Imehnõ amorepapitory Jezu a Karirea po(Mak 1.14-15 Ruk 4.14-15)Moromeĩpo João tõmapose ãpuruhpyry taka juteu tõ tuisary a. Mame moro poko Jezu turuse imehnomo a. Mame morara kary totase tyya ahtao, toesyryhmase ropa ynororo Karirea pona ropa.

Jejus kot Garirej kamã kapẽr o paMakre 1.14-15 Rukre 4.14-15Tã nhũm Juãw Paxisja mẽmoj tã pahi Erox mã akir nhũm amnhĩ tã kuma nẽ gryk xàj haxà nhũm hkrĩ ho hkrĩ. Hãmri nhũm Jejusja harẽnh ma nẽ ma akupỹm Garirej kamã krĩ pê Najare hwỳr ma akupỹm tẽ.

Xesosi Mipotorikari Iparĩka Kariréia Tõpa(Marko 1.14-15 Arókasi 4.14-15)Xesosi kenakoenetakasaakiri Xoão kapatxisareri kateia ãki takiko, isari Kariréia tõpamoni. Nasaree sitatxitimoni isa.

Jesus Galiléia eynynâ tâwanu nhaguhobyry(Mc 1.14-15 Lc 4.14-15)João Batista kadeia oday kely tindatuo myani Jesus Galiléia yan-yam idâly.

Zezuz uzypyrog umaꞌereko haw iapo pà aꞌe kuryTuwihaw umunehew kar Zuàw aꞌe ꞌar mehe aꞌe kury. Teko umumeꞌu imunehew pawer wà Zezuz pe aꞌe wà. Henu re uhem Zezuz oho aꞌe ywy wi aꞌe kury. Wata oho Karirez ywy kutyr kury.

Marcos 1.14, 15 Lucas 4.14, 15João nhuã py ombotya ague omombeꞌua rã Jesus oendu vy ojepeꞌa ovy Galiléia katy.

Jesus jiɡ̶idaaɡ̶eyatedigi libakedi midi nipodigi Galiléia(Marcos 1.14-15 Lucas 4.14-15)Jesus naɡ̶a dibodicete João Batista moniwilo, odaa jiɡ̶igo nipodigi Galiléia.

Galiléiapeva'ea na'ẽ Jesus'ga ombo'e(Marcos 1.14-15; Lucas 4.14-15)Aerẽ ojipe'g̃a imombe'ui Jesus'ga pe.—G̃a João Batista'ga mongi cadeia pype ga Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uro g̃waramo, ei g̃a.A'ea renduvame Jesus'ga hoi ojivya Galiléiapeve'g̃a gwyri pe.

Jesus tỹ Galiléia tá Topẽ vĩ tó(Mc 1.14-15 Lc 4.14-15)Kejẽn ag tóg João ség mũ sir, kỹ Jesus tóg mẽg mũ, ag tỹ ti se ti. Kỹ tóg ga tỹ Galiléia ra tĩ mũ, vẽnh péju jé.

Onhepyrũ Hesu Nhandejáry nheꞌẽ mombeꞌu-vy(Mc 1.14-15 Lc 4.14-15)Ha upéi katu João Batista onhemoĩ preso. Oherakwã rendu ramo, Hesu osẽ jevy oho-vy Galiléia yvy-py.

Joaõ òludu heka ròtenawo‑ki ritidira. Kia Jesuisi roholareu, Kalileia bede‑ò ròòsere.

Jejui ꞌga porowyky ypyruga(Maku 1.14-15 Luka 4.14-15)Aipo re Jejui ꞌga Juã Batista ꞌga rera renupa. “Juã Batista ꞌga ꞌgã opyyk imonou imunepa imỹina moromunepawa pype” ꞌe renupa. Aꞌeramũ Jejui ꞌga awau ojewya Garireja ywy pe nũ.

Jeju kute me akremo krax.(Mak 1.14; Ruk 4.14)Nhym kam Jeju arỳm tẽ. Tẽ:n pykabê Garrêjakam bôx. Me arỳm kute Djuãoo tỹm ne kubê ijêkam ne Garrêjakam bôx.

Jesus Esenyakaꞌma Piaꞌtî Galiléia Po(Mc 1.14-15 Lc 4.14-15)João Batista yarakkansaꞌ toꞌya yekare etasaꞌ tîuya pe, Jesus wîtîꞌpî Galiléia pata pona.

Yeyox te hãpxopmã kõnãmãhã'Ha ta' nũn xonat xop, tu Yoãm mũg, tu kanet hã mõ'tat, ha Yeyox te' yũmmũg, tu hãpxexka Ganinet tu' mõg,

Itaybicayũ Jesus pe o'g̃uwẽn ip João omuy daomũnmũnap'a be iam. Imuwẽn puje, o'ju Galiléia eipi be Jesus.

Jesus du doo tama metëëk do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jowãw nu gahemꞌuun do radawäts gëët do Jesus ky nꞌaa napäh bä mꞌ, tababaaj hõm kän mä Garirej häj nꞌaa hẽnh.

Ka³li³le²a²ko³xa² wa³ka³la² kãi³ ã³si³wxe³jau³su²Nxa²ha¹te¹ hã²wxãn³txa³ Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² sxi²ha² kan²thĩ³na² ũ³tĩ̱¹kxi²wxe³ain¹jau³su² ha³ta̱³nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³jau³xai²na² Je³su²jah³la² ain³kxi²sãn²nũ²la² Na³sa³re²thĩ³na² Ka³li³le²a² ko³xan¹thĩ³na² ai³lhxã³ ã³wih¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Hahena Galiléia Nali(Marcos 1.14-15; Lucas 4.14-15)Hatyaoseta Jesus sema João xolatyaka hoka haikoaheta Galiléia koa xeta.

Jesus kabadani kama'dani Galiléia kaarabonia(Marcos 1.14-15; Lucas 4.14-15)Hari. Arabo kaka'da'dinia bivahonariahi'aha ada João Batista gathana cadeia avibaira kaimoni. Jesua bikamitha'ihi ida João monina cadeia hojana, oniani ida Galiléia kaarabonia arakhana hi'ihi.

Sesus tahyriziktsokzawy humo ziakbata Karireja eze tu niy.Kyze kytsa tihi:— O kytsa Suão Batista sakyriukrẽnikitsa hurukwy bo zioktyhyryknaha — niaha.Ana hi Sesus ziwabyze Karireja bo niukuru. Nasare bo ziksizo anaeze taypykyryk.

MAKU 1.14-15 IRUKA 4.14 PIAT EWYMiꞌi hawyi Iesui taꞌaipok i raꞌyn aikope miitꞌin tukupteꞌen hap kape mekewat yityꞌok totepyi. Miꞌi tote toikuap taꞌyn Iuwãu woꞌosetꞌok hat morekuaria tipyhik taꞌyn woꞌopyhik hawe. Toikuap hawyi toto raꞌyn itote pyi tomotag hap kape tawa Nasare kape yi Karireia kape i raꞌyn toto.

Inâ turîxo ítuke ne Jesus ya Ngalíleya(Mk 1.14-15; Lk 4.14-15)Exoâne Jesus iká'akeovone ne Xuaum Mbátita, aúkopovo ya Ngalíleya.

Jesu neê waro kɨ̃ɨ̂ Galiléiapɨ bu'ê nɨ'ka'ke niî'(Mc 1.14-15; Lc 4.14-15)Be'ró Jesu “João wamê yeegɨre bu'îri da'rerí wi'ipɨ niiápɨ” niisére tɨ'ókɨ niîwĩ. Teeré tɨ'ógɨ, Galiléia di'tapɨ wa'âkɨ niîwĩ.

Jesusmi Galileaćhu yaćhachiyta allaycun(Mc 1.14-15; Lc 4.14-15)Ñatac “Bawtisä Juantam carsilcäman wićhälälin” nïta Jesus uyalïlulmi Galilea-läduman cutila.

Zezusi hã, romhuri na te te ĩsãna'ratazé wasu'u(Marcusi 1.14-15; Rucasi 4.14-15)Tawamhã Zezusi hã Zuwã da te ĩsẽrẽzé wasu'u te te wapari wa, ma tô mo, Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi u.


Yrome okynã pyra kynexine Nazare po. Toytose ynororo Kapanaũ pona, ikuhpo ehpikoxi, Karirea ehpikoxi. Zepurõ pata moe pyra kynexine. Napatari pata moe pyra roropa kynexine.

Hãmri nẽ ra pôj nom kamã ri pa hkêt nẽ. Nẽ hpãnhã kurũm kato nẽ ma krĩ pê Kapanaũ hwỳr tẽ. Gô rax pê Garirej mỳri na pre. Pika hkwỳ pê Jepurõ mẽ Natari wa mẽ kamã na pre nhũm Jejus ma hwỳr tẽ. Hãmri nẽ kamã pa.

Ininiã eereka itakanapari Nasaree sitatxiti. Kapanaoõ sitatxitipeka aua itxa. Kapanaoõ, Kariréia poa takote, apaka Seporõ, Natarii pakini tõpati takote.

Xidadâ Nazaréamba olâ myani odopâdondyly-ro warâ. Xidadâ Cafarnaumdâ myani âxidâdyly, Galiléia iwalu iwaguepa, saguhoem kydamudo Zebulom, Naftali warâ eonronruem xuduypy eynynâ.

Nupyta kwaw Nazare taw pe. Oho Kapanau taw pe wiko pà kury. Karirez yryhu waz rehe tuz aꞌe taw aꞌe. Zepurom Napitari ywy rehe tuz.

Nazaré tetã oeja vy Cafarnaum py ju oo oiko aguã, yeꞌẽ yvýry, Zebulom haꞌe Naftali yvy katyꞌi,

Aɡ̶idiaaɡ̶itedice nigotaɡ̶a Nazaré, pida igo idiaa liɡ̶eladi nigotaɡ̶a Cafarnaum, ane ipegitege weiigi ane liboonaɡ̶adi Galiléia, nipodigi Zebulom aniaa Naftali.

Pevo ga jijyi cidade de Nazaré hugwi ogwovo ojipe pe cidade de Cafarnaum me Galiléiapeve'g̃a gwyri pe. Cafarnaum tuvi ypiahua pyri lago da Galiléia pyri. Pevo ko judeus'g̃a nduvi Zebulomva'ea re'yja'g̃a Naftaliva'ea re'yja'g̃a pavẽi.

Cidade tỹ Nazaré tá kãkutẽ kỹ tóg cidade tỹ Cafarnaum ra tĩ mũ, tá nĩ jé, goj nig tá, Zebulom ag jamã tá, Naftali ag jamã tá.

Gwetã Nazaré-py ndopytái. Ova oho-vy Cafarnaum tetã-my. Pe Cafarnaum Galiléia yugwarusu rembeꞌy-py. Zebulon yvy pygwa, Naftali yvy pygwa ave heꞌi yma gware.

Nazare‑ribi rare Kafanaõ hãwã‑ki rasỹnykremy rare. Tii aho‑ki iòhòre, Kalileia aho wahe. Zebulõ bede, Natali bede tahe inatxi hãwã ibiòwa rare.

Aꞌere ꞌga nopytai ojeꞌwyr ymaner ipe, Nasare pe. Kafanaũ ꞌjaw ipe etee ꞌga awau opytau. Kafanaũ ꞌjawa ꞌupa ypiauu pyri, Garireja ꞌjawa pyri. Ymã te Sepurõ ꞌga juapyrera ꞌgã ꞌupa Garireja ywy pype Nafitari ꞌga juapyrera ꞌgã netee ꞌgã ꞌupa rakue.

Nãm Garrêjakam krĩraxbê Nadjarekam bôx. Ne kam kurũm katon kam amũ krĩraxbê Kapanakam tẽn bôx ne nhỹ. Imôti mỳrri ne Kapana dja. Me kute Kapana bu'ã pykamã Djeburõmẽ Naptar jarẽnh. Kam ne krĩraxbê Kapana dja.

Nazaré po aakoꞌmamî pra awanîꞌpî. Tîîse Cafarnaum cidaderî pona ikoꞌmanse attîꞌpî. Mîrîrî wanîꞌpî Galiléia kuꞌpî ena po tîweꞌsen pe. Zebulom pata po tîweꞌsen pe, moropai Naftali pata pon pe nîrî awanîꞌpî.

tu kõmẽn Nãyane nĩm, nũy kõmẽn Kapãnãn tu' xip, ha kõnãg xexka Ganinet te' yĩka' xup, yã' xip hãpxexka Yemonõm xix Nãptanix tu'.

Jesus o'ju Cafarnaum ka kay. Nazaré ka bewi o'ju. Oajẽm. Osunuy Cafarnaum ka be iodi xe- -Galiléiadi xe. Zebulom eipi be osunuy, Naftali eipi be dak.

Ti mꞌ panang Nasaréh bä tabaym dó jawén paa bä mꞌ, takahỹỹd gä panang Kapar-Naũm häd näng doo hẽnh. Karajꞌaa Garirej häd näng do nabyy me Kapar-Naũm badäk, Seburũn, Napatawi sa häj nꞌaa bä.Garirej häj nꞌaa bód ta ti Seburũn Napatawi sa häj nꞌaa.

Nxe³sxã³ Na³sa³re²thĩ³na² yxau²xai³hxai²na²hẽ³ nxe³thĩ³na² a³li³nũ²la² Ka³far³na³ũ²thĩ³na² ã³ya²kxi²sa²tẽ³ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ̱³ye³na² kãin²je³na² u²lxan³thĩn³su² ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³ko³xai²na² a²ĩ³lxa² Se³bu³lo²na²ko³su² ha²kxai³ Naf3ta³li²ko³su² ha²kxai³ nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wa².

Xakore hoka maisa Nazaré nali tyaonita hoka xane wenakalati Cafarnaum nali tyaona. One Galiléia xa haliya, Zebulom, Naftali xoaha waikohera koa.

Ni-Nazaré sidajia ibavijanaki ada Jesus. Cafarnaum kasidajini vania okha'aha, hoja'aha. Galiléia ka'dakoni maakarinia hojaki ida Cafarnaum sidaji. Zebulom Naftali kaarabonia hojaki ida 'dako.

Anabo zumuze Nasare eze batu are aha, Kaparanaũ bo niy. Kaparanaũ Karireja pihikzotsabyri sak eze niapykyryk. Anaeze Napatari Seburõ niwatihi parakbaha niaha.

Putꞌoktoꞌe itote hawyi toto tomotag hap tawa Nasare pyi tawa Kawanaꞌũ e hap kape yi Karireia ihyemyiꞌa kawianuat tawa koꞌi kape toto yi Sãpurũ piaria kape yi Natari piaria kape toto.

Pohu vekó koepo Nazâre yonópoti Kafanâum. Hane óvo ne pitivóko xe'ókuke Mar-na Ngalíleya xoko po'i iháxakoku poké'exa Ngalíleya iháxoneti Nzebûlom yoko Nafitáli.

Toopɨ́re kɨ̃ɨ yaá maka Nazarépɨre tohâ ke'atikɨ niîwĩ. Ape maká Cafarnau pe'e tohâ ke'akɨ niîwĩ. Tii maká ditâra sumútoho Zebulṍ, tohô niikã́ Naftali wamêtiro wa'teropɨ niîkaro niîwɨ.

Chaymi Nazaretman ćhaycul ućhap manyan Capernaum malcaćhu yaćhamü licula. Chay cala Zabulonpa Neftalïpa caśhtancunap culindanćhümi.

Tawamhã Nazaré ãma 're ĩsãmra mono da hã, te te sima rowẽ õ di oto. Taha wa, Capana'u na 'ri nho'õmo nhisi u si ma tô mo, tame oto 're sãmra mono da, Darireza ãma ĩsõ'u zapoto 'rata, Zeburõhõ nhihudu norĩ nhipti'a niwĩ, duré Naptarihi nhihudu norĩ nhipti'a niwĩ.


Ritonõpo omihpyryae ro morotona toytose Jezu, ynara tymerose exiryke Izaja a Ritonõpo omiryme,  “Zepurõpõkomo, Napataripõkõ roropa, tuna konõto ehpiõkõme matose, Joatão mõpoe. Karirea apatarykõ esety. Juteutõkara esary oesarykõme roropa mana.  Ritonõpo waro pyra exiketõme matose. Yrome Ritonõpo nymenekahpyry ezuru sã exĩko oya xine mana. Orihketõme matose tyyrypyhpyke oexirykõke. Yrome Ritonõpo nymenekahpyry oya xine ytõko mana. Otuarõtanohtorỹko mana,”me tymerose pake Izaja a.

Nhũm ra amnepêm Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr jarẽnh o mẽ pa xwỳnh finat Ijaisja Jejus kukamã ra mẽ panhĩgêtjê mã ã kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr ã harẽ nẽ hã kagà. Jejus kot ã mẽ hwỳr mõr anhỹrja kukamã nhũm pre harẽ nẽ hã kagà. Pika hkwỳ kamã mẽ pa xwỳnhjaja nhũm pre mẽ hkukamã mẽ harẽnh mex nẽ. Nẽ pika pê Garirej kamã mẽ pa xwỳnhjaja nhũm pre mããnẽn mẽ hkukamã mẽ harẽ. Nẽ pyhti pê Jotãw mẽ gô xujanãr wa hkaêx kãm pika piitã kamã mẽ pa xwỳnhjaja. Nẽ krĩ pê Garirej kamã mẽ kêp Ijaew kêt xwỳnhjaja nhũm pre mããnẽn mẽ harẽ. Ã na pre finat Ijaisja mẽ hkukamã Tĩrtũm nhỹ hã mẽ piitã mẽ harẽ nẽ hã kagà anẽ. Jejus kot ma mẽ hwỳr mõrja kukamã nhũm ra hprĩ hã harẽ nẽ hã kagà. Nẽ hã kagàja o:  E. Kot paj mẽ amã mẽmoj mex jarẽ ka mẽ inhma. Mẽ ate Tĩrtũm pumunh kêt jakamã te mẽ ate kamàt kô kamã ri apa pyràk. Tã koja Tĩrtũm mẽ amã amnhĩ to amnhĩrĩt ka mẽ hpãnhã te mẽ ate hirã kamã ri apa pyràk o amnhĩ nhĩpêx nẽ ra hkôt amnhĩ xunhwỳ.Anhỹr o mẽ hkukamã mẽ harẽ nẽ hã kagà.

Kitxakapirĩka Isaía, Teoso sãkire sãpiretakari sãpiretapekari, iuaã Xesosi auako. Ia atoko Teoso sãkire txapeka:

Enanâguewâdaungâ saguhoem Deus itaumbyry egatuimbyry Isaías inweniby: “Kydamudo Zebulom, Naftali warâ eonronru Galiléia eynynâ ejiku, paru Jordão kuynâ, tuomareim kuru ise âmaemo judeu, judeu keba alelâ, mârâ anaym tâjikuneim modo, âdaralâ Deus itaumbyry mâuntuba olâ âmaemo. Awylygue toenzepa âiguelymo mâyntadylymo, mâseguâdâdylymo warâ. Deus wâgâ âzenomedâoze olâ âmaemo, iajinu odano aramo lelâ ise, iamu odanopyryem” kewândymy.

Nezewe Zezuz hekon aꞌe, taꞌe Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har kwehe arer Izai her maꞌe aꞌe xe, umumeꞌu nezewe heko àwàm aꞌe xe.

profeta Isaías pe aipoeꞌi ukaague ojeupity aguã:

Odaa jiɡ̶idaa meo micotece lotaɡ̶a Isaías, niɡ̶ijo ane yeloɡ̶oditedibece lowooko Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶ijo mee,  “Miditaɡ̶a nipodigi Zebulom aniaa Naftali, naigi anigo weiigi nipodaɡ̶a aneite daato akiidi Jordão, nipodigi Galiléia ane liɡ̶eladi niɡ̶ijo ane daɡ̶a judeutedi.  Midiwataɡ̶a niɡ̶idiwa nipodaɡ̶a, niɡ̶ijo noiigi aneiteloco miditaɡ̶a nexocaɡ̶a onadi aca lokokena loniciweɡ̶ena. Odaa naɡ̶ani lokokena naloteloco iditawece oko aneiteloco niɡ̶idiwa nipodaɡ̶a ane liciagi nipodigi aneite niɡ̶inoa émaɡ̶aɡ̶a.”

Pevo Jesus'ga hoi Cafarnaum me. Nahã hekoi Tupana'ga nhi'ĩpo'ruavo ymyahũva'ea po'ruavo. A'ereki ymyahũ Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea Isaíasva'ea a'ea mombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'gwovo. Ymyahũ ahe ei hako:  “‘Pegwyri pe herekoi pehea – kiroki pehea oho ypiahu pe,’ ei Tupana'ga Zebulomva'ea re'yja'g̃a pe Naftaliva'ea re'yja'g̃a pe no. ‘Pegwyra rekoi rio Jordão aherovai. G̃a ei pegwyra pe Galiléia judeus'g̃arũive'g̃a gwyra gentios'g̃a gwyra. A'ea g̃a ei pegwyra pe,’ ei Tupana'ga,” ei ahe.  “‘Ypytuna ja pe me pe ji kwahave'yma g̃waramo. Kiro po ti kojahua ja pe me pe ji kwahava g̃waramo nehẽ. Peko pe omanove'g̃a ja ji ve ji kwahave'ymame. Kiro po ti ji jikwahavukari pe me imbokojahuavo peakag̃i pe nehẽ,’ ei Tupana'ga,” ei Isaíasva'ea imombe'gwovo hako.

Hã ra tag tóg rán kỹ nĩ gé. Vãsỹ Topẽ vĩ tó tĩ tóg tag rán ja nĩ, Isaías ti, kỹ tóg: “Zebulom ag jamã tá ti nĩnh mũ, Naftali ag jamã tá, goj nig tá, goj tỹ Jordão mã tá. Fóg ag jamã tá ti nĩnh mũ, Israel tũ ag jamã tá, ũ tỹ Topẽ ki kagtĩg ag jamã tá, goj nig tỹ Galiléia fyr ki. Tá ag tóg Topẽ ki kagtĩg nỹtĩ, hã kỹ tóg tá ag kri kuty ri ke nĩ. Ti tỹ tá jun kỹ tóg ag kri kurãg ẽn ri ke han mũ, ag kanhrãn kỹ. Ag kãgter ke vẽ vẽ, hã ra tóg ag kanhrãn mũ ag krenkren jé,” he tóg, Topẽ vĩ rán ki. Kỹ tóg ge nĩ, Jesus tỹ tá nĩn kỹ.

Upe-py ova Hesu yma gware heꞌi hagwe-rami oiko hagwã ãy. Yma Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety Isaías remimoĩgwe kwatia-rehe a-rami:  “Oĩ Zebulon yvy pygwa, Naftali yvy pygwa ave. Oĩ yugwarusu rape-koty oĩ vaꞌe, oĩ Jordão ysyry rovái pygwa, oĩ Galiléia yvy pygwa, judeu eꞌỹ kwéry vaꞌe. Upe vaꞌe kwéry pytũ-my rei oiko vaꞌe-rami oiko vaꞌekwe. Ãy katu hendy vaꞌe-py ohexa porã vaꞌe-rami oiko-ma vaꞌerã hikwái. Gwĩ omano vaꞌerã-rami, ohexa jokupe rei-ma vaꞌe-rami oiko vaꞌekwe hikwái, ãy katu ohesape íxupe vaꞌe-rami oiko vaꞌerã hikwái”Is 9.1-2heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ. Yma heꞌi hagwe-rami, ãy oiko-ma.

Kia tahe Isaia Tyyriti rarybere wese:  —Zebulõ bede, Natali bede, Jordaõ bero kowawe‑ribi ijà‑ò. Ahohokỹry‑ki. Kai judeukõdu mahãdu bede rare, Kalileia wahe.  Iny kowasỹ mahãdu bede luru‑ki rasỹnymyhỹre. Tahe tiiboho loosònahakỹmy robirenyre. Bede lurusỹ mahãdu‑ki tahe Deuxu loosòna ritoosònyre.

Ymã te Janeruwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌga, Isai ꞌga kaꞌarana kwasiari ee rakue, peuwara ꞌgã momeꞌwau rakue. Sepurõ ꞌga juapyrera ꞌgã nekwaw ipewat, Nafitari ꞌga juapyrera ꞌgã nekwaw ipewat, Jotãuy pyriwat, ꞌyẽꞌẽ pyriwat, Garireja ywy pewat. Mĩmera ꞌgã ꞌga imomeꞌwau rakue. Garireja ywy pe judeueꞌema ꞌgã nekoi judeu ꞌgã pyri rakue: “Anure nipo ypytunimũ ajemogy maꞌe ꞌjawewara ꞌgã mamaꞌe reny ꞌjawewara resagi. ꞌAwamũ ꞌgã nokwaawi Janeruwarete ꞌga. Aꞌere nipo ꞌgã anure ꞌga kwaawi”,ꞌjau Isai ꞌga ikwasiaa rakue. Isai ꞌga ꞌeawer imũ etee futat Jejui ꞌga oi peu, Garireja ywy pe Jarejuwarete ꞌga momeꞌwau ꞌgã nupe. Series([], ) Series([], )

Amrẽbê: ne ujarẽnh djwỳnhbê Idjaij me bakukãmãremã arẽ. Jeju Kapanajakam bôx jarẽ. Metĩndjwỳnh kukwakam ne Idjaij memã arẽn memã kum,  “Pykabê Djeburõ, pykabê Naptar. Imôti'ỳr pyka. Ngôbê Djodão nhikjêbê pyka. Me bajtem nhõ pyka jamã ne me kum Garrêja jarẽ.  Pyka jakam ne me axwe:. Me mrãnh punu:re kute mrãmri ne akamàt kô tykkam me mrãnh punu pyràk. Me ja ne me arỳm me'õ me:xkumrẽx pumũ kute mrãmri ne me kute memã irã djà rax pumũnh pyràk. Pyka jakam ne me kaprĩre ne ar ba. Kute mrãmri ne me on tyk karõ kaprĩn ar ba pyràk. Me ja ne me arỳm me'õ me:xkumrẽx pumũn kĩnhkumrẽx ne. Me kĩnhkumrẽx kute mrãmri ne ajte arngrokam me kĩnh pyràk”, ane. Nãm Idjaij ã me bakukãmãremã ane. Nhym kam me aben djô'ã arẽnho mõ:n arẽnho mõr tãmtã arỳm 'ỳr o bôx. Tũ:mràm me bakamingrãnyrekam Jeju arỳm Kapanakam bôx. Me:xkumrẽx ne arỳm kam bôx. Idjaij kute me bakukãmãremã 'ã ujarẽnh kôt ne bôx.

Mîrîrî poro attîꞌpî maasa pra pena attî pe man taꞌpî Paapa maimu ekaremeꞌnen profeta Isaías nurîꞌtîya yawîrî.  Miarî Zebulom pata pona moropai Naftali pata pona moropai ikuꞌpî rîꞌpîkîrî pata pona moropai iren Jordão ratai pata, manniꞌ pata Judeuyamîꞌ pepîn pataꞌseꞌ pona aꞌka erepamî kupî sîrîrî. Mîrîrî patakon wanî Galiléia pe iteseꞌ.  Miarî pemonkonyamîꞌ koꞌmamî ewaron ta. Tîîse inkamoroya kureꞌnan aꞌka eraꞌma kupî sîrîrî. Eranneꞌ pe inkamoro koꞌmamî tîîsaꞌmantatoꞌkon pîꞌ, tîîse kureꞌnan aꞌka erepamî kupî sîrîrî toꞌ piataꞌpî Paapa maimu ekaremeꞌnen Isaías nurîꞌtîya.

Hõmã, hãmyãxatamuk xohix 'ĩhã Topa te hãm'ãktux, ha tik hittap 'Iyait te nõm pupi hãm'ãktux, tu tappet tu kax'ãmi', nũy tikmũ'ũn xohix pu hãmyũmmũgã', nũy Yeyox xip'ax 'ãktux. Yã Topa yõg hãm'ãktux hittap hã Yeyox te kõmẽn Kapãnãn tu' nox xip, yĩy:  “Yemonõn yõg hahãm, xix Nãptanix yõg hahãm, yã kõnãg xexka kux tu' pip, tu kõnãg xexka Yohnãm xatapa' pip, nõ'õm puknõg yõg Ganinet.  Yã' puknõg xop te hãpkoxtap kopa' pip, tu hãmyũmmũg 'ohnãg, tu kuyãnãm xexka pẽnãp-tup, puyĩy hãptupmã', puyĩ' puknõg xop hãmyũmmũg, ha kuyãnãm te hãpkoxtap tu mãp-tup, nũy nõm puknõg xop kuxa hittupmã'.” 'Ũkux. Kaxĩy.

Kuyje Isaías juk o'e Deus a'õbi:  Judeu'ũmayũ kabiaat cĩcãat o'jojojo ip- -yobog̃at. Jeipi be o'jojojo ip- -Galiléia watwat, iodi wãbu watwat, Jordãodi winabuat ka watwat tak. Zebulom watwat o'jojojo ip, Naftali watwat tak. Kabiokbog̃ pe kaxikxik'iayũ kabiaat o'jojojo. Kabiaat cĩcãat oajẽm kuy je'ũ ojuyayũ kay, i juk o'e Isaías. O'jekawẽn kuyjeayũ be.

Tii da tawén dꞌoo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Isajas häd näng do herꞌoot do paa takaja däk hyb nꞌaa. Hahỹỹ dꞌ paa mꞌ Isajas kyyh:  “Seburũn, Napatawi häj nꞌaa babuuj, karajꞌaa nabyy me, tamii Joradãn tamyyj däk hã badäk do buuj. Garirej sa häj nꞌaa häd, hajõk do Judah buuj nadoo do rabajꞌeenh bä.  Ta tii bä, gadagyp do hadoo doo gó habok doo, Pꞌop Hagä Do nahapꞌëëh doo, rahapëë däg kän ta bag ty eh do hadoo doo.Jesus né hẽ ti ta bag ty eh do hadoo doo. Sa mahang Jesus bawäd wät do hyb nꞌaa, sa mahang Jesus ma metꞌëëg wät do hyb nꞌaa, rahapëë däk nyy da rabadꞌoo Pꞌop Hagä Do wë ranu kajäk hyb nꞌaa. Dajëb bawät bä habok do sa hã ganä wät ta bag”,Isajas 9.1 hã takerii däk tii. Pꞌop Hagä Do nahapꞌëëh doo, ji edëb hehꞌäät do nahapꞌëëh do tii, dajëb bawät bä habok doo. Kristo sa wë kajaa doo, papỹỹj bag ganyyh do hadoo. näng kerih doo.

Nxe² ã³ya³kxi²sxã³ yxau²xai³kxe³su² I³sa³i²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² Sũ̱³na² ĩ³hen³txi³jau³xau³hxai²tẽx1tã² e³ta¹hxai²hẽ¹la². E³te³nah¹lxi¹:  — Se³bu³lo²na³ko³xa² Naf3ta³li²ko³nãu³a² ĩ̱³ye³na² kãin²je³na² a²wa̱³kan¹ko³nãu³a² yxãn¹ta¹ Jor³tãu²yau³xa² a²ha² ya¹nãn¹ko³nãu³a² Ka³li³le²a²ko³xa² nxe³te²nũ̱³ka̱³txe²nãu³xa² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²nãu³xai²la¹wi¹.  A²nxe³te²nãu³xa² wãn³txa² wi¹jau³xa² yũ²na³li¹. Ka³nxah³ju³ta² yxau²xai³tũ̱³ka̱³txi³sin²ta²wi¹. A²nxe³te²nãu³xa² ha³lo²a² ha³te¹khai¹nxe³ju³ta² ĩ³ain¹na²hẽ³li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ a²nũ²a²nãu³xa² ya³lu²te²hũ̱³nxe² yxau²xai³te²nãu³xa² ha³lo²a² ka³nxah³khai¹nxe³ju³ta² nxe³tũ̱¹ka̱³txai²na² sa²kxai³lu² ha³lo²a² sa²kxĩ̱³kxi²su² ĩ²ain¹na²hẽ³li¹. A²ẽ¹nãu³ai²na² ya³lu²ju³ta² so¹lxi³ yũ³na²hẽ³li¹. Nxe³yãn¹ta¹ hĩ¹na² ka³tẽ³na² wi¹tãu³a² yũ³ain¹na³li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Nikare tyaona iraiti xakaisasehare Isaías iraetere akereta kawenatyaka maheta:  Zebulom, Naftali xoaha waikohera one kaloxere maniya, Jordão xa halakoiya maniya, Galiléia koa xoaha nali, majudeuneharenai tyaonitere nali.  Hatyonai atyo makaliroti koni tyaonahitaha hoka xaokanatyakalati kalorexe ite kaotyaka enomanaha. Hoka xaokanatyakalatite aokanahena makaliroti koni wainihenerenai ana.

Mahi 'bo'dakari Deus athi namoniva abono Isaías onikia bini'a'iki: (-)  Bakibakiki fori hiki ida vakadiarabo vavaibaviki. Hari. Vanokiki bana ida vagani fori hiki karaho. Vagahahaviki bana ida vaibavi. Va'ora navagaki bana adani ija'ari vaabiniki fori vihiki. Ni-Deu-ra avigariha adani.” Nimania ida Deus athi kapapirani Isaías kohana binajiri'iki. Isaías kohana vara bivani'a'bo'da'iki hihida vaibavia Jesus aadahaonina, oniani ida kidivarani nanamithani hi'ia.

Iwa niy. Iwatahi hawa haty Deus sohokotsa Isaijas tubabatu ziwataha atsatu niy. Isaijas tihi:   — O Seburõ ezektsa, Napatari ezektsa myzubaha pihikzotsabyri ezektsa Karireja ezektsa, buburu Sorodão sak ezektsa asaktsa Sudeutsabyitsa iwa sizubarẽtsa tapara simysapybyitsa humo batu siaku. Kytsa watsa miwa eze pyik pyik nikaranaha asahi niwatihi sihyrinymyrybyitsa tu abaka Deus sibo zumu. Atahi situk mynapykyryk iwatsahi sakurẽtsa mykaranaha. Kytsa okoro hyritywaha moziknaha sihyrinymyrẽtsa — niy. Iwa Isaijas tubabatu ziwataha. Sesus Karireja boze anaharere atsatu niy. Series([], )

Miꞌi hawyi tawa Kawanaꞌũ tote Iesui toĩneꞌen yi Karireia pe iꞌatumuꞌe hamo aikotã saꞌawyꞌi miwan me toꞌe hap ewy raꞌyn. Aikotã saꞌawyꞌi Tupana ehay moherep hat Isaia toꞌe hap ewy — Taꞌi yi Sẽpurũ piaria yi Natari piaria yi Karireia hyemyiꞌa ẽpe etiaria Iũtãu hy ẽpe piaria wẽtup ywania. Miꞌiria ti uhehay yt taꞌatukuap i pote tukupteꞌen kahato iꞌatuminug saꞌag koꞌi. Miꞌi pote iꞌypyryp wiat gupteꞌen haria ewy miꞌiria. Ikuꞌuro rakaria ewy yn tukupteꞌen miꞌiria. Maꞌato meiũran ti aru atipoꞌoro raꞌyn Uhaꞌyru iꞌatuewawi iꞌatumuꞌe hamo. Uhehay wuat iꞌatumuꞌe hamo hawyi ti aru taꞌatuꞌatoiat raꞌyn taꞌatuminug saꞌag hap koꞌi. Miꞌi hawyi taꞌatuieĩneꞌen hap sese taꞌatupuẽti raꞌyn e. Taꞌi atipoꞌoro irane Uhaꞌyru ariãty ewywuat sese iꞌatuieĩneꞌen hap moẽtyhot hamuat. Miꞌi hawyi uhehay kuap haria wo teꞌeropyhuꞌat wẽtup ywania pytkai e Isaia saꞌawyꞌi miwan me 9.1 pe Iesui ut hamuat tohenoi.

Énomone yaneko pihópeaku Jesus ya Ngalíleya, koúsokoa ne yútoe porofeta Izâiya mekúke koyuhó'iyeati koêku, enepone koêti:  “Enepone poké'e íhauti Nzebûlom yoko Nafitáli ovoti íyeuke Hána'iti Mar poixô'oke huvêo koéhati Njôrdaum, énomone ne Ngalíleya iháxoneti óvoku ne xanéhiko ákoti itukapu jûdeu. Enepohikone xanéhikoya ovóheixoti hahákutike, noíxone êno hána'iti uhapú'iti. Epó'oxo enepohikone ovâti neko poké'e, óvohikoku xâne hoenáxovotine yonópea ipihóponovokutike, koúhapu'ikoane êno hána'iti uhapú'iti” kôe. Izâiya 9.1-2

A'té Isaía Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ kɨ̃ɨ̂ ohâ'ke keoró wa'â dutiro tohô wa'âkaro niîwɨ. A'tîro ohâkɨ niîwĩ: Zebulṍ, tohô niikã́ Naftali wamêtise di'ta Galiléia wamêtiri ditara pɨ'topɨ niî'. Jordão wamêtiri maa apé pã'repɨ niî'. Toopɨ́ Galiléia di'tapɨ Judeu masa niîtirã niîsama.  Tookãhárã masá na'î tĩ'aropɨ niirã́ weeró noho Õ'âkɨ̃hɨre masîtisama. Tohô niîmirã, ãyuró bo'rê yuusere ĩ'yârã weeró noho naâre yɨ'rɨoákɨhɨre ĩ'yârãsama. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ yeere masîtimirã teeré werekã́, tɨ'orã́sama. Naâ bu'îri da'rê bahurió no'o boo'kãrã niîmirã, masa bahuáma, niî ohâ no'owɨ.

Cay lulacäla Diospa willacünin Isaias unay isquirbishannümi:   “Zabulon caśhtap, Neftalí caśhtap malcancunaćhu yaćhäcuna, ućhap manyanćhu yaćhäcuna, Jordan mayup wic-lädu chimpa patanćhu yaćhäcuna, cay Galilea yanawyayä tutapäćhu Diosta mana lisïcunämi, sumä acchïta licälälin. Cay wañuycäpa jananćhüña yaćhäcunämanmi cawsayca ćhämun” nil. (-)

Ãne ma tô Zezusi hã 'manha, duréihã Iza'iza hã te te ãma ĩrob'ui'érézéb zarina te te sina uwaimrami da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã. Ãne ĩsimi'ui'éré hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na:   “Zeburõhõ nhihudu norĩ nhipti'ai ãma 're ĩdahâimana za'ra mono, duré Naptarihi nhihudu norĩ nhipti'ai ãma zama, ĩsõ'u tẽme bâdâdi wa, 're ĩdahâimana za'ra mono hã, Zodã na pa nhisi zara niwĩ 're ĩdahâimana za'ra mono hã, Darireza ãma zudezu'õ norĩ hã dawazari 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã te uburé robra na 're dahâimana za'ra. Tane nherẽ, te za oto rowa'a za'ẽne hã da te 're 'madâ'â za'ra, tame. Te za oto dama rowa'a, dapẽ'ẽ 're robra na 're ĩdanomro mono norĩ ma.” Ãne Iza'izaha nhimi'ui'éré wasu'u hã, Zeburõhõ nhihudu norĩ 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ãma hã, Naptarihi nhihudu norĩ ãma zama. Series([], )


Morarame imehnõ tamorepapitose Jezu a Ritonõpo poko. Ynara tykase ynororo eya xine,—Oorypyrykõ irumekatoko. Ritonõpo enetupuhtoko oesẽkõme nymyry, tykase.

Tã nhũm ra kot hkukamã mẽ kãm ujarẽnh xà hkôt nhũm Jejusja mẽ hwỳr mõ nẽ mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o ri mẽ hkôt pa. Nẽ mẽ kãm tanhmã amnhĩ jarẽnh to ho pa. Nom kormã hprĩ hã mẽ kãm amnhĩ jarẽnh kêt nẽ. Te ho nhãm mẽhõ jarẽnh pyràk o mẽ kãm amnhĩ jarẽ nẽ mẽ kãm:—E na ra Tĩrtũmja kot mẽ akaxyw ãm xwỳnhta mẽ nhũm mẽ awỳr wrỳ. Jakamã kwa mẽ tokyx tee ri ate amnhĩ tomnuj ã amnhĩ pumu nẽ ã ate amnhĩ nhĩpêx anhỹr kaga nẽ hpãnhã Tĩrtũm kôt mãn amnhĩ nhĩpêx o ri apa.Anhỹr o mẽ kãm kapẽr o pa pê mẽ ahkre ho ri mẽ hkôt pa.

Xesosi apokasaaki Kapanaoõ sitatxiti, imipotorikari oerekarauatini. Ia atoko itxa:—Himaerekani hĩtakanapa, kotxi iposope Teoso hĩauĩte ininiua —Xesosi txana ikinipoko kãkiti.

Deus xunâry egatuze myan-yam Jesus idâduo, Isaías inweniby ara kehoem myani aidyly. Târâlâ myani Jesus unâ nhegatuly adaguly. Alâ myani aguezesedyly:— Âjityendaungâ inakanhe amitomobyry wâgâ. Inakanhe adâjidyly imowâdaungâ warâ. Arâ lelâ ise Deus âwymârymoem awyly — kezesedyly.

Aꞌe ꞌar mehe Zezuz uzypyrog Tupàn zeꞌeg imumeꞌu pà teko wanupe aꞌe kury.— Pezemumikahy ikatu ꞌym maꞌe penemiapo kwer rehe nehe, pepytuꞌu iapo re nehe. Taꞌe uhem eteaꞌi Tupàn pureruzeꞌegaw aꞌe kury xe, naꞌiàrew kwaw tur àwàm aꞌe, iꞌi oho iko purupe.

Haꞌe vaꞌe guive Jesus omboypy ayvu omombeꞌu aguã. Haꞌe vy aipoeꞌi:— Pejeko rerova ke, mbaꞌeta namombyryvei ma yva pygua poꞌakaa ojekuaa aguã.

Odaa Jesus jiɡ̶idaaɡ̶eyatedigi me yeloɡ̶oditedibece latematiko, mee, “Adinilaanitece ɡ̶abeyaceɡ̶eco, igaataɡ̶a jiɡ̶ipegiteloco niɡ̶ica noko Aneotedoɡ̶oji nige iiɡ̶e laaleɡ̶enali niɡ̶ina oko.”

Omombe'u jipe ahe Jesus'ga hoa Cafarnaum me. Uvame cidade pe Cafarnaum me kiro Jesus'ga g̃a mbo'embo'ei. Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'gwovo ga ei g̃a pe:—Pepohi ti pejikote'varuhua hugwi, ei ga. Perojijyjijyi ti pejeaporog̃ita pejikokatuavo pejikovo Tupana'ga nhi'ig̃a rupi. A'ereki Tupana'ga pe ndepia katu g̃werĩ penduvihavuhuhetero yvya koty pe mongovo onhi'ig̃a rupi, ei Jesus'ga g̃a pe.

Ga ẽn tá nĩ kỹ tóg ag jyvẽn mũ, kỹ tóg ag mỹ: “ãjag jykre si tovãnh ra,” he mũ, “ãjag tỹ ũri ũ tỹ kanhkã tá nĩ ẽn tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ ve jé,” he tóg, Jesus ti. Ti tỹ ũ tỹ ki kagtĩg ag mỹ Topẽ vĩ tón hã vẽ.

Cafarnaum tetã-my ova rire, onhepyrũ Hesu Nhandejáry nheꞌẽ omombeꞌu-vy:—Pene moꞌagwĩ-ma ou-vy Nhandejáry pende ruvixarã. Upéa-gwi pemboasy peteĩ teĩ pene rembiapo vaikwe. Perova katu pende rekoha vaikwe, heꞌi omombeꞌu-vy íxupe kwéry.

Iribi tahe Jesuisi ritelenyre Deuxu rybe ritỹnynykemy. Tii rarybere: —Aòraruna‑ribi bexirãhĩke. Deuxu Iòlòna bededỹỹnana dori iòhòmy ratxireri.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Pejetywer are ki pẽneaꞌat pejeꞌarasigamũ pejejemogyau. Aꞌeramũ futat pejepoia pejetywer awi. Anurenureꞌi nipo Janeruwarete ꞌga wemimureramũ je mỹi ꞌwyriaramũ pẽ nupe. Pejetywer awi pepoir ire ꞌga pẽ mogyi wemiayuwamũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam arỳm kàj bê me akremo krax. Ne amijã memã kum,—Amikam akaprĩren wãnh ajaxwemã anhiren Metĩndjwỳnh'ỳr amijo akẽx. Arỳm kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh kute pykakam amim me utàr ne ar meo ba 'ỳr. Nãm ã Jeju me akreo ane.

Mîrîrî pata pai Jesusya Paapa maimu ekaremekî piaꞌtîꞌpî. Taapîtîꞌpîiya see warantî toꞌ pîꞌ: —Paapa yeseru yapisî pîꞌ esenumenkatî, imakuiꞌpî ankupîꞌpîkon tîrumakai sîrîrî pata pai. Maasa pra aminke pra tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe Paapa iiꞌtoꞌ eseponî pîꞌ man. Tîpemonkonoyamîꞌ pîikaꞌtîiya kupî sîrîrî —taꞌpî Jesusya pemonkonyamîꞌ pîꞌ.

Ha Yeyox te hãm'ãpak max'ax 'ãktux hãmãxap, hu:—'Ãpu, yãyhãhup, tu 'õg hãpxopmã'ax kummuk kux! Yã hõnhã Topa te yãy yõg tikmũ'ũn xat. 'Ãpu 'ĩpkox pi'! Kaxĩy.

Ibocewi Jesus kawẽnwẽn o'e adeayũ be.Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap cuy epeyepere! Eyg̃uycũg̃ cuy epesop, ikẽrẽat kug̃ puye. Deus soat kukanap kabia jajẽm dao ma- -kabi beat soat kukanap — io'e.Imẽn soat em kawẽnwẽn o'e Jesus.

Ti mꞌ ti noo gó Jesus du do däk tamaherꞌoot sahõnh hẽ sa hã. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh:—Edaa däk hỹ pong jé hawät do ji tabagꞌããs doo. Ti hyb nꞌaa bë eréd nesaa doo, Pꞌop Hagä Do wë bë hꞌyy kawareem hyb nꞌaa —näng mä Jesus kyyh.

Jã¹nxe³sxã³ Je³su²jah³lai²na² yxau²xai³ka³tu̱³ wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txi³ ã³si³wxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ³hen³txi³te³nah¹lxi¹:— Wxa²ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹ju³ta² ã³sxã³ ã³nxa³wã²na¹jah¹lxi³hẽ¹li¹. Ã³sxã³ ĩ³ãin²ta³kxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³a²wxã³ti³wa̱³kxi³lxon³na³li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyo najikinita Jesus xakaihena hairaine ihiyeha. Nehena: — Xahalakihena iniyalahare xománe, Xekohaseti enokoatare okoi kalorexe tyaohena — nexa.

Hari. Cafarnaum sidajia Jesus hojana vara bivani'a'ihi ida moni jahaki. Va'ora ni'aha adani ija'ari:—Avakadihojai asohiriki-ra vakava'ipahinika'oa bana. Maakari'iki ida mahi Deus ija'ari hahavi-ra vaka'da'divini — va'ora ni'aha ada Jesus.

Sesus Karireja zumuze kytsa nisihyrinymyryky. Tahi:— O kytsa ahamysapybara ty tsimoewynaha! Abaka Deus zipehata mozumu iwatsahi ityryktsa tsimoziknaha nawa zuruze botu izumu — niy.

Miꞌi hawyi toto raꞌyn Iesui yi Karireia piaria muꞌe hamo — Eiwemorem no yt nakuap i nug hap koꞌi kaipyi e. Miꞌi hawyi eweiwemorem no Tupana kape katupono yt pya hin i Tupana topyhuꞌat Miitꞌin Porekuat no sese raꞌyn e Iesui yi Karireia piaria pe. Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatumuꞌe kahato yne yꞌy hit i upiaria yi wato Karireia piaria.

Énomone yanekôyo, turíxovone ne Jesus koyúhoyea ne emo'u Itukó'oviti. Hara koe yûho xapa xâne:—Ikétivexa iséneuke ne pehúnevo koane kiríkapa, vo'oku kaxénane natíxea ne Íhae Vanúke xapa xâne —kôe.

Tiîtare toopɨ́ Jesu masaré neê waro bu'ê wã'kokɨ niîwĩ. Naâre “Mɨsâ yã'âro weesétisere bɨhâ weti, du'uyá. Mɨsâ wãkusére dɨka yuúya. Kã'roákã be'ro Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niîmi niisére masaré masikã́ weegɨ́sami”, niî bu'êkɨ niîwĩ.

Chayman ćhäśhanpïtam Jesus willacula: “Juchayquipi wanaculcay. Diospa gubirnun janayquićhüñamari cayan” nil.

Tawamhã ta hawim haré ma oto romhuri na sãna'rata Zezusi hã, Timama zadawa wasu'u na. Ãne ma tinhimirowasu'u na dama ãma sãna'rata:— Aiwasété wi te za oto 're aipizari za'ra wa'aba mo. Ãhãna bâdâ hã ma tô oto ĩwa waptãrã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb da hã.


Imehnõ eahmatopõpyry Jezu a tymaro toto ytotohme(Mak 1.16-20 Ruk 5.1-11)Morarame Jezu toytose Karirea ehpikuroko, ikuhpo ehpikuroko. Moroto kana anỹnanõ tonese eya, asakoro. Ximão Peturu kynexine takorõ maro Ãtare maro. Kana anỹnõko toh kynexine tarãpa ke.

Jejus kot amnhĩ wỳr tep pynênh xwỳnhjê hwỳrMakre 1.16-20 Rukre 5.1-11Tã nhũm Jejus ma gô rax pê Garirej mỳ ri pa nẽ gôx kãm ja wa omu. Simãw Pêtre mẽ htõ Andreja nhũm wa gôx kãm kryhti rẽnh o wa xa. Hãmri nhũm Jejus wa hwỳr tẽ nẽ wa omu nẽ amnhĩ kôt wa kuwỳ nẽ wa kãm:

Xesosi Akiritari Ipi Ipi Pakini Kokatsaãriti(Marko 1.16-20 Arókasi 5.1-11)Xesosi Kariréia poa tiniã itĩpokotakasaaki, itikari ipi kiki, Simão Petro inakori, itari Ãtree inakori pakini. Itakanãtarina hetxi. Kokatsaãriti itxauana.

Jesus kanra awâni modo tynynonroem ingâsedobyry(Mc 1.16-20 Lc 5.1-11)Paru Galiléia emelay tadakobâday myani Jesus azagâ uguondo nhedyly, iwaigoru, iukono warâ; Simão Pedro, André warâ. Âedâgue kanra sawâni myani akaemo, vende tientoem. Âedâ paikaji nhamedaymo myani Jesusram âzeholymo.

Zezuz wenoz ipira pyhykar uzeupe wemimuꞌe romo wamuigo kar pà aꞌe wà kuryAmo ꞌar mehe Zezuz wata oho iko Karirez yryhu iwyr aꞌe. Wexak mokoz awa aꞌe pe aꞌe wà. Ximàw Pet awa ipy her romo aꞌe. Anere tywyr her romo aꞌe no.Omomor kyhapari oho waiko ꞌy rupi wà, ipira pyhyk pà wà. Taꞌe ipira pyhykar romo wanekon aꞌe wà xe.

Marcos 1.16-20 Lucas 5.1-11Galiléia regua yupa yvýry oikoa rupi oexa mokoĩ joegua: Simão Pedro hery vaꞌe haꞌe André. Yy py pira mboꞌaa omombo okuapy rã oexa, pira mboꞌaa rupi ikuai ramo.

Jesus eniditediogi cwaatolo nomiigomigipi modiotece(Marcos 1.16-20 Lucas 5.1-11)Jesus igotetece liniogotibece niweiigi Galiléia, odaa ja nadi itoataale ɡ̶oneleegiwadi dinioxomigi, ijo ane liboonaɡ̶adi Simão (ane eledi oyatigi me Pedro) ijaa André. Odibatalo noɡ̶ojedi moyaa, oyokoletedinibece leelatiidi midi weiigi me nomiigomigipi.

Jesus'ga omo'emo'ẽ ypy g̃wemimbo'eharamo(Marcos 1.16-20; Lucas 5.1-11)Aerẽ Jesus'ga hoi ypiahu pe Galiléia pe ogwovo yembeyvyra rupi. Ohorame Jesus'ga mokonha'g̃a ndepiagi Simão'ga André'ga reheve. G̃a ko onhoirũ'g̃a. Simão'ga pe g̃a e'i no Pedro. Pirareheva'ero g̃waramo Simão'g̃a imombori ipypira pira mboahava tipyhy pira javo.

Jesus tỹ ã mré mũ tĩ ag jé prẽr(Mc 1.16-20 Lc 5.1-11)Kỹ tóg kejẽn goj nig tỹ Galiléia ẽn fyr jagma tĩ mũ. Kỹ tóg tá ũn régre ag vég mũ. Ũ vỹ tỹ Simão nĩ, ag tỹ ũ to: Pedro, he mũ tag ti. Kỹ ti jãvy vỹ tỹ André nĩ. Kur tỹ pirã kugmĩ jafã tỹ ag tóg goj kãki fón mũ, pirã kugmĩ jé. Ag rãnhrãj vẽ, pirã kugmĩg tĩ ag vẽ.

“Peju katu xe moirũ” heꞌi Hesu(Mc 1.16-20 Lc 5.1-11)Ha upéi katu Hesu ogwata oho-vy Galiléia yugwarusu yke-rehe. Ohexa oho-vy Simão-pe, héry vaꞌe Pedro ave, tyvýry André ndive. Ohexa omombo ramo oity hagwã y-py kyha oipyhy hagwã pira. Pira jopoihaty voi haꞌe kwéry:

Kalileia aho ijàti‑ki Jesuisi rariamy ratximyhỹ. Tahe inatxi waxidu seriòremy robire, Simaõ Pedro, tule Andre ijõre. Rià‑di utura rimymyhỹreny.

Jejui ꞌga remimuꞌe ypy ꞌgã(Maku 1.16-20 Luka 5.1-11)Aꞌere Jejui ꞌga awau watau Garireja ypiauu remeꞌyꞌwarimũ. Aipo pe awau ꞌga ipira rewara ꞌgã nesaka. Simão ꞌga, Andre ꞌga. Mĩmera ꞌgã ꞌga esaka. Simão ꞌga rer irũa Pedroa. Andre ꞌga Simão Pedro ꞌga rewirera. Jejui ꞌga wesagamũ ꞌgã taityuu monou etyka ꞌy pe.

Jeju kute amikôt me kamẽnh.(Mak 1.16; Ruk 5.1)Nhym kam Garrêjakam Jeju imôti mỳrbê tẽ. Nhym Ximãomẽ Ãngre ar axikôt katorja ngôkam ar kryre rẽnho ba nhym arỳm ar omũ. Ximãomã ne me Pedru jarẽ. Ar kubê tep pynênh djwỳnh tũm.

Moroꞌyamîꞌ Yapiꞌnenan Yanno Jesusya Asakîrîronkon(Mc 1.16-20 Lc 5.1-11)Mîrîrî yai Galiléia kuꞌpî rîꞌpîkîrî tuutî yeꞌka pe, asakîꞌnankon takon yarakkîronkon moroꞌyamîꞌ yapiꞌnenan eraꞌmaꞌpî Jesusya. Tarrafa ke inkamoro wanîꞌpî Simão, tiaron iteseꞌ Pedro. Moropai itakon André wanîꞌpî. Moroꞌyamîꞌ yapisî pîꞌ toꞌ wanîꞌpî mîrîrî ikuꞌpî ka.

Yeyox te tik te 4 xãnãhã''Ãmnĩy 'ũm 'ĩhã Yeyox te hãpkumep, tu kõnãg xexka Ganinet yõg hãpkux tu' hãpkumep, 'ĩhã tik taknõy 2 pẽnãhã', ha mãm xuk, tu' xuxet'ax Xĩmãm, yã' xuxet'ax nõy te: Pet, xi' taknõy 'ãxet'ax 'Ãnene', tu mõ tut panip yõn, tu mãm xuk pax,

Pũg̃ kabia Jesus Pedro o'jojojo, André dak. André Pedro kitpit osunuy. Pedro butet osunuy Simão Pedro i. Ixeyũ o'jojojo Jesus. Xĩg̃xĩg̃'i bima Galiléiadi wãbu be o'jojojo. Axima bubuap xikxig̃ ip o'e iodi be, axima bubu'ukayũ osodop ip puye.

Jesus atsꞌyyt do ta sii habong do panꞌaa panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ karajꞌaa Garirej häd näng do nabyy me Jesus bawät bä mꞌ, tabahapäh mä pawóp hẽ ajyy. Simaw, Peed ramaneëënh doo, ta hỹỹj Ãn-Deréh daheeh. Tahꞌỹỹb mä resꞌaak karahi me. Tahꞌỹỹb sag né hẽ mꞌ tii.

Je³su²jah³lo²kxai³ a̱i³na² sai¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³kaix1so¹ain¹jau³su²Nxa²ha¹te¹ hã²wxãn³txa³ Je³su²jah³la²kxai³lu² ĩ̱³ye³nai²na² Ka³li³le²a² ye³nai²na² a²yxo²ka³te̱h³tĩh³na² ã³nxai³ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³nxai³nũ²la² in³txa² ha¹lin¹te²a² ĩ²ta¹hxai²hẽ¹la². Si³mãu²ah³la² Pe²jah³la² ĩ³yĩ¹li²nũn³jah¹lo²su² ha²kxai³ Ãn³tre²ah³lo²su² ha²kxai³ a²lon³ti³nyha¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³ya³te²na² a̱i³na² ta³lã²la²ka³lo³a² ĩ̱³ye³na² ã³na¹i² sa²sai¹xi² nxe² o²la³kxi²ya³ta¹hxai²hẽ¹la². Ju¹tai²na² so¹lxi³ o²la³kxi²ya³te²ju²hẽ³la².

Jesus 4-hare Mairatyatiyenai Aoka Haomana(Marcos 1.16-20; Lucas 5.1-11; João 1.35-42)Hatyaoseta Jesus tona kilihijita ene one Galiléia xa hoka waiya hinamahare haximarene kakoarenai, Simão Pedro, André xoaha. Maka kakoa mairatyahitaha, mairatyatiyenai hoka.

Jesus va'ora kaboa'iha adani araba abono(Marcos 1.16-20; Lucas 5.1-11)Oniaroa, Galiléia 'dako vadinia khabaoniha ada Jesus. Va'ora kanokiha adani araba abono vi'bamiki vakatahafahaki. Aajojahiki Simão Pedro, kajo'ojahiki André.

Sesus tuk zinymyrykynahatsa nisihuahua.Kyze Sesus Karireja pihikzotsabyri sak taba zitabaka. Anaburuk ziknaukuruze Peduru, Ãdere ahatsa bo nikozo. Ãdere Peduru tsy. Tõhõryk pihik bo zioktsoktsokoknaha.

MAKU 1.16-20 IRUKA 5.1-11 PIAT EWYWẽtup eꞌat pe hawyi Iesui hewyry mekewat yi Karireia hyemyiꞌa ẽpe upi yi kyt upi. Miꞌi hap tote Iesui tehaꞌat typy ok kape mekewat mehĩ Simãu wẽtup het Peteru e hap iꞌewyte iywyt Ãtere e hap kape tehaꞌat. Miꞌiria tukupteꞌen taꞌatueꞌyara pe ihyemyiꞌa wato tote aikope taꞌatuesuki wato wo haria iꞌatuehapap kahato pira pytyk suki wato wat rakaria kape.

Itaíkoa Jesus hókea ne koaturu koeti númikuxokenati(Mk 1.16-20; Lk 5.1-11)Koeku yónea ne Jesus xe'ókuke Mar-na Ngalíleya, tokononé koéne pi'âti kopo'ínukokoti, Símaum iháxoneti Pêturu, yoko Ándere ixómoti kurîko númikuxope vo'oku itúkeovo itúkovokenehiko.

Jesu ba'pâritirã wa'î wẽherã́re pihî'ke niî'(Mc 1.16-20; Lc 5.1-11)Be'ró Jesu Galiléia wamêtiri ditara sumútohopɨ sihâ baha ke'akɨ niîwĩ. Toopɨ́ wa'â, ni'kɨ́ põ'ra pɨárã ɨmɨaré boka ehákɨ niîwĩ. Ni'kɨ́ Simão, apé tero Pedro pisû no'ogɨ niîkɨ niîwĩ. Ãpí kɨ̃ɨ̂ akabihí André niîkɨ niîwĩ. Naâ wa'î wẽherã́ niîkãrã niîwã. Tohô weérã naâ wẽhêkɨhɨre ditârapɨ doke yõórã weékãrã niîwã.

Jesusmi yaćhapacüninta ayayta allaycun(Mc 1.16-20; Lc 5.1-11)Chay Galilea ućhap manyanpa liyalmi Jesus licälun wawi-caśha Simon Pedroctawan Andresta, challwa chalä-cama capäcul chalacunwan challwacta chalayalcäta.

Zezusi hã, tepe na romhuri'wa norĩ zô ĩhârâ za'ra zé wasu'u(Marcusi 1.16-20; Rucasi 5.1-11)Tawamhã Zezusi hã Darireza na ĩsõ'u nhisi zaihâi baba 're morĩ wamhã, ma tô aibâ norĩ hã sãmri zahuré, tepe mrami na romhuri'wa norĩ hã, tisisãnawãi me: Sima na ĩsisi hã, Pedru na ĩsisi amo hã. Duré ĩno hã Ãdéré na ĩsisi hã. Ĩsõ'ui wa, te nasi abazipara hã wabzuri zahuré, tepe zô.


Morarame ynara tykase Jezu eya xine,—Ymaro ehmaropa. Tyoro ãmorepatorỹko ase, imehnõ amorepatohme oya xine, jomipona toto ehtohme, tykase Jezu eya xine.

—Pa. E kwa ma ixkôt mãn war apa. Kot paj tanhmã war ajahkre hto ka wa ma mẽ kãm ijarẽnh o ri apa. Mẽ kot war amar nẽ ra ixkôt amnhĩ xunhwỳr kaxyw. Anẽ.

Ininiã Xesosi akiritana ninoa:—Masa notakata. Hĩtakanapariko hõkatsaãtini parĩkatxiti. Noerekaiko hĩte Teoso sãkire hõerekini ĩkapani, kãkiti imarotini ĩkapani —itxa Xesosi.

Azakâlâram myani Jesus aguely:— Âetaungâ. Saguhoem kanra keankâ mawelymo; iwerâ kurâ domodo ynynonroem itoem unâry egaturin-em ise âmaemo — kely.

Uzeꞌeg Zezuz wà wanupe aꞌe kury.— Pezur herupi nehe ty wà. Ko ꞌar rehe, ipira pyhykar romo peiko pe. Pezur herupi nehe, aꞌe mehe apumuigo kar putar teko wamuzeruzar kar har romo ihe nehe, iꞌi wanupe.

Haꞌe rami vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Peju ke xerakykue. Xee ma avakue jouarã ju ꞌrã romoingo — heꞌi.

Odaa Jesus meetediogi, “Anagi, aniwitici! Ǥadiiɡ̶axinitiwaji anemiita oko madeegitalo Aneotedoɡ̶oji, liciagi niɡ̶ina mabaata noɡ̶ojedi madeegitiogi oko.”

Ovahemame g̃a pyri Jesus'ga ei g̃a pe:—He pejijo ti ji rupi nhiremimbo'eharamo. A'ero po ti pe ji mombe'ui ojipe'g̃a pe nehẽ no. Pira pe peru oji'i. Kiro po ti pe ojipe'g̃a mbuhurukari ji pyri nehẽ toko ti g̃a Jesus'ga nhi'ig̃a rupi javo, ei Jesus'ga g̃a pe.

Kỹ Jesus tóg ag ve kỹ (tóg) ag to tĩ mũ sir. Kỹ tóg ag mré vĩ mũ. “Inh mré kãmũjẽg,” he tóg mũ ag mỹ. “Pirã kugmĩ há ãjag nỹtĩ. Ãjag kanhrãn jé sóg ke mũ, ãjag tỹ ẽprã ke ag tỹ inh ki ge han jé,” he tóg ag mỹ, Jesus ti.

—Peju katu xe moirũ, heꞌi íxupe kwéry. —Nde katu pira jopói kwaahaty. Ãy ae orohekomboꞌe-ta xe moirũ uka hagwã gwĩ kente kwéry-pe, heꞌi ohenói-vy íxupe kwéry Hesu.

Jesuisi tamyreny rarybere: —Bodoike wahemy. Iny wadee bimykre. Iwese araerynanykremy bimyke.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Peꞌje pejejua je rupi. Simuꞌe pẽẽ ꞌjau. Naipira rewara rũi pẽẽ ꞌawamũ. Jarejuwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara te pẽẽ ꞌawamũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nãm ar ar kryre rẽnho ba nhym Jeju arkum,—On ar mã ikôt ajkamẽ. Jakam dja gar ikôt me kamẽnho aba kute mrãmri ne ar aje tep pynênho aba pyràk, ane.

Jesusya taꞌpî toꞌ pîꞌ: —Aaseꞌnîkon upîkîrî ayenupatoꞌpeuyaꞌnîkon. Îꞌ kaiꞌma upemonkono pe pemonkonyamîꞌ kupîkonpa. Moroꞌyamîꞌ yapisîyaꞌnîkon manniꞌ warantî toꞌ maakonpa —taꞌpîiya.

ha Yeyox te:—'Ãpu, 'ũkpe mõg 'ũg 'ãyũmmũgã', xayĩy tikmũ'ũn tuk ha nũnnã'. Kaxĩy.

— Epesot okay, oweju jekuku am — Jesus cebe ip. — Axima bubu'ukayũm cuk adi epesop. Ig̃asũ kawẽn idipat epeg̃uwẽnuwẽn ijodiat pe imutabun ip okay — io'e Jesus cebe ip.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Bꞌëëp bë ana, si ỹỹ bë abooh. Tahꞌỹỹb sag nado boo da bë hỹỹ kä. Ajyy, ỹỹj sag hadoo da bë hỹỹ kä Pꞌop Hagä Do hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa —näng mä ta kyyh.

Jã¹nxe³sxã³ a²lon³ti³nãu³xa² ĩ²yah³nũ²la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Nxex3jah³wxi¹. Ã³si³tẽ³sa¹hẽ¹li¹. A̱i³na² ã³na¹yah³to³hxain¹tai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ ã³si³tẽ³sa¹hin¹kxai²nãn²tu̱³ a²nũ²a² ĩ³kaix1so¹ja³hin¹ju³ta² ĩ³yau¹ũ³nx2ta¹tu¹wi¹, ã³si³tẽ³kxi²sa²si¹hain¹jau³su¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Jesus nexa ihiyeha: — Xisohena noximi hoka naotyakisa xiso hoka halitinai nolokasehare xisaona — nexa ihiyeha.

Va'ora kani'aha ada Jesus:—Hora vavaipohiha mahija badani hoariha a'onira oka'ojomo'ivini. A'onira oka'ojomo'ivini hiki ija'ari vahoariha-ra avakaboa'ivini kodija'ari vihira kaimoni — va'ora ni'aha ada Jesus.

Sesus ispe niy:— Uta kapik tynaunaha! Tapara piknutsa ziknasidokonaha. Abaka, uta katuk, mektsa tu tysitsumuẽhĩnaha. Kytsa bo Deus soho tsimytsasonaha. Ahaharere humo ka aparakbaha Deus harere bo hyỹ maha — niy.

Miꞌi hawyi Iesui iwẽpapꞌi iꞌatuewawi — Uiwyriaꞌin e toꞌiro uhupi e. Ahenoi mono miitꞌin pytyk Tupana wanuat hap aikotã pira koꞌi pytyk ehepiat hap ewywuat re hamo e.

Ina kixoáhiko Jesus:—Hekánunoe. Hainá'ikomo hôe yíxovonoe itea indukópopitinenoemo ihíkaxoti xâne hókeonu —kíxoanehiko.

Naâ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Jesu naâre niîkɨ niîwĩ:—Te'á yɨ'ɨ̂ me'ra. Mɨsâ ni'kâroakãre wa'î wẽherã́ niî'. Be'ropɨ́re maha wa'î wẽherã́ weeró noho masaré yee kitíre werêrãsa'. Tohô weekã́ pãharã́ ẽho peórãsama, niîkɨ niîwĩ.

Chayćhümi nila: “Acuchun ya'awan lishun. Cananpïtá yaćhachishayqui cay challwa juntupäcuśhayquinu nunacunäta Diospä juntupämunayquipämi” nil.

Tawamhã Zezusi hã te sô tihârâ zahuré:— We ane wa'aba, ĩ̱siré 're ane wa'aba da oto, romhuri na aima ĩ̱sisanho wa'aba da, ĩ̱ma 're ĩda'awaibui wa'aba mono zéb da hã. — Ãne te sô tihârâ zahuré, Zezusi hã.


Axĩ tarãpa turumekase eya xine Jezu maro toytotohkõme.

Hãmri nhũm wa kuma nẽ kryhti re nẽ wa ma hkôt htẽm kurê kumrẽx.

Ininiã iuasaakiika ninoa takanapari okatsaãtinina. Xesosikata sa itxana.

Inepa kehoem myani âedâ kanra sawâto inmolymo, Jesus eynynonroem tâitomoem, Deus wâgâ tiuntuhomoem.

Aꞌe ꞌar mehe we wezar ukyhapari wà. Oho Zezuz hupi wà.

Haꞌe ramo haꞌe kuery ma pira mboꞌaa oejapa vyvoi vy ojeꞌoi hupive.

Odaa aɡ̶ica daɡ̶a leegi, joɡ̶oikatedice leelatiidi, odaa joɡ̶odiotece Jesus.

—Kwa, ei g̃a.Nambegwei g̃a hoi imboahava reja ogwovo ga rupi okovo garemimbo'eharamo.

Kỹ ag tóg vẽsỹmér ãjag tỹ nén tovãnh kỹ mũ mũ, ti mré, Pedro ti, André ti ke gé.

Upe-ma ramo pyaꞌe oheja okyha. Omoirũ-ma oho-vy Hesu-pe.

Aõwesele tahe tarià ririrenyre. Jesuisi‑wana roirenyre.

Aꞌerauwe ꞌgã taityuu rejaa awau ꞌga rupi.

Nhym ar on amikôt kryre mẽn arỳm mã Jeju kôt ajkamẽ.

Inkamoroya kaꞌneꞌ pe teesemiꞌtapai moroꞌyamîꞌ yapiꞌtoꞌ tîuyaꞌnîkon rumakaꞌpî moropai toꞌ wîtîꞌpî Jesus pîkîrî.

Yĩy tut panip nĩm, nũy Yeyox mũtik hãpkumep.

Axima bubuap o'suiwat ip dao ma.O'ju ip Jesus kay, ceweju jekuku am.

Ti mꞌ nayyw hẽ mꞌ raberéd hõm karahi. Ahꞌũũm kän mä ta sii.

Nxe²e³ta³lun²nhĩ¹na¹ a²kwẽn¹tai²na¹ a̱i³na² ta³lã²la²ka³lo³a² ã³sxã³ ã³si³tẽ³kxi²ya³ta¹hxai²hẽ¹la².

Nexa ihiyeha hoka halakisaha rotita maka kohase hiyakakala hoka xaneha Jesus xema.

Oniaroa, vakahagi kabodinia vakanahojaha'ihi ida vakaditahafa, Jesu-ra vavaipohiha'aha.

Iwaze atsoko tahatõhõryk zerekbaiknaha. Sesus hapik niukurunaha, ituk pinymyrynaha.

Miꞌi hawyi taꞌatuꞌatoiat raꞌyn taꞌatuesuki wato itote hawyi meremo tuwat Iesui upi.

Énomone yaneko ókoku ôra, kurí kíxoane neko númikuxope, pihónehiko ikéneke Jesus.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, maatá naâ wa'î wẽhesé kɨó'kere du'u kũú pe'o, kɨ̃ɨ̂ me'ra siru tuú wã'kakãrã niîwã.

Nilcuptin-pachallam challwa chalacuncunactapis caćhaycul Jesuswan liculcäla.

Taha wa, ma te awa'awi tãma marẽme zahuré abazipara ma, Zezusihi siré 're neb zahuré da oto.


Mame toesyryhmase Jezu ahtao, imehnõ tonese ropa eya, Tiaku tomo, João maro. Zepeteu poenõ tõ kynexine. Tykãnarykõ ao toh kynexine, tohpike ao. Tumykõ maro toh kynexine Zepeteu maro. Tarãpa poko erohnõko toh kynexine. Tykohmase tahtao xine

Hãmri nhũm mẽ ma nhãm axte mõ nẽ ra jajê hwỳr kato. Jepetew mẽ hkra Xiakre mẽ Juãwja nhũm wa mẽ hwỳr kato. Nhũm mẽ õ pàr kãm kryhti ho mex o wa mẽ nhỹ. Hãmri nhũm mẽ hwỳr mra nhũm Jejus amnhĩ kôt ja wa kuwỳ nẽ wa kãm:—Pa Xiakre mẽ Juãw. E wa ma ixkôt mãn wa apa. Anẽ.

Apikomoni itĩpokotakasaaki, atamatana Txiako, Xoão pakini. Sepeteo anaakori itxauana. Ninoa irikata kanauaã auanãta. Ihetxina iotsaãnãtana. Ininiã Xesosi akiritana ninoa.

Tâtâday myani Jesus azagâ uguondo modo nhetondyly, Tiago, iukonolâ João warâ. Zebedeu imeombyry myani akaemo. Ekadybymoem myani tywepirymo oday tunwym agâ. Âedâ kanra sawâto myani kua nhekylymo, kopaelâgâroem. Aituo myani Jesus akaemo ingâsedyly tynynonroem itomoem.

Noho tete kwaw wà. Wexak amo mokoz ipira pyhykar aꞌe pe wà no. Kanu pupe wanuz wà, u rehe we wà. Zepetew wanu her romo aꞌe. Xiak tykyꞌyr her romo aꞌe. Zuàw tywyr her romo aꞌe. Uzapokatu ukyhapari waiko ukanu pupe wà. Zezuz uhapukaz wanupe. — Pezur herupi nehe ty wà, iꞌi wanupe.

Oovea py mokoĩ joegua ju oexa: Zebedeu raꞌy kuery Tiago haꞌe tyvy João. Haꞌe vaꞌe kuery ma nguu reve kanoã py pira mboꞌaa omoatyrõ okuapy rã oexa. Haꞌe vy oenoĩ.

Jesus igoawaanigi odoe, odaa ja naditediogi eletidi itoataale ɡ̶oneleegiwadi dinioxomigi, ane liboonaɡ̶adi Tiago ijaa João, lionigipi Zebedeu. Idiaaɡ̶i catinedi niwatece ijaaɡ̶eniodi, onapade icoa leelatiidi. Odaa Jesus jeɡ̶eniditediogi modiotece.

Hehemo'i Jesus'ga hoi ogwovo yembeyvyra rupi ojipe'g̃a ndepiaga Tiagova'ea João'ga reheve. G̃a memei ko onhoirũ'g̃a. G̃anduva'ga ko Zebedeu'ga. Ga pavẽi g̃a apygi yharuhua pype japokatua'java oapoa imboahava. Ovahemame g̃a pyri Jesus'ga nhi'ig̃i Tiagova'ea pe João'ga pe no toko ti g̃a nhiremimbo'eharamo javo.

Kỹ ag tóg mũ mũ, goj fyr jagma. Ag mũ sĩ han mũ ra Jesus tóg ũn régre ũ ag ve mãn mũ gé. Tỹ ti Tiago nĩ, Zebedeu kósin, kỹ ti jãvy vỹ tỹ João nĩ gé. Canoa kãki ag nỹtĩ, kur tỹ pirã kugmĩ jafã ki ag tóg han nỹtĩ nĩ. Ag panh vỹ ag mré nĩ nĩ. Kỹ Jesus tóg ag jé prẽr mũ sir.

Ha upéi ohasave Hesu oho-vy gwenonde-koty. Ohexa oho-vy mokõi Zebedeu raꞌy, Tiago tyvýry João ave. Gwu ndive omoatyrõ oiko-vy kanoagwasu-py kyha. Ohenói íxupe ojéupe omoirũ hagwã:—Peju katu xe moirũ, heꞌi íxupe kwéry.

Roirenyre tahe inatxi ijõ seriòre‑ki Jesuisi robire. Txiau ijõni rare. Joaõ ijõre. Tiiboho Zebedeu riòre roire. Tiiboho talawo‑ki ronyrenyre rià riywinyrenymy. Jesuisi tamyreny rarybere: —Wahemy bòdòike.

Awaw ipe Jejui ꞌga Tiago ꞌga resaka ꞌga rewirera ꞌga retee, Juã ꞌga retee. Sepeteu ꞌga raꞌyra poromũ. Yaruu pype ꞌgã ꞌupa ꞌuwa ꞌga pyri, taityuu momyka. Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌgã moꞌwya:—Peꞌje pejejua je rupi— ꞌjau ꞌga Tiago ꞌga upe, Juã ꞌga retee.

Nhym ãm ajbir tẽ nhym Xijagumẽ Djuão ar kàkam nhỹ nhym arỳm ar omũ. Ar axikôt kator. Djebedêu ne ar adjuw. Djebedêumẽ ne ar amim kryreo mexo nhỹ. Nãm ar omũn arỳm kàj bê amikôt ar ku'uw.

Inîꞌrî miarî ya panpîꞌ tuutîi, tiaronkon takon yarakkîronkon nîrî eraꞌmaꞌpî Jesusya. Inkamoro wanîꞌpî Zebedeu munkîyamîꞌ pe. Tiago moropai itakon João, inkamoro wanîꞌpî tîyunkon pokonpe kanau yaꞌ. Tîtarrafarikon rumentannîꞌpîtî pîꞌ toꞌ tîîse Jesusya toꞌ yannoꞌpî.

Ha' mõg 'ĩhã tik taknõy 2 nõy pẽnãhã', ha' xuxet'ax Tiak, xi' taknõy 'ãxet'ax Yoãm, yã Yemeneo kutok, tu yãy tak yõg mĩpkox kopa' mãm, nũy tut panip mĩy. Ha Yeyox te' xapit, puyĩy nũ mũtik hãpkumep,

Jesus wara'acayũ o'jojojo- -xepxepayũ- -Tiago, João dak. O'jojojo, ibocewi cucum pima. João Tiago kitpit osunuy. Zebedeu ipotpoyũ osodop ip. Kobe be osodop ip Zebedeu eju. Axima bubuap muwaketken o'e ip.— Epesot okay, oweju jekuku am — Jesus o'e Zebedeu ipotpoyũ be.

Ti bahä̃nh mä Jesus bahapäh ajyy Tsijaag, Jowãw daheeh, Sebedew häd näng do taah. Marakate gó mꞌ rabatꞌoonh, sa yb mä sa hata. Karahi mꞌ renäm. Ti mꞌ Jesus batsꞌyyt ta sii rabahõm hyb nꞌaa.

Nxe³ka³tu̱³ta¹ jũ¹nxa² yan¹nãu³a² ã³nxai³ain¹ka³tu̱³ta¹ Se³be³te²u²jah³la² a²ki³lha³nãu³xa² Jo³ãu²ah³la² Ti³a²kah³la² nxe³ya³sxã³ ka³no¹a² ka³lo³ẽ¹na² ã³wxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³wxe³sxã³ a̱i³na² ta³lã²la²ka³lo³a² sa²ka³tũ¹sxã³ sa²hau³ko³tain¹je²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³na¹ a²kwẽn¹tai²na¹ Je³su²jah³lo²kxai³lu² ĩ³kaix1tain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Jesus jiyihitiya, maisekoneseta waiyihitiya hinamahare haximarene kakoarenai, Tiago, João xoaha, Zebedeu ityaninai. Tyaonahitaha kanowa ako hanexeha kakoa, tyomaharehenahititaha hahiyakakalaha.

Avikha'ianaha adani Jesus, va'ora vakanokiha adani araba abono vakahoariha vi'bamiki vakadiabi'i khama. Aajojahiki Tiago, kajo'ojahiki João. Vakadiabi'i Zebedeu oniki. Vakahagi kabodinia vahojaki adani. Bada vakhaniki adani tahafa-ra avakanaja'divini. Jesus va'ora baranahaha adani vi'bamiki:—Hora vavaipohiha!

Ana puẽtsik Sesus zitabakaze mektsa botu nikozo. Tsiaku, Suão ahatsa bo niwatihi nikozozo. Suão Tsiaku tsy. Tsaraha eze tahazo tuk tahatõhõryk zizozikiknaha. Iwaze Sesus nisihuahuaka.

Tuwat porapꞌi i raꞌyn hawyi yi kyt upi Iesui tehaꞌat Sepeteu saꞌyruꞌin kape mehĩ Tiaku iꞌewyte iywyt Iuwãu kape wesuki wato mog yara piat haria kape. Miꞌi hawyi iꞌewyte Iesui iwẽpapꞌi iꞌatuewawi — Toꞌiro uhupi mehĩꞌin e.

Yane kali tumûneke, tokononé koéne po'i pi'âti kopo'ínukokoti ixómoti koyúseopo númikuxope kúveuke vatékena. Énomone ne Teâku yoko Xuâum, xé'ahiko Nzebêdeu. Yoko ápemaka há'a yane vatékenake. Yane ítaikoane Jesus neko pi'âti hókeamaka.

Kã'ró yɨ'rɨáa, ãpêrã kɨ̃ɨ̂ akabihí me'ra niirã́re ĩ'yâkɨ niîwĩ taha. Naâ Zebedeu põ'ra Tiago, João niîkãrã niîwã. Naâ, naâ pakɨ́ me'ra yukɨ̂sɨpɨ wẽhêkɨhɨpagɨre dero apórã sãyâkãrã niîwã. Jesu naá kẽ'rare “Te'á”, niîkɨ niîwĩ.

Chaypi liyalcalmi juc barcućhu Zebedeoctapis chulin Jacoboctawan Juantapis barcunćhu challwa chalacunta allichayalcäta licälul ayälun.

Tawamhã syry na sina pahâ wi, ma duré 'madâ'â zahuré, Ti'adu norĩ hã Zuwãhã me. Ta norĩ hã Zebedehe 'ra zahuré. Timama siré te abazipara sisinarĩ hã te te ãma a'rã'õtõ zahuré apâ, uba're wa. Tawamhã te duré sô tihârâ zahuré.


axĩ tykãnarykõ tynomose tumykõ maro, Jezu maro toytotohkõme.

Hãmri nhũm wa kuma nẽ hipêêxà mã amnhĩ jarẽ nẽ ma hkôt pa ho pa kurê kumrẽx.

Iuasaakipeka itakanaparina iri, kanaua pakini. Xesosikata sa itxana imoianatinirina ĩkapani.

Inepa kehoem tywepiry odayba idylymo. Tunwym tyânzemo myani, Jesus agâ tâtâhomoem.

Aꞌe ꞌar mehe we uhem wà aꞌe wi wà, kanuhu hezar pà wà, u hezar pà wà no. Oho Zezuz hupi hemiruzeꞌeg romo wiko pà wà.

Haꞌe ramove haꞌe kuery kanoã haꞌe nguu oeja vy ojeꞌoi hakykue.

Odaa aɡ̶ica daɡ̶a leegi jidiaa oyaladi Zebedeu, niɡ̶ijo eniodi, ajaaɡ̶ajo liwatece, odaa joɡ̶odiotece Jesus.

Nambegwei g̃a hoi yharuhua reja gwuva'ga reja no ogwovo Jesus'ga rupi okovo garemimbo'eharamo.

Kỹ ag tóg vẽsỹmér (ag tóg) ãjag tỹ nén tovãnh kỹ ti to kãmũ mũ, canoa tovãnh kỹ, ãjag panh ti tovãnh kỹ ke gé. Jesus mré ag tóg mũ mũ, Tiago ti, ti jãvy tỹ João ti ke gé.

Upe-ma ramo pyaꞌe oheja okanóa gwu reheve. Oho hupive omoirũ-vy Hesu-pe.

Tai tahe tybyreny ririrenyre. Jesuisi hemy ròirenyre.

Aꞌerauwe ꞌgã ũꞌjãu yaruu awi, ꞌuwa ꞌga rejaa awau Jejui ꞌga rupi.

Nhym bãm Djebedêu kàkam nhỹ nhym ar arỳm wãnh kum iren mã Jeju kôt ajkamẽ.

Moropai inkamoroya tîyunkon nîmîꞌpî moropai tîkanaukon nîmîꞌpî toꞌya. Moropai toꞌ wîtîꞌpî Jesus pîkîrî.

ha hãpxip 'ohnãg 'ĩhã' mõg, tu yãy tak nĩm, xix mĩpkox nĩm, nõm te kõnãg yĩmũ' mõg, ha Yeyox pe' mõg.

Kobe o'suiwat ip, jebay dak. O'suiwat ip cekobe be.O'ju ip Jesus kay. Dao ma o'ju ip, Jesus eju jekuku am.

Ti mꞌ nayyw hẽ mꞌ ragatsëg nꞌyyh pong hẽnh. Ti mꞌ raberéd hõm sa yb, marakate. Ti mꞌ Jesus sii rabahõm kän mäh.

Ĩ³kaix1te³na¹ Jo³ãu²ah³la² Ti³a²kah³la² nxe³ya³sxã³ a²wĩ³na² ã³waix3ti² ka³no¹a² ka³lo³a² ã³i² nxe³yah³nũ²la² Je³su²jah³la² hi¹txai³lya³ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus kawisahene hoka halakisaha rotita hanexeha exahe hakanowaneha xoaha hoka xaneha Jesus xema.

Jorakia vakahagi-ra vakanahojaha'aha. Vakaamina'aha ada vakadiabi'i. Jesu-ra vavaipohiha'aha. Avikha'aha.

Iwaze atsoko tahazo zerekeknaha tsaraha niwatihi. Sesus hapik niukurunaha atahi nisihyrinymyryky.

Miꞌi hawyi tuwat meremo hupi. Taꞌatuꞌatoiat raꞌyn taꞌatuesuki pira pytyk hap taꞌatueꞌyara pe hawyi taꞌatuhenoi taꞌatuꞌywot sese hawyi tuwat raꞌyn Iesui upi miitꞌin muꞌe hamo.

Kurí kixónehiko há'a koane vatékena, pihónehiko ikéneke Jesus.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, naa yawɨ́ yukɨ̂sɨre, tohô niikã́ naâ pakɨré tootá kõ'â kũu, Jesu me'ra siru tuú wã'kakãrã niîwã.

Chaynu ayäluptin-pachamari barcuntapis, taytantapis caćhaycul Jesuswan liculcäla.

Sô hârâ zahuré wamhã, awa'awi ma tô tinhimiromhuri ma marẽme zahuré. Timama zama ma rẽme zahuré, Zezusihi siré 're neb zahuré da.


Imehnõ amorepatopõpyry Jezu a, kurãkõkara kurãkatopõpyry roropa eya(Ruk 6.17-19)Morarame Karirea poro toytoryme Jezu a imehnõ tamorepase eya. Toto atamorepatoh tao tamorepase toto eya Ritonõpo omiry kurã poko, toto esẽme Ritonõpo exiry poko, enara. Mame tuhke kurãkõkara tukurãkase ropa eya.

Jejus kot tanhmã amnhĩ nhĩpêx toRukre 6.17-19Tã nhũm Jejus Garirej kamã Ijaew mã Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o pa. Na pre hte Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre xà hã ixkre hwỳr agjê nẽ kamã mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o hkrĩ nẽ mẽ kãm:—E mẽ tee ri ate amnhĩ tomnuj ã amnhĩ pumu nẽ hpãnhã Tĩrtũm kôt mãn amnhĩ nhĩpêx o ri apa. Kot kaj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nhũm ja hã mẽ apumu nẽ mẽ ato hkra kurê kumrẽx. Anẽ.Hãmri nẽ akupỹm mẽ kãm mẽ à xwỳnhjê ho mex. Ahpỹnhã tanhmã mẽ à kute xwỳnhjaja nhũm akupỹm mẽ ho mex o pa.

Xesosi Amianatakani Imakananitini(Arókasi 6.17-19)Xesosi sari ikini Kariréia tõpamoni. Aiko Xoteoakori apotiitiniãtaãua isa. Iuaã isãpiretana Teoso iokanapirena erekari, Teoso kãkiti auĩte inini pirena. Apaka erekapeka itxĩkitakana amianatakani.

Jesus kurâ domodo nhenomedâdobyry, tâwânuneim modo kua nhetobyry warâ(Lc 6.17-19)Idânârâ Galiléia eynynonro âtâ anakâ myani Jesus sakadyly. Âtâdyguyhomodâ mykâinane Deus wâgâ nhenomedâdylymo. Deus iwymârymoem idyly wâgâ mykâinane unâ iwâkuru nhegatuly. Tâwânuneim modo, âsenagazeni modo warâ kua tyese mykâinane.

Zezuz upurumuꞌe iko kury. Upurumukatu noWata Zezuz oho iko Karirez ywy rehe aꞌe kury. Upurumuꞌe oho iko zemonoꞌogaw nàn no, Tupàn pureruzeꞌegaw imumeꞌu pà no, teko imaꞌeahy maꞌe wamukatu pà no, maꞌerahy paw imuhem kar pà no.

Lucas 6.17-19Galiléia yvy haꞌe javi rupi Jesus oiko. Onhemboꞌeaty ikuai vaꞌe rupi nhomboꞌe vy omombeꞌu ayvu porã Nhanderuete poꞌakaa regua. Heta vaꞌe kuery omonguera guive opa marãgua gui imbaꞌeaxy vaꞌe.

Jesus yeloɡ̶oditedibece latematiko codaa icilatidi eliodi eelotaginadi(Lucas 6.17-19)Jesus igotedeloco idiwatawece nipodaɡ̶a Galiléia. Diiɡ̶axinaɡ̶atedibece minoataɡ̶a liiakanaɡ̶axiidi judeutedi. Yeloɡ̶oditedibece ɡ̶obodicetedi anele micota me iiɡ̶e Aneotedoɡ̶oji ɡ̶odaaleɡ̶enali. Codaa nicilatiditedi ijotawece niɡ̶ijoa eelotaginadi, codaa me ijotawece niɡ̶ijo ane nawikodeeɡ̶a.

Jesus'ga ombo'e ahe imombiga karugwara(Lucas 6.17-19)Ojipejipea pe Jesus'ga hogahoi Galiléiapeve'g̃a gwyra rupi hete ogwovo. G̃ajatykahai pe ga hogahoi g̃a mbo'eavo Tupana'ga nhi'ig̃a rehe. Pyryva'ea ga imombe'ui g̃a pe Tupana'ga pe poko katu pota penduvihavuhuhetero javo.—Perojijyjijyjuka ti pejeaporog̃ita Tupana'ga pe pejikoga ga rehe. A'ero po ti ga pe pokokatui nehẽ imomboa pendekote'varuhua pe hugwi okovo penduvihavuhuhetero nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.Karugwaraparavuhua Jesus'ga imombipavi g̃a hugwi no. Ipopoakare'ỹve'g̃a ga g̃a mbopopoakari no. Nahã ga rekoi g̃apyteri pe.

Jesus tỹ ag tỹ háꞌ he(Lc 6.17-19)Kỹ Jesus tóg ga tỹ Galiléia kar mĩ tĩ mũ sir, ag mré. Judeu ag vẽnh kanhrãn jafã krẽm tóg ag kanhrãn mũ. Ag mỹ tóg Topẽ vĩ sér tó mũ, ũ tỹ kanhkã tá nĩ tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ tĩ. Ũn kagyga kar ag hyn han tóg, fag kar ke gé, gĩr kar ke gé.

Hesu oporomboꞌe oporombogwera ave(Lc 6.17-19)Ha upéi katu Hesu oho Galiléia tetã tetã-rupi. Ojeporahéi haty haty-rupi oporomboꞌe. Nhandejáry nhande ruvixarã rehegwa nheꞌẽ porã omombeꞌu mbeꞌu. Entéro mbaꞌasy-gwi oporombogwera gwera oiko-vy.

Ibutumy Kalileia bedey‑ki Jesuisi rariamyhỹre. Tii judeu dohodỹỹna heto‑ki rarybemyhỹre. Deuxu Iòlònamy ritỹnynymyhỹre, Rybe Wihikỹ Tỹmyra wahe. Sõwemy webinadu mahãdu riteytenyre.

Kwaiwete Jejui ꞌga ꞌgã katuꞌoka(Luka 6.17-19)Garireja ywy pyterimũ Jejui ꞌga awau akou peuwara ꞌgã muꞌjau ꞌUwarete ꞌga ree.—Pejetywer awi pẽpoiriweramũ Janeruwarete ꞌga pẽtywera moiri pẽ nui. Aꞌeramũ ꞌga pẽ mogyau wemiayuwamũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ꞌUwarete ꞌga ree.ꞌGã jatykaaw ipe ꞌga ꞌgã muꞌjau ꞌga ree. Ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã ꞌga ikatuꞌoka.

Jeju kute me punuo mex.(Mak 3.7; Ruk 6.17)Nhym kam Jeju Garrêjakam pyka kunĩkôt memã kukràdjà jarẽnho ba. Apỹnh mebê idjaer bikprõnh djàri memã arẽnho ba. Ne kàj bê ujarẽnh ny jarẽnho ba. Bẽnjadjwỳr djwỳnh kute pykakam amim me utàr ne ar meo ba'ã memã ujarẽnh ar ba. Ne kam arỳm apỹnh me kanêmẽ me punuo mexo ba.

Itekare Ekaremekî Pinunpa Jesusya(Lc 6.17-19)Mîrîrî yai Jesus asarîꞌpî tamîꞌnawîrî Galiléia pata poro toꞌ epereꞌtoꞌkon yewîꞌ tapîꞌ. Toꞌ yenupa pinunpaꞌpîiya morî itekare pîꞌ. Tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe Paapa iipî kupî ekaremeꞌpîtîꞌpîiya. Moropai priꞌyawonkon pepîn yepiꞌtî pinunpaꞌpîiya tamîꞌnawîron toꞌ yeparankon yapai.

Yeyox te hãmyũmmũgãhã xix hittupmãhã'Ha Yeyox te hãpkumep punethok, tu ta Ganinet yõg hãpxexka xohix hã hãpkumep, tu Topa pet xohix kopa hãmyũmmũgãhã', tu Topa yõg hãm'ãpak max'ax 'ãktux, xix Topa te tikmũ'ũn xat'ax 'ãktux, tu tikmũ'ũn pakut xop hittupmãhã',

O'ju Jesus soat tag̃- -Galiléia eipi dag̃. Adeayũ mutaybitbin o'e Deus eju kawẽnwẽnap'a be. Kawẽn idipat muwẽnuwẽn o'e adeayũ be. Deus soat kukanap muwẽnuwẽn o'e. Iwãtaxipipiayũ o'g̃u'ada'ada. Ibaca'ũmayũ mubacacan o'e Jesus.

Ti mꞌ jé padꞌyyt hẽ Garirej häj nꞌaa bä, tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot do yt hã, Jesus ma metëëk mäh, tamaherꞌoot mä sa hã Pꞌop Hagä Do ji tabagꞌããs do ky nꞌaa hanäm doo. Jé padꞌyyt hẽ mꞌ tabaheso hõm sahõnh hẽ sa nahëëh. Tabaheso hõm na-ããj hẽ hꞌyyb nahejooj padëëk do nahëë hajꞌaa.

Wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txi² wi¹kãi³i² nxe³jau³su²Nxa²ha¹te¹ hã²wxãn³txa³ Ka³li³le²a²ko³nãu³a² Je³su²jah³la² ai³lha²thet3ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ta¹ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nũ²kxi²thĩ³nãu³xa² ã³wih¹xai³lha²thet3sxã³ wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txi³ha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³a² nxe³jau³xa² ĩ³yau¹ũ³ha²kxai³ nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³kxa²yu³su² a²nũ²a² ĩ²li³te²na¹ ĩ³ta³ka³txa² ĩ³ton³ta̱³nxa² kwa²ha̱i²ha̱in²ta̱³nxa² nxe³te²na² ã³tĩ̱³kxai²nãn²tu̱³ nxe³te²na² whãi²na¹ wi¹we²txi²ye²ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Aotyakijita Exahe Aiyatelikihitita Halitinai(Lucas 6.17-19)Hatyaoseta Jesus xane hakakoare Galiléia koa tonakoatya. Kaokehena wenakalati hoka aotyakisahitene xahohisakoatyakalati hanako. Iraiti waiyexe xakaita ihiyeha Xekohaseti Kalorexe Enore nalitare kaotyakene tahi. Haiyaharenai hokakiterenai aiyatelikihitita ekahehareha nonitata.

Jesus va'ora anaihotaki adani ija'ari vaipohiki(Lucas 6.17-19)Hari. Galiléia kaaraboni kaibavinia aadahaoni'aha ada Jesus. Judeus kaija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorani vaipohikia okhajakosioni'aha. Va'ora aka'ojomo'ioniha adani ija'ari. Jesus va'ora akanamonionivini hida Deus athi, ija'ari hahavi vakadika'da'di ada Deus. Va'ora anaihotaki jaboni adani ija'ari vakavamoniki. Ipohiki ida vakadikavamoni.

Sesus nisihyrinymyryky iwatatu nisizororowyky.Kyze nanabyitaba Karireja bo Sesus niukuru. Deus wahoro bo nikaraze kytsa nisihyrinymyryky. Deus wasania ty sizubarẽtsa bo nipamykysoko. Hawa kytsa Deus tyryktsa moziknaha nitsasoko. Kytsa simyitsapyritsa nisizororowy, ustsa batu siaku nisipunihikwyky.

MAKU 1.38-39 IRUKA 4.14-15 PIAT EWYMiꞌi hawyi Iesui toto i itote pyi yi wato Karireia piaria muꞌe hamo i raꞌyn. Toiꞌatumuꞌe kahato sehay wakuat no wuatꞌi Tupana mõtypot yat pe toiꞌatumuꞌe. Iꞌewyte iꞌahu rakaria toiꞌatumoehãite kahato aikotã aikotã iꞌatuꞌahu hap ok tã toiꞌatumoehãite torania itote.

Ihíkaxo ne Jesus koane koitóvo êno xâne(Lk 6.17-19)Uhá kíxoa Jesus yónea neko poké'exa Ngalíleya koane íhikaxea emo'u Itukó'oviti ya sinâgoga, enepone íhikaxovoku hó'e jûdeuhiko, koane koyúhoyeamaka ne inámati ihíkauvoti koyúhoti kixoku natíxea Itukó'oviti xapa xâne. Koítovamaka Jesus uhá koeti koêkuti kó'iyeovoku aríne neko xanéhiko.

Jesu pãharã́ masaré bu'ê'ke niî'(Lc 6.17-19)Jesu niî pe'tiro Galiléia di'tapɨ Judeu masa nerê wɨase wi'seripɨ bu'ê kusiakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ãyusé kiti Õ'âkɨ̃hɨ yeere, kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niîmi niisére bu'êkɨ niîwĩ. No'ó naâ de'ró niisé do'âtisere yɨ'rɨó wã'kakɨ niîwĩ.

Jesusmi achca nunacta yaćhachin(Lc 6.17-19)Jesusmi jinantin Galileap malcancunaćhu pulila, juntunaculcänan wasicunaćhu yaćhachishtin, Diospa gubirnunpa allin willacuyninta willacuśhtin, llapa ishyäcunactapis lluy sänachishtin.

Zezusi hã da'ahâ na te te ĩda'apesezé wasu'u(Rucasi 6.17-19)Tawamhã daza'rui mono bâ te 're mo Zezusi hã, Darireza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma hã. Zudezu norĩ te, rowahutuzé mono bâ, ma tô te te dama 're rowahutu. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u na te duré te te dama 're rowasu'u, ĩwasu'uwẽ na. Dahâzé mono bâ ma duré da'apese. Hâzé u'âsi wa, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ zama ma apese, Zezusi hã.


Mame Jezu tokãtose eya xine. Xiriapõkõ Jezu poko tutuarõtase roropa. Morarame eya xine kurãkõkara tuhke tonehse Jezu a ikurãkatohme. Jorokohpãkõ roropa tonehse toto a epuepukaketomo te, ytoytopyra exiketõ roropa tonehse eya xine. Morarame emero tukurãkase ropa Jezu a toto.

Jakamã nhũm mẽ piitã pikaja kamã ri axpẽn mã harẽnh o hprõt. Nẽ pika pê Sir kôt mããnẽn ma ri axpẽn mã harẽnh o hprõt. Nhũm mẽ piitã harẽnh ma nẽ ma hwỳr mẽ à xwỳnhjê ho mra. Ahpỹnhã ri tanhmã mẽ à kute xwỳnhjaja. Mẽ à htỳx xwỳnhjaja. Nẽ mẽ ĩ kamã mẽ htyk xwỳnhjaja. Nẽ mẽ hkrã pipãnh xwỳnhjaja. Nẽ mẽkarõmnuti kot Satanasti nhỹ hã tanhmã ri mẽ ho xwỳnhjaja. Nhũm prem mẽ hamỳ nẽ ma Jejus wỳr mẽ o mra nhũm mẽ omu nẽ akupỹm mẽ ho mex pa.

Xesosi kamakiti, apaka isãpiretakiti, iaripiretapeka ikinika Síria tixini. Ininiã kãkiti minana itomaneri amianatakani iuamoni. Ikini sereti amianari auakini sari iuamoni. Kãkiti maerekati matamatakoti Satanasi nitiri auaĩtotakiti apoka iuamoni. Apaka kãkiti mapitxiritakani apoka. Apaka titinanakakari amianariti auakini apoka. Apaka kãkiti maposota tĩpokotakani pakini apoka Xesosimoni. Ikinikana erekape itxĩkitakana ninoa.

Tâinkâ lelâba myani anhekyly egary idâly Síria eynynâ. Aituo pylâ myani tâwâneim modo Jesusram nhadylymo-ro warâ. Âdaunlo tâzewânulâ kua nhekyly. Kadopâgue taseim modo kua nhetaynly. Ekomani modo kua nhetaynly. Adakobâdânry modo kua nhetaynly lâpylâ warâ myani. Idânârâ tâwâneim modo tyam idâypy kua tyese lelâ myani.

Teko umumeꞌu hemiapo kwer oho Xir ywy rehe har nànàn aꞌe wà no. Aꞌe rupi aꞌe ywy rehe har werur imaꞌeahy maꞌe ipyr aꞌe wà no, wyzài imaꞌeahy haw hereko har wanerur pà ipyr aꞌe wà no. Werur tekwe ikatu ꞌym maꞌe hereko har aꞌe wà no, werur uryryryryz maꞌe aꞌe wà no, werur ipàri maꞌe aꞌe wà no. Paw rupi katete umukatu aꞌe wà.

Haꞌe ramo mbaꞌemo ojapo oikovya omombeꞌua rã oendu pavẽ Síria yvy haꞌe javi rupi. Haꞌe ramo oĩa py oguerua imbaꞌeaxy vaꞌe opa marãgua mbaꞌeaxy oendu vaꞌe gui omonguera aguã: anha onhemondea vaꞌe, heꞌoꞌã vaꞌe haꞌe oguata eꞌỹ vaꞌe guive. Haꞌe ramo omonguerapa.

Nibodicetedi aneetece Jesus ilaagiteloco iditawece nipodigi Síria. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi monadeegitalo Jesus ijotawece niɡ̶ijoa eelotaginadi. Odaa icilatidi inoatawece ane latopaco neelotika, codaa me niɡ̶inoa ane ɡ̶odileenaɡ̶a, inoa anodakatiogi niwicidi abeyacaɡ̶aɡ̶a, codaa nicilatiditedi yetoledi, codaa me alejaadotedi ane daɡ̶adiaa ditineɡ̶e. Jesus nicilatidi ijotawece niɡ̶ijo anenagitibeci midoataɡ̶a.

A'ero he'yjuhuve'g̃a imombe'umbe'ui nahanahã Jesus'ga g̃a pohanog̃i javo. A'ero Síriapeve'g̃a nhaporemo ikwahavi no itetirũave'g̃a nderupava Jesus'ga pyri. He'yjuhu karugwara g̃a pe. Hahy paravuhu g̃a pe no. Anhag̃a omongo aha ojipe'g̃a ojeaporog̃ita rupi jate ojipe'ae'yma g̃a hugwi onhimongyavo Diabo'gapyriva'ea. Ojipe'g̃a akag̃i pe mbipeuhu g̃a mboheagwyryva. Ojipe'g̃a nopo'ami. Nomyi tuhẽ g̃a upa. G̃a nhaporemo g̃a g̃a nderuri Jesus'ga pyri topohano ti ga g̃a javo. Jesus'ga omombi pa g̃a hugwi a'ero g̃a mongokatua'java.

Hã kỹ ti kãme tóg vẽnh kar kri rũm mũ sir, ga tỹ Síria tá ke kar kri. Kỹ ag tóg sir ũn kagyga ag tatĩn kãmũ mũ, ti to, vẽnh kaga vẽnhmỹ han mũ ag mré hã, kỹ tóg ag tỹ háꞌ he kãn mũ sir. Vẽnh jagrẽ kórég ag pan kãn tóg mũ gé. Ũ tỹ ter tĩ han mũ ag tỹ hágháꞌ he tóg mũ gé, ũn grĩngrĩn kỹ nỹtĩ ag tỹ ke gé, fag kar tỹ ke gé.

Upe-ma ramo isarambi oho-vy herakwã. Síria tetã tetã-rupi oho herakwã. Upéixa-gwi ogweru íxupe opambaꞌe mbaꞌasy rerekoha vaꞌe gwive. Gwĩ hasy ete vaꞌe, gwĩ anháy rerekoha, gwĩ heꞌoꞌãꞌoꞌã vaꞌe, gwĩ hajy jeapa vaꞌe ogweru ave íxupe. Entéro hasy vaꞌe íxupe ojereru vaꞌekwe gwive, ombogwerapa joty haꞌe.

Jesuisimy iny relyyre ibutumy hãwã hãwã‑ki Siria bede ibutumy. Tai tahe sõwemy webinadu mahãdu didydenyde tamy, iny tyytybybina‑di, iny iumy imyremyrehekỹ wahe. Jesuisi ibutumy iny riteytenyre.

“Jejui ꞌga ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã okatuꞌok” ꞌea awau uãina Siria ywy pypiaruga. Aꞌeramũ kwe pewara ꞌgã we futat ikwaapa. Aꞌeramũ kwe pewara ꞌgã ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã nerua ꞌga upe. Ojeroꞌwu maꞌe, iypip maꞌe, ikaꞌna maꞌe, iteu maꞌe, mamaꞌeukwaawa rerekwat. Mĩmera ꞌgã ꞌgã erua Jejui ꞌga upe. Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌgã katuꞌokapap.

Nhym me arỳm arẽnh kumex. Pykabê Xirijkam ne me prĩne me kunĩmã arẽnho ipôk ne. Arẽnho ipôk nhym me kunĩ arỳm Jeju jarẽnh ma. Ne kam arỳm 'ỳr me punu kunĩo bôx. Apỹnh me kanê djàri meo bôx. Ajte apỹnh me tokry djàri meo bôx. Nhym me kwỳ me karõ punu kute meo baja nhym me meo bôx. Nhym me kwỳ me tyk kute meo baja nhym me meo bôx. Nhym me kwỳ akry nhym me meo bôx. Nhym kam arỳm me kunĩo mex.

Mîrîrî warantî ikupî Jesusya yekare esetaꞌpî tamîꞌnawîrî Síria pata poro. Mîrîrî yeꞌnen pemonkonyamîꞌya tonpakon priꞌya pra tîweꞌsanon enepîꞌpî toꞌya. Tîmoronkon epuꞌnenan tamîꞌnawîron pîꞌ oꞌmaꞌkon yarakkîrî tîweꞌsanon moropai asakoiꞌkon pepîn ekeꞌnepamîꞌsan enepîꞌpî toꞌya toꞌ yepiꞌtîtoꞌpe Jesusya kaiꞌma. Moropai inkamoro yepiꞌtîꞌpîiya tamîꞌnawîrî.

ha hãpxexka Xit yõg tikmũ'ũn xohix te' xupak, hu' pakut xop tat Yeyox hah, yã hãmpakut xohix te tikmũ'ũn pakutnãhã', xix yãmĩy kummuk te' pakutnãhã', ha nõm tikmũ'ũn te yãy pu xu'ux xop tat, xix hãpkumep hok xop tat, ha Yeyox te' xohix hittupmãhã'.

Imẽneju itaybicayũ Jesus awẽg̃ o'g̃uwẽnuwẽn. Soat Síria eipi beacat o'jekũyjojo. Soat iwãtaxipipiayũ: ipi kug̃ayũ, ibiõg̃buk kẽrẽat kug̃ayũ, yag̃uybabi'ũm'ukayũ, ijebit e'ũat puximayũ; soat ip o'tujowat Jesus kay. Soat ip o'g̃u'ada.

Ti hyb nꞌaa, Sirija häd näng do häj nꞌaa bä na-ããj hẽ raky nꞌaa napäh mä Jesus mo hajꞌaa hã. Ti hyb nꞌaa ramena kän ta wë nahëë enäh doo. Hajõng mä ramenaa do sa nahëëh. Takꞌëp datés do hahoop do ta wób, karapꞌaar hꞌyyb nesaa do pahadëëk do ta wób, mera do kajꞌuun do ta wób, nabong do ta wób. Ta ti sahõnh hẽ sa nahëë Jesus hahëën hõm mäh.

Nxe³te²kxa³ya̱³lhu² Je³su²jah³la² a²ha³ta̱³nxa² u²lxi³ ã³na¹ha²kxai³ ai³lhxã³ Si²ri³a³ko³nãn¹tũ̱³ka̱³txa² ain³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ain³kxain¹nũ²la² ĩ³ta³ka³txa² ĩ²li³ka³txa² ĩ³ton³te²a² yũ³kxai²nãn²tu̱³ ã³sa²so¹ha²kxai³ ĩh³nha²ju³ta² yũ³te²a² ã³sa²so¹ha²kxai³ a²nũ²ai²na² ko̱³nxe³te² yãu³ka³txa² nxũ²kwa̱i³yxau³jah¹lo²su² te²na² ã³sa²so¹ha²kxai³ ã³tau³txẽ³kat3sũ̱³ka³ta² yũ³te²su² te²na² ã³sa²so¹ha²kxai³ a²nũ²ai²na² nũ³kan²ta³kxi²te²na² ã³sa²so¹ha²kxai³ a²nũ²a² wi¹lain³ta³kxi²te²nãu³xa² nxe³yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ Je³su²jah³la² hi²sen³su² tũ̱¹ka̱³txai²na² a²yxo²ha³kxa¹ we²txin²tain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Ekakoita etahi akiti semaha hakakoare Síria koa maniya. Hatyo hiyeta halitinai kolatya hokakiterenai Jesus ana, kahare hawareharexe kahehaliti kakoarenai, tihanare kamilakoretiterenai, hatyahalitinai, wainitatereharenai exahe maetonaneharenae xoaha hoka tyotya aiyatelikihenahititene.

Síria kaaraboni kaija'arini vaipohikia jaboni avananamithaoni'ihi ida Jesus ija'ari-ra anaihotavini kavaranihi. Oniania va'ora vavikha'aha adani ija'ari vakavamoniki, vakabajadiki, varai'abakhiaki, vajo'o aba'oronisiagaki vihiki. Kavamoni ipohiki-ra vavahojaki adani ija'ari, va'ora vavikha'aha Jesus viaha. Jesus va'ora anaihotahahavimani'aha.

Hawa haty nikara kytsa sizubarẽtsa ziwabynaha. Nanabyitaba Sirija bo niwatihi kytsa isoho ziwabykynaha. Iwatsahi simyitsapyritsa, asaktsa hyrikoso sapybara sibo pororo ziknakaranaha kuanare zikybyikitsa asaktsa sityrykmyitsa iwatsa sizubarẽtsa ibo nisioktyhyryknaha. Sizubarẽtsa nisizororowy.

Miꞌi hawyi miitꞌin yi Karireia piaria yi Siria piaria tikuap taꞌyn Iesui misepap sese koꞌi. Miꞌi hawyi tõꞌẽ tõꞌẽ pya wuaria. Taꞌatuerut kahato iꞌahu rakaria torania hawyi Iesui tiꞌatumoehãite kahato iꞌatutara heg nakaria mãꞌãu saꞌag koꞌi mimoesoꞌok koꞌi ipo kĩꞌã rakaria ipy kĩꞌã rakaria ikuꞌuro kuꞌuro rakaria taꞌatuerut howawi hawyi toiꞌatumoehãite yne raꞌyn.

Eyekóxokonone koeku ítuke ne Jesus ya uhá koeti poké'exa Sîrea, omókonone uhá koêti ne ka'aríneti xokóyoke. Yoko ako tôpi kó'iyeovoku arinéti yuvâtihiko. Ápe xâne ûroevo ndémoniu. Ápemaka ákoti aunáti tûti pepokehí koêti, koane isayú'ixovoti ákoti ehevákapu mûyo. Koítovahiko Jesus uhá koêti.

Kɨ̃ɨ̂ tohô weesé kitire niî pe'tiro Síria di'takãharã masî pe'tikãrã niîwã. Tohô weérã de'ró niisé pi'etírãre kɨ̃ɨ̂ tiropɨ miáakãrã niîwã. Do'âtirãre, wãtî sãháa no'o'kãrãre, no'ó yamâ wẽrisé kɨorã́re, tohô niikã́ sihâ masitirãre kɨ̃ɨ̂ tiro miáa, yɨ'rɨó dutikãrã niîwã. Niî pe'tirãre yɨ'rɨókɨ niîwĩ.

Caynu lluy lulaśhancunämi intiru Siriap calu malcancunamanpis miläla. Chaymi imaymana ishyaywan ishyä nunacunactapis, Satanaśhpa gänaśha nunacunactapis, wañupaywan cäcunactapis, latacunactapis apapämuptin Jesus lluyta sänachila.

Tawamhã Zezusi te te ĩda'apesezém na, ma tô rowasu'u hã te te ropé, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma. Taha wa, ma tô ĩtẽme da te 're 'wasari dahâzé mono bâ, uburé aimawi hã dahâzé da te 're ĩsépata za'ra mono norĩ hã, wa'uburé te te 're ĩwamnarĩ za'ra mono norĩ hã, duré da'rã siwamnarĩ wa, 're ĩdahâiba popo'o za'ra mono norĩ hã, duré ĩmorĩ'õ norĩ hã. Uburé ma tô da'apese, Zezusi hã.


Morarame imeimehnõpõkomo a Jezu tokahmase, imoihmãkomo a. Karireapõkomo a tokahmase te, Omame osetoro patapõkomo a te, Jerusarẽpõkomo a te, Juteapõkomo a te, Joatão mõpoẽkomo a roropa Jezu tokahmase, enara.

Jakamã nhũm mẽ ohtô nẽ ma hkôt pa. Krĩ pê Garirej rũm nẽ Tekap rũm nẽ Jerujarẽ rũm nẽ pika pê Jutej rũm. Nẽ pyhti pê Jotãw nhĩkjê rũm mẽ pa xwỳnhjaja. Nhũm mẽ ã ohtô nẽ ma Jejus kôt omunh o pa anẽ.

Itomaneri sari iua tikini. Kãkiti Kariréiakini, tesi pakini sitatxitikini, Xerosareẽkini, kãkiti Xotéia tõpakini, Xotão uiniti ipiniãkini pakini sari iua tikini.

Toenzepa myani kurâ domodo nhapygue awyly, Galiléia eynynâba âetaymby modo, Dez Xidadâ anano modo, Jerusalém donro modo, Judéia eynynonro modo warâ, paru Jordão kuynonro modo lâpylâ warâ.

Teko teteaꞌu oho haikweromo wà. Karirez ywy rehe har wà, Teztaw ywy rehe har wà no, Zeruzarez tawhu pe har wà no, Zutez ywy rehe har wà no, Zotàw yrykawaz pehegwer rehe har wà no. Paw rupi katete oho haikweromo wà.

Haꞌe rire heta ju Galiléia gui ou, haꞌe Decápolis, Jerusalém, Judéia haꞌe Jordão rovaigua gui. Ou vy ojeꞌoi hakykue.

Eliodi oko anodiotece. Idi ica noiigi anoicoɡ̶oticogi nipodigi Galiléia, idi anoicoɡ̶oticogi micoataɡ̶a icoa deez nigotadi anei oko anodotaɡ̶atigi nioladi greegotedi, idi anoicoɡ̶oticogi nigotaɡ̶a Jerusalém, codaa me nipodigi Judéia, codaa midiwataɡ̶a nipodaɡ̶a daato akiidi Jordão.

He'yjuhuve'g̃a hog̃ahoi Jesus'ga rupi onhimongyavo. Uhu g̃a ga pyri Galiléiapeve'g̃a gwyra hugwi Dez Cidades hugwi no Jerusalém hugwi no Judéiapeve'g̃a gwyra hugwi no rio Jordão aherovaja hugwi no. Nahã g̃a nduri ogwoogwovo ga rupi onhimongyavo.

Hã kỹ ũn tỹ hẽn ri ke ag tóg ti mré mũ mũ sir. Ũ ag tóg ga tỹ Galiléia tá kãmũ mũ, kỹ ũ ag tóg cidade tỹ Decápolis tá kãmũ mũ gé, cidade tỹ Jerusalém tá ke gé, ga tỹ Judéia tá ke gé, goj tỹ Jordão mã tá ke gé.

Upe ramo heta ojogweroaty Hesu-rehe hikwái. Oĩ heta Galiléia yvy pygwa, oĩ heta Dez Cidades ojeꞌeha tetã mygwa. Oĩ heta Jerusalém tetã mygwa, Judéia yvy pygwa ave. Oĩ heta Jordão ysyry rovái pygwa. Heta eta kente oho ijave ojeꞌói-vy.

Iny sõwehekỹ riheludunyre, Kalileia bede‑ribi, Debòwiò hãwã‑ribi, Jerusalẽ‑ribi, Judeia bede‑ribi, tule Jordaõ bero kowa‑ribi.

Aꞌeramũ kwaiwete ꞌgã awau Jejui ꞌga rewiri. Tekapuru ywy awi, Garireja ywy awi, Jerusareg awi, Judeja ywy awi, Jotãu ry owajara katywar awi. Mĩmer awi ꞌgã ꞌua ajatykau Jejui ꞌga ree, ꞌga jeꞌega renupa. Ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã katuꞌoga resaka nanẽ ꞌgã ꞌua ajatykau ꞌga ree nũ.

Nhym kam me krãptĩ: arỳm 'ỳr bôx ne kôt ar ba. Pykabê Garrêja kurũm, pyka nhidjibê Krĩraxbê 10 kurũm, krĩraxbê Djeruxarẽ kurũm, pykabê Djudêja kurũm, ngôbê Djodão nhijukri pyka kurũm ne me bôx ne kôt ar ba.

Arinîkon pemonkonyamîꞌ wîtîpîtîꞌpî Jesus pîkîrî Galiléia pata ponkon Decápolis pata ponkon Jerusalém pata ponkon Judéia pata ponkon moropai iren Jordão ratai ponkon wîtîpîtîꞌpî Jesus pia.

Ha tikmũ'ũn xohix punethok te' pe' mõg, yã Ganinet yõg tikmũ'ũn, xix kõmẽn te 10 yõg tikmũ'ũn, xix Yenoyanẽn yõg tikmũ'ũn, xix Yonex yõg, xix Yohnãm xatapa' pip xop. Yã' xohix te Yeyox pe' mõg.

Adeayũ o'ju ip Jesus tomuju- -ade jĩjã. Galiléia eipi bewiayũ, Dez Cidades ka bewiayũ, Jerusalém ka bewiayũ, Judéia eipi bewiayũ, Jordãodi winabu wiayũ; soat ip o'ju Jesus tomuju.

Hajõk mä Jesus jawén hahꞌũũm. Ta sꞌee hẽnh naa mꞌ hena ta jawén hahꞌũũm doo. Garirej häj nꞌaa bä naa mꞌ ta wób, Dekaporis häd näng do häj nꞌaa hẽnh naa ta wób, Jerusarẽnh bä naa mꞌ ta wób, Judah häj nꞌaa bä naa mꞌ ta wób, hëëj Joradãn häd näng do tamyyj däk hẽnh naa mꞌ ta wób kä.

Jã¹nxe³te²kxa²ya̱n³tu̱³ a²nũ²a² ka³lxa²khai¹nxe³te²nãu³xa² Ka³li³le²a²ko³xan¹te²nãu³xã² Te³ka²po³li²ko³xan¹te²nãu³xã² Je³ru³sa³lẽ²thĩ³nãn¹te²nãu³xã² Ju³te²a²ko³xan¹te²nãu³xã² ha³lo²ai²na² Jor³tãu²yau³xa² ha³tih³xan¹ko³nãn¹te²nãu³xã² nxain¹sxã³ Je³su²jah³lo²kxai³ ã³si³tẽ³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka kahare halitinai xaneta exema Galiléia koa yerenai, Decápolis nalitarenai, Jerusalém nalitarenai, Judéia koa nalitarenai, one Jordãoxa halakoiya tarenae xoaha.

Ija'ari vaipohiki Jesu-ra vavaipohiha'aha. Galiléia kaaraboni kaija'arini, Judéia kaaraboni kaija'arini, Decápolis kaaraboni kaija'arini, Jerusalém sidaji kaija'arini vihiki Jordão vaini banininiaja vahojaki Jesu-ra vavaipohiha'iki jaboni.

Sizubarẽtsa Sesus hapik niukurunaha. Karireja ezektsa, Dekaporis ezektsa, Serusarẽhe ezektsa, Sudeja ezektsa, buburu Sorodão koiknyktsa iwatsa sizubarẽtsa Sesus hapik niukurunaha.

Miꞌi hawyi miitꞌin sem tuwat tuwat hupi aikopuo aikopuo hewyry hap upi yi Karireia kaipywiaria tawa wato Ierusarẽi kaipywiaria mekewat Iũtãu hy sakpuaria mekewat 10 etawa koꞌi kaipywiaria tuwat hupi. Iꞌewyte yi Iuteu kaipywiaria tuwat tuwat Iesui upi miitꞌin typyꞌi kahato rakaria are uito Mateu.

Koati ênoti xâne íhae Ngalíleya hokó'ixoati, koane íhae iháxoneti Yehí Koeti Pitivóko, koánemaka íhae Njeruzálem, yoko íhae Njúdeya, koánemaka íhae poixô'oke huvêo, enepone Njôrdaum.

Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ tɨ'órã, pãharã́ Galiléia di'takãharã, Decápoli wamêtise makarikãharã siru tuúkãrã niîwã. Tohô niikã́ Jerusalẽ́kãharã, Judéia di'takãharã, Jordão wamêtiri maa siâkihikãharãpɨ siru tuúkãrã niîwã.

Chaymi jinantin Galilea malcacunäpi, Decapolis malcacunapïpis, Jerusalen malcapïpis, Judeap malcancunapïpis, aśhta Jordan mayup wic-lädu chimpanćhu cä malcacunapïpis achca nunacuna Jesusman śhapämul aticulcäla.

Taha wa, ma tô da'ahâ uptabi na ĩsarina dasi'ré, Darireza hawi, duré Decapori hawimhã, duré Zeruzarẽ hawimhã, duré Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi hawimhã. Duré Zodã pa zara niwĩ 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ zama ma tô ĩtẽme dasito.


Jezu nurutatopõpyry ypy po(Ruk 6.20-23)Morarame imoihmãkõ eneryke tyya Jezu tõnuhse ypy pona. Mame typorohse ynororo ahtao ipoetory tõ toytose eya. Mame tamorepase toto eya. Ynara tykase eya xine,

Jejus kot tanhmã mẽ ahkre htoRukre 6.20-23Nhũm Jejus amnhĩ kôt ri mẽ kot omunh o mẽ pa xwỳnhjê pumu hãmri nẽ mẽ ahkre kaxyw ma tẽ nẽ hixêt ã api nẽ himõk ã nhỹ. Hãmri nhũm mẽ ma hkôt mra nẽ pu hã hkrĩ pa. Hãmri nhũm mẽ ahkre nẽ mẽ kãm:

Xesosi Sãkirauata Ixirata Auĩte Nopini(Kapítoro 5)Xesosi itomaneri kãkiti atapakasaaki, ixirata nopini isa, topãka itxa oerekarauatini ĩkapani. Imoianariakori apotiitaua iuamoni.

Jesus kurâdo iwy wâgâ âtâdyguyby nhenomedâdobyry(Mt 5.1–7.29)Toenzepa kehoem myani kurâ domodo Jesus eydâ atoram idâly. Arâ kurâdo tientuo myani iwy onwa âkuly, ekadyly warâ. Eynynonro modo iopaji idylymo myani.

Zezuz upurumuꞌe iko ywytyr rehe aꞌe kuryZezuz wexak aꞌe teko teteaꞌu aꞌe wà. Aꞌe rupi uzeupir oho ywytyr rehe kury. Wapyk aꞌe pe. Hemimuꞌe uzemonoꞌog huwake wà.

Lucas 6.20-23Heta vaꞌe kuery ou rã Jesus oexa vy oẽ yvyꞌã re, haꞌe oguapy. Haꞌe ramo hemimboꞌe kuery ma ijyvyꞌiry ou.

Jesus niiɡ̶axitediniwace niɡ̶idi noiigi ane yatecoɡ̶o minitaɡ̶a niɡ̶ijo lojotaɡ̶adiNiɡ̶ijo naɡ̶a naditetege Jesus niɡ̶ijo noiigi-nelegi anenagitibeci midoataɡ̶a, odaa ja dalaɡ̶atetedibigimece ica lojotaɡ̶adi, odaa ja nicotedini. Odaa niɡ̶ijo oko anodiotece joɡ̶odipegitalo. Odaa Jesus jiɡ̶idaaɡ̶eyatedigi me niiɡ̶axinaɡ̶atediniwace.

Pyry hete g̃a pe, ei Jesus'ga(Lucas 6.20-23)Onhimongyve'g̃a ndepiagame Jesus'ga jiupiri yvytyra rehe. Pevo ga apygame garemimbo'ehara'g̃a nduri ga pyri tihendu ganhi'ig̃a javo. Ombo'embo'e ga g̃a kiro.

Jesus tỹ ag kanhrãn(Lc 6.20-23)Ũn e ag tỹ Jesus venh kãmũ kỹ tóg ag mré pãnónh ra tãpry mũ. Tá tóg nĩ mũ, kỹ ti mré mũ tĩ ag tóg ti mré nĩgnĩ mũ, ti rã hã. Kỹ tóg sir ag kanhrãn mũ, ag mỹ kãmén kỹ. Kỹ tóg ag mỹ tag tó mũ, ha mẽ.

Heko vyꞌa tee vaꞌe(Lc 6.20-23)Ha upéi katu heta eterei ijaty vaꞌe omoirũse Hesu-pe. Ha haꞌe katu ohexa ramo íxupe kwéry, ipaꞌũ-gwi ojeupi oho-vy. Ijavyte kwéry-gwi ojeupi oho-vy. Yvyaty ári-ma ojeupi oho-vy. Upe-py ogwahẽ ramo, ogwapy-ma yvyaturu-rehe. Ogwapy rire, omoirũ íxupe hemimboꞌe kwéry. Upe ramo onhepyrũ-ma ohekomboꞌe porã-vy gwemimboꞌe kwéry-pe. Heꞌi omombeꞌu-vy íxupe kwéry:

Jesuisi inymy sõwemy robireu, raòwònyre hãwãlò ratya‑ò, Ierydỹỹna mahãdu tamy doidenyde. Taile rierynadỹỹnymy ronymyhỹre. (-)

Kwaiwete ꞌgã nesakawe Jejui ꞌga ojeupiaꞌi awau ywytyra rupi. Aꞌeramũ ꞌga wapyka. ꞌGa apygauwe ꞌga ree ijemuꞌewet maꞌe ꞌgã ꞌua wapyka ꞌga pyri. Aꞌerauwe Jejui ꞌga ojeꞌega ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ꞌUwarete ꞌga remifutar are.

Me kĩnh'ã ujarẽnh.(Ruk 6.20)Kam ne me krãptĩ: Jeju kôt ar ba nhym me omũ. Ne kam arỳm krãnh'ã tẽn wabi. Wabin arỳm nhỹ. Nhỹ nhym kôt ba djwỳnh ar arỳm 'ỳr bôx ne nhỹ. Nhym arỳm arkum amikabẽn jarẽnhmo krax ne kum,

Wîꞌ Po Siꞌma Jesusya Itekare EkaremekîArinîkon pemonkonyamîꞌ eraꞌma tîuya pe Jesus enukuꞌpî wîꞌ pona. Moropai eereutaꞌpî. Eereutasaꞌ tanne inenupaꞌsan ipemonkonoyamîꞌ iipîꞌpî iipia aminke pra. Moropai inkamoro yenupa piaꞌtîꞌpîiya. Taꞌpîiya toꞌ pîꞌ:

Yeyox te hãm'ãktux yĩktix yĩmũ'Jesus te tikmũ'ũn xohix pẽnãhã', tu yĩktix tu' mõg, tu mõktu pepi' xip, tu' yũm. Ha yãy yõg tik xop te' yĩka' mãm, ha hãmyũmmũgãhã', nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã', hu:

Adeayũ jojom pima, o'ju Jesus, ade jĩjã ip puye. Co'a kay o'ju. O'jeu co'a dag̃. Oabik iboce. Cebekitkit oajẽm Jesus kay- -ceweju etaybitbinayũ. G̃ebuje o'jekawẽn jebekitkit pe. Imutaybitbin o'e Jesus.

Ky nꞌaa kedëng do ky nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ hajõk do ta jawén hanꞌaa do Jesus bahapäh bä mꞌ, tabasëëk waëë hã mꞌ, ti mꞌ tabahyy sooh. Ti mꞌ ta ma metëëk do rabana ta wë, ti mꞌ tadu doo tama metëëk do sa hã. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh:

Wã³la³ka³txa² ne³ka³nah²nãu³a² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Ã³si³tẽ³kxain¹tũ̱³ka̱³txa² Je³su²jah³la² ĩ²kxain¹nũ²la² wã³la³ka³txa² wxa²ka³la³ta¹hxai²hẽ¹la². Wxa²ka³la³ka³tu̱³ ã³wxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³wxe³nũ²la² a²sa³wi¹ha³lxa² ya̱u³son³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ya̱u³son³kxain¹nũ²la² Je³su²jah³la² a²yxo²wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³jau³xa² ĩ³yau¹ũ³hain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ³yau¹ũ³hain¹te³nah¹lxi¹:

Ihalahaliti Exahe Xamaikohaliti Xoaha(Lucas 6.20-26)Haxowakiya Jesus hisoaka halitinai waiya hoka kakoha tyairi henose hoka xane tyoka. Hoka exaotyakiraharenae tyoa kaokaha ehaliya hoka aotyakihenahene, nehena ihiyeha:

Jesus va'ora ka'ojomo'iki adani kidipohi(Lucas 6.20-23) Hari. Jesus va'ora noki'aha adani ija'ari vaipohiki. Oniania, ogaimori'aha arabo namahikia vithima'o'aha, kidipohi-ra va'ora ka'ojomo'ira kaimoni. Vajoroni'aha kidiania vavithiribanaoni'aha. Jesus va'ora ni'aha: Series([], )

Hawa kytsa sakurẽtsa moziknaha.Kyze Sesus myzubaha bo iktsa niyze hara bo nido. Anaeze tadyhy zinymyrykynahatsa ibo zumunaha. Iwaze nisihyrinymyryky ispe niy:

IRUKA 6.20-23 PIAT EWYMiꞌi hawyi miitꞌin sem teꞌeruwaꞌatunug Iesui kape. Miꞌi hawyi tehaꞌat iꞌatuewawi hawyi ipotꞌam naꞌyn yityꞌok tote hawyi taꞌapyk itote yityꞌok apypeke. Miꞌi tote ipotmuꞌeria teꞌeruwaꞌatunug iꞌapypueri wo. Miꞌi hawyi Iesui tiꞌatumuꞌe uwe uwe mesuwarote Tupana mipoityro wuat koꞌi tohenoi.

Koeku xâne koati únati koêku nonékuke Vúnae(Lk 6.20-23)Noixoâne Jesus neko êno xâne, pihóne oúke kali mopôi. Ivatákone, ina ahi'ókova íhikauhiko. Énomone yanê'e, turíxoane Jesus íhikaxeahiko. Hara kíxovokoxoa:

Jesu ɨ̃rɨgɨ́pɨ masaré bu'ê'ke niî'Jesu pãharã́ siru tuúkã ĩ'yâgɨ, ɨ̃rɨgɨ́pɨ mɨhâa, ehâ nuhakɨ niîwĩ. Tohô weekã́, kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ kɨ̃ɨ̂ sumútoho nerê nuhakãrã niîwã. Be'ró Jesu naâre a'tîro bu'ê nɨ'kakɨ niîwĩ:

Allicta cushiculcay(Lc 6.20-23)Jesus caynu achca nunacuna atishanta licalmi uluncascaman ishpila. Chayćhu täcuyaptinmi llapa yaćhapacünincuna aśhuycälila muyülïninman. Chayćhümi yaćhachiyta allaycula cay nil:

Zezusi hã, ẽtẽ 'rãihâ ãma te te dama ĩrowahutuzé wasu'u(Rucasi 6.20-23)Tawamhã Zezusi hã da'ahâ uptabi na te te da'madâ'â wamhã, ẽtẽ 'rãihâ na ma tô sai'u, tame a'â sãmra da. Tawamhã ĩsiré 're ĩnomro mono norĩ hã ma tô 'râwi ĩtẽme ubumro. Tawamhã tame ma tô Zezusi hã tinhimirowahutu na tãma sãna'rata za'ra, ãne:


—Tãkye exĩko mã ynara kananomo, “Jamoreme kure ehtoh riry waro pyra ase repe. Yrome Ritonõpo omipona jexiry se ase,” kananõ mã tãkye exĩko Ritonõpo poetoryme toexirykõke. Amarokõ roropa morara karyhtao oya xine, tãkye exĩko matose Ritonõpo poetoryme oexirykõke roropa.

E mẽ inhma. Kot kaj mẽ atõ amnhĩ kaxyw tanhmã Tĩrtũm mẽ wa inhmã ajamaxpẽr to nẽ ajamaxpẽr o: “Koja Tĩrtũm inhĩhkô hã pa hkêt pa ixtỳx ri tanhmã amnhĩ tomnuj to ho ri ixpa rãhã ho ri ixpa.” Anhỹr o ajamaxpẽr. Hãmri nhũm Tĩrtũm ã ajamaxpẽr anhỹr ã apumu nhũm ja kãm mex nẽ. Hãmri nhũm apê hkra hã ato mex nẽ atãnopxar o akôt pa ho pa ka ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa.

Kirimonipa Teoso Sikatari Erekari?(Arókasi 6.20-23)—Teoso takari erekari kãkitimoni, ia atoko inakanimoni. Ninoa nirekari Teoso nireẽkiti ikaminina, iuaritika imarotarina !iposotarina Teoso nireẽkiti ikaminina, ininiã amanaãrina Teoso sikaposotiiretinina ninoa. Teoso takari erekari kãkiti ikara atoko inakanimoni. Ninoa sari Teoso auĩtetxi ininiãtaãua.

Âdara tojiomaru kuru awyly xutuho(Lc 6.20-23)Aituo Jesus aguely kurâ domodoram: — Tuomareim kuru mâkâ, Deuslâ idânârâ tâlâ tato xuduim awyly xuturim. Imâemba lelâlâ wâne, Deus kaynonro olâ iwymâry, eni warâ.

Zezuz uzeꞌeg teko wanupe ywytyr rehe wiko mehe aꞌe kury— Aze teko ukwaw tuwe wemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe aꞌe wà nehe, — Xo Tupàn zo upuner heremiapo kwer imunànaw rehe aꞌe nehe, aze iꞌi nehe, hurywete putar aꞌe nehe. Taꞌe wiko putar Tupàn hemiruzeꞌeg romo aꞌe nehe xe.

— Ovyꞌa ete ꞌrã onheꞌẽ py iporiaukueꞌi vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe kuery peguarã yva pygua poꞌakaa oĩ.

Niɡ̶ina ane ninitibigiwaji(Lucas 6.20-23)Odaa mee, “Niɡ̶ina oko anoyowooɡ̶odi me diɡ̶ica ane leeɡ̶odi daɡ̶a dinanetibigiwaji lodoe Aneotedoɡ̶oji, Aneotedoɡ̶oji icota me iiɡ̶e laaleɡ̶enali niɡ̶idi oko, joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶idi oko midioka limedi me ninitibigiwaji.

A'ero ga ehetei g̃a pe: —Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a e'i ikwahava oyvytera: “Tupana'ga ji pokogame jate po ti ji rekokatui nehẽ.” G̃a erame na ojikoheteavo Tupana'ga rehe pyry hete g̃a pe. A'ereki g̃anduvihavuhuhetero Tupana'ga gwepia katu g̃a imombyryva g̃a pe, ei Jesus'ga.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ãjag tỹ: kórég inh nĩ, hen kỹ. Sỹ Topẽ kuprĩg tỹ jagrẽn kỹ nĩ tũ nĩ ra sóg tỹ ũn kórég nĩnh mũ vẽ, hemnĩ. Kỹ Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ. Kỹ ãjag tóg ti tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ venh ke mũ, kanhkã tá,” he tóg, Jesus ti.

—Gwĩ, “Iporiahu vaꞌe-rami ko yvy-py xe aiko” heꞌi ójehe vaꞌe, gwĩ, “Xejéhegwi rei ndikatúiry xe aiko” heꞌi ójehe vaꞌe, heko vyꞌa tee vaꞌe. Nhandejáry nhande ruvixa ndive gwarã voi. Upéa-gwi ovyꞌa.

Deuxuko‑ki iny ibinamy rỹimyhỹre. Kia iny tuu rexierymyhỹre, teysatyhy rare. Tii deysana sõwemy tai ratximyhỹre, Deuxu Iòlòna heka ihõrõrenymy rarekre.

Ikuꞌi maꞌe(Luka 6.20-23)—Jarejuwarete ꞌga upe “Jetywerete je tekou. Ejejuka je ree” ꞌjara ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau. Aꞌe ꞌgã Janeruwarete ꞌga imogyau wemiayuwamũ. Aꞌeramũ ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau.

—Ẽ, djãm me kute amim, “Ikajgo”, anhỹro baja djãm me kaprĩ got? Kati. Mỳkam? Bir, me wã dja kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh amim me utàn meo ba. Kam dja me kĩ:nhkumrẽx.

Morî Pe Eꞌnîtoꞌ Pîꞌ Jesus Eseurîma(Lc 6.20-23)—Morî pe puꞌkuru mannankan îꞌ ton pra tîweꞌsanon wanî. Mannankan Paapa pia tîntîrîkon ton pra awanî epuꞌnenan. Morî pe toꞌ wanî maasa pra inkamoro esaꞌ pe Paapa wanî moropai ipemonkono pe toꞌ koꞌmamî.

—'Ũkuxa hittup'ax tikmũ'ũn kuxa kopa' hok xop.Yã Topa te nõm tikmũ'ũn xat xe'e', hu' kuxa hittupmãhã'.

— Icokcok okay itabutpinayũ, jetaybicap puye — io'e Jesus. — Itaybit ip Deus oce mubacanucan pima acã, Deus a'õ dag̃ oceku iam. Icokcok ip, soat em Deus xe jeedop puye.

—Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng sa hã hẽ daab naꞌyyp doo, sa hꞌyyb gó jããm hẽ Pꞌop Hagä Do hã daab ꞌyyp doo. Rawén ky nꞌaa kedëng, hỹ pong jé hawät do bagꞌããs do karapee rabahadoo do hyb nꞌaa.

Ka³lih³kxi²ki̱³khai³jau³su²A²nũ²a² ĩ²li³te²na² a²ẽ¹nãn¹jau³kxai³lu¹: — “Txa²ẽ¹nãu³ai²na² a̱u³txi³ hxi²ka¹nha¹ju³ta² yũ³ti³hex1sa²nxa³nha¹. Txa²wã¹sũ̱³na² so¹lxi³ hxi²nũn¹sa²jah¹lai²la¹wi¹.” Nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Kxãn³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³a² yxau²xai³yah³lxin¹tu¹wi¹.

— Waiye kaiserehare atyo maxaokowiharetyoanehare tyaonitereharenai. Hiyaiya, Xekohaseti enokoatare waikohera atyo enomanereha.

—Deua bikajoamoraki ida ija'ari abononi nava'ibodivaraniki: “Deus hora kajoamorarihi; ni-nahina-ra okaabokaki.” Nihi ida ija'ari. Nini vani Deua bivaka'da'diki ida ija'ari.

Sesus sakurẽtsa soho nisihyrinymyryky.— O sakurẽtsa asaktsa tahapetu sisopyk zeka “O Deus ikia soho humo batu myhyrinymyry” — maha. Sihyrinymyrybyitsa tuze Deus tyryktsa moziknaha.

Mio tã toꞌe — Uhekatuwyria uwe uwe Tupana pe toꞌe — Worokuap poꞌog neran wyti uito katupono ti yt worokuap hin i te yt uimikyꞌesat ok tã i te worokuap e topyꞌa pe mio tã e haria pe Tupana toꞌe — Pyno uimipoityro sese koꞌi eipe katupono worohoꞌonug wyti aru eipe wuatꞌi ywania porekuaria wo mesuwarote aikotã Uito areĩneꞌen Morekuat no atipy pe hap ewy e Tupana mio tã e haria pe e Iesui itotiaria pe.

—Koati únati koêku ne xâne inixópovoti itúkeovo hána'iti ikonóko'ixovoti nonékuke ne Íhae Vanúke, vo'oku yonópotimo natíxokuke nê'e.

A'tîro weerã́ noho e'katíma niisé niî'(Lc 6.20-23)—“Õ'âkɨ̃hɨ wee tamúro me'ra di'akɨ̃ kɨ̃ɨ̂ ɨaró wee masí'” niirã́ noho e'katísama. Tohô niirã́ noho Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niirópɨ sãháarãsama.

“Cushiculcächun śhun'unćhu waccha cäcunaca. Paycunapämi Diospa lluy cänin unanchäśha cayan.

— Ni'wam norĩ hã umnhasi sina 'râwi 're ĩsipawapto waihu'u za'ra mono õ na 're siwaihu'u za'ra mono wamhã, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono si za ta norĩ hã ĩ'upana te te 're ĩpawapto wẽ za'ra mono na te te sina 're waihu'u za'ra mono wamhã, ta norĩ si te za rowẽ na 're hâimana za'ra, ãma 're sib'a'uwẽ za'ra mono wa.


—Oxitarykohtao oorypyrykõ poko oorypyrykõ rumekary se oexirykõke, tãkye exĩko ropa matose. Ritonõpo poe xitara exĩko ropa matose.

Nẽ kot ka mẽ atõ tanhmã amnhĩ tomnuj to. Hãmri nẽ tee ri ja hã amnhĩ pumu nẽ apijaàm nẽ akaprĩ nẽ. Nẽ akaprĩ xàj amỳr o nhỹ. Amỳr rax nẽ. Hãmri nhũm Tĩrtũm ja hã apumu nhũm ja kãm mex nẽ. Jakamã nhũm anê akaprĩ hta nẽ ato mex nẽ ka ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa.

—Teoso takari erekari kãkitimoni, ia atoko inakanimoni. Mitxi ninoa txiapata imaerekanina xika. Ininiã eereka Teoso mĩkapiritana ninoa, amarini mĩkapiritiko atoko.

— Tuomareim kuru mâkâ iwerâ âjityeni. Itynru ume, Deuslâ mawânkâ ise iomazeâni.

Teko wemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe rehe uzaiꞌo maꞌe aꞌe nehe, Tupàn upytywà putar aꞌe teko aꞌe nehe, imurywete kar pà aꞌe nehe.

— Ovyꞌa ete ꞌrã ojaeꞌo vaꞌe, mbaꞌeta ombovyꞌaa ju ꞌrã.

Niɡ̶ina oko ane agecaɡ̶alodipi niɡ̶ina natigide, Aneotedoɡ̶oji icota me yocaɡ̶aneɡ̶e niɡ̶idi oko, joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶idi oko midioka limedi me ninitibigiwaji.

Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a okoveveuhu ojehe'gwovo. A'ereki g̃a ko Tupana'ga remimbohoryva'javag̃wama, ei Jesus'ga.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ãjag fỹn kỹ. Kỹ tóg ãjag fỹ ẽn tỹ tũꞌ henh ke mũ,” he tóg.

—Gwĩ gwembiapokwe omboasy-vy hasẽ vaꞌe, heko vyꞌa tee joty. Nhandejáry remimbopyꞌagwapyrã voi upéa. Upéa-gwi ovyꞌa.

Robumy rỹirakeki teysamy heka rỹirakre. Ibedewona wiòhedỹỹna rybe‑di heka tamy kanakre.

Ojooꞌo maꞌe ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau. Anure nipo Janeruwarete ꞌga ꞌgã mojemogypyykaꞌi ꞌgã mogyau ꞌgã ꞌarasig awi. Aꞌeramũ nipo ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau.

Djãm me mỳr baja kaprĩ got? Kati. Mỳkam? Bir, me wã dja Metĩndjwỳnh ĩ meo kĩnhkumrẽx. Kam dja me kĩ:nhkumrẽx.

Morî pe puꞌkuru mannankan tîkaruwasenon wanî. Imakuiꞌpî pîꞌ toꞌ karau tanne, Paapaya toꞌ pîikaꞌtî taatausinpai toꞌ eꞌtoꞌpe.

—'Ũkuxa hittup'ax tikmũ'ũn pota punethok xop.Yã Topa te' kuxa hittupmãp-tup.

— Waayũ dak icokcok ip — Jesus o'e. — “Epetõtõn g̃u juy epesop,” Deus waayũ be e'em. Imẽnpuye icokcok cĩcã je'e ip — io'e Jesus.

—Ky nꞌaa kedëng da jé haꞌoot do hahꞌoop doo, Pꞌop Hagä Do hꞌyyb enꞌyym do hyb nꞌaa da sa hã.

Hĩ¹nai²na² ãin²ti³sxã³ nã̱n³ta² ha³lo²ai²na² hin¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Kxãn³nãu³a¹ ĩ³nxũ²kwa̱i³lxũ¹nx2ti³tu¹wi¹.

— Waiye kaiserehare atyo tiyitereharenai. Hiyaiya, Enore atyoite emaxalokihenahitene.

Deua bikajoamoraki ida ija'ari abononi nava'ibodivaraniki: “Jahari kabadania okabadanina mani hida hora naasaraja.” Nihi ida ija'ari. Deus vania binava'ijahaja bana ida ija'ari.

— O sakurẽtsa asaktsa sisukatsihikrẽtsa tahamysapybara humo iwaze Deus hi mysiakuwyky, sakurẽtsa moziknaha.

Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i — Uiwyriaꞌin e uwe uwe tuwak topyꞌa pe iraniaꞌin satek pote hoꞌopot pote miꞌi haria pe ti Tupana toꞌe — Worohoꞌomowepit kahato eipe katupono karãpe ehehakyꞌeꞌi hap putꞌokꞌe ehete miꞌi hap atuꞌu yne uipyꞌa pe wy aikotã iraniaꞌin ehakyꞌeꞌi hap ewetuꞌu yne hap ewy e Tupana miꞌiria pe e. Uhegyiꞌat hap ok tã wyti aru eweikupteꞌen e. Worohoꞌoꞌoghytsat wyti aru eipe e Tupana mio tã e haria pe e.

—Koati únati koêku ne xâne hokónuti, iyôti koeku kó'oyene, vo'oku kouhépekopinoatimo Itukó'oviti isóneu.

Bɨhâ wetirã noho e'katíma. Õ'âkɨ̃hɨ naâreta wee tamúgɨsami. Naâre wãkû tutuakã weegɨ́sami.

Cushiculcächun wa'acücunaca. Diosmi paycunacta cunsuylan'a.

— Duré, ni'wam norĩ hã ti'ab ré dawasété u'âsi 're danomro mono wa, da'ãma 're ĩpẽ'ẽzé za'ra mono norĩ hã ta norĩ ma si tãma 're rowẽ za'ẽtẽ za'ra mono di za. Ta norĩ ma si te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te tãma 're pisutu za'ra, toi u'âsi 're ĩhâimana za'ra mono zéb da hã.


—Oyamene se pyra awahtao xine tãkye exĩko ropa matose. Ritonõpo nekarory esẽme exĩko matose.

Nẽ kot ka mẽ atõ agryk tokyx anhỹr kêt nẽ. Nẽ kritpêm amnhĩ tã amã mẽ hkaprĩ ho ri apa. Hãmri nhũm Tĩrtũm ja hã apumu nhũm ja kãm mex nẽ. Hãmri nhũm ato mex nẽ ka ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa.

—Teoso takari erekari kãkitimoni, ia atoko inakanimoni. Pataparaxinirena ninoa, iuaritika !itxitarina ãti. Iamonĩkarina ãti. Teoso sikapanikariko ikinika itixi ikara atoko inakanimoni.

— Tuomareim kuru mâkâ tâlâ tato modo wâgâ kulâ sawoem itânry. Deus tynynonro modoram, “Xuduze urâ” kehobyry emakeze mawânkâ.

Teko ikàg ꞌym maꞌe hurywete putar aꞌe nehe, taꞌe upyhyk putar Tupàn hemimur ràm aꞌe nehe xe, upyhyk putar hemimumeꞌu kwer aꞌe nehe xe.

— Ovyꞌa ete ꞌrã ivai rei eꞌỹ vaꞌe, mbaꞌeta haꞌe kuery peguarã yvy itui.

Niɡ̶ina oko ane diniwikodetibece lodoe Aneotedoɡ̶oji, Aneotedoɡ̶oji eote me nebi inatawece iiɡ̶o, joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶idi oko midioka limedi me ninitibigiwaji.

Pyry hete g̃a pe – kiroki g̃a oko nhyrõ onhimbohetee'yma. A'ereki yvya koty Tupana'ga remimondoag̃wama g̃a pe ga ero g̃waramo, ei Jesus'ga.

“Topẽ vỹ ãjag ve há han mũ, ãjag tỹ vẽnh kar mỹ komẽr hã vĩn kỹ. Kỹ ãjag tóg ga kar kri tỹ pãꞌi nỹtĩnh ke mũ, ũn mág pẽ,” he tóg.

—Gwĩ ipoxy pyaꞌe eꞌỹ vaꞌe, heko kirirĩ vaꞌe, heko vyꞌa tee vaꞌe. Ko yvy pygwa íxupe gwarã. Ko yvy imbaꞌe teerã. Upéa-gwi ovyꞌa joty.

Kia inytyhy‑di widee ratxireri, tii heka teysahyymy ratximyhỹre. Ibutumy heka iny ihõrõlehekỹle rỹirakre. Bede bede heka ihõrõmy rarekre teysamy rarekre.

Ajuee ipotaꞌwa maꞌe ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau. ꞌGã nupe Janeruwarete ꞌga mamaꞌe esage monoi uꞌeawer imũ etee futat. Aꞌeramũ ꞌgã akuꞌiramũ ajemogyau.

Djãm me kabôt katija kaprĩ got? Kati. Mỳkam? Bir, me wã dja me ĩ pykakam mỳjja kunĩo õ. Kam dja me kĩ:nhkumrẽx.

Morî pe puꞌkuru mannankan moo tîweꞌsanon, tiwinarî teekoreꞌmasanon pepîn wanî. Morî pe toꞌ wanî maasa pra sîrîrî pata tîrî Paapaya toꞌ pataꞌseꞌ ton.

—'Ũkuxa hittup'ax tikmũ'ũn te yãy kutõgnãg pe'paxex.Yã Topa te nõm pu hãm'ãktux xex, tu' xaxok 'ohnãg, yĩy pexkox yõg hãpxop pop putup.

— Icokcok ya'õkadidim warara'cat kukayũ. Xipacat je'jat ip Deus xewi- -apẽn Deus o'e'e iap tag̃.

—Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng kaja hẽ sa hꞌyyb mahũũm doo, sa hejój hã hꞌyy kanaꞌeeh doo. Rawén ky nꞌaa kedëng, hëëj papuujTawꞌããts hẽ ji nerꞌoot Apokarip 21.1. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa enooh do danäh rabahadoo do hyb nꞌaa da.

Hĩ¹nai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² yen³nãu³a² thãi³ti³la² yxau²xai³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lih³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Kxãn³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³ye³kxi¹nx2ti³jau³xai³tã² hãi¹nxe³ti³xa¹ sa²hau³ko³tũh¹nx2ti³tu¹wi¹.

— Waiye kaiserehare atyo waiyexeharexenai. Hiyaiya, kaxekaka atyoite enomanaha Enore aokitereharenai.

Deua bikajoamoraki ida ija'ari abononi nava'ibodivaraniki: “Jokoa hovani ka'oa oabono ovaka'da'dirihi. Deus hora vaka'da'divini-ra onofiki ho.” Nihi ida ija'ari. Nini vani, nahina hahavi araboa hojaki-ra vaka'da'diki ida ija'ari.

— O sakurẽtsa asaktsa ba zik tahakyrinaha Deus harere bo zuba hyỹ mykaranaha, iwaze Deus tsizubarẽna ty sibo nyny mykara.

Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i — Uipotmuꞌeria e uwe uwe pywo pe toꞌe topyꞌa pe perupꞌi popuo — Pywo pe ti uito poꞌog yi kai iraniaꞌin kai e hap yt tuwemowato hap wywo i mio tã e haria pe Tupana toꞌe — Pywo pe ti uimipoityro sese eipe katupono mesuwat mytyp tote morekuaria wo wyti aru worohoꞌonug eipe e. Mesuwat mytyp tote topyhuꞌat irane eipo pe e Tupana paaꞌe haria pe e Iesui yityꞌok totiaria pe.

—Koati únati koêku ne xâne ákoti kapayásakapu, vo'oku ítukenemo ra poké'e ika'ínamakapakanane.

No'ó “Yɨ'ɨ̂ basi ãpêrã yɨ'rɨóro niî'” niîtirã noho e'katísama. Tohô weérã naâ Õ'âkɨ̃hɨ “O'ôgɨti” niî'ke di'tare yẽ'êrãsama.

Cushiculcächun allin śhun'uyücuna. Jinantin pachätam ćhasquiycun'a.

— Duré, ni'wam norĩ hã tiwaihu'u pese na 'râwi 're ĩsi'madâ'â ze za'ra mono õ norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono si te te sima 're ĩ'madâ'â za'ra mono norĩ hã, ta norĩ ma si, tãma 're rowẽ za'ẽtẽ za'ra mono di za. Ta norĩ ma si te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ hã te te 're tãma anhomri, te te tãma 're ĩropisutu za'ra mono zéb zarina.