Pehme toh mana tyyrypyrykõ ke. Popyra mã toto te, emero otyro se tykyryrykõme rokene, popyra imehnõ rĩko toto, imehnõ zumoxike toto. Imehnõ etapãko toto. Imehnõ wõko roropa toto. Atatapoĩko toto. Imehnõ enekunohnõko toto. Oxiehno roropa toto. Iirypyryme toehtohkõ poko rokẽ osekãtopõko toto imehnomo a. Imehnõ kerekeremãko toto. Ritonõpo zehno toto. Imehnõ roropa rĩko toto popyra. Epyrypãko toto typoko xine. Orẽpyra toexirykõ poko osekãtopõko toto. Osenetupuhkehpyra toto tyyrypyrykõ poko. Tumykõ omipona pyra toto. Zae ehtoh waro pyra mã toto. Opehmato pyra mã roropa toto. Imehnõ pyno pyra toto. Imehnõ poko enupunara mã toto.

• Hãmri nẽ mẽmoj punuj pix mã hamaxpẽr. • Nẽ kãm amnhĩ mex pix prãm mã hamaxpẽr. • Nẽ kãm axpẽn tomnuj pix prãm. • Nẽ mẽmoj tã axpẽn kãm gryk pix prãm. • Nẽ mẽ kãm axpẽn par pix prãm. • Nẽ mẽmoj tã ri kãm axpẽn mã àkjêr prãm. • Nẽ mẽmoj tã kãm axpẽn mã hêx prãm. • Nẽ kãm axpẽn kaxyw tanhmã hamaxpẽr punuj to pix prãm. • Nẽ kãm tanhmã axpẽn to kapẽr punuj to pix prãm.  • Nẽ kãm mẽmoj tã axpẽn to hêx pix prãm. • Nẽ kãm Tĩrtũm prãm kêt o ri pa. • Nẽ mẽmoj tã axpẽn mã àkjêr o ri pa. • Nẽ mẽmoj tã amnhĩ to jarkrar rãhã ho ri pa. • Nẽ tanhmã amnhĩ tomnuj to pix kukamã hamaxpẽr. Nhũm mẽ katorxà nẽ mẽ hipêêxà tee ri ja nê tanhmã mẽ kãm kapẽr to no nhũm mẽ mar kêt kumrẽx. Ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri mẽ pa xwỳnhjaja na hte Tĩrtũm kãm mẽmoj mex nhũm mẽ kêp omnuj nẽ nhũm Tĩrtũm kêp mẽmoj omnuj nhũm mẽ kãm mex nẽ. Nẽ axpẽn mã mẽmoj tanhmã ho hã amnhĩ jarẽnh tã ho anhỹr kêt nẽ. Nẽ axpẽn kãm ukaprĩ ho ri pa hkêt nẽ.

Ãkixinireẽna aua ikini sereti maerekati. Iĩtona nireẽkitinoka ikamana. Ãtipirika ikamapikarina maerekati. Apanakini nakiti tiitxi atamatakasaakina, inirekarina. Ikamarina maerekati apanakinimoni. Ãkixinireẽna ixikotarina ãti. Kokaniri itxauana. Ineenamauatapikana. Apanakini imisirienetana. Ixinikarina apanakini kamakiti maerekatinoka. Aãpirena ikamana.

Toenzepa lelâlâ inakaigumo. Toenzepa inakanhe adâito timodyzebamo. Pymâ domodo, Deus warâ aiedyseba ato adiendysemo. Toenzepa âdyem tâidysemo. Tâdâtyzedyly kelymo. Tâdâdyâly kelymo. Iduekumo; aunlolâ âjihogulymo. Iozepa aguelymo, konokudylymo. Inepa kehoem iewiâpadylymo adâkely einwântânry modo agâ. Âkelomo kulâ nhoraguekylymo, tynynonro keba kulâ âtynanâdomo.

Aꞌe rupi aꞌe teko aꞌe wà, ikatu ꞌym maꞌe paw uzapo waiko aꞌe wà. Ipurapo wer tuwe ikatu ꞌym maꞌe rehe wà. Uputar teteaꞌu maꞌe uzeupe wà. Uzypyrog ikatu ꞌym maꞌe iapo pà wà, aꞌe re nupuner kwaw upytuꞌu haw rehe wà. Uzapo oho waiko tuweharupi wà. Hewyrowyro amogwer wamaꞌe rehe wà. Upuruzuka wà. Uzàmàtyryꞌym amogwer waiko wà. Hemuꞌem waiko amogwer wanupe wà. Uzapo e ikatu ꞌym maꞌe amo wanupe wà. Uzeꞌeg zemueteahy amogwer wanehe wà, wemuꞌem pà wà.

Haꞌe kuery re ma teko vai anho oĩ, tavy reia, hakãteꞌỹa haꞌe porayvu eꞌỹa. Joe ijaꞌe eꞌỹa rupi anho ikuai, jojukaa haꞌe jogueroꞌaa rupi guive. Nhombotavypa rei haꞌe porayvu eꞌỹ rei vaꞌe ikuai. Joe ijayvu rei,

Niɡ̶idi oko nolee inoatawece ane latopaco nibeyaceɡ̶eco; noomatewadi niɡ̶ina ane daɡ̶a lodawadi, codaa inoatawece nimaweneɡ̶eco mowo ane beyagi, idioka limedi madodigomadadi, codaa idioka limedi mowo ane beyagitema eledi oko. Niɡ̶idi oko daɡ̶axa moceeɡ̶aɡ̶a, codaa ɡ̶onematagododi, idioka limedi me nidelaɡ̶a, awitakaɡ̶a, inoka oyowo mowo ane beyagitema eledi oko. Niɡ̶idi oko odotaɡ̶atibige eledi, enalaɡ̶anaɡ̶a oiatiwage eledi oko. Neleɡ̶edi Aneotedoɡ̶oji, aɡ̶odeemitetibige eledi oko moyotaɡ̶aneɡ̶e. Anabakenaɡ̶aɡ̶a, odiletibige me daaditiɡ̶ica liciagi, lemaanigi monaɡ̶axateloco eledi oko. Idioka limedi modoletibige geladi nimaweneɡ̶eco mowo ane beyagi. Niɡ̶idi oko aɡ̶oyiwaɡ̶adi eliododipi. Aɡ̶aleeɡ̶ica doɡ̶oyowo niɡ̶ica ane iɡ̶enaɡ̶a. Ajakataɡ̶a daɡ̶a jinakatonaɡ̶a ane lotaɡ̶a niɡ̶ina oko liciagi. Oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a oyemaa litacepodi. Aɡ̶oixomaɡ̶ateetedijo eledi oko libeyaceɡ̶eco, codaa aɡ̶oiwikode eledi oko. Series([], ) Series([], )

Okote'varuhuparavuhua rehe jate g̃a ndekoi. Opotarahivuhu hete g̃a ojipe'g̃a mbatera. Onhimyrõ hete g̃a ojipe'g̃a ndehe. Ojojukajuka g̃a. Ojogwayvayva g̃a. Onhomoandyandyjuhu g̃a. Heaporog̃ita te'varuhu g̃a ojipe'g̃a pe. Omombe'u tuhẽ g̃a mbehea. E'ie'ymi g̃a ojipe'g̃a pe: “Ite'varuhu g̃a okovo.” Noaronhete g̃a Tupana'ga. Onhombotegwete g̃a. Onhimbohete tehe g̃a jipyry hete ji javo tehe. Heaporog̃itag̃ita g̃a nahanahã ti xako te'varuhu javo. Nohendukatui g̃a gwuva'g̃a nhi'ig̃a. Ndokwahavihu g̃a. Ndokoi g̃a g̃wembi'ea rupi. Ndoporogwetygi g̃a ojipe'g̃a arõe'yma.

Vẽnh jykre pãno tỹ ag fór nỹtĩ ha, ti kórég tãvĩ tỹ. Nén kar to én (ka)mẽ ag nỹtĩ. Vẽnh jykre kuryj han vãnh ag nỹtĩ. Jagnẽ tũ to én (ka)mẽ ag nỹtĩ. Jagnẽ kãgtén ag tóg tĩ gé. Jagnẽ vĩ kafãn ag tóg tĩ gé. Jagnẽ mỹ unꞌón ag tóg tĩ gé. Jagnẽ krĩn kónãn ag tóg tĩ gé. Jagnẽ to vĩ kónãn ag tóg tĩ gé. Jagnẽ to unꞌón ag tóg tĩ gé. Topẽ kato tẽ mág ag tóg nỹtĩ. Jagnẽ vóg kónãn ag tóg tĩ. “Ag kãfór vỹ tỹ inh nĩ,” he ag tóg tĩ, kỹ ag tóg vẽso nén ũ há tó tĩ, ón kỹ. “Inh hỹn vẽnh jykre pãno tỹ ne han mũ, ũri?” he ag tóg tĩ, kurã kar ki. Ãjag mỹnh fag vĩ han vãnh ag tóg nỹtĩ gé, ãjag panh ag vĩ ti. Krĩ tũ ag nỹtĩ. Ón kỹ ag tóg jagnẽ mré nén kar to jykrén tĩ, ãjag tỹ ki króm ke tũ (hã) ra. Jagnẽ mré há nỹtĩ ki kagtĩg ag nỹtĩ, kỹ ag tóg jagnẽ jagãgtãn ki kagtĩg nỹtĩ gé.

Upéa-gwi opaixagwa ojapo. Hembiapo vai, opambaꞌe rei oipota ojéupe gwarã, ipyꞌa vai. Gwapixa oiko porãha ave ndojohu porãi. Ha haꞌe kwéry oporojuka, onhorairõ, oporombotavy ave. Gwapixa-pe ndohayhúi. Onheꞌẽ rei rei oiko-vy ojóehe. Onhogwenohẽ vai vai rei ave. Ndaijaꞌéiry Nhandejáry-rehe. Nonhomboetéiry-gwi onheꞌẽgwasu gwasu rei ojóehe. Onhembotuvixaseve moꞌã hikwái. “Xe tuvixa mbaꞌe, xe tuvixa mbaꞌe” heꞌi moꞌã oiko-vy ójehe. Ha imanduꞌa nduꞌa gwembiapo vairã-rehe ojapo vaive ive hagwã. Gwu nheꞌẽ-rehe opyrũ. Osy nheꞌẽ-rehe ave opyrũ. Hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe, hese ndojeroviái vaꞌe. Gweꞌýi-pe ndohayhúi, ndojohayhúi vaꞌe. Heꞌi hagwe-rami ndojapói vaꞌe. Ndoporoporiahuverekóiry ave.

Aõimy aõko ratximyhỹre aõbina bina‑di roiremyhỹ: òtaòtana‑di, aõbina binahakỹ‑di, aõikõkõ‑di, rarekemy ixidee ririmyhỹre, teramy heka rỹira. Ihãru‑di rỹira iny rubudỹỹmy dori rõhõtinymyhỹre, rarybehyymy ratxirerimy ihỹre, ruidu nihikỹ ihỹre, ujõmo‑di rỹira. Aõbinamy inymy rarybemyhỹre, Deuxu derare, ixiluulerenyre, rexityhynymyhỹre, òraru tỹmyra riwinyrenyre, tyby tadi‑wana rityhynyõhyyre. Irybe sohoji aõkõ heka rare. Iluunaõre, ibinatyhyre, inydee iruxetòeõre.

Aipo ꞌgã niaꞌwyri futari. Akowarũeꞌem ꞌgã. Mamaꞌe tywera etee ꞌgã iapou. Ojokaraemã ꞌgã ifutaa, ojomotesirũgatuu, iporerekoaywerete ꞌgã, oporojuka maꞌe ꞌgã. Ajamue ꞌgã akou. Oꞌmeramũ te ꞌgã ꞌjau. Morogyta mowuwuara ꞌgã. Ajuagoꞌwau ꞌgã. Niporomutari ꞌgã Jarejuwarete ꞌga ree. Nojejukai ꞌgã ajuee. Ojomotywerukat ꞌgã. Nuenuwi ꞌgã ujara ꞌgã jeꞌega. Ojerowiaraiw etee ꞌgã ojee. Niꞌakwaawi ꞌgã mamaꞌe are. Nuapoi ꞌgã mamaꞌea uꞌeawer imũ. Najemuaẽmi ꞌgã ajuee. Nipyꞌataꞌwai ꞌgã ajuee.

Ne kam apỹnh axwe kunĩo ba tỳ:x ne. Ne ajte ari prõ, mjên kupa'ã kurẽ ba prã:mkumrẽx ne. Ne ajte meo bikẽnh kume:x. Ne ajte kute amim mỳjja rũnho atom prã:m. Ne ajte amim meo bikẽnh'ã karõ prã:m. Ne ajte me õ mỳjja'ã ngryk prã:m. Me axwe amijo bakam ne me ajte aben par prã:m. Ne ajte kute kabẽno aben japanh prã:m. Ne ajte memã 'êx ne me noo biknor prã:m. Ne ajte kum me kurê:. Ne ajte kute me kàxã me arẽnh prã:m ne.  Me axwe amijo bakam ne me ajte memã me kurê'uk prã:m ne. Ne ajte kum Metĩndjwỳnh kurê:o ba. Ne ajte tu memã àkjêr prã:m ne. Ne amijo àmra prã:m ne. Ne ajte amibẽn prã:m ne. Ne ajte apỹnh axwe kumex'ã amim karõo ba prã:m ne. Nhym me bãmmẽ me nã ar te ar me akre: nhym me ajte amakkre kêt prã:m ne.  Me axwe kute amijo bakam ne me ajte no kê:t ne. Ne ajte 'êx ne we memã kabẽn pydjin arẽnh nhym me me mar pydji. Mar pydji nhym me atekam ajte, —Kati. Dja ba ipêx kêt ne, anen ajte kabẽn 'õdjwỳo ikjên kabẽn pydji mar kêtkumrẽx ne. Ne ajte kum me abê kêtkumrẽx ne. Ne ajte ukaprĩ kêtkumrẽx.

Inkamoro yewan yaꞌ tuꞌke awanî siꞌkoreꞌta imakuiꞌpî. Mîrîrî kupî pîꞌ toꞌ koꞌmamî. Îꞌ itesaꞌ pe tiaron eꞌtoꞌ yuꞌse toꞌ wanî. Moropai tiaron pîꞌ imakuiꞌpî pe toꞌ esenumenka. Moropai tiaron pîꞌ toꞌ kinmuwa, moropai tiaron wîî toꞌya. Moropai tiaronkon yarakkîrî eseyaton pîꞌ toꞌ wanî. Moropai seruꞌyeꞌ pe toꞌ wanî. Moropai tonpakon wanî toꞌ yewanma pe. Moropai imakuiꞌpî pe tonpakon winîkîi toꞌ eseurîma koꞌmannîpî. Moropai —Imakuiꞌpî mîîkîrî —taa toꞌya tiaronkon winîkîi. Moropai Paapa wanî toꞌ yewanma pe. Moropai tiaronkon muꞌtunpa toꞌya. Moropai mîî pe toꞌ atapurî tiaronkon yentai eꞌpai tîwanîkon pîꞌ. Moropai tuꞌke imakuiꞌpî kupî tîuyaꞌnîkon yeseru ton yuwa toꞌya. Moropai tunkon nama toꞌya pepîn. Îꞌ yairî, îꞌ yairî pra epuꞌtî toꞌya pepîn. Moropai îꞌ taꞌpî tîuyaꞌnîkon yawîrî tîmaimukon kupî toꞌya pepîn. Moropai toꞌ wanî îꞌ kaiꞌma tiaronkon saꞌnama eserîke pra.

Yã' kummuk xe'ẽgnãg, 'ũxonnix, tu' xupkumĩy nãm, tu' nõy pe'paxex kummuk, tu' nõy pu hãpkummugãhã', tu' yĩpkumĩy, tu yãykix, tu' nõy putex, tu yãy tuk-mĩy, tu' koit, tu' xupmãhĩy kummuk pax, tu' nõy 'ãktux kummuk, tu Topap-tup nõg, tu yãy mũn pe'paxex xexka', 'ĩhã' nõy pe'paxex kutõgnãg, tu hãpkummuk mĩ'ax xak, tu yãy tak xi' tut pu' yĩpkox 'ohnãg, tu hãpkummuk mĩy pax, tu hãm'ãktux xex, pãyã' xaxok, hu' hitop tu' xex, yã' mĩy 'ohnãg, tu' nõy kuxa ka 'ohnãg.

Imẽnpuye ka'ũma ma ixeyũ'in cũg̃ ma jekukum. Soat kabia warẽmtag̃ cĩcã ip jekukum Deus etabutpe, jebureyũ etabutpe dak. Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃xi ip. Itabikuku ip soat kay jebubun. Ikẽrẽm warara'acat kug̃ ip. Itabutkarey ip warara'acat kay. Warara'acat aokakaxi ip. Dapxixi'uk cĩcã ip. Warara'acat mug̃uykukukuxi ip. Soat em itakoma ip warara'acat kay. Warara'acat ekawẽn mukẽrẽrẽrẽnxi ip. Warara'acat muymuyxi ip. Itakoma jĩjã ip Deus kay. Ibuyxim g̃u warara'acat kug̃ ip. Jewexe ip ya'õbuyxi.— Oceju acã oca'õbaca — i napa ma e'em ip jewawẽg̃mubog̃ am jewexe. Soat em: — Apẽn g̃uto ace'e ikẽrẽan? — i'e'em ip jewewebe.Kũyjobit'ũm cĩcã ip jebay a'õ kay. Itaybit'ũm cĩcã ip apẽn cũg̃ ma iam, apẽn cũg̃ g̃u iam tak. Ja'õ dag̃ g̃u ip jekukum. Ka'ũma ma ikukpin cexe ip. Itabotaidabotbot g̃u ip warara'acat kay.

Séd dó sa hꞌyyb gó nesaa péh. Takꞌëp rakarẽn nesaa do ramoo bok ta wób sa hã. Sa hꞌyyb karẽn do jawén rababok. Takꞌëp raky nesꞌaa däk. Takꞌëp ta wób sa ma rahyb nꞌaa jewëts däk. Ta wób wë rakarẽn rakamajꞌĩĩ. Sa hꞌyyb gó hadꞌyyt hẽ kajꞌõõk do bawät. Rakarẽn rawadꞌii hadꞌyyt hẽ ta wób. Nesaa do rahyb nꞌaa newë hadꞌyyt hẽ ta wób sa wë. Ta wób na-ããj hẽ ranu merꞌoot. Ta wób raky nꞌaa rejãã. Takꞌëp rakamajẽ däk Pꞌop Hagä Do wë. Ta wób sa bahä̃nh ranu gapadꞌëëk redꞌoo do hyb nꞌaa, ta wób raky nꞌaa rejãã, ta wób rarejãã. Ta wób sa bahä̃nh ranu gapadꞌëëk redꞌoo. Hꞌyy kasabꞌee. Rahyb nꞌaa newëë nyy da nesaa do ramoo bok. Dooh raky dahé bä sa yb, sa ỹỹn. Hꞌyy gatemah. Ky kehꞌỹỹt. Dooh rakamahä̃n bä ta wób. Dooh ratꞌyyd mehĩĩn bä ta wób.

A²nxe³tũ̱³ka̱³txa² wain³ti³he¹nxa³ju³ta² so¹lxi³ kãi³to³hi², a²in³txi³sxa³te²a² ta̱³nxa² a²sxe³xa³ka³lxi³sxa³te²a² ta̱³nxa² ũ³whĩn¹txi³nyhu¹sxã³ yxau²xai³li², ko̱³nxe³ti³ kãi³to³hi², a²nũ²a² ã̱³xa² yen³kxa² kãin² yxo²kwa̱i³ni², ko̱³nxe³ti³ kãi³ki²nyhu¹i², ĩ³ka³txã̱³yhu¹i², su²lhã³yhu¹i², kwa² wãn³txa² ĩ³ye³sxã³ ĩ³yi²yi²lhon¹ta³ki²nyhu¹i² ki³ha³ki²yhu¹i², kãin² ĩ³a̱n³ta³kxi²yhu¹i², a²nũ²a² ã̱³xa² ko̱³nxe³ti³ hãi³a² ĩ³he³son³ki²yhu¹i², nxe³ain¹tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹. Jã¹nxe³sxã³ a²nũ²a² ã̱³xa² o̱³nxa³ti³lot3sxã³ ĩ³ye³kxi²yhu¹i², Sũ̱³na² Si³yxau³tãu³na¹xai²na² yxo²kwĩn¹kxi², kwa² yxo²ka̱u³ka³nxe³txi³ ĩ³ye³i², kãin²ki³lxo³nxe³nha²sxã³ ĩ³ye³i², yxo²ha³txe³txi³ ĩ³ye³kxi²nha², ko̱³nxe³ti³ kãi³te³lhxã³ ĩ³ne³wa³kon³nha², a²wĩ³na² sa²yxo²ã³i², a²hã³ka³na² sa²yxo²ã³i² nxe³ain¹tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹. Jã¹nxe³sxã³ hxi²ka̱u³ka̱un³ti³ ĩ³ye³kxi²nha², sa²yxo²ã³nha²sxã³ ĩ³ye³i², ã̱³xa² ĩ³yan³ta³ki²yhu¹xa³i², a²nũ²a² ã̱³xa² ko̱³nxe³ti³ kãi³kain¹ju³ta² ne³wã²nã³ai¹nxa³i², hãi¹nxe³sxã³ ĩ³wa³lxĩ³nha²te³lhxã³ kãi³i², nxe³ain¹tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹.

Maisa waiye ahekotyareha, maisa waiyexeha. Xiyehaliti maiyasahitaha. Okoareha, aisahitataha, mokotyahitataha, maoseratyahitataha, xekahatiharetaha harenai. Iraeharetyahitataha, exahe iniyalahare iraetaha hahinaeharenai tahi. Kirawanahitaha Enore exahe kinatere aokowitaha. Ahinityareha exahe aokowiharetyoareha. Kahare iniyalahare aomatikisaha hoka tyomahitaha. Maisa hanexenai niraene tyakekoreha. Ohiroareha, enatyaloha tyaonahitaha, maisa hairaene akereta tyaonareha, maisa kaisereha, exahe maisa haiyanai airakoaneharetyareha.

Ji'biniki fori hiki ida kidimahi hojai asohirikia. Ija'aria bivajahaki ida hojai jahariki Deua bikaramonaki. Aakabajahinofiki ida ija'ari. Jahari kabadania va'ini binahonariahihivini. Akaraganahinofiki ida ija'ari. Kaabiniki jaboni ida ija'ari. Ija'ari abononi akanaathidanoararikhamaki. Korijanahi abono ida ija'ari. Bikava'ibodivaranibakhiaki ida hoariha-ra niha ni'ani'avini binajahariharivini. Ija'ari athii masini-ra akanarafarakhamaki. Ija'ari abononi kanavaranihakhamavini korijanahi kavaranihia. Ija'aria binofipa'itxiriha ada Deus. Ija'aria bina'damo'damoki ida hoariha. Ija'ari oniani ka'oa abononi nofivini arafiaki, abononi vaboraborahaki. Bikava'ibodivaranibakhiaki ida badani jaharika'oaki ja'dini bada bini'aja kaimoni. Ija'ari kidiamia, kidiabi'i vihiki vaathi-ra kamithariki. Makhira kidigamo hiriki khama vaabono vakavi'omakhamaki. Binava'iponi'imariniki ida hoariha. Ija'aria ni-binakaidivaki ida ija'ari hoariha, ni-biva'adiki, ni-biakariakaki.

Iwatsahi wasanibyitsa mozurukunaha. Pibyituhukutu sisopyksapybyitsa mykaranaha. Ustsa kytsa namy zuba mozihikiknaha. Taha bo zuba mytsaty sisopyk. Okyrysaro tsihitsa moziknaha. Myzokdiwy mynakaranaha. Mysukyrywy. Simyspihikbatakatsa. Sisakimyijanikitsa. Siharerewabymybarẽtsa. Deus humo tahakyrikinaha. Siharereziubyikitsa. Asahi:— Katsa zuba myhyrinymyrẽtsa nikaranaha. Katsaktsa mymysapyrẽtsa — mytsaty ahabyitsa nikaranaha. Pibyituhukunaha tu tahapetu sisopyk:— Hawa ha sa batu imysapy tsimaha — iwa mytsaty mynakaranaha. Tahazotsa harere bo batu yhỹ zikaha. Wasaniha baba humo batu sihyrinymyry tsihikbyitsa. Motsasokonahaze batu wasani zikaha. Ustsa kytsa ty batu isty tsumuẽhĩ nymyryhỹ. Batu aty tohi humo ba zipokzitsi.

Aikotã aikotã saꞌag nug kuap haria tukupteꞌen. Yt naku i nug hap ete yn teꞌeruwemoehapap at kaꞌap — Taꞌi yt nakuap i waku iꞌatuꞌe taꞌatupyꞌa pe. Uiminug yt nakuap i yn uimowepit sese iꞌatuꞌe. Atikyꞌesat iraniaꞌin ekat yne uiwanuat uhekat hamo iꞌatuꞌe taꞌatuwanẽtup hawe. Iꞌatuehay miitꞌin mõti te hap yn iꞌewyte sehaꞌywywi hap yn taꞌatunug torania miitꞌin ete. — Uito poꞌog waku eikai iꞌatuꞌe wakuaria pe iꞌatuehaꞌywywi wywo. Miitꞌin potꞌauka haria wo teꞌeruwepyhuꞌat. Miꞌi hawyi woꞌopotmaꞌat haria teꞌeruwepyhuꞌat. Teꞌeruwepyi iꞌatuhoiroꞌi hoiroꞌi iraniaꞌin ete. Yt pywuat sehay i taꞌatuhenoi iraniaꞌin ete miꞌiria maꞌat hamo iraniaꞌin heꞌi heꞌi wo. Toꞌoeowa pe iꞌatuwese kahato maꞌato haipekai miitꞌin atumohit kahato hap yn iꞌatuehay. Yt taꞌatukyꞌe hin i Tupana sese iꞌewyte miitꞌin me — Yt kat hamo i eiperia iꞌatuꞌe yn taꞌatupyꞌa pe. Yt iꞌatuwese i iꞌewyte yt taꞌatuwesat i iraniaꞌin katupono — Uito rat poꞌog nakat eikai iꞌatuꞌe teꞌeruwewanẽtup hawe. Atunug kuap poꞌog eikai iꞌatuꞌe. Yt taꞌatuꞌywotꞌin taꞌatutyꞌin miat wãiꞌe hap upi hin i teꞌeropyhuꞌat. Teꞌeruwepyi taꞌatupehik taꞌatuehay — Taꞌi atunug aru uiꞌe hap iꞌatuꞌe maꞌato yt taꞌatunug hamuat pytkai i. Miitꞌin maꞌat hap kape yn teꞌeruwanẽtup pote — Atunug aru are ti rat uiꞌe hap iꞌatuꞌe pytkai yt taꞌatunug hin i aru taꞌatuꞌe hap koꞌi. Yt taꞌatukuap teran i taꞌatuweꞌeg hap. Yt taꞌatukyꞌe kuap i iraniaꞌin. Marakꞌa koꞌi wo tukupteꞌen. Yt kat i miitꞌin ehakyꞌeꞌi hap iꞌatupyꞌa pe.

Aínovo xâne itúkotihiko uhá koeti kó'iyeovoku váhere kixovókuti, vaheréxinoatimaka ítuke ne po'ínuhiko xâne. Koatíhikomaka ipupákinoti isóneu kahá'ayea tiûketi, koane áhatimaka váherexea ítuke yoko poé'aino isóneu po'ínuhiko xâne vo'oku iyókeova ítukevo. Koatíhikomaka koépekenati, koane áhatimaka okópea po'ínuhiko xâne, koane semékekexea. Koati úhepetinoahikomaka itúkea váhere, koane itúkea xêti po'ínuhiko xâne itukóheyeati koêku, koane ikópiti'ikeamaka îha. Koatíhikomaka puvoti Itukó'oviti, koane kapayásokinovokokoti. Koati ikútixapovotihikomaka únati ya po'ínuhiko xâne, koane áhati iháyu'ikopeovo. Ákomaka tôpi kixoku isóneu kahá'ayea itúkea váhere. Ákohikomaka akútipo há'a yoko êno. Aínovohikomaka xâne ákoti isóneu. Ákomaka kaúsaka emó'u enepo apê yûho. Ako ápahuina xâne ítupa'ikonehiko, muhíkinova koati êno yoko há'a. Koati ákoti xâne kóseanane.

Niî pe'tise yã'âro weesére yɨ'rɨókã'sama. Pahá yã'aro mariró ãpêrãre yã'âro weé sĩ'risama. Apêye noho kɨomírã, kɨo nemó sãha sĩ'risama. A'té niî pe'tise yã'asére weesamá. Doésama. A'mê wẽhesama. A'mé tu'tisama. Wee soósama. Yã'âro weé sĩ'riro põo tẽóro yã'âro weesamá. Uukahá, kití maa soósama. Ãpêrãre yã'âro weé sĩ'rirã, diakɨ̃hɨ́ niîtimikã, werê sãasama. Õ'âkɨ̃hɨre ɨatísama. Ãpêrãre ĩ'yâ muisama. “Yɨ'ɨ̂ pe'e ãpêrã yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'ka'”, niîsama. Yã'asére wee bokásama. Naâ pakɨ sɨmɨáre yɨ'rɨ́ nɨ'kasama. Tɨ'o masítisama. Naâ “Weerã́ti” niî'kere weetísama. A'mé tu'tika be'ro apó sĩ'ritisama. Naâ akawerérãpɨreta ma'itísama. Ãpêrãre pahá yã'atisama.

Chaymi imaymana mana allincunallawan tawacüśha cayalcan: imaymana anla lulaycunawan, lägacuycunawan. Chaynütac inbidiacuycunawan, wañuchicuycunawan, ma'anacuyllacta ashiycunawan, mana allin iwïsha limaycunallawan, waśha limaycunallawan. Chaynütacmi tumpapäcun, Diosta ćhïnipäcun, mana allinta pinsapäcun, nunatuculcan, munay-sapa capäcun, taytancunapä shimi-sapa capäcunpis. Paycuná mana uyalïtucücunam, limayninman mana chalapacunacunam, mana śhun'uyu nunacunam, mana pampachaycuyta yaćhäcunam, mana llaquipayniyücuna imam.

Ta norĩ hã wasété uptabi na te 're hâimana za'ra. Marĩ zô si te te sima 're rob'ruiwapari za'ra. Te duré te te dama 're rob'manharĩ wasété za'ra. Marĩ na te te 're da'ruiwapari u'âsi za'ra. Te duré te te 're danhimro. Siti'ru sina, te ta norĩ hã dazô 're nomro, te te dama 're nharĩ za'ra mono da. Sadawa nhipese uptabi na, te 're hâimana za'ra. Niha te te dama 're rob'manharĩ za'ra mono da, te da'ãma te te sima 're rosa'rata wasété u'âsi za'ra. Taré te te sima 're dabâsi wasété u'âsi za'ra duré. Daza're'ra nherẽ, te duré ta norĩ hã te te sima 're dabâsi wasété za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te duré siwi 're 'ruiwapari. Te duré te te dama 're nharĩ wasété u'âsi za'ra. Danhipai u dama pire na dama 're hâimana za'ra mono newa, te 'râwi tipẽ'ẽ na sina 're wata za'ra. Taha wa, te sõ'awi timreme na dama 're siwasu'u za'ra, marĩ tãma ĩwaihu'u pese za'ra na. Marĩ te te 're ĩwaihu'u za'ra mono zéb zarina si te te 're 'manharĩ za'ra, marĩ ĩwasétére hã. Timama norĩ nhimiroti hã te te 're wapari za'ra mono õ di duré. Marĩ ĩwasété zô si, te ta norĩ hã sima 're sõpré. Simiroti na saprĩ ahâ na te 're hâimana za'ra. Da'ãma 're pẽ'ẽzé za'ra mono õ di. Duré da'ãma 're siwamri za'ra mono õ di.


Ritonõpo omihpyry waro toh repe. Ynara ãko Ritonõpo omiry, “Iirypyrymãkõ apotoimo htaka ytõko toh mana, tyyrypyry poko exiketomo,” ãko. Moro waro toh mã repe. Yrome tyyrypyrykõ poko ro toto. Onurumekara toto. Popyra kuhse toto. Imehnomo a tyyrypyrykõ poko exiketomo a, “Kure mase,” ãko roropa mã toto.

Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot tanhmã mẽ hkukamã mẽ harẽnh to nẽ mẽ harẽnh kot: Ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri mẽ pa xwỳnhjaja koja mẽ nhỹrmã ty hãmri nẽ amnhĩ xà htỳx kamã hamak rãhã ho ri pa ho pa. Anẽ.Nhũm mẽ kot amnhĩ tã ja mar tỳx tã aa amnhĩ tomnuj kaga hkêt nẽ. Arĩ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o pa rãhã nẽ. Nhũm mẽ hkwỳjaja mẽ kot amnhĩ tomnuj ã mẽ omu nẽ mẽ uràk nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri mẽ hkôt pa nhũm mẽ amnhĩ pyrà nẽ mẽ omu nẽ hkĩnh nẽ. Na htem ã amnhĩ nhĩpêx anhỹrja gryk ã Tĩrtũm kaga nhũm tee ri amnhĩ tã mẽ omu nẽ amnhĩ pyrà nẽ mẽ hkaga nẽ ãm mẽ omu. Jakamã nhũm mẽ amnhĩ tomnuj tỳx pix rãhã ho pa.

Teoso sãkire txari: “Kãkiti ikara atoko inakani ipinapitikako. Ninoa ipinini atão.” Ikara Teoso sãkire imarotapiikamana, iuaritika ikamapanikarina ikara maerekati. Apaka apokaerekatarina apanakini, maerekati ikamakasaaki.

“Arâ kulâ aitaynrim modo âsenagazeze. Tyigueduo, ydâ iwaguemo ise” keypyem, Deus awyly tutuzemolâ. Arâlâ olâ, Deus izepa ato aiedyly nimopa awylymo. Adâito ara âkelo modo aituo iomarumo lelâ.

Ukwaw zepe Tupàn zeꞌeg agwer ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanehe izepyk àwàm rehe zeꞌegaw wà. Nezewe rehe we uzapo weraꞌu aꞌe ikatu ꞌygwer oho waiko wà kury. Taꞌe wagaw iapo pà wà xe.

Haꞌe kuery oikuaa ae Nhanderuete haꞌevea rami omokanhymba ꞌrãa haꞌe rami ikuai vaꞌe. Haꞌe ramive ma ojapove tema okuapy, haꞌe amboae kuery haꞌe rami ikuai rã oexa vy ojou porã guive.

Oyowooɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji liiɡ̶enatakaneɡ̶egi mee me leeditibige moyeloadi niɡ̶ina oko aneo niɡ̶inoa ane beyagi. Pida idokee mowote niɡ̶inoa ane beyagi, codaa oyaxawa eledi oko mowo ane beyagi.

Tupana'ga e'i nanongara'g̃a pe: “Oho po g̃a hahyva'ea ruvihava pype hamo,” ei ga. Okwaha reki g̃a Tupana'ga nhi'ig̃a novĩa. Emo g̃a ndopohiri okote'varuhua hugwi kiro g̃andekoa tuhẽ opohire'yma jugwi. Johe'i tehe ko g̃andekote'varuhua. A'ereki ojipe'g̃a ndekote'varuhurame g̃a e'i pyry g̃a pe.

Topẽ vỹ ũ tỹ tag han mũ to: “kãgter jé ag tóg ke mũ,” he ja nĩgtĩ. Ag tỹ tag ki kanhró nỹtĩ ra ag tóg han mũ sir, kỹ ag tóg ũ tỹ tag han mũ to há nỹtĩ gé, mỹr, ha mẽ.

Upeixagwa apoha “Mombyry amondo vaꞌerã íxupe xejéhegwi” heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ. Ogwereko vaꞌerã hembiapo vaikwe-rami. Omano hagwã-py oho vaꞌerã. Upéa oikwaa ramo jepe, ojaposéte katu oiko-vy. Ha outro kwéry katu upeixagwa ojapo vaꞌe ogwerohory joty hembiapo. “Iporã” heꞌi moꞌã joty hembiapo vai rexa-vy.

Deuxu rarybere: inyõ kia riwinykeki heka ruruke. Tiiboho kia rieryrenyre. Ihãre tahe aõhebo rotỹỹnyre. Kia sohojile aõkõ. Reysarenymyhỹre iny witxira iherenyki aõhe rutỹỹnykreki.

Aipo ꞌgã Janeruwarete ꞌga imonou mamaꞌeukwaawa rapyaw ipe. Nakamẽsĩ etee rũi futat ꞌgã oi peu. Aꞌea ꞌgã ikwaapa agawewi. Aꞌetea ꞌgã nopoiri futari mamaꞌe tywera apo awi. Ojeroꞌwaroꞌwau etee otywera apou. Aꞌeramũ ꞌgã ojerowiarairaipa etee futat otywer are. Amumera ꞌgã mamaꞌe tywerete agawewi wapo. Aꞌetea ꞌgã ꞌjau: “Eneremiapoa esage futat”, ꞌjau etee ꞌgã ajaupe, mamaꞌe tywera aporamũ.Aipo ꞌgã nemiapoa mamaꞌe tywera futat Janeruwarete ꞌga upe.

Me kute ã amijo anhỹro bajamã ne Metĩndjwỳnh arỳm memã axwe pãnh jarẽ. Me axwejakam me biknormã. Tãm ne arỳm memã arẽ nhym me arỳm prĩne kuma. Nãm me te kuman axwe amijo ba rã'ã ne. Djãm me axwe amijo babit? Kati. Nãm me ajte apỹnh axwe ja'ã amũ memã kum,—Ã amijo ane. Kam ne me kum me akĩnhkumrẽx, anhỹro ba. Nãm me ã axweo ane ba kam arỳm wãm Rômakam me amã arẽ. Tãm ne ja.

Inkamoroya îꞌ kaiꞌma Paapaya taꞌpî epuꞌtî mîrîrî. Paapaya taꞌpî: —Anîꞌ koꞌmamî ya, mîrîrî imakuiꞌpî kupî pîꞌ mîîkîrî saꞌmanta pe man —taꞌpîiya. Tîîse mîrîrî epuꞌtîiꞌma ikupî pîꞌ toꞌ koꞌmamî tîrumakai pra. Moropai itentainon panpîꞌ kupî toꞌya. Maasa pra tiaronkon imakuiꞌpî kuꞌnenan pîꞌ taa toꞌya: —Mîrîrî kupîyaꞌnîkon manniꞌ man morî pe, îꞌ waniꞌ pra man —taa toꞌya tiaronkon pîꞌ.

Tu Topa yõg xat'ax yũmmũg, ha' xat hok pu' mĩy hok, ka Topa te: “Pũyã tu' xok 'ũyãnãn tu',” kaxĩy, pa' yĩpkox 'ohnãg, tu hãpkummuk mĩy pax, tu' nõy xop pu hãpkummuk yũmmũgãhã', yã' nõy xapit, puyĩy hãpxopmã kummuk kamah.

— Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ je'ju ipiat'ajojoap kay — i'e'em Deus. — Soat em jeedop ip ipiat'ajojom — i'e'em.Itaybit ip iboap ekawẽn. Inaka ip big̃ ma buk ikẽrẽat kay. Icokcok ip e'em warara'acat pe ikẽrẽat mujurũg̃ ãm, jebuxim i'eat pin ip puye.

Rahapëë né paawä dajëb hã Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy ta ti hedoo do nesaa do moo bꞌook doo, dooh reréd bä ta tii. Tii dꞌ hadꞌyyt nado rabadꞌoo. Tawꞌããts hẽ na-ããj hẽ sa hã, ta wób, sa nemuun baad nadoo do ramoo boo bä.

Tũ̱¹ka̱³txai²na², Txa²wãn³txa² ĩ³tih³nxai¹na¹jau³xa² ã³ne³wxe³ain¹tũ̱³ka̱³txai²la¹xã¹. “A²nũ²a² te²yã¹nxe³sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³yxau²xai³te²su² te²a² ya³lu²tu¹wi¹. Ju¹ta² wain³na³li¹.” Nxe³ai¹na¹jau³xai²na² ã³ne³wxe³ta³lu²nain¹na³na¹. Nain¹kxa²ha³ta̱³nxãn²ti³, ã³na¹ai¹nxa³kxe³su², hãi¹nxe³sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³sa²tẽ³i², a²nũ²a² ã̱³xa² ko̱³nxe³ti³ kãi³nũn³tũ̱³ka̱³txa² ĩ³sa²nẽn¹kxi² ain¹na³na¹. Txa²wã¹sũ̱³na² a²ẽ¹nãn¹jau³su² hĩ̱³nx2na³la².

Waiyekehalakita atyo Enore xaotyakiraho enomanaha. Hiyaiya, xala xamaniya atyo nikare tyaonita hoka waiye xaisaka atyo, nitere. Hatyoharenae xakore waiyekehalakita enomanaha hoka hekota hatyoharenai tyomahitaha hoka haiyanae hatyo tyomahitere akereta tyomiterenai atyo awaiyetyahitaha.

Vakhanimanira adani ija'ari hahavi Deu-ra vanofiriki. Deus kava'isohihi jirikia bivava'isohihijoraki ida abinini asohini ija'ari hojai nikia kahojaiki. Asohiki ida ija'ari kidihojai jahariki abosini-ra gathanivini. Biogavini kaba'i ida Deus kakaabanahi athini, asia binofiki ida kidihojai asohirikia kahojaini. Bivajahaki ida hoariha nikia kahojaiki jaboni.

Deus hi:— Asaktsa simysapybyitsa tu mynakaranaha sinini ykarawy bo mysipeha. Anaeze tahawahi mynapykyryknaha — my. Ana harere humo sihyrinymyrẽtsa. Iwatsa tu batu ma zikaha. Ustsa kytsa mysimyiwykynahaze sihumo tahaydikiknaha. Iwa my.

Taꞌatukuap Tupana wãiꞌe hap mekewat kat som waku watunug kat som yt naku i watunug e hap koꞌi wen maꞌato yt taꞌatunug hin i. Yt taꞌatukyꞌesat i haype. — Miꞌi tã ewetunug mote worohoꞌoꞌapiheg guꞌuro hamo e Tupana. Miꞌi taꞌatukuap pytkai taꞌatupugha yne Tupana piat ainãpin hap koꞌi. Iꞌewyte toꞌomowehum kahato toꞌope toꞌominug saꞌag koꞌi ete — Urumowepit kahato haria eipe iꞌatuꞌe yt naku i nug haria pe. Miꞌi hawyi watoꞌe — Maꞌato uito ti yt miꞌiria ewywuat hin i areĩneꞌen katupono waku kahato uito watoꞌe pote ti waku aiweꞌeg wo o uiwyriaꞌin katupono yne aito miꞌiria ewywuaria Tupana wanẽtup hawe are.

Upánini exo yuho Itukó'oviti motókeyea yonópea ipihóponovokutike ne xâne koetíneye ítuke, itea kóyeane váherexeahiko ítuke. Haina póhutine, itea ínixeahikomaka unáko ne po'ínuhiko xâne koetíneye kixoku itúkeovo.

Õ'âkɨ̃hɨ tohô weerã́re keoró weégɨ, “Pekâ me'epɨ kõ'â bahuriógɨti”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro niîmikã, yã'âro weé nu'kusama. Tohô niikã́ ãpêrãre yã'âro weekã́ ĩ'yârã, “Ãyuró weérã, tohô weemá”, niîsama.

Ñatac caynu luläcunäta Tayta Dios wiña-wiñaypä mućhuchinan caśhanta yaćhayalcalpis manamari lulayllachu lulapäcun, sinu'a juccuna lulaptinpis bïbapäcunlämi canpis.

'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô ãne na da'ãma sima roti siro, dapo're'õ na 're danomro mono wa, ĩsiré ĩ'rata za 're ĩdahâimana u'âsi za'ra mono õ na hã. Dapo're'õ norĩ ma hã, ãne hã tãma waihu'u pese za'ra di. Tane nherẽ, te tihâimana wasété si te te sima 're 'ruiwapari u'âsi za'ra, te te 're rẽme za'ra mono ãna. Tane nherẽ, uburé tiwasédé hã te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zém nhipai u, te duré marĩ ĩwasédé hã te te 're 'manharĩ za'ra. Ni'wam norĩ hã ĩsine 're hâimana wasété za'ra mono wa, te ta norĩ si te te 're wẽsãmri za'ra.


Iirypyrymãkõ wãnohnõko Ritonõpo manaJepe tomo, imehnõ popyra exiry enetupuhnõko matohu? Imepỹ ekaroryhtao popyra oya xine, popyra roropa matose, isaaro oexirykõke. Imepỹ rypyry enetuputyryhtao oya xine, mokyro sã tyyrypyhpyke awahtao xine, popyra oehtohkõ waro roropa matose.

Mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjê hkukamã mẽ harẽnhMatêwre 7.1-5 Sikũn Tesarõn 1.6 Eprêw 9.27 Sikũn Pêtre 2.4, 3.7 Jutre 6-14 Apokarip 6.15, 20.11Nẽ kot ka mẽ atõ ã mẽ kot amnhĩ tomnuj anhỹr xwỳnhjê kot amnhĩ nhĩpêx ã mẽ harẽnh ma nẽ ã ajamaxpẽr anẽ nẽ ajamaxpẽr o:—Tk. Mẽ kot amnhĩ tomnuj pix o ri pa xwỳnh kênã. No pa na ã ixte amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri ixpa hkêt. Mẽ kurom ixte tãm amnhĩ nhĩpêx o ri ixpa xwỳnh na pa.Anhỹr o amnhĩ jarẽ. Kwa nà mẽ ã ajamaxpẽr anhỹr kêt nẽ. Mẽ pajaxwỳja na pu htem tõhã mẽ uràk nẽ tanhmã amnhĩ tomnuj to. Tã ka mẽ ã mẽ kot amnhĩ tomnuj ã mẽ harẽnh anẽ nẽ te ka ate amnhĩ jarẽnh pyràk.

Teoso Misiritari Maerekati KamakaniAtxiĩti hĩte txari: “!Erekana ninoa, kotxi ninoa kamari maerekati,” hĩtxa. !Apakata ikara atoko hinini, kotxi hĩte apaka kamari maerekati ninoa kamakiti atokotxikana. Ininiã !apakata kãkiti akiritiniri ãti kãkiti maerekati kamakari ininiua.

Izepa tato aieni modo enagazenehonze DeusÂmaemo xirâ kâinweniby itainrim modo, “Inakai aieni modo tâwâlâ nâsenagazedâmo” tâkeze wâne âmaemo. “Tâwâlâ nâsenagazedâmo” mygueduomo, inwentâdomo lâpylâ olâ amyguehomo, earamo lâpylâ mawylymogue. Akaemo inakanhe aito araba wâne ilema-ro.

Tupàn uzepyk putar teko wanehe aꞌe neheNe hemyrypar ne, aipo erezeꞌeg iko amo rehe ne. — Ikatu ꞌym maꞌe iapo har romo ereiko ne, aipo ere iko izupe. Aze erezapo ikatu ꞌym maꞌe eho iko amogwer wazàwe nehe, aꞌe mehe ezeꞌeg zo nezewe amo pe nehe. Aze erezeꞌeg ikatu ꞌym maꞌe hemiapo kwer rehe nehe, aze ne aꞌe rupi katete erezapo ne nehe no, aꞌe mehe Tupàn uzepyk putar nerehe azeharomoete aꞌe nehe no.

Judeu haꞌe judeu eꞌỹ regua ombopaga pyrã ikuaia re ijayvuaHaꞌe nunga rupi ndee renhombopagaxe vai vaꞌe, ndee voi ndaꞌevei “Aikuaa vy eꞌỹ rima ajejavy” ꞌre aguã, mbaꞌeta amboae kuery rembopagaxea py ndee ae renhembopaga uka, mbaꞌeta rejou vai vaꞌe ramigua ndee voi rejapo.Mateus 7.1, 2

Aneotedoɡ̶oji icota me iwi anodaaɡ̶igotediogi okoNatigide, akaami ɡ̶odokaaɡ̶edi, ane eni eledi oko mepaɡ̶a abeyaceɡ̶egi. Niɡ̶ida makaamitiwaji aɡ̶akati makamaɡ̶a anapitaɡ̶ati ɡ̶adoenataka, aicoɡ̶ota ganigakaami. Igaataɡ̶a niɡ̶ina me ɡ̶adiɡ̶oatita eledi oko, pida awii liciagi niɡ̶inoa anowote, jiɡ̶ikeeni Aneotedoɡ̶oji maɡ̶aɡ̶a ɡ̶adiloikatiti leeɡ̶odi ɡ̶abeyaceɡ̶eco.

Tupana'ga okwaha pajavo ahereaporog̃ita pePe'ji po pe ojipe'g̃a pe: “Ite'varuhu g̃a okote'varuhuavo.” Pehe reki peko te'varuhu no. A'ereki pe g̃a javijitehe peko te'varuhu. Pe ndehe tuhẽ reki ijari a'ero pe erame g̃a pe ite'varuhu g̃a javo. Pe'erame a'ea g̃a pe pe pemboja reki pejihe. A'ereki pe peko te'varuhu jitehe.

Topẽ tỹ vẽnh jykre pãno to jũFóg mré kanhgág ag vỹ vẽnh jykre kórég tag hyn han kãn tĩ, kỹ ag tóg Judeu ag mỹ kórég nỹtĩ. Hã ra Judeu ag vỹ ti kórég han tĩ gé, ag tỹ ón kỹ ag to vĩ mũ ra. “Kórég ag nỹtĩ,” he ag tóg tĩ, hã ra ag tóg fóg jykre kórég ẽn han tĩ gé, kanhgág jykre kórég ti ke gé. Hã kỹ ag tóg ãjag jykre tugnĩn ti kórég venh ke mũ gé.

Nhandejáry ogwereko enterovéa-pe hembiapo apokwe-reheMaꞌerã po, xe reꞌýi, “Ne rembiapo vai-ma” peje rei pende rapixa-rehe? Nde rapixa rembiapo nderejohu porãi ramo jepe, haꞌe-rami ave nde. Upéixa ramo ojekwaa nde-rehe nde rekoha vai. Upéa-gwi nhande kwéry ramo jepe, nhande kwéry eꞌỹ ramo jepe, “Xe ko xe pyꞌa potĩ aiko-vy” ndikatúi ere ndéjehe.Mt 7.1-2 Lc 6.37 Mt 6.14

Tutyhy‑ki aõkõramy rybeõmy. Kai dori tutyhyle òraru tewinymahãõte. Inyõ rybemy ywisidỹỹna ijõmy rarybeke‑wana ixilemy ywisidỹỹna‑ò rexityhenyke. Tii dori kia ibutumy tule riwinymyhỹre ibinamy wahe.

Mamaꞌe tywera apoara ꞌgã nereko tywetꞌGã nemiapofera mamaꞌe tywera renuw ire pẽẽ mũ ꞌjau: “Aꞌjea futat ꞌgã nemiapofera mamaꞌe tywera futat”, ꞌjau nipo pẽẽ pejejaupe. “Aipo apoa ꞌgã ojemotywea Jarejuwarete ꞌga upe”, ꞌjau nipo pẽẽ pejejaupe. Aꞌere aipo ꞌe reewi mamaꞌe apou ꞌga ꞌjawerimũ etee futat nũ ꞌeramũ pẽẽ nanẽ pejejekwau Jarejuwarete ꞌga upe.

Metĩndjwỳnh kute memã axwe pãnh jarẽnh.(Mat 13.41; Ruk 13.3; Idja 9.27)Me akwỳ ne ga me amũ memãbit axwe jarẽnho aba. Djãm me gadjwỳ ajaxwe kêt got ga me amũ me wã'ã amim,—Me axwekumrẽx. Dja Metĩndjwỳnh me axwe pãnh me kanga, ane? Me aje me'ã amim, “Dja me axwe pãnh me kanga”, anhỹr kôt dja Metĩndjwỳnh me gadjwỳ arỳm me akanga. Mỳkam? Bir, me gadjwỳ me ajaxwekam. Me ajaxwe kute mrãmri ne amũ me wã axwe pyràk. Me axwe kôt me ajaxwekam dja me gadjwỳ pãnh me akanga. Djãm me aje Metĩndjwỳnhmã kum,—Ijaxwe kêt. Ga ren ikanga kêt, anhỹrmã? Kati. Me gadjwỳ me axwe kôt ajaxwekam ne ga me aje te kum anhỹrmã.

Paapaya Pemonkonyamîꞌ Yakoꞌmenka Pe ManMîrîrî yeꞌnen amîrî nîrî tarumaꞌtî Paapaya eꞌpai man, ankupîꞌpî wenai. Amîrî manniꞌ tiaronkon yakoꞌmenka pîꞌ tîweꞌsen. Taaya eserîke pra nai tiaronkon yakoꞌmenkanen pe siꞌma: —Uurî unkupîꞌpî ton pra wai —taaya eserîke pra nai. Mîrîrî taaya tiaronkon winîkîi, aawarîrî ankupîꞌpî ton pra aweꞌkupîꞌpî kaiꞌma awanî tanne, tîîse inkamoro nîkupîꞌpî warantî ikuꞌsaꞌya. Mîrîrî yeꞌnen aawarîrî rî eesewanmîrî mîrîrî. —Inkamoro tarumaꞌtî Paapaya eꞌpai man —taayaꞌnîkon tanne, amîrî nîrî tarumaꞌtîpai awanî.

Topa te hãpkummuk mĩy ha' pago'Ok 'ãxop te 'ãnõy yõg hãpxopmã'ax kopit? Yã' kummuk 'ãktux, pa 'ãxop te hãpkummuk mĩy 'ãnõy putuk, hu yãy yõg hãpxopmã'ax kopit'ax kamah. Yã 'ãtix kummuk. Tep te xĩy 'ãxop kama hãpkummuk mĩy?

Eyju bit aco'i e'em eyewewebe: — Ocebuxim'ũma ixeyũ ikẽrẽat kug̃ Deus xe — i.Imẽnpit ixeyũ ekukuap co'i eyju dak jekukum. Imẽnpuye eyju dak ikẽrẽat kug̃ cexe. “Ikẽrẽat kug̃ g̃u oceju bit” i'e ba'ore eywebe.

Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ bä habong do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy do ky nꞌaa hahỹỹhBëëh, Judah buuj wób, ta wób nesaa do moo hebꞌooh do bë ky nꞌaa etyy. Ti hadoo né hẽ, dooh da bë kyy pé Pꞌop Hagä Do matym gó ji taky nꞌaa etyy noo gó. Ta wób bë ky nꞌaa ety bä, bë daaj hẽ né hẽ bë ky nꞌaa ketyy, bë na-ããj hẽ bë moo bok do hyb nꞌaa ta wób bë pꞌãã ky nꞌaa etyy doo.

Sũ̱³na² ko̱³nxe³te²lo³sxã³ ĩ³yĩ¹li²jau³su²Nxe³ha²kxai³ txa²ya̱³lxa³nãu³ ĩ³nxai²na² ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹wa². A²nũ²a² ã̱³xa² ko̱³nxe³te²la³ ĩ³yĩ¹li²yah³lxi³txa³hẽ¹la². Ã̱³xa² ko̱³nxe³te²la³ ĩ³yĩ¹li²yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, ã̱³xai²na² ĩ³yĩ¹li²yah³lxin¹kxa² yã¹nxe³sxã³ wã²nxũ̱h¹ kãi³yah³lxi¹lxa². Nxe³sxã³ a²ya³la³tu̱³ wã²nxũ̱h¹ te²yã¹nxe³sxã³ ko̱³nxe³te²la³ ĩ³yĩ¹li²nhyah¹lxi³hĩ̱³nxa¹lxa².

Enore Xaxalira TahiNohinaehare, xoana hoka haiyaharenai hiraeharetita? Exahe atyo xala xamani hiso hoka maisaiya atyo hateraharetyoita. Hiyaiya, haiyanai xakore atyo hiraeharetita enawenaneha hiyeta hoka hatyo tyaonahitere akereta atyo hisaonita hoka hisota atyo iniyalahare maniya haxomokanikijoita.

Deua bikaronaki bana ida hojai jahariki abosiniA'onivani, kodivarani-ra mitha avani'aki, hari'a vanofi bana ida hoariha kidihojai asohiriki abosini-ra gathanivini. Hojai asohirikia avakahojaiki jaboni a'oni, oniani ida nikia avakavaranini-ra anasohirija. Ni-asohiki ida ija'ari niki-ra nofivini, oniani ida a'onira okaabanivini hija. A'onivani jaboni avakadihojai hiki ida kidihojai fori hiki. Avanofiki vahabini ida avakadihojai asohiriki abosini-ra avagathanivini jaboni.

Deus myzubarẽtsa huak ty sibo nyny my.Kaharereziuwytsa ikiahatsa ja. Sozeka ja ahatuk tsimypamykysonaha.— Asaktsa Deus okzeka batu sisopyksapy mykaranaha. Katsaktsa batu siwatsa — tsimykaranaha. Ikiahatsa siwatsa hi tsimykaranaha iwaze ahaharere ty harapubeteheke tsimykaranaha.

Pyno yt naku i watoꞌe — Uito waku yn nug hat pãi an maꞌato iraniaꞌin mesuwarotiaria yt naku i nug kahato haria tukupteꞌen watoꞌe aipyꞌa pe pote yt iweꞌeg hin i rakaria wo watoĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e. Katupono Tupana ti aikuap kahato. Tupana tikuap yne aiminug saꞌag koꞌi yt heremo i rakaria koꞌi e. Iꞌewyte aiwanẽtup hap koꞌi yt ikahu rakat i toikuap. Miꞌi pote — Miitꞌin iraniaꞌin ni saꞌag nug haria sese maꞌato uito waku nug hat areĩneꞌen yne uiminug hap ete watoꞌe pote aiwemaꞌat haria wo watopyhuꞌat. Katupono aitoria torania yt naku i nug haria Tupana wanẽtup hawe. Miꞌi pote karãpe — Uito poꞌog iraniaꞌin kai aiꞌe pote yt iweꞌeg i rakaria wo watoĩneꞌen. Katupono — Yt kat i uimiꞌaparap hap Mehĩ Mimi yt watoꞌe kuap i Tupana kape. Taꞌi Tupana tikuap yne aiwepywiat aiminug koꞌi. Iraniaꞌin yt tikuap i yt hehamo i watunug yt naku i pytkai Tupana tikuap toikuap yne pote. Pywo ti rat toĩneꞌen kahato aiꞌaparap hap. Miꞌi pote yt naku i watikat iraniaꞌin miat iꞌaparap hap. Katupono aito wy yt naku i nug haria wo watopyhuꞌat Tupana wanẽtup hawe.

Aínovo pahukóvoti, jûdeuhiko koánemaka ne po'ínuhiko xâneÉnomone ngó'ino: Iti húketi isóneuno po'ínuhiko xâne, inixeâti ákoyea aúnati, neíxapu. Yusíkoti itíkivo ákoti apayáso, áko'o koati teyonéti, kóyeane ákoyeamo pé'onexivoke nonékuke Itukó'oviti. Vo'oku koeku kó'iyeaneye iséneuno po'ínuhiko xâne, koati kixepóvoti, koati keyuhópovotimaka ákoyea yaúnati vo'oku ápemaka ítike kuteâti ne ínixene ákoyea aúnati xoko po'ínuhiko xâne.

Õ'âkɨ̃hɨ yã'âro weerã́re bu'îri da'rêgɨ, keoró weemí niisé niî'Mɨsâ ãpêrãre “Naâ yã'arã́ niîma” niî, ĩ'yâ besetikã'ya. Mɨsá kẽ'ra naâ weeró noho yã'âro weesétisa'. Naâ bu'îritima niîrã, ɨ̃sá kẽ'ra bu'îriti' niîro noho wa'â' mɨsâre. Mɨsâ ni'kâro noho bu'îri kɨó'.

Llapa nunam Diospa ñawpäninćhu juchayu¿Icha nipäcunqui “Ima cá nunacunatan” nilchun? ¿Nipäcunayquipä mayan tucuyalcanquitan? Paycunacta cäraycuyal'a quiquillayquim cäraycucuyalcanqui. Amcunapis chaynu cayalcal'a, manam imapi imaninayquipis canñachu.

Ĩpo're'õ norĩ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te siwi 're ĩ'awẽ'õ mono zé wasu'uA norĩ wa'wa hã, dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ ãma, ĩwasédé hã ãma 're sa'ra za'ra wa'aba mono wamhã, te za 're aiwasété za'ra wa'aba mo. E marĩ wa. Dasine aiwasédé hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wa, aiwa. Taha wa, dasine 're aihâimana za'ra wa'aba mono nherẽ, dawasédé hã da'ãma 're sa'ra za'ra wa'aba mono wamhã, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're aiwẽ'õ pese za'ra wa'wa dasiré. Taha wa, aiwasété ãna 're aihâimana za'ra wa'aba mono zém na 're asi'madâ'â waihu'u za'ra wa'aba mono õ di za.


Zae Ritonõpo exiry waro sytatose, iirypyrymãkõ apiakaryhtao eya. Tyyrypyry poko exiketõ apiakãko Ritonõpo mana.

Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot mẽ kot amnhĩ tomnuj o ri mẽ pa xwỳnhjê jarẽnh kot: Mẽ kot amnhĩ tomnuj mỳrapê koja mẽ nhỹrmã amnhĩ xà htỳx kamã hamak rãhã ho ri pa. Anẽ.Ãm hãmri ã mẽ harẽnh kot anhỹr.

Apakatapitika Teoso akiritiniri kãkiti maerekati kamakari ininiua, kotxi iua imarotari atão. Ininiã maerekati kamakari apakapari atão imisiritiko imaerekani iaõka.

Izepa tato aieni modo nhenagazenehonduo, tutuze kurâ, Deus iozeno lelâ aieni awyly.

Tupàn uzepyk putar agwer ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanehe aꞌe nehe, taꞌe aꞌe ae ikatu aꞌe xe. Xikwaw ikatu haw.

Haꞌe rã Nhanderuete ma haꞌevea rami ꞌrã ombopaga haꞌe rami ikuai vaꞌe, jaikuaa pavẽ.

Jowooɡ̶otaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji meote ane iɡ̶enaɡ̶a niɡ̶ina me iwi anigotediogi codaa niɡ̶ina me iloikatidi oko anowote niɡ̶inoa ane beyagi.

A'itituhẽva'ea rupi katu Tupana'ga imbohahyukari nanongara'g̃a pe okote'varuhuve'g̃a pe. A'ea tikwaha pa nhande.

Topẽ vỹ ũ tỹ tag han mũ vóg kónãn ke mũ, ti jykre kuryj nĩn kỹ, Topẽ ti. Ti tỹ ke há vẽ.

Upeixagwa apoha-pe ogwereko vaꞌerã Nhandejáry hembiapo apokwe-rehe imoingo asy-vy. Oheko kwaapa voi Nhandejáry.

Inyõ kia aõbina binahakỹ riwinymyhỹkeki, Deuxu ywisidỹỹna‑ò inatyhynalemy tamy kòdòhònykre.

“Mamaꞌe tywera apoara ꞌgã Janeruwarete ꞌga wereko tywet” ꞌea jane ikwaapa. Mamaꞌe aꞌjea etee Janeruwarete ꞌga iapou. Aꞌeramũ jane ꞌjau, “Mamaꞌe tywera apoara ꞌgã ojereko tywerukat futat”, ꞌjau jane.

Nhym be, me kute ã axweo bao anhỹrja'ã ne Metĩndjwỳnh katà:t memã kum,—Pãnh dja me biknor tokry djàkam akuno, ane. Tãm ne gwaj baje markumrẽx.

Tîîse îꞌ pensa Paapaya mîrîrî yeꞌka imakuiꞌpî kuꞌnenan yakoꞌmenka ya, epuꞌtî man yairon pe puꞌkuru awanî.

Topa mũn max, ha yũmũ'ãte' yũmmũg, ha' kopit max, tu' xat hok puyĩ' xohix hãpkummuk mĩy hok, ha' kummugãp-tup 'ũyãnãn tu'.

— Ipiat osupi'ajoat eywebe, ikẽrẽat kug̃ eyju buye — i'e'em Deus pit ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ be.Deus soat em cũg̃ ma e'em. Imẽnpuye wuyetaybit cũg̃ ma ixe ipiatpi'ajoan ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ be iam.

Ër hapäh, daap hẽ hyb nꞌaa nado Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy nesaa do moo bꞌook doo. Tahapäh do hyb nꞌaa taky nꞌaa etyy sahõnh hẽ.

Yxãn¹ta¹, a²nũ²a² ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³ta² ĩ³tih³nxe³nx2ta¹te¹ni²tu³wa². Nxe³ha²kxai³, te²yã¹nxe³sxã³ kãi³ain¹tũ̱³ka̱³txa² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² wã²nxũ̱h¹ a̱in³nha²sxã³ kãi³ain¹kxa² yã¹nxe³jau³nũ³su² ĩ³yĩ¹li²xai³ain¹tu¹wa². Txa²wã¹sũ̱³na² wain³txi³ a̱in³nha²jah¹lai²la¹wa². Nxe³ha²kxai³ jah¹lai²na² ko̱³nxe³te²la³ ĩ³yĩ¹lain¹kxan²ti³ wain³txi³ ĩ³yĩ¹lai¹nhĩ̱³nx2na³la². Ju¹ta² wain³na³la². Nxe³ju³tai²li² a³la³kxi²ki̱³tã³la².

Exe atyo waiyekehalakita womana: Enore atyo maisa iniyalahare nomasehare xini hoka ehekoreta atyo hatyoharenai tahi iraeta.

Aogaki ida asohini Deus ija'ari kahojai-ra naabosivini. Ovaria biogaki ida ija'ari vakadihojai abosini binasohija kaimoni.

Deus zuba wasani haty mynakara. Deus tihi:— Aty imysapybara ty mykara zeka atakta sinini ykarawy bo pipehahik — my. Anaharere wasani my.

Taꞌi Tupana tikuap yne aiminug koꞌi sio waku sio yt toikuap. Tupana yn waku e ahepiat hanuat uwe waku uwe yt naku i e hamo uwe toiꞌapiheg uwe yt e hamuat.

Véxoa itúkeovo koati ponóvoti ne Itukó'oviti enepomo ipihápana xâne vaheréxoti kixoku itúkeovo.

Õ'âkɨ̃hɨ yã'âro weerã́re bu'îri da'rêgɨ, keoró weégɨ weemí niisére masî no'o'.

Canan yaćhanchicñam caynu cawsäcunäta Tayta Dios rasun allincämannuy cäraycunanta.

'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dapo're'õ na 're ĩdanomro mono norĩ hã te te 're ĩ'awaihu'u mono zéb zarina, te tô te te 're awẽ'õ pese, ĩ'uwaibaba si. Ãne hã, uburé wama waihu'u pese za'ra di.


Yrome amarokõ ke? Imehnõ iirypyrymãkõ sã matose. “Mokaro popyra,” ãko matose repe. Yrome mokaro sã matose, popyra. Naeroro awãnohtorỹko roropa Ritonõpo mana.

Mãn ka mẽ atõ tanhmã amnhĩ kukamã ajamaxpẽr to nẽ ajamaxpẽr o:—Nà koja Tĩrtũm nhỹrmã amnhĩ nê kuwy hwỳr mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjê rẽ. No pa koja hwỳr inhmẽnh kêt nẽ. Anẽ.Kwa mẽ ã ajamaxpẽr anhỹr kêt nẽ. Kot ka mẽ ã amnhĩ kukamã ajamaxpẽr anhỹr tã tõhã mẽ uràk nẽ tanhmã amnhĩ tomnuj to. Jakamã koja Tĩrtũm mẽ uràk nẽ hã tanhmã mẽ ato.

“Ninoa maerekati kamakani misiritaãkako,” hinakasaaki, hĩxinikari hĩte apaka kamari maerekati ninoa kamakiti atokotxikana. Ininiã hĩte apaka !hinapakakapaniri Teoso misiritinii hĩte.

“Akaemo inakanhe aito ara ini modo akaemo alelâ ise Deus nhewentâguyly. Urâma ise kâsenagazebyra” tâkeze âmaemo. Tâdâsenagazedo amaymba mâsemagueba olâ ise âmaemo, Deus mâinwâmpyra matomobyry wâgâ.

Ne hemyrypar ne, aze erezapo agwer ikatu ꞌym maꞌe iko nehe, aꞌe teko wazàwe nehe, Tupàn uzepyk putar nerehe azeharomoete aꞌe nehe no, taꞌe aꞌe rupi katete erezapo iko ne xe, aꞌe teko wazàwe ne xe.

Haꞌe rami teĩ ndee renhombopaga ukaxe vaꞌeri haꞌe rami ae reiko vaꞌe, rexaꞌã ri tyꞌy reo jepe aguã re Nhanderuete nembopaga aguã gui?

Niɡ̶ida makaami ane ɡ̶ademaanigi me ɡ̶adiɡ̶oatita eledi oko anowo, pida akaami eledi awii ane beyagi. Odaa aɡ̶ica ɡ̶animaweneɡ̶egi daɡ̶a ɡ̶adiwokoni me ɡ̶adiloikatiti Aneotedoɡ̶oji.

Oro pe, Tupana'ga po ti ombohahyuka tuhẽ pe me nehẽ no. A'ereki pe peko te'varuhu no. Pe'ji pe ojipe'g̃a pe: “Ite'varuhu g̃a okote'varuhuavo.” Pe ki a'e te peko te'varuhu jitehe no. Ombohahyuka tuhẽ po ti Tupana'ga pe me nehẽ.

Ũn jykre kórég ag tóg ag mỹ kórég nỹtĩ, Judeu ag mỹ, hã ra ag tóg hã han tĩ gé. Kỹ ag hỹn hẽ ri kenh mũ, Topẽ tỹ ag vóg kónãn tũ nĩ jé? Ag vóg kónãn jé tóg ke mũ, ha vemnĩ.

Nde rapixa rembiapo nderejohu porãi vaꞌe, ne rembiapo hembiapo ramigwa voi ave. Maꞌerã po, xe reꞌýi, “Nhandejáry ndaxe mbohasa asy moꞌãi xe rembiapo apokwe-rehe” ere rei ndéjehe?

Kai tuleke —kiamy biwinykeki, Deuxu ywisidỹỹna‑ribi mahenyõtyhy. Kai dori ywisidỹỹdumy texideòsinyte ihãre tahe iòraru wesele tewinymahãte.

Maꞌeramũ sipo ajee pẽẽ nanẽ mamaꞌe tywera apou ꞌgã ꞌjawe etee nũ, “pẽnemiapofera niaꞌwyri ꞌga upe”, ꞌe re? Pẽẽ sipo Janeruwarete ꞌga nepẽ nereko tyweri mamaꞌe tywera pẽẽ iaporamũ? Mamaꞌe tywera pẽẽ iaporamũ ꞌga pẽ nerekou tyweaete nanẽ ꞌgã ꞌjawe futat.

Me abê pykakam me ĩ kajgo. Akajgokam aje amũ me wãbit'ã amim, “Dja Metĩndjwỳnh pãnh kanga”, anhỹro aba. Ne kam ajte mekôt ã ajaxweo ane. Mekôt ã ajaxweo anhỹrkam djãm apydji Metĩndjwỳnh kute akanga kêtmã? Kati. Gadjwỳ. Dja katàt amã ajaxwe jarẽ ne kam arỳm pãnh akangakumrẽx.

Tîîse amîrî uyonpa, mîrîrî imakuiꞌpî kupîya yeꞌka pe, tiaronkon yakoꞌmenkaya. Inkamoro tarumaꞌtî Paapaya tanne, —Utarumaꞌtîiya pepîn —kaiꞌma eesenumenka. Tîîse —Kaane —tauya, Paapaya atarumaꞌtî nîrî.

Pa 'ãxop te hãpxopmã kummuk, 'ĩhã 'ãnõy tu: “'Ũmĩy hok' Yã Topa tep-tup nõg hãpxopmã'ax kummuk, hu 'ãxũygãp-tup,” kaxĩy. 'Ok xate hãmpe'ãpaxex, hu: “Topa tekmũn pẽnã'ah?” Kaxĩy. Yã' koit! Yã' pẽnãhã'! 'Ũxohix te Topa pu yãy putuk, yĩy Topa te yã 'õg hãpxopmã'ax kopit putup kamah, tu 'õg hãpkummuk mĩy'ax hã 'ãxũygãp-tup.

Oburereyũ, tũybe Deus ocewebe g̃u ipiat supi'ajoat warara'acat pe acã iãn eyju e'em. Inaka ixeyũ ekukuap co'i eyju dak jekukum. Imẽneju Deus ipiat supi'ajoat eywebe ixeyũ beap co'i. Tũybe ocenapõn ipiatpi'ajoap puxim iãn eyju e'em.

Ti hyb nꞌaa, kabajꞌaa nadoo do bëëh, nesaa do moo hebꞌooh do ky nꞌaa etyy doo, bë na-ããj hẽ bë moo bok ta wób bë pꞌãã ky nꞌaa etyy doo. Ti hyb nꞌaa, dooh né da bë kedëëb bä bë Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy do mahä̃nh.

Yxãn¹ta¹, wxãi²na² a²nũ²a² ã̱³xa² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹lain¹yah³lxin¹kxa² yã¹nxe³sxã³ kãi³yah³lxi³hxai¹nhẽ³la². Yah³lxi¹nha²kxai³, Txa²wã¹sũ̱³na² ko̱³nxe³te²lo³sxã³ ĩ³yĩ¹li¹nx2ti³kxa²ya̱n³ti³su², hxi²kan¹txi³ aun³yah³lxan³kxa²ya̱n³ti³su² ye¹nx2ta¹wa².

Hoka hiso nohinaehare atyo hisomita iniyalahare, haiyanai tahi hiraetere akereta. Hoka xoana hiyahekola hiyetaite hoka motyalaite Enore axalihenere xowaka maisa iniyalahare mokita hiso haokita?

Ivani, kodivarani-ra mitha ini'aki, inofiki ida hoariha kidihojai asohiriki abosini-ra gathanivini. Ivani jaboni bada ini'aki ida kidihojai fori hiki. Ia'aihotaki iabono ivanihamanija, igathaniria kaimoni ida kadahojai asohiriki abosini?

O kaharereziuwytsa. Ahape tu ahasopyk zeka:— Deus ustsa simysapybyikitsa tu nikaranaha humo mysininiwyky. Katsaktsa batu — mytsaty ahabyitsa tsikykaranaha. Ikiahatsa kino atsatu tsimykaranaha. Ikiahatsa Deus harere humo ka ba zikwaknaha iwaze sinini tsimykaranaha!

— Meimuẽwaria yt naku i nug haria watoꞌe maꞌato woꞌokupitu kahato iꞌaparap hap iraniaꞌin minug saꞌag aiꞌaparap hap koꞌi toꞌoꞌewyꞌewy. — Wãi ne watoꞌe iraniaꞌin me iꞌatuꞌaparap hap ete iꞌatuminug saꞌag hap tokupitu watunug pytkai — Atunug yt naku i pytkai yt karãpe i aru Tupana uiꞌapiheg watoꞌe. Mio tã watoꞌe pote aiwemoeso haria watoĩneꞌen katupono Tupana tikuap yne yt nakuap i koꞌi uimimuꞌeria.

Koeku ínixi ákoyea aúnati ne xâne koetíneye pahúnevo, ápeikopo oxéne ítivoamo ne ipíhoponope Itukó'oviti koeku itíkimaka koekútihiko kuteâti?

Mɨsâ ãpêrãre yã'âro weemá niîmirã, naâ weeró nohota weé'. Tohô weérã “Õ'âkɨ̃hɨ ɨ̃sâre bu'îri da'rêsome”, niîtikã'ya. Da'rêgɨsami.

Chay juchachaycälishayquinuy amcunapis lulayalcal'a ¿imanuypatá Tayta Diospa cäraycuyninpi ayïlälinquiman?

Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã dawasédé hã da'ãma 're ĩsa'ra za'ra wa'aba mono na, te aiwasédé hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo. E 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimihâzé wi, 'râwi 're asisõ'reptu za'ra wa'aba mono da bâ, te ãne 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo.


Tuhke kuãnohpopyra xine mana kyyrypyrykõ poko. Axĩ pyra iirypyrymãkõ wãnohpõko roropa mana, oorypyrykõ rumekary se exiryke oya xine. Opyno xine Ritonõpo mana. Zuaro matose repe. Yrome ynara ãko matose, “Kuãnohpyra xine Ritonõpo mana. Naeroro kyyrypyrykõ poko sehtone,” ãko matose.

Kot kaj mẽ atõ tanhmã amnhĩ tomnuj to hãmri nẽ ãm ja hã amnhĩ pumu nẽ ajamaxpẽr o:—Ixte amnhĩ tomnuj xwỳnh tã na hte Tĩrtũm ja hã ixpumu nẽ ãm ixpumu nẽ hã tanhmã ixto hkêt nẽ. Kêp mẽ ixkamã ukaprĩ xwỳnh jakamã na hte gryk tokyx anhỹr kêt nẽ. Jakamã kot paj arĩ tanhmã amnhĩ tomnuj to ho ri ixpa nẽ aa jam inhũrer kêt nẽ. Tĩrtũm kot ja hã tanhmã ixtore kaxyw hã.Anhỹr o ajamaxpẽr. No ãm ja kot anhỹr kêt. Na hte Tĩrtũm kormã amnhĩ tã mẽ pajamã. Mẽ pahte amnhĩ tomnuj kaga nẽ hpãnhã hkôt amnhĩ xunhwỳr kaxyw na hte kormã amnhĩ tã mẽ pajamã. Jakamã na kormã tanhmã ate amnhĩ tomnuj tota ã tanhmã ato hkêt nẽ.

Atxiĩti na hĩte maãkatari Teoso, kotxi hĩte txari: “Teoso katiraõkiri itxaua,” hĩtxa. Atxiĩti na himaãkatari Teoso, kotxi iuasaaki !imisiritapanikai hĩte. Atxiĩti na himaãkatari Teoso, kotxi Teoso ãtipirika mĩteenekai hĩte. Teoso nirekari hĩtakanapiniri maerekati hĩkamakiti, erekarinoka hĩkamini ĩkapani. Ininiã iua tiretai hĩte. Ikara hĩte imarotamako.

“Izepa wato anhedylymogue kulâ inepa kehoem kâenagazenehonlymo witaymba ise urâ” kepyem Deus. Awylygue mawânkâ mâkâ agâmo koendâ awyly, alâ kulâ newiâpabyra awyly warâ, izepa ato amânhetuomo. Arâ awyly, xurâem modopâdomoem, inakanhe amitomobyry wâgâ mâjityendylymo mawânkâ ize ato, amânhepyra midylymo-ro warâ. Âmaemo olâ mâuntubamo, âdaitoem Deus inepa inagazenehombamo awyly. Awylygue amyguelymo: “Deus izepa ato aguyjiesezene lelâ; kânagazenehomba awylylâ ise mâkâ” myguelymo.

Tupàn ikatuahy aꞌe, aꞌe rupi nuzepyk kwaw teko ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanehe tàritykaꞌi aꞌe. Iàrew. Nuikwahy kwaw tàritykaꞌi, iàrew ikwahy haw teko ikatu ꞌym maꞌe iapo mehe. Aipo nerezekaiw kwaw ikatu haw rehe ne, ikwahy ꞌymaw rehe ne. Tupàn ikatuahy aꞌe. Nezewe iꞌi iko newe tuweharupi aꞌe. — Epytuꞌu ikatu ꞌym maꞌe iapo re nehe, ezewyr ihewe nehe, ezemumikahy neremiapo kwer rehe nehe, iꞌi iko newe. Ipurumuzewyr kar wer nerehe uzeupe aꞌe.

Ndereikuaai ri tyꞌy rejeko rerova aguã ae Nhanderuete oexa ukaa nderayvua? Tyrã pa nerembovarei ri tyꞌy oexa uka rã opa mbaꞌe py nderayvua, nanembopaga voi haꞌe nerarõ area?

Akati ina me diɡ̶ica ane jaoɡ̶a Aneotedoɡ̶oji me daɡ̶axa meletedoɡ̶odomi, odaa anaɡ̶a ɡ̶odiloikatidi leeɡ̶odi meliodi me yakadi me dinatitedoɡ̶owa. Ejinoɡ̶owooɡ̶oti Aneotedoɡ̶oji meletedaɡ̶adomi, eotedibige madinilaanitece ɡ̶abeyaceɡ̶eco, odaa opilitalo Aneotedoɡ̶oji.

Ga pyry hete pe me novĩa. Nonhimbaekwahivi ve ga pe me. A'ereki ga e'i pe me: “Perojijyi na'ẽ ti pejeaporog̃ita pejipohia pejikote'varuhua hugwi,” ei Tupana'ga pe me. “Pe pohirame pejikote'varuhua hugwi po ti ji nambohahya'javi pe me a'ero nehẽ,” ei ga pe me. Emo pe ndapekoi gapyryhetea rehe. Ndapekwahavi pe naerũ? Ga pyry hete pe me topohi ti g̃a okote'varuhua hugwi javo.

Ver tóg ẽg to há nĩ, ver tóg ẽg to fen nĩnh mũ, ver tóg jũ vãnh nĩ, Topẽ ti. Ti tỹ ẽg tỹ ẽg jykre kórég tovãnh ve sór vẽ, hã kỹ tóg ver ẽg to há tãvĩ nĩ. Hã ra tóg ag mỹ tỹ nén ũ tũ nĩ ve nĩ, Topẽ tỹ ẽg to fen nĩnh ke mũ ti.

Nerepenái paraꞌe Nhandejáry rekoha-rehe. Haꞌe nhande poriahuvereko reko vaꞌe. Nanhane mbohasa asy pyaꞌéi vaꞌe nhane rembiapo vaikwe-rehe. Ipoxy rei rei eꞌỹ vaꞌe haꞌe. Hekoha porã-gwi, nerepenái paraꞌe hese. Ha Nhandejáry oipota ererova nde rekoha. Upéa-gwi nde poriahuvereko reko oiko-vy ererova hagwã hese nde rekoha. Upe vaꞌe peikwaa teĩ voi peiko-vy.Êx 34.6-7 1 Pe 3.20

Deuxu ruxetòena sõwemy adi rexiruxetòenanymyhỹre. Kia‑di bexirãhĩkemy adi ratxireri, tiiemy ywimy aõna aõna bina riemyhỹre ratximyhỹre, awi heka adee rare. Kai aõbohe iribi õhõti rosakre kia heka arabedeòtiidỹỹnymyhỹre. Arabedewodỹỹnymyhỹre iòraru‑ki. Kai aõbohe kia teeryõte?

Pẽẽ mũ nipo ꞌjau: “Jane ree ꞌga jemuaẽmi. Ipotaꞌwa futat ꞌga jane ree. Najane rereko tyweraꞌnei ꞌga”, ꞌjau nipo pẽẽ. Aipoa aꞌjea futat. Aꞌere pẽẽ nepẽneapyoi ꞌga ree. Ajemuaẽm futat ꞌga pẽ nee pẽtywer awi pẽ momoirukaawamũ pẽ nupe. Maꞌeramũ ꞌã ꞌga nepẽ motesirũgatuaꞌnei. “Otywer awi ꞌgã poir ire je ꞌgã nerekou tywereꞌem”, ꞌjau ꞌga ojeupe.

Nàr, ga me te ã ajaxweo ane nhym Metĩndjwỳnh ukaprĩ ra:x ne ngryk tô:n kute amijã ngryk nê 'ãtũ:m. Djã ne ga me ukaprĩ'ã amim, “Kê, djãm mỳjja mex”? ane? Kati. Kwãrĩk wãnh ã amim anhỹr kêt. Metĩndjwỳnh kute me ajaxwebê amiwỳr ajo akẽxmã ne kum me akaprĩ:. Me aje 'ỳr amijo akẽxmã kum me akaprĩ. Djãm me aje amijã ja mar kêt?

Morî pe Paapa eꞌtoꞌ kupî pîꞌ nan tîwî? Morî pe awanî wenai utarumaꞌtîiya pepîn, kaiꞌma eesenumenka? Inna, morî mîîkîrî, kaꞌneꞌ pe anîꞌ tarumaꞌtî yuꞌse eꞌkoi pepîn. Moropai mîrîrî wenai anîꞌ esenumenka yuꞌse awanî imakuiꞌpî tînkupîꞌpî winîpai.

Topa pe'ãpaxek-tõgnãg hok! Yã' max xe'ẽgnãg Topa, tu' hip, xayĩ pẽnã', nũy yãyhãhup, nũy hãpkummuk mĩy'ax nĩm. Yã 'ãxop te hãmyũmmũg.

— G̃axĩn ma aco'i ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽap jepere ip — i'e'em Deus jewebe ma.Imẽnpuye soat em xipan eykug̃. Yukpiceg̃e g̃u eykug̃.— Ipiat osupi'ajoat g̃u buk cebe ip — i'e'em jewebe ma.Ixe xipan eykug̃ ibikuy eywebe ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap epere am puye. Eyju bit e'em:— G̃a'a ikẽrẽat ag̃ujurũg̃rũg̃ — i. — Deus ipiat supi'ajoat g̃u wuywebe — i napa ma eyju e'em.

Bë makyys apäh takꞌëp Pꞌop Hagä Do ky enyym do bë wë, ji tahyb nꞌaa bꞌaah doo? Dooh tagahꞌood bä bë hã, bë wë tawén ky enyym, ta wë bë hꞌyy kawareem hyb nꞌaa paawä ta hã bë hꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa kä?

Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹khai¹nxe², thã̱i³ti³la² wi¹lhi¹ni², ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹ju³ta² wxãi¹ta² ĩ³xa̱n³ta³kxi¹nx2ti³xa³i² nxe³ya³nx2ti³jah¹lai²la¹wa². Nxe³nx2ti³ju³ta² sa²hã³nxẽ¹kot3jah³lxi³txa³hẽ¹la²:— A²nũ²a² ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³ta² ãn³ta³lo³ta³wxe³sxã³ ã³na¹ain¹sxã³ ã³yxo²o³tũ¹sain¹txai²lã¹. Nxe³jau³su², Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹ya³nx2ti³na³la². Jau¹xai²na² a³la³kxi²nhyah¹lxin¹ta²lu¹wa².

Xoana himatyakekoneheta kore Enore nawaiyexehare, maxeharenehare, exahe emamaxahareneharene? Waiyekehalakita atyo enawaiyexehare homana, kasani hahalakiheta iniyalahare hománenai aokita.

Ikava'ibodivaraniria koda ida Deus kahojai jahaki ija'ari-ra nakaidivavini. Ni-jorakia bikaronaki ida hojai jahariki abosini. Binokhaki ida ija'ari kidihojai asohiriki-ra kava'ipahinika'oavini. Iogaria koda ida Deus ira va'adivini, ira bananivini-ra nofivini, kadahojai asohiriki-ra ikava'ipahinika'oavini.

Ikiahatsa Deus humo tsimysapybyrikinaha. Deus ahahumo tsiakubyrisorokrẽta. Ahahumo tsimypokzitsiukrẽta. Pahasapywyky. Ahamysapybara ty tsimoewynaha iwa mozihikik. Ahamysapybara ty tymoewy ahabyizeka pahasininiwyky. Ikiahatsa hi:— O mysapybyitsa tu tsimykaranaha Deus mybo ba zikmysininiwy — mybarapetu tsimykaranaha.

— Tupana iwese kahato ahete pote waku watunug yt nakuap i motꞌi uimikyꞌesat ok tã katupono iwese te ahete yt naku i watunug motꞌi pytkai aiꞌe hap watoꞌe pote yt aiweꞌeg hin i aito. — Yt karãpe i aru aiꞌapiheg aiminug yt naku i hap upi yt naku i watoꞌe aiwoꞌope are. Pywo ti rat Tupana iwese kahato te ahete aikyꞌe kahato haype. Yt meremo i aiꞌapiheg teran aiminug yt nakuap i ete. Eweikuap kat pote yt aiꞌapiheg meremo i katupono iwese kahato te toikyꞌesat kahato watuwemorem aiminug saꞌag kaipyi aiꞌapiheg hap yianmete haype. Miꞌi haype ti iwese motꞌi te ahete. Toikyꞌesat watiꞌatuꞌatoiat yne aiminug saꞌag koꞌi. Mesup te yt aiꞌapiheg i te maꞌato — Atikyꞌesat eweiꞌatoiat yne eiminug saꞌag koꞌi e ahepe. Eweiꞌaipok to uhowawi uimẽpytꞌin e yn Tupana ahepe.

Áko'o, kó'inokenemeaye iséneuno po'ínuhiko xâne vo'oku ákoyea itíkoake ne êno hána'iti seánakovi Itukó'oviti ákoti imaíkinapu xâne koane ákoti imáxapuvi. Ákoikopo yéxa itúkeovo koseánapiti Itukó'oviti vo'oku kahá'ainopi ikétivexi iséneuke koane kiríkopi váhere kixeku itíkivo?

Yã'âro weemíkã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre pahá yã'agɨ, maatá bu'îri da'rêtisami. Tohô weérã mɨsâ “Ɨ̃sâre bu'îri da'rêsome”, niîmisa'. Tohô nií wee'. Mɨsâ yã'âro weesére bɨhâ weti dɨka yuuáto niîgɨ mɨsâre pahá yã'asami.

Icha ¿llaquipaynintawan pasinsiaynintachun jalutacuyalcanqui? ¿Icha manachun tantiapäcunqui juchayquipi wanacunayquipä allin pasinsiayniyu llaquipayniyu pay caśhanta, imatá?

Ãté te za ãne asima 're ĩnharĩ za'ra wa'aba mo: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã simizawi pese uptabi di. Dasi'uihâ na dawasédé hã da te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono nherẽ, da'ãma 're wa'a su'u mono õ di. Taha wa, ĩ̱wasédé te 're 'manharĩ mono nherẽ, te te 're ĩ̱'ahâri su'u mono õ di.” Ãne hã asi'uihâ na asi'ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã aiwasété wi 're aipizari za'ra wa'aba mono da si, te simi'ẽ na te te 're ai'madâ'â za'ra wa'wa, simizawi pese uptabi na. E ãne hã zahadu aima waihu'u za'ra wa'aba õ di bété.


Yrome onetarahko sã matose, aomipona se pyra oexirykõke. Naeroro awãnohpotorỹkohxo Ritonõpo mana, kurãkõ apiakatoh po. Morara ahtao kyyrypyrykõ zehno Ritonõpo ehtoh enẽko sytatose. Zae kuapiakarykõ enẽko roropa sytatose. Kuepehmatorỹko Ritonõpo mana, emero porehme, kyyrypyrykõ epehpyryme. Kurãkõ epehmãko kurã ke. Iirypyrymãkõ epehmãko popỹ ke. Series([], )

Mẽ akrã hihtỳx jakamã mẽ amã hkôt amnhĩ xunhwỳr prãm kêt. Na ka htem tanhmã amnhĩ tomnuj to pix kukamã ajamaxpẽr o ri apa. Nẽ gaa nẽ ra anhỹr kumrẽx. Nhũm Tĩrtũm tee ri ja hã mẽ apumu nhũm ja kêp omnuj tỳx o mõ. Jakamã koja nhỹrmã tanhmã mẽ ajarẽnh to nẽ gryk tỳx kãm tanhmã mẽ atomnuj tỳx to. Ãm hãmri na hte mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx ã mẽ pahpumunh xà hkôt ahpỹnhã tanhmã mẽ panhĩpêx to. Koja nhỹrmã mẽ pahpiitã kormã mẽ pahtĩr ri mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx ã mẽ pahpumunh xà hkôt tanhmã mẽ panhĩpêx to. Mẽ kot amnhĩ to mex o ri mẽ pa xwỳnhjaja nhũm mẽ ho mex nẽ. Nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj o ri mẽ pa xwỳnhjaja nhũm mẽ homnuj nẽ. Koja nhỹrmã mẽ pahpiitã mẽ pahto hpimrààtã ã mẽ panhĩpêx anẽ. Series([], )

Txamari hĩte paikoxinirei. Na hinirekari himaerekani hĩtakanapini. Ininiã himisiritiko apiaãpotako. Kãkiti misiritiko õti apokasaaki, Teoso misiritapitikaiko hĩte. Iuasaaki kãkiti imarotariko Teoso omanãkare imaerekani xika, kotxi Teoso atão imarotari kãkiti kamakiti.

Toenze kulâ tâeganeim keba olâ âmaemo. Izewenrymo Deus izepa ato aiedyly mâinmodyzeba âmaemo. Inakanhe amisezedylymogue, mâsenagazedomo imâem mânhesezedylymolâ. Xypyry etay, âdaunloem kydawyly Deus nhetay, ioze lelâ ise mâkâ aidyly, tâinwântânrybyry modo nhenagazenehonly, tynynonro modoram ise koendonro nhuduly warâ.

Aipo nerezekaiw kwaw izeꞌeg rehe ne. Aipo nanezewyr wer kwaw izupe. Amo ꞌar mehe wexak kar putar wikwahy haw teko wanupe aꞌe nehe. Azeharomoete umumeꞌu putar ikatu ꞌym maꞌe wanemiapo kwer nehe, iapo arer wanupe nehe. Aꞌe ꞌar mehe Tupàn uzepyk putar nerehe aꞌe nehe, aze nerezekaiw kwaw izeꞌeg rehe nehe. Aze eremumeꞌu amogwer ikatu ꞌym maꞌe wanemiapo kwer iko nehe, aꞌe mehe uzepyk weraꞌu putar nerehe nehe. Taꞌe neaiw weraꞌu wanuwi ne xe.

Haꞌe rami py neakã ratã haꞌe ndepyꞌa py nderejeko rerovaxei vy ndejee ae remoĩ ukave Nhanderuete poxya. Haꞌe vaꞌe ma haꞌevea rami nhombopagaa ára py oexa uka ꞌrã.

Pida dakake ɡ̶adaaleɡ̶ena, odaa aɡ̶emaani daɡ̶a iigi aneni me ɡ̶adewiki. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji meneɡ̶egi yelatedaɡ̶adomi nigicota niɡ̶ica noko nige ikee lélaɡ̶a leeɡ̶odi nibeyaceɡ̶eco, codaa eote ane iɡ̶enaɡ̶a nige ɡ̶adiloikatiti leeɡ̶odi ɡ̶abeyaceɡ̶eco. Igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji yajigote oninitecibeci oko ane iɡ̶enaɡ̶a me loojedi ane loenataka. Series([], )

Napeangarihu vehe pe peapyhae'yma! Nurã po ti koji'i Tupana'ga imbohahyukari pe me nehẽ ga ega'erame nhande ve ikwepyga nhandereaporog̃itaagwera nehẽ. A'ea rupi po ti ga imboukwahavi onhimboahivuhua okote'varuhuve'g̃a pe. Ikwepykava po ti ga imboukwahavi ja'javo g̃a pe nehẽ no. A'itituhẽva'ea rupi katu po ti ga ei ikwepyga yvyakotyve'g̃a pe nhaporemo nehẽ. Series([], )

Kutu ag nỹtĩ, vẽnh jykre pãno tovãnh jãvãnh ag nỹtĩ, hã kỹ Topẽ tỹ ag to jũ tóg komẽr hã mág rã nĩ. Kejẽn tóg Topẽ tỹ vẽnh kar jykre venh ke kurã pétẽm ke mũ sir. Kỹ ag tóg venh ke mũ, Topẽ tỹ ag vóg kónãn ke ti, kỹ vẽnh kar vỹ ti jykre kuryj venh ke mũ, ti tỹ ẽg mỹ ki hã tó mũ ti. Ti hã ne ẽg mỹ nĩm ke mũꞌ, ẽg tỹ nén hyn han ja ẽn kaja ti. Series([], )

Ha peẽ katu pende apysa eꞌỹ vaꞌe-rami joty peiko. Penhembopyꞌa ratã-gwi, napehenduséi voi inheꞌẽ. Pepyrũ inheꞌẽ-rehe. Upéa-gwi Nhandejáry ojehexa uka jevyha áry-py, ogwereko asy vaꞌerã yvypóry-pe. Hembiapo apokwe-rami ojapo vaꞌerã hese. Inheꞌẽ-rehe pepyrũ-gwi, pene moingo asyve syve vaꞌerã. Upe áry-py ojohu tee vaꞌerã enterovéa-rehe hembiapo apokwe.Sl 62.12 Mt 16.27 1 Co 3.8 Ap 22.12

Kai arybedỹỹsaeryõre rybe ijohona teeryõte õhõtiõre. Tai tahe Deuxu yarana ixideele tebutunymahãte. Ijõtxu Deuxu yarana txumykreu. Tai Deuxu ywisidỹỹdu òbiti rexitỹnynymy rỹikre. Iny sohoji sohoji taaõna aõna myna aõmy rotỹỹnykre, aõhebo rotỹỹnymyhỹreki wahe. Series([], )

Aꞌere nipo ꞌã nepepoiri futari pejetywer awi. Pejejeroꞌwaroꞌwau etee futat ꞌã ꞌga jeꞌega renupeꞌema. Aꞌeramũ nipo pẽẽ ꞌga mamaraꞌneukaa etee te pejejee. Aꞌeramũ nipo ꞌga pẽ nerekou tyweaete wowase ae majatykaawa ꞌara rupi. Aipoa ꞌara rupi ꞌga mamaꞌe tywera apoara ꞌgã nerekou tyweaete ꞌgã nemiapo tywer are etee futat. Aꞌeramũ nipo ꞌga, mamaꞌe tywera pẽẽ iapo re, pẽẽ nanẽ pẽ nerekou tyweaete, pẽnemiapofer are. Akwaap ꞌga janeremiapofera. Aꞌeramũ ꞌga jane mepyau janeremiapofer are etee futat. Series([], )

Ga me atekam ajte kubê ajamakkre kêt ne 'ỳr amijo akẽx prãm kêt. Be ga, me mã kute amim mỳjjao atomja pumũ. Me mã amim adjuw nhym arỳm mã kàjmã ajkamẽn arỳm kum ra:xja pumũ. Ga me aje me uràk ne mã ajaxwe nhym mã me akam ngryk ne mã kàjmã me akam ngryk ajkamẽ. Nhym kam dja õ akati arỳm me awỳr bôx. Kute katàt memã axwe pãnh jarẽnh djà nhõ akati me awỳr bôx nhym arỳm me akam ngry:k ne. Me ajamakkre kêtkam me akam ngry:k ne. Dja Metĩndjwỳnh katàt memã o pãnh. Dja katàt apỹnh me kute mỳjjao ba kôt memã o pãnh. Me ĩ pỹnhkôt katàt memã o pãnh. Series([], )

Tîîse amîrî yewan wanî saꞌme, moropai yuukuya pra aakoꞌmamî. Mîrîrî wenai inîꞌ panpîꞌ aweꞌtarumaꞌtî kupî pe nai, îꞌ pensa Paapa ekoreꞌma imakuiꞌpî kupîtîponkon yarakkîrî weiyu yai. Moropai mîrîrî yai pemonkonyamîꞌ tarumaꞌtîiya yairî. Maasa pra Paapa maimu eꞌmenukasaꞌya taasaꞌ man: —Mîîkîrîya itîrî pe man, îꞌ kaiꞌma anîꞌ nîkupîꞌpî wenairî inyakanmaiya. Series([], )

'Ãyĩpkox hok, puxix Topa 'ãxũygã, 'ãxũy kutõgnãg nã' mõg, tu mõktu 'ãxũy xexka, 'ĩhã Topa te' hep xop xohix yõg hãpxopmã'ax kopit, pu' xohix hãmyũmmũg: Yã Topa te hãmyok mĩy, tu' xohix yõg hãpxopmã'ax yũmmũg, tu pagop-tup 'ũyãnãn tu', yã tikmũ'ũn te hãpxopmã kummuk, puxix Topa' kummugã', ha tikmũ'ũn te hãpxopmã max, puxix Topa hãmmaxnã'. Series([], )

G̃uyjom Deus jetakomaap g̃ubapuk ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ be. Ibo kabia be ipiat supi'ajoat ixeyũ be. Cũg̃ ma ipiat supi'ajoat cebe ip. Eyju bit eybu'u jĩjã ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap epere am. Eybu'u jĩjã kũyjobit am ixe a'õ kay. Imẽneju ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ be ipiatpi'ajoat puje, warara'acat podi ma eywebe ipiat supi'ajoat. G̃uyjom Deus apẽn cuk adi oekuku ip iaptei ideida soat pe ijodiacat pe. Series([], )

Bë nabuj kehꞌũũm do hyb nꞌaa, bë hꞌyy kawanareem do hyb nꞌaa na-ããj hẽ, bë anꞌoo bä takꞌëp bë Pꞌop Hagä Do rejãã da takawajããn noo gó, sahõnh hẽ tanesꞌõõs doo me Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy do kajaa bä kä. Rabadꞌoo do pénh da Pꞌop Hagä Do anoo da ta säm sahõnh hẽ sa hã. Series([], )

Yxãn¹ta¹, ã³ne³wi¹xa³sxã³ ã³ne³toh³yxa³sxã³ ah³lxi³to³hxa³lxa². Yah²lxan³kxe³su², yxan¹nãu³a¹, Txa²wã¹sũ̱³na² wain³txi³ wã²nxũ̱h¹ a̱in³nha²sxã³, txa²wã¹ko̱³nxe³ti³ kãi³ki̱³ju³ta² ĩ³xa̱n³ta³kxi², wã²nxũ̱h¹ kãi³ki̱³kxa² yã¹nxe³sxã³ ĩ³yĩ¹li²xai², nxe³nẽ³tu¹wa². Nxe³nẽ³lha²kxai³, hĩ¹na² ã³ne³to³yhah²lxan³kxai²nãn²tu̱³, yah³lxin¹kxa² yã¹nxe² yxan¹nãu³ai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² ko̱³nxe³te²lo³sxã³ ĩ³yĩ¹li¹nx2ti³tu¹wa². Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³yho³hi²nẽ³ju³ta³nũ³a², a²nũ²a² wã²nxũ̱h¹ kãi³ki̱³kxa² yã¹nxe³sxã³ ũ³yho³hi²xai³nẽ³tu¹wa². Series([], )

Hoka hiso atyo maisa waiye hahekotyare, exahe maisa hityakekohatiye. Hatyo hiyeta aeroretyoitata atyo iniyalahare hiyomokaka Enore haxeharene, exahe haxahekolanai waiyexenai hotikihenere ferakene niyahare. Hiyaiya, tyotya haliti ana, hatya xakini ana atyoite isehetehena tyomehenere akereta. Series([], )

Imorobohariki fori ihi'oamanija. Ni-inofiki ida hojai asohiriki-ra ikava'ipahinivini. Vajaforia iana'ba'diki ida abosini, igathaniki kaimoni. Deus ija'ari kahojai-ra naabosivini kamahini ija'ari hahavi-ra va'ora nanokiahivini hiki ida hojai jahariki-ra kaihamahivini, binasohika'oaja kaimoni ida ija'ari hahavi vakadihojai abosini. Deua binaabosiki bana ida ija'ari hahavi vakadihojai, vakadivarani, vakadibadani hiki. Series([], )

Iwatahi sihumo Deus taokaniki. Asaktsa simysapybyitsa tu mynakaranaha mysininiwyky. Hanawa puruze Deus simysapybyikitsa sinini ykarawy bo mysipehahik. Wasani my simysapybyitsa tu nikaranaha. Ikiahatsa ahamysapybyitsa tu tsikykaranaha batu tymoewy. Tahatsiktu nikaranaha iwatsahi pahasininiwyky hỹ. Bykyze Deus kytsa atsehezubaha bo ihuak ty sibo nyny my. Hawa mozurukunahaze ihuak ty sibo nyny my. Series([], )

Yt naku i ti watunug aiwepyi Tupana yt mikyꞌesat i. Yt naku i aipyꞌa pyi watunug saꞌag nakat yn aiwepyi uiwyriaꞌin are. Miꞌi hap watunug teꞌen teꞌen hawyi aiminug saꞌag tuweꞌakytka miꞌi hawyi aiꞌapiheg iꞌewyte tuweꞌakytka. Putꞌokꞌe aru aiminug saꞌag hap koꞌi moherep hap eꞌat hawyi aru Tupana timoherep yne aiminug saꞌag koꞌi aiminug yt Tupana mikyꞌesat ewy hap koꞌi e. Mekewat eꞌat pe ti yt iwese hin i raꞌyn aiminug saꞌag hap koꞌi ete e. Marakꞌa ewy aru Tupana topyhuꞌat aiminug saꞌag hap koꞌi ete mekewat eꞌat pe e. Mekewat eꞌat pe yne heremo aiminug wuatꞌi ehamo sio waku sio yt toimoherep. Mekewat eꞌat pe aru Tupana tum naꞌyn tomõtypot haria pe tomikyꞌesat nug haria pe saꞌup wakuat kahato. Maꞌato iraniaꞌin me yt naku i nug haria pe tutum naꞌyn saꞌup yt naku i iꞌatuminug saꞌag hap ok tã naꞌyn e miwan me. Series([], )

Itea koeku itíkivo xâne koati tiú'iti omíxone koane ákoyeamaka ikétivexa iséneuke ne váhere ítike, inamá'axone kuri'úxovo ne metókeinoke ipíheponikonomo yaneko káxe simapúne ipíhoponope Itukó'oviti, enepo kauhápu'ikakanane ne koati ponóvoti kíxoaku ipíhoponea ne xâne pahukóvoti. Vo'oku hane exôa kíxoakumo Itukó'oviti yuhaíkapane ne póhutihiko xâne, enepone kixoku itúkeovo yâye yara poké'e. Series([], )

Kɨ̃ɨ̂ tohô weemíkã, mɨsâ yã'âro weesére bɨhâ weti dɨka yuú sĩ'ritisa'. Mɨsâ siâpe me'ra yã'asére wee nemórã, bu'îri da'resére see neéo kũu nemorã weé'. Be'ró masaré bu'îri da'reátihi nɨmɨ niikã́, Õ'âkɨ̃hɨ uâgɨ, mɨsâre keoró besé, ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami. Masá naâ weé'ke nɨkɨre keoró wapa yeégɨsami. Series([], )

Chaynu mana uyalicul śhun'uyqui munaśhanta lulayal'a Tayta Dios tincüninman cäraycunancäpä piñacuyninta mas mastalämi tawacuyalcanqui. Chay muyunmi “Lluy nunacta lulaśhanman tincüta Dios uycun'a” Series([], )

A norĩ wa'wa hã aipẽ'ẽ tete u'âsi, te 're aihâimana za'ra wa'aba mo. Taha wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za ropsi'utõrĩzéb u hã nimahã na bâdâ hã ĩwa ĩwaptã'ãzéb ãma, dazu aihâ za'ra wa'wa, dawasété wa, za te te ĩda'awẽ'õzéb ãma hã. Tame te za oto tinhimihâzé hã dama ãma uwaimra, ĩ'uwaibaba si. Marĩ hã da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono zéb uwaibaba, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te dama 're awa'âbâ, ĩwẽ na hã duré ĩwasété na hã. Series([], )


Toitoine matose kure imehnõ riry poko penekehpyra. Morara awahtao xine kure oexirykõ se matose. “Kure mase. Tuisamehxo roropa mase,” kary etary se matose Ritonõpo a. Orihpỹme oexirykõ se roropa matose jũme. Amarokõ rĩko orihpỹme Ritonõpo mana.

Mẽ kot hkôt tãm ri amnhĩ nhĩpêx o pa pê kãm Tĩrtũm kot amnhĩm mẽ mex ã mẽ harẽnh prãm xwỳnhjaja koja nhỹrmã amnhĩm mẽ mex ã mẽ harẽ. Hãmri nhũm mẽ kuri htĩr tũm nẽ hkĩnh nẽ mex kumrẽx nẽ pa ho pa.

Aua kãkiti ãtipirika erekari kamakani. !Isãpaka erekari ikamini. Inirekarina Teoso: “Erekapitikai,” ininina. Inirekarina Teoso paxitinina. Inirekarina auinina ãtipirika. Kãkiti ikara atoko inakani Teoso txĩkitakana ãtipirika auinina ĩkapani.

Tâlâ Deus ize ato aiedyly imodânry modo. Mâkâ aguehobyry tiankadyze inkâbamo. Iweloem tâitondyly ize atomo, imâem Jesus Cristo ara tâitomoem. “Koendonro âmaemo” tâkehonduzemo Deusram. Deus tâmakedyzemo, typygueba kehoem eagâ tâitomoem.

Amo teko uzapo ikatuahy maꞌe oho waiko tuweharupi aꞌe wà. Nezewe aꞌe teko iꞌi waiko Tupàn pe wà. — Emur kar nepuràgaw nekàgaw ihewe nehe, iꞌi waiko izupe wà. Ikatuahy maꞌe uzapo oho waiko tuweharupi wà. — Heremiapo kwer hekuzar emur ihewe nehe, iꞌi waiko izupe wà. — Hemuigo kar pe nepyr tuweharupi nehe, iꞌi izupe wà. Azeharomoete, Tupàn umuigo kar putar agwer teko uzepyr aꞌe wà nehe.

Haꞌe rami vy tekove marã eꞌỹ omeꞌẽ ꞌrã iporã vaꞌe rupi anho ikuai vy hexakãmbaa, omboetea aguã haꞌe imarã eꞌỹ aguã re onheaꞌã vaꞌe kuery pe.

Niɡ̶ina oko anidioka limedi mowo anele, codaa anodoletibige Aneotedoɡ̶oji me iweniɡ̶ide, codaa anoyocaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji, codaa anodoletibige lewiɡ̶a miniwataɡ̶a, odaa Aneotedoɡ̶oji yajigote lewiɡ̶a niɡ̶ini oko ane daɡ̶adiaaɡ̶ica liniogo.

Jara'g̃a oko katue'ymi. “Tihendu pota nhande Tupana'ga nhi'ig̃atua nhande ve,” ei g̃a. “Tihendu pota nhande garemimbohetea nhandejihe. Xako pota nhande ga pyri avuirama,” ei g̃a. G̃ahã po ti Tupana'ga omongo ojipyri yvagi pe nehẽ.

Ẽn kã tóg ẽg mỹ ẽg rĩr krỹg ja tũ ven ke mũ, ũn jykre kuryj ag mỹ. Ẽg tỹ ti jykre há to tar nỹtĩn kỹ tóg ẽg mỹ ẽg rĩr krỹg ja tũ ven ke mũ, ẽg tỹ tá tỹ ũn mág nỹtĩ sór kỹ, ẽg tỹ Topẽ hã tỹ ẽg mỹ vĩ há han ke ve sór kỹ, ẽg tỹ ẽg rĩr krỹg ja tũ ve sór kỹ. Kỹ tóg ẽg mỹ ven ke mũ.

Oĩ hembiapo porã meme vaꞌe. Oipota ojéupe omombaꞌegwasu Nhandejáry. Oipota ojéupe omboete. Onhemoingove ukase Nhandejáry-pe. Upe vaꞌe-pe omoingove vaꞌerã ondive Nhandejáry opa eꞌỹ reheve.

Inyõ aõwidỹỹlemy ratximyhỹre. Tiiboho heka Deuxu wowydyna, Deuxu wohyna, Deuxu loosòna widỹỹmy rarutaamyhỹrenyre. Tule iny rarehykykrena‑di rarutaamyhỹrenyre. Imyna Deuxu tamyreny riõkre.

Jane mũ mamaꞌe esage apou jarejemogyau. Jarejuwarete ꞌga jeꞌega jane enupa. “Tejeupe ꞌga jeꞌeg are jeporenuwiweramũ tekou. ‘Ene ꞌã je renupa ekou. Aꞌeramũ ene eneresage futat jee’ ꞌe are jeporenuwiweramũ”, ꞌjau jane. ꞌGa pyri jareoa jane ifutaa. ꞌGa pyriwara ꞌgã jarepojeuwa jane ifutaa jarejemogyau. Nan jane iaporamũ ꞌga jane mogyau ojepyri nakwaparimũ ete rũi futat.

Me kute arek katàt amijo bajamã dja katàt memã o pãnh. Metĩndjwỳnh kute ta amimexo meo mex kadjy, ne kute memã, “Amexkumrẽx”, anhỹr kadjy, ne kute memã ĩ ny, ĩ punu prãm kêtja nhõr kadjy ne me arek katàt amijo ba. Nhym kam Metĩndjwỳnh katàt memã o pãnh nhym me arỳm Metĩndjwỳnh kôt tĩn ne ar ba rã'ã: rã'ã ne.

Tiaronkon morî ituꞌse Paapa eꞌtoꞌ kupî pîꞌ tîîkoꞌmansenon pia itîrîiya, ipatîkarî enen toꞌ koꞌmantoꞌ ton, mîrîrî taataretîꞌkasen pepîn. Moropai morî tapurîtoꞌkon yuwa pîꞌ tîîkoꞌmansenon pia itîrîiya.

Tikmũ'ũn yãg te' xak, nũy hãpxopmã max, xi' xak, nũy tu max xe'ẽgnãg, Topa putuk, xi' xak, pu Topa te: “'Ãxop yã yõgnũ'!” kaxĩy. Tu hãmmax hip, yĩy nõm xop hĩnnãp-tup xe'ẽgnãg nũy Topa mũtik tu tihi'.

Pũg̃pũg̃ ijodiacayũ'in xipacat mujurũg̃rũg̃xi. Deus bikuyap tag̃ ceku pin cĩcã ip. Deus co'ian jedipap kudadam tak ip. Deus e'em cebe ip: “Eyju xipat oxe” iap kudadam tak ip. Deus xe jedop ip iap kudadam tak ip. Soat em itait jeedop ip cexe je'ũ buje ixeyũ ma.

Ti anäng takꞌëp baad hadoo do Pꞌop Hagä Do hã hana do gada doo, ta wë rakawehꞌëëh gadꞌaa doo, hꞌyyb nadajëp do ragadoo rakarẽn doo. Ta tii hã rahꞌyy kajäk do hyb nꞌaa, hꞌyy kanerét doo me baad hadoo do ramoo boo hadꞌyyt hẽ. Ta ti hedoo do sa hã Pꞌop Hagä Do anoo da edëb hadꞌyyt do ta pa.

Nxe³ju³ta², a²nũ²a² ha³lo²a² wi¹ju³ta² so¹lxi³ wi¹kãi³sxã³ yxau²xai³kxai²nãn²tu̱³:— Sũ̱³na² ka³te̱³na² wi¹ti³hit1sa³txai²lã¹. Sũ̱³na² sa²nẽn¹ki²sa³txai²lã¹. Nxe³jau³su², yxau²xai³jah¹lo²su² kxai²nãn²tu̱³, Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³tãu³a¹ ka³te̱³na² wi¹tãu³a¹ ũ³yhen³kxi²kah³lo²su² hĩ̱³nx2na³la².

Hoka isaite wenati matyotenehare waiyexe tyomitereharenai ana, waiyexe tawitereharenai ana, aiminisarenai ana, wenati matyotenehare tawitereharenai ana.

Hari. Ija'ari hoariha bada bini'abakhiaki ida badani jahaki. Binofiki ida Deus kahojai jahakia kahojaini. Binofiki ida jaboni Deua kidihojai sohika'oani bikahivini. Binofiki jaboni ida kidimahi ihimirini. Deua bino'aki bana ida ija'ari kidimahi ja'dini anokhomirikia kidiania.

Wastuhu mybarawy ezektsa ustsa kytsa nisisapywykynaha. Iwa Deus sisoho wasani haty motsasoko anahi mozihikiknaha. Tahawahi Deus tuk mynapykyryk tsihikiknaha ana hi taperyky. Deus harere bo zuba hyỹ mozihikiknaha iwaze Deus tyryktsa moziknaha. Myhyrikosokdanahaze Deus tuk tahawahi mynapykyryknaha hỹ.

Taꞌi Tupana tum aru tomohey haria pe tomõtypot haria pe tomikyꞌesat nug hanuaria pe wuatꞌi eꞌat piat iꞌatuieĩneꞌen hap sese tomẽpytꞌin saꞌup e. Miꞌiria yt iꞌatupohep hin i Tupana mõtypot hap ete. Taꞌatuminug wakuap koꞌi wo taꞌatumõtypot at kaꞌap. Yt karãpe i iꞌatukuꞌuro miꞌiria ete e. Katupono tomõtypot saꞌup Tupana tum miꞌiria pe wuatꞌi eꞌat piat iꞌatuieĩneꞌen waku hap.

Porexoâtimo Itukó'oviti ne inámati apéyeati ákotinemo hunókoku xoko xâne ixómotihiko koxuná'ixovo itúkea únati, enepohikone kaha'âtimaka itóponea ne êno yupihóvoti unako koépokumo ya xoko Itukó'oviti yoko kahána'ikeokonomo ya xokóyoke ákotinemo uké'eyeaku.

Õ'âkɨ̃hɨ a'tîro weerã́re kɨ̃ɨ̂ tiropɨ katî nu'kuatehere o'ôgɨsami. “Kɨ̃ɨ̂ me'ra dɨka yuú niî nu'kurãsa'” niirã́re, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ “Ãyuró weeápɨ” niisére a'marã́ nohore o'ôgɨsami. Tohô niikã́ ape ɨpɨ́ boâtiri ɨpɨ su'ti wetí sĩ'rirãre o'ôgɨsami. Naâ katî nu'kusere ɨárã, ãyuró weé nu'kurãsama.

Allincäćhu tacyaycul Tayta Dioslla altuman juluycunanta, allinpa licaycunanta, wiñay cawsayta uycunanpä ashiycunätá pay quiquinmi uycun'a.

Ni'wam norĩ si te marĩ hã simi'ẽ na te te dama 're 'manharĩ u'âsi za'ra, ĩwẽ hã. Ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te 're wẽsãmri za'ra mono da, te sina 're simipari za'ra, duré ĩ'rata 're ĩsi'ubumroi u'âsi mono zé, te te tãma 're apisutu mono da. Ta norĩ ma si, te za tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're apisutu, 're ĩsi'ubumroi u'âsi mono zéb da hã, ĩ'rata.


Mãpyra imehnõ mã typenetatohkõ se rokẽ toto. Zae ehtoh rumekãko toto, azahkuru rokẽ toehtohkõme. Mokaro zehno Ritonõpo exĩko mana. Toto wãnohnõko roropa mana.

Nom mẽ kot amnhĩ mã pix mã ri hamaxpẽr o ri mẽ pa xwỳnhjaja. Nẽ mẽ kot tanhmã amnhĩ tomnuj to gryk ã Tĩrtũm kapẽr kaga xwỳnhjaja koja kãm mẽ hkĩnh kêt nẽ tanhmã mẽ homnuj tỳx to.

Apanakinipekana kamari inireẽkitinoka. !Inirekarina atão imarotinina. Maerekatinoka inirekana ikaminina. Teoso omanatana kãkiti ikara atoko inakani. Teoso misiritanako ninoa.

Tâlâ olâ Deus ize ato adiendysebaom modo. Deus itaumbyry âkealonro tyeinwândyse inkâbamo. Adiendyse tato kulâ anhekylymo; adienkyly Deus ize, izepa warâ awyly tiuntudyzemo inkâba. Arâ kulâ aitaynrim modo agâ tyewiâseba nitaymba Deus, enagazenehonzemo-ro warâ.

Amo teko nuiko kwaw nezewe aꞌe wà. Nuzapo pixik kwaw ikatu maꞌe wà. Xo wemiapo putar haw zo uzapo oho waiko wà. Uzeamutar katu wà. Oho zeꞌeg ikatu ꞌym maꞌe rupi wà. Aꞌe rupi Tupàn wikwahy putar nehe, ipuruzukaiw pà nehe. Uzepyk putar wanehe nehe.

Haꞌe rã joapo vaia rupi ikuai vaꞌe pe ma oexa uka ꞌrã ivaia haꞌe opoxya, anhetẽ vaꞌe rupi eꞌỹ, teko vaia rupi anho ikuai vaꞌe pe.

Pida niɡ̶ina eledi oko ane adodigomadadi, codaa ane doɡ̶oyiwaɡ̶adi anewi, pida inoka odioteci ane beyagi, Aneotedoɡ̶oji yelatetema codaa me iloikatidi niɡ̶ina oko liciagi.

Jara'g̃a ki a'e te g̃wemimbotarimova'ea reheuhu g̃a oko. G̃a nohendukatui a'itituhẽva'ea Tupana'ga nhi'ig̃a. Oho reki g̃a okote'varuhua rupi. Tupana'ga po ti onhimboahivuhu g̃a pe g̃a nderekovo nehẽ onhimonha'ngavo g̃andekote'varuhua rehe nehẽ.

Hã ra tóg ũ vóg kónãn ke mũ gé. Ũ tóg ãjag tỹ nén han sór mũ ẽn hã han tĩ. Vẽnh vĩ há kri fi vãnh ag nỹtĩ, ag tỹ vẽnh jykre pãno hyn han sór kỹ. Hã kỹ tóg ag vóg kónãn ke mũ.

Ha hembiapo porã eꞌỹ vaꞌe katu ójehe anhóte oiko. Tekoha-rupi ndoikoséi-gwi, ojeheko rerova ivai vaꞌe-rehe. Upe vaꞌe-pe ogwereko asy vaꞌerã voi Nhandejáry.

Kia ixidile rõhõtinymyhỹre mahãdu tahe, Deuxu woxibrunale, yaranale ritakre. Tiiboho dori inatyhyna rityhynyõhyymyhỹrenyre, aõ òbitile aõkõ riwinymyhỹrenyre.

Aꞌere ojee eaꞌareꞌema ꞌgã nee Janeruwarete ꞌga maraꞌneramũ. Morogyta aꞌjea renupareꞌema ꞌgã nee, mamaꞌe tywera apoara ꞌgã nee, ojee ojerowiaraip maꞌe ꞌgã nee. Mĩmera ꞌgã nee ꞌga amaraꞌneramũ. Aꞌeramũ ꞌga ꞌgã nerekou tyweaete.

Nhym be, me kute amidjwỳnhbit mar ne kute kabẽn katàt kangan me axwe kôt axwe. Dja katàt me jadjwỳmã o pãnh ne arỳm mekam ngry:k ne. Nhym kam arỳm mỳjja pyma: mekam apôx.

Tîîse manniꞌkan tîîwarîrîꞌnîkon, ituꞌse tîweꞌtoꞌkon pîꞌ neken tîîkoꞌmansenon tarumaꞌtîiya. Yairon yewanmîrî tîuyaꞌnîkon wenai, imakuiꞌpî kupî pîꞌ toꞌ koꞌmamî. Inkamoro pîꞌ Paapa ekoreꞌma toꞌ nîkupîꞌpî wenai. Mîrîrî yeꞌnen toꞌ tarumaꞌtîiya pe man.

Pa tikmũ'ũn nõy te yãy pe'paxex puxet, nũy yãy putup'ax mĩy, xix hãpxe'ep-tup nõg, nũy hãpxopmã kummuk pax, ha Topa gãyãhã', ha hãpkummugãp-tup 'ũyãnãn tu', nũy pago.

Warara'acayũ bit jewekay acã g̃ebum jewemucokcokap ojuy. Cũg̃at o'jepere ip xipat'ũmat kay je'e am. Deus itakoma jĩjã jeenuy ixeyũ kay. Ipiat supi'ajoat cebe ip.

Ti anäng ta wób. Sa hã hẽ ub rahyb nꞌaa newëë tii. Baad hadoo do Pꞌop Hagä Do herꞌoot do raty nꞌaa gesꞌyyk. Nesaa do jawén rababok. Ta ti hedoo doo, ta kawajꞌããn gó takꞌëp Pꞌop Hagä Do rejãã da.

Yxãn¹ta¹, a²nũ²a² ã̱³su² kxai²nãn²tu̱³:— Te³na¹jau³xa² so¹lxi³ kãi³a¹tũ¹xã¹. Sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²we¹txã³lho³na¹. Hãi¹nxe³sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³a¹tũ¹xã¹. Nxe³jah¹lo²su² kxai²nãn²tu̱³, ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³tan¹te²kxa²ya̱n³tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³xa̱n³ta³kxi²sxã³ khãuh³lxa³txi³sxã³ ĩ³wai¹tain¹kah³lo²su² hĩ̱³nx2na³la².

Hoka hawawa aokowitereharenae, waiyexe mahokoanititereharenae hoka iniyalahare xema tyaonitereharenae ana atyoite haxeharene hotikihena.

Hari. Ija'ari vahoariha vani adani vakadihojai jahariki abosini-ra vagathanira bana. Va'oaniani ka'oa vaabono vanofivini arafiaki. Vakajoniki ida Deus athi-ra vanaabavini, oniani ida hojai jaharika'oaki kani-ra avanikhavini hija. Deua bikaronaki bana ida nahina jahariki va'ora kaihamahivini hiki kaimoni.

Ustsaktsa batu. Deus harere bo batu yhỹ ziknakaranaha. Sisopyksapybyitsa tu nikaranaha Deus taokaniki iwatahi ihuak ty sibo nyny my ana hi wasani my.

Maꞌato iraniaꞌin yt tomohey i haria pe aru tutum iꞌatuꞌapiheg wuatꞌi eꞌat piat katupono taꞌatumikyꞌesat yt naku i hap ewy yn taꞌatuꞌatunug at kaꞌap. Yt taꞌatunug hin i Tupana mikyꞌesat ewywuat koꞌi pote Tupana miꞌapiheg koꞌi teꞌeropyhuꞌat wuatꞌi eꞌat pe e. Tupana mõpyꞌahak teran hap yn taꞌatunug mote Tupana miꞌapiheg koꞌi wo teꞌeropyhuꞌat wuatꞌi eꞌat pe e. Yt naku i nug haria toran toiꞌatuꞌapiheg sio Iuteuria sio iraniaꞌin ywania toiꞌatumoehakyꞌeꞌi kahato wuatꞌi eꞌat pe.

Itea enepohikone xâne póhutine unako koêku yuíxovo, ákoti akutípoa ne kaná'uti kixovókuti íhae xoko Itukó'oviti, koane áhatimaka váherexea kixoku itúkeovo, kotívetimo kíxoaku Itukó'oviti ipihápananehiko.

Ãpêrã pe'e Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã, naâ ɨaró weesétisama. Diakɨ̃hɨ́kãhasere ɨatírã, yã'asé pe'ere wee sirú tuusama. Õ'âkɨ̃hɨ uâ, naâre ɨpɨ́tɨ bu'îri da'rêgɨsami.

Ñatac chay allincäta ipanchaycul pasaypi cullucuycul mana allincällacta ashïcunätam ichá, Tayta Dios sumä piñacuyninta caćhaycülun'a.

Duré ni'wam norĩ hã sima si te marĩ na te te 're rosa'rata za'ra, hâiba pisutu ãma 're hâimana za'ra mono da. Ta norĩ hã uburé marĩ ĩwẽ hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra, marĩ ĩwasété na si 're hâimana za'ra mono da. Ta norĩ si te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sa'ẽtẽ te te 're ahâ za'ra, po're õ wa.


Mame iirypyrymãkõ etuarimãko, tuãnohse toexirykõke. Jetũ exĩko mã toto, juteu tõ osemazuhme. Mame juteutõkara roropa.

Mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnh piitã koja mẽ nhỹrmã amnhĩ xà htỳx kamã hamak rãhã nẽ pa ho pa. Ijaew kumrẽxjaja nẽ hpãnhã Ijaew kêt xwỳnhjaja nhũm mẽ amnhĩ xà htỳx kamã hamak rãhã nẽ pa ho pa. Mẽ kot amnhĩ tomnuj tỳx o paja mỳrapê.

Ikinipoko kãkiti maerekati kamakani maxikaãkako. Atatsiirauatako. Merepanika Xoteo misiritaãkako, eereka Xoteo minakaniua apaka misiritaãkako.

Idânârâ adâkehobyry sakanibyry modo enagazenehonze Deus. Adahulizemo, âjityenzemo warâ, judeu domodo, judeu keba modo alelâ.

Teko ikatu ꞌym maꞌe iapo har aꞌe wà nehe, upuraraw putar maꞌerahy paw rupi aꞌe wà nehe. Zutew ràgypy aꞌe wà nehe, zutew ꞌygwer aꞌe re aꞌe wà nehe no, upuraraw putar maꞌerahy aꞌe wà nehe, aze ikatu ꞌym maꞌe uzapo oho waiko aꞌe wà nehe.

Mbaꞌeta heko vai vaꞌe kuery áry ou ꞌrã ojexavai haꞌe ikuai axy aguã, judeu kuery pe ranhe, haꞌe gui grego kuery pe avi.

Aneotedoɡ̶oji eote lawikodico codaa me ligecaɡ̶aloɡ̶o inatawece niɡ̶ina oko anowo ane beyagi. Odoejegi me nikatedeloco lawikodico judeutedi, nigidiaaɡ̶idi niɡ̶ina ane daɡ̶a judeutedi.

Ombohahyuka po ti ga g̃a pe nehẽ. Okote'varuhuve'g̃a pe nhaporemo po ti ga imbohahyukari nehẽ judeus'g̃a pe judeus'g̃arũive'g̃a pe nehẽ no.

Ũ tỹ vẽnh jykre pãno han mũ kar vỹ kanẽ junjur ke mũ, jagtar jagy hyn han kỹ. Ag tỹ tỹ Judeu nỹtĩ ra ag tóg jagãgtar ke mũ, kar kỹ fóg kar ag ke gé, kanhgág ag ke gé.

Hembiapo vai vaꞌe-pe gwive omoingo asy vaꞌerã Nhandejáry. Ombohasa asy ranhe vaꞌerã nhande kwéry judeu vaꞌe-pe. Upéi nhande kwéry eꞌỹ vaꞌe judeu eꞌỹ vaꞌe-pe ave omoingo asy vaꞌerã.

Aõhõkỹmydỹỹnana, bedewona kanakre ibutumy aõbina bina widỹỹdu mahãdu‑ò, judeu mahãdu‑ò juhuu idi judeukõdu mahãdu‑ò.

Mamaꞌe tywera apoara ꞌgã juejue futat nipo ꞌga erekou tyweaete. Judeu, judeueꞌem. Mĩmera ꞌgã nipo ꞌga ꞌgã nerekou tyweaete.

Me me axwe kôt axweja dja me arỳm ĩ pỹnhkôt umar punure ne tĩn prã:m. Mebê idjaer kumrẽx dja ã ane. Nhym kam me bajtemdjwỳ ã ane.

Paapaya eꞌtarumaꞌtîntoꞌ tîrî pe man mararî pra tamîꞌnawîronkon manniꞌkan imakuiꞌpî kuꞌnenan ton pe, Judeuyamîꞌ ton pe moropai Judeuyamîꞌ pepîn ton pe nîrî.

Tikmũ'ũn xohix te hãpxopmã kummuk, puxix Topa' yãnãn tu' xũygã', yõgnũ Yoneo yõg tikmũ'ũn hãmãxap, hak-nãy tu' puknõg xop xũygã'.

Deus ipiat supi'ajoat soat pe ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ be. Warara'acat podi ma ipiat supi'ajoat Judeuyũ be. Judeu'ũmayũ be dak ipiat supi'ajoat. Ipiatpi'ajojom cĩcã jeedop ip. Imẽn Deus warẽmtag̃ ip cuk adi oekuku iaptei ideida cebe ip.

Takꞌëp rabahoop da sahõnh hẽ nesaa do moo hebꞌooh doo, Judah buuj pooj jé,Pooj jé Judah buuj du dꞌoo da rahoop doo. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do rahapäh do hyb nꞌaa né paawä, dooh raky dahé bä. Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ. Takꞌëp baad nadoo do adäng da sahõnh hẽ sa hã.

Jã¹nxa¹jau³su², a²nũ²a² ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹tũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ Txa²wã¹sũ̱³na² Hi²sen³su² khãuh³lxa³ti³hi¹tain¹tu¹wa². Nxe³ju³ta²sa¹, Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nhait1sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³te²a² kãin² khãuh³lxa³ti³hi¹tai¹nha²kxai³, te²u¹jã¹nxe² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³tũ̱³ka̱³txa² ã³nhait1sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³te²a² yxo²ha³kxa¹ khãuh³lxa³ti³hi¹tain¹nũ³nha²kxai³, nain¹tu¹wa².

Hatyo xowakehenaite hoka wenati howitiharexe, exahe xamaikohaliti harenaite kaotyakehena tyotya iniyalahare nomaseharenae ana. Judeunae ana hotohare ite kaotyaka, hatyaosetaite majudeuneharenae ana.

Ija'ari hahavi Jahari kahojaia vakahojaikia vakamithaki bana ida vava'i rogo inini karaho, imai 'banani hiki Ibavi Jaharika'oakia. Judeus kaija'ari hojai asohirikia vakahojaiki va'oaniaro imidia vakamithaki ida vaimana 'banani. Judeus kaija'ari vihiriki maina vakamithaki ida jaboni.

Deus mysininiwyky mysimyitsapyriwyky. Sudeutsa, Sudeutsabyitsa bo kino niwatihi kytsa sizubarẽtsa asaktsa pimyikinaha simysapybyitsa tu nikaranaha humo ihuak ty sibo nyny my, ana hi wasani my.

Taꞌi yt naku i ti yt nakuap i nug haria ete sio aito Iuteu ywania sio wẽtup ywania e. Yt nakuap i nug haria iꞌatuwanẽtup hap moꞌarot kahato tukupteꞌen wuatꞌi eꞌat pe e. Iuteu ywania poꞌog hoꞌopot rakaria tukupteꞌen aru iraniaꞌin kai katupono miꞌiria ikuap Tupana ehay poꞌog torania ywania kai haꞌawytepyi wen maꞌato yt taꞌatunug i.

Koati kotívetimo koêku epó'oxo koati hána'itimo tiveko kixókonoku ne uhá koeti xâne itúkoti váhere. Énomonemo koéneye inúxotike xapa jûdeu, koánemaka xapa uhá koeti po'i kó'iyeovoku xâne.

Niî pe'tirã yã'âro weesétirã pi'etí, yã'âro tɨ'ó yã'arãsama. Neê waro Judeu masare tohô wa'â mɨ'tarosa'. Judeu masa niîtirã kẽ'rare meharóta wa'ârosa'.

Caynu nunacunapämi wa'acuy llaquicuy, ñacaycuna cacun'a, masqui Israel mana-Israel caśhta captinpis.

Uburé dawasété si, da te 're ĩ'manharĩ za'ra mono norĩ hã te za te te 're robzépata za'ẽtẽ za'ra, zudezu norĩ hã, duré zudezu'õ norĩ zama.


Yrome kure imehnõ rihpõkomo a, “Kure mase,” ãko eya xine mana. Kure toto rĩko Ritonõpo mana. Torẽtyke pyra toto rĩko roropa mana, juteu tõ osemazuhme. Mame juteutõkara roropa.

No kêt tãm mẽ kot amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja koja Tĩrtũm mẽ ho mex rax rãhã ho pa ho pa. Nẽ amnhĩm mẽ kot amnhĩ to mex xwỳnhjê hã mẽ harẽ. Nẽ tanhmã mẽ ho mex to nhũm mẽ kamã amnhĩ krit nẽ pa ho pa. Hamakêtkati nẽ hkĩnh nẽ àmnhĩx ri pa ho pa. Ijaew kwỳ kumrẽxjaja nẽ mããnẽn Ijaew kêt xwỳnh kwỳjaja nhũm mẽ mex nẽ hamakêtkati nẽ hkĩnh nẽ àmnhĩx ri pa ho pa.

Teoso txanako kãkiti erekari kamakani: “Erekapitikai hĩte.” Ikara atoko itxanako merepanika Xoteoakori, eereka Xoteo minakaniua apaka. Teoso paxitanako ninoa. Ikamaerekaxiniretanako.

Tâinwânni modo xurâem olâ ise Deus nhuduly ehogumo, iomarumo, ekobyzeguelymo warâ, Jesus Cristo ara itomoem, judeu, judeu keba alelâ.

Ikatuahy maꞌe iapo har nuiko kwaw nezewe aꞌe wà nehe. Tupàn omono putar upuràgaw ukàgaw wanupe aꞌe nehe. Umuigo kar putar aꞌe teko tuwihaw romo uzeake aꞌe wà nehe. Uzapo putar ikatuahy maꞌe wanupe nehe. Umupytuꞌu kar maꞌe wi wakyze re wà nehe no. Zutew ràgypy upyhyk putar hemimur ràm wà nehe. Aꞌe re zutew ꞌygwer upyhyk putar wà nehe no, aze ikatuahy maꞌe uzapo waiko aꞌe wà nehe.

Haꞌe rã iporã vaꞌe rupi ikuai vaꞌe pe ma omeꞌẽ ꞌrã guexakã, imboetea haꞌe imoingo porãarã, judeu kuery pe ranhe, haꞌe gui grego kuery pe avi,

Pida niɡ̶ina oko anowo anele, Aneotedoɡ̶oji nelecaɡ̶atee, codaa iweniɡ̶ide miniwataɡ̶a, codaa meote mele laaleɡ̶ena. Odoejedipi judeutedi, nigidiaaɡ̶idi niɡ̶ina ane daɡ̶a judeutedi.

Okokatuve'g̃a po ti Tupana'ga g̃a mbohetei nehẽ. “Pepyry hete pe,” e po ti ga g̃a pe nehẽ. Onog̃atu po ti ga g̃apy'a nehẽ no. Nahã po ti ga imombyryvi g̃a pe nehẽ judeus'g̃a pe judeus'g̃arũive'g̃a pe nehẽ no.

Ũ tỹ vẽnh jykre kuryj han mũ tỹ tóg ũn mág hyn han ke mũ hã ra, to tóg vĩ há han ke mũ, ẽg mỹ tóg vẽnh jykre kusa nĩm ke mũ, ẽg tỹ tỹ Judeu nỹtĩ ra, kar kỹ fóg ag mỹ ke gé, kanhgág ag mỹ ke gé.

Ha hembiapo porã vaꞌe-pe gwive omombaꞌegwasu vaꞌerã Nhandejáry. Omboete vaꞌerã íxupe kwéry. Ombopyꞌagwapy vaꞌerã ave. Ohovasa ranhe vaꞌerã nhande kwéry vaꞌe-pe. Upéi nhande kwéry eꞌỹ vaꞌe-pe ave ohovasa vaꞌerã.

Wowydyna, àlàna, ywina tahe kanakre aõwiwihikỹ widỹỹdu mahãdu‑ò judeu mahãdu‑ò juhu delemy idi judeukõdu mahãdu‑ò.

Mamaꞌe esage apoareramũ te nipo ajee ꞌga ꞌi janee: “Pẽẽ pẽnesage jee”, ꞌjau nipo ꞌga janee. Jane mopyꞌataꞌwau ojepyriwara ꞌgã nowase. Aipo ꞌga wapo mamaꞌe esage apoara upe. Judeuramũ oree ꞌga iapoi, judeueꞌemamũ pẽ nupe nanẽ ꞌgã iapou nũ.

Nhym be, me mex kôt me mexja dja me arỳm me:xkumrẽx nhym Metĩndjwỳnh arỳm kum me kĩ:nhkumrẽx. Nhym kam me arỳm umar me:xkumrẽx. Mebê idjaer kumrẽx dja ã umar mexo ane. Nhym kam me bajtemdjwỳ ã ane.

Tîîse Paapaya manniꞌkan morî kuꞌnenan pia morî tîrî. Inkamoro yapurîiya, moropai tîwanmîn tîrîiya toꞌ pia. Tamîꞌnawîronkon morî kuꞌnenan Judeuyamîꞌ pia moropai Judeuyamîꞌ pepîn pia nîrî itîrîiya. Mîrîrî warantî Paapaya ikupî.

Tu tikmũ'ũn max pu hãmmaxnãp-tup 'ũyãnãn tu', pu tu yãyhã max xe'ẽgnãg, Topa putuk, ha' xekãnãp-tup, xi' kuxa mãp-tup. Yã hãmmaxnãp-tup 'ũyãnãn tu', tu Yoneo yõg tikmũ'ũn pu hãmmax nãp-tup hãmãxap, xik-nãy tu' puknõg xop pu hãmmaxnãp-tup.

Deus xipacat mujurũg̃rũg̃'ukayũ g̃uwarurun. Jesus Cristo jo'iayũm jeedop ip jedipap kug̃, ja'õbuyxiap kug̃ tak. Yag̃uybabibi jeedop ip soat em. Deus ixeyũ ag̃uymubabibin jeenuy. Imẽn Deus apẽn cũg̃ ma ip cuk adi oekuku iaptei ideida cebe ip. Koap Judeuyũ be ideida. Kanomũm Judeu'ũmayũ be ideida.

Sahõnh hẽ baad hadoo do moo bok do hã, takꞌëp baad hadoo do Pꞌop Hagä Do anoo da. Rakawehëë däk da Pꞌop Hagä Do matym gó. Hꞌyyb näm do Pꞌop Hagä Do anoo da sa hã. Pooj jé, Judah buuj baad hadoo do moo wät do hã tabadꞌoo da tii, tii bä Judah buuj nadoo do hã na-ããj hẽ.

Yxãn¹ta¹, a²nũ²a² wi¹kãi³tũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹, Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³ka³li³hain¹sxã³ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nhait1sxã³ wi¹kãi³te²a² kãin² wxi²kin³ti³to³ti³hi¹ti², kãin² ĩ³sa²nẽn¹kxi², kãin² wxa²hãu²no³ti², ain¹tu¹wa². Te²yã¹nxe³sxã³ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³tũ̱³ka̱³txa² ã³nhait1sxã³ wi¹kãi³te²a² a²yxo²ha³kxa² sa²kxai³lu² wxi²kin³ti³to³ti³hi¹tũ³ni², ĩ³sa²nẽn¹kxi²nũ³ni², wxa²hãu²no³tũ³ni², ain¹tu¹wa².

Hoka Enore ite ihalaliti, xaiminisati, mehexaikohaliti harenai isa tyotya waiyexe tyomitereharenae ana. Judeunae ana hotohare ite isa. Hatyaosetaite majudeuneharenae ana.

Hari. Oniaroa, Deua binaabosiki ida bana ija'ari hojai jahakia kahojaiki afohanana. Deua bino'aki bana ida ija'ari afohanana danona, vagana, ogahana, kidihojai jahaki hikia. Deua kidimahi jahani bikahiki ida ija'ari vahoariha vaviaha. Va'i jahajahania bino'aki jaboni ida. Deus va'ora naabosiki bana adani judeus kaija'ari hojai jahakia vakahojaiki va'oaniaro imidia. Naothinia judeus kaija'ari vihiriki maina-ra va'ora naabosiki bana adani.

Asaktsa ustsa kytsa bo mysisapywykynaha ihuak ty sibo nyny my. Sudeutsa Sudeutsabyitsa bo kino niwatihi myzubaha bo my. Simysapyrẽtsa tu Deus mysisoziuku. Simyharerewabynikitsa moziknaha. Ba paikpa mytsaty zikaha ihumo sakurẽtsa moziknaha Sudeutsa, Sudeutsabyitsa bo kino niwatihi mykara.

Maꞌato ti tukupteꞌen Tupana mohey haria yne ywania kawiat. Miꞌiria tukupteꞌen toꞌywania pyꞌasetpe Tupana mikyꞌesat nug haria wakuat nug haria Iuteu ywania iꞌewyte yt Iuteuria i are. Miꞌiria Tupana mimõtypot koꞌi tukupteꞌen. Miꞌiria pe — Worohoꞌonug eipe wuatꞌi miitꞌin mimõtypot no wuatꞌi eꞌat pe e Tupana. Worohoꞌonug eipe uimimowepit haria sese at kaꞌap wuatꞌi eꞌat pe aru e Tupana wakuap nug haria pe Iuteu ywania kawiaria pe iꞌewyte wakuap nug haria iraniaꞌin ywania kawiaria pe.

Itea enepohikone xâne itúkoti únati, yupihóvotimo unako koépoku xoko Itukó'oviti, koane kahaná'ikokonotimo ya xokóyoke, yoko hána'itimakamo úhepeko isóneu ukeâti xoko Vúnae. Koati énomonemo koéneye inúxotike xapa jûdeu, koánemaka xapa uhá koeti po'i kó'iyeovoku xâne,

Ãyuró weesétirã pe'ere Õ'âkɨ̃hɨ ãyuró weegɨ́sami. Naâre “Mɨsâ ãyuró weewɨ́”, niîgɨsami. Tohô niikã́ naâre ãyuró ehêri põ'ratikã weegɨ́sami. Neê waro Judeu masare tohô weé mɨ'tagɨsami. Judeu masa niîtirã kẽ'rare meharóta weegɨ́sami.

Allin luläcunapäñatacmi ichá jawca cayllaćhu altuman juluycuśha allinpa licaycuśha imalä capäcun'apis masqui Israel mana-Israel caśhtapis.

E ni'wam norĩ hã taré zudezu na 're hâimana za'ra mono wa, te za tinhimihâzé hã te te tãma 're ba'a za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Mare di. Taha zarina, tinhimihâzé hã te te tãma 're ba'a za'ra mono õ di za. Duré e ni'wam norĩ hã taré zudezu na 're hâimana za'ra mono wa, te za ĩwẽ hã te te tãma 're anhomri, danhipai u. Mare di. Uburé aiwapsi 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã, dapoto mono bâ. Tane nherẽ, uburé ĩwẽ si te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono norĩ ma si, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ hã te te tãma 're anhomri, zudezu norĩ ma, duré zudezu'õ norĩ ma zama. Rowẽ uptabi si, te za ta norĩ ma si te te 're apisutu. Ta norĩ si te za te te 're awẽsãmri.