañaculcäla.

Tawamhã ã norĩ hã ma tô oto te te simro, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ u, tinhib'rada te te ãma sa'ra za'ra da, ĩ'rã nhisiwi, ãma mreme zusi da. Ãne Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ hã ma tô romhuri hã tãma pisutu za'ra.


Morarame Ritonõpo omiry totase tuhkãkomo a Jerusarẽpõkomo a. Jezu poetory tomãse Jerusarẽ po. Tuhke Ritonõpo maro oturuketõ roropa Jezu omipona toehse toto.

Tã nhũm mẽ ra ohtô rax nẽ Tĩrtũm kapẽr ma nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx o pa. Jakamã nhũm Jerujarẽ kamã mẽ kot Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja ra ohtô rax kumrẽx. Nẽ mẽ õ patre hkwỳ haxwỳja ohtô nẽ mẽ uràk nẽ amnhĩ kaxyw hkôt hamaxpẽr nẽ hkôt amnhĩ xunhwỳ.

Ikara atoko ininiã, Teoso sãkire iaripireta apikoxiti. Ininiã mokatanitika kaiãori Xerosareẽ auakani auikari Xesosi sãkire. Ito sasetotxiakori apaka kĩpitari Xesosi sãkire.

Jerusalémdâ agui idyly myani Deus itaumbyry idataynrim modo, toenzepa lâpylâ Jesus einwânni modo warâ. Agui lâpylâ myani kurâdo eynynâ Deus agâ aguewâni modo ewy Jesus einwânni modo. Jesus einwânni modo agui isezedyly.

Tuweharupi umumeꞌu Tupàn zeꞌeg oho waiko amo ae teko wanupe wà. Tuweharupi amo teko Zeruzarez pe har uzeruzar wà, Zezuz hemiruzeꞌeg romo wiko pà wà. Xaxeto teteaꞌu uzeruzar Zezuz rehe aꞌe wà no.

Haꞌe gui ma Nhanderuete ayvu oendupaave. Jerusalém tetã py temimboꞌe kuery heta-etave ma ojeꞌoivy. Sacerdote kuery voi heta ikuai ojeroviaa rupi.

Odaa lotaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji jeɡ̶epaanaɡ̶a ilaagitedibece. Odaa jiɡ̶idapaɡ̶a diiticogi me ili ane liwokodi niɡ̶ijo oko anodiotece naigi Ǥoniotagodi manitaɡ̶a nigotaɡ̶a Jerusalém. Codaa eliodi niɡ̶ijoa sacerdotitedi joɡ̶oyiwaɡ̶adi nibodicetedi anele anoditece Jesus.

Igwaigwavete Jesus'ga moirũhara'g̃a imombe'umbe'ui Tupana'ga nhi'ig̃a ojipe'g̃a pe. Igwaigwavete g̃a hendukatui ganhi'ig̃a a'ero ojikoga Jesus'ga rehe onhimongyavo Jerusalém me. He'yjuhuve'g̃a ojiko Jesus'ga rehe no mbatera kwava'ẽhara'g̃a.

Kỹ Topẽ vĩ tóg vẽnh kar kri rũm ke mũ sir. Ũ tỹ Jesus mré mũ ag vỹ tóg hẽn ri ke nỹtĩ, Jerusalém tá. Kỹ Topẽ tũ ki rĩr tĩ ũ ag tóg Jesus vĩ kri fi kỹ ti ki ge mũ gé sir.

Mombyryve ryve ogweraha imombeꞌu-vy Nhandejáry nheꞌẽ. Onhembohetave tave oho-vy Hesu nheꞌẽ renduha, Jerusalém tetã mygwa. Ha paꞌi kwéry, Hesu nheꞌẽ apoha, heta eterei oĩ.

Deuxu rybe heka ibutu ijohonanamy rỹire. Ityhydỹỹdu mahãdu‑ò sõwetyhymy tamy ralòmyhỹre Jerusalẽ hãwã‑ki. Xiwena widỹỹdu tule sõwemy Jesuisi rityhynyre.

Aꞌeramũ futat ꞌgã Jejui ꞌga momeꞌu mokwasiꞌwau kwe pewara ꞌgã nupe. Kwaiwete amunawa pypiarũpiaruga. Aꞌeramũ Jerusareg ipewara ꞌgã nanẽ Jejui ꞌga rerowiaa, kwaiwete. Mainana ꞌgã amũ nanẽ ꞌga rerowiaa ꞌgã pyri nũ.

Nhym kam me kute Jeju mar arỳm amũ memã Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnho kumex. Nhym me kàtàm krãptĩ arỳm tu amim Jeju markumrẽx. Nhym kam Jejukôt me ba djwỳnh arỳm Djeruxarẽkam àptàr mex ne. Nhym me kadjy Metĩndjwỳnh mar djwỳnhdjwỳ krãptĩ: tu amim Jeju markumrẽx ne kabẽn man kôt ar amijo ba.

Mîrîrî warantî Paapa maimu esekaremekîꞌpî innape Jesus kuꞌnenan wenai. Mîrîrî yai inîꞌ panpîꞌ innape Jesus kuꞌnenan ena koꞌmannîpîꞌpî arinîke Jerusalém po. Toꞌ koreꞌta mararî pra teepîremasanonya nîrî innape Jesus kupîꞌpî.

Ha tikmũ'ũn punethok te Topa yõg hãm'ãktux 'ãpak, ha Yenoyanẽn yõg tikmũ'ũn punethok kuxa mãm ka'ok, ha' kuxa mãm ka'ok xop xohix nõy nã' mõg. 'Ãmãnex xop kama te Topa yõg hãm'ãktux pu' yĩpkox pip.

Imẽneju adeayũ oitabun ip Jesus kay. Deus a'õ kay oitabun ip. Deus ekawẽn tag̃ oekuku ip. Ade jĩjã Jerusalém ka beayũ itabut o'e ip Jesus kay, ade Judeuyũ epaĩyũ dak.

Ti mꞌ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa kahꞌũũm. Nayyw hẽ Jerusarẽnh bä takahꞌũũm Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Hajõk Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do wób rahꞌyy kae kän Jesus hã.

A²nxe³jut3su² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² u²lxi³ ha³ta̱³nxe³jau³xu¹tai²li² ĩ³sa²nẽ³sin²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ yxo²ĩ²ain¹tũ̱³ka̱³txa² kãin² ka³lxa¹txi³ ã³nũ¹tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ai¹nũ³ni² wã³nxĩn¹te² nũ̱³ka̱³txa² ka³lxa¹txi³ Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² yxo²ĩ²ain¹nũn³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hekota Enore niraine xaoreta, hakakoare semaha. Ekakoita Jesus maniya tyaoniterenae Jerusalém nali hisoaka kaisereharehena tyaonahitaha. Kahare sacerdotenai tehitiya tyakekoahitaha hoka tyaonahitaha Jesus xema maniya.

Okha'okhaoni'ihi ida Deus athi, oniani ida Jesus vaipohihava abono-ra va'ora anaipohibakhiaja Jerusaléa. Sasidotxi vaipohiki jaboni Jesus kania vaabono gahinai vanihavini, athi vanaaba'aha.

Iwa Sesus tuktsa niobaranaha kytsa sizubarẽtsa Deus harere bo hyỹ nikaranaha, Sesus tuktsa niyziknaha. Serusarẽhe ezektsa Sudeutsa ziknapamykysokonahatsitsa niwatihi Deus harere bo hyỹ nikaranaha.

Miꞌi hawyi hãpyk kahato meimuẽwat 7 ok takaria timõꞌẽ miꞌu hiwu sese koꞌi pe. Miꞌi pote Iesui potmuꞌeria sese 12 ok takaria tiꞌatumuꞌe at kaꞌap miitꞌin yne Iesui mikyꞌesat nug hap ete. Miꞌi hawyi yne tawa Ierusarẽi miaria pe taꞌatumõꞌẽ kahato Tupana ehay. Miꞌi pote typyꞌi kahato raꞌyn imohey pakup i haria itote tukupteꞌen. Iꞌewyte iꞌatu kahato Iesui mikyꞌesat yn nug haria tukupteꞌen itote. Miꞌi turan paꞌiria sem iꞌewyte teꞌeropyhuꞌat Iesui mohey haria wo raꞌyn itote.

Tumúne yóno ukóponea ne emo'u Itukó'oviti. Kene ya Njeruzálem, koati kuri'úxovoti yé'akeneye ne xâne hokópoti Jesus. Ákomaka yumáxapu sasedóti, enepone inuxínoti jûdeu hó'eke, kutipoâti ne ihíkauvoti koyúhoti koeku Jesus.

Be'ró niî pe'tiropɨ Jesu yeé kiti se'sâa wa'âkaro niîwɨ. Pãharã́ Jerusalẽ́kãharã kɨ̃ɨ̂re ẽho peó nemokãrã niîwã. Sacerdotea kẽ'ra pãharã́ ẽho peókãrã niîwã.

Jinalcuptinmi Diospa willacuynin intiru malcacunäman milala. Chaynüpam Jerusalenćhu chalapacücunäpis achcamanña muyupäcula. Jinamanmi aśhta achca sasirdüticunapis cäsucul chalapaculcäla.

Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã ma tô duré te te ropé, 'ri baba. Zezusihi nhirã zarina 're ĩnomro mono norĩ hã ma tô sina hâ, Zeruzarẽ ãma hã. Sasedoti norĩ hã ahâ na ma tô duré Zezusi hã saze za'ra oto.


Exitewão apoitopõpyryMorarame Exitewão Ritonõpo omipona kynexine. Kure kynexine orẽpyra roropa Ritonõpo poe. Kurãkõkara kurãkary waro roropa ynororo kynexine.

Mẽ kot Estewãw pynênh ã mẽ harẽnhRukre 21.14-15Tã nhũm Estewãwja. Kot mẽ kêp mẽ mjên htyk xwỳnhjê mã mẽ õ ho pa xwỳnhjê hõja. Tĩrtũm kot kutã nojarêt mex jakamã na pre hte ỹ hã àhpumunh tỳx o aa mẽmoj pumunh kêt kwỳ ho anhỹr o ri mẽ hkôt pa.

Estevão MaĩkikoEstevão iteene auikari Xesosi sãkire. Teoso posotiire aua iuamoni. Kaposotiireri iua, ininiã ikamari kãkiti mimarotakiniti. Ikamari posotiiretxi, Teoso posotiire oerekini ĩkapani.

Estêvão ewentâdobyryKoendâ myani Deus, Estêvão agâ awyly. Eon-honru tuduze mykâinane Deus, adyesenry modo anhetoem. Anhekyly tientuo, tutuze myani kurâ domodo Deus eagâlâ awyly.

Tuwihaw umunehew kar Ete aꞌe wà kuryEtew aꞌe, Tupàn ikatu haw hereko har aꞌe, ikàgaw hereko har aꞌe, uzapo purumupytuhegatu kar haw teteaꞌu teko wanupe aꞌe, uzapo maꞌe hexak pyr ꞌym teteaꞌu wanupe aꞌe no.

Estêvão omboayvua agueHaꞌe gui Estêvão ma Nhanderuete omboaxya haꞌe ipoꞌakaa rupi oiko vy heta vaꞌe kuery mbyte rupi ojapo oikovy nhomondyipaarã haꞌe hexa pyrã.

Ica noɡ̶oniwilo Estêvão niɡ̶ijoa lacilodi niɡ̶ijo noiigiAneotedoɡ̶oji eliodi me ibinie Estêvão codaa eliodi loniciwaɡ̶a ane yajigoteta meote niɡ̶inoa ɡ̶odoxiceɡ̶etedi codaa me loenataka ane libinienaɡ̶a liwigotigi niɡ̶idi noiigi.

Judeusva'ea ruvihavava'ea opyhyguka Estêvãova'eaIgwete Tupana'ga imombyryvi Estêvãova'ea pe. Igwete ga ahe mbopopoakarukahetei japovouka ahe ve g̃amonhimomby'ava'ea g̃apyteri pe.

Ag tỹ Estêvão seEstêvão vỹ hã ra krĩ há nĩ, Topẽ tỹ ti mỹ vẽnh jykre nĩm kỹ. Kỹ tóg ẽg tỹ nén han vãnh tỹ hẽn ri ke hyn han mũ, vẽnh kar mỹ.

Judeu ruvixa kwéry ndaijaꞌéi Estêvão-reheHa Estêvão katu, imbaraete inheꞌẽ, opa vaꞌe rembiayhu. Kente kwéry paꞌũ-my hembiapo porã hexapyrã-rupi.

Estevaõ heka Deuxu luuna sõwemy ratximyhỹre. Sõwemy Deuxu ruru‑di ratximyhỹre. Deuxu urihixina nihikỹmy inyko‑ò riwinymy raremyhỹ. Aõdeytenawiwihikỹ wesemy tule riwinyre.

Estevão ꞌga pyykawetEstevão ꞌga ako esage maꞌea. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga akuꞌiramũ ꞌga ree. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga opãjẽ mua ꞌga upe, ꞌga remiapoeꞌema apoukaa ꞌga upe. Aꞌeramũ esakarera ꞌgã oporesagamũ ee ajemogyau.

Me kute Exewão pa 'amỳnh.Exewão ne tu amim Metĩndjwỳnh mar tỳ:xkumrẽx nhym Metĩndjwỳnh arỳm kum tỳ:x jadjà. Kum tỳx jadjà nhym arỳm me ipôkri mỳjja pumũnh kêt rũnh nhipêxo ba. Me punu mex nhym meo mexo ba. Me te kute mỳjja marmã kam no tyk ne ku'ên kute Metĩndjwỳnh raxmã kator kadjy ne ipêxo ba.

Estêvão Yapisî ToꞌyaMîîkîrî warayoꞌ Estêvão wanîꞌpî kureꞌne Paapa nîpîikaꞌtîꞌpî pe. Mîrîrî yeꞌnen Paapa meruntîri wanîꞌpî iipia. Mîrîrî wenai îꞌ ikupî eserîkan pepîn moropai kureꞌnan esenumenkantoꞌ kupîꞌpîiya pemonkonyamîꞌ neraꞌmaton pe.

'Ũgãy xop te 'Extep mũg ka'okHa 'Extep te hãpxopmã xe'ẽgnãg, pu tikmũ'ũn pẽnã', ha Topa te' ka'ogãhã', tup-tup pax,

Estêvão wuywebe i'e ba'oreat mubapukpug̃ oeku Deus a'õbi. Adeayũ o'g̃ucoatcoan Deus a'õbacaap kug̃ puye. Deus Estêvão buywatwan osunuy.

Es-Tew ramaso däk do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ, baad mä Pꞌop Hagä Do hejój awät Es-Tew häd näng do hꞌyyb gó. Baad mä Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng. Es-Tew pehuunh, meuj nꞌaa näng do heen nꞌaa tamoo wät hajõk do sa mahang.

Es³te³vãu²ah³lo²nu¹tai²na² ũ³tĩ¹kxain¹jau³su²Nxa²ha¹te¹ Es³te³vãu²ah³lo²nu¹ta²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² yen³nãu³a² wi¹lhin¹sxã³ ĩ²ha²kxai³ kãin² ĩ³hxi²ka¹ti³hi¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ju³kxai³la¹ kãin² wã³nxĩn¹sxã³ o²la³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la².

Estêvão Berexotyaha AokowitahaEnore kahinaetita Estêvão, hoka waiyore iraeta. Kahare xoalini hare maomakahare tyomita halitinae koni, hokakitinae hare aiyatelikihitita enomanaha.

Estêvão varani hinaHari. Oniaroa, Deua bikajoamorabakhiaki ada Estêvão. Deus danona hojani arafiaki kidiania, oniani ida Deus kabadani danoki-ra bada ni'avini hija afobakhia. Kidibadani va'ora nava'ibodivaraniki adani ija'ari, oniani ida Deus kabadani hini avigavini hija.

Taparaktsa Sudeutsa Estewã zioktyhyryknaha.Estewã Deus zikwy humo amy ty kytsa batu zikaha atsatu nikara. Deus ihumo tsimypokzitsiukrẽta zikzitsumuẽhĩkĩ. Estewã Deus zikwy kytsa bo ziwatawyky, ituk zitsumuẽhĩkĩze Deus zikwy ziwatawyky.

Miꞌi hawyi mekewat mehĩ Etewãu timoherep kahato raꞌyn miitꞌin me Tupana esaika hap — Taꞌi Tupana mikyꞌe kahato ti miꞌi iꞌatuꞌe. Taꞌi Tupana ti tuwehum kahato Etewãu ete iꞌatuꞌe toꞌope itote. Tupana ti hum kahato tewaku hap hawyi toimoherep kahato topo wo Tupana yn inug kuap hap koꞌi. Yt miit minug kuap i koꞌi tutunug Tupana esaika hamo.

Omokóno Etévaum nonékuke koati payásoti yúhoikovoku jûdeuEneponeko Etévaum, koati iyúseoti ne hána'iti seánako yoko xunako Itukó'oviti xokóyoke koeku itúkea iyupánevoti xapákuke ne xanéhiko koánemaka po'ínuhiko koekúti, hoénaxovope ne hána'iti xunako Itukó'oviti xokóyoke.

Estevãore werê sãa, wiôrã tiropɨ kɨ̃ɨ̂re miáa'ke niî'Estevãore Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró wee tamúkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ tutuaró me'ra pãharã́ do'âtirãre yɨ'rɨó, pehé ãyusé weé ĩ'yo nemokɨ niîwĩ masá wa'teropɨre.

Malcap puydïnincunam Estebanta prïsülunCay Estebanta Diosninchic allinpa licalmi, imacta lulananpäpis jatun pudirta uycuptin milagrucunactapis chay malcäćhu lulala.

Esitéwã, da te dasiwi ĩ'ârizé wasu'u'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Esitéwã hã te te 're pawapto pese, tiwaihu'u pese na. Taha wa, ĩwaihu'u pese na si te 're hâimana, Esitéwã hã. Taha zarina ma tô marĩ ĩwẽ hã te te dama 're ab'manharĩ, dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã, danho'a.


Yrome imehnõ moroto kynexine, aomipona se pyra exiketomo. Moino aehtyã mokaro kynexine. Xirene poe, Arexãtyria poe, Xirixia poe, Azia poe, enara tooehse toh kynexine morotona. Tyorõ tao tãtamorepase ynaroro. Tõsezusezukurukõ se toh kynexine repe Exitewão maro.

Hãmri nhũm Ijaew kwỳjaja tee ri ja hã omu nhũm ja mẽ kêp omnuj tỳx nẽ nhũm mẽ hã kãm akir. Uràk nẽ mẽ kêp Ijaew nẽ Jerujarẽ kamã ri mẽ hkôt pa htã ahpỹnhã mẽ õ pyka. Mẽ kot kãm “Ripetat” xwỳnh kwỳ na pre mẽ. Nẽ ahpỹnhã mẽ õ krĩ. • Mẽ hkwỳjaja kêp Sirẽn nhõ xwỳnh. • Nẽ mẽ hkwỳjaja kêp Aresãn nhõ xwỳnh. • Nẽ mẽ hkwỳjaja kêp Siris nhõ xwỳnh. • Nẽ mẽ hkwỳjaja kêp As nhõ xwỳnh.Ahpỹnhã mẽõ pika nẽ mẽ õ krĩ htã na prem Jerujarẽ kamã ri axpẽn kôt pa ho pa. Tã Estewãw kot ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o pa hã omu nhũm ja mẽ kêp omnuj tỳx nẽ nhũm mẽ hã kãm akir.

Txamari ãtikaka kikiakori !inirekari iua. Ninoa ãti Xoteo apotiitiniãtaãua aikoti sikani. Ninoa “Ninoaka nireẽkiti kamakani” akiritaãkana. Ninoa Sireni sitatxitikini, Arexãtria sitatxitikini, Sirísia tixinikini, Ásia tixinikini pakini. Ninoa iteene misãkiretakakaua Estevãokata, kotxi !auikarina iua sãkire.

Tâlâ olâ myani judeu domodo ewy Estêvão iewiâseni, Jesus wâgâ aguelygue. Mârâ âtâ Etadâdyby Modo Etagueyby Âtâdyguyho kelygue tâzekeim oday âtâdyguywâni modo myani akaemo, Cirene, Alexandria, Cilícia Ásia warâ donropyry modo. Aituo myani tyewiâse kehoem Estêvão nhapâiguelymo.

Zutew teteaꞌu wiko Zeruzarez tawhu pe wà. Xiren taw pe har wà, Àrexàn taw pe har wà no, Xiri ywy rehe har wà no, Az ywy rehe har wà no. Uzemonoꞌog waiko amo tàpuz me paw rupi wà. — Teko wemiapo putar haw iapo har wanàpuz, iꞌi tàpuz her. Naꞌe Etew aꞌe, naꞌikatu kwaw aꞌe zutew wanupe aꞌe. Aꞌe rupi uzeꞌeg ahyahy oho izupe wà.

Haꞌe ramo hexe opuꞌã okuapy judeu kuery vaꞌe regua escravo veꞌỹ onhemboꞌeaty pygua, Cirene, Alexandria, Cilícia haꞌe Ásia guigua. Haꞌe vaꞌe kuery ma Estêvão reve ijayvu ete okuapy.

Pida idi ica oko ane nakapetegi, niɡ̶idi oko anida aneetege liiakanaɡ̶axi judeutedi anodita “Liiakanaɡ̶axi ɡ̶oneleegiwadi ane daɡ̶a niotagipi”. Manitaɡ̶a naɡ̶ani niiakanaɡ̶axi idiwa judeutedi ane elatibige nigotaɡ̶a Cirene, Alexandria, nipodaɡ̶a Cilícia codaa me Ásia. Odaa niɡ̶ica oko ane nakapetegi Estêvão jiɡ̶idaa diiticogi modinotigimadetege.

Aerẽ judeus'g̃a nduri Estêvãova'ea pyri ahe movahiamo – kiroki g̃a cidade de Cirenepeve'g̃a cidade de Alexandriapeve'g̃a no. G̃ajatykahava pe g̃a ei Ipiro'yve'g̃a apoa. Aerẽ g̃a nduri Estêvãova'ea pyri Cilíciapeve'g̃a gwyripeve'g̃a pavẽi Ásiapeve'g̃a gwyripeve'g̃a pavẽi no. G̃a ko judeus'g̃a jitehe. Igwete g̃a nhi'ig̃ayvari Estêvãova'ea pe.

Kỹ Israel ag vẽnh kanhrãn jafã ũ tá ag tóg ti vĩ kafãn mũ, ũn kygvãn kỹ nỹtĩ he mũ ẽn ag, cidade tỹ Cirene tá ke ag ke gé, cidade tỹ Alexandria tá ke ag ke gé, ga tỹ Cilícia tá ke ag ke gé, ga tỹ Ásia tá ke ag ke gé. Ẽn ag kar vỹ ãjag tỹ Estêvão mré vĩn kỹ ti vĩ kafãn mũ.

Oĩ ave hese ijaꞌeꞌỹ vaꞌe, judeu porahéi haty-gwi ou vaꞌe. Upe-py ojeporahéi haty-py oĩ Cireneu tetã mygwa, oĩ Alexandria tetã mygwa, oĩ Cilícia yvy pygwa, oĩ Ásia yvy pygwa ave. Upe-py ojogweroaty vaꞌe gwive héry Liberto kwéry. Upéi ogwahẽ ou-vy Estêvão renda-py onheꞌẽ mbojevy hagwã íxupe hikwái.

Kowa hãwã‑ki tahe judeu dohodỹỹna heto iwitxira rỹimyhỹre. Libertu mahãdumy rexininire taijoi. Imahãduõ Sireneu ludu rare, ijõ Alexỹdria hãwã luduõ rare. Tiiboho doidenyde Estevaõ‑wana rybe ritxiõnykemy. Silisia bede luduõ‑ribi, Afia bede luduõ‑ribi tii‑wana doidenyde.

Aꞌere ꞌgã amũ nuerowiari Estevão ꞌga. Aipo ꞌgã judeua futat numiamũ. Sirene pewaret, Aresãri pewaret. Mĩmer awi ꞌgã nuri rakue. ꞌGã jatykaawa rera “noporowykyuꞌjawi ꞌgã amuarera ꞌgã nupe” ꞌea. Aipo ꞌgã ojemajatykau Sirisia ywy pewarera ꞌgã nee, Asia ywy pewarera ꞌgã netee. Aꞌeramũ ꞌgã Estevão ꞌga mueu.

Nhym ate me kwỳ kam kabẽn punun arỳm Exewãomẽ aktã kabẽno aben japanho dja. Mebê idjaer bikprõnh djà 'õ kurũm ne me mõ. Me bikprõnh djà jamã ne me kum,—Me ta ar ban ta amim àpênh ar ba ne ja, ane. Krĩraxbê Xirenimẽ Arexã kurũm ne me ja mõ. Nhym pykabê Xirxijmẽ Adjij kurũm me jadjwỳ mõ. Ne kam Exewãomẽ aktã kabẽno aben japanho dja:

Tîîse mîrîrî wenai Estêvão winîkîi tiaronkon iipîꞌsan Judeuyamîꞌ Cirene cidaderî poi moropai Alexandria cidaderî poi woꞌmaꞌta piaꞌtîꞌpî. Inkamoro wanîꞌpî epereꞌnîtoꞌ yewîꞌ tawonkon pena toꞌ poitîrî pe siꞌsan. Tarîpai toꞌ poitîrî pe pra toꞌ enasaꞌ. Inkamoro moropai tiaronkon Judeuyamîꞌ iipîꞌsan Cilícia pata poi moropai Ásia pata poinokon, inkamoro woꞌmaꞌta piaꞌtîꞌpî Estêvão pîꞌ. Mîrîrî yeꞌnen iteseru anepuꞌpai toꞌ wanîꞌpî yairî pra aweꞌtoꞌ, imakuiꞌpî pe aweꞌtoꞌ, îꞌ kupîkonpa kaiꞌma yarakkîrî.

ha Topa pet 'ãxet'ax Nimet yõg, ha' yõg xop nũn, tu hãm'ãktux hã' nõy yãnãn 'Extep mũtik, ha tik xohix te: Xinẽn yõg, xix 'Anexanit yõg, xix Xinix yõg, xix 'Ax yõg. 'Ũxohix te hãm'ãktux hã' nõy yãnãn nãm 'Extep mũtik.

Pũg̃pũg̃ayũ bit Estêvão o'jomuymuy jĩjã Judeuyũ'in. Ixeyũ Judeuyũ je'aweroro'uk ip osodop je'aweroroap'a be- -Deus eju kawẽnwẽnap'a be. Ce'aweroroap'a butet jekupinap tag̃ jekuku'ukayũ e'aweroroap'a i osunuy. Cirene ka bewi osodop ip ixeyũ Judeuyũ, Alexandria ka bewi dak. Cilícia eipi bewi ip osodop, Ásia eipi bewi dak. Estêvão a'õxik o'e ip ig̃o'a be.

Ti mꞌ Judah buuj wób, ta wób sa karom paah, radu doo Es-Tew raky gedak. Ti asooh tsyt hẽ sa tób Pꞌop Hagä Do panyyg ti rayd naherot do yt hã. Sa sii ti abong Sirené panang buuj wób, Aresãn-Dirija panang buuj wób, Siris häj nꞌaa buuj wób, Asija häj nꞌaa buuj wób.

Nxe³tah¹lxa¹ yxo²ĩ²xa³tũ̱³ka̱³txai²na² hi²sen³tu̱³ti¹ ko̱³nxe³thi¹nha²kxai³ Es³te³vãu²ah³lo²nu¹ta²kxai³ wãn³txa² yxo²xũ̱n³txi³ ĩ³wa²lũ³xain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³tũ̱³ka̱³txu¹tai²na² Li³ber²to² nũ̱³ka̱³txi³su² ha²kxai³ Si³re²ne² nũ̱³ka̱³txi³su² ha²kxai³ A³le³syãn³tri³a² nũ̱³ka̱³txi³su² ha²kxai³ Si³li²si²a² nũ̱³ka̱³txi³su² ha²kxai³ A²si³a³ nũ̱³ka̱³txi³su² ha²kxai³ ain¹sxã³ ã³nũ²kxain¹nũ²la² Es³te³vãu²ah³lo²nu¹ta²kxai³ wãn³txa² yxo²xũ̱n³txi³ ĩ³wa²lũ³xain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Xakore hoka haiyanae ana maisa waiyeta hoka ehareha Estêvão hiye. Xahohisakoatyakalati “Mawakahareneharenae xahohisakoatyakala hana” aokahitere nalitarenai. Hatyo judeunae Cirene, Alexandria nalita tyohenerenae. Hatyonai, exahe haiyanae judeunai Cilícia koatarenai, Ásia nali koatarenae xoaha kahalakoahare Estêvão kakoa hoka kinatyaxa iraeha ekakoa.

Hari. Jerusaléa vahojaki adani judeus kaija'ari vaibavi ipohikia vikha'iki. Vaibavi onini Cirene sidaji, Alexandria sidaji, Cilícia kaaraboni, Ásia kaaraboni hiki. Judeus kaija'ari honai abono vagathajanariki adani. Deu-ra vara vani'avini kagorania vavajoroniki Jerusaléa hojaki.Hari. Ni-vavajahaki ida Estêvão kabadani, kidivarani hiki. Asohini kaba'i ida Estêvão kavarani, vanofiki ida asohirini vakahivini. Estêvão khama vara vakhanina, vakaabokariki ida athi avanaabosivini.

Iwatsahi wastuhu kytsa Sudeutsa ihumo batu siakparawy nizokyrykynaha. Asahi Deus wahoro bo inauzuzukikiknaha. Anasapy eze kytsa zinarokonaha — Deus wahoro kytsa sihyritsokzawybyitsa. — Iwa kytsa Deus wahoro zinaroko. Sudeutsa Sireni ezektsa, Aresãdere ezektsa, asahi Sirisia ikny, Asia ikny niwatihi. Sizubarẽtsa Estewã tuk niharapepehakanaha.

Maꞌato meiũran iraniaꞌin Iuteu ywania paꞌi koꞌi Tupana yat kaipywiat õꞌẽ haria iꞌatupyꞌahak kahato Etewãu ete Taꞌi taꞌatuꞌakit reran neꞌi taꞌatuehay wo maꞌato yt taꞌatuꞌakit kuap i katupono miꞌi Tupana Pãꞌãu kaipyi raꞌyn ihay. Miꞌi pote Etewãu ehay ete iꞌatupyꞌahak sese raꞌyn woꞌomuꞌe haria yi Sireniu pywiaria tawa Aresãtere pywiaria yi Sirisia pywiaria yi Asia pywiaria iꞌatupyꞌahak kahato Etewãu ete. — Taꞌi uruto urutuwepoꞌoro iꞌatuꞌe. Yt uwe i urupoꞌoro kuap haria iꞌatuꞌe. Taꞌi miitꞌin mipoꞌi poꞌi saity porop haria koꞌi uruto iꞌatuꞌe Etewãu me.

Itea ápe íhikaxovoku hó'e jûdeuhiko iháxoneti “Íhikaxovoku xâne iteóvoti itúkeovo akaúti”. Ako tôpi úkohikeaku neko xanéhiko yonóheixoati. Ápe ukeâti Sîreni yoko Alíxandiriya, Silísea yoko Âzea. Koati okópoti Etévaum nekôyohiko.

Kɨ̃ɨ̂ teeré weekã́ ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂re ãpêrã Judeu masa ĩ'yâ tu'tikãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ tu'tirã ni'karérã ni'kâ wi'i Judeu masa nererí wi'i Libertado wamêtiri kurakãharã niîkãrã niîwã. Naâ ãpêrãre da'rá wã'ya ko'terã wiháa'kãrã niîkãrã niîwã. Ãpêrã kɨ̃ɨ̂re dɨ'sâ soo wã'korã Cirenekãharã, Alexandriakãharã, Cilícia di'takãharã, Ásia di'takãharã naâ me'ra niîkãrã niîwã.

Chaynu lulayaptinmi juc cutićhu “Uywaypi Juluśha” nishan Israel caśhtacuna, waquin Cirenecunapi, Alejandriapi, Ciliciacunapi, chaynütac Asia nishan malcacunäpi caśhta-masincunawan jucllachanacuycul Estebanwan tapunacuyta allacaycälila.

Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã zudezu norĩ hã ma tô sada 're hâimana za'ra, ĩmreme te te 're wẽ'õ za'ra mono wa. Ta norĩ hã darob amoi hawi, Zeruzarẽ u 're ĩsihutu mono aré, Sireni na 'ri nho'õmo nhisi hawi, duré Aresãdiriza na 'ri nho'õmo nhisi hawi, duré Sirisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi, duré Azi'a na danhipti'a nho'õmo nhisi hawi. Ta norĩ hã ma tô 're si'rã'õtõ u'âsi, rowahutuzéb u dasi'uihâ na 're ĩdahâimana za'ra mono zém na rowahutuzém nhisi u hã. Tawamhã ta norĩ hã, Esitéwãhã mreme te te siwi wẽ'õ za'ra wa, te nasi aimawi na tãma nharĩ za'ra.


Yrome torẽse toto Exitewão maro orẽpyrahxo exiryke Ritonõpo zuzenu poe.

No nhũm Tĩrtũm Karõ nhỹ hã hamaxpẽr tỳx o mẽ kãm kapẽr nhũm mẽ kuma nẽ tee ri kutã tanhmã kãm nẽ hprãm kaprỳ.

Txamari Estevão sãkirauataka atoko, !kasãkireikana, kotxi Erekari Matamatakoti sikaimaroretari iua Estevão.

Koendâ lelâ olâ myani in-hoguly, Deus Ispiritury aguehoem xurunipyryem awylygue. Pymâdo enado tâwentâdoem âdalâ kulâ aguely nitaymba myani mâkâ.

Etew aꞌe, ukwaw katu Tupàn zeꞌeg aꞌe. Tekwe Puràg upytywà izeꞌeg mehe aꞌe no. Aꞌe rupi ukwaw weraꞌu maꞌe wanuwi aꞌe. Izeꞌeg ikàg weraꞌu wazeꞌeg wi.

Vaꞌeri hexe ndaꞌipoꞌakai, Nheꞌẽ guigua ꞌarandua rupi ijayvu ramo.Lucas 21.14, 15

Pida Liwigo Aneotedoɡ̶oji yajigota Estêvão lixakedi, odaa aɡ̶oyakadi moiɡ̶eke niɡ̶ina modinotigimadetibigege.

Emo Estêvãova'ea okwaha hete g̃a nhi'ĩkwepyga. A'ereki Tupana'ga ra'uva okwahavuka ga pe. Nurã g̃a nonhi'ig̃ayvara'javi ahe ve.

Hã ra ag tỹ ti vĩ kafãn ke tóg tũ tĩ, ti krĩ há nĩn kỹ, ti tỹ Topẽ kuprĩg tỹ jagrẽ nĩn kỹ.

Ha ndikatúi onheꞌẽ mbojevy íxupe arandu rehegwa omombeꞌu-gwi, Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe oipyꞌa mohynyhẽ-gwi íxupe.

Estevaõ rarybere bedeerynihikỹ‑di. Kia mahãdu tahe irybe weseõre. Estevaõ dori, Deuxu Tyytybytyhy‑di ihỹre.

Aꞌere Janeruwarete ꞌga ꞌAgesagea te Estevão ꞌga muꞌakwaawi ꞌga mogou. Aꞌeramũ ꞌgã aꞌeramũ wejue ojeꞌegawarũnamũ futat ꞌgã nupe.

nhym Metĩndjwỳnh Karõ kukwakam memã kabẽn ne kabẽn katàto me akrenh mex ne. Nhym kam me te: kute kabẽno itymã o ku'ê.

Tîîse Estêvãoya tamîꞌnawîrî yapîtanîpîꞌpî yairî toꞌ maimu yuukuꞌpîiya. Maasa pra Morî Yekaton Wannî wanîꞌpî iipia.

Pa 'Extep te hãmyũmmũg xexka', yã Topa Koxuk te nõm pu hãmyũmmũgãhã', ha' nõy xop te' yẽy, tu' gãy.

Deus biõg̃buk pit Estêvão mukũyjojom osunuy. Imẽnpuye ya'õxik pa'ore ip osodop.

Es-Tew mä raky hũũm paawä, dooh mꞌ rahaja bä. Es-Tew Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyy ganꞌyyh do hyb nꞌaa rawén nahajaa.

Nxa²ha¹te¹ Es³te³vãu²ah³lo²nu¹ta²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² a²hoh³lxi³si¹ha²kxai³ hxi²kan¹txi³ ĩ³wa²lũ³xain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la², ko̱³nxe³thin¹tũ̱³ka̱³txa²sa³.

Xakore hoka maisa jiyahaotyahita Estêvão. Isekohaliti Waiyexe kaxaehakoretitene hoka jiyahaotyahene tyotya.

Ma'onahai Jahaki Estêvão-ra no'aha kidi'ogahaia, biogaja kaimoni ida vakadivarani bianaabosivini kaimoni. Estêvão athi-ra avanaabosivini-ra avigaravini kaba'i, asia vakajari'dahi ida Jesus varani hina.

Atahi tispirikporẽta ziknapykyryk. Deus hyrikoso humo tsiharereziurẽta. Iwaze kytsa Estewã batu siakparawy. Iwatsahi kytsa bo okyrysaro ty nyny niaha. Siharerewabymybarẽtsa bo nyny niaha. Ispe niaha:— O ikiahatsa kytsa bo Estewã soho tsiwabymybarẽnaha — nikaranaha. Ikiahatsa hi:

Miꞌi hawyi taꞌatunug Tupana mõtypot yat tawa Ierusarẽi me. Miꞌi hawyi taꞌatusetꞌok taꞌatuꞌyat Miitꞌin porenõtem wanĩkaptia po pywiat hap yat iꞌatuꞌe. Miꞌiria Etewãu tiꞌatuwesat hãpyk kahato katupono Tupana Pãꞌãu kaipyi raꞌyn ihay. Iweꞌeg kahato poꞌog poꞌog iꞌatuweꞌeg hap kai. Miꞌi pote yt taꞌatuwesat kuap i. Yt kat iꞌatuꞌe kuap i Etewãu me.

Itea enepone hána'iti exóneti, poréxoake Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti ne Etévaum, yupihovó kôe anú'ukea éxone ne xanéhiko okopâti.

Kɨ̃ɨ̂re naâ tohô weekã́, Espírito Santo Estevãore kɨ̃ɨ̂ uúkũkã, pehé masisé o'ôkɨ niîwĩ. Tohô weérã naâ kɨ̃ɨ̂ me'ra neê uúkũ põo tẽótikãrã niîwã.

Chayćhümi Chuya Ispiritu Estebanta umacta uptin mana imanmanpis iwalapäculachu, maynu upällachiyta munapäculpis.

Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô tite hã rowaihu'u pese zé hã tãma tisõ, Esitéwãhã ma, mreme waihu'u pese da. Taha wa, aibâ norĩ ma, te te asa tãma ãma wa'rãmi za'ra wamhã, ma tô nasi mreme nhihâri za'ra.


Morarame imehnõ taomipohtomase eya xine.—Mose ynanetase Moeze kerekeremãko, Ritonõpo kerekeremãko roropa, tykase toto imehnomo a Exitewão poko ajohpe.

Hãmri nẽ ma mra nẽ tanhmã ho hêx to kaxyw amnhĩ kwỳjê rê nẽ mẽ kãm hã amỹnê nẽ mẽ kãm:—E kêr ka mẽ krĩ nhõ xwỳnhjê mã Estewãw o axêx nẽ tanhmã mẽ kãm ho akapẽr punuj to ho ri mẽ hkôt apa. Kê mẽ ama nẽ kamã gryk kato. Kot kaj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ pa mẽ hpãnhã mẽ amã amnhĩre. Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ ma mra nẽ hapôj nẽ ma krĩ nhõ xwỳnhjê mã tanhmã ho hêx to ho ri mẽ hkôt pa nẽ mẽ kãm:—E mẽ amnẽ akuprõ nẽ mẽ inhma. Kwa kêr ka mẽ Estewãwti kapẽr mar kêt nẽ. Na hte finat Mojes mẽ Tĩrtũm wa ho kapẽr punuj pix o ri pa. Pa mẽ ra kot wa ho kapẽr punuj ã kuma. Anẽ.

Ininiã ninoa sikari txineiro apanakini kikiakorimoni Estevão apoĩtinina ĩkapani. Ininiã ninoa txineiro apakapakani txari:—Ate kenakotari iua, Moisesini imisãkirepiretini, Teoso apaka imisãkirepiretini —itxana.Txamari na atãoni isãkirena.

Aituo myani kurâdo ewy nhepywadylymo, âdalâ kulâ Estêvão wâgâ aguehomoem:— “Mâkâ uguondo, Moisés nhunâguedyly, Deus nhunâguedyly warâ xina nidadâ” myguelymo ise — kelymo myani.

Nupuner kwaw iawy kar haw rehe wà. Aꞌe rupi wenoz amo awa uzeupe wà. Uzeàmim oho teko wanuwi aꞌe awa wanupe uzeꞌeg pà wà. — Ete uzeꞌeg zemueteahy Moizez rehe aꞌe, Tupàn rehe aꞌe no, peze peho tuwihaw wanupe nehe. Aze pezeꞌeg nezewe wanupe, oromono putar temetarer peme nehe, iꞌi wanupe wà. (Taꞌe zutew uzuka Tupàn rehe uzeꞌeg zemueteahy maꞌe aꞌe wà xe.)

Haꞌe rami vy opaga amongue avakue aipoeꞌi aguã: “Roendu pevaꞌe ava ijayvu vaikue rã Moisés haꞌe Nhanderuete rovai”, heꞌi aguã.

Odaa niɡ̶idiaaɡ̶idi joɡ̶oyajigotiogi dinyeelo icoa ɡ̶oneleegiwadi oiiɡ̶e me niwitakaɡ̶a, modi, “Jajipaaɡ̶ata me beyagi me dotaɡ̶atibige Moisés codaa me lakapetegi Aneotedoɡ̶oji.”

A'ero g̃a ojipe'g̃a monhi'ig̃ukari g̃a mo'mbeavouka itambere'ia mondovo g̃a pe. Nurã g̃a ei o'mbero:—Orohendu ore Estêvão'ga ete'varuhua Moisésva'ea pe Tupana'ga pe no, ei g̃a o'mbero.

Kỹ ag tóg ũ ag krĩn mũ, ag tỹ ti kato vĩ jé, Estêvão kato. Kỹ ag tóg: “ti vĩ mẽ ẽg (mỹr),” he mũ. “Moisés kato vĩ kónãn tóg (mỹr), Topẽ kato ke gé,” he ag tóg ón kỹ, Estêvão to.

Upéi oho jevy nhemi ha-py opaga hagwã ijapu japu vaꞌerã-pe Estêvão-rehe. Omeꞌẽ íxupe inheꞌẽrã. Upe ramo:—Orohendu voi Estêvão-pe onheꞌẽ vai vai ramo Moisés-rehe. Nhandejáry-rehe onheꞌẽ vai vai ramo orohendu ave, heꞌi moꞌã hese enterove vaꞌe-pe.

Tai tahe hãbuõ‑ò raryberenyre: —Kaiboho heka Estevaõ dee maruibenykre. Jiarỹboho dori araòwynyrenykre. Kawesemy maruibenykre, my: —Jiarỹboho Estevaõ rybe‑ò raholamy rãiwãhãrenyre. Tii Deuxumy aõbinahakỹlemy rarybemyhỹre, Moisesimy tule.

Aꞌeramũ ꞌgã ꞌgã amũ mepyau Estevão ꞌga jeꞌẽwuꞌjagawamũ.—Koa kũimaꞌe ꞌga niaꞌwyri. Jarejuwarete ꞌga ꞌga akurap akou. Moisesi ꞌga nanẽ ꞌga ikurapa nũ. Ore ꞌga ꞌeawera aruenup— ꞌjau ꞌgã oꞌmeramũ ꞌgã nupe.

Te: kute kabẽno itymã o ku'ên kam tẽn arỳm me kàxã me kwỳmã pi'ôk kaprĩ jarẽ. Nhym me arỳm me'ỳr bôx ne memã 'êx. Pi'ôk kaprĩ pãnh arỳm memã Exewão'ã 'êx ne me kunĩmã kum,—Be, Exewão ne arỳm me bakukãmãkjê Môjdjêmẽ Metĩndjwỳnh japrỳ bar arỳm kuma. Nãm me ã anen mebê Exewão kurêo dja.

Mîrîrî yeꞌnen inkamoroya tiaronkon pemonkonyamîꞌ yeꞌmaꞌpî eeseurîmatonkon seruꞌyeꞌ pe iwinîkîi.—Inna eraꞌmaꞌpî annaya. Imakuiꞌpî pe Moisés yeseru winîkîi eeseurîmaꞌpî. Moropai Paapa winîkîi eeseurîmaꞌpî etaꞌpî annaya kaiꞌma —taꞌpî toꞌya.

Tu' nõy xop pu tayũmak xaptop hã' hõm, tu' xat, hu:—'Ãmõg, nũy yã' koit. Kaxĩy.Ha' mõg, tu' koit, hu:—'Extep te hãm'ãktux kummuk, tu Topa 'ãktux kummuk xix Mõnãyxop Mõyyex 'ãktux kummuk. Kaxĩy.

Imẽnpuye ya'õxik ojuyayũ dinheiro o'g̃ũm warara'acat pe napaap muwẽg̃apteim- -Estêvão awẽg̃ mukẽrẽrẽnapteim.— “Estêvão cũg̃'ũma wuybadipyũ mutaybitbin,” i juy epe'e napa ma — io'e. — “Estêvão Deus muymuy,” i juy epe'e napa ma — io'e ip cebe ip.

Ti mꞌ ramaherꞌoot ajyy wób sa hã, daap ramenyyh hyb nꞌaa Es-Tew ky nꞌaa.—Hahỹỹ da bë herꞌood —näk mäh. —“Ãã maa napäh Mosees, Pꞌop Hagä Do na-ããj hẽ Es-Tew ky nꞌaa rejãã doo”, denoo da —näk mä sa kyyh.

Nxa²ha¹te¹ tũ̱¹ka̱³txu¹ta² hi²sen³kxai³lu² in³txa² hãi³a² ũ³yho³hi²sãn²ka³tu̱³ ĩ³ki³ha¹nĩ³ye³si¹jau³su² kwa³na³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³nah¹lxi¹:— Es³te³vãu²ah³lai²li² ko̱³nxe³te²lo³jau³su² e³na²hẽ³li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² ko̱³nxe³te²lo³ti² Moi³se²ah³lu¹tai²na² ko̱³nxe³te²lo³ti² nxe³na²hẽ³li¹. Txa²ne³nxẽ³na² ain³kxi²sĩ¹na¹hẽ³li¹. Nxe² ĩ³ki³ha³nĩ³ye³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta haiyaharenae bakatyaha hoka nexaha maheta: — Wasema exe haliti niraene iniyalahare Enore, Moisés xoaha xaokaka.

Hari. Vahoariha vakadiania avikha'aha adani vagathajanariki, ahojaia va'ora vani'aha:—A'onira ano'aki bana hari jiniroa, varani jaharikia Estêvão-ra avakanavaranihavini abosini kaimoni. Estêvão-ra vakanavaraniha'a mahija judeus kaija'ari vahoariha Estêvão-ra vakaihamahi'avini. Va'ora vani'a bana: “Akamithabakhiaki ida Estêvão kavarani asohiriki. Jahari'oamanija ida kidivarani Deu-ra kanavaranihavini. Varani asohirikia bikanavaranihaki ada Moisés kohana jaboni.” Va'ora avani'aonibakhia bana mahija Estêvão-ra vakaihamahivini — honai abono vagathajanariki va'ora vanava'isohiha adani ija'ari korijanahia vakavaranira kaimoni.

— “O Estewã harere batu imysapy. Nisihyrinymyrykyze Deus soho zimyiki. Moises Deus tsumuẽhĩtsa kino niwatihi isoho zimyiki iwaze batu isty hyrinymyryziu” mybarapetu tsimaha — nikaranaha.

Yt taꞌatuwesat kuap i pote teꞌeroꞌe toꞌope — Waku watipoꞌoro heso rakaria morekuaria kape heso hap Etewãu etiat enoi hamo. Waku mio tã iꞌatuꞌe heso rakaria — Etewãu ni ihay saꞌag kahato Tupana ete e hamo iꞌatuꞌe. Tupana etiat wekyryꞌi hat neꞌi iꞌewyte ahaꞌaseꞌi Musei ete ihay saꞌag kahato e hamo iꞌatuꞌe ipyꞌahak takaria.

Yane noixoânehiko ákoyea íta, poréxonehiko tiûketi hóyenohiko usó koyêti itúkoheyea koeku Etévaum. Hara koe yuhóhiko itúkoheyea koêku:—Kámoa ûti ra hóyeno váherexino yuho Muîse koánemaka Itukó'oviti —koénehiko.

Be'ró naâ kɨ̃ɨ̂ me'ra uúkũ põo tẽóti, masá ĩ'yâtiropɨ ãpêrã masaré niyéru wapa yeé, niî soo dutikãrã niîwã:—“Estevão marî yẽkɨ Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere yã'âro uúkũami. Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'rare yã'âro uúkũami”, niî werêya masapɨ́re, niîkãrã niîwã.

Chaynu mana atipacalcälilmi juc nunacunacta mincacälälila: “ ‘Cay Estebanmi Diosninchictapis, Moisestapis jalutacuñä’ nil niycälipamay” nil.

Taha wa, ta norĩ hã ma tô ni'wam norĩ hã sada wada'uri za'ra pi'uriwi, Esitéwã te te siwi wasu'u wasété za'ra da, dama. Rob'uiprazé ma tô tãma sõmri za'ra, sada simasab da. Ãne te tãma roti za'ra:— Ãne te za Esitéwã hã dama ĩwasu'u za'ra wa'wa: “Esitéwã hã wa tô wapari za'ra ni. Mozési hã te te dama 're wasu'u wasété. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, te te duré 're wasété.” Ãne te za dama ĩwasu'u wasété za'ra wa'wa, Esitéwã hã. — Ãne ma tô aibâ norĩ hã sada wada'uri za'ra.


Morara kary etaryke tyya xine juteu tõ tyekĩtapãse. Typatakã maro toytose toto Moeze omihpyry warõkõ maro Exitewão apoise kõseriu a arotohme.

Hãmri nhũm mẽ kuma. Krĩ nhõ xwỳnhjê mẽ nẽ mẽ àptàr tũmrejê mẽ Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre ho mẽ pa xwỳnhjaja nhũm mẽ tee ri mẽ kot Estewãw o hêxja ma nẽ kamã gryk nẽ. Hãmri nẽ ma hwỳr mra nẽ unê nẽ ma mẽ õ juisti hwỳr o tẽ.

Ikara isãkirena xika, kiomãtxiakori, kaiõkatsopareriakori, apanakini kãkiti pakini naiataua, ininiãkara imaĩkarina Estevão, kõtãkikarerinimoni anika itxarina iua.

Arâ myani akaemo aguely Estêvão wâgâ. Arâ aguelymo tindatuo myani kurâdo Estêvão agâ iewiâpadaynly, pymâ domodo, Moisés inweniby wâgâ enomedâni modo warâ. Inepa kehoem myani idâlymo myarâ Estêvão eydâ atoam. Estêvão sawânipyryem, nhadylymo lelâ myani pymâdo ton-honreim âtâdyguyhobyryam.

Aꞌe rupi aꞌe awa hemuꞌem oho nezewe tuwihaw wanupe aꞌe, zeꞌeg kwehe arer rehe upurumuꞌe maꞌe wanupe aꞌe no. Wikwahy paw rupi katete henu mehe wà. Upyhyk teko Etew oho wà, tuwihaw wanupe heraha pà wà.

Haꞌe rami py omopuꞌãmba rei heta vaꞌe kuery, nhomongeta vaꞌety haꞌe lei re nhomboꞌe vaꞌety kuery guive. Haꞌe rami vy ojeꞌoi vy ojopy, nhomongeta vaꞌety kuerya py ogueraa.

Odaa jiɡ̶idaa nimaweneɡ̶egi mowo monigiwogotice niɡ̶ijo noiigi, ijoa laxokodi ɡ̶oneleegiwadi lacilodi, ijaaɡ̶ijoa niiɡ̶axinaɡ̶anadi anodiiɡ̶axinaɡ̶atece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés. Odaa joɡ̶odoliceta modibata Estêvão me diɡ̶icata leemidi, odaa joɡ̶oyadeegiticogi lodoe niɡ̶ijoa seteenta lacilodi loiigi judeutedi.

Nahã g̃a ojipe'g̃a momymomyi. G̃a xava'eve'g̃a momymomyi, judeus'g̃a mbo'ehara'g̃a momymomyi no. Nurã g̃a nduri Estêvãova'ea pyri ahe pyhyga ahe rerogwovo judeus'g̃a mog̃itahara'g̃a pyteri pe ahe mo'ama.

Hã kỹ vẽnh kar tóg ti to jũgjũ mũ, Estêvão to, kófa ag mré hã, Topẽ vĩ to professor ag mré hã. Kỹ ag tóg ti kãgmĩ kỹ ti ség mũ. Kỹ ag tóg pãꞌi ag jo ti pére kãmũ mũ.

Upéixa heꞌi ramo, ombopoxy enterove vaꞌe-pe gwive. Judeu ruvixa kwéry, judeu rekomboꞌehaty-pe ave ombopoxypa. Upéa-gwi oupa jevy henda-py oipyhy hagwã íxupe. Mburuvixa kwéry ojogweroaty haty-py oipyhy heraha-vy.

Kia‑ki heka Estevaõ dee iny raykarananyre, judeu matuari mahãdu tule tamy raykarananyre. Ibutumy Estevaõ òrysymy roirenyre tahe rimyrenyre, ridyrenyre rybe ywisidỹỹna‑ò.

Nan etee ꞌgã ꞌgã mamaraꞌneu Estevão ꞌga ree. ꞌWyriaꞌri, Moisesi ꞌga remikwasiarer are moromuꞌjat. Mĩmera ꞌgã ꞌgã amamaraꞌneukat Estevão ꞌga ree. Aꞌeramũ ꞌgã Estevão ꞌga pyyka erawau ojeꞌẽmaꞌe ꞌgã nupe. Aꞌerauwe iꞌme maꞌe ꞌgã nuri osou ojeꞌega ꞌwyriara upe.

Mebê kurêo djan arỳm memã kurêtuw. Mebêngêtmẽ Môjdjê kukràdjà mar djwỳnhmã kurêtuw. Nhym me arỳm kam àkrêo kumex ne 'ỳr prõt ne o tỹm ne pa 'amỳ. Nhym me rũnh krãptĩ arỳm kutêp akuprõ nhym me arỳm me'ỳr o bôx.

Mîrîrî warantî inkamoroya Judeuyamîꞌ esanon moropai Moisés nurîꞌtîya yenupatoꞌ pîꞌ yenupatonkon moropai pemonkonyamîꞌ meruntîtannîpîꞌpî inîꞌ panpîꞌ, Estêvão winîkîi îꞌ kuꞌtoꞌpe toꞌya kaiꞌma. Moropai mîrîrî tîpo Estêvão yapisîꞌpî toꞌya moropai yarîꞌpî toꞌya. Judeuyamîꞌ esanon pe tîweꞌsanon rawîrî yarîꞌpî toꞌya.

Tu' yĩy hã tikmũ'ũn gãyãhã', xi' xexka xop, xix hãmyũmmũg xop, tu' koit hã' xohix gãyãhã', tu 'Extep mõ'tat, tu' xexka xop keppa' xix,

Imẽnpuye ixeyũ napapa'ukayũ Estêvão awẽg̃ o'yawẽg̃mukẽrẽrẽn soat a'õpiju. Ya'õxik ojuyayũ adeayũ o'g̃utakomãn Estêvão kay. Judeuyũ kukukayũ o'g̃utakomãn ip, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ dak.Soat ixeyũ o'ju Estêvão kay. Estêvão o'jat ip. O'tujowat ip jewawẽwẽ'ukayũ yobog̃ayũ etabutpe.

Ti mꞌ Judah buuj, Judah buuj sa wahë nꞌaa, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk do na-ããj hẽ rakawajããn Es-Tew wë ta ti ajyy sa kyyh hyb nꞌaa. Ti mꞌ ramaso däk, ti mꞌ ramahũũm Sinedirijo ajyy nꞌaa sa wë, sa wahë nꞌaa wë.

Ĩ³ki³ha³nĩ³ye³kxain¹nũ²la² a²nũ²a² hxi²kan¹txa³ he³la³kxi³su² te²a² ha³te̱h³nxã³nxa² a²hoh³lxi³su² te²a² nxain¹sxã³ a²nũ²a² ka³lxa¹txi³ a̱in³nhain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxai¹nha²kxai³ Es³te³vãu²ah³la² tĩ̱³nũ²la² nũ³kxũn³txi³ i³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ju³te²a² a²hxi²kan¹ta³ yen³nãu³a² ã³sa²so¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta xane iraeharetyahene hoka halitinae, judeu xaotyakiraho kakoa waiyoreterenae, inityohalitiranae harenae ehareha makere Estêvão hiye hoka otokahene, kalorexenae nahalakoa kolatyahene.

Hari. Judeus kaija'ari, vakadika'da'di vihiki khama vakamithahi ida Estêvão varani hina. Ka'oa hiki vavanihavini mani ida Estêvão-ra vakaihamahivini hija. Vaihamahiha adani jaboni judeus kaija'ari vaka'ojomo'iva abono. Vaihamahiha, Estêvão-ra avanikha'aha. Vagathi'aha, avisa'aha judeus kaija'ari vanasohiva abono vavaka'da'diva vakadiania.

Niahatsahi Estewã soho mybarapetu nikaranaha. Iwatsahi kytsa ihumo tahakyrikinaha. Taparaktsa kapitãotsa watsa, Moises harere zihyrinymyrykynahatsitsa iwatsa tahakyrikinaha. Iwaze Estewã kytsaharerewabytsitsa bo zioktyhyryknaha. Anaeze isoho humo mospihikbatakanaha.

Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn Etewãu etiat taꞌatueso hamo. Miꞌi hawyi nagnia tikuap taꞌyn hawyi yt iꞌatuwese hin i raꞌyn Etewãu ete. Miꞌi pote nagnia iꞌewyte miwan enoi haria tuwat raꞌyn suraraꞌin wywo. Miꞌi hawyi haty wo taꞌatupytyk Etewãu. Miꞌi hawyi yi upi taꞌatuekyi morekuaria yat kape ihay kuap hamo pywo apo sio yt hap kuap hamo.

Vo'ókuke neko yuhóhiko, ímaikexovo ne xanéhikoya, koánemaka ne po'ínuhiko teyonéti xapákuke tuti jûdeu yóko'o ne éskiriba, enepohikone ihíkaxoti yútoe Muîse. Ina namukóponohiko Etévaum, iyonoâti xoko koati payásoti yúhoikovoku jûdeu.

Naâ wapa yeé niî soo duti'kãrã masapɨ́re wa'â, werêkãrã niîwã naâ niî'karo nohota. Teeré werekã́ tɨ'órã, masá pe'e keoró ẽho peókãrã niîwã. Tohô weérã niî pe'tirã masá, ãpêrã Judeu masa bɨkɨrã́, Moisé ohâ'kere bu'erã́ Estevão me'ra pũûro uâkãrã niîwã. Naâ uakã́ ĩ'yârã, naâre uakã́ weé'kãrã maatá kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê, sacerdotea wiôrã tiropɨ miáakãrã niîwã.

Niptin rasunpa nicuyalcaptinmi, jinantin malcaca, ñatac prinsipal yaśhacuna, camachicuyta yaćhachicücunaca piñacälälin. Chaymi Estebanta chalalcälil Cunsïjup puydïnincunäman pasachiculcäla.

Taha wa, ma tô ãne hã dama wasu'u wasété za'ra, Esitéwã hã. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré na dama rowahutu'wa norĩ ma zama, ma tô ãne wasu'u wasété za'ra, dama roti'wa norĩ ma zama. Aihĩni sada danhiti'rui wairébé da, ma tô ãne dama wasu'u wasété za'ra. Tawamhã ma tô oto sô ai'aba'ré, Esitéwãhã zô. Taha wa, ma tô siwi ti'â. Te te siwi âri wamhã, ma tô siwi saprõ, zudezu norĩ ma, ĩpire za'ra norĩ u.


Morarame tokarose eya xine rahkene.—Mose sẽ tapyi poihtoase, Ritonõpo maro oturutopo. Moeze omihpyry poihtoase roropa. Ynara nase mose, “Sẽ tapyi kararahnõko Jezu Nazarepõ mana. Moeze namorepatyã myakãmãko roropa mana,” nase mose, tykase toto Exitewão poko ajohpe rokene.

Hãmri nhũm mẽ kãm ho hêx xwỳnhjaja mẽ hkôt mra nẽ juisti mã tanhmã ho hêx to nẽ mẽ kãm:—E jahti na hte finat Mojes kot Tĩrtũm nhỹ hã mẽ pahte tanhmã amnhĩ nhĩpêx to hã karõ ho hêx rãhã ho pa. Nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkreja nhũm tanhmã ho hêx to pa mẽ kuma. Na hte mẽ kãm: “Koja nhỹrmã Jejus pê Najare nhõ xwỳnh Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkreja grành pa kãm ga.” Anhỹr o mẽ kãm hêx o pa. Nẽ Mojes kot mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx ã karõ nê mẽ pahkurê pa prem kuma. Anẽ.

Eereka iminana apanakini, Estevão imisãkirepiretinina ĩkapani. Ninoa txari:—Ia kiki misãkirepiretapikari Teoso misãkiretiko aikoti. Apaka kona inirekari Moisesi paniãtakiti.

Akaemo kewâdyly kulâ waunlo modo idâwânmomy lâpylâ myarâ. Aituo myani aguelymo:— Xinalâ keankâ awâkâ uguondo Deus nhunâguedyly idani. Deus ety, Moisés inweniby warâ xunâguedyly nimowâbyra awâkâ.

Werur hemuꞌem maꞌe wanuwa rupi wà no. -Ko awa uzeꞌeg zemueteahy Tupàn hàpuzuhu rehe tuweharupi aꞌe. Uzeꞌeg zemueteahy Tupàn zeꞌeg Moizez pe imur pyrer rehe tuweharupi no. Nupytuꞌu kwaw uzeꞌeg zemueteahy re, iꞌi muaꞌu wanupe wà.

Haꞌe py ma ogueru avi hekokue ramigua mombeꞌuarã. Haꞌe vaꞌe kuery aipoeꞌi:— Pevaꞌe ava ma ijayvu vai riae oikovy templo ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe haꞌe lei re.

Odaa joɡ̶oniditiogi niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi anoyedia me niwitakaɡ̶a modakapetege Estêvão, odaa niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi modi, “Niɡ̶ida ɡ̶oneleegiwa anotokotini beyagi me dotaɡ̶atibige Aneotedoɡ̶oji liɡ̶eladi ane diiɡ̶enatakate moyoe mepoka nebiteda, codaa eledi beyagi me dotaɡ̶atibige lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés. Codaa jajipaaɡ̶ata mee niɡ̶ijoa Jesus ane elatedibige nigotaɡ̶a Nazaré micota me yaaɡ̶adi niɡ̶ini Aneotedoɡ̶oji liɡ̶eladi codaa one iigi niɡ̶inoa ɡ̶odakataɡ̶a Moisés ane nenyaɡ̶aditema jotigide ɡ̶odaamipi.”

Igwete g̃a ojipe'g̃a mo'mbeukari. A'ero g̃a ei o'mbero:—Estêvão'ga ndopigi o'ete'varuhuavo nhandejatykahavuhua pe jipi – a'ea nhaneramonhava'ea okwava'ẽ Tupana'ga pe hako, ei g̃a. Moisésva'ea remimbo'eagwera pe ga ete'varuhui jipi no, ei g̃a o'mbero. Orohendu ore ganhi'ig̃a oji'i, ei g̃a, ahe mombe'urame oji'i – kiroki ahe Nazarépeva'ero oko Jesusva'ea, ei g̃a. “Jesus'ga po ti omondurunduru nhandejatykahavuhua nehẽ,” ei Estêvão'ga oji'i, ei g̃a o'mbero g̃a pe. “Jesus'ga po ti nhande mongoukari hajiheva'ea rehe. Ga po ti nianemongoukari nhaneramonhava'ea remimbo'eagwera rehe – kiroki a'ea rehe Moisésva'ea ombo'embo'e nhaneramonhava'ea,” ei Estêvão'ga oji'i, ei g̃a o'mbero g̃a pe.

Ũ tỹ ón kỹ ti kato vĩnh ke mũ ag jé ag tóg prẽr mũ gé, pãꞌi ag. Kỹ ag tóg ti kato: “Topẽ jo ĩn kato tóg vĩ kónãn tĩ, Topẽ tỹ ẽg mỹ nén tó ja ti kato ke gé,” he mũ ón kỹ. “Hã ra tóg ã vĩ kónãn to krónh ke tũ nĩgtĩ,” he ag tóg ón kỹ, Estêvão to. “Ti vĩ mẽ ẽg (mỹr),” he ag tóg. “Jesus kãmén tóg tĩgtĩ, Nazaré tá ke ẽn ti,” he ag tóg. “Topẽ jo ĩn kókén jé tóg ke mũ, Jesus ti,” he tóg nĩgtĩ, Estêvão ti, kỹ tóg Moisés tỹ ẽg mỹ vẽnh jykre nĩm mũ ẽn tỹ tũꞌ he sór mũ gé, ẽg mỹ vẽnh jykre ũ nĩm kỹ,” he ag tóg. Ag tỹ Estêvão to ón hã vẽ.

Ha gwĩ ijapu hese vaꞌerã-pe ohenói ogwahẽ hagwã. Ogwahẽ ramo, heꞌi ijapu apu-vy hese:—Upe vaꞌe onheꞌẽ vai vai meme vaꞌe voi ko vaꞌe Nhandejáry róga kakwaa marangatu-rehe. Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe jajapo vaꞌerã-rehe onheꞌẽ vai. “Upe Hesu Nazaré pygwa omohãimba-ta ko vaꞌe Nhandejáry róga kakwaa. Ohekoviarõ-ta nhande reko Moisés remimombeꞌukwe” heꞌi Estêvão, heꞌi omombeꞌu ijapu vaꞌe. —Ore henduháry voi, heꞌi moꞌã hese ijapu-vy.

Tahe ruidu mahãdu didydenyde. Tahe tiiboho raryberenyre, my: —Ka hãbu heka Deuxu dohodỹỹna hetomy ibinamy narybede. Tii rarybere Jesuisi Nazare ludu iny dohodỹỹna heto kidibòhònykre. Jesuisi iny aõmydỹỹnana kidiwitxiranykre, ibutumy Moisesi inydeereny rierynanyre. Series([], )

(13,14) —Aꞌjea futat ꞌga ꞌga kurawi akou. “Niaꞌwyri ako Janeruwarete ꞌga mogytaawa raꞌe”, eꞌi ꞌga oree akou aiꞌi. “Moisesi ꞌga taetu ako oꞌmeramũ akou ikue, oporogytau ꞌme akou ikue”, eꞌi ꞌga oree akou. “Jejui ꞌga, Nasare pe waranup maꞌefera ꞌga nipo ꞌã Jarejuwarete ꞌga mogytaawa omateepap”, eꞌi Estevão ꞌga oree aiꞌi— ꞌjau futatee iꞌme maꞌe ꞌgã ꞌwyriara upe. —“Moisesi ꞌga jeꞌega nanẽ simojopyꞌrupap ꞌjau nũ”, ꞌjau ꞌga oree— ꞌjau futatee ꞌgã ꞌgã nupe oꞌmeramũ, Estevão ꞌga jeꞌẽwuꞌjaga. Series([], )

Ne kam me rũnh kabem me 'êxnhĩ kwỳ dja. Nhym me arỳm me rũnhmã Exewão'ã 'êx ne memã kum,—Me'õ ja ne mã Metĩndjwỳnh nhõ kikreti japrỳo ban mã Môjdjê kukràdjà japrỳo ba. Nãm mã memã kum, “Nadjarekam Jeju dja ĩ Metĩndjwỳnh nhõ kikretio ajkẽn pyka mẽ o amrà. Môjdjê kute me bakukãmãremã kukràdjà jarẽnhja dja pãnh me bamã kukràdjà 'õdjwỳ jarẽ gwaj baje we mar ne kôt amijo babamã.” Nãm ã memã anhỹro ba bar arỳm kuma. Nãm me 'êx ne ã me rũnhmã arẽnho ane.

Moropai tiaronkon pemonkonyamîꞌ yuwaꞌpî toꞌya inîꞌrî iwinîkîi eseurîmatonkon seruꞌyeꞌ pe. Inkamoroya taꞌpî: —Mîrîrî etaꞌpî annaya eeseurîmatoꞌ epîremantoꞌ yewîꞌ winîkîi moropai Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ winîkîi. Mîrîrî pîꞌ teeseurîma pîꞌ aakoꞌmamî. Jesus Nazaréponya epîremantoꞌ yewîꞌ yanmaka moropai tamîꞌnawîrî Moisés yeseru moꞌtanîpîiya kupî sîrîrî taapîtîiya etaꞌpî annaya. Mîrîrî warantî toꞌ eseurîmaꞌpî seruꞌyeꞌ pe.

ha tik xop te koit hã hãm'ãktux, hu:—'Extep te hãm'ãktux kummuk, tu' xuktux pax, ha' kux 'ohnãg, tu Topa pet xexka 'ãktux kummuk, xix Mõyyex yõg xat'ax 'ãktux kummuk. Kãy te hãm'ãktux, hak mũ'ãte hãm'ãpak, ha: Nãyane yõg Yeyox te Topa pet xexka koxyõy putup, tu Mõyyex yõg hãpxopmã'ax hittap nõãp-tup, nũy yã' xat'ax puknõg hã' nõy yãnãn. Kaxĩy.Pãyã' koit.

Napapa'ukayũ dak o'tujowat ip. Estêvão a'õ o'ya'õdada jĩjã ip.— Soat em teku Deus eju kawẽnwẽnap'a muymuy- -ikẽrẽat kug̃ g̃u iat'a muymuy — io'e ip napa ma. — Soat em teku Moisés ekawẽn mupubutbun — io'e ip napa ma. — Cekawẽn cuk adi oceya'ĩjojo! “Jesus Deus eju kawẽnwẽnap'a g̃u'ũm yabog̃at'a. Nazaré ka bewiat ig̃o'a g̃u'ũm,” io'e ite napa ma — io'e ip napa ma. — “Moisés wuyawẽwẽap ekawẽn g̃uwarurun,” i juk adi o'e'e — io'e ip napa ma.Estêvão a'õ o'ya'õdada jĩjã ip.

Ti mꞌ ramejũũ ta wób, noo kanesa doo, daap ramenyyh hyb nꞌaa Es-Tew ky nꞌaa sa wahë nꞌaa hã. Ti mꞌ daap mehenꞌyyh do raky hadoo:—Dooh hahỹ ajꞌyy eréd bä taky nꞌaa rejãã do Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do na-ããj hẽ —näk mäh. —Ãã maa napäh ta kyyh. Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa Jesus Nasaréh buuj ahäj jëng da, tanooh. Ky nꞌaa jawꞌyyk do Mosees metëëk do Jesus ahỹỹd hõm da, tanooh —näk mä noo kanesa do sa kyyh.

Nxa²ha¹te¹ in³txai²li² ko̱³nxe³thin¹te²a² ĩ³kaix1so¹nũ²la² ĩ³ki³ha³nĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Jah¹lai²li² Es³te³vãu²ah³lai²li² ko̱³nxe³jau³xa² so¹lxi³ e³kxi²toh³na²hẽ³li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² sxi²ha² ko̱³txe³i² Sũ̱³na² wãn³txu¹txai²na² ko̱³txe³i² nxe³toh³na²hẽ³li¹.

Haiyanae iniraeharetyase maheta mokaha hoka exakere maoserahenaha: — Exe haliti maisa iniyalahare hairaine halakisare wiraexatyakala hana tahi akiti, exahe Moisés xaotyakiraho akiti hoka. Exakere iniraine wasemita: “Jesus Nazaré yere ite mawenekoaretya hati wiraexatyakala hana, exahe Moisés iraitiya halakihenere womana hoka hahekore moka” — nexaha.

Vajoronina naothinia Estêvão-ra vavajahariki va'ora vahonariaha adani Estêvão-ra vakanavaranihaki, korijanahia vakanavaraniha'ianara kaimoni, ija'ari vanava'isohiva abonoa mitha vani'aja kaimoni. Oniania, vani'a'ianaha:—Akamithabakhiaki ida Estêvão vara nina. Bikanavaranihabakhiaki ida Deu-ra khai ani'avini kagorani, Deus kava'isohihi jiriki hiki. Estêvãoa vara bivani'a'iki ada Jesus. Ovani sidaji Nazaré oniki kavijavani ada. Jesus vania bana binihimaja ida Deu-ra khai ani'avini kagorani. Bianahoarihavini binofiki ida akadihojai Moisés kohana haria honariavini hi'iki. Nimania ida Estêvão kavarani akamitha'iki — korijanahia vakhani'aha.

— Atakta Deus wahoro zubata soho zisapybyrikik. Moises harere niwatihi zisapybyrikik — mybarapetu nikaranaha. Iharere zikziwabykynaha, botu nitsaso — Sesus Nasare ezekta Deus wahoro zubata naktsipetok. Tapara nitsasoko Deus harere anahi Moises ziwatahaka Sesus meky watu mysisopyk. Tsiwabykynaha — mybarapetu nikaranaha. Iwa Estewã soho zispihikbatakanaha.

Miꞌi hawyi henoi hanuaria iꞌatupoĩꞌãm taꞌatueso hap teꞌeroꞌe hamo — Meiũwat Etewãu ti aimoweukaꞌi Tupana yat ete aiꞌywania nãpin hap ete iꞌatuꞌe. Meiũwat Tupana yat wato ti Iesui tipuruk irane e wyti iꞌatuꞌe. Saꞌawyꞌiwuat aheko yne ainãpin Musei piat hap ti Iesui tawa Nasare piat timoma irane e ti Etewãu iꞌatuꞌe.

Simonéhikoya, ina pahukôa neko hóyenohiko itúkoheyea koeku Etévaum nonekútike. Hara koe yuhóhiko itúkoheyea koêku:—Eneporâ'a, ako âka váherexinoa emó'u ne hána'iti imokóvokuti, enepone sasá'iti óvoku Itukó'oviti, koánemaka ne Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse. Vo'oku kámoa ûti koyúhoyea kotóhinekexopeamo óvoku Itukó'oviti ne hóyeno koéhati Jesus íhae Nazâre, koane ípokeamo kixoku vitúkeovo, enepone páhoenovi Muîse vitúkea ya Ponóvoti Kixovókuti yútoe —koénehiko.

Naâ tiropɨ etârã, ãpêrã masaré meharóta niî soo dutikãrã niîwã taha.—Ã'rí Õ'âkɨ̃hɨ wi'i pahirí wi'ire yã'âro uúkũami. Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'ke kẽ'rare tohôta niiámi. Apêye “Jesu Nazarékɨ̃hɨ tií wi'i Õ'âkɨ̃hɨ wi'ire kõ'âgɨsami”, niiámi. “Moisé marîre wee dutígɨ kũû'ke kẽ'rare dɨka yuúgɨsami”, niiámi, niî sookãrã niîwã wiôrãre.

Chayćhümi chay niycünin nunacunaca äśhaycaćhacuyalcan: “Taytacuna, cay nunam Diosninchicpa canancätawan Moisespa camachicuynincunactapis jamuyal jalutacuñä. Chay Nazaretpi Jesusninshi cay Diosninchicpa wasinta lluy pampatalcul Moises yaćhachimäśhanchic custumrinchictapis jucman muyüchinman” nil.

Tawamhã, Esitéwãhã mreme te te siwi ĩwẽ'õ za'ra norĩ zô, ma tô sô tihârâ za'ra, taré te te siwi ĩwasu'u wasété 'wa norĩ zô, Esitéwã te te tãma wasu'u wasété za'ra da. Ãne te dama ĩpire za'ra norĩ ma, Esitéwã hã taré wasu'u za'ra:— Õ hã aibâ hã, rowasu'u wasédé hã te te sazâri õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zém na hã. Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti wẽ wa'rãmi, ma tô te te dama 're rowasu'u wasété u'âsi. Wa norĩ hã wa tô wapari za'ra ni, ĩmreme hã. Zezusi hã Nazaré ãma aré 're ĩsãmra mono hã te za, u, 'ri hã uprosi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zé hã. Duré, roti hã Mozési te te aré wama ĩsõmri hã 're ĩwahâimana za'ra mono zéb da hã te za, u, wawi ãma saprĩ. — Ãne ma tô Esitéwãhã wasu'u wasété za'ra taré.


Morarame mokaro a emero terekatu tõ maro iporohtyamo a Exitewão ẽmyty tonese, kapu ae Ritonõpo nenyokyhpyry ẽmyty samo.

Nhũm prem ã mẽõ juisti mã Estewãw o hêx anẽ. Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ Estewãw wỳr rĩt nẽ hkuk pumu nhũm te kot Tĩrtũm kapẽr o mẽ wrỳk xwỳnhjê kuk nhĩrã rax pyrà nẽ xa nhũm mẽ tee ri omu nẽ kamã no pyma nẽ.

Ikinimane ninoa kãkiti õtãkikakani atamatari Estevão toõ. Teoso nitiri iaxitikiri toõ atokokana itxa Estevão toõ.

Idânârâ târâ pymâdo âtâdyguyho odano modo ara myani aguelymo indadylymo. Agueduomo myani, toenzepa kehoem Estêvão nhesedylymo. Anju emydy ara kehoem myani emydy nhedylymo, Deus eagâlâ awylygue.

Tuwihaw aꞌe pe wapyk maꞌe paw aꞌe wà, umeꞌegatu Ete rehe aꞌe wà. Wexak huwa wà. Huwa nuzawy kwaw Tupàn heko haw pe har huwa aꞌe.

Haꞌe javive omboayvua py oguapy vaꞌe ma Estêvão re anho omaꞌẽ okuapy. Omaꞌẽ okuapy rã anjo rami hova.

Ijotawece niɡ̶ijoa seteenta lacilodi idiaaɡ̶i nicotiniwace, oiwita Estêvão. Aɡ̶odaɡ̶aticoɡ̶otece moiwita Estêvão, odaa joɡ̶onadi latobi me liciagi aanjo latobi.

Kiro judeus'g̃a mog̃itahara'g̃a Estêvãova'ea repiahetei oina. Aherova ko Tupana'gapyrive'g̃a ndova javijitehe g̃a pe g̃wendy'javamo.

Kỹ pãꞌi kar ag tóg ti tugnỹm mũ, hã ra ti ve tóg sir Topẽ tỹ jẽnẽ jafã ve ri ke nĩ, Estêvão ti.

Ha ojogweroaty vaꞌe gwive ohexa katu katu íxupe. Omaꞌẽ Estêvão rova-rehe omaꞌẽ:—Hendypa voi hova raꞌe, heꞌi ojóupe. —Ojogwa ete Nhandejáry rembigwái rova-pe, heꞌi ojóupe judeu ruvixa kwéry.

Ibutumy iny ywisidỹỹna mahãdu Estevaõ‑ò retehere. Iòsana, ỹju òsỹnỹwesehekỹlemy tamy rõhõtinyrenyre.

Aipo ꞌeramũ ajatyka maꞌe ꞌgã amãꞌjãu Estevão ꞌga reakwar are.—Kuu. Maran te ꞌga reakwara nũꞌũ. Janeruwarete ꞌga pyriwara ꞌga reakwara ꞌjawe futat ꞌga jãꞌnũꞌũ— ꞌjau ꞌgã ajaupe.ꞌGa reakwara renyfuga resakawe ajatyka maꞌe ꞌgã oporesagamũ etee ꞌga ree ꞌupa.

Nhym kam me rũnh kunĩ Exewãokam no ty. Kam no ty nhym nokre arỳm amijo Metĩndjwỳnh kadjy mrãnh djwỳnh nokre pyràk nhym me arỳm nokre pumũ.

Mîrîrî yai tamîꞌnawîronkon emurukuntîꞌsanya Estêvão eraꞌmaꞌpî morî pe. Mîîkîrî yenpata wanîꞌpî inserî yenpata warantî eraꞌmaꞌpî toꞌya.

Ha tikmũ'ũn xexka xop te 'Extep pẽnã ka'ok, ha' pa hittup xe'ẽgnãg, tu pexkox yõg mõ'kutnã'ax putuk.

Jewawẽwẽ'ukayũ yobog̃ayũ o'jeak Estêvão kay g̃ebuje bit. Estêvão dopa Deus ekawẽn tojotjot'ukat topa jo'i o'e. Imẽn o'jojojo ip jewawẽwẽap'a beayũ.

Ti mꞌ sahõnh hẽ Sinedirijo ajyy nꞌaa, tꞌĩĩ hẽnh hatꞌoonh doo, baad mä raty padëëk Es-Tew wë. Ta mamets, ããs mamets hado däk mä sa hã.

Nxe²e³ta³lun²nũ²la² a²hxi²kan¹txa² nũ̱³ka̱³txu¹tai²na² sa²kxai³lu² Es³te³vãu²ah³lo²nu¹ta²kxai³ ten³sa²tã³sxã³ ĩ²lxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹tãu³a² Es³te³vãu²ah³la² a²yen³na² oh³xan¹jah¹la² ye³nhũ̱³ye²ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta tyotya hatyoako kalorexe tyokiterenae wahakotyaha waiye Estêvão ana, waiyehenaha atyo itiho ana. Motya atyo anjo tiho.

Ija'ari vanasohiva abono vavaka'da'diva hahavi vavithiriahakia vada vani'ahi ida Estêvão nokho. Deus ibavi kaija'arini nokho vani fori hini vanokihi ida Estêvão nokho jahani.

Niahatsahi kytsaharerewabytsitsa Estewã bo iktsaziu nikaranaha. Iok bo iktsaziu nikaranahaze bijoikpe iknykta wata niyzik, iwa kytsaharerewabytsitsa zinynaha.

Miꞌi hawyi itotiaria teꞌerahaꞌat Etewãu kape hawyi — Are pãi iꞌatuꞌe iwat howa ti hẽtyhot raꞌyn atipy piat owa hẽtyhot hap ewy raꞌyn iꞌatuꞌe toꞌope typyꞌi rakaria.Miꞌi tã hap ewy taꞌatunug Etewãu ete wakuat pytkai. Miꞌi tã etiat atiwan mesuwe uito Iruka.

Yoko uhá koêti neko ivatáhikoti kúveuke neko yuhoíkovokuti, pono-ponó kixínonehiko ûke Etévaum noixeâtihiko ne nône kutí kó'iyeane none ánju.

Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, wiôrã Estevãore pũûro ĩ'yâkãrã niîwã. Naâ kɨ̃ɨ̂re ĩ'yakã́, kɨ̃ɨ yaá diâpoa asistéa wa'âkaro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ weeró noho bahurí diâpoa wa'âkaro niîwɨ.

Niptinmi chay Cunsïjup lluy puydïnincunapis Estebanta licalcuśhanćhu, paypa cäranta anjilpa cärantanuy licälälin.

Tawamhã zudezu norĩ ma roti'wa norĩ hã, duré aihĩni ĩsi'ubumrozéb ãma ĩhâimana za'ra norĩ hã te ãma tinhopré, Esitéwãhã ubu ãma hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, hâiwa ãma romhuri'wai ubu ne, Esitéwãhã ubu hã.


Exitewão oturutopõpyryMorarame Ritonõpo maro oturuketõ tuisary a tõturupose,—Ajohpe pyra moxiã na? tykase ynororo Exitewão a.

Estewãw kot juistijê mã ujarẽnhHãmri nhũm mẽ õ patre maatija Estewãw mã kapẽr nẽ kãm:—E mẽ inhmã amnhĩ jarẽ. Xà ãm hãmri na mẽ ri ã ajarẽnh anẽ nà? Anẽ.

Estevão Sãkirauata KõtãkikarerimoniIniniã sasetotxiakori auĩte apiatakari txari Estevão:—Atãokani ninoa sãkire?

Estêvão pymâdo enanaym aguehobyryAituo myani kurâdo eynynâ Deus agâ aguewâni modo iwymâry kuru Estêvão nhapâiguely:— Âkealâka âwâgâ aguelymo? — kely.

Etew umumeꞌu uzeruzar haw aꞌe kuryNaꞌe xaxeto upuranu hehe kury, Etew rehe kury. -Azeharomoete erezeꞌeg nezewe ne, iꞌi izupe.

Estêvão ijayvuagueHaꞌe ramo sacerdote yvateve vaꞌe oporandu vy aipoeꞌi:— Haꞌe rami ae teve?

Estêvão yotaɡ̶aneɡ̶e niɡ̶ijoa seteenta lacilodi judeutediOdaa niɡ̶ijo lacilo-sacerdotitedi ja ige Estêvão, meeta, “Ijo me notaɡ̶anaɡ̶a ijoa ɡ̶oneleegiwadi modakapetaɡ̶agi, domigewi ijoa lotaɡ̶a?”

Estêvãova'ea omombe'u Abraãova'eaIgwete ikwava'ẽhara'g̃a nduvihavuhu'ga ei Estêvãova'ea pe:—A'iti nde ei poha? ei ga ahe ve.

Estêvão tỹ vẽnh kãménKỹ Topẽ tũ ki rĩr tĩ to pãꞌi mág tóg ti mỹ: “Ki hã ke mỹꞌ?” he mũ.

Estêvão omombeꞌu judeu ruvixa kwéry-pe Abraão rehegwa nheꞌẽHa paꞌi ruvixagwasu katu ohendu ijapu vaꞌe nheꞌẽ. Ohendu ramo oporandu Estêvão-pe:—Upéixa voi pa? heꞌi íxupe.

Tahe xiwe wedu Estevaõ‑ò rỹỹraxire: —Kia aõbohe inatyhy rare.

Estevão ꞌga ꞌeawetAꞌeramũ mainana ꞌwyriararete ꞌga ꞌjau Estevão ꞌga upe.—Aꞌjea futat nipo ajee ki sa?— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Exewão me rũnh krãptĩmã me kukãmãkjê'ã ujarẽnh.Nhym kam me kadjy Metĩndjwỳnh mar djwỳnh nhõ bẽnjadjwỳr rax kum kabẽn ne kum,—Djãm kôt ne me arẽ? ane.

Estêvão Eseurîmatoꞌ Toꞌ PîꞌMîrîrî tîpo teepîremasanon esanon yepotorîya Estêvão ekaranmapoꞌpî: —Inna pîꞌ rî toꞌ eseurîma mîrîrî? —taꞌpîiya.

'Extep te yãy pupi hãm'ãktuxHa tik te 'ãmãnex xop xat'ax te 'Extep yĩkopit, hu:—'Ok tik te hãpxe'e 'ãktux? Kaxĩy.

— Icẽm tu ixeyũ e'em? — io'e paĩyũ kukukat Estêvão be.

Es-Tew kyyh Sinedirijo ajyy nꞌaa sa hã panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã moo hebꞌooh do sa wahë nꞌaa hehꞌäät do eaanh Es-Tew hã:—Äkä, se hub né hẽ ta ti raherꞌoot do a ky nꞌaa? —näng mäh.

Es³te³vãu²ah³lai²na² wãn³txa² ĩ³wa³lxĩn³nha²jau³su²Nxa²ha¹te¹ wã³nxĩn¹ta² si³yxau³ka³jxah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Es³te³vãu²ah³lãi³. Jau¹xai²li² ĩ³ye³kxain¹jau³xai²na² ya²la³tu̱³ji¹wi¹? Ta¹hxai²hẽ¹la².

Estêvão Irae Iniraeneha NahalakoaHatyaoseta sacerdotenae xekohasehare axehena Estêvão: — Xoana aliterexe iraetaha hitahi?

Estêvão vara va'ora ni'avini kavaranihiHari. Oniaroa, sasidotxi vakadika'da'dia binana'dohiha ada Estêvão:—Ka'oa mani kasavaha ida ira vakanavaranihavini hiki?

Estewã atatu tabetesaka.Niytahi taparakta Deus wahoro eze ziknapamykysokota ipe niy:— Hawa kytsa aharere soho nitsasohokonaha wasape hi sa — niy.

Miꞌi hawyi paꞌi koro apoꞌe Etewãu me — Pyno apo mio tã iꞌatuꞌe hap pywo sio yt e.

Yuho EtévaumIna kíxo Etévaum ne koati payásoti ya uhá koeti sasedóti inuxínoti jûdeu hó'eke:—Kaná'utimea ne yuhóhiko koêku ne ítike?

Estevão wiôrãre werê'ke niî'Estevãore naâ ĩ'yarí kura sacerdotea wiôgɨ sẽrí yã'akɨ niîwĩ:—Mɨ'ɨ̂re werê sãase diakɨ̃hɨ́ta niîti? niîkɨ niîwĩ.

Estebanmi Cunsïjup puydïnincunäćhu limalicunChayćhümi puydï sasirdütica Estebanta tapula: “¿Imaninquim nishuśhayquicunapi?” nil.

Dama ĩpire norĩ nho're, Esitéwã dama ĩsiwasu'uzé wasu'uTawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, da'ãma romhuri'wa ĩpire uptabi hã te tãma tinha, Esitéwãhã ma:— E tô sena aiwasu'u hã.


Ynara tykase Exitewão eya xine,—Wekyry tomo, kuetatoko, orutua kõ roropa. Pake Aparão a Ritonõpo tõsenepose saerehkane panõ ezure, Mesopotamia po Aparão ahtao ro Xarã pona ytopyra ro ahtao.

Hãmri nhũm kuma nẽ mẽ piitã mẽ kãm kapẽr. Mẽ kãm kapẽr ryy nẽ mẽ kãm:—Tôe kot paj mẽ amã mẽ panhĩgêt finat Apraãw tanhmã harẽnh to ka mẽ inhma. Amnepêm na pre Tĩrtũm maatija Apraãw wỳr kato. Kormã pyka pê Mẽsopotãm kamã pa ri. Kormã kot ma krĩ pê Arã hwỳr mõr kêt ri nhũm hwỳr kato nẽ kãm:

Estevão txari:—Nikiomaneakori, nitariakori pakini, hĩkenakotanoko. Teoso iaxitikiri oerekaua aãtokirini Apraãonimoni. Mesopotámia tixini auakasaaki, Araã tixini auini apisapanika, Teoso motika iuamoni.

Aituo myani Estêvão in-hoguly:— Ydataungâ, pymâ domodo, kurâ domodo warâ. Kydamu Abraão agâlâ mykâinane Deus ton-honreim. Kydamu Abraão Mesopotâmia eynynâ atay, Harãram idâly iraynâ, Deus idâwânmy eyam agueze:

Uzeꞌeg Etew izupe. Naꞌaw izeꞌeg awer xe aꞌe kury. — Herywyr wà, herykyꞌyr wà. Teko wanu wà. Kwehe mehe Tupàn aꞌe, uzexak kar oho zaneru Àmàrààw pe aꞌe. Heny katu uzexak kar mehe. Àmàrààw wikuwe Mezuputàm ywy rehe aꞌe ꞌar mehe. Noho kwaw Àrà ywy rehe wiko pà aꞌe ꞌar mehe.

Estêvão ombovai:— Keꞌy kuery haꞌe xeru kuery, pendu ke. Nhaneramoĩ Abraão ma Mesopotâmia yvy re teri oiko jave, Harã py oiko eꞌỹ mbove ixupe Nhanderuete hexakãmba vaꞌe ojexa uka rakaꞌe.

Odaa ja niniɡ̶odi Estêvão, mee, “Inioxoadipi noiigi judeutedi, codaa makaamitiwaji anakaami lacilodi ɡ̶odoiigi, atacolitece yotaɡ̶a! Aneotedoɡ̶oji iiɡ̶e inoatawece codaa eliodi me datale. Niɡ̶iniwa Aneotedoɡ̶oji dinikeeteta ɡ̶onelokodi Abraão niɡ̶ijo malee liɡ̶eladi nipodigi Mesopotâmia, maleediɡ̶icatibige daɡ̶alatiticogi nigotaɡ̶a Harã.

Igwete Estêvãova'ea ei ymyahũva'ea mombe'gwombe'gwovo g̃a pe a'ero:—Nhiirũ, peymyana, pehendu ti nhinhi'ig̃a, ei ahe. Tupana'ga onhimboukwaha gwuvihavuhuhetero, ei ahe. Igwete ga jipiukari nhaneramonhava'ea pe Abraãova'ea pe hako. A'ea rupi ahe ndohoi ve cidade de Harã me. Mesopotâmiapeva'ea gwyri pe Abraãova'ea ruvi hako, ei ahe. Igwete Tupana'ga jipiukari Abraãova'ea pe.

Kỹ Estêvão tóg ag mỹ: “ijógꞌ,” he mũ. “Inh kanhkãꞌ,” he tóg. “Ẽg jóg tỹ Topẽ vỹ tóg vẽnh kar kãfór nĩ,” he tóg. “Ti hã ne ẽg jógꞌjóg tỹ Abraão mré vĩ ja nĩgtĩ, ti tỹ ver ga tỹ Mesopotâmia tá nĩ ki, ti tỹ ver ẽmã tỹ Harã ra tĩ tũ ki.

Upe ramo Estêvão onheꞌẽ judeu ruvixa kwéry-pe:—Xe reꞌýi kwéry, xe ruvixa kwéry ave, pejeapysaka porã katu xe nheꞌẽ-rehe. Yma ete ojehexa uka vaꞌekwe nhane ramoigwasu myamyrĩ Abraão-pe. Nhandejáry onhemombaꞌegwasu ete vaꞌe ojehexa uka vaꞌekwe íxupe. Mesopotâmia yvy-py gwetã tee-my joty oiko ramo, ojehexa uka-ma voi vaꞌekwe íxupe. Ndovái joty Harã tetã-my.

Estevaõ tahe dirawyònyde. Wanyrỹboho, Wahaboho, Ijyymy adeereny arelyykre. Warybe‑ò boholabenyke. Mesopotamia bede‑ki Deuxu biu‑ribi rexitỹnynyre Abraõ‑ò, inytybyreny‑ò, Harã hãwã‑ki rasỹnyõreu.

Aꞌerauwe Estevão ꞌga ojeꞌega ꞌgã nupe:—Peapyaka jejeꞌeg are— ꞌjau ꞌga mainana ꞌgã nupe. —Janeruwarete ꞌga te ꞌã esage janee nũꞌũ. Ymã te ꞌga jesaukari janeypy upe rakue, Abraão ꞌga upe rakue— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Mesopotami ywy pe Abraão ꞌga rekoramũ Janeruwarete ꞌga ojeꞌega Abraão ꞌga upe rakue:

Nhym tu me kukãmãre'ã ajarẽn memã kum,—Akmere, mebêngêt ar, dja ga me ikabẽnja ma. Metĩndjwỳnh ne me bakukãmãre Abraãomã amijo amirĩt. Prĩne me:xkumrẽx ne uma: ne arỳm kum amijo amirĩt ne. Pykabê Arãkam ar ba kêtri Mexomikam ar bari ne Metĩndjwỳnh arỳm Abraãomã amijo amirĩt ne.

Yuukuꞌpî Estêvãoya: —Uyonpayamîꞌ uyuntonon, eseurîma etatî —taꞌpîiya. —Pena morî puꞌkuru aꞌka pe tîweꞌsen Paapa esenpoꞌpî utamokon Abraão nurîꞌtî pia, maasa Mesopotâmia pata po aakoꞌmamî tanne, Harã pona ikoꞌmanse attî pra tîîse.

Ha 'Extep te:—'Ũkxape xop xi' tak mũnõm xop, 'ũg'ãpax: Topa xexka xe'ẽgnãg te pexkox kopa' xip, tu hãm'ãktux mõnãyxop 'Amanãm pu', ha hãpxexka Mẽyopotãm tu' xip hãmãxap.

Estêvão o'jekawẽn iboceayũ be. Apẽn Deus xipan je'ajojoyũ'ũm'ũm kukug̃ osunuy iap o'g̃uwẽn cebe ip.— Okotkotyũ, owag̃og̃oyũ, baybayũ, wa'õ kay juy epesop — io'e. — Deus soat podi ma ya'õbuyxi — io'e. — Soat podi ma idip — io'e. — Ixe o'jebapuk wuydobu'ũm kay- -Abraão'ũm kay kuyje. O'jebapuk cekay Mesopotâmia eipi be bima. O'jebapuk cekay Hará ka be ajẽm awap.

Ti mꞌ Es-Tew ky hadoo:—Wakãn haa, yp ỹ hyb nꞌaa hedꞌoo doo, bë maa newë këh ỹỹ —näng mäh. —Pꞌop Hagä Doo, sahõnh hẽ sa bahä̃nh hadoo doo, kasꞌee wät ër wahë makũ Abaraãm hã, Mesopotãm häd näng do häj nꞌaa bä Abaraãm bawät nä bä, Arãn panang hẽnh takahỹỹd gä do pooj jé.

Nxa²ha¹te¹ Es³te³vãu²ah³lo²nu¹ta² ĩ³wa²lũ³xi²ti³an¹jau³kxai³lu¹:— Nxe³jah³lxi³wxi¹. Txa²lon³ti³nãu³xa² txa²wĩ³na²nãu³su² nxe³syah¹lxi¹lxi¹. Ain³kxi²sah¹lxi³hẽ¹li¹. Kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² A³bra³ãu²ah³lo²nu¹tai²na² txa²wã¹wĩ³nu²su² ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. A²nxe³jah¹lo²nu¹ta²kxai³ Me³so³po³tã²mi²a²ko³xu¹tai²na² yxau³hĩ¹nu¹tai²kxai³lu² A³rã²thĩ³nãu³xu¹tai²na² ai²nxa³thĩ¹nu¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² Wxi²kin³ti³ton³khai¹nxe³jah¹lai²na² hi²sen³su² tĩ̱³sxã³ ĩ³ye³kxi²ta¹hxai²hẽ¹li¹.

Hoka nehena Estêvão: — Xasemehena, abá xoimanae, nohinaeharenae. Enore werokakoa tyaonitere tyoa kaotyaka wahetakomaniyere Abraão ana tyaonitatere Mesopotâmia nali xowakiya, Harã nali mawenaneharetatere xowaka.

Estêvãoa bini'aha:—Kodija'ari, akadija'ari vavaka'da'diva, mitha vani'a'imidia bana hida kodivarani. Vara ovani'aki bana ada akadi'arahoda kohana okhananavaki Abraão oniki. Deus abono-ra nanokiavini Abraão kania. Vaga'oamanija ida Deus jahana. Abraão ni-hoja'iaki kaho Harã ibavi onikia. Mesopotâmia arabo onikia hojana kaba'i ada Abraão,

Niytahi Estewã kytsa bo nipamykysoko:— O katukytsa, kazotsa wabytahaktsa! — niy. — Tubabatu Deus taparaktsa mydiri bo ziwatawy. Mydiri nihyrikosokdata Abarão. Mesopotamia eze tuze ziwatawy. Bykyze Harã bo niy. Deus ipe niy:

Miꞌi hawyi toiwesat — Eiwanẽtup to meikowo mehĩꞌin e uhaꞌaseꞌiꞌin uiꞌywania e waku sakpo e ti Ahetupana. Nimo raꞌyn ti tuwemoherep ahaꞌaseꞌi Aparãu me yi Mesuputamia pe.

Ina yumopâ Etévaum:—Itínoe mbo'ínu, keáne itínoe teyonéti xapákuke ûti, yakámokenonu. Enepone hána'iti ihayú'iuti Itukó'oviti, kaútata'ixinovo voxú'ikene Âbraum yaneko ovo'íko Mezopotámiya tumúneke ípokopeovo ya Âram.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, Estevão yɨ'tíkɨ niîwĩ:—Akawerérã, yɨ'ɨ̂re tɨ'oyá. Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró asistégɨ, niî pe'tise masî yɨ'rɨgɨ marî yẽkɨ Abraãore uúkũkɨ niîwĩ Mesopotâmia Caldeu masa niirópɨ. Harã wamêtiri makapɨ wa'aátoho dɨporo kɨ̃ɨ̂re uúkũkɨ niîwĩ.

Niptinmi nila: “Malca-masí taytacuna, [Moisespa camachicuyninta manchacuywanmi licá. Chaynütacmi Diosninchictapis cäsucú. Pay'a manamá nunap lulaśhan wasicunallaćhüchu yaćhayan.] Tantiaycäliy-ari. Awilunchic Abraham Haram nishan calu malcaćhu cayaptinmi Sumä Diosninchic ćhaycul limapäla: ‘Cay malcayquita, caśhtayquita caćhaycul maytapis nishac malcaman licuy’ nil. Chayta nila Mesopotamia juc-lädu calu malcäćhu cayaptinlämi, manaläpis Haramćhu yaćhayaptinlämi.

Tawamhã Esitéwã ma tô tãma rob'rãzarõtõ za'ra, dahi'rata norĩ wasu'u na hã, ãne:— Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, wamama norĩ zama, ĩ̱wapari za'ra wa'aba. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, rowa'a na 're ĩsãmra mono hã duréihã ma tô Abra'ãhã ma sihâi'ré, wahi'rata ma. Mesapotamiza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're sãmra mono ré, ma tô ĩtẽme wi, zahadu Harã na 'ri nho'õmo nhisi u morĩ õ ré. Ãne te tãma tinha: “Ma'ãpé airom nhiti aiwatobro, asisãnawã norĩ nhiti aimorĩ da. Airop téb u wa za asaprõ, tamomo 're aihâimana mono da oto.” Ãne ma tô tãma roti.


Morarame Kautea turumekase Aparão a Xarã pona toytotohme. Morarame tumy orihxĩpo tosary turumekase eya. Tarona tooehse kuesaka xine.

—Hãmri nhũm kuma nẽ amnhĩ to akuprõ nẽ ma mõ. Õ pyka pê Katej pê kato nẽ ma krĩ pê Arã hwỳr mõ nẽ hpãnhã kamã pa. Tã nhũm hipêêxà Terahti kêp ty nhũm Tĩrtũm amnẽ jar mẽ panhõ pyka hwỳr kumẽ. Jar mẽ papapxà hwỳr kumẽ.

Ininiã sipe itxa Apraão. Itakanapari Kaotéia inakori tixini. Araã tixinimoni iua sipe. Araã auakasaaki irini ipĩpe. Irini ipinaka atoko, Teoso mĩpiri iua uaimoni uatxa aãuiniãtaã.

— Aituo myakâwândy kydamu âxiguely “Caldéia” kehodâba. Harã anaxi myakâwândy âxidâze idâly typemugudo agâ. Harã anaynlâ myakâwândy nhunwym iguely. Ilâpyryem myakâwândy Deus Abraão ingonodyly xirâ eydâ kydato anaxi.

Aꞌe rupi uhem oho Kawrez ywy wi. Wiko oho Àrà ywy rehe. Tu imàno re Tupàn umur kar xe ko ywy rehe aꞌe, peneko haw pe aꞌe.

Haꞌe ramo caldeu kuery yvy gui oo Harã py ju oiko aguã. Tuu omano ma rire apy ju Nhanderuete ombou yvy aỹ peẽ pendekuaia py.

Odaa Abraão ja noditicogi niiɡ̶o Caldéia, odaa jiɡ̶igo liɡ̶eladi nigotaɡ̶a Harã. Niɡ̶idiaaɡ̶idi digoida Harã, ja yeleo eliodi Abraão, odaa Aneotedoɡ̶oji ja imonyatedicogi miditaɡ̶a niɡ̶idi nipodigi analee ɡ̶adiɡ̶eladetiwaji natigide.

—A'ero Abraãova'ea hoi Caldéiapeva'ea gwyra hugwi a'ero hako. Harã me ahe hoi upa, ei ahe. Ahepo'ria manorame Tupana'ga ahe mbuhurukari kokoty – perope xaju, ei Estêvãova'ea g̃a pe.

Hã kỹ tóg ga tỹ Caldéia tá kãkutẽ mũ, Hãra tá ẽmãn jé, Abraão ti. Ti panh ter kar kỹ Topẽ tóg ti mỹ: “ga tag ra tĩg sir,” he mũ.Ẽg jamãn hã vẽ, Abraão jamã ja ti,” he tóg, Estêvão ti, pãꞌi ag mỹ.

Upe-ma ramo Nhandejáry nheꞌẽ-py osẽ gwetã-gwi oho-vy. Caldeu yvy-gwi oho. Tetã ambue-py ae oiko jevy hagwã osẽ oho-vy. Harã tetã-my ogwahẽ ramo, oiko vaꞌekwe upe-py. Hiꞌare rire omano túvy. Upéi túvy omano rire omeꞌẽ ogwata puku jevy. “Tereho katu nde yvyrã-py” heꞌi ogwerova uka-vy taꞌýry-pe Nhandejáry. Upéixa voi ogweru vaꞌekwe íxupe koꞌa-py. Ãy peiko ha-py ogweru íxupe.

Iribi tahe Abraõ Kadeu mahãdu bede‑ribi roirenyre Harã hãwã‑ò tai rasỹnykemy. Iribi tahe tyby rurureu, Deuxu kaò didyde ka bede‑ò titxibo kaiboho wiji tasỹnymahãtemy.

—Kautei ꞌjawa ywy awi Abraão ꞌga awau akou kwe pe. Awau owaẽma Rarã ꞌjawa amunaw ipe. Peu ꞌga opytawaipa. Peu futat ꞌga ruwa amanũmũ ꞌga wi rakue. Aꞌere ꞌga ruwa manũ re Janeruwarete ꞌga ꞌga rerawau ꞌga pytuna ꞌgã netee futat ꞌga rerua erowaẽma Kanaã ꞌjaw ipe rakue. ꞌAgamũ ꞌã jarejemogyau ꞌga reruawer ipe etee futat— ꞌjau Estevão ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Nhym kam kabẽn kôt pykabê Kaudjêkam me ja nhõ pyka kurũm katon tẽ. Tẽ:n kam arỳm pykabê Arã'ỳr bôx ne kam ar ba. Nhym kam bãm kute irja arỳm kam kubê ty. Nhym kam Metĩndjwỳnh arỳm pykaja tãmmã ano nhym 'ỳr tẽn arỳm 'ỳr bôx. Kam ne ga me ar aba.

Mîrîrî yeꞌnen Abraão wîtîꞌpî Caldéia poi ikoꞌmanse Harã pata pona. Mîrîrî tîpo, itun saꞌmantasaꞌ tîpo, Paapaya mîîkîrî enepîꞌpî sîrîrî pata pona oꞌnon pata uurîꞌnîkon koꞌmamî manniꞌ pata yaꞌ.

Ha' xip hãpxexka Kãnet tu', tu' mõg, tu mõktu xupep kõmẽn 'Anãg tu', tu' tihi', ha yãy tak xok, ha Topa te mõ'kutnãhã 'õg hãm hah, nũnte'.

Imẽnpuye Abraão o'jẽm jeipi bewi- -Mesopotâmia eipi bewi- -Caldéia eipi bewi. Hará ka kay o'ju jenuy ãm — Estêvão o'e.— G̃uyjom Abraão ebay'ũm oe'ũ. Ce'ũ buje Deus Abraão o'g̃udot ijop ipi kay- -wuyeipi kay.

Ti mꞌ taberéd däk Kaw-Dew sa häj nꞌaa, Mesopotãm häd näng doo, ti mꞌ tabahõm Arãn panang häd näng doo hẽnh. Ta yb dajëp do jawén paa bä, Pꞌop Hagä Do manaa wawẽẽ hẽ ër babong do häj nꞌaa bä.

Nxa²ha¹te¹ Kau³te²a² nũ̱³ka̱³txu¹tai²na² ã³wxe²ã³nyhain¹nũ²la² A³rã²thĩ³nãu³xu¹tai²na² ã³wih¹ta¹hxai²hẽ¹li¹. Nxe³ti̱³kxai³lu² a²wĩ³nu¹tai²na² ya³lu²kxi²ta¹hxai²hẽ¹li¹. Hã²wxãn³txa³ ko¹xu¹tai²na² a³li³xi²nũ²la² txa²wã¹ha³lo²khai³xai²na² yxau³ki̱³ko³xai²na² ã³wih¹ta¹hxai²hẽ¹li¹. Nxe³ju³tu¹ta²kxai³lu² kxãn³su² Txa²wã¹sũ̱³na² kwa³na³ain¹ta¹hxai²hẽ¹li¹.

— Hoka Caldeunae waikohera nalita xane, xane tyaona wenakalati Harã nali. Hatyaoseta enexe kamane najikini maniya Enore noloka Abraão kalikini ali xisaonitere nali.

Oniaroa, ai vihi'aha adani Abraão Caldéia ibavi onikia. Avikha'aha, ibavi Harã onikia vakaikahi'aha, vahoja'aha. Vahojana oadani abini'aha ada Abraão kaabi'i. Abinina naothinia ai vihi'ianaha adani Abraão. Deus va'ora kaboa'iha hihida arabo avahojakia vikha'ina.

Iwatahi mydiri Karadeja ikny nikara. Harã eze niapykyryk. Kyze izo nihyrikosokdaze mydiri mysapy bo niukuru. Deus mysapy bo ziwatawy tsihikik. Kanaã bo izumu.

Miꞌi hawyi totoiat raꞌyn tetawa Kauteu hawyi toto pya tetawa pyi mekewat tawa Arã kape toto wẽtup yi kape toto. Miꞌi hawyi toĩneꞌen tawa Arã me. Toꞌywot ikuꞌuro hawyi Aparãu toto i raꞌyn aikope aikope Tupana timoherep muꞌap hap upi toto. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe mesuwe aikope mio watoĩneꞌen hap kape toto e Etewãu. Mesuwat aheꞌyi tote hewyry motꞌi hawyi Tupana toꞌe tope — Aparãu e mesuwat yi yne wyti aru atum epe uiwy e. Pywo ti mesuwat yi wato hap ok tã atum yne epe iꞌewyte ewat emiariru emiariruꞌin wuatꞌi eꞌat piaria pe atum mesuwat eꞌyi e.

Yane ipúhikopeane Âbraum ne poké'exa kaúdeu yonópoti Âram. Ivokóvone há'a, ina iseópa Itukó'oviti yara poké'e vóvoku kó'oyene.

Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ̂ akawerérã Caldeu masa yee di'tapɨ niî'kɨ wiháa, Harãpɨ makari wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ niî, be'ró Abraão pakɨ wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pakɨ́ wẽrîka be'ro Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re wiháa dutikɨ niîwĩ taha, a'tí di'ta Judéia marî niiróre a'tî dutigɨ.

Chaynu niptinmi Abraham yalucula Caldea malcanpi Haram malcäman chayćhu yaćhamü. Chayćhu taytan wañucuptinlämi Diosninchic puśhamula cay caśhanchic malcanchicman.

Taha wa, tisiré cadeza norĩ nhipti'ai hawi ma tô watobro. Harã na 'ri nho'õmo nhisi ãma te oto 're sãmra, Abra'ã hã. Tame, ĩmama hã ma tô tiwi dârâ. Tiwi dâ'â parip si, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã saprõ, ĩroptéb u, Abra'ã hã. Taha wa, te oto a norĩ wa'wa hã ĩwa 're aihâimana za'ra wa'aba mo, ĩsipti'ai ãma.