Ãmoreparykohtao ya Ritonõpo omiry poko, imehnõ Jezu poetory tytinerũkõ enehpoase ya. Mokaro tinerũ apoiase rokene, topehke pyra ãmorepatohkõme. Moinoro amaro xine jahtao, “Anapyrykõ ekaroko ya ajohpãme samo,” kara exiase oya xine. Jezu poetory tõ Masetonia poe tooehse ahtao ise jehtopõpyry tonehse ya emero porehme. Morara exiryke, “Okyryrykõ se ase,” kapitopyra exiase oya xine. Morararo ase exĩko taroino. Jũme okyryrykõ anapoipyra ase.

Kormã ixte mẽ amã Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o ri ixpata ã na pa pre hte tõhã kàxpore ho presija no ãm aa hã mẽ awỳr kêt nẽ. Jar Masetõn kamã Kris kôt mẽ pahkwỳjaja na prem ixwỳr hkwỳ rẽnh o pa pa ho ixàpkur xà japrôr o ri mẽ akôt ixpa. Mẽ kumã ixte Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o ri ixpa hkêt tã pa hte mẽ kukwak ri mẽ akôt ho ixàpkur o ri ixpa. Tã kot paj arĩ ã mẽ akôt ixpa nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ mẽmoj tã mẽ awỳr o ri ixpa hkêt nẽ. Series([], )

Hĩtekata niparĩkauatakasaaki, kãkiti ãtiãtaã Xesosi sãkire auiãkani iokanataro txineiro notamoni, txamari kona nota moianatana ninoa iuasaaki. Hĩtekara nimoianata iuasaaki.

Âduaymo unâ tâdâsemagueho kâengatuday, âkelo Jesus einwânni modo ani dinheru igononi kâzetoem. Tâmakeze lelâ ani urâ, âyanmo âdy kâenkabyra witoem. Akaemo âzeto ewy ani kâentyly, âmaemo mâzetomo ewy kâentyba witoem.

Pepyr hemaꞌereko mehe amogwer uzeruzar maꞌe umur temetarer ihewe aꞌe wà. Imunar maꞌe ài aiko aꞌe ꞌar mehe ihe, taꞌe apyhyk temetarer wanuwi ihe xe, maꞌe iapo ꞌym pà wanupe ihe xe. Hepytywà aꞌe wà, aꞌe rupi apuner pepytywà haw rehe ihe no.

Mbaꞌeta igreja kuery mboae gui mbaꞌemo aipeꞌa heruvy peẽ kuery roipytyvõ rive aguã, haꞌe ambaꞌeapoague repy ajopy guive.

Niɡ̶ijo me jiba me ɡ̶adaxawanitiwaji, jibatege dinyeelo anoniwakateetibigiji eletidi lapoli loiigi Aneotedoɡ̶oji. Niɡ̶ijo me jibatege niɡ̶ijoa dinyeelo, ja micataɡ̶a daɡ̶a jolicetiogi niɡ̶idi noiigi. Niɡ̶ijo midiaa ibakadi ɡ̶adiwigotigitiwaji inoa iɡ̶alanaɡ̶a, pida aɡ̶ica daɡ̶a jipokotaɡ̶awatiwaji daɡ̶a ɡ̶adigiwocitiniwace. Pida ɡ̶onioxoadipi ane icoɡ̶oticogi nipodigi Macedônia boɡ̶onadeegitiwa inoatawece ane jopotibige. Ajemaa madaxawanitiwaji, codaa aɡ̶ica daɡ̶a yowoogo me jipokotaɡ̶awa madaxawani.

Po pyry pe imbuhuri ji ve ji poravykyrame Cristo'ga mombe'gwovo pe me ramo. Napembuhuri reki pe ji ve ikwehe. Ojipe'g̃a ki a'e te ombuhu ji ve Cristo'gareheve'g̃a. G̃anemimbuhura ji herohoi g̃a hugwi a'ero ikwehe. Tareko ti jijive jijuvame Corintopeve'g̃a pyteri pe reki, a'e ji ikwehe. Nurã ji herekoi na'ẽ Cristo'ga mombe'urame pe me. Aerẽ ji ndarekoa'javi jijive. Nda'ei ji pe me reki: Pembuhu ti ji ve. A'ea ji nda'ei. A'ereki momina rupi Cristo'gareheve'g̃a ombuhu ji ve itambere'ia urame Macedôniapeve'g̃a gwyra hugwi. Aerẽ ti ji nda'ei a'ea rehe pe me nehẽ no.

Ẽmã ũ tá Jesus ki ge kỹ nỹtĩ fag ne inh mỹ fag jãnkamy vẽnh kãpãm, kỹ fag tóg inh mỹ ti jẽnẽ ja nĩ, sỹ ãjag mré nĩn kỹ. Fag tũ hã ko ja inh nĩgtĩ. Kỹ, isỹ jãnkamy ve sór mũ ra sóg ãjag mỹ tó ja tũ nĩ gé. “Ti hỹn ag mỹ jagy tĩnh mũ,” he sóg tĩ, hã kỹ sóg ãjag mỹ to ja tũ nĩ. Ga tỹ Macedônia tá ẽg régre ag ne inh ki junjun ja nĩgtĩꞌ, sỹ ãjag mré nĩn kỹ, kỹ ag tóg inh mỹ jãnkamy ũ ma kãmũ ja nĩ gé, sỹ to nén tỹ inh mỹ tũ nĩ ẽn mãn jé. Gen kỹ sóg isũ vég tĩ hã ra, ti tỹ ãjag mỹ jagy tũ nĩn jé. Inh jykren hã vẽ. Tovãnh sór tũ inh nĩgtĩ.

Amombeꞌu jave vaꞌekwe peẽ-my Hesu rehegwa nheꞌẽ, tetã ambue-gwi Hesu reroviaha ombou vaꞌekwe xe-vy xe mbaꞌe repyrã. Mombyry jepe aiko ramo íxugwi kwéry íxupe ambaꞌapo vaꞌe-rami xe rereko haꞌe kwéry. Upéixa oroiko vaꞌekwe pehendu porã hagwã Hesu rehegwa nheꞌẽ. Pene paꞌũ-rupi aime ramo vaꞌekwe xe mbaꞌe repyrã ndarekói jepe pendéhegwigwa-rehe ndajeruréi joty vaꞌekwe peẽ-my. Upéixa aikotevẽ jepe aĩ-vy vaꞌekwe jave ou-ma Macedônia yvy-gwi Hesu reroviaha vaꞌekwe. Omeꞌẽmba xe-vy xe remikotevẽ repyrã. Peẽ-my ndajeruréiry voi vaꞌekwe xe remikotevẽ. Mbaꞌeve-rehe voi katu ndajerure moꞌãi ave peẽ-my pono peẽ-my ipohýi xe remikotevẽ repyrã-rehe.

Ijõ dohodỹỹna mahãduõ heka riwaòwynyre adeereny aritỹnynyrenykemy. Iwese iribi rawasinyre wesemy heka rahõtinyre. Iu akireny rybe‑di tỹnydỹỹmy rarewãhãu tiu rexitòenyõhyyre adeereny biwawiòhenanykemy. Macedonia hãwã‑ribi dori ityhydỹỹdu, mahãdu seriòreõ aõmybo raruwãhãre wadee diwyde. Tiu heka aõ aribireny aritaõtyhy. Tuu rarehyy wese heka wiji rarekre.

Pẽ pype je rekoramũ ako mukuwara ꞌgã etee Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã kaꞌaranũũ murukaa jee ikue. Mamaꞌea tejeupe ityweꞌemamũ ako je mamaꞌe renũineꞌema pẽ nupe tekou ikue. Masetoni ywy pewara ꞌgã Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã etee ako mamaꞌe rerurukaa jee ikue. Pe awi janerewirera ꞌjawewara ꞌgã amũ nuramũ ako ꞌgã mamaꞌe rerurukaa ꞌgã nupe jee ikue. Ymã miamũ ako je mamaꞌea naenũi pẽ nupe ikue. Anure taetu nipo je mamaꞌea naenũi pẽ nupe.

Djãm ba ne ba ar amã amijo a'uw? Kati. Amũ me ja ne ba me ku'uw, ne apỹnh me õ pykakam mrãn bôx ne me kute amim Jeju mar ne kôt ar aben pydjio ba djàri me ku'uwn memã kum,—Ar ikôt o kangõ ba Kôritukam memã arẽ. Nã bãm ã memã ane nhym me arỳm imã pi'ôk kaprĩ ngã ba amỳ. Ne kam ar akam bôx ne ar amã Kritu kabẽn jarẽ. Ne kam ba inhõ mỳjjao pãnh ne. Amũ me'õ nhõ pi'ôk kaprĩo inhõ mỳjjao pãnh. Ije ar amã idjà'wỳr kêt kadjy ne ba inhõ mỳjjao pãnh ne ar akam idjàpênh ar iba. Ar amã arẽnho iba.

Mîrîrî yai akoreꞌtaꞌnîkon esenyakaꞌma tanne, tiaronkon soosi tawonkonya uyeꞌmaꞌpî. Mîrîrî pîꞌ taayaꞌnîkon eꞌpainon, yamaꞌrunpaꞌpîiya. Tîîse mîrîrî kupîꞌpîuya amîrîꞌnîkon pîikaꞌtîtoꞌpeuya kaiꞌma. Moropai amîrîꞌnîkon koreꞌta uukoꞌmamî yai, utînirurî ton esatî pîꞌ uukoꞌmansaꞌ pra wai anîꞌ pîꞌ. Tîîse uyonpakon Macedônia poinokonya enepîꞌpî tamîꞌnawîrî ituꞌse uurî eꞌtoꞌ kaisarî. Mîrîrî warantî awanî pe man, eꞌmaiꞌ pe akoreꞌtaꞌnîkon wanî yai, moropai inîꞌrî tiaron pensa uutîsaꞌ yai, mîrîrî wanî kupî sîrîrî anîꞌ pîꞌ esatî pîꞌ anna koꞌmamî pepîn.

Hõmã 'ãte hãpxopmã max 'ãxop kopah, 'ĩhã Yeyox kopa kuxa mãm xop nõy te 'ã' popmãhã tayũmak. 'Ãte 'ũyõg hãpxop pop, nũy 'ãxop hãg tehet, yã' xupxet putuk. 'Ãte hãpxopmã max 'ãxop kopah, pa 'ãte 'ãxop yõg hãpxop xak 'ohnãg xix 'õgnũ tayũmak xak 'ohnãg, pa hãpxexka Mãxenõn yõg taknõy xop te 'ã' nũnnãhã hãpxop xohix. Hõmã 'ãte 'õg hãpxop pop 'ohnãg, tu 'a 'ãte 'õg hãpxop pop putup'ah. 'Ãte 'õg hãpxop pop 'ohnãg putup.

Õn kawẽn idipat muwẽnuwẽn eywebe bima dinheiro mudodot'uk osodop ip wara'at ka beayũ itabucayũ. Jewexe ma õn cuk adi tujupa'um'um og̃uy ixeyũ xewi teihem'ũma imuwẽn ãm eywebe. Wuykitpitpiyũ juk adi oajẽm Macedônia eipi bewi. Soat cuk adi o'tojot ip owebeam wemukaypinput. Imẽnpuye ka'ũma ma juk adi ojoojuy eyxewi. Ikug̃'ũm pima dak “Dinheiro'in puk” i g̃u oce eywebe. Pũg̃ em tak ka'ũma ma. Kuy bima dak juk adi ojoojuy g̃u ma dinheiro eyxewi. G̃uyjom tak ojoojuy g̃u ma. Puju dinheiro ojoojuy eyxewi? Ka'ũma em ma.

Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do panang wób hẽnh habong do hã ỹ daab yyp, sa dajẽẽr ỹ ado hõm hadoo, ỹ ramasa hyb nꞌaa Jesus ky nꞌaa bë ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa. Bë mahang ỹ bawät noo gó, wë ỹ tabadoh bä ỹ karẽn doo, dooh bë hã ỹ daab yb bä. Ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Masedonija häj nꞌaa bä naa hana do ỹ ranoo ỹ karẽn doo. Dooh paa ỹ karẽn bä bë hã ỹ daab yb bä, tanajawyk hyb nꞌaa bë jó. Hỹ jawén dooh na-ããj hẽ bë hã ỹ daab yb bä.

Nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³nx2ta¹hĩ¹nai³tã² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txi³nãu³xa² ã̱³xa³ a²yen³kxa² wã²nhũh¹sain¹na²hẽ³la². Yxau³ya³sain¹sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txain¹nxa³kxan²ti³ a²yen³kxa² wã²nhũh¹sain¹na²hẽ³la². Wxa²nũ̱³ka̱³txi³ ĩ³nxai²na² a²yen³kxa² wã²nhũh¹sah²lxan³tai¹ti²tu³wa². Nxe³sxã³ a²nũ²a² ã̱³xa² a²yen³kxa² so¹kxai¹na¹ha²kxai³ wxa²nũ̱³ka̱³txa² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi¹nx2ta¹ha²kxai³ nxe³ye¹nx2ta¹tai¹ti²tu³wa². Te²yã¹nxe³sxã³ yxau³ya³sain¹ti̱³kxai³lu² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ¹nx2ta¹hĩ¹nai³tã² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² Ma³se³to²na²ko³xan¹te²nãu³xai²li² yen³kxa² wã²nhũh¹sain¹na²hẽ³la². Yxãn¹ta¹ wxa²nũ̱³ka̱³txi³ ĩ³nxa² a²yen³kxa² ĩ³yai³nũ³nxa²lxi³nxa³tai¹ti²tu³wa². Jã¹nxe³sxã³ yan¹nãu³a¹ a²yen³kxa² a²yo³ha² ai³nxũ³nxa²lxi³nxa³lho³la². Nxe³ha²kxai³ wãt3txa²lxa¹ju³ta² ten³sa²nxa³nha²wa².

Nahahenere xinekoni xowaka haiyaharenae tyakekohatiyenae hakoa wenakalatitarenae bakatyahitaha natyo. Kala xoana xamani hoka nokaiwahitene naoka nakahinaetya xiso maheta. Notyaohenere xinekoni xowaka haiya xowaka olo hare naokita, xakore hoka maisa xalahare nahowitikijita. Wihinaeharenae Macedônia nalita tyohenerenai atyo kolatyaha nomani xoalinihare naokitereharenae. Nikare notyaona kafaka maniya hoka nikareta tehitiya ite notyaonehitiya nahiti maniya. Maisaiya hatyoharenae hiyeta nahowitikijita xiso.

Ogathani'iki ida jiniro Cristo kaija'ari ibavi hoariha avajoronionibakhiakia vakarona'iki. Bada onirina kaba'i vakadiania, ogathani'iki ida vakadijiniro bada onija kaimoni avakadiania. Avakadiania ohojana kari jiniro-ra okainamo'avini kaba'i, ni-jiniroa a'onira okanikhariaki. Jesus kaija'ari Macedônia kaarabonia vikha'ina vani hora vakavikha'ara adani nahina okainamokia. Oniaro kari onofirihi ida avava'ini-ra okai'dokavini okanikhariana. Jokoa avava'ini-ra okai'dokarihi nahina okainamoki-ra okanikhariavinia.

Deus wasania ty ahabo iktsasokoze ustsa Sesus tuktsa siokyrysaro ty kabo nyny nikaranaha. Sesus tuktsa ustsa hudikhudikwy ezektsa siokyrysaro ty kabo nyny nikaranaha. Ahatsyhyryze siokyrysaro iakse iwa Deus wasania ty ahabo iktsasoze iwaze ihuakbara ty iktsaso. Utakta ahatuk zikzuruspykze batu aty tohi okyrysaro humo zikykubyikize batu ahatykda. Sesus tuktsa Masedonia ezektsa kabo izumunahaze tahanamy ty kabo nyny niaha. Ikzihikik naha ty kabo nyny niaha. Ahabo batu ihuak ty ahabo tysapykyk iky ahabo kabokta batu aha.

Haꞌawyte worohoꞌomuꞌe at kaꞌap yt kat saꞌup ete i maꞌato eweikuap uwe tum eimuꞌe hap saꞌup. Pyno ahenoi ehepe. Iraniaꞌin Iesui mohey haria aikope aikope teꞌeruwaꞌatunug hap kaipyi miꞌiria tipoꞌoro uhowawi eimuꞌe hamuat saꞌup. Areĩneꞌen seroꞌokꞌe hat ewy katupono iꞌatuwat iꞌatusaꞌup kaipyi areĩneꞌen eipyꞌasetpe. Yt kat i ewetum uhepe. Yt karãpe i areĩneꞌen neran ahẽtup hẽtup kat koꞌi kat koꞌi eikaipyi teran. Saꞌawyꞌi areĩneꞌen eipyꞌasetpe turan uiwekaipyi arenuk. Miꞌi hawyi uhesyꞌat eipyꞌasetpiat areĩneꞌen turan tõꞌẽ kahato imohey haria yi Masẽtunia piaria uhowawi kat koꞌi kat koꞌi taꞌatumiium koꞌi erut hamo. Miꞌi kaipyi areĩneꞌen eipyꞌasetpe yt kat i ahẽtup ehepe. Iꞌewyte yt ahẽtup i aru ehepe.

Koeku ngo'ítukeyea ítuke Itukó'oviti xepákuke, hane porexónu námoem kutípotihiko Jesus íhae po'i imokóvokutihiko. Kutí koe unge'éxopinoati apeínoatihiko koeku ápeyea námoem xokóyoke, motovâti nzuvó'oxeopinoe keúkoponivo ikéneke Itukó'oviti. Yaneko óveangu xepákuke, enepo apê nóngone, ako émbemapinoe keúsokinonoa, mbuvâti indúkeovo yávahanoe. Itea yaneko simohíko ne po'inu ûti xoko Jesus íhae Masêdonea, énomonehiko kousókinonu nóngone. Ya uhá koeti ngoêku tukú koeti kó'oyene, ngóxunakovoneoxo, motovâti ákoyea indúkapu yávahanoe. Yoko ngíxoixovokunemo káxehiko keno'ókoti maka hákone ingoyó'ixopinoe.

Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ niirí kurare ãpêrã Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã yɨ'ɨ̂re niyéru o'ôo'wã. Yɨ'ɨ̂ teeré yẽ'ê, mɨsâre wee tamú sĩ'rigɨ, naa yeé niyérure e'mâ dɨogɨ weeró noho tɨ'ó yã'awɨ. Yɨ'ɨ̂ mɨsâ me'ra niîgɨ, apêye noho dɨ'sakã́ ĩ'yâgɨ, neê ni'kɨré kari boótiwɨ. Marî akawerérã Macedôniakãharã yɨ'ɨ̂re dɨ'sasé nohore o'ôwã. Tohô weégɨ kari boótiwɨ. A'tîrota weé yapatígɨti.

Juc chalapacü-masinchiccuna amcunacta sirbinacpä uyalcämaptin'a suwacüśhanüñamari caläpis. Jinaman'a pishipacuynïcunaćhu manam mayanllayquitapis piñachipäculacchu. Aśhwanpam Macedonia chalapacü-masinchiccuna ćhämul yanapapämäla. Rasunpa, imaćhu piñachipäcunacpïpis allictam licaculá, manatacmi piñachipäcuśhayquipischu.

Cristuhu wasu'uwẽ na te aipawaptob za'ra wa'aba da, ai'rata ĩ̱nhamra aba ré, rob'uiprazém na ĩ̱ma asõprub za'ra wa'aba õ nherẽ, ma tô ai'upana za'ra wa'aba, ĩsazei'wa norĩ hã ĩ̱pawaptob za'ra, darob amoi ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ hã. Ta norĩ hã Wanhib'apito wasu'uwẽ na te pawaptob za'ra dai õ nherẽ, ma tô tite rob'uiprazém na ĩ̱pawaptob za'ra, aima wa'aba si, te ãma ĩromhurizéb da hã. Ai'rata ĩ̱nhamra aba ré, asimarĩ zô, te aiwasutu za'ra wa'aba da, te nasi aiwi rowaptẽrẽ za'ra wa'aba õ di, marĩ zô ĩ̱wi rowaptâ'â wamhã. Wasisãnawã norĩ si, ma tô uburé marĩ na siwi ĩ̱pawapto, ãma ĩ̱hâimana mono zéb da hã, Masédoniza hawi, ãma ĩ̱siré ĩsi'aba'ré norĩ hã. Taha wa, ai'rata ĩ̱nhamra aba ré hã, ĩ̱nhiwari na hã te nasi ropire hã aima 'manharĩ za'ra wa'aba õ di. Tane, wa za duré ĩ̱hâimana, apâ ĩ̱morĩ na te sahu wamhã, ãma atẽme za'ra wa'aba.


Kure ya mana. Topehke pyra imehnõ amorepary ya Ritonõpo omiry poko Kyrexia patary tõ po emero. Zae rokẽ ase. Ajohpe pyra ase Kyrixtu ukurohtao exiryke.

Ja inhmã mex. Jakamã kot paj amarĩ mẽ anhõ pika pê Gres kãm ã mẽ amã Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o ixpa anẽ nẽ mẽmoj tã mẽ awỳr kêt nẽ. Ãm hãmri na pa ã mẽ amã amnhĩ jarẽnh anẽ. Kris pyrà nẽ ixêx kêt kênã.

Kristo atãonoka isãkire. Isãkire nãkixinireẽ auape, ininiã nota sãkire apaka atão. Nisãpiretapanikari kãkiti hĩtxineirote nimanirekakani pirena. !Auari ikara nisãkire iotokakakari ikinika Akaia tixiniã.

Cristo xurâ wawylygue, augueho âkealâ awyly lâpylâ, Cristo agueho âkealâ awyly ara. Toenzepa inanry womaru, unâ iwâkuru tâdâsemagueho âyanmo kâengatuly tâbyguepalâ awylygue. Acaia einkâ udâday, tâpywazeba kulâ Deus itaumbyry kâengatuba witoem ânguy anienehonwâbyra ise.

Zaneruwihawete umur uzeꞌeg azeharomoete har ihewe aꞌe. Aꞌe rupi apuner izeꞌeg imumeꞌu haw rehe Kere ywy rehe har nànàn ihe, taw nànàn ihe. — Pawru wenoz temetarer purupe aꞌe, Tupàn zeꞌeg imumeꞌu haw hekuzaromo aꞌe, niꞌi pixik kwaw ihewe wà.

Cristo regua ayvu anhetẽ ete vaꞌe xere oĩ vaꞌe rupi aipoaꞌe: Xegui ndoipeꞌaai ꞌrã apy Acaia yvy re haꞌe rami aiko vy avyꞌaa.

Digo mijoataɡ̶a Cristo midioka limedi me eetetece anewi, odaa ee ejitece anewi, niɡ̶ina meji me diɡ̶icata oko nipodigiteloco Grécia ane yakadi me idoxoɡ̶o me idinanetibece. Idinanetibece leeɡ̶odi me diɡ̶icata loojedi me jeloɡ̶oditedibece nibodicetedi anele anoditece Cristo.

Nane'ymi Cristo'ga omombe'u a'itituhẽva'ea ymya. Ji ojiheva'ero g̃waramo ga imombe'uukari ji ve a'itituhẽva'ea no. Kiro ji imombe'ui a'itituhẽva'ea pe me: Cristo'ga mombe'urame pegwyripeve'g̃a pe Grécia pe po ti ji nda'eag̃wami pembuhu ji ve itambere'ia javo nehẽ. Nane'ymi ti ji nhimbohetei a'ea rehe nehẽ. Ji nhimboheterame ti nanhimombihavi nehẽ no, a'e hete ji.

Ki hã tó sóg tĩ, Cristo tỹ ki hã tó tĩ ẽn ri ke han sóg tĩ. Kỹ sóg ãjag to: “ga tỹ Grécia tá ke ag vỹ jãnkamy to inh jykre ki kanhrãn kãn ke mũ, ag tỹ iso vĩvĩ he tũ nĩn jé,” he mũ. Ãjag jãnkamy ve sór tũ pẽ inh nĩgtĩ.

Acaia yvy jerekwe-rupi aiko ramo hepyrã ndaꞌéiry joty aiko-vy Hesu rehegwa nheꞌẽ mombeꞌu-vy. Anhete voi upe xe nheꞌẽ. Hesu-rehe ajerovia-gwi naxe nheꞌẽ apúi vaꞌe voi xe.

Kristu inatyhynamy wadee rarybereri kia wese tule ararybekre ibutumy Akaia hãwã hãwã‑ki.

Kristu ꞌga ꞌã mamaꞌe aꞌjea etee omomeꞌu rakue. Aꞌeramũ je ꞌga remiayuwamũ je nanẽ mamaꞌe aꞌjea etee imomeꞌwau pẽ nupe ꞌga ꞌjawe etee futat. Aꞌeramũ je ꞌjau pẽ nupe: “Akaja ywy pewaramũ pẽ nupe Kristu ꞌga momeꞌwau ako je mamaꞌea naenũi pẽ nupe aiꞌi”, ꞌjau je pẽ nupe, tekuꞌiramũ teꞌe are. Aꞌeramũ nipo otyweꞌemamũ je momikara.

Mrãmri ne Kritu kabẽn katàtkumrẽx. Badjwỳ kôt katàt ar amã ikabẽn jarẽnhkumrẽx. Pykabê Akajakam ar abê Kôritu ar, ije idjàpênh pãnh ar abê pi'ôk kaprĩ jamỳnh kêt. Ije amỳnh kêt'ã dja ba ar amã amijarẽnho iba rã'ã. Dja gar ajõ ije amijarẽnh jabê adjàptàr kêtkumrẽx.

Taꞌpîuya wai yairî apîꞌnîkon, yairî Cristo eseurîma warantî. Maasa pra ipemonkono pe wanî yeꞌnen. Îꞌ pensa esenyakaꞌmaꞌpî yepeꞌ pîꞌ esatîuya pepîn tiwin kin. Mîrîrî pîꞌ eseurîma koꞌmannîpî tamîꞌnawîrî Grécia pata po wanî yai. Anîꞌya uyeseru miakanma eserîke pra man. Îꞌ kaiꞌma itekare ekaremekî pîꞌ esenyakaꞌmatoꞌ yeseru pîꞌ eseurîma taatausinpai, uyepeꞌ ton esatîuya pra.

'Ãte hãm'ãktux Kunnix mũtik. 'Ãte hãm'ãktux 'ãte Topa yõg hãm'ãpak max'ax 'ãktux putup hãpxexka Genex yõg tikmũ'ũn pu', pa 'ãte 'ũyõg hãpxop pop putup'ah, ha tikmũ'ũn tek hupmãp-tup'ah.

Abu ideidaat owebe? Ka'ũma ma. Teihem g̃u õn pit kawẽn idipat muwẽnuwẽn soat pe Grécia eipi watwat pe. Icẽmãn õn e'em. Napapa'ukat g̃u õn, Cristo a'õkayat puye.

Kristo ky nꞌaa hanäm do hëp ỹỹ gó tabawät. Ti hyb nꞌaa, dooh Akaja häj nꞌaa bä habong pé ỹ ky meduuk péh, ỹ ky däng, bë hã ỹ daab nayyp do hyb nꞌaa ỹ hꞌyy kasabꞌee do hã.

Jã¹nxa¹jut3su² Kre²sa²ko³xa² hãi¹nxe³ti³xa¹ kãi³ũh¹nx2ti³te³lhxã³ ai³lha²thet3ta¹tãu³a² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txi³nx2ti³te³lhxã³ ai³lha²thet3ta¹tãu³a² hai³txi³ wxa²yen³kxa² wã²nhũh¹sah¹lxin¹ju³ta² ten³sa²nxa³nha²wa². Kris²tu³jah¹lai²na² wãn³txa² ya²la³tu̱³ jau³xan²tu̱³ nxũ²kwa̱i³yxau³sa³ha²kxai³ nxe²e³kxi¹nx2ta¹wa².

Cristo niraene aliterexe tyaonitere nohiye hiyeta niraehena, hoka tyotya Grécia koa tyaoniterenai konitareya maisa xalahare emaisahitita exe nihalahalini kakoa maxaimanehareta noxakaitere Iraiti Waiyexe.

Ka'oa hihaha'oadahaki ida Cristo kavarani. Onivani fori hija hida kodivarani. Oabono khai oni'avini hiki ida kodibadani abosirini avakadiania Acaia kaarabonia. Ni-ova'ahaki ida kodibadani abosirini kavaranihi-ra avanadabavini.

Deus wasania ty Keresia ezektsa bo motsasoko. Iharere baba wasani motsasoko, Kiristu harere kakparawy iwaze batu mybarapetu kasopyk. Kahyriziktsokzawy kytsa Deus wasaniha motsasoko batu pyk kasopyk, ana humo hi ihuakbara ty ikykara. Batu kytsa siokyrysaro ty kabo nyny zikaha. Niwazuba!

Uiwanẽtup hawe — Waku kahato atiꞌatumuꞌe yt kat saꞌup ete i. Miꞌi pote yt kat i ahẽtup uimimuꞌeria koꞌi kaipyi. Yt areĩneꞌen i eiꞌokpe tote yi Asia pe areĩneꞌen eipyꞌasetpe turan. Yt uheso hin i karãpe areꞌe yt kat saꞌup ete i worohoꞌomuꞌe are ehepe. Iꞌewyte Aikaꞌiwat Iesui tikuap yt uheso i hap kat pote toĩneꞌen uipyꞌa pe.

Epó'oxo kuteâti kaná'uko ápeyea njokóyoke ne kaná'uti kixovókuti ukeâti xoko Kristu, énomonemaka koéneye kaná'uko ra yunzó'inopi kó'oyene, ákoyeamo ápahuina xâne ya uhá koeti Ákaya itoâti ípokea ne ngixóvoku. Koati hána'iti éyenjovope nê'e ákoyea indúkapu yávahanoe.

Yɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ niisé Jesu Cristo yee kitire masî'. Diakɨ̃hɨ́ta niî'. Teé diakɨ̃hɨ́ niiró nohota yɨ'ɨ̂ bu'esé wapa neê niyéru sẽrisomé. Neê ni'kɨ́ Acaia di'takɨ̃hɨ “Kɨ̃ɨ̂ wapa seémi”, niî masitisami.

Jesuspa rasunnin ya'aćhu tacyaycuśhanpam cayta niycälic: jinantin Acaya-lädućhüpis cay sumä alawacuynïta manam mayanpis śhaycachiman'achu.

Ni'wa hã marĩ na te wari ãna, wa tô aipawaptob za'ra wa'wa, ai'rata ĩ̱nhamra aba ré hã, asiwi ĩ̱pawa'âbâ aba ãna. Ãne hã ĩ̱ma wẽ uptabi di tô. Ãhã wasu'u hã da te ĩ̱wi pari waihu'u õ di, Ataza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma, 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ hã. Cristuhu nhimiroti hã tô sena uptabi, te 're hâimana. Tane duré, wa hã tô sena, wa ãne na aima ãma rowaihu'u za'ra wa'wa.


“Yna mõkomory apoiry se pyra Pauru nexiase yna pyno pyra exiryke,” kara ehtoko. Opyno xine ase ipunaka. Morara jehtoh waro Ritonõpo mana.

Xà we inhmã mẽ akĩnh kêt kôt na pa hte ã mẽ amã Tĩrtũm kapẽr jarẽnh pãnhã mẽ awỳr kêt anẽ? Nà inhmã mẽ akĩnh jakamã na pa hte kapẽr jarẽnh pãnhã mẽ awỳr o ri ixpa hkêt nẽ. Inhmã mẽ akĩnh tỳx kênã. Tĩrtũm kot ja hã ixpumunh mex.

Kinirepa ikara atoko nitxa sãkireta? Atxiĩti kona nitiretai hĩte? Teoso imarotari nota iteene tiretinii hĩte.

Tâlâ âduaymo wakeim: “Paulo kydinheruru tienmakedyzeba awyly, kywynebyra tawylygue” keim. Arâpa olâ! Âwynedâmo wawyly, tutuze Deus.

Màràzàwe mehe azeꞌeg nezewe peme ihe. Aipo napuamutar kwaw ihe. Tupàn ukwaw peamutar katu haw aꞌe.

Mbaꞌe re ndaꞌu nanhemongaru ukai vaꞌekue pendevy? Peẽ kuery roayvu eꞌỹ vy teve haꞌe rami aiko? Nhanderuete ma oikuaa roayvua.

Igame leeɡ̶odi ina meji? Aɡ̶eji daɡ̶a leeɡ̶odi me daɡ̶a ɡ̶ademaanitatiwaji, pida leeɡ̶odi me ɡ̶ademaanitiwaji, codaa Aneotedoɡ̶oji yowooɡ̶odi mewi me ɡ̶ademaanitiwaji.

Pe'e tehe po pe: “A'ea Paulo'ga ei nhande ve. A'ereki ga nianearõi,” pe'e po pe novĩa. Ji opoarõ hete reki! Tupana'ga okwaha a'ea.

Hẽ ri ken kỹ? Inh mỹ ãjag to há tũ nĩgtĩ? Vó, ãjag to sóg há tãvĩ nĩ, kỹ Topẽ ne ki kanhró nĩꞌ.

“Maꞌerã-gwi gwemimombeꞌu repyrã-rehe noporandúiry” peje arakaꞌe peporandu-vy arakaꞌe xe-rehe. “Nanhande rayhúi-gwi paraꞌe nopenái nhande-rehe oporandu hagwã nhande-vy opirapirerã-rehe” peje nipo arakaꞌe xe-rehe. Maꞌerã-gwi upéixa peje arakaꞌe xe-rehe? Xe katu apohayhu voi. Tupã Nhandejáry oikwaa voi xe apohayhuha.

Jiarỹ heka aluunihikỹrenyre. Taile heka tuu rarybewãhãre Deuxule rieryre.

“Niporomutari futari ꞌga jane ree. Aꞌeramũ ꞌga mamaꞌe renũineꞌema oree”, ꞌjau nipo pẽẽ mũ jee raiꞌi. Naani. Janeruwarete ꞌga pẽ nee jeporomutara okwaap.

Ije idjàpênh pãnh ar abê pi'ôk kaprĩ jamỳnh prãm kêt. Ja'ã ne ba ije ar amã amijarẽnh prãm ne arỳm ar amã amijarẽ. Mỳkam? Djãm imã ar ajabê kêtkam? Kati. Imã ar ajabêkam ne ba arỳm ar amã amijã ajarẽ. Metĩndjwỳnh kute imar.

Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen mîrîrî tauya mîrîrî? Maasa pra amîrîꞌnîkon saꞌnamauya pra awanî wenai? Kaane, mîrîrî wenai pra. Paapaya epuꞌtî pîꞌ man, îꞌ kaiꞌma amîrîꞌnîkon saꞌnamauya.

Teptu 'ãte nõm 'ãktux? 'Ok 'ãte 'ãxop putuppax 'ohnãg? 'Ãmhok. 'Ãte 'ãxop putuppax.

— Ẽn iojuyjuyũk g̃u ocexewi ocekukpin g̃u exe buye — i te'e ma eyju e'em owebe.Eykukpin cĩcã oxe. Deus itaybit iboam.

Hꞌëëd hyb nꞌaa ti ta ti ỹ herꞌoot? Bë ỹ kamanahä̃n do hyb nꞌaa gꞌeeh? Dooh. Pꞌop Hagä Do hapäh bë ỹ kamahä̃n.

Jã¹nxa¹jut3su² ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ nxe²kãi³nx2ti³hĩ̱³na¹te²la¹xã³? A³lxi¹nx2ti³hĩ̱³nxã²nxa³te²la¹xã³? Hai³txi³ ti³he¹nxe²nxa³wa². A³lxi²khaix1nxe³nx2ta¹nha²wa². Ju¹tai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ²nẽ³nha²wa². Nxe³ha²kxai³ ya²la³tu̱³tã³la².

Xoanere ala hoka exakere niraeta? Xoana maisa ala nawaiyetyare xiso hoka? Enore atyo waiyoreta noxawaiyiri xiso kakoa.

Nahina kaimoni hora avakaijahitavini-ra onofirihi oniki ho. Hari'a a'onira onakaidivariki avaabononi vavaniha bana. Deua biogaki ida a'onira onakaidivajahakivini.

Ikiahatsa hi:— O Pauro myhumo imypokzitsiubyita tu myokyrysaro ty batu ziakse — tsimykaranaha. Niwazuba! Deus hi tsihyrinymyrẽta, utakta ahahumo kamypokzitsiarẽta ana humo kino tsihyrinymyrẽta hỹ.

Miꞌi hawyi iraniaꞌin teꞌeroꞌe eipyꞌasetpe toꞌope uruetiat. — Pauru yt aikyꞌe i miꞌi pote yt toikyꞌesat aikaipyi kat koꞌi kat koꞌi. Pywo ti rat Tupana tikuap worohoꞌokyꞌe kahato uhepiat hap.

Namea koeti ngó'inoneye? Vo'ókumea mbúveopinoe? Ako kalíhuina! Éxoa Itukó'oviti ákoyea omótovopinoe ongóvo.

Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ma'isé bu'iri tohô uúkũ'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre ma'í yɨ'rɨsere Õ'âkɨ̃hɨ masîsami.

¿Amcunacta mana cuyalchun caynüta niyalcacman imatá? ¡Manamá! Cuyapäcuśhacta Tayta Dios tuquictamari yaćhan.

E marĩ wa, wa tô ĩ̱nhiwari ãna aima romhuri za'ra wa'wa. E ĩ̱ma asawi za'ra wa'aba õ wa. Mare di. Ĩ̱ma asawi uptabi za'ra wa'aba di. Ãne na ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono si ĩ̱waihu'u, 're ĩ̱hâimana mono zém na hã.


Jũme ynanase topehke pyra Ritonõpo omiry poko imehnõ amorepãko. Naeroro, “Pauru tõ sã ynanase,” kasaromepyra mokaro mana, epehpyry apoiryke eya xine toerohtamitukõme.

No mẽ kot amnhĩ krã hkôt htỳx ri Tĩrtũm kapẽr jahkre xwỳnhjaja na htem mẽ ajahkre hpãnhã kàxpore hã mẽ awỳr pix o pa. Nẽ mẽ amã tanhmã amnhĩ to hêx to nẽ mẽ amã:—Nà mẽ ixte Pawre kot amnhĩ nhĩpêx pyràk. Mẽ ixte amnhĩ nhĩpêxja kot axpẽn pyràk.Anhỹr o mẽ amã amnhĩ to hêx. Nom ixte ho mẽ uràk kêt kumrẽx. Mẽ ixte amnhĩ nhĩpêx kot axpẽn pyràk ronhỹx pa mẽ uràk nẽ kàxpore hã mẽ awỳr o ri ixpa. Nom ixte ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt. Kot paj aa ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ixpa hkêt nẽ.

Uatxa iuaĩkana nisãpiretai hĩtxineirote nimapakapakani. Nanera kãkiti uatxa hĩtekata auakani Teoso maiokanatakini txari: “Ate kamari Paoro parĩkatxikana,” itxana. Ikara atoko ininiã iuikauana. Txamari ninoa parĩka ãtião, kotxi ninoa apakaparo hĩtxineirote. Ate kona apakaparo hĩtxineirote.

Âdy yam mâunduhomoem kâenkabyra gâlâ ise urâ warâ, iozepaom egatuwâni modo wâneam inomedâdomobyry epyryem dinheru nhekazezedylymo myara. Iepywadomoem auguely-ro watay, “Paulo emyenrolâ xina. Inomedâdomobyry epyryem dinheru tâkaze lâpylâ mawânkâ mâkâ” tâkezemo lâpylâ tâise.

Ko ꞌar rehe amumeꞌu wi wi izeꞌeg puràg aha teko ihe nehe no. Aꞌe rupi aꞌe awa aꞌe wà nehe, aꞌe Zezuz hemimono karer aꞌuaꞌu aꞌe wà nehe, nuzeꞌeg kwaw nezewe aꞌe wà nehe. — Uruiko weraꞌu Pawru wi ure, nupuner kwaw uꞌe haw rehe wà nehe. — Uremaꞌereko haw nuzawy kwaw Pawru imaꞌereko haw ure, nupuner kwaw uꞌe haw rehe wà nehe.

Haꞌe rami ꞌrãgue py “Paulo kuery rami orekuai” heꞌi rive vaꞌe kuery amokyrirĩ aguã nanhemongaru ukai vaꞌekue pendevy, haꞌe kuery ojejou porã veꞌỹ aguã. Haꞌekue rami aiko riaeve ꞌrã guive,

Ajibatege daɡ̶adaxawanitiwaji natigide, codaa ajipokotaɡ̶awa madaxawani gaantiɡ̶ida noko. Odaa jiɡ̶idaa me daɡ̶a jao ane leeɡ̶odi me dinabaketibece niɡ̶ijo anokowo me liiɡ̶exedi Aneotedoɡ̶oji. Niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi awitakaɡ̶a oyemaa modi ica libakedi me liciagi ɡ̶obakedi.

Ndapyhygi ji itambere'ia pe hugwi. Aerẽ po ti na jitehe nehẽ no tamombi ti ji g̃a'ete'varuhua ji ve – kiroki g̃a onhimbohete oporavykya rehe. A'ereki g̃a e'i tehe ojive: “Oromombe'u ore Cristo'ga pe me Paulo'g̃a javijitehe,” e'i tehe g̃a ojive. A'ereki ore ja rũi reki g̃a ndekoi. A'ereki g̃a opyhy itambere'ia onhi'ig̃a renduve'g̃a hugwi jipi.

Hã ra sóg ãjag tũ ve sór tũ nĩ, sỹ ag vĩ tỹ tũꞌ hen jé, ón kỹ apóstolo ẽn ag vĩ ti. Inh mỹ tóg ag tỹ ãjag mỹ: “Paulo ri ke inh nĩ. Inh mỹ ãjag tũ vẽnh kãpãm,” henh ha mẽ tĩ. Hã kỹ sóg ãjag tũ ve sór tũ nĩ.

Oĩ gwĩ “Paulo reko-rami ave xe reko porã” heꞌi raꞌanga rei vaꞌe ójehe. Xe katu hepyrã eꞌỹ-rehe amombeꞌu Hesu rehegwa nheꞌẽ. Haꞌe kwéry ae katu hepyrã-rehe mante omombeꞌu raꞌanga anga rei oiko-vy. Upéixa-gwi “Paulo reko-rami ave xe reko” heꞌi moꞌã ójehe. Haꞌe gwekoha ombojojase moꞌã oiko-vy xe rekoha-rehe ha xe katu xe remimombeꞌukwe repy-rehe ndajeruréi peẽ-my.

Kia rybe tỹnydỹỹdu heka iwese rewinywãhãrenyre wesele ròwidỹỹmyhỹre. Kia heka rewinywãhãrenyre heka kia rarybereri heka aõ wiribi lahitxi aõkõmy rarybereri.

Kristu ꞌga remimonoeꞌema ꞌgã te mamaꞌea wenũi ajemogyau pẽ nupe. Aꞌere je naenũi futari mamaꞌea pẽ nupe. Kasi aꞌe pe ꞌgã: “Paulo ꞌga ꞌjawe etee futat jane mamaꞌe renũi ꞌgã nupe”, ꞌgã ꞌi ne. Tejemiapoa etee futat je aapo tekou pẽ pype.

Ne ba ren ar abê pi'ôk kaprĩ jamỳ nhym ren me'õ ikàxã ar amã,—Be, djãm ar bajbit ne bar ar abê pi'ôk kaprĩ jamỳ? Ga, Paurdjwỳ kute ar abê pi'ôk kaprĩ jamỳnh ar o bawã pumũ. Ar ije aben pyràkja pumũ, ane. Ar kute ijã, “Ar ije aben pyràk”, anhỹr karõ dja ba irã'ãn idjàpênh pãnh ar abê pi'ôk kaprĩ jamỳnh kêt rã'ã ne.

Îꞌ kupî pîꞌ uukoꞌmamî manniꞌ, mîrîrî kupî pîꞌ uukoꞌmamî tîwîrî. Inkamoro seruꞌ yenupatonkon yaipontîsaꞌ pe tîweꞌkuꞌsanon inkamoro yeꞌka pataꞌseꞌ ton tîrî annaya namai. Moropai inkamoroya taa namai, teesenyakaꞌmatoꞌkon wanî anna esenyakaꞌmatoꞌ warantî, taa toꞌya namai.

Hõnhã 'ãte Kunnix puk hãm putup, puyĩy tikmũ'ũn yũmmũg 'ũkummuk Yeyox yõg mõ'pok te' koit xop, puyĩy yãy xexka 'ãktux hok. Hamũn, nõm te hãm'ãktux hãpxopmã yãg mũn putuk. Pa' koit.

— Pauloyũ jo'i oceju dak kapikpig̃ — i'e ojuy ip jewexe Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ. Õn pit teihem g̃u kawẽn idipat muwẽnuwẽn. Imẽnpuye ibo i'e ba'ore cebe ip, imuwẽnuwẽnaptei bubum ip puye. G̃uyjom tak teihem g̃u og̃uwẽnuwẽn.

Ỹ adꞌoo do paah, ỹ badoo hadꞌyyt hẽ da. Dooh da ỹ gado bä ta säm, sa daaj hẽ Jesus mejũũ do rakamaneëënh do ranahajaa hyb nꞌaa rahꞌyy kasabé bä ãã nemuun ramoo bok rabanäng do hyb nꞌaa.

Jã¹nxa¹jut3su² kãi³hxai²na¹kxai³ jã¹nxa¹tu¹wa². Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³kaix1so¹tũ̱³ka̱³txi³su² ki³lxo³tũ̱³ka̱³txa² kwa² sa²nẽn¹kxi²nhain¹kxa²ya̱n³txi³su² na¹ha²kxai³:— Pau²lah³lai¹tã² kãi³hxai²kxai³ jãx1sĩ¹na¹wi¹. Ain¹jau³nũ³su² kxa²ya̱n³txi³su² nxa¹ha²kxai³ nxe³ye¹nx2ta¹wa².

Maika Xirihare Xaotyakisatiyenae Metalahare Kakoa(1 Tim. 1.6-7; 1 Tim. 4.1-3; 2 Pedro 2.1-19)Kalikini nahakitere akereta ite nahahitiya hoka etakehare “iraiti kakoarenai” xahenera namiyatya, exahe wihatene akereta hakahitaha aokowiyahitere xoaha.

Kodihojai ida avakadijiniro-ra okanikhariaravini. Jokoa onakama'darihi ida okanikhariavini. Hiva'oani Cristo athi avavaadahaoniva abono 'badara vaabono vavaboraborahavini, vakhaniha:—Paulo bada nina vani fori hija ida bada akhanina — vakhaniha.Va'oaniaroa vagathanibakhiaki ida avakadijiniro vakadibadani abosini hini, oniani ida ogathanivini onofiravini hija. Onofiki ida vakadivarani 'badara onadabavini.

Asaktsa simysapybyitsa hi:— O katsaktsa Pauro tuktsa watsa tsimaha — mykaranaha. Batu ba. Utakta Deus harere wasania ty ihuakbara ty motsasoko. Asaktsa batu mekywatsa tu nikaranaha. Asahi ahaokyrysaro ziaksekenaha iwatsahi batu mywa zikaha.

Eweikuap kat pote yt ahẽtup i eikai eimuꞌe hap saꞌup. Pyno ahenoi ehepe. Tukupteꞌen eipyꞌasetpe — Eimuꞌe haria Pauru ewy kahato iꞌatuꞌe ehepe maꞌato yt pywo pe i katupono ehekat koꞌi kyꞌewi yn eimuꞌe. Waku apoꞌeweiꞌe iꞌatuepe — Eipe Pauru ewy eweiꞌe pytkai kat pote ewehẽtup haꞌup urukaipyi eweiꞌe o iꞌatuepe. Miꞌi hawyi yt eiwesat kuap i kat pote yt uiꞌewy i pote. Miꞌi pote yt karãpe i ahẽtup eikaipyi haꞌup. Yt urusaipepiaria hin i miꞌiria.

Ngixínovokeneye kó'oyene, koánemakamo ya káxehiko keno'ókoti, maka enepo ihayú'ikapuhiko ne itukóheoti íhikaxea emo'u Itukó'oviti, hákone oxéne ápeyea iháyu'ikinokonoke kuteâti viháyu'ikinokonoke, undi yoko nza'ínehiko.

Yɨ'ɨ̂ wee wɨáro noho weé nu'kugɨti. Ãpêrã pe'e yɨ'ɨ̂ weeró noho weérã weé', niîsama. Naâ bu'esé wapare wapa seésama. Yɨ'ɨ̂ pe'e wapa seé wee'. Tohô weérã naâ “Kɨ̃ɨ̂ weeró noho weé'”, niî masitisama.

Ñatac chaynu dinbaldilla lulaycuśhä “Paycunanüllam cayalcá” nil ya'acunawan tincuchicul alawacücunaca manaña imanipäcunanpis cananpämi.

Zezusihi zadawa wasu'u'wa newa, tô senai'õ na te te dama 're ĩroti za'ra mono norĩ hã, aiwa ĩ̱sine hã te te dama 're ĩromhuri za'ra mono na dama 're siwasu'u za'ra mono tõ da, wa za tô ĩ̱pawa'âbâ ãna te 're da'apawaptob u'âsi.


Ritonõpo nymenekatyã nymyry kara mokaro. Onekunohto rokẽ mã toto. Ajohpe rokẽ Ritonõpo nymenekatyãme osekarõko mã toto. “Ritonõpo poe ãmorepatorỹko ynanase,” ãko toh mã repe. Ipoenohnõko rokẽ mã toto.

Ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr xwỳnhjaja na pre Tĩrtũm mẽ awỳr mẽ rẽnh kêt nẽ. Mẽ kot Kris nhỹ hã mẽ ahkre xwỳnh ã amnhĩ jarẽnh tã ãm amnhĩ to hêx.

Teoso kona iokanatana nanera hĩtemoni. Na atão Teoso iokanatakini !itxauana. Imisirienetaina hĩte, “Aparĩkauata Teoso ĩkapani,” inakasaakina. Nanera txari: “Kristo iokanatakiniraua ate,” itxana. Txamari na atão nanera sãkire.

“Cristoram aguehoymbyem xina, iwâgâ aguehoem” tâkezemo wâne, konokuze kulâ olâ aguelymo. “Mâkâ xurâenlâ xina aidyly” tâkezemo. Cristo emary aramo, koendonro aramo warâ wâne, tydani modo enokuze; konokuni kulâ lelâlâ olâ akaemo. Unâ Cristo wâgâ agueim nhegatuhomoem aguehoymbyem inkâba akaemo!

Aꞌe awa aꞌe wà, nuiko kwaw Zaneruwihawete hemimono karer azeharomoete har romo aꞌe wà. Hemimono karer uaꞌu romo wanekon wà. Hemuꞌem umaꞌereko haw rehe wà. Aꞌe rupi Zaneruwihawete hemimono karer ài uzexak kar muaꞌu purupe wà.

mbaꞌeta haꞌe kuery ma apóstolo ramigua rive, anhetẽ rupi eꞌỹ ombaꞌeapo, Cristo pegua apóstolo ramigua rive onhemoingo vaꞌe.

Niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi odinanatigi me liiɡ̶exedi Aneotedoɡ̶oji, pida aɡ̶ewi me liiɡ̶exedi. Libakedi moninaaletiniwace oko. Niɡ̶ina me dinikee micataɡ̶a deɡ̶ewi me liiɡ̶exedi Cristo.

G̃a ko Cristo'ga moirũhara'g̃aatyvive'g̃a. A'ereki Cristo'ga rũi e'i g̃a pe g̃a ko nhimoirũharamo oko javo. O'mbero g̃a imombe'ui ojipe'g̃a pe g̃a moandyandyita. Oa'ãa'ã g̃a Cristo'ga moirũhara'g̃a okokatu'ag̃a pepyteri pe oroko tuhẽ ore gamoirũharamo javo o'mbero.

Ón kỹ apóstolo vỹ tỹ ag nỹtĩ, mỹr, ha mẽ, ón kỹ ag tóg: “Topẽ rãnhrãj han ẽg tóg mũ,” he tĩ. Ón kỹ ag tóg: “Cristo vỹ ẽg tỹ apóstolo han,” he tĩ.

Nhandejáry remimondo tee-rami ojehexa ukase moꞌã hikwái. Onhemboheko porã raꞌanga moꞌã oiko-vy. “Cristo réry-py oromombeꞌu inheꞌẽ” heꞌi rei rei ójehe ijapu-vy. Oporombotavy vaꞌe voi haꞌe kwéry oiko-vy.

Kahãbu heka inatyhy Deuxu deòdỹỹna aõkõ ratximyhỹre. Ruile heka iaõmysỹdỹỹna‑ki ròhònymyhỹre. Rexitỹnynykemy Kristu deòdỹỹna mahãdu‑ò.

“Ore Kristu ꞌga remimonofera”, eꞌi futatee nipo ꞌgã amũ ajemogyau. Aꞌere nipo ꞌgã iꞌme maꞌea te. Omorytee te nipo ꞌgã ꞌgã ojee. NaKristu ꞌga rũi futat ꞌgã omono kwe pe. Kristu ꞌga upe oporowyky ꞌme maꞌe ꞌgã te.

Djãm mrãmri ne bar ije aben pyràk? Djãm mrãmri ne Kritu ar ano kute mrãmri kute ijanorja pyràk nhym ar 'ã ujarẽnh ar ba? Arkati. Nãm ar ar anoo biknoro ba. Nãm ar ta memã 'êx ne memã,—Kritu ne ijano ba 'ã idjujarẽnh ar iba, ane.

Maasa pra inkamoro warayoꞌkon eꞌkupî yaipontîsaꞌkon pe tîîse seruꞌyeꞌkon inkamoro, yairon pîꞌ teeseurîmasanon pepîn. Inkamoroya tiaronkon yenkuꞌtî, Cristo maimu pe teesenyakaꞌmasanon pe tîweꞌkuꞌse.

'Ãp Kunnix yõg mõ'pok xop xe'e'ah nõ'õm, yã' koit xop. Nõm te hãm'ãktux hãpxopmã max, tu Kunnix yõg mõ'pok xop putuk.

Ixeyũ bit icẽmãn g̃u Deus emumujuyũ. Jewexe ip Deus emumujuyũ.— Ya'õbi oceju dak Deus ekawẽn muwẽnuwẽn — i e'em ip napa ma.Warara'acayũ mug̃uykukukum ip oceju dak Cristo emumujuyũ iam.

Kristo mejũũ do hehꞌäät nadoo do tii. Bë rawedii ramoo bok do hã. Kristo mejũũ do kedꞌoo do tii.

Jã¹nxe³tũ̱³ka̱³txai²li² ya²la³tu̱³ki³lxo³tũ̱³ka̱³txai²la¹wa². A²wa³ka³li³yu³khai³xa² ã³ke³tũ¹nx2tain¹na³la². Ĩ³xã̱³lxi³ti³lot3sxã³ Kris²tu³jah¹lai²li² ĩ³kaix1so¹tũ̱³ka̱³txi³su² ki³lxo³nxain¹na³la². Yxãn¹ta¹ ã³ke³tũ¹nxa²lxain¹na³la². Nxe³ju³tai²li² sa²nẽn¹kxi¹nx2ta¹jut3su² ti³he¹nx2nxa³wa².

Hatyo halitinai atyo iraiti kakoarenai metalaharenai, maisa atyo ekaisereharenai xini. Hahateneha tahi atyo maoseratyahitaha hoka Cristo niraene kakoarenai kaiserehare atyo aokowiyahitaha.

Ka'oa hirihi ida Deus athi avavaadahaoniva abono vihina-ra vakahivini. Deus va'ora karonavini-ra vakahi'badaraki adani. Vakadibadani-ra korijanahia vara vavani'aki adani. Akadibadani-ra vakabanafoki adani, Deus athi avavaadahaoniva abono ka'oa vahoariha va'ora vavanihara kaimoni.

Asaktsa kytsa Kiristu humo sipe ahabyitsa maha. — Katsaktsa Kiristu ykzohotsa — mykaranahaze mybarapetu mykaranaha:— O Deus wasaniha tsimytsasokonaha ana kino myhyriziktsokzawy — mykaranaha. Iwa mybarapetu mykaranaha.

— Pyno Tupana mipoꞌororia sese uruto iꞌatuꞌe ehepe maꞌato yt pywo pe i iꞌatuꞌe ehepe miꞌi tã maꞌato eimaꞌat reran haype. Taꞌi teꞌeruwepoꞌoro eiꞌakag wo teꞌeroꞌe hamo — Taꞌi 12 ok takaria ewywuat koꞌi uruto iꞌatuꞌe. Aikaꞌiwat Iesui potmuꞌeria koꞌi uruto iꞌatuꞌe eimaꞌat reran haype. Iesui urupoꞌoro ehowawi iꞌatuꞌe ehepe yt pywo pe i iꞌatueso neꞌi.

Vo'oku aínovonehiko xâne ákoti itukapu koati kaná'uti ápostulu. Haináhiko páhoe Jesus koyúhoyea emó'u. Aínovo aupú'ikotihiko, kahá'ati íkutipea xâne itúkeovohiko ko'itúkeinoti Itukó'oviti. Koati itoâtimaka kutí kó'iyea ovoxe Kristu ukékuke xanéhiko.

A'tîro niî'. Naâ “Cristo kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã niî'” niîrã, tohô niî ma'akãrã weemá. Naâ weé ta'sarã niîma. Bu'î di'akɨ̃ Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ bese kũú'kãrã weeró noho bahumá.

Chay nunacunaca yan'al puydïtucücunam, imapis ingañacuyninwan sirbïcunam, Jesuspa puydïninnülä pasachiculcan.

Ta norĩ hã Zezusihi zadawa wasu'u'wa na, tô sena 're hâimana za'ra mono õ di. Sadawa nhipese na, te tô te te 're romhuri za'ra, Zezusihi zadawa wasu'u'wa newa, da te ãma 're rosa'rata wẽ za'ra mono da, dasima.


“Otãto mokaro ajohpãkõ omiry etãko Korĩtopõkõ nae?” kara ase. Tuaro ase. Joroko tamuru toetyorõmary waro mana Ritonõpo nenyokyhpyry sã toehtohme. Saereme exiketyme tanyhtary waro roropa mana kuenekunohtohkõme.

Mẽ õ pahi Satanastija te mẽmoj mex jarẽnh pyràk tã no ãm na hte mẽ pano kupyr pê mẽ pamã tanhmã hêx to ho mẽ pahkôt pa. Te kot mẽmoj mex ã ãm hãmri kot harẽnh pyràk tã no ãm ho hêx.

Ikara atoko inakari auapitika, kotxi Satanasi sari kãkitimoni. Itxari: “Nota Teoso nitiri nitxaua. Nota oerekai atão inakari.” Ininiã iua sãkire auiãkani auapitika.

Koendonro aramo wâne, koendonro kebamo olâ. Tutuzenry keba olâ awârâ. Satanás, anju ara tohozele kehoem, Deus ingonotyby ara kehoem, tâepanâgueze, konokuze, arâ lâpylâ turâ modo tydani modo warâ nhenokudyly.

— Màràzàwe tuwe pezeruzar wazeꞌeg rehe, naꞌe kwaw peme. Te Zurupari upuner Tupàn heko haw pe har ài uzeapo haw rehe aꞌe. Upuner Tupàn ikàgaw ipuràgaw hereko har ài uzexak kar haw rehe aꞌe, purupe wemuꞌem pà aꞌe.

Haꞌe ramigua jaexa teĩ nanhanhemondyi, mbaꞌeta Satanás ae voi anjo hexakãmba vaꞌe rami onhemoingo.

Pida aɡ̶ele daɡ̶a jopooɡ̶a leeɡ̶odi moyakadi mowo niɡ̶ida anee. Igaataɡ̶a iniaaɡ̶ini Satanás yakadi meo me liciagi aanjo anani nilokokena Aneotedoɡ̶oji aneo me datale.

Nianhimomby'ai nhande a'ea rehe. Satanás'ga vehevi oa'ãa'ã hete Tupana'gapyrive'g̃a yvagipeve'g̃a g̃wendy'jandy'javamo ako tuhẽ ji Tupana'gapyriva'ero jipyryvamo javo o'mbero. Nahã ga rekoi nhande moandyandyipota nhande arõe'yma.

Satanás jykre hã vẽ. Vẽsỹ tóg Topẽ tỹ jẽnẽ jafã ri ke han tĩ, ón kỹ, Satanás ti.

Upéixa voi anhaygwasu Satanás ave oiko. Oporoheko aꞌã kwaa ou-vy. Nhandejáry rembigwái yváy pygwa tee ramo moꞌã ojehexa uka ou-vy. Onhembohesakã aꞌã anhaygwasu. “Nhandejáry rembigwái tee voi nipo xe moꞌarandu raꞌe” nhane mboꞌe ukase voi ójehe.

Tahe aõkõre heka Satanasi tule rexiwitxiranymyhỹre. Ỹju wesemy tii rexideòsinymyhỹre. Kia hãbu teòdu rare. Tai heka irehemy iribi rexiijaranyre òbiti deòdu mahãdu ratxireriki wahe.

Aꞌere ore noreporesagi arajemogyau aipo ꞌgã nee. Mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara miamũ ojesaukat futat Kristu ꞌga momeꞌwaramũ ꞌjawe. Aꞌeramũ futat ꞌgã moryteeu ojee kwaiwete.

Djã ne ba amim,—E kum, mỳkam ne ar me noo biknoro ba, ane? Kati.Ga, me axwe nhõ bẽnjadjwỳrbê Xatanajdjwỳ kute me noo biknorja pumũ. Nãm amijo Metĩndjwỳnh kadjy mrãnh djwỳnh pyràk ne me noo biknoro ba.

Mîrîrî yeꞌka inkamoro wanî pepîn taa eꞌpai pra man. Maasa pra Makui nîrî etinyakaꞌma eserîke awanî. Eesenpo inserî warantî, morî pe, aꞌka pe, tiaronkon yenkuꞌtîpa kaiꞌma.

Hãmũn, Hãmgãyãgnãg te yãyhã pexkox yõg nũ'pok xop putuk, yã' max xe'ẽgnãg xop putuk.

— Apẽn kuka itabut o'e ip imug̃uykuku'ukayũ a'õ kay Corinto kay beayũ? — i'Ũmg̃u õn pit e'em owebe ma.Satanás pit cewemuwexat put Deus ekawẽn tojotjot'ukat co'ian. Deus ekabia dag̃wiat co'ian cewemuwexat put wuymug̃uykuku ojuy.

Dooh ỹ hyb nꞌaa meuuj bä rabahedꞌoo do hã. Nesaa Do Yb sii hẽ tahajaa takawareem bä ããs ta bag gó hawät do ji edꞌoo hyb nꞌaa, ji tawadii hyb nꞌaa.

Nxe³yãn¹ta¹ Sa³ta³na²jah¹lai²na² hi²sen³su² ĩ³xã̱³lxi³to³nha²te²ju²hẽ³la². Oh³xan¹jah¹la² a²ha²tet1jah¹lo²hũ̱³sxã³ ĩ³xã̱³lxa³ti³lo³nha²te²ju²hẽ³la², Sa³ta³na²jah¹la²sa³.

Xakore hoka maisaiya atyo xahakaharetyoita. Xiyaiya, Ahalakoahaliti kakoitaiya atyo aikawatyoa hoka motyaiya anjo waiyexe ene kaotyaka.

Vakadihojai ni-ava'i-ra kadi hiki. Satanás jaharia bikaabokaki ida abono-ra nanokiavini Deus ibavi kaija'arini nokiana vagana fori hina.

Utakta kapetu kasopyk:— Satanas myzihawatahakanahatsa watsa niyziknaha mysispihikbatakanaha. Hawa skaraba Korĩtio ezektsa siharere bo yhỹ mykaranaha — batu mykara. Nawa batu mytsaty mykara. Satanas hi karipu karipuwy wata niyzik iwaze kytsa bo mybarapetu mykara. Atahi bijoikpe iknykta Deus tsumuẽhĩtsa wata mozik. Hawaha ta sa. Kytsa bo mybarapetu mykara ana humo hi mykara.

Nimo pyi te ahiag timaꞌat kuap miitꞌin. Tuwemoherep miitꞌin me hẽtyhot hap ewy — Uito Tupana mipoꞌoro tehay moherep ehepiat hamuat e yt pywo pe i. Iꞌewyte ahiag emiit koꞌi aikotã taꞌatukaꞌiwat ewy tukupteꞌen eipyꞌasetpe uiꞌe hap ewy.

Yoko ako okónokoa viyúpaxeova nê'e, vo'oku koati ahúkotimaka ne Satánae kutí kixópeovo ánju ovóheixoti uhapú'itike.

Tohô weesé diâsatisa'. Wãtiâ wiôgɨ kẽ'ra tohôta wee masísami. Apé tero kɨ̃ɨ̂ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ weeró noho bahugɨ́ dohosamí.

Cay manamá äśhalayänapächu ¡aśhta quiquin Satanaśhpis chipyayä anjilnülä pasachicuyaptin'a!

Tô ĩbâre, te ta norĩ hã ãne hã te te 're 'manharĩ za'ra. E marĩ wa. Satanasihi nhimiroti na si, te te dama 're romhuri za'ra mono wa, ta norĩ hã. Duré Satanasihi ma hã waihu'u pese di, tihâiba na rowa'a na dama 're ĩsihâi'ré mono da hã, hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma romhuri'wa newa, da te ãma 're saze za'ra mono da.


Tosẽkõ saaro joroko tamuru poetory tanyhtary waro roropa mã toto, kurãkõ sã toehtohkõme, kuenekunohtohkõme. Imeĩpo, sero nono enahkatohpo tynyrihpyrykõ epehpyry kahpyry apoĩko mã toto. Kuenekunohtamitukõme toto wãnohnõko Ritonõpo mana. Zae rokẽ toto epehmãko mana.

Tã hkôt mẽ kot amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja na htem uràk nẽ te tãm mẽ kot amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjê pyrà nẽ mẽ pahwỳr mra nẽ tanhmã mẽ pamã hêx to. Satanasti pyrà nẽ mẽ pano kupyr kaxyw tanhmã mẽ pamã hêx to. Nom koja Tĩrtũm nhỹrmã mẽ pahtã mẽ homnuj tỳx kumrẽx nhũm mẽ rĩ amnhĩ pumu.

Ininiãkara nanera kikiakori Satanasi nitiriakori txari: “Atão inakari kamakaniua ate. Teoso nitiriakori atxaua,” itxana. Xipokatxi õtisaaki imisiritaãkanako ninoa maerekati ikamakitina xika.

Satanás arâ konokudâ-ro watay, emary modo koendonro ara tâise lâpylâ konokudoem. Deus olâ enagazenehonzemo, inakai anhetomobyry aralâ.

Aꞌe rupi Zurupari hemiruzeꞌeg aꞌe wà, upuner ikatu maꞌe iapo har ài uzeapo haw rehe aꞌe wà. Iahykaw rehe upyhyk putar hekuzar aꞌe wà nehe. Tupàn uzepyk putar wanehe aꞌe nehe.

Haꞌe nunga rupi hembiguai kuery voi heko porã vaꞌe merami rive onhemoingo rã jaexa vy nanhemondyi ꞌrã. Haꞌe gui opaa py haꞌe kuery haꞌevea rami ꞌrã opaga ojapo vaiague re.

Odaa aɡ̶iniɡ̶ina ane jilalaɡ̶a niɡ̶ina nige diniigi niɡ̶inoa liotaka Satanás nigowo me liciaco niɡ̶inoa Aneotedoɡ̶oji liotaka, anodiiɡ̶axinaɡ̶atece Aneotedoɡ̶oji me yemaa niɡ̶ina oko me iɡ̶enaɡ̶atibigiwaji. Aneotedoɡ̶oji icota me yajigotediogi niɡ̶ica loojedi ane iɡ̶enaɡ̶a niɡ̶inoa loenataka.

A'ero nhande nianhimomby'ai Satanás'gareheve'g̃a ndehe g̃a okokatuve'gareheve'g̃a ra'ag̃ame oroko tuhẽ ore Jesus'gareheva'ero javo o'mbero. Aerẽ mbapava koty ti Tupana'ga g̃a mondoi hahyva'ea ruvihava pype nehẽ g̃a ndekote'varuhuro g̃waramo.

Kỹ Satanás mỹ rãnhrãj tĩ ag tóg ón kỹ (ag tóg) jykre kuryj nỹtĩ ve nĩ gé. Hã ra Topẽ tóg ag vóg kónãn ke mũ, ag rãnhrãj kórég to.

Haꞌe-rami ave inharandu-rupi oiko vaꞌe oporoheko aꞌã kwaa voi. Heko porã vaꞌe-rami ojehexa uka nhande-vy. Nhane mbotavyse-gwi omombeꞌu raꞌanga anga rei Nhandejáry nheꞌẽ nhande-vy. Opa-ma ramo ko yvy hembiapo apokwe-rehe ombohasa asy vaꞌerã íxupe kwéry Nhandejáry.

Urile tuu iny idi rõhõtinykelemy heka tuu ratxirerimy ihỹre. Tahe aõkõre. Ikonanau tahe aõhõkỹmy dỹỹnana ritarenykre aõbo riwinymyhỹre òraru‑ki.

Aꞌeramũ mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara remiayuwa ꞌgã mamaꞌe apou oꞌwyriara ꞌjawe etee futat. Aꞌeramũ ꞌgã ajemogyau mamaꞌe esage apoara ꞌjawe ojee ae moryteeawamũ futat. Aꞌere nipo anure Janeruwarete ꞌga ꞌgã nereko tyweretei ꞌgã nemiapo tywer are, ꞌgã monou mamaꞌeukwaawa rapyaw ipe.

Kam õ àpênhdjwỳ ar õ bẽnjadjwỳrbê Xatanaj kudjwa memã 'êx ne amijo Metĩndjwỳnh nhõ àpênh pyràk. Ar ta arĩk ar amã,—Dja gar ikabẽn man kam mrãmri katàt ar amijo abakumrẽx, anhỹro ba. Kam ar kute aminhinomã amimẽnhkam dja Metĩndjwỳnh ar 'êxnhĩ kôt arkum o pãnh katàt nhym ar arỳm me biknor tokry djàkam akuno.

Mîrîrî warantî tuꞌke Makui maimu pe teesenyakaꞌmasanon yeseru wanî mîrîrî. Inkamoroya morî kupî tiaronkon yenkuꞌtîkonpa kaiꞌma. Tîîse inkamoroya mîrîrî kuꞌpî tîuyaꞌnîkon miakannoꞌpî pe eꞌtarumaꞌtîntoꞌ yapisî kupî sîrîrî itepeꞌpî pe.

Tikmũ'ũn xohix te' yũmmũg Hãmgãyãgnãg yõg tikmũ'ũn te hãpxe'e mĩy xop putuk. Nõm te hãpkummuk mĩy, ha Topa te yõg hãpkummuk mĩy'ax xohix yãnãn putup.

Imẽnpuxim cebekitkit tak cewemuwexat put xipacat mug̃ẽg̃ẽ'ukat co'iayũm wuymug̃uykuku ojuy. Ipi'ũm puje bit, xipat'ũm cĩcãat je'jat ip wuymug̃uykukukuapteim. Cedag̃ ma Deus ideida cebe ip.

Ti hyb nꞌaa, dooh ỹ hyb nꞌaa meuuj bä Nesaa Do Yb karapee baad moo bok do rabahedꞌoo rakeno bä. Ti hedoo do ragadoo da nesaa do ramoo bok do säm.

Te²yã¹nxe³sxã³ Sa³ta³na²jah¹la² a²sa³wi³ha³lxa² yã¹nxe³sxã³ ĩ³ã̱³lxa³ti³lxo³nha²yain¹nũn³na³la². Wain³txi³ kãi³tũ̱³ka̱³txi³su² ki³lxo³nhain¹na³la². Nxe³kxan²ti³ nxe² o²la³kxi²ki³lxo³nhain¹kxan²ti³ kãi³ain¹ju³ta² a³ya³txi²tu¹wa². Ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹kxa² yo³ha² ĩ³wai¹txain¹ju³ta² yũ³ain¹tu¹wa².

Nikare ite hoka exema maniya tyaoniterenaite nikareta tyaonaha hoka motya ite haliti waiyexe nomasehareha ene tyaonaha. Xakore hoka imiyaniki xowakehenaite hoka tyomahitere akereta kaxomokakehenahitaha.

Deus athi avavaadahaoniva abono 'badara vakaabokaki ida Deus kahonai abono vanokiana fori vihina jaboni. Vakadihojai sohika'oani-ra vananokia'badaraki adani. Deus ija'ari kahojai-ra naabosivini kamahini vagathaniki bana ida vakadihojai asohiriki abosini.

Iwatsahi sitsumuẽhĩtsitsa kino niwatihi nisispihikbatakanahatsa:— Katsaktsa mymysapyrẽtsa — mybarapetu mykaranaha. Iwa kytsa mysispihikbatakanaha. Anasoho humo hi batu mypyby. Deus zuba mokozoko hawa isapybara ty sibo nyny my.

Ahiag mẽpytꞌin koꞌi aikotã taꞌatuꞌywot ewy tukupteꞌen. Aimaꞌat kuap toꞌywot ewy. Iꞌatuwẽ pyi — Uruto waku nug haria kahato iꞌatuꞌe. Maꞌato iꞌatuminug yt iꞌatuehay ewy hin i tuwẽtem. Miꞌi pote meremo yt watikuap i sio aimaꞌat sio yt hap maꞌato meiũran watikuap. Iꞌatuꞌapiheg hap eꞌat pe Tupana timoherep wuatꞌi ehamo iꞌatuminug saꞌag koꞌi. Miꞌi hap eꞌat pe iꞌatuꞌapiheg hap putꞌokꞌe iꞌatuminug saꞌag hap ok tã.

Yanê'e, koati koêkunemaka ahúkeko ne ovóxehiko Satánae kutí kixópeovomaka xâne koati ponóvoti kixoku itúkeovo. Itea ya hunókokuke, enepone ehópomo, koati kuteâtimo motókeyea kixópeokono.

Tohô weérã kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terã kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho weesamá. Naâ ãyurã́ weeró noho wee soósama. Naâ pũrikã naâ weé'karo nohota bu'îri da'rê no'orã, pekâ me'epɨ yapatí diharãsama.

Chayurá sirbïnincuna allincäta lulätucul pasachiculcäśhanpïpis manam imapi äśhalänanchic canchu. Camacaynin'a lulayninman tincümi caycun'a.

Taha wa, tô ĩbâre te za tãma ĩromhuri'wa norĩ hã ĩsadawa para, sadawa nhipese na dama 're hâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri wẽ 'wa, 're hâimana za'ra mono newa, da te ãma 're ĩrosa'rata wẽ za'ra mono zéb da hã, dasima. Taha wa, ta norĩ hã tiwasédé te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb zarina, te za tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're ahâ za'ra.


Pauru etuarimatopõpyry poko“Ajoajohpe sã Pauru mana,” kara ehtoko, ãko ropa ase oya xine. Rowohpe jekaroryhtao oya xine jomiry etatoko ro (rowohpã omiry sã jomiry ahtao ro). Mokaro saaro epyrypaxi kure jehtoh poko.

Tanhmã mẽ kot Kris ã Pawre nhĩpêx to ã mẽ harẽnhAtre 9.23-25E kot paj axte te ixtỳx ri amnhĩ to jarkrar pyràk o mẽ amã tanhmã amnhĩ jarẽnh to ka mẽ inhma nẽ ixkamã agryk kêt nẽ.

Paoro Misiritiko PirenaIuaĩkana nisãpiretai. Miĩkiteti !nitxaua, iuaritika hĩte potxitari kãkiti miĩkiteni, ininiã miĩkiteti atoko niuikaua, kotxi nota posotari niuikiniua.

Paulo âsenagazedobyryYwâgâ auguehobyrylâ ise augueonto. Ânguy tuândy ara iepyra nidâ. Tuândy ara lelâlâ wâne iedylymo, arâlâ olâ auguely idataungâ, yagâ aityby âyanmo kâengatuhoem, Cristo emary wawylygue.

Pawru upuraraw maꞌerahy teteaꞌu aꞌeAzeꞌeg nezewe peme ihe kury. Ni amo nupuner kwaw uzepyꞌamugeta haw rehe hereꞌo haw rehe. Aze pezepyꞌamugeta nezewe herehe, hemuixe katu kar pe heꞌo maꞌe ài nehe. Nezewe rehe we azemuwete katu nehe.

Ayvu porã káuxa ojexavaia re Paulo ijayvuagueTeĩgue ju xeayvu: Avave rei xevy pe “Inhakã porã eꞌỹ vaꞌe” taꞌea eme. Haꞌe rami teĩ haꞌe rami xekuaa vaꞌe ikuai vy taxereropoꞌakaveꞌi ju, inhakã porã eꞌỹ vaꞌe rami xejee xeayvuve rã.

Paulo dawikode leeɡ̶odi me liiɡ̶exegi Aneotedoɡ̶ojiJemaa mejitacaɡ̶awatiwaji. Jiniɡ̶ikani diɡ̶ica ane diletibige deɡ̶ee yetole. Pida nigica oko ɡ̶adiwigotigitiwaji ane diletibige deɡ̶ee yetole, odaa abaatege niɡ̶ida aneji, micataɡ̶a deɡ̶ewi me ee yetole, amaleeɡ̶aɡ̶a jakadi monateciɡ̶ini me idinanetibece. (Igaataɡ̶a inokina yetole me dinabaketibece.)

Hahy hete Paulova'ea peA'ea'ja ji pe me: Na ji etehei pe me. Ite'varuhu ahe nhimboheterame. Tape'ei ji ve: “Paulo'ga ikwahave'ỹve'ga ja onhimbohete.” A'ea pe ti tape'ei ji ve. Pe epotarame ji ve ji rendu tehe a'ero. A'ereki ji tanhimbohete'i no.

Paulo jagtarHa mẽ, tó mãn jé sóg ke mũ, sỹ tó ja ti. Inh pi(jé) krĩ tũ nĩꞌ. Isỹ ãjag mỹ krĩ tũ nĩ ve (hã) ra, ge ra iso hã nỹtĩmnĩ, sỹ vẽso vẽnh vĩ há tón kỹ.

Xe Paulo haꞌe jevy-ta peẽ-my. Ani xe rereko teĩ itavy rei vaꞌe-rami. Oĩ ramo jepe “Itavy rei ko Paulo” heꞌi vaꞌe xe-rehe, tojeapysaka katu xe nheꞌẽ-rehe. Gwĩ Nhandejáry nheꞌẽ omombeꞌu raꞌanga vaꞌe kwéry onhembotuvixa hagwe-rami, xe ave anhembotuvixa-ta peẽ-my. Itavy vaꞌe-rami jevy anhemombeꞌu-ta peẽ-my.

Ixityre tuu ararybekre. Inyõ raykykõmy jiarỹ itxỹte raremy. Ararybekre heka waaõmydỹỹnanarenymy.

Paulo ꞌga ako tywetꞌAwamũ je ꞌeuꞌjawi pẽ nupe nũ: Iꞌakwaaweꞌema ꞌjawe agawewi je porogytai pẽ nupe. Aꞌetea pẽnuag jee. Tajemomeꞌu pẽ nupe.

Apỹnh amikaprĩ djàri Paur kute 'ã amijarẽnh.Ba ajte ar amã arẽ gar ama. Kwãrĩk wãnh amim,—Paur ne amimex jarẽnho ba. Ga, bẽn katikumrẽxja pumũ, anhỹr kêt. Nàr gar aje ijã amim anhỹr jabej arek nhỹn ikabẽn ma. Ba ajte ar amã amimex jarẽ gar ama.

Tîweꞌtarumaꞌtîtoꞌ Pîꞌ Paulo EseurîmaTuꞌke iteꞌka apîꞌnîkon tauya, pakko pe puꞌkuru wanî pîꞌ anîꞌ esenumenka namai. Mîî winî tîîse anîꞌ esenumenka ya, moriya pakkokon maimu etayaꞌnîkon warantî umaimu etatî. Mîrîrî etayaꞌnîkon ya, eseurîma sîrîrî, uurî yeseru pîꞌ.

Hãpxop kummuk Paot yõg'Ãte xe hãm'ãktux, 'ãpu hãmpe'ãpaxex hok, 'ãte hãpxopmã hitop. Pa 'ãxop te hãmpe'ãpaxex, 'ãte hãpxopmã hitop, kopxix yãy xexka 'ãktux, yã tik hitop putuk.

— “Paulo yadaodao,” i'ũmg̃u juy epe'e — i õn e'em waram eywebe.Wadaodao eyxe bima dak cuy wa'ĩjom ma epe'e. Jewexe Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ buxim õn tak e'em eywebe “Xipat cĩcã õn” i.

Nesaa do tahoop do hyb nꞌaa Paw-Ro kasabꞌee do ky nꞌaa hahỹỹhỸ abꞌaanh pooj jé ỹ herꞌood wät doo: Bë hyb nꞌaa newë manä ỹ hꞌyy gatamah doo! Ti hadoo né hẽ, ỹ hꞌyy gatamah do bë edꞌoo nä bä paawä, tawꞌããts hẽ ỹ bë gadoo hꞌyy gatamah do bë gadoo doo da, ỹ na-ããj hẽ ỹ hꞌyy kasabꞌee hyb nꞌaa.

Pau²lah³lai²na² khãuh³lxa³thin¹kxi³jau³su²Jã¹nxa¹jut3su² we¹na¹ki³lxo³syah¹lxi³txa³hẽ¹la². Yxãn¹ta¹ nxe² e³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ toh³lxi² e³kxi¹nx2ta¹ha³ta²wa². Ain³kxi²sah¹lxi³hẽ¹la². Yxo²kãin²txi³ e³kxi¹nx2ta¹tu¹wa².

Paulo Iraiti Xakaisasehare MakawatiniHaki ite niraehitiya: awa atyo nohatyahalini xaoka. Nohatyahareta atyo xaowita hoka maika hatyahaliti xomokaka akereta xamohena natyo hoka hatyohare hiyeta naokowiharetyoa.

Pauloa vara bivani'aki ida jahariharinaOigamina, vara ovani'a'ianaki bana ida va'ihariki fori ohina hora avakava'ibodivaranivini. Asohirini kaba'i ida avakadiva'ibodivarani, hora vagathanijahaki bana va'ihariki fori ohina kaba'i. Onofiki ida kodibadani jahania oabono ovaboraborahavini vahoariha vakadibadani jahania vaabono vavaboraborahavini fori hini, a'onira oka'ojomo'ija kaimoni varani niki ija'ari va'ihariki kavarani fori hikia.

Pauro iakzohota Kiristu humo izuhuta nikara.O kytsa ikiahatsa ba kape:— Pauro ityrykmyita ana bo ka — mytsaty mytsaty byitaha. Ikiahatsa ahaokze ka ityrykmyita mytsaty tsimykaranaha zeka kasoho bo zuba tsipiwabynaha. Sispihikbatakanahatsa watsa — kamysapyrẽta — mykara.

— Pauru ti yt iweꞌeg i sese rakat iꞌatuꞌe. Uruto poꞌog iꞌatuꞌe. Are pãi yt karãpe i areꞌe — Uito poꞌog are. Maꞌato areꞌe teran pote areꞌe kuap. Pyno ipoityꞌi ete aremowato kuap areꞌe teran iraniaꞌin ewy pote maꞌato ahenoi hawyi yt uiweꞌeg hin i hat ewy areĩneꞌen. Maꞌato iꞌewyte areꞌe hawyi waure wo o eweikupteꞌen uiꞌe hap ete yt iweꞌeg i rakat areĩneꞌen pote.

Koítoponovo kotíveti ne Poûlu vo'oku koyúhoyea emo'u Itukó'ovitiNgáyukovo ngó'iyea: Hako ikitíxanu xâne ákoti isóneu, itea akoéneye iséneunonu, ngayumákapunemo. Kalihú ngixotí'ikopo inzáyu'ikopeovo.

Paulo Jesu Cristo bese kũú'kɨ kɨ̃ɨ̂ pi'etí'ke niî'Yɨ'ɨ̂ a'te dɨpóro ohâ'karo nohota mɨsâre ohâ nemogɨti. “Kɨ̃ɨ̂ basi ãyuró uúkũgɨ, maatihígɨ weemí”, niîtikã'ya. Mɨsâ tohô wãkûrã pũrikã, “Kɨ̃ɨ̂ maatihígɨ weeró noho uúkũato”, niîya. Tohô weégɨ kã'roákã yɨ'ɨ̂ basi ãyuró uúkũgɨsa'.

Ñacaynincunapïtam yalpachinYapa niycälic: Ama luclupänuy licayalcämaychu. Masqui chaynu cayaptïpis chaynütari ćhasquiycälimay, ashllactapis alawacunäpä.

Paru hã te te 're ĩrobzépata mono zé wasu'uÃne wa za ĩ̱siwasu'u na ãma aima sahu za'ra wa'wa. Ĩ̱nhimiromhuri wẽ na, aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba mono nherẽ, ĩ̱nhimiza'rese ãna 're ĩ̱hâimana mono zém na, ĩ̱'ãma rosa'rata za'ra wa'aba õ di za. Tane nherẽ, ãté te za tô ãne na ĩ̱'ãma ĩrosa'rata za'ra wa'wa, ĩ̱nhimiza'rese õ na 're ĩ̱hâimana mono zém na hã. Ãne wa, te za tô asiwi ĩ̱wẽ'õ za'ra wa'aba ãna, ĩ̱wapari pese za'ra wa'wa, Wanhib'apito wasu'uwẽ na te dama 're ĩromhuri wẽ mono zém na hã aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u uptabi õ 'wa norĩ, aima 're siwasu'u pari za'ra wa'aba mono nherẽ, wa za tô aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa.


Yrome Kuesẽkõ poe pyra jepyrypary mana kure jehtoh poko. Jamoreme rokẽ epyrypãko ase. “Kure rokẽ sãtãse,” karyhtao ya rowohpã sã ase oturũko.

Pahihti Kris nhỹ hã kot paj mẽ amã amnhĩ jarẽnh kêt ãm amnhĩ krã hkôt kot paj mẽ amã amnhĩ jarẽ.

Apiananiri kona sãkirauata ia atoko. Miĩkitetinoka sãkirauata ia atoko iuikiniua.

Koendonro agânhetyby wâgâ augueduo, tuândy ara kulâ auguely, tuândy mawânkâ âwâlâ kulâ âzehogueni. Kywymâry Jesus auguedyse ato araba augueho-ro warâ.

Ko hezeꞌeg amumeꞌu teko peme ihe. Zanezar numumeꞌu kar kwaw ihewe aꞌe. Uzehe uzeꞌegatu maꞌe ài azeꞌeg teko peme kury.

Mbaꞌeta xeayvu ta Senhor gui eꞌỹ ijayvu vaꞌe rami, ꞌarandu rupi eꞌỹ, ojejou porã rei vaꞌe rami rive.

Natigide idinabakenawaanigitibece, odaa jiɡ̶idaaɡ̶ee jotaɡ̶atibece digo micataɡ̶a yetole. Pida Ǥoniotagodi aidiiɡ̶e daɡ̶a idinabaketibece micataɡ̶a deɡ̶ee yetole.

Jesus Cristo'ga nhandepojykaharete'ga nde'i ji ve: “Enhimbohete ti javo g̃a pe.” A'ea rũi ga ei ji ve. Jihi reki a'e jijive ikwahave'ỹve'ga ja jipyry tuhẽ ji javo.

Sỹ ãjag mỹ sỹ nén ve ja ẽn tó sór vẽ, kỹ tóg inh krĩ tũ nĩ ve nĩ. Sỹ vẽso vĩ há han kỹ sóg krĩ tũ nĩ ve nĩ. Ẽg tỹ ẽg Senhor jykre tó kỹ ẽg tóg tag tó tũ nĩgtĩ, sỹ tónh ke tag.

Nhandejáry ndeꞌíry jepe xe-vy aipo haꞌe hagwã peẽ-my anhemombeꞌu-ta itavy vaꞌe-rami. Upéixa anhemombeꞌu jepe xe reko porã-rehe mate joty aikwaa uka vaꞌerã kuri peẽ-my.

Teramy ijirarenyõmyke aõmybo ararybekre. Deuxu dori tuu arybedỹỹ‑ò riwaijõnymy, tai heka rarybere itxỹte wesele watximahãremy.

NaJarejararete ꞌga jeꞌeg imũ rũi je jeꞌegi ꞌawamũ. Iꞌakwaaw ekoete maꞌe ꞌjawe etee futat je tejeꞌega ꞌawamũ.

Ije ar amã amimex jarẽnh ja ne kute Bẽnjadjwỳr djwỳnh kabẽn pyràk kêt. Ne kute ar amã ibẽn kati pyràk ne ar amã amijarẽ.

Upîꞌ eseurîma ya, eseurîma pepîn mîrîrî Uyepotorîkon maimu pe. Tîîse eseurîma sîrîrî mîî pe eꞌnîtoꞌ yeseru pîꞌ, pakko pe tîweꞌsen eseurîma warantî.

'Ãte hãm'ãktux putup, pa Topa te hãm'ãktux te kaxĩy putup'ah. 'Ãte yãy xexka 'ãktux, kopix tik hitop putuk.

Wuykukukat a'õbi g̃u õn kawẽnwẽn eywebe g̃asũ bit- -wukpiwatpi ma. “Xipat cĩcã õn” i'e'em pima yadaodaoat puxim ma õn tak kawẽnwẽn.

Këh ỹỹ, ỹ hꞌyy kasabꞌee doo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do berꞌoot doo da nado. Hꞌyy gatamah do berꞌoot doo da ỹ baherꞌoot.

Toh³lxi² e³a¹jau³xai²na² hai³txi³ Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³yau¹ũ³sa²jau³sxa³wa². Ya²la³tu̱³ kwa²toh³lxi² e³a¹tu¹wa².

Aliterexe exe niraetere atyo maisa Xekohaseti xaotyakira xini. Exe noxaokowiharetyoani tahi niraetere atyo aliterexe motya hatyahaliti akereta niraeta.

Akadika'da'di Jesus Cristo ni-hora honariavini hiki hida hihida varani a'onira vara oni'avini hiki bana. Oabono ovaboraborahavini mani bana hida ija'ari va'ihariki fori hora nihaja.

Hawa ahabo motsasokoro kaharere ty zuba motsasoko. Deus mozihikik naha humo ahabo batu motsaso hawa mozihikik naha humo zuba ahabo motsasoko, ityrykmyita tawata motsasoko.

Karãpe ahenoi uiminug wakuat ete yt uiweꞌeg hin i katupono Tupana yt tikyꞌesat i watuwemõtypot hap.

Yoko haina páhoenonu Vúnae Jesus ngíxeaneye, epó'oxo koati kutí koeti ákoti inzóneu koeku kó'iyeanemoye ra yûnzo.

Yɨ'ɨ̂ tohô uúkũgɨ, marî wiôgɨ dutî'karo meheta uúkũgɨ weé'. Yɨ'ɨ̂ basi ãyuró uúkũ me'rigɨ, maatihígɨ weeró noho bɨsɨ̂'.

Caynu niyänäpä Tayta Dioschu manamá niyämanman. Rasunpa luclunümá limayá.

Ãté Wanhib'apito te te ĩ̱ma ĩwaihu'uzéb zarina, aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba õ di, ãhã na hã. Ãté danhimiza'rese ãna 're ĩdahâimana za'ra mono zéb zarina si, wa za aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, ĩ̱nhimiromhuri wẽ na hã.


Imehnõ mã tuhke kure toehtohkõ poko epyrypãko mã toto. Naeroro, kure jehtoh poko epyrypaxi roropa oya xine.

Na htem ohtô nẽ mẽ ate mẽ hã apijaàm kaxyw tanhmã mẽ amã amnhĩ to jarkrar to ho pa. Tã kot paj mẽ uràk nẽ amnhĩ krã hkôt mẽ amã amnhĩ to jarkrar ka mẽ inhma.

Nanera kikiakori iuikaua, Teoso sãkire mauiãkani iuikiniua atokokana, ininiã nota apaka sãpiretari niuikiniua.

Tâlâ mawânkâ âwâlâ kulâ âzehogueni modo, tywâgâ koendâ aguehonly kulâ ize ato waunlo modo. Awylygue alâpylâ ywâgâlâ kâinwenily, yagâ aitaymby modo wâgâ kâzehoguedyly warâ.

Heta teteaꞌu uzehe uzeꞌegatu maꞌe aꞌe wà. Aꞌe rupi azeꞌegatu hezehe ihe no.

Heta ikuai toꞌo re vy ojererovyꞌaa rupi rive ijayvu vaꞌe. Haꞌe gui xee voi xeayvu ta ranhe ajererovyꞌaa rupi.

Pida ina eliodi oko ane dinabaketibigiwaji, leeɡ̶odi moyemaa me yeloɡ̶otibigiwaji. Odaa emaɡ̶a idinaaɡ̶a, odaa idinabaketibece mejitici.

He'yive'g̃a onhimbohete pepyteripeve'g̃a nahanahã ore ojipe'g̃a hohe javo. Nurã ti ji nhimbohetei no kiro.

Hã ra sóg tó sór mũ. Vẽnh kar tóg ãjag mỹ ag tỹ nén ve ja tó tĩ, kỹ sóg ãjag mỹ sỹ nén ve ja ẽn tó sór mũ gé, ha mẽ.

Oĩ heta vaꞌe ojéhegwi rei onhembotuvixa ukase peẽ-my. Xe ave anhemboetese vaꞌe-rami aiko-ta kuri ave peẽ-my.

Kaiboho heka taholamahãtenyte itxỹte mahãdu‑ò. Katahe bodoholabedenykre aõmybo ararybekre.

Sãꞌã ꞌgã amũ kwaiwete ꞌgã jerowiaraiwa ojee etee. Nan tee je jemomeꞌui pẽ nupe.

Me krãptĩ ne ar amã amijo àmra prã:m. Me kute amidjwỳnhbito kĩnh kadjy amijo àmra prã:m. Ba ne ba bir amimex kôt ar amã amijarẽnho amirĩtkumrẽx gar badjwỳ ima.

Mîrîrî warantî uyeyatonon wanî teeseurîmasanon tîpîꞌnîkon. Toꞌ eseurîma teserukon yawîrî. Mîrîrî warantî nîrî uurî eseurîma.

Pa' pip tikmũ'ũn xohix, tu yãy xexka 'ãktux, yã hãm xexka yõg tikmũ'ũn kummuk putuk, yĩy 'ãte yãy xexka 'ãktux putup kamah.

Warara'acayũ e'em — Xipat cĩcã õn — i eywebe, ya'õbuyxian pin ip eyxe buye.Imẽnpuxim õn tak: — Xipat cĩcã õn — i oce eywebe.

Hajõk ma matëg oow bë mahang habong do rahꞌyy kasabꞌee. Badäk hahỹỹ hã habong do rahꞌyy karẽn do jawén habok do rabahedꞌoo doo da rahꞌyy kasabꞌee. Hỹỹ kä, ỹ na-ããj da ỹ hꞌyy kasabꞌee.Tii da Paw-Ro wén dꞌoo, Korĩn buuj rahꞌyy genäh hyb nꞌaa ma matëg oow sa hã.

Yuh³xai²nãn¹te²a² yen³kxa² yxo²kãin²e³ain¹te³ju²hẽ³la². Te²yã¹nxe³sxã³ yxo²kãin²e³nũn³na¹tu¹wa².

Haiyaharenae atyo hawenaneha waikohekoare kakoa aokowiharetyoahitaha, hoka natyo tehitiya ite naokowiharetyoahena nawenani kakoa.

Ija'ari Deu-ra vanofiriki vaabono vavaboraborahabakhiaki fori ohiki bana ho.

Ustsa kytsa botu ahape mykaranaha:— O katsaktsa mysapyrẽtsa — niaha. Ana hi nitsasokonahaze sihumo ahamyharerewabyrẽtsa ana hi nizihikiknaha. Siwatsa uta kino niwatihi — Kamysapyrẽta — my.

Maꞌato eipyꞌasetpiaria eimuꞌe haria teꞌeruwemõtypot yn taꞌatuehay wywo — Uruto poꞌog torania kawiat Tupana mipoꞌoro koꞌi iꞌatuꞌe. Yt pywo hin i are — Uito poꞌog eikai. Yt uiweꞌeg hin i mio tã are. Maꞌato iꞌatuꞌe hap ewy areꞌe yt iweꞌeg i rakat ewy.

Itea koeku enó'iyea xâne ihayú'ikopovoti vo'oku ítone itúkea xunákoke, ngoánemaka, inzayú'ikopovotimakamo.

Pãharã́ no'ó ɨaró naâ basi ãyuró uúkũma. Naâ tohô wee yuúkã, yɨ'ɨ́ kẽ'ra yɨ'ɨ̂ weesére ãyuró uúkũgɨti.

Ñatac amcunaćhu achca aychanpa munayllanpi alawacuyalcaptin'a ya'apis má alawacuśhäri.

Ni'wam norĩ hã te Wanhib'apito wasu'uwẽ na te te dama 're ĩromhuri wẽ za'ra mono zém na hã aima 're siwasu'u za'ra wa'wa, ãma 're ĩwẽsãmri za'ra wa'aba mono zéb da hã. Tane, wa za duré wa hã aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa, Wanhib'apito wasu'uwẽ na te dama 're ĩromhuri wẽ mono zém na hã, asiwi ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba da.


Zuarohxo osekarõko matose repe. Yrome ajoajohpãkõ omiry poko atãkyemãko matose. Zae aomirykõ ekarõko roropa matose repe.

Mẽ ate amnhĩ xàhpumunh tỳx ã amnhĩ jarẽnh tã ka htem htỳx ri mẽ kot amnhĩ to jarkrar o ri mẽ pa xwỳnhjê kapẽr ma nẽ mẽ hkôt ajamaxpẽr nẽ mẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx kurê kumrẽx.

Hĩte auiritari kãkiti miĩkiteni himoianarini ininiua, kotxi !kiĩkitei hĩte.

Tonomegue wâne mâdutulymo. Arâlâ olâ, tuomare kehoem akaemo âdy xutudânry modo agueho mâinwantaguedylymo.

— Maꞌe kwaw par romo uruiko ure, peze muaꞌu ihewe. Maꞌe kwaw ꞌymar zàwe peiko. Màràzàwe tuwe pemuixe kar maꞌe kwaw ꞌymar pezepyr pe wà.

Mbaꞌeta peẽ kuery pendejeupe “Hiꞌarandu vaꞌe” peje teĩ pevyꞌa reve penhemboꞌe uka hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe pe.

Niɡ̶ida makaamitiwaji aleetibige doɡ̶owidi ɡ̶adixaketedi. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi makati madinatiita codaa mabaatege niɡ̶ijo anodi me liiɡ̶exedi Aneotedoɡ̶oji, yetoledi.

A'ereki pe pehendu tehe ikwahave'ỹve'g̃a pendoryndoryvamo g̃a ndehe. Nahã ikwahapyramo po pe ndekoi pejikovo g̃a ndehe naerũ novĩa? Po ikwahapyra'g̃a nohendukatui ikwahave'ỹve'g̃a hamo.

Krĩ há ãjag nỹtĩ, ge ra ũn krĩ tũ ag tóg ãjag mỹ há nỹtĩ ve nĩ.

“Nhane arandu porã raꞌe” peje rei pendéjehe. Pene arandu porã ramo maꞌerã po pemogwahẽ porã upe oakã-gwi rei inharandu vaꞌe pene mbotavyha kwéry?

Inyõ kedehemynykeki kaa biwinybenykre. Tahe tewinymahãtenyte aõna aõnamy aõkõ wahe.

“Oreꞌakwaaw ore arajemogyau”, ꞌjau pẽẽ ꞌã pejejemogyau jepi. Pejeꞌakwaaw ire amunipo ꞌã neperowiari Jejui ꞌga momeꞌu teeara ꞌgã jeꞌega. Iꞌakwaaweꞌema ꞌjawe te ꞌã pejemogy ꞌgã jeꞌega rerowiaa.

Me kwỳ ne me mrãmri bẽn katikumrẽx. Nãm me ar awỳr bôx ne ar amã amijarẽ gar arek me kabẽn maro akrĩ. We ar akrã mex ne kam arek me bẽn kati maro akrĩ.

Maasa pra amîrîꞌnîkon wanî epuꞌnenan pe puꞌkuru. Tîîse insamoro pakkokon maimu etayaꞌnîkon, epuꞌnen pe awanîkon kaiꞌma eesenumenkakon wenai.

'Ãxop te hãmpe'ãpaxex hãmyũmmũg xexka', xayĩy 'ãxop hitop 'ãpakpax.

Jewexe ma eyetaybit cĩcã. Yadaodaoayũ jo'iayũ kay jĩjã bit eyju!

Bë ti hꞌyy genäh bë edoo né paawä, tsebee gó bë gadoo hꞌyy gatemah doo. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë gadoo na-ããj hẽ ỹỹh, ỹ hꞌyy kasabé bä.

A²hoh³lxi³su² khai¹yxah³lxi³ta¹hi¹nhẽ¹la². Nxe³yah³lxin¹kxan²ti³ toh³lxa² e³tũ̱³ka̱³txai²li² wi¹lain³kxi²yah³lxi³ta¹hi¹nhẽ¹la².

Xiso atyo xirihare, xakore hoka waiye xasemaxemaita hatyaharexenai niraene.

Avaabononi avakava'ibodivaranivini hiki ida ija'ari ogahani arafiaki avihini, oniani ida ija'ari va'ihariki vara nina-ra avava'ahavini hija.

Ahape tu ahasopyk:— Katsaktsa myhyrinymyrẽtsa hỹ — tsimykaranaha. Ikiahatsa sityrykmyitsa harere ahakparawy.

Uiwyriaꞌin Kurintiu piaria — Aito poꞌog aiweꞌeg kahato torania kai eweiꞌe eiwoꞌope. Mio tã eweiꞌe kat pote eweikyꞌesat eimaꞌat reran haria yt iꞌatuweꞌeg i rakaria. Yt eiweꞌeg hin i miꞌi tã ewetunug mote.

Koeku ínixepivonoe itíkivo hána'iti ko'éxoneti éxoti kixoku itúkea isóneu ya uhá koeti koekúti, iteâtikopomo ákoyea imaxovó íxea kémokenoyi xâne ákoti isóneu.

Mɨsâ masî yɨ'rɨarã niî tĩharã, maatihírã weeró noho naâ weesére ãyuró põo tẽó'.

Aw-ari, amcuna maynu yaćhay-sapa cacuyalcal chay luclucunätá mishqui mishquictam uyaliyalcanquipis.

A norĩ wa'wa hã asimiza'rese sina 're ĩ'aihâimana za'ra wa'aba mono zém na, 'râwi 're asi'madâ'â ze za'ra wa'aba mono nherẽ, e niha te bété simiza'rese ãna 're ĩhâimana za'ra mono norĩ nhimiroti si, 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mo, asiwi 're wẽ'õ za'ra wa'aba mono ãna. Tane duré, wa hã ĩ̱nhimiza'rese ãna 're ĩ̱hâimana mono di pâ, te za pé ĩ̱zama asiwi ĩ̱wapari pese za'ra wa'wa duré.


Imehnõ etãko matose oryhpopãkarykohtao eya xine tõmipona orirykohtao, oenekunopyrykohtao roropa okyryrykõ apoitohme tyya xine, ãpururukohtao, putupyra rokẽ oekarorykohtao, oryhmarykohtao, enara. Morara ahtao mokaro pyno matose.

Mẽ kot Kris nhỹ hã mẽ ahkre hã amnhĩ to hêx xwỳnhjaja mẽ pakurom mẽ kot amnhĩ to rax xwỳnh ã amnhĩ jarẽnh jakamã na htem mẽmoj tã mẽ amã karõ ho pa. • Nẽ mẽ kãm hprãm xà hkôt nhỹhỹm mẽ arẽ nẽ nhỹhỹm mẽ arẽ. • Nẽ mẽ apa pix kukwak ri apkur o pa. • Nẽ mẽmoj tã mẽ ajakwap mẽ atak o pa.Ã mẽ kot mẽ anhĩpêx anhỹr tã ka te mẽ ate atũm kêt pyrà nẽ atỳx ri mẽ kapẽr ma nẽ mẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx o ri apa.

Nanera hĩtekata auakani txĩkitakai hĩte initiriakorina hininiua. Hĩte auiritari ikara atoko inakari. Nanera amanaaãpotari ikini sereti hĩte nakiti. Ikamarina inireẽkitina hĩtemoni. Ipaniãtaina ikiniõtika inireẽkitina hĩkamini. Imisiritaina hĩte. Hĩte auiritari ikara atoko inakari ikaminina.

“Deus ingonotyby xina” kewâni modo agueho tâmaenze âmaemo. Aguehomo mâinwântomoem adâkezemo. Âsejiguymo tâmakezemo, turâem tientomoem. Inokudomo tâmaenze âmaemo, âdara myguepamolâ. Akadâmo kehoem âdutulymo. Âwankuem âetâmo. Âwapagaindâmo. Arâ mâzeholymo umelâ, izepamo mipyra olâ âmaemo!

Aꞌe pezemonoꞌogaw pe wixe maꞌe kwer aꞌe wà, uzapo kar maꞌe peme aꞌe wà. Ikatu peme aꞌe wà. Hemuꞌem peme wà, temetarer ipyro pà pewi wà. Ikatu wi wi peme wà. — Maꞌe kwaw ꞌymar romo peiko, iꞌi peme wà. Ikatu wiwi peme wà. Aze mo ukwar penuwa rehe wà, ikatu wiwi mo peme wà. Wyzài ikatu ꞌym maꞌe peme iapo mehe ikatu peme wà.

Haꞌe kuery pe pejejokuai uka escravo rami, penhemomba uka, pejekore ukapa, mbaꞌeta pendegui onhemboyvateve vy penderova petepa.

Codaa niɡ̶ida makaamitiwaji akati madinatiita niɡ̶idi oko anetiɡ̶adiiɡ̶eni micataɡ̶a daɡ̶akaami liotagipi, codaa akati madinatiita oko ane doletibige me naɡ̶axataɡ̶alocotiwaji me diiɡ̶enataka, codaa oyeligo anidi makaamitaɡ̶atiwaji, codaa akati madinatiita niɡ̶ina oko ane ɡ̶adinaalenitiwaji odaa yadeegiteda ɡ̶aninyeelo, codaa akati madinatiita oko ane doletibige me yeloɡ̶o, codaa me niɡ̶ina oko ane diɡ̶ica meotaɡ̶aji ane micataɡ̶a daɡ̶a yabaketigi ɡ̶adatobi.

G̃a napembopiro'yukari pe mondomondovo onhi'ig̃a rupi jipi. G̃a opojyka pa peitambere'ia pembatera reheve pe moandyandyita. Pe me g̃a ei: “Ore huvihavamo oroko. Peko tehe pe ore pyri,” ei g̃a pe me. G̃a pe mbotegwete hete pe pojihuve'yma. Emo pe g̃a nendu tehe reki jipi g̃andekote'varuhua mbogwavipeavo na g̃a ndekoi nahã ore ve javo.

Ũ tỹ ãjag mỹ: “tag han ra, tag han tũg ra,” hen kỹ tóg ãjag mỹ sér tĩ ve nĩgtĩ. Ũ tỹ ãjag tũ mãn sór kỹ tóg ãjag mỹ há tĩ ve nĩgtĩ, ũ tỹ ãjag mỹ unꞌón mũ ag tóg ãjag mỹ há nỹtĩ ve nĩgtĩ, ũ tỹ vẽso: “tỹ inh ũn mág nĩ,” he mũ ag vỹ ãjag mỹ há nỹtĩ ve nĩgtĩ gé, ũ tỹ ãjag kakã ki tãnh tĩ ẽn ag ke gé. Ũ tỹ ge vỹ ãjag mỹ há kar nỹtĩ ve nĩgtĩ.

Pende-rehe omanda rei vaꞌe-rehe pejerovia tee raꞌe. Gwembigwái ramo pende rereko rei ramo jepe pemboete joty raꞌe íxupe. Pene rembiporu oipeꞌa rei pendéhegwi ramo jepe, pene mboporiahu ramo jepe pemboete joty raꞌe íxupe. Pene mbotavy ramo jepe, pene momirĩ ramo jepe onhembotuvixa ete-vy peẽ-my, pende rova pete ramo jepe pemboete joty raꞌe íxupe. “Xe arandu voi” peje rei joty pendéjehe.

Inyõ araitxenanyrenykeki uritere aõmydỹỹrenyõmy tamy. Jiarỹ heka ariwinyõtyhy tuu, wadee awiõre.

Wemifutara etee ꞌã ꞌgã iapoukaa pẽ nupe. Ojee pẽ moryteeawamũ te ꞌgã ꞌi. Aꞌetea ꞌã perowiat ꞌgã. Aꞌeramũ ꞌgã pẽkaꞌaranũũ rerawau ojeupe etee futat. “Ore ꞌã pẽꞌwyriara”, ꞌjau futatee ꞌgã pẽ nupe. Aꞌe are pẽẽ ꞌgã nerowiaa. Aipo ꞌgã pẽ kurapa, pẽ jeꞌẽwuꞌjaga agawewi. Aꞌetea ꞌã pẽẽ ꞌgã nenupa.

Dja me'õ bẽn kati ar akwỳ apa 'amỳn amiwỳr ar ajo akẽx gar arỳm kôt ar amijo aba. Ne kam ate akrãn arek me'õja kabẽn maro akrĩ. Dja me'õ bẽn katikôt ar akwỳ anoo aknon ar abê mỳjjao prõt, gar kam ate akrãn arek me'õja kabẽn maro akrĩ. Me'õ ta dja ar akam amijo ra:x nàr ar akwỳ nobê tak ne. Gar kam ate akrãn arek kabẽn maro akrĩ.

Inkamoroya ayenkuꞌtîꞌpîkon, moropai ayesaꞌkon pe ayaipontîꞌpîkon toꞌya, moropai ayentaiꞌnîkon toꞌ eꞌkupîꞌpî. Mîrîrî warantî atarumaꞌtîkon toꞌya tanne, ayeppeꞌnîpîkon toꞌya tanne, îꞌ taayaꞌnîkon pepîn toꞌ pîꞌ.

Tik te 'ãxop xatpax, ha ta 'ãxop nõm 'ãpax, tu' mĩy. Tik te 'õg hãpxop pop, ha ta 'ãxop nõm popmã'. Tik te 'ãxop tuxhok, xa hãpxopmã hok, ha ta 'ãxop nõm mĩy 'ohnãg. Tik te yãy xexka 'ãktux, ha ta 'ãxop hãmpe'ãpaxex 'ũxexka tihik. Tik te yãy yĩm hã 'ãpa yĩn kix, ha ta 'ãxop hãmpe'ãpaxex yã' max tihik.

Eyag̃uy'ũm cĩcã. Ixeyũ kay jĩjã eyju, ya'õpurug̃ cĩcã ma'g̃u eymujujum ip; eymudadaybotbon ma a'g̃u ip; eymug̃uykukukum ma a'g̃u ip; warẽmtag̃ ma a'g̃u ip eykug̃; eyukpiokakakam ma a'g̃u ip eykug̃.

Bë gadoo takꞌëp bë hã mejũũ doo, sa karom hadoo bë ranꞌoo bä. Bë gadoo bë dajẽẽr hã daab ꞌyyp doo, bë wadꞌii doo, bë bahä̃nh nu gapadꞌëëk karꞌẽẽn doo, bë rejãã doo, bë ratapa ewyyh doo.

Yxo²xũ̱n³txi³ kwa³na³nx2tai¹nha²kxai³ ĩ²ũ³nx2tai¹nxa³kxan²ti³ ũ³yho³hain¹yah³lxi¹nha²kxai³ ĩ³ki³ha¹kxi²nx2tai¹nha²kxai³ ĩ³kãi²nxa³tot3sih¹nxa²lxain¹jau³su² nxe³nx2tai¹nha²kxai³ wxa²yxo²su²nxa²lxai¹nha²kxai³ nxe³nx2tain¹ta¹hẽ¹la². Nxe³nx2tai¹nha²kxai³ hai³txi³ wa³lxĩ³nha²yain¹yah³lxi³ta¹hxã³nhẽ¹la².

Haiyanae atyo wakahare akere mokita xiso, xixiyehare miyatyahitaha xonita, maoseratyahitaha xiso, hairawanehakakoa kaxaikoahitaha xiso, exahe mokotyahitaha harenai xiso xitihokoa. Nikare xakore atyo mokahitaha xiso hoka waiye xasemaxemaita iniraeneha.

A'onira nikia vanahojavini hiki honai abono kapavakarivahaki fori avihini. A'onira vabo'diavini, a'onira vakorijanahavini, a'onira vakaihiponiravini, avanokhoni-ra vakapatavini. Nikia a'onira vanahojavini kaba'i, va'ora avava'ahaki adani, vaathi avakajari'dariha adani.

Asaktsa pahakyzonahaze sihumo ahakparawy. Pahaspihikbatakanahaze sihumo ahakparawy. Ahadisahawy piaksekenahaze ahakparawy. Sihumo ahanamybyitsa tu tsinakaranaha. Pahakikinahaze sihumo ahakparawy ahaspirikpobyitsa tu tsimykaranaha.

— Eipotpap to uruemiit no yt kat saꞌup ete i iꞌatuꞌe ehepe haty wo. Miꞌi hawyi — Urutunug eiꞌe hap ewy mehĩꞌin mimiꞌin eweiꞌe eimaꞌat haria pe. Yt eiweꞌeg hin i katupono ehekat koꞌi yne taꞌatusat. Ihakyꞌeꞌi rakaria wo eweikupteꞌen eimuꞌe hap saꞌup mo ewetum yne hawyi. — Uruto poꞌog eikai iꞌatuꞌe hawyi — Pywo eweiꞌe ehowa petek turan eimohit hamo. Miꞌi taꞌatunug yne ehete pytkai eipe — Uruꞌapykok haria akag eweiꞌe. Urumuꞌe haria sese eipe eweiꞌe iꞌatuepe yt eiweꞌeg hin i.

Vo'oku muhíkova ne xâne kahaná'ikopovoti, enepohikone kutí kixópitinoe ákau, sikovó keánoe. Kúteanemaka kêku apê xâne ukovópitinoe, koane kouhépekopovoti, koêkumaka uké'exea apeínopiti, koane apê aupú'ikopiti, kutí kixópitinoe hó'openo námoe noko'ótike. Inípono iséneu, sikovo-sikovó keánoe. Kúteanemaka koêku apê kapayásokinovopiti, koane vaheréxoti kixópiku, koane apê kutí koeti ipusónoneopiti.

Mɨsâ a'tîro weé'. Ãpêrã mɨsâre dutîpekã, põo tẽósa'. No'ó mɨsa yeére mii wapákã, põo tẽósa'. No'ó tohô weetírã, mɨsâre mehô niirã́ weekã́, põo tẽósa'. Tɨ'o masítirãre weeró noho ĩ'yakã́, põo tẽósa'. No'ó mɨsâre diâpoapɨ paakã́ kẽ'rare, põo tẽókã'sa'. Tohô weesé niî pe'tisere põo tẽó pe'okã'sa'.

Chaynütacmi sirbichiculcäśhuptiquipis, ingañapäcuśhuptiquipis, jamuyapäcuśhuptiquipis, imacta lulapäcuśhuptiquipis, cäraćhu lapyapäcuśhuptiquipis awantayalcanquimá.

Ni'wam norĩ hã ma tô 're ĩhâimana za'ra mono zéb zarina, 're aihâimana za'ra wa'aba mono da, te te aima 're 'rui u'âsi za'ra wa'wa, ta norĩ zadawa para si, uburé marĩ hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zéb da si. Tane nherẽ, asiwi 're wẽ'õ za'ra wa'aba mono õ di, ta norĩ hã. Sadawa nhipese na, aiwi 're sipsaihuri u'âsi za'ra wa'aba mono nherẽ, duré ta norĩ ma si, 're aihâimana za'ra wa'aba mono da, te te 're aiwaibui wa'aba mono nherẽ, e niha bâ bété, asiwi wẽ'õ za'ra wa'aba õ di. Ta norĩ si, aima pire na 're hâimana za'ra wa'aba mono newa, 'râwi 're si'madâ'â ze za'ra mono nherẽ, duré te te ai'ãma 're wasété za'ra wa'aba mono da, atob'rata wi te te 're aihâ za'ra wa'aba mono nherẽ, e asiwi 're wẽ'õ za'ra wa'aba mono ãna bété.


“Sekere ãko rokẽ Pauru. Oty kara,” ãko matose otuisarykõme osekaropyra jexiryke. Ajohpe pyra. Ihxipỹke ynanexiry mokaro sã toehse yna ahtao.Yrome toepyryparykõ poko ihximyra imehnõ ahtao kure toehtohkõ poko, ywy roropa jepyrypary poko ihximyra ase. Rowohpã sã se pyra ase, kure jehtoh ekarory se pyra ase repe. Yrome ekarõko ro ase.

Tã ixte mẽ uràk nẽ ã mẽ anhĩpêx anhỹr kêt tã kot paj mẽ uràk nẽ mẽ amã tanhmã amnhĩ to jarkrar to ka mẽ inhmar japêr. Te ixtỳx ri amnhĩ jarẽnh pyràk o kot paj mẽ amã amnhĩ jarẽ nom ãm hãmri mẽ amã amnhĩ jarẽ.

Erekari nipẽtauatini atxiĩti? Kotxi kona kataparaxinireno nota nanera kamakiti atoko nikamini hĩtemoni. Kataparaxinirena nanera.Ikamakitina iuikana, ininiã miĩkiteti atoko kataparaxinireno nota. Nikamakiti niuikako.

Tuomare urâ, arâ aepyramo xina awylygue. Tywypaze tâise xina, akaemo inagazedomo ara inagazezemo.Koendonro adienkyly wâgâ agueze ton-honreimbe-ro watay, tâegane lâpylâ urâ, Deus ewanuem koendâ awidyly wâgâ agueze, tuândy tâwâlâ âzehoguedo ara.

Nuruzapo kwaw agwer maꞌe pepyr urereko mehe. Aze mo azapo nezewe haw ihe, aꞌe mehe mo hekatu weraꞌu mo peme ihe. Amogwer umumeꞌu katu wemiapo kwer wà. Aꞌe rupi aiko putar wazàwe ihe nehe no, maꞌe kwaw ꞌymar ài ihe nehe no. Azeꞌegatu putar hezehe peme ihe nehe kury. Amumeꞌu putar hekàgaw peme nehe kury.

Xee axĩ reve xemaꞌenduꞌa haꞌe kuery rami orekuai aguã ndorepyꞌa guaxuiague re. Haꞌe rami avi amongue ipyꞌa guaxua rupi ijayvu ramo xee voi xepyꞌa guaxu ꞌrã. Inhakã porã eꞌỹ vaꞌe rami teri xeayvu.

Idiboliɡ̶a moko aɡ̶amalaɡ̶aɡ̶a midaɡ̶a iniɡ̶ataɡ̶awatiwaji, anodigotaɡ̶awa niɡ̶idi oko.Eɡ̶idaa diiticogi me jotaɡ̶atibece micataɡ̶a yetole. Nigica anabo laaleɡ̶ena codaa nigida ane leeɡ̶odi me dinanetibece, odaa ee dicabo yaaleɡ̶ena maɡ̶aɡ̶a idinanetibece.

“Paulo'g̃a opojihu huvihave'ỹva'ero okovo ore atyvi,” ei g̃a pe me. A'e ji pe me: A'iti tuhẽ ore oropojihu ite'varuhuva'ea. Nurã ore oropojihu oronhimimbojigwaraja pe ndehe. A'ea rehe ji poyjahetero pe nderekokatuavo. Ore g̃a atyvi oroko. Ndorojigwarai ore pe ndehe. A'ea pe ndapekwahavihu naerũ?G̃a ja reki kiro ji nhimbohetei a'ero. A'e tehe reki ji ikwahave'ỹve'g̃a ja. A'ereki ite'varuhu ahe nhimboheterame.

Inh mỹꞌa tóg tĩ, sỹ tag tó kỹ. Vẽnh jykre tag to sóg krój nĩ, tag han sór vãnh inh nĩgtĩ, ag tỹ han ri ke tag.Hã ra ag tóg ãjag mỹ ag tỹ nén ve ja ẽn ti tó sór mũ, ón kỹ apóstolo ẽn ag, ag tỹ nén ũ há kar han mũ tó ag tóg tĩ. Kỹ sóg ag ri ke tónh ke mũ gé sir, ũn krĩ tũ ag ri kén.

“Ndaipyꞌagwasúi Paulo” peje raꞌe xe-rehe. Peje porã voi. Néi. Ndaxe pyꞌagwasúi apogwereko asy hagwã. Gwĩ onhembotuvixa rei vaꞌe ipyꞌagwasu heꞌi hagwã “Kóxa aiko-gwi xe reko porã”. Upe vaꞌe reko porã-gwi xe ae xe reko porãve katu. Xe ave, xe Paulo, itavy vaꞌe reko vérami aiporu-ta peẽ-my. Anhembopyꞌagwasu xe reko porãha amombeꞌu hagwã peẽ-my.

Ijõ rarybemyhỹre inyõ. Tule jiarỹ ararybekre. Itxỹte wesemy ratximyhỹremy.

“Paulo ꞌga nuapoi mamaꞌea ore ꞌjawe. Okyje ꞌga pẽ nui”, ꞌjau nipo ꞌgã jee. Aꞌjea futat ꞌgã aipo ꞌgã ꞌi. Naapoi futari je mamaꞌea ꞌgã ꞌjawe. Ajenosĩ sipo je ꞌgã ꞌjawe mamaꞌe apoeꞌem ire? Naani.Ojee etee ojerowiaraip maꞌe ꞌgã nee sipo pẽẽ pejeporenuwiweramũ? Aꞌeramũ je nanẽ tejemomeꞌwau pẽ nupe.

Ba ren badjwỳ ar amã ibẽn tỳx gar ren ikabẽn ma. Nhym be, kati. Ba ne ba ar amã ibẽn tỳx kêt. Ba akrànmã ar akam ar iba gar kam arỳm amim, “Paur rerekre ne kajgo”, anhỹro aba. Nhym be, kati. Irerekre ne ikajgo kêt.Me ta ne me amijã, “Jeju ne ijano ba bôx”, anhỹro ba. Me amijo amra:n arĩk ar amã, “Ba ne ba iraxkumrẽx.” Nãm me ã ar amã anhỹr ar o ba. Ba badjwỳ jakam ar amã amimex jarẽ gar ama. Nã bãm ije ibẽn kati pyràk ne ar amã amirax jarẽ gar ama.

Anna wanîꞌpî mîrîrî yeꞌka pe pra. Maasa pra anna wanîꞌpî eranneꞌ pe, mîrîrî yeꞌka kupî eserîke pra.Inna seruꞌ pepîn. Tiaronkon eseurîma ya, tîpîꞌnîkon mîrîrî yeꞌka. Mîrîrî warantî nîrî uurîya ikupî pakko warantî eseurîma upîꞌ.

'Ũgyãyhãhup, pa 'ãte hãm'ãktux putup, 'ũgmũg pu'uk hu nõm tik te hãpxopmã putuk 'ohnãg.Pa tik te yãy xexka 'ãktux, kopxix yãy xexka 'ãktux putup kamah, tu hãm'ãktux hitop.

Oceju bit cuk a'g̃u ocesũsũn ocesop eykuk am imẽn.Warara'acayũ e'em: — Xipat cĩcã õn — i eywebe.Ixeyũ buxim õn tak jeymukũyjo õn g̃asu õn xipat cĩcã iam. Eyetaybit õn yadaodaoat puxim kawẽnwẽn iam.

Ỹ hãd nu mebyys ỹ nahajꞌas do hyb nꞌaa bë hã ỹ moo wäd bä ta tii da bë hã ramoo bok doo.Ma matëg oow sa kyyh hyb nꞌaa Paw-Ro wén ejꞌees. Nahejooj its Paw-Ro, sa nooh. Dooh Paw-Ro nu mebyy hehꞌäät tado bä. Hãd nu mebyng tawén näng, ma matëg oow ramoo bok do hã rahꞌyy genäh takarẽn do hyb nꞌaa.Ãã kanahën its né paawä ta tii hã, ta ti neỹỹm doo me rapꞌãã kasabꞌee doo, ỹ na-ããj hẽ ỹ hajaa neỹỹm doo me ỹ pꞌãã kasabé bä. Hꞌyy gatamah do hadoo ỹ baherꞌoot ta tii.

Te²yã¹nxe² kãi³ũh¹nx2ta¹ju³ta² ya³lo³txi³ti³hex1sa²nxa³tai¹ti²tu³wa². Nxe³jau³jau¹xai²na² e³kxi¹nx2ta¹ha²kxai³ ãu²li²to³nha¹nha²wa². Nxe³yãn¹ta¹ toh³lxa² e³kxi¹nx2ta¹wa². Yuh³xai²nãn¹te²a² yen³kxa² yxo²kãin²txi³ e³sa²tẽ³ain¹ke³la³te²kxai³ hxi²kan¹txi³ e³ain¹kxa² yã¹nxũn³na¹wa².

Komitaene ene nohaihareta exakere niraeni xikakoa: maisa wiyalijiniharexe hoka hatyonai akereta wamokare xiso. Hiyaiya, maisa xakore wikinaterexe hoka exakere wiraeta xikakoa.Xakore hoka haiyanaiya atyo aokowiharetyoaha xoalini hare kakoa hoka natyo tehitiyaite naokowiharetyoa. Hiyaiya, aliterexe atyo hatyahaliti akereta niraeta.

Va'oaniaro fori arihirihi. Ni-nikia a'onira onahojaki. A'onira akaabokariki avaabononi avavanihavini hija koda? Nikia a'onira onahojaja vaha; ova'i aipahihimanihi vaha. Va'oaniaro ni-vava'i anaipahihini hiki ida vakadibadani jahani vaabono vavaboraborahavini avakadiania. Ija'ari va'ihariki nikia kavaraniki fori ohina, oabono ovaboraborahaki bana ho, va'oaniaro fori ohija kaimoni.

Katsaktsa sisopyk humo mysikpybyrẽtsa tsimykaranaha.Wastuhu kytsa:— O mysapyrẽtsa hỹ —. Utakta iwa niwatihi — O kamysapyrẽta my — ityrykmyita wata motsasoko mybarawy ezektsa soho waha natasokonaha.

Uito yt miꞌi tã hin i areĩneꞌen eipyꞌasetpe turan. Eimõtypot hat areĩneꞌen. Worohoꞌomõꞌẽ aikotã eiwy sese ewy. Miꞌi pytkai uimohit uhehay ete. Yt karãpe i atunug kuap iꞌatuminug ehetiat ewy. Uhesaika hap yt putꞌokꞌe i miꞌi saꞌag nug hamo. Yt teꞌerokenꞌẽ hin i teꞌeruwemõtypot hamo. Pyno ahãꞌãg iꞌewyte uhewaku hap moherep hamo.

Imákoikopo vitúkeovo xâne îreti, ûndi yoko nza'ínehiko ákoinoke víta kíxeopineye ûti kuteâti kixópiku nekôyohiko!Itea koeku ápeyea ákoti teîna iháyu'ikopeovo, imbíhoatimakamo inzáyu'ikopeovo upánini kutí koe yuho xâne ákoti isóneu ra yûnzo koeku ngó'iyeaneye.

Naâ mɨsâre tohô weérã, yã'â butia'ro weérã weemá. Ɨ̃sâ pũrikã mɨsâre tee nohóre neê wee masíti boosa'.Ãpêrã naâ weesére ãyuró uúkũkã, yɨ'ɨ́ kẽ'ra naâ weeró noho uúkũ ma'a siru tuúgɨti. Maatihígɨ weeró noho weé'.

¡Ya'apá ima pin'acuytá! ¡Chaynu lulapäcunacpá pasaypi chunchumá capäculá!Ñatac mayanpis alawacuyaptin'a mastalämá ya'a canpis. ¡Aw, luclunümari jinalla limayá!

Wa hã ãne, te aima 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono da hã, ãté aré sada ĩ̱nhib'uware di. Ta norĩ si tinhimirosa'rata na sina 're siptete za'ra mono di, ãne te te aima 're ĩrob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono zéb da hã. E ãne da, 're ĩ̱hâimana mono bâ, wa hã. Mare di.Ta norĩ hã marĩ wasu'u wẽ na, dama 're ĩsiwasu'u za'ra mono zém na hã te te siwi ãma ĩ̱wabzu za'ra õ di, Wanhib'apito wasu'uwẽ na te dama 're ĩromhuri wẽ mono zém na hã. Tane nherẽ, wa hã ãne na aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'aba 'wa'âhã, ãté tô ĩ̱nhimiza'rese'õ ne, wa aré aima 're ĩ̱hâimana za'ra wa'wa.


“Juteume nymyry ynanase,” ãko mã toto, epyrypãko. Morararo juteume ase roropa. “Izyraeu pakõme ynanase,” ãko mã toto. Morararo ase. “Aparão pakõme ynanase,” ãko roropa mã toto. Morararo ase.

Mẽ kot Jejus nhỹ hã mẽ ahkre hã amnhĩ to mẽ hêx xwỳnhjaja na htem mẽ amã tanhmã amnhĩ to jarkrar to nẽ mẽ amã:—E mẽ inhma. Mẽ ixpê Ijaew na pa mẽ. Mẽ arom mẽ ixpê finat Apraãw kanrẽhã htàmnhwỳ jakamã kwa mẽ ixkapẽr ma nẽ mẽ ixkôt amnhĩ nhĩpêx. Anẽ.Nom ijaxwỳja ixpê Ijaew tã pa hte mẽ uràk nẽ ja hã amnhĩ to jarkrar hkêt nẽ.

Nanera Epireoakorikani? Ari. Nota apaka Epireo nitxaua. Nanera Isaeo apika mekaniriakorikani? Ari. Nota apaka Isaeo apika mekaniri nitxaua. Nanera Apraão apika mekaniriakorikani? Ari. Apraão apika mekanirikanarano nota apaka.

“Hebreu xina, âkelo iunu lâpeba” kelymo; hebreu lâpylâ urâ. “Israel iweompyry xina” tâkezemo. Mâkâ iwerypyry lâpylâ urâ. “Abraão iweompyry xina” tâkezemo. Mâkâ iweompyry lâpylâ urâ.

Zutew romo wanekon aꞌe wà. Aiko ihe no. Izaew izuapyapyr romo wanekon wà. Aiko ihe no. Àmàràw izuapyapyr romo wanekon wà. Aiko ihe no.

Haꞌe kuery hebreu regua teve? Xee voi hebreu aiko. Haꞌe kuery Israel regua teve? Xee voi. Haꞌe kuery Abraão ramymino teve ikuai? Xee voi.

Niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi ane lemaanigi me yeloɡ̶otibigiwaji, dinanetibigiwaji leeɡ̶odi modotaɡ̶atigi nioladi hebreutedi. Pida ee eledi jotaɡ̶atigi. Dinanetibigiwaji leeɡ̶odi mida aneetege loiigi Israel, pida ee aaɡ̶aɡ̶a yoiigi. Codaa dinanetibigiwaji leeɡ̶odi mida aneetege licoɡ̶egi Abraão, pida ee eledi ida anejitege licoɡ̶egi Abraão.

“Ore ko hebreusramo oroko,” ei g̃a onhimboheteavo. Jihi ko hebreuramo no, a'e ji nhinhimboheteavo. “Ore ko israelitasramo oroko,” ei g̃a. Jihi ko israelitaramo ako no, a'e ji. “Ore ko Abraãova'ea rakykwepoharamo oroko,” ei g̃a. Jihi ko Abraãova'ea rakykwepoharamo ako no, a'e ji.

Hebreu vỹ tỹ ag nỹtĩ. Tỹ sóg Hebreu nĩ gé. Israel krẽꞌkrẽ vỹ tỹ ag nỹtĩ. Tỹ sóg Israel krẽꞌkrẽ nĩ gé. Abraão krẽꞌkrẽ vỹ tỹ ag nỹtĩ. Tỹ sóg Abraão krẽꞌkrẽ nĩ gé.

“Xe rugwy reꞌýi voi hebreu kwéry. Hebreu tee vaꞌe voi ko xe” heꞌi ójehe upe Hesu remimondo raꞌanga vaꞌe kwéry pene mboaꞌeꞌỹ uka hagwã rei xe-rehe. Xe katu hebreu tee ave xe. “Myamyrĩ Israel remiarirõ Nhandejáry rembiporavokwe voi ko xe” upéixa ave haꞌe kwéry heꞌi ave ójehe. Upéixa ave xe. “Abraão amyrĩ xe ramoigwasu tee voi” heꞌi ave ójehe onhemombaꞌegwasu rei-vy. Xe ave, xe ramoigwasu tee Abraão amyrĩ ave xe.

Tii heka Hebreu mahãdumy tii rexininire. Jiarỹ tule kia tuu rare. Ijaò mahãdumy heka tiiboho rexininirenyre. Jiarỹ tule. Abraõ riokoremy rarybemyhỹre. Jiarỹ tuleri.

“Epyreu ꞌã ore”, ꞌjau ꞌgã ꞌã jepi. Je nanẽ ꞌã epyreua futat nũ. “Israeu juapyrera ꞌã ore”, ꞌjau ꞌgã ꞌã jepi. Je nanẽ ꞌã Israeu juapyrera futat nũ. “Abraão ꞌga juapyrera ꞌã ore”, ꞌjau ꞌgã ꞌã jepi. Je nanẽ ꞌã Abraão ꞌga juapyrera futat nũ.

Djãm ar wãbêbit ne ebraga. Badjwỳ. Djãm ar wãbêbit ne idjaer. Badjwỳ ibê idjaer. Djãm ar wãbêbit ne Abraão tàmdjwỳ. Badjwỳ ibê Abraão tàmdjwỳ.

Taa toꞌya ya: —Hebreu pe anna wanî, uurîya nîrî taa, —Hebreu uurî. Moropai —Israel ponkon pe anna wanî —taa toꞌya ya, uurîya nîrî taa: —Israel pon uurî. Moropai —Abraão nurîꞌtî payanyamîꞌ pe anna wanî —taa toꞌya ya, uurîya nîrî taa: —Abraão nurîꞌtî parîꞌpî uurî.

'Ok tik te 'Emeneo xop kopa' pip? Hamũn, yãg mũn kamah. 'Ok tik te 'Iyaet xop kopa' pip? Hamũn, yãg mũn kamah. 'Ok 'Amanãm yõg xupepmã xop kopa' pip tihik? Hamũn, yãg mũn kamah.

— Hebreuyũ bit oceju icẽmãn — i'e'em ip eywebe jewexe Deus emumujuyũ.Õn tak ibiat ma.— Israel naxeg̃ebitbit pit oceju — i'e'em ip eywebe.Õn tak ibiat ma.— Abraão naxeg̃ebitbit pit oceju — i'e'em ip eywebe.Õn tak ibiat ma.

Eber buuj hadꞌoo mäh, sa nooh. Ỹ na-ããj hẽ Eber buuj. Isaraéw buuj hadꞌoo mäh, sa nooh. Ỹ na-ããj hẽ Isaraéw buuj. Abaraãm panaa hadꞌoo mäh, sa nooh. Ỹ na-ããj hẽ Abaraãm panaa.

E³bre²a² nũ̱³ka̱³txi³su² si¹hain¹te²la¹xã³? Te²yãx1te²su² nũn³na¹wa². I³sa³e² nũ̱³ka̱³txi³su² si¹hain¹te²la¹xã³? Te²yãx1te²su² nũn³na¹wa². A³bra³ãu²ah³la² a²ne³tah²nãu³su² si¹hain¹te²la¹xã³? Te²yã¹nxe² A³bra³ãu²ah³la² a²ne³tah²nãu³su² na¹wa².

Xoana Hebreu hotyaliharenai? Natyo tehitiya atyo. Xoana Israel hotyaliharenai? Natyo tehitiya atyo. Xoana Abraão jikolaharenai? Natyo tehitiya atyo.

Vaabono vavaboraborahavini hiki hebreu kaija'arini vihina, Israel kaija'ari vihina, Abraão kaija'ari vanamitharonisiagaki vihina jaboni.Hovani jaboni hebreu kaija'arini ho, Israel kaija'ari ho. Abraão kahanodi namitharonisiagaki ho jaboni.

Asa tihi:— Katsaktsa Ebereutsa — mykaranaha. Uta kino niwatihi Ebereu tihi. — Katsaktsa Isareu ezektsa — mykaranaha. Uta kino niwatihi Isareu ezekta tihi. — Katsaktsa Abarão tsekokatsa — maha. Uta kino niwatihi Abarão tsekoka tihi my.

— Uruto poꞌog iꞌatuꞌe. Uruikuap Iuteuria pusu iꞌatuehay potꞌi iꞌatuꞌe. Uito poꞌog atikuap kat pote uipusu sese pote. — Aseꞌi Isareu emiariruꞌin sese uruto iꞌatuꞌe. Uito iꞌewyte Isareu ywania te wy are. Urueꞌaseꞌi saꞌawyꞌiwuat eimiariru sese koꞌi uruto iꞌatuꞌe. Iꞌewyte uito Aparãu saipepiat sese wy are.

Enepohikoneko simópitinoe kopoé'akoti íhikaxea emo'u Itukó'oviti, koati iháyu'ikovopehiko itúkeovo êbereu, enepone koati xanena Itukó'oviti, itea undímaka êbereu nguteâtihiko. Koati éyexovopehikomaka itúkeovo íhae Izarâe, itea undímaka íhae Izarâe. Koati ihayú'ikopovotihiko vo'oku itúkeovo ámoripono Âbraum. Yoko ngúteanemaka.

Naâ “Hebreu masa niî'”, niîsama. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ́ta niî'. Naâ Israel kurakãharã niîma. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ́ta niî'. Naâ Abraão paramérã niî turiarã niîma. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra kɨ̃ɨ́ta niî'.

Chay alawaculcan ¿Hebreo caśhta cayalchun? Ya'apis Hebreo caśhtam cayá. ¿Israel caśhta cayalchun? Ya'apis Israel caśhtam cayá. ¿Abrahampa milaynin cayalchun? Ya'apis Abrahampa milayninmi cayá.

Zezusihi zadawa wasu'u'wa newa, tô senai'õ na te te aima 're ĩroti za'ra wa'aba mono norĩ hã te sina aima 're wata za'ra wa'wa, ebreusi na 're ĩhâimana za'ra mono na hã, duré Izarazéhé nhihudu 're ĩhâimana za'ra mono na hã, duré Abra'ãhã nhihudu 're ĩhâimana za'ra mono na hã. Tane, wa duré wa hã ebreusi na 're ĩ̱hâimana, duré Izarazéhé nhihudu, duré Abra'ãhã nhihudu, ãne hã aiwa tô wama za'ra hã.


“Kyrixtu poetoryme erohnõko ynanase,” ãko mã toto epyrypãko. Mokaro motye kuhse ywy, Kyrixtu poetoryme erohnõko ase. Rowohpã sã oturũko ase kure jehtoh poko. Yrome oty kara. Mokaro motye Ritonõpo poe erohnõko ase. Mokaro motye tomõse ywy ãpuruhpyry taka. Mokaro motye typitypipohse ywy. Mokaro motye orikyĩse exiase.

Nẽ mẽ kot Kris kapẽr jarẽnh mex o pa hã amnhĩ jarẽnh tã pa na pa hte harẽnh mex o mẽ hakre. Te ixkrã pipãnh pyràk o ã mẽ amã amnhĩ jarẽnh anhỹr tãã.E pa mẽ amã tanhmã amnhĩ jarẽnh to ka mẽ inhma. Nà na pre Kris ã mẽ kãm ixkurê xwỳnhjaja mẽ kot amnhĩ to jarkrar xwỳnhjê hkĩnhã Kris ã ixpynênh nẽ ijagjênh xohtô nẽ. Nẽ mẽ hkĩnhã tõhã ixtak rũnh kumrẽx. Pa mẽ hkĩnhã xatã mẽ kot tanhmã ixto hã kritpêm ronhỹx pa pre ty.

Nanera Kristo nitiriakorikani? Atxiĩti. Miĩkiteti iuikiniua atoko nitxa: “Kristo nitiri apiaerekatakari nitxaua nota.” Nota apia parĩkauata Teoso ĩkapani. Apiata nimisiritiko, kotxi kaiãokatani kateia ãki nitakaãka. Kaiãokatani nota noropataãka aãpitsaã. Kaiãokatani nipinaarita.

“Cristo emaryem âsewanirim xina” tâkezemo. Mâkâ emary lâpylâ urâ, akaemo takaze olâ koendâ wawyly. (Arâ augueduo, tuândy ara kuru auguely.)Akaemo takaze tâsewanize lâpylâ urâ. Cristo wâgâ auguelygue ani akaemo takaze kâzetadâozezedyly. Toenzepa tadapioguoze urâ, tokalâ kulâ inkâba. Toenzepa lâpylâ iguezeseaji tâise urâ.

Zaneruwihawete hemiruzeꞌeg romo wanekon wà. (Heꞌo maꞌe ài azeꞌeg teko kury.) Zaneruwihawete hemiruzeꞌeg ikatu weraꞌu maꞌe romo aiko wanuwi ihe. Amaꞌereko teteaꞌu weraꞌu wanuwi ihe. Kwarahy nànàn aiko zemunehew paw pe ihe. Nuiko kwaw nezewe aꞌe wà. Zauxiapekwer hepetepetek teteaꞌu aꞌe wà. Nuiko kwaw nezewe aꞌe wà. Kwarahy nànàn tuwihaw hezuka tàriaꞌi aꞌe wà, amàno tàriaꞌi ihe. Nuiko kwaw nezewe aꞌe wà.

Cristo rembiguai teve ikuai? (Inhakã porã eꞌỹ vaꞌe rami teri xeayvu.) Xee katuve ma haꞌe aiko. Mbaꞌeta pavẽ gui ambaꞌeapove, nhuã py hetakueve aĩ, mbovykue rei eꞌỹ anhenupã uka, mbovykue rei eꞌỹ amano aguã rupi aiko vaꞌekue.

Modi me liotaka Cristo, pida baaneɡ̶emeɡ̶ee Cristo liotagi anele caticedi niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi, leeɡ̶odi mepaɡ̶a jawikodeteloco niɡ̶ida ibakeditema Cristo. Anaɡ̶a idotoko me jotaɡ̶atibece micataɡ̶a niɡ̶ina yetole leeɡ̶odi me idinabaketibece. Ee inaɡ̶axateloco niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi, leeɡ̶odi mepaɡ̶a daɡ̶axa me jiba. Elioditibece me idejo niwiloɡ̶onaɡ̶axi, codaa elioditibece metidalaketibige, caticedi niɡ̶idiwa ɡ̶oneleegiwadi, codaa idatecibece ja domaɡ̶a ideleo.

“Oroporavyky ore Cristo'ga pe,” ei g̃a onhimboheteavo. Jihi kaitu ko aporavyky hete Cristo'ga pe g̃a hohe. A'ea ji ei nhinhimboheteheteavo ikwahave'ỹheteve'ga ja heagwyryve'ga ja. Po ahe nonhimbohetei hamo. Emo ji tanhimombe'u katu pe me. G̃a hohe ji he'yjuhu aporavykyvyky Cristo'ga pe. G̃a hohe ji he'yjuhu akiaki cadeia pype. A'ereki Cristo'ga arõe'ỹve'g̃a ji mongimongi cadeia pype ji mo'ama Paulo'ga ti tomombe'ua'javyme Cristo'ga javo. Pepyteripeve'g̃a hohe ji he'yjuhu akwahakwaha hahya. A'ereki Cristo'ga arõe'ỹve'g̃a ji nupanupã teremombe'ua'javi Cristo'ga javo ji ve. Ji amano gweregwerevi.

Cristo camarada vỹ tỹ ag nỹtĩ. Tag to sóg ag kãfór nĩ hã ra. Ha vé, krĩ tũ pẽ nĩ ve sóg nĩ, sỹ tỹ ag kãfór nĩ tag tón kỹ.Ha mẽ, isỹ tỹ Cristo camarada nĩ ti: inh rãnhrãj e tag hã to sóg ag kãfór nĩ, ise kỹ nĩn e ja hã to sóg ag kãfór nĩ gé. Inh mrãnmrãn kãfór han ag tóg tĩ gé, ter kren tỹ hẽn ri ke ve inh, ag kãfór ke gé.

“Ore Hesu rembigwái” heꞌi onhemombeꞌu moꞌã penhemboaꞌeꞌỹ uka hagwã xe-rehe. Xe hembigwái porãve voi íxugwi kwéry. Ambaꞌapo porãve íxugwi kwéry xe. Itavy vaꞌe vérami tanhemombeꞌu jevy peẽ-my xejehegwigwa. Hesu-rehe ijaꞌeꞌỹ vaꞌe ogwereko asy meme Hesu nheꞌẽ mombeꞌuhaty kwéry-pe. Upéixa-gwi xe-vy ave xe rereko asy. Xe rereko asyve syve upe pene mboꞌe aꞌã aꞌã rei vaꞌe kwéry-gwi. Xe moĩ moĩ vaꞌekwe preso. Hetave xe moĩ preso íxugwi kwéry. Ha hetave vaꞌekwe xe nupã ave. Xe nupã nupã meme voi vaꞌekwe. Haimete mete xe juka ave vaꞌekwe. Ahasa asyve voi íxugwi kwéry.

Kristu deòdumy heka tii rexininimyhỹre. Rarybemahãre itxỹte wesemy. Jiarỹ heka iratyre deòduwimy watxiwãhãre. Jiarỹ raaõmysỹdỹỹ nihikỹre. Ròtenawo‑ò riwarutyrenyre iratyre. Riwahatenyrenyre iratyre. Arurure inihe iratyre.

“Kristu ꞌga upe ore porowykyi”, ꞌjau ꞌgã ꞌã jepi. Je nanẽ ꞌã oporowyky Kristu ꞌga upe nũ. Aꞌere je ꞌã mamaꞌe apoi ꞌga upe ꞌgã apyraapa. Maꞌeramũ sipo je jemomeꞌui pẽ nupe? Jeꞌakwaaweꞌema sipo je rerekou? Kristu ꞌga upe je porowykyi kwaiwete ꞌgã apyraapa. Aipo are te je jerowiari. Moromunepawa pype ꞌgã Kristu ꞌga momeꞌu are je munewuꞌjauꞌjapa ꞌgã nereko tywera apyraapa. “Auꞌje Kristu ꞌga momeꞌu re”, ꞌjau ꞌgã jee je munewuꞌjauꞌjapa moromunepawa pype. Amumẽ ꞌgã je nupãu Kristu ꞌga momeꞌu are. Nakwaawi je tenupã pytuna. Kwaiwete ꞌgã je rereko tyweretei aipo ꞌgã nereko tywera apyraapa. Tejejukaukaa jaꞌwyjaꞌwy tekou ꞌgã nupe namutamutat.

Djãm ar wãbêbit ne Kritu nhõ àpênh. Badjwỳ ibê Kritu nhõ àpênhkumrẽx ne o ar akrenh mex. Nã bãm ije ar amã ibẽn kati pyràk ne ar amã amirax jarẽ. Nã bãm kum idjàpênh tỳxo ar akrenh mex ne. Me kute mry kà punuo ikaprêprêk kume:xi. Ba te ije itak'ã akremã. Ne kute ajte ibê ijê krãptĩo ar akrenh mex ne. Ne ajte bit kute ibĩnmã ijo baja krãptĩ: ba ityk pyma ar iba. Ga, ibê Kritu nhõ àpênhkumrẽxja pumũ.

Inkamoro wanî Cristo poitîrî pe? Tîîse uurî wanî inkamoro yentai Cristo poitîrî pe. (Teuren pakko warantî eseurîmasaꞌ tanne). Maasa pra inkamoro esenyakaꞌma yentai uurî esenyakaꞌmaꞌpî. Moropai inkamoro yentai atarakkannîtoꞌ yewîꞌ ta uutîpîtîꞌpî. Tuꞌke iteꞌka uꞌpoꞌpîtîꞌpî toꞌya inkamoro yentai. Moropai tuꞌke iteꞌka uusaꞌmanta yonpaꞌpî.

'Ok tik te Kunnix pu hãpxopmã max? Hamũn. 'Ãte Kunnix pu hãpxopmã max punethok. Yã 'ãte hãm'ãktux hitop, tup-tox kummuk putuk. 'Ũhãm pu'uk tihik pak hãm ka'ok. Tik pip kutõgnãg kanet ka'ok kopah, pak xip punethok kanet ka'ok kopah. Tikmũ'ũn te nõm kix kutõgnãg xikot hã, pak kix punethok xikot hã. Tik xakix kutõgnãg kõmnãg, pak xok punethok kõmnãg.

— Cristo buywatwat'ukayũ bit oceju — i'e'em ip eywebe. Ixeyũ bodi ma õn pit Cristo buywatwat'ukat xipacat. Ixeyũ bodi ma juk adi ocekapikpik cĩcã Cristo beam, yadaodaot puxim ma'g̃u õn kawẽnwẽn g̃asũ eywebe. Ixeyũ muõmõmap podi ma juk adi omuõmõmõm ip daomũnmũnap'a be. Ade em juk adi ip wukxabiokakaka ixee mug̃ẽg̃ẽbum. Ade em ma oje'ũ pinpin.

Kristo karom hadꞌoo mäh, sa nooh. Ỹ Kristo karom hehꞌäät do sa bahä̃nh. (Hꞌyy gatamah do herꞌoot do hadoo ỹ baherꞌoot ta tii da.) Takꞌëp sa bahä̃nh ỹ moo wäd wät. Sa bahä̃nh hajõõ nuu me ỹ radawäts gëët, Jesus ky nꞌaa ỹ herꞌoot do hyb nꞌaa. Sa bahä̃nh hajõõ nuu me takꞌëp ỹ rabahewyyh. Hajõõ nuu me dajëb gó ỹ bewäd nä.

Kris²tu³jah¹lai²na² wãn³txa² sa²yxo²we¹tain¹te³la¹xã³? Te²yã¹nxũ³na¹wa². Yxãn¹ta¹ ã²la² kãi²non³sxã³ sa²yxo²wet1sa²sen³sai¹ai¹na¹kxah³lo²sa¹wa², toh³lxi³sxã³ e³a¹kan²ti³na³. Ĩ³kãi²non³sxã³ wa³ko³na¹ha²kxai³, ã²la² ye³ka³lxa¹txi³ sxi²ha² kan²thĩ³na² ũ³tĩ¹kxi²sain¹to³ha²kxai³, nxe³sain¹toh³na³la². Ye³ka³lxa¹txi³ ĩ³wait1sai¹nha²kxai³ khãuh³lxa³txa² ya²lut1sa²te³lhxã³ sai¹nha²kxai³ sain¹toh³na³la².

Paulo Nawenane Howitihare Tyaonita(Atos 14.19-22; 21.27-36; 23.12-15; 2 Corint. 4.8-12)Xoana Cristo wakaneharenai? Natyo tehitiya atyo Cristo wakanehare, hatyo xahehareha atyo natyo. Alatya atyo hatyahaliti akereta niraeta hoka. Hiyaiya, exahehareha atyo nahaka, exaheharehaki atyo berexoako nokaxomokaki. Exaheharehaki atyo nokamokonasetyaki, exahe kahaliki komitaene nowaini.

Cristo kahonai abono vihina vaabono vavaboraborahaki adani. Cristo kahonai abono vihina kaba'i, arafiaki ida Cristo kabadania okabadanina. Hovani obadanina arafiaja.Hovani khama cadeia ohojabakhiaja. Hovani dafi ohibakhiana arafia'iki ho.Hovani oabinikamaribakhiaki ho. Ija'ari va'ihariki athini oamani ida nikia okavaranina.

— Katsaktsa Kiristu tsumuẽhĩtsa — mykaranaha. Uta kino niwatihi, Kiristu harere bo hyỹ mynakara ana soho motsasoko zeka katyrykmyita wata my. Kiristu humo tarabaja abazuba ikykara itsumuẽhĩkĩ hỹ. Ihumo sakyriukrẽnikitsa hurukwy bo kytsa zikoktyhyryknaha. Asaktsa batu sakyriukrẽnikitsa hurukwy bo batu isty okty. Kytsa zikikinaha myraratsa hwyk ty tsizezerẽna ty zikikinaha. Asaktsa batu skiok. Kytsa asiba zikbezenaha zikikinaha. Asaktsa batu isty ba.

— Uruto Aikaꞌiwat Iesui eropat haria sese iꞌatuꞌe. Maꞌato uito poꞌog iꞌatukai are. Mio tã pote yt iweꞌeg i rakat miꞌiria wemowato haria ewywuat areĩneꞌen. Yt uiweꞌeg hin i maꞌato pywo pe areꞌe poꞌog Aikaꞌiwat emiit areĩneꞌen iꞌatukai. Uito poꞌog iꞌatukai uipotpap. Yt uwe i uhete putꞌokꞌe Aikaꞌiwat potpap nug hap ete. Yt uiweꞌeg hin i mio tã are maꞌato pywo pe areꞌe. Morekuaria uipyhyp poꞌog miꞌiria kai uhehay Iesui etiat pyhyp teran haype. Yt atikuap karania wo uiꞌahyk ahyk itote yt taꞌatukyꞌesat uhehay Iesui etiat pote. Uiꞌatoiat uikuꞌuro turan karania wo.

Inixópovotihikomaka itúkeovo ko'itúkeinoti Kristu, itea yupíhova ngetókeahiko ya indúkeova. Mbúva ngónokea ngíxeaneye ra yûnzo, vo'oku kutí kôe ákoti inzóneu koeku ngó'iyeaneye, itea koati undíne yupihóvo ko'ítukeyea, koane undínemaka yupihóvo iká'akeovo ítukeke Kristu yane po'ínuhiko. Koáne ako índa ngayúmakexea yé'akeye yenjépoke'exeokono, evondíkokonoti ngo'ítukeino Kristu. Enónemaka véngea koati koímaiti koekúti. Mani mékutine ngoépekokono.

Naâ “Cristore da'rá ko'terã niî'”, niîma. Yɨ'ɨ̂ pũrikã naâ nemoró kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨ niî'. Yɨ'ɨ̂ tohô niîgɨ, uúkũ ma'agɨ weeró noho bɨsɨ̂'. A'tîro niî'. Yɨ'ɨ̂ naâ nemoró da'rá yɨ'rɨ nɨ'kawɨ. Yɨ'ɨ̂re naâ nemoró tãrawã́. Naâ nemoró bu'îri da'rerí wi'ipɨ pehetíri sõróo no'owɨ. Pehetíri Jesu Cristore ẽho peótirã yɨ'ɨ̂re wẽhé sĩ'rikã, wiosé pɨ'to niîwɨ.

¿Jesuspa sirbïnin cayalchun? Aw, canan lücu-yupaymi yapa niyá - ya'a maslämari cayäpis. Paycunapïpis mastalämari lulayá; mas achca cutim wićhäśha, asuticunawan lawćhaycuśha, chaynütac achca cuti wañuypa patanpïtapis salbaśha calá.

Cristuhu ma romhuri'wa na, te duré ta norĩ hã aima 're siwasu'u u'âsi za'ra wa'wa. Tane nherẽ, wa wa hã ta norĩ nhipai u, Cristuhu ma romhuri'wa na 're ĩ̱hâimana. (Ãté ĩ̱nhimiza'rese õ na 're ĩ̱hâimana mono na, ĩ̱'ãma rosa'rata za'ra wa'aba da nherẽ, wa za tô ãne na aima ĩ̱siwasu'u za'ra wa'wa.) E marĩ wa, wa ta norĩ nhipai u Cristuhu ma romhuri wẽ 'wa na 're ĩ̱hâimana. Wa tô te tãma 're romhuri pese uptabi, ta norĩ nhipai u. Dazazéb 're, ma tô da te dasiwi 're ĩ̱zai u'âsi, ta norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zém nhipai u. Ma tô duré da te dasiwi 're ĩ̱'ahâri u'âsi, powawẽ hânhorõ na, senai'õ na rowasu'u'wa norĩ hã da te dasiwi 're ĩhâ za'ra mono zém nhipai u. Ãne wa, wa tô aré 're ĩ̱dâ'â u'âsi, te ĩ̱sina 're romnhimimnhasi za'ẽtẽ mono wa.


(Toipe juteu tomo pohnõ pipohnõko toto 40me exisasaka. Moro saaro) juteu tuisary tomo a typitypipohse exiase 40me exisasaka. Typipohzomose ywy 5me.

Na pre Ijaew krãhtũmjaja Kris ã ixkatut kãm ixtak rũnh nẽ. Nẽ ixtak xàja pĩ hã mry kà janhôr o ixtak. Nẽ ixtak kaxyw nẽ ixtak xà jatur xà kamã kàx xwa gixre janhô nẽ ho ixtak rũnh o ixkatut kà rê. Ixtak o 39 hãmri nẽ rĩ kormã mẽ kot ixpĩr pymaj inhmã ure. Na pre htem nhỹri ixpynê nẽ ã inhĩpêx anẽ. Na prem ã inhĩpêx anhỹr o 5 wês.

Ipi ipi ãti pakinikata Xoteoakori noropatano aãpitsaã. Iuasaaki inoropatanona trĩta novi pakinikata.

Ypemugudo judeu domodo agui yapiogudâmo. Cinco vezes, trinta e nove ykarydâ kadapioguoly, judeu domodo ezewenry ara.

Zutew wanuwihaw hemono zauxiapekwer wanupe wà, hepetek kar pà wanupe wà. 39 petekaw rupi hepetek kar wà. Amo ae ꞌar mehe hepetek wi 3 haw wà no. Amo ae ꞌar mehe hepetek wi 39 haw wà no. 5 haw uzapo nezewe ihewe wà.

Peteĩ nhiruĩgue ma judeu kuery xenupã trinta e nove-kue,

Ciinco metidalaketibige judeutedi. Owote trinta-noove metidalake.

Kiro ji imombe'ukatui a'ea pe me: Manamename'ĩ cinco vezes g̃a ji pyhypyhygi ji nupanupamo ipira apopyra pyvõ. Jipyhyga nanani judeus'g̃a nduvihava'g̃a ei: “Penupanupã ti Paulo'ga momi trinta e nove ga mondohondohoga ipyvõ,” ei g̃a ojipyrive'g̃a pe. A'ero g̃a ji nupanupãi trinta e nove okovo Moisésva'ea remimbo'eagwera rehe.

Judeu ag ne inh mrãnmrãn tỹ 5 (ke) hanꞌ, ag tỹ ũ mrãnmrãn tỹ 39 (ke) han tĩ ẽn tỹ 5 (ke) han ag tóg isỹ, kurã tỹ hẽn ri ke han tóg, ti tỹ 5 (ke) ẽn tá krỹg jé.

Hesu rehegwa nheꞌẽ amombeꞌu mbeꞌu-gwi vaꞌekwe xe nupã uka vakapi ojepogwã vaꞌekwe-py. Cinco vése xe nupã uka upéixa judeu kwéry mburuvixa vaꞌe. Xe nupã jave, xe nupã jevy jevy. Trinta e nove vése peve xe nupã jevy jevy voi vaꞌekwe.

Judeu mahãdu heka 39 hetenamy wamy raòhòtere iruyre sõwemy wahe.

Jepytuna ꞌgã futat, judeu ꞌgã futat je pyyguꞌjauꞌjapa je mopimopika ae mopikawa pyu. Je pyykawe ꞌgã je mopika. Trĩtai nowi te je mopiga pytuna ikue. Sĩku te ꞌgã je pyygi, je mopimopika iꞌjawerimũ etee futat nũ.

Kamã ne apỹnh mebê idjaer djàri ajte mry kà punuo ikaprêprêk kumex. Nãm me ikaprêprêk nhym kam me ajte ikaprêprêk nhym kam me ajte ikaprêprêk nhym kam me ajte ikaprêprêk nhym kam me ajte ikaprêprêk. Me kute ikaprêprêk kunĩkôt ne me kute mrykà punuo itak'ã akre krãptĩ: kute 39 pyràk.

Miaꞌtaikin iteꞌka Judeuyamîꞌya uꞌpoꞌpîtîꞌpî poꞌpînnîtoꞌ ke, 39 iteꞌkaꞌne.

Yoneo xop tek kix xikot hã 'ũxohix te' 39. Hã kaxĩy 'ũgkix xohix te' 5.

Cinco em Judeuyũ kukuk'ukayũ wukxabiokaka ixee mug̃ẽg̃ẽbum- -icaat yabi beatpum. Ade em wukxabiokaka ip- -39 em ma. Soat em ip ibũrũ em ma wukxabiokaka.

Ji ma poo oow pé nuu me kenꞌyyh 39 nuu me ỹ rabahewyyh ta tyd me, Judah buuj hã.Jããm né hẽ 40 nuu me ji bahewyyh do séd noo gó, Judah häj nꞌaa buuj ky nꞌaa jawꞌyyk do anꞌoo bä rasäm baanh. Ranesõõts hõm hyb nꞌaa ti yd jé rabetsén. 39 nuu me rabahewyyh.

Po¹na² wã²la² we¹tĩh³na² tẽ³sxã³ ĩ³ta³lo³wait1sain¹na²hẽ³la². Ye³ka³lxa¹txi³ 39 nxe² ĩ³ta³lo³wait1sain¹na²hẽ³la². Te²yã¹nxe³sxã³ ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ nxe² ĩ³ta³lo³wai²ta³kxi²sain¹na²hẽ³la², Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² txa²nũ̱³ka̱³txi³khai³xa² a²ha³tih³xa²nãu³xa² ten³sai¹nxa³ha²kxai³la³.

Judeunae 5-ki mokonasetya natyo hoka 39-xa mokotyahitaha natyo hatyo 5-kinai mokohenahere natyo xowaka.

Judeus kaija'ari vakadika'da'dia vavahonariahibakhiaki ida dafi ohina. Xikotxia 39 hiki ipohini ida dafi ohina mahi hoarani.Oa'aadahaonina vani sa'ai kahoarani hikia namitha'ianaki ida kodiania.

Taparaktsa Sudeutsa zikihikiknaha. Mytsyhyry wa zikikinaha. Kasukpetara baze zikikinaha. Tirĩta nowe zikikinaha.

Saꞌawyꞌi areto Tupana ehay moherep hap upi turan uito uiꞌahyk ahyk kahato Iuteuria yt mohey i haria 5 wo uiꞌahyk ahyk. Pywo ti rat 39 wo uiꞌape ete woꞌoꞌahyk hap 9 haity saꞌag kahato rakano uikuꞌuro hap kape. Miꞌi hap ewy 5 tawa pe Iuteuria tunug uhete.

Síngu koe isúkonu ne jûdeuhiko. Yoko póhutihiko yehépoke'exonu, trintai novi koe ípihoa njupúnuke.

Ni'kâmukãsetiri Judeu masa yɨ'ɨ̂re wekɨ̂ kaseri daari me'ra tãrawã́. Tee nɨkɨ́ trinta e novetiri tãrawã́.

Picha cutim Israelcunäpis asutiwan lawćhapämäla quimsa ćhunca isunniyu maquicta.

Ĩ̱siré zudezu norĩ hã ma tô duré nimahã na hã te te siwi 're ĩ̱pré'é. Ãne hã nimahã bâtâ na ma tô 5 na ĩ̱zada tiromhâiba. Misi bâtâ na, 39 na da te dasiwi 're ĩ̱pré'é mono zé hã, zudezu norĩ hã te te sima 're ĩrob'manharĩ za'ra mono zéb zarina.