Yrome ynara tykase Jezu eya xine,—Popyra matose, Ritonõpo omipona pyra oexirykõke ipunaka, “Ajamitunuru enepoko yna a, oenetupuhtohme yna a,” karyke oya xine. Yjamitunuru onenepopyra ase oya xine. Toiro rokẽ enepõko ase oya xine. Jona ehtopõpyry panõ enepõko ase oya xine. (Ritonõpo poe urutõme Jona kynexine pake.)

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Tk. Pẽr ãm mẽ ajamaxpẽr punuj pix o na ka htem apa. Ixpê Tĩrtũm kot mẽ awỳr inhmẽnh xwỳnh tã mẽ ate ja hã ixpumunh kêt. Nẽ mẽ ate ja hã axpẽn mã ijarẽnh kêt tã ixte mẽ amã aa mẽmoj pumunh kêt õ ho anhỹr kaxyw hã ixwỳ. Nà pa mẽ amã ho anhỹr kêt nẽ. Kormã. Ãm amnepêm Jõhti kot tanhmã amnhĩ nhĩpêx toja pix kot paj mẽ amã harẽ.

Xesosi apakapapiretana:—Kãkiti uatxarini !erekana. Itakanaparina Teoso. Hĩte nirekari noerekinii Teoso takaõtxikare, iposotiire. Konapitini. Kona noerekai hĩte. Kitxakapirĩka Teoso sãkire sãpiretakari Xonasini inakori auakasaaki, Teoso kamari posotiiretxi. Ikara atoko inakari posotiiretxi Xonasini auakasaaki, iuaĩkana ikamapanikariko. Iua posotiiretxi Teoso takaõtxikare itxapanikaua hĩte ĩkapani. Iua takaõtxikarinoka Teoso takaõtxikare hĩte ĩkapani.

Aituo Jesus eyanmo aguely:— Iumunrumi âmaemo xirâ umeno modo! Deus tumoze âmaemo, pekodo tuso inmoho ara. “Adyesenry aiekâ, Deus Ingonotyby mawyly xina tiuntuhoem” tâkeze âmaemo. Deus itaumbyry egatuimbyry Jonas aitobyry enanâguewâdaungâ.

— Teko ko ꞌar rehe har aꞌe wà, ikatu ꞌym maꞌe iapo har romo wanekon aꞌe wà. Nuzekaiw pixik kwaw Tupàn rehe wà. Purumupytuhegatu kar haw rehe pepurapo kar wer kwez ihewe. Nazapo kwaw peme ihe nehe. Xo pitài zo purumupytuhegatu kar awer amumeꞌu putar peme ihe nehe kury. Pemaꞌenukwaw Zon rehe. Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har kwehe arer romo hekon aꞌe.

Haꞌe ramo ombovai:— Heko vai haꞌe itavy rei vaꞌe kuery ae ꞌrã ojerure hexa pyrã ajapo aguã. Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery pe peteĩve ndojapoai ꞌrã, profeta Jonas re oiko vaꞌekue ramigua eꞌỹ vy.

Jesus naɡ̶a igidi, meetediogi, “Niɡ̶ina noiigi aninaa niɡ̶inoa nokododi abeyaceɡ̶egipi, codaa me aɡ̶aleeɡ̶oyiwaɡ̶adi Aneotedoɡ̶oji. Oyemaa Aneotedoɡ̶oji meote ɡ̶odoxiceɡ̶edi ane ikee me najigotediwa yoniciwaɡ̶a, codaa me idiiɡ̶e me jao ibakedi. Pida Aneotedoɡ̶oji aɡ̶eote eledi ɡ̶odoxiceɡ̶edi anakati manatitiwaji. Igaataɡ̶a niɡ̶ijo jotigide akaa ikee Aneotedoɡ̶oji me idiiɡ̶e leeɡ̶odi niɡ̶ijo ninyaagi Jonas, niɡ̶ijo ane yeloɡ̶oditedibece lowooko Aneotedoɡ̶oji.

A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:—Peko te'varuhu pe ag̃wamova'ero! ei Jesus'ga. Ndapekoi pe Tupana'ga nhi'ig̃a rehe pejikoge'yma ga rehe. A'ero pe ei: “Jesus'ga japorame jate nhande ve ahemonhimomby'ava'ea, a'ero po ti nhande ei ikwahava nehẽ: Tupana'ga ga poko. A'ea po ti nhande xa'e hepiagame nehẽ.” A'ea pe ei, ei Jesus'ga.—Ndoapoukari po ti Tupana'ga ojipea ahemonhimomby'ava'ea pe me nehẽ. Ojikwe ga oapo ahemonhimomby'ava'ea Jonasva'ea mohemukarame hako. A'ea jate po ti ga ikwahavukara'javi pe me nehẽ, ei Jesus'ga. Ymyahũ Jonasva'ea ko Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea hako.

Kỹ Jesus tóg ag mỹ: “kórég ãjag nỹtĩ,” he mũ. “Topẽ ki ge sór vãnh ãjag tóg nỹtĩ,” he tóg. “Ãjag tỹ milagre ve sór mũ tag venh ke tũ ãjag tóg nĩ. Nén pir hã ve jé ãjag tóg ke mũ, hã vỹ: Jonas tỹ nén ve ja ẽn ri ke, he mũ, vãsỹ Topẽ vĩ tó tĩ ẽn tỹ nén ve ja ẽn ri ke.

Upéi Hesu heꞌi íxupe kwéry:—Peẽ katu ãy peiko vaꞌe pende reko vai-ma. Ome tee-pe oheja vaꞌe-rami peẽ peiko. Gwembireko tee-gwi opoi vaꞌe-rami ave peẽ peiko. Pejehesa rerova rova vaꞌe Nhandejáry-gwi. Upéa-gwi pejerure jahexa eꞌỹ vaꞌerã-rehe, heꞌi. —Ha ndahexa uka moꞌãi peẽ-my upeixagwa, heꞌi. —Ha Jonas amyrĩ rehegwa nheꞌẽ ojehu íxupe vaꞌekwe katu amombeꞌu-ta peẽ-my. Hexapyrã-rupi íxupe ojehu vaꞌekwe-rami ave, ojehu vaꞌerã xe-vy. Upe vaꞌerã anho mante ahexa uka-ta peẽ-my, heꞌi.

Jesuisi dirawyònyde: —Iny kamahãdu heka ibinatyhy rare aõ awiwihikỹ rexitòenymyhỹre. Abina binale wahe. Aõ wihikỹle bobiõtyhy. Tahe sohoji aõwiwihikỹõmy heka mohõtinyke. Jonasi widỹỹna wahe.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—ꞌAwauwaramũ miamũ ꞌã nepẽaꞌwyri futari pejejemogyau ꞌga upe. “Oreremiapoeꞌema eapo amũ oree”, peꞌje ꞌã jee numiamũ. Aꞌere je naapoaꞌuweri mamaꞌea pẽ nupe pẽnemiesagamũ. Juna ꞌga ree etee je pẽ mueaꞌari pẽ mogyau— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

—Me akamingrãnyre ne ga me ajaxwen mỳjjakôt ari Metĩndjwỳnhbê amijo akẽxo aba. Ga, me kwỳ kum prõ djwỳnh kĩnh ngriren kute ar mebê prõo àkĩnho baja pumũ. Me gadjwỳ ne ga me amã Metĩndjwỳnh kĩnh ngriren mỳjjakôt ari kubê amijo akẽxo aba. Ne ate kam ije me amã mỳjja pumũnh kêt nhipêxja'ã ijwỳro aba. Kati. Ije me amã ipêx ga me aje omũnh prãm kêtkumrẽx. Dja ba amijo kute Metĩndjwỳnh kukwakam ujarẽnh djwỳnhbê Djônaj pyràk. Tãm dja ga me omũn imã akator jabej.

Tîîse inkamoro maimu yuukuꞌpî Jesusya: —Îꞌ warantî see sîrîrî pankon pemonkonyamîꞌ wanî sîrîrî imakuiꞌpî pe puꞌkuru. Aneraꞌmakon ton esatîyaꞌnîkon innape uurî kupîkonpa. Tîîse ikupîuya pepîn aneraꞌmakon ton. Tîîse penaron Paapa maimu ekaremeꞌnen Jonas nurîꞌtî yekare neken epuꞌtîyaꞌnîkon yuꞌse wai.

Ha:—Hõnhã tikmũ'ũn kuxa kummuk, tu' mãm 'ohnãg Topa yõg hãm'ãktux kopah. 'Ãxop te hãpxopmã'ax ka'ok xe'ẽgnãg xak, 'a' mĩy 'ãtep-tup'ah. 'Ãxop te Topa yõg tappet mõ'kupix, ha tik hittap Yõn 'ãktux, nõm te Topa pupi hãm'ãktux, yĩy 'ãxop te mõnãyxop Yõn yõg hãpxopmã'ax puxet pẽnãp-tup.

— Ka'ũma — io'e. — Ikẽrẽat kug̃ eyju. Deus kay eyetabut g̃u. Ka'ũma buk eyejojojoiap co pin eyju. Imẽnpit og̃ubapuk g̃u eywebeam. Jonas awẽg̃ acã ka'ũma buk eyejojojoiap tieg̃ e'em eywebeam- -Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukat awẽg̃ — Jesus o'e.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Da hẽ badäk hahỹỹ hã habong doo, nesꞌaa sa hꞌyyb. Pꞌop Hagä Do hã rahyb nꞌaa eréd hõm ta see hã rahꞌyy kawereem hyb nꞌaa. Tii dꞌ né paawä sa hꞌyyb, ỹ ramejũũ ỹ pahuunh hyb nꞌaa sa matym hajꞌaa. Dooh da ỹ metä bä sa hã. Jããm né da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Jonas häd näng do ta metëë nꞌaa hadoo sa hã kametëëh.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Ko̱³nxe³thin¹khai¹yxah³lxi¹lxi¹. Sũ̱³na² ĩ³sa²si¹hã³sa²jau³su² jau³xa² ten³ti³he¹yxah³lxa³lxi¹. Yah²lxa³nha²kxai³ Sũ̱³na² ĩ³sa²si¹hã³sa²kxe³su² wã³nxĩn¹sxã³ kãi³a¹ju³ta³la³ ĩ³ye³kxi²sah¹lxi¹nhẽ²li¹. Nxe³yãn¹ta¹ hĩ¹na¹ wã³nxĩn¹na¹ju³ta³la³ wã²nã³ũ¹nx2ti³nxa³lho³li¹. Wãn³txa² wã²nã³ũ¹nx2ta¹jau³xa² tĩ³yau³xu¹tai²na² so¹lxi³ Jo²na³jah³lu¹tai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³jah¹lu¹tai²na² wãn³txa² so¹lxi³ ĩ³yũ¹jah³lxin¹tu¹wi¹.

— Kalikiniyerenai atyo maisa waiyexe, maisa tyakekoreha. Axahitaha xoalini hare nomaka tyakekoha maheta. Xakore hoka maisaiya xoare hare kaomakita ewaiyaneha maheta. Iraiti xakaisasehare Jonas tyaohenere akere taitaite kahotikisaka enomanaha tyakekoha maheta.

Jesua bigathani'ihi ida vaathi:—Jahari kahojaia vakahojaiki adani ija'ari hidakaba'i vahokiki. Deu-ra vakajari'daki adani. Avanokivini avanofiki ida Deus kabadani danoki. Jokoa a'onira onanokiahirihi badani danokia. A'onira onanokiahivini hiki bana ida rajomi hoarani. Deus kabadani danoki Jonas kohana kania namitha'iki rajomi hini hoarania a'onira onanokiahiki bana ho.

— Batu yhỹ niy. Abaktsa kytsa Deus harere bo batu ma zikaha. Kape tsimaha “Watahatykta” tsimaha. Batu yhỹ my. Tubabatu amy ty Deus zikwy Sonas bo niy ana hi pahawatawy ana humo kino pahahyrinymyryky.

— U pãi e Iesui yt atunug neran i wyti iwato hap merep hap ewy miitꞌin uimohey hamuat are katupono yt naku i nug haria yt timohey kuap i ti miꞌi pote — Tupana iꞌatuꞌe eremoherep uhepe uimoꞌakasa iwato rakat kape atipy kaipyi miꞌi hawyi woromohey En iꞌatuꞌe. Miꞌiria wyti yt Tupana mohey i haria pote raꞌyn mio tã iꞌatuꞌe. Taꞌatukyꞌesat Tupana iãꞌãkap koꞌi taꞌatumimohey koꞌi wo heremo pote. Yt nakuaria i raꞌyn nyti miꞌi tã ikyꞌesat e. Mesup ti eweikyꞌesat atunug iwato rakat uipo wo ehepiat kuap hamo maꞌato yt atunug neran hin i ehehay pyi e. Meiũran ti aru maꞌato atunug wẽtup iwato rakat uimohey ehepiat hamo. Iwatoꞌin nakat atunug aru miitꞌin mowanẽtup kahato hamuat katupono mekewat eꞌat pe ti aru Uito Eheykeꞌet Eikywyt ti toĩneꞌen i hamuat tosyp hawyi myeꞌym eꞌat yn toĩneꞌen tosyp hawe hawyi tuwẽtem i raꞌyn guꞌuro pyi e. Miꞌi yn ni iwato sese rakat atimoherep eiꞌakasa hamo uimohey hamo ehepiat e.

Ina yumopâhiko Jesus:—Koati ákoti aunáti ra xanéhiko yara káxehiko símokune ûti. Koati ákotimaka kuvâpu Itukó'oviti, épemoikomaka noíxea iyupánevoti índukeinoa, hoénaxovope itúkeovo xoko Itukó'oviti úkea njunáko. Itea ákomo ápahuina iyupánevoti noíxonemo, ákoti itukapu kuteâti koeku kixókonoku porofeta Njóna mekúke.

Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu niîwĩ:—Mɨsâ a'tóka terokãharã yã'arã́ niî'. Mɨsâ weé ĩ'yoya niîrã, mɨsâ ẽho peótisere yɨ'ɨ̂re ĩ'yó'. Mɨsâre weé ĩ'yosome. A'té di'akɨ̃re werêgɨti. Dɨporókɨ̃hɨpɨ Jona Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tagɨ wa'â'karo noho di'akɨ̃re ĩ'yogɨ́ti.

Niptinmi: “Cay Diosta ipanchä pasaypi cullu linlicuna, ¿imallactapis licaycuypïchun wañupacuyalcanquiman? Canan'á Diospa willacünin Jonaspa siñal pasaśhallantam licaycälinqui.

Tawamhã Zezusi hã te asa tãma nharĩ za'ra, ãne:— Nimosi aipoto té wa'aba mono hã, ĩ'aihâimana wasété za'ra wa'wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zô 're asimipari za'ra wa'aba mono zahã, ma tô ĩ̱wi ĩwaptẽrẽ za'ra wa'wa, marĩ dama ĩ'manharĩ waihu'u'õ hã te 'manharĩ da, asõ'a za'ra wa'aba, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te dama 're ĩ'ab'manharĩ mono na sena na ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba da. Tane nherẽ, te 'manharĩ õ di za, ãhãna. Ãne si wa za a'â aima waihu'u za'ra wa'wa. Duréihã Zona hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa hã si'ubdatõ ma tô bâdâ hã ãma ai'utõ, tebe ĩsa'ẽtẽ di'i 're, hâimana ré hã. Taha parimhã, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sõ'reptu. Â zada'ré u ma tô ĩré 'rãiwatobro, rob u, tebe hã, Zonahã ré. Tane duré, wa hã dasiré ĩ̱podo hã si'ubdatõ bâdâ hã te za ĩ̱'ãma ai'utõ, ĩ̱dâ'â wa, ab're 're ĩ̱nomro ré hã. Taha parip si, wa za duré hâiwa'udu, apâ. Ãne wapsi, te za ĩwaihu'u za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawi we ĩ̱morĩ na sena na oto ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba da.


Etatoko pahne, kurãkõ apiakatohpo, Niniwepõkõ Ritonõpo ẽpataka exĩko mã toto. Amarokõ roropa oximõme Ritonõpo ẽpataka exĩko matose imaro xine. Mame Niniwepõkõ ohxirotorỹko mã toto oorypyrykõ poko. Ynara exiryke, Jona omiry etaryke tyya xine tyyrypyrykõ turumekase eya xine. Ritonõpo omiry omipona se kynexine toto. Etatoko pahne, Jona motye ase taro amaro xine. Jomiry etãko matose repe. Yrome jomipona pyra matose, tykase Jezu eya xine.

—Nẽ koja nhỹrmã Tĩrtũm akupỹm mẽ htyk nẽ mẽ hikwỹ xwỳnh piitã akupỹm mẽ ho htĩr hãmri nhũm mẽ piitã Inhĩpêêxà mẽ wa ixkutã hkrĩ pa wa tanhmã mẽ harẽnh to. Tĩrtũm mẽ wa ixkuri mẽ htĩr tũm nẽ mẽ pa ho mẽ pa mã xwỳnhjê hã mẽ hkwỳjê jarẽ nẽ wa ixkuri mẽ pa ho mẽ pa hkêt xwỳnhjê jarẽ. Mẽ piitã ã ahpỹnhã mẽ harẽnh anẽ. Amarĩ mẽ pa xwỳnhjaja nẽ mẽ õ pahijaja. Jakamã nhũm Nĩnĩwe nhõ xwỳnhjaja tanhmã wa inhmã mẽ ajarẽnh to. Jõhti kot mẽ hwỳr mõr nẽ mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr jarẽnh o pa xwỳnhjaja nhũm mẽ tanhmã wa inhmã mẽ ajarẽnh to nẽ wa inhmã: “Na pre Jõhtija man mẽ inhõ krĩ hwỳr mõ nẽ mẽ inhmã akapẽr jarẽnh o ri mẽ ixkôt pa. Pa prem kuma nẽ mẽ ixte amnhĩ tomnuj kaga nẽ akôt amnhĩ xunhwỳr kurê kumrẽx Tĩrtũm. No or war akutã mẽ hkrĩ xwỳnh kwỳ ata mẽ na pre Akra Jejus tãm mẽ hwỳr mõ nẽ mẽ kãm kapẽr o ri mẽ hkôt pa nhũm prem mar tã mẽ ixkĩnhã mẽ kot amnhĩ tomnuj kaga nẽ hkôt amnhĩ xunhwỳr kêt nẽ. Mẽ ixkurom mẽ kot Akra mar tã amnhĩ kaxyw kãm hamaxpẽr kêt nẽ.” Anhỹr o koja mẽ wa inhmã mẽ ajarẽ ka mẽ tee ri mẽ ama nẽ ra mẽ amã ma nẽ. Nom ãm mẽ amã ma kaprỳ.

—Itixi xipokini õtisaaki, kãkiti Nínivi sitatxiti auakani sãkirauatapitikako. Ninoa txai hĩte: “Kona erekai hĩte, kotxi !hĩtakanapari himaerekani. Ate takanapari amaerekani Xonasi sãkire akenakotakasaaki,” itxanako ninoa. Uatxa uai aua hĩte apisatoõ Xonasi apiatakari. Imisãkiretai hĩte, iuaritika kona !hĩtakanapari himaerekani.

Kanra adyry odanopyryem myakâwândy Jonas idâly Niniveram, Deus itaumbyry egatuze. Jonas aguely tindatuomo myakâwândy, mârâ xidadâ odano modo Deus nheinwândylymo. Âjityendylymo inakanhe tawyly inmolymo warâ. Akaemo emyenro keba olâ âmaemo. Urâ, Jonas takaze won-honru. Auguely mâindadysebamo, mâinwândysebamo warâ olâ âmaemo. Awylygue ise xypyry etay, Deus enadoram mâepanâgueduomo, warâ ise Nínive donro modo Deusram aguelymo: “Tâwâlâ akaemo kurâ domodo Jesus aidyly, aguely warâ einwântânrybyry modo nâsenagazedâmo” kezemo.

Purehe zepykaw ꞌar mehe nehe, Nin tawhu pe har ukweraw wi maꞌe kwer umumeꞌu putar pekatu ꞌymaw aꞌe wà nehe. Taꞌe uzewyr Tupàn pe aꞌe wà xe, Zon zeꞌeg henu re aꞌe wà xe. Aiko weraꞌu Zon wi ihe. Peinu hezeꞌeg peiko. Napezeruzar kwaw herehe.

Haꞌe nunga rupi nhomboayvua ára py Nínive pygua kuery opuꞌã vy ijayvu ꞌrã okuapy aỹgua kuery re, mbaꞌeta Jonas ayvu omombeꞌu rã haꞌe kuery oendu vy ojeko rerovapa rire. Haꞌe rã apy oĩ vaꞌe ma Jonas gui yvateve vaꞌe.

Niɡ̶ica noko Aneotedoɡ̶oji nige iwi anigote me iloikatidi oko leeɡ̶odi libeyaceɡ̶eco, niɡ̶ijo oko ane niɡ̶eladimigipitigi nigotaɡ̶a Nínive nige dabiditiniwace me newiɡ̶atace, odaa jaɡ̶akaami nilaagetedipi, leeɡ̶odi mepaɡ̶a odinilaatece libeyaceɡ̶eco niɡ̶ijo noɡ̶owajipatalo lotaɡ̶a Jonas. Jemaa mejitaɡ̶awatiwaji, niɡ̶ida me Ee daɡ̶axa me Ee ɡ̶oneɡ̶egi caticedi Jonas, pida idokee aɡ̶adinilaanitece ɡ̶abeyaceɡ̶eco niɡ̶ijo naɡ̶a ajipaatalo yotaɡ̶a.

—Aerẽ mbapava koty po ti Tupana'ga omanove'g̃a mono'ono'ombavi ag̃wamove'g̃a ndeheve nehẽ, ei Jesus'ga. G̃a mono'ombavame po ti ga ei g̃a pe nhaporemo nehẽ peko te'varuhu pe javo. A'ea rupi po ti Nínivepeva'ea kweravi nehẽ no. Ojipiukarame po ti ahe imboukwahavukari ag̃wamove'g̃a ndekote'varuhua nehẽ. A'ereki a'ea renonde ymyahũ Nínivepeva'ea g̃wendu katu Tupana'ga nhi'ig̃a hako. Opohi ahe okote'varuhua hugwi ymyahũ hendukatuavo Tupana'ga nhi'ig̃a Jonasva'ea imombe'uro g̃waramo hako, ei Jesus'ga g̃a pe imombe'gwovo.—Ji rendu ti! ei Jesus'ga g̃a pe. Jihi kaitu amombe'u katu Tupana'ga nhi'ig̃a Jonasva'ea hohe, ei Jesus'ga. Ag̃wamove'g̃a nohendupotari nhinhi'ig̃a opohire'yma okote'varuhua hugwi. Nurã po ti Nínivepeva'ea imboukwahavukari ag̃wamove'g̃a ndekote'varuhua nehẽ, ei Jesus'ga fariseus'g̃a pe.

“Kỹ Nínive tá ke ag vỹ ãjag kato vĩnh ke mũ sir, kurã tỹ ẽgno ki, ha vemnĩ. Ag tỹ Jonas vĩ mẽ kỹ ag tóg ãjag jykre kórég tovãnh, Nínive tá ke ag. Tỹ sóg Jonas kãfór nĩ, hã ra ãjag tóg ãjag jykre kórég tovãnh sór tũ nĩ, sỹ Nínive tá ke ag jãvo ãjag mỹ tó mũ ra. Hã kỹ ag tóg ãjag jykre kórég tónh ke mũ, kurã ẽn kã, ha vemnĩ.

Ha yma gware Jonas amyrĩ oho vaꞌekwe Nhandejáry nheꞌẽ omombeꞌu-vy. Nínive tetã mygware-pe omombeꞌu mbeꞌu vaꞌekwe. Upe nheꞌẽ ohendu ramo vaꞌekwe omboasy-ma gwembiapokwe, ogwerova-ma gwekoha vaꞌekwe. Ha koꞌa-rupi oime tuvixa mbaꞌeve vaꞌe Jonas amyrĩ-gwi, heꞌi ójehe Hesu íxupe kwéry. —Ha xe nheꞌẽ rendu-vy jepe, ndaperovái joty pende rekoha raꞌe. Upéa-gwi upe áry-py, yvypóry hembiapokwe pokwe-rami ojerereko hagwã áry-py, Nínive tetã mygware opuꞌã jevy vaꞌerã Nhandejáry rovagwy-py pene mombeꞌu-vy, heꞌi. —Ojohu vai vaꞌerã pene rembiapokwe.

Ninive hãwã mahãdu heka roholarenytxi tõhõtireny reare. Iu Jonasi rybe ritỹnydỹỹreu wahe. Tahe inyõ kaiboho tamy taholatenyte. Sõwemy heka iny Jonasi ratyremy ihỹre. Ihỹrele kaiboho ixitxireny õhõtireny reaõre. Ninive tamahãdu tahe ibinany adeereny rarybekre. Ywisidỹỹnatxu wahe.

—Ymã te ꞌã Juna ꞌga rekoi Jarejuwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwaramũ rakue. Aꞌeramũ ꞌã Janeruwarete ꞌga ꞌga monou ojemomeꞌwaukaa Ninewa pewara ꞌgã nupe rakue. “Kwe pe ekwap je momeꞌwau Ninewa pewara ꞌgã nupe”, ꞌjau ꞌga ꞌã ꞌga upe rakue. Ipira amun ire te ꞌã Juna ꞌga awau Jarejuwarete ꞌga momeꞌwau Ninewa pewara ꞌgã nupe rakue. Juna ꞌga jeꞌega renupawe peuwara ꞌgã opoia otywer awi rakue. Aꞌeramũ nipo ꞌgã ꞌjau pẽ nupe: “Norokwaawi futari ore Kuꞌjywa ꞌga ikue. Aꞌetea ore orojeupe Juna ꞌga ꞌga momeꞌu ypyrauwe oropoit orotywer awi ikue”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe, Jarejuwarete ꞌga rowase pẽ majatykaaw ipe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Juna ꞌga aꞌjea futat esage maꞌea rakue. Aꞌere ꞌã je te esage maꞌea Juna ꞌga apyraapa. Aꞌetea ꞌã naje rerowiari pejepe pejejemogyau— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Djônaj ne krĩraxbê Niniwekam me akreo tẽ nhym me arỳm amikam kaprĩren wãnh axwemã iren Metĩndjwỳnh'ỳr amijo akẽx. Nhym be, ba ije iraxo Djônaj jakrenh mex ne ba jakam me akuri djan te me amã idjujarẽnh ar iba. Djã ne ga me me kudjwa amikam akaprĩn wãnh ajaxwemã anhiren Metĩndjwỳnh'ỳr amijo akẽx? Kati. Me aje wãnh ajaxwemã anhirer kêtkam dja Niniwekam me wã arỳm pãnh me amã ajaxwe jarẽ. Me akamingrãnymã arẽ ga me me biknor tokry djàkam akuno.

Aꞌkî, tiwinanoꞌpî wei yai, Paapaya apoꞌ yaꞌ pemonkonyamîꞌ yenumî yai Níniveponkon pemonkonyamîꞌ nurîꞌtî eꞌmîꞌsaꞌka pe man. Moropai inkamoroya taa kupî sîrîrî apîꞌnîkon: “Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen amakuyikon rumakayaꞌnîkon pra awanîkon?” taa toꞌya. “Maasa pra pena Jonasya itekare ekaremekî yai, umakuyikon rumakaꞌpî annaya,” taa toꞌya. Mîrîrî yeꞌnen tauya sîrîrî apîꞌnîkon. Uurî tarî awanî manniꞌ akoreꞌtaꞌnîkon, uurî wanî Jonas yentai, tîîse amakuyikon rumakayaꞌnîkon pepîn —taꞌpîiya.

Topa yõg hãptup mõ'nãp-tup, 'ĩhã Topa te' hep xop xohix yõg hãpxopmã'ax kopit, ha Nĩn yõg tikmũ'ũn te 'ãxop 'ãktux'ax kummuk. Yã nõm te Yõn yõg hãm'ãktux'ax 'ãpak, tu' yĩpkox pip, tu yãyhãhup, nũy kuxyã hãpxopmã'ax kummuk, ha Yõn 'ũk-tõgnãg, ha tak mũn xexkah, pa xate yãyhãhup 'ohnãg.

— Kuyje Nínive ka watwat ig̃uycũg̃ o'e ip ikẽrẽat kug̃ puye ip — Jesus o'e. — Ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap o'jepere ip- -ikẽrẽat e'e'ukayũ. O'jepere ip, Jonas pe Deus ekawẽn o'tojot puye. Deus ipiatpi'ajoan kũyjobit'ũmayũ be iap kabia Nínive ka watwat je'bapuk soat etabut pe. Ixeyũ je'e g̃asũacat pe: “Eyju ikẽrẽat kug̃ Deus xe,” i, eyju wekawẽn kay'ũm puye. Jonas kay o'e ip Deus ekawẽn muwẽnuwẽn pima Jonas. Õn pit Jonas etaybicap podi ma wetaybit cĩcã Deus ekawẽn muwẽn ãm. Imẽnpit eyju wekawẽn kay g̃u — Jesus o'e.

Niniwéh buuj raky nꞌaa tapaa da Pꞌop Hagä Do matym gó da hẽ badäk hahỹỹ hã habong doo, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó kä. Jonas maherꞌoot noo gó, ratꞌyyd kamehĩĩn nesaa do ramoo bok do hã. Nesaa do reréd hõm. Jonas bahä̃nh ỹ ti hỹỹh. Ti hado né paawä, dooh bë tꞌyyd kamehĩĩn bä nesaa do bë moo bok do hã, dooh bë eréd bä, ti hyb nꞌaa né hẽ Niniwéh buuj bë da raky nꞌaa tapaa.

Jã¹nxe³jut3su² yan¹nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² sa²kxai³lu² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ kãi³ain¹kxa² yo³ha² a³ya³txi²kxe³su² nxe³ti³xa¹ Ni³ni³ve²thĩ³nãn¹ta² nũ̱³ka̱³txu¹tai³na² nxe³te²hi²sen³su² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li¹nx2tain¹tu¹wi¹. A²nxe³te²nãu³xu¹tai²na² sa²kxai³lu² Jo²na³jah³lu¹tai²na² wãn³txa² ain³kxai¹nha²kxai³ ko̱³nxe³thi¹nain¹ju³tu¹tai²na² ã³na¹ain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Jo²na³jah³la² hxi²kan¹jah¹lo²su² ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ kãin² wa³to²hi²jah¹lo²sa¹wi¹. Nxe³sa³kxan²ti³nũ¹ Txa²wãn³txa² sa²yxo²wet1sah¹lxa³lxi¹.

— Xaxalisati ferakenite Nínive nali tyaoniterenai tityoaha hoka iraeharehena xiso. Hiyaiya, halakisaha atyo iniyalahare háomaneha, semaha Jonas niraene hoka. Hoka natyo atyo nomita: kalikini ali tyaonitere atyo Jonas xahehare.

Nínive sidaji kaija'arinia vakamitha'iki ida Jonas va'ora kaabanivini, vakava'ipahinimani'ihi ida vakadihojai asohiriki. Deus ija'ari hahavi-ra nasohivini kamahini ija'ari vajoroniki vahararana vahojaki bana adani Nínive sidaji kaija'arini. A'onira avanaathidanoararivini hiki bana ida avakadihojai asohiriki-ra avakava'ipahiniravini. Hidakaba'i ohojaki ho avakadiania, oaradahaki ida Jonas jahana, a'onira okaabanidanokiki ho, ni-avanofiki ida avakadihojai asohiriki-ra avakava'ipahinivini.

Sonas Ninewe ezektsa bo Deus harere nitsasokoze asaktsa:“O mysapybyitsa tsimaha. Imysapybara tsimoewynaha” niaha. Asaktsa hanawa puruze Deus kytsa mynasihyrizikpowynahaze abaktsa kytsa bo asahi ahape: “Batu wasani tsimaha. Ahamysapybyitsa tsimaha” maha. Ninewe ezektsa Sonas nitsasokoze iwatsahi Deus harere bo hyỹ nikaranaha. Abaktsa kytsa Deus wasaniha bo batu yhỹ zikaha. Utakta abazubata kaharere bo batu yhỹ zikaha.

Pyno toĩneꞌen koitywy wẽtup ok Iuna ewywuat eipyꞌasetpe eweiꞌakasa hamo maꞌato ti Miꞌi Miit ti poꞌog Tupana ehay moherep hat Iuna kawiat hat maꞌato yt uimohey i eipe e. Saꞌawyꞌi te ti tawa wato Niniwe kape toto Iuna hawyi toimoherep Tupana ehay iꞌatuepe. Miꞌi hawyi paaꞌiꞌatuꞌe. Teꞌeruwemorem kahato Tupana kape yt naku i nug hap kaipyi mekewat Iuna mienoi upi are maꞌato mesup ti wẽtup ok poꞌog Tupana ehay moherep hat ahaꞌaseꞌi Iuna kawiat rakat toĩneꞌen eimuꞌe hat koro ehehamo maꞌato ahenoi henoi Tupana ehay ehepe pytkai yt eiwemorem neran hin i eiminug saꞌag hap kaipyi Tupana kape e. Pyno eipe poꞌog yt nakuaria i mekewat tawa Niniwe piaria kai hamuat e. Karãpe Tupana tut uwe tomiꞌapiheg wuaria enoi hamo miꞌi hap eꞌat pe ti aru tawa Niniwe piaria pe — Waku rakaria eipe e aru Tupana iꞌatuepe. Maꞌato ehepe ti aru — Yt nakuaria i eipe katupono poꞌog poꞌog Iuna kawiat toĩneꞌen eipyꞌasetpiat eimuꞌe hat Uimipoꞌoro maꞌato uimipoꞌoro ehay pun haria neꞌi ti eipe e aru ehepe e Iesui woꞌomuꞌe haria pe.

Epó'oxo simapúne kaxena yúhoikopeakumo Itukó'oviti ne xanéhiko, hanekóxonomo ne xâne íhae Nínivi xapákuke ne xanéhiko apêti kó'oyene. Exepúkotimo neko íhaehiko Nínivi, exókoatimo pahúnevo ne xanéhiko apêti kó'oyene. Vo'oku ikótivexoa isóneuke váherevoko neko íhae Nínivi koane kuríkopea kamoné'e yuho Njóna koyúhoti emo'u Itukó'oviti mekúke. Yoko anéyene koati payásoti ya Njóna, enepora yuhó'ixopitinoe itea ako itúkokonoke yûho.

Jona Nínive wamêtiri makakãharãre Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werekã́, naâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti, du'úkãrã niîwã. Yɨ'ɨ̂ pe'ere Jona yɨ'rɨóro niîmikã, mɨsâ ẽho peó wee'. Mɨsâ naâ weé'karo noho yã'âro weé'kere bɨhâ weti wee'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ masaré beseátihi nɨmɨ niikã́, Nínivepɨ niî'kãrã a'tóka teropɨkãharãre “Mɨsâ Jesuré ẽho peótirã, yã'âro weewɨ́”, niîrãsama.

Má, Ninive nunacunäta Jonas willaptinmi juchancunacta wanaculcul Diosman cutipämula. Chaymi canan amcunaćhu Jonaspïpis sumä munayniyücätalä ipanchapäcuśhayquipi mućhuycachinan muyuncäćhu Ninivecunaca śhalcatityamun'a cäraycälishunayquipä.

Niwamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã, duréihã Niniwé na 'ri nho'õmo nhisi ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ hã te za asada tihâimana za'ra wa'wa, aiwasédé hã te te ai'ãma hiri za'ra wa'aba da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nho'a. E marĩ wa. Duréihã Zona hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma 're sadawa wasu'u za'ra mono wamhã, ma tô te te 're wapari za'ra. Taha wa, ma tô ta norĩ hã tiwasété wi 're sipizari za'ra. Zonahã nhimiroti hã pire nherẽ, ĩsipai u ĩ̱nhimiroti si pire uptabi di. Tane nherẽ, a norĩ wa'wa hã ĩ̱zaze za'ra wa'aba õ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutuzéb zarina we atẽme ĩ̱morĩ aba na hã. Taha wa, te za tô ĩ'uwaibaba aiwasédé hã ai'ãma sa'ra wa'wa, Niniwé ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ hã.


—Kurãkõ apiakatohpo ikurenaẽkõ tuisary ohxirotorỹko roropa mana, nohpo. Mya toytose ynororo Saromão omiry etase, tuarohxo Saromão exiryke tuisamehxo exiryke roropa. Yrome Saromão motye kuhse exikety nase amaro xine. Oty katoh jomipona pyra hmatou? tykase Jezu eya xine.

—Nẽ sur kãm mẽ õ pahi nitita koja mẽ hpãnhã tanhmã wa inhmã mẽ ajarẽnh to nẽ wa inhmã: “Na pa pre inhmã pahi Sarumãw kot war anhỹ hã àhpumunh tỳx ã harẽnh ma hãmri nẽ inhmã mar prãm xàj ma awry hã õ pika hwỳr mõ nẽ omu nẽ kapẽr ma. Hãmri nẽ ma akupỹm inhõ pika hwỳr mõ nẽ ixkwỳjê mã àhpumunh tỳx ã harẽnh o ri ixpa. Tã Akra Jejus na kot àhpumunh tỳx o pahi Sarumãw jakrenh tã or war akutã mẽ hkrĩ xwỳnh kwỳ ata mẽ. Mẽ kot kapẽr mar tã ixkĩnhã kãm mar prãm kêt. Na prem kuma nẽ ãm kuma.” Anhỹr o koja wa inhmã mẽ ajarẽ. Hãmri nẽ ja hã mẽ amã akir ka mẽ tee ri mar o akrĩ nẽ amnhĩ kamã agryk o akrĩ. Nom ãm amnhĩ kamã agryk kaprỳ. Anẽ.

—Xipokatxi õtisaaki, sito Sapaa auakani auĩte sãkirauatapitikako. Oa õtakoxiti auakaro, iuaritika osari Saromãomoni imatire okenakotini ĩkapani. Uatxa apopeka Saromão apiatakari, iuaritika hĩte !auikari nota sãkire —itxa Xesosi.

— Enanâguewâdaungâ mâkâ pekodo Sabádâ pymâpyry. Taypa myakâwândy mâkâ idâly, eagonro anaymba, Salomão enomery idase. Ienomery olâ Salomão enomery takaze kehoem. Tarâ âduaymo lelâlâ wâne urâ, arâlâ olâ inomedâdomo mâindadyseba, mâuntudyzeba warâ mawylymo. Awylygue ise xypyry etay Deus enadoram mâepanâgueduomo, warâ ise mâkâ pekodo pymâ aguely Deusram: “Tâwâlâ akaemo kurâ domodo Jesus tonomedâdyly tindadysebamo atomobyry ara nâsenagazedâmo” keze — kely Jesus fariseu domodoram, Moisés inweniby wâgâ enomedâni modoram warâ.

Purehe zepykaw ꞌar mehe nehe, tuwihawete kuzà Xapa her maꞌe, amo ae ywy rehe har wanuwihawete aꞌe, kwarahy ihemaw awyze har wi ur maꞌe ràm aꞌe, umumeꞌu putar pekatu ꞌymaw aꞌe nehe no, taꞌe muiteaꞌu wata oho aꞌe xe, Xàrumàw heko haw pe aꞌe xe, taꞌe ipurenu wer izeꞌeg rehe aꞌe xe. Taꞌe Xàrumàw aꞌe xe, maꞌe kwaw katu har romo hekon aꞌe xe, tuwihawete romo hekon aꞌe no xe. Aiko weraꞌu Xàrumàw wi ihe. Napezeruzar kwaw hezeꞌeg rehe. Aꞌe rupi Tupàn uzepyk putar tuwe penehe aꞌe nehe.

Nhomboayvua ára py kuaray puku-a katygua huvixave kunha voi opuꞌã vy ijayvu ꞌrã aỹgua kuery re, mbaꞌeta yvy apy gui ou rakaꞌe Salomão arandua oendu aguã. Haꞌe rã apy oĩ vaꞌe ma Salomão gui yvateve vaꞌe.

Codaa niɡ̶ica noko naɡ̶ajo iniona, ane icoɡ̶oticogi natinediteloco, nige yewiɡ̶atace, odaa jaɡ̶akaami laagetedipitetiwaji, igaataɡ̶a baɡ̶a leegitece me diniwiaje migo wajipatalo liiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶eco Salomão, niɡ̶ijo anowidi lixaketedi. Odaa digawini! Ee, ane daɡ̶axa me Ee ɡ̶oneɡ̶egi caticedi Salomão, ite Ee digoina makaamitaɡ̶atiwaji. Pida aɡ̶emaanitiwaji majipaatalo iiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶eco.

—Mbapava koty po ti Tupana'ga omanove'g̃a mono'ono'ombavi ag̃wamove'g̃a ndeheve, ei Jesus'ga. G̃a mono'ombavame po ti ga ei g̃a pe nhaporemo nehẽ peko te'varuhu pe javo. A'ea rupi po ti tyapyrakotyva'ea ruvihavuhuva'ea kweravi nehẽ no kunhangwerava'ea. Ojipiukarame po ti ahe imboukwahavukari ag̃wamove'g̃a ndekote'varuhua nehẽ. A'ereki a'ea renonde ymyahũ tyapyrakotyva'ea ruvihavuhuva'ea uhu Salomãova'ea pyri hako tahendu ti ganhi'ig̃a javo. “A'ereki ga okwaha hete,” ei ahe ua. Paivouhu hete ahegwyra. Paivouhua hugwi ahe ruri hako tahendu ti ga javo, ei Jesus'ga imombe'gwovo fariseus'g̃a pe.—Ji rendu ti! ei Jesus'ga g̃a pe. Jihi kaitu akwaha hete Salomãova'ea hohe, ei Jesus'ga. Ag̃wamova'ero napehendupotari nhinhi'ig̃a ikwahapotare'yma a'itituhẽva'ea. Nurã po ti ahe imboukwahavukari pendekote'varuhua nehẽ, ei Jesus'ga.

Kỹ pãꞌi mág ẽn fi, pãꞌi tỹ rainha ẽn fi, ũ tỹ kanhkã fyn ja tá kãtĩg ja ẽn fi vỹ nĩnh ke mũ gé, kurã tỹ ẽgno kã. Ãjag mré fi tóg jẽnh ke mũ, kỹ fi tóg ãjag to vĩ kónãn ke mũ gé. Kanhkã fyn ja tá fi tóg kãtĩg ja nĩ, vãsỹ, fi tỹ Salomão vĩ mẽ jé. Salomão kãfór vỹ tỹ inh nĩ, hã ra ãjag tóg inh vĩ jẽmẽ jãvãnh nỹtĩ,” he tóg, Jesus ti.

Yma vaꞌekwe peteĩ mburuvixagwasu kunha vaꞌe arapopy-koty oiko vaꞌekwe, oho mombyry vaꞌekwe mburuvixagwasu Salomão renda-py. Onhemoꞌarandu uka-vy oho. Yvy apy gwive mombyry ete oho vaꞌekwe ohendu hagwã Salomão nheꞌẽ. Ha koꞌa-rupi oime hiꞌaranduve vaꞌe Salomão-gwi, heꞌi ójehe Hesu. —Upéa-gwi upe áry-py opuꞌã jevy vaꞌerã upe mburuvixa kunha Nhandejáry rovagwy-py pene mombeꞌu-vy. Pene rembiapokwe ndojohu porãi vaꞌerã, heꞌi judeu ruvixa kwéry-pe Hesu.

Iòlò Hãwyyõ heka ibòò irehe‑ribi nade. Aõma Salomaõ bede erydỹỹna‑ò roholakemy. Kaiboho heka inyõ‑ò taholatenyte. Salomaõ ratyre heka sõwe inihikỹ ihỹre. Ihãrele ta ixitxi nohõtireny reaõre. Ywisidỹỹnatxu heka Iòlò hãwyy ibinanamy kỹnarybekre umyreny wahe. Ywisidỹỹnatxu.

—Janeruwarete ꞌga rowase pẽ majatykaaw ipe nipo Sepa ywy pewara ꞌwyriara ẽẽ nanẽ nipo ꞌjau pẽ nupe: “NaKuꞌjywa kĩã remiayuwa rũi agawewi je ikue. Aꞌetea je ojot muku awi Sarumãu kĩã jeꞌega renupa ikue. Sarumãu kĩã iꞌakwaawa agawewi kĩã ikue”, ꞌjau nipo ẽẽ pẽ nupe. Aꞌeramũ je ꞌjau pẽ nupe: Aꞌjea futat Sarumãu ꞌga iꞌakwaap maꞌea rakue. Aꞌere ꞌã je te iꞌakwaawete maꞌea je rekoi. Maꞌeramũ gatu nipo ꞌã naje rerowiari pejepe, aꞌe je ꞌã pẽ nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Be ga, aparmã onĩ:j pyka 'õdjwỳkam bẽnjadjwỳr rax nija pumũ. Bẽnjadjwỳr ni Xaromão'ỳr tẽ:, 'ỳr tẽm 'iry:n arỳm 'ỳr bôx. Kute krã mexkôt marmã 'ỳr bôx ne arỳm kuma. Nhym be, ba ije iraxo Xaromão jakrenh me:x ne ba jakam me akuri djan te me amã idjujarẽnh ar iba. Djã ne ga bẽnjadjwỳr ni kudjwa ajamak mex ne ima? Kati. Ga me aje imar kêtkumrẽx. Me aje imar kêtkam dja bẽnjadjwỳr ni ĩ arỳm pãnh me amã ajaxwe jarẽ. Me akamingrãnymã arẽ ga me me biknor tokry djàkam akuno, ane.

Inîꞌrî taꞌpîiya: —Mîrîrî yai nîrî pata esaꞌ pe tîweꞌsen nurîꞌtî wîriꞌ Sabá poinon eꞌmîꞌsaꞌka kupî sîrîrî. Moropai mîîkîrîya taa kupî sîrîrî apîꞌnîkon: “Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen innape ikupîyaꞌnîkon pra aweꞌsaꞌkon”, taiya. Maasa pra mîîkîrî wîriꞌ nurîꞌtî iiꞌpîtîꞌpî aminke pai epuꞌnen pe tîweꞌsen Salomão nurîꞌtîya tenupatoꞌpe kaiꞌma etai. Mîrîrî yeꞌnen tauya sîrîrî apîꞌnîkon. Aꞌkî, uurî wanî akoreꞌtaꞌnîkon manniꞌ Salomão epuꞌnen pe siꞌpî yentai —taꞌpî Jesusya.

Topa yõg hãptup mõ'nãp-tup, 'ĩhã hãpxexka Xamah yõg 'ũn tu yok, nõm te hãpxexka yõg tikmũ'ũn hittap xat, tu' yok putup, nũy 'ãxop kummuk 'ãktux. Yã hãptox tu' nũn, nũy tik te' xat'ax hittap Xanomãm pẽnã', ha ta Xanomãm 'ũk-tõgnãg, ha tak mũn xexka'.

— Kuyje kaxi etajoreg̃at ka kukat oajẽm wũyat ka bewi. Ayacat oajẽm Salomão ekawẽn co am- -itaybit cĩcãat ekawẽn co am.— Deus ipiat'ajoan kũyjobit'ũmayũ be iap kabia ixe ayacat je'bapuk soat etabi xe. “Ikẽrẽat kug̃ eyju Deus xe,” i je'e g̃asũacat pe, eyju wekawẽn kay'ũm puye. Salomão kay o'e ixe, taybit cĩcãp muwẽnuwẽn pima Salomão. Õn pit Salomão etaybicap podi ma wetaybit cĩcã. Imẽnpit eyju wetaybicap kay g̃u — Jesus o'e.

Seba häd näng do häj nꞌaa sa wahë nꞌaa ỹỹnh, da hẽ badäk hahỹỹ hã habong do taky nꞌaa tapaa da Pꞌop Hagä Do matym gó, sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó kä. Dawëë naa paa mꞌ tabana tii, tamaa newëë hyb nꞌaa Saromãw hajaa doo, Pꞌop Hagä Do anoo do ta hã. Saromãw bahä̃nh ỹ ti hahỹ bë hapäh doo. Ti hado né paawä, dooh bë karẽn bä bë maa newë bä hahỹỹh —näng mä Jesus kyyh.

Te²yã¹nxe³jut3su² kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² Se²ba³thĩ³na² a²wa³kxẽn³na¹ka³lxu¹tai²na² sa²kxai³lu² Sa³lo³mãu²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² a²hoh³lxi³khai¹sa²jau³xa² ain³kxi²te³lhxã³ u²lxan¹thĩ³na² a³li³sxã³ wxã³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. A²nxe³ta¹ka³lxai²na² sa²kxai³lu² yan¹nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² sa²kxai³lu² a²nũ²a² kãi³ain¹kxa² yo³ha² a³ya³ti²kxe³su² nxe³ti³xa¹ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li¹nx2ti³tu¹wi¹. Kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² Sa³lo³mãu²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² wi¹lain³kxi²ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ Txai²na² sa²kxai³lu² Sa³lo³mãu²ah³la² ĩ³kãin² wa³to²hi²na¹jah¹lo²sa¹wi¹. Nxe³sa³kxan²ti³nũ¹ Txa²wãn³txa² ain³kxi²ti³ten³yah³lxa³lxi¹. Nxe³ye¹nx2ta¹wi¹.

Xaxalisati ferakenite xekohasetiro Sabá yolo ite tityoa hoka iraeharehena xiso. Hiyaiya, sekota atyo tyoa sema maheta Salomão nawaiyore xaotyakiranai. Hoka natyo atyo nomita: kalikini ali tyaonitere atyo Salomão xahehare — nexa.

Rajomi hoariha ida kodivarani. Deus ija'ari hahavi-ra nasohivini kamahini, ija'ari vajoroniki vahararana hojaki bana ida gamo Sabá sidaji kaija'arini vakadika'da'di. A'onira anaathidanoararivini hiki bana ida oathi-ra avakajari'davini. 'Bo'dakari hojaki ada Salomão oniki. Ogahaki ada Salomão. Sabá sidaji kaija'arini vakadika'da'dia binavanavanahaki ada, bikamithaja kaimoni ida Salomão athi jaboni. Hovani kodi'ogahai Salomão aagahai-ra aradaki. Hahavi-ra oogavini kaba'i, oathi-ra avakajari'daki a'oni — va'ora ni'aha ada Jesus.

Hanawa puruze Deus kytsa soho motsasoze Seba tyryktsa pehatsata atatsa mynahyrizikpoze abaktsa kytsa pe: “Ikiahatsa batu ahamysapy tsimaha” my. Atatsa nokponi niukuru. Soromao harere tawaby. Tsihyrinymyrẽta harere piwaby tsihikik. Soromao hyrinymyry baba tisapyrẽna. Kaharere hi abazuba Deus wasaniha soho tisapyrẽnikia — Sesus niy.

Saꞌawyꞌi morekuat wato haryporia kawiat tut pya pyi at wẽtem hap moran kaipyi tut aipotypot saꞌawyꞌiwuat weꞌeg hap kuap hamo tut e. Maꞌato koitywy ti wẽtup ok ti toĩneꞌen eipyꞌasetpe poꞌog weꞌeg morekuat Sarumãu kawiat hat maꞌato iweꞌeg hap pun haria ti eipe e Iesui tuweete. Miꞌi pote ti aru — Yt naku i kahato eipe e aru Tuana ehepe katupono Uimipoꞌoro poꞌog weꞌeg nakat ehay pun haria eipe e miꞌi pote worohoꞌoꞌapiheg kahato eipe e aru ehepe mekewat eiꞌapiheg hap eꞌat pe e Iesui tehay pun haria pe.

Koánemaka neko seno nâti mekúke íhae poké'e koéhati Sâba, hanekóxonomo xapákuke ne xanéhiko apêti kó'oyene, yaneko káxe yuhaíkapa Itukó'oviti ne xanéhiko. Exepúkotimo neko sêno exókoatimo pahúnevo ne xanéhiko apêti kó'oyene, vo'oku yupíheovo ákoyea malíka úkeaku neko sêno kámokenoponea ne êno hána'iti kó'exoneyea Salúmaum. Yoko anéyene kó'oyene koati payásoti ya Salúmaum, enepora yuhó'ixopitinoe, itea ako itúkokonoke yûho —kíxovokoxoane Jesus.

Apêye kẽ'rare werêgɨti. Dɨporókõho muhîpũ mɨhátiro diakɨ̃hɨ́ pe'e niirí di'tapɨ wiôgo Israel kurakãharã wiôgɨ Salomão masisére tɨ'ógo a'tîko niîwõ. Yɨ'ɨ̂ Salomão yɨ'rɨóro masî yɨ'rɨ nɨ'kamikã, mɨsâ pe'e yɨ'ɨ̂re tɨ'ó sĩ'ri wee'. Tohô weégo Õ'âkɨ̃hɨ masaré beseátihi nɨmɨ niikã́, tií di'ta wiôgo niî'ko a'tóka teropɨkãharãre “Mɨsâ Jesuré ẽho peótirã, yã'âro weewɨ́”, niîgosamo, niîwĩ.

“Chaynütacmi unay Sheba malcanpa mandä walmipis ‘Puydï Salomonpa yaćhayninta maynümi uyaliycuyta muná’ nil calu-calupïlä śhamula. Chaymi canan amcunaćhu Salomonpïpis mas puydïcätalä mana uyaliculcäśhayquipi mućhuycachinan muyuncäćhu chay walmipis śhalcamun'a cäraycälishunayquipä.

Niwamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, za da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã, duréihã danhib'apito sipi'õ hã Saba na romnhisi ãma te te 're ĩda'ab'madâ'â mono hã te za duré asada tihâimana 'wa, aiwasédé hã te te ai'ãma hiri za'ra wa'aba da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nho'a. E marĩ wa. Ta hã duréihã romhâ uptabi nherẽ, ma tô wi, apito Saromahã u, ĩsimiroti hã te te wapari da, ĩsimiroti hã dahâimanazém na rowaihu'u na hã wẽ uptabi wa. Taha nhimiroti hã pire nherẽ, ĩsipai u ĩ̱nhimiroti si pire uptabi di. Tane nherẽ, ĩ̱nhimiroti hã aima wapari ze za'ra wa'aba õ di. Taha wa, te za tô ĩ'uwaibaba aiwasédé hã ai'ãma hiri za'ra wa'wa, danhib'apito sipi'õ hã.


Joroko aepyry ropa tunurumekahpyry a ropa(Ruk 11.24-26)Ynara tykase ropa Jezu,—Joroko otarãme tũtãko mã repe ahno ae. Mame xiaxiake ytõko ynororo. Imepỹ zupĩko mã ynororo tosaryme repe. Yrome onenepyra tahtao ynara ãko mã otarãme tyya rokene, “Ytõko ropa ase jesahpyry aka ropa, unurumekahpyry aka ropa,” ãko. Mame tunurumekahpyry a ytõko ropa mana. Kure enẽko ropa ikurohtao mana. Taõke pyra, tutumehse samo, saereme potu enẽko ropa mana.

Mẽkarõmnuti kot tanhmã mẽhõ hto hã harẽnhRukre 11.24-26Nhũm Jejus arĩ Parijew nhõ xwỳnhjê mẽ Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre xwỳnhjê mã kapẽr nẽ mẽ kãm:—Te mẽ ate ixte mẽhõ nê mẽkarõmnuti japôx xwỳnhta pyràk. Nhũm te kêp kator nẽ ma htẽm pyràk. Nẽ nhỹri amgrà kamã ri pa pyràk. Koja ja kêp omnuj nhũm tee ri kamã nhỹri hkôt xà japêr o pa. Nom tee ri hapêr o pa kaprỳ. Hãmri nẽ tanhmã amnhĩ kukamã hamaxpẽr to nẽ hamaxpẽr o: “E kot paj ma akupỹm mẽ kot nê ixkator xwỳnhta wỳr tẽ nẽ axà nẽ kamã mãn ri ixpa.”

Maerekati Matamatakoti Kanapiriini Pirena(Arókasi 11.24-26)Iuaĩkana Xesosi sãkirauata:—Maerekati matamatakoti kiki auaĩtotakiti takanapakasaakiri iua kiki, iua maerekati matamatakoti saãpota ãparaã makipakaniãtaã, ikaikotiniãtaã initini ĩkapani, txamari !apokari.

Kadopâ odopâdobyry(Lc 11.24-26)Jesus aguely:— Tâlâ myani kadopâ kurâ odaypa nhânkyby. Mâkâ kadopâ adakobâdyly myani paru peba ato einkâ, tâjidy xuize. Tâjidy nepyra olâ myani.

Uzeꞌeg tekwe ikatu ꞌym maꞌe ihem wi haw rehe aꞌe kuryUzeꞌeg wi Zezuz teko wanupe kury.

Lucas 11.24-26— Haꞌe rami avi avakue gui nheꞌẽ vai oẽ vy tekoa eꞌỹa rupi ju ꞌrã oiko, ikaneꞌõgua aguã oeka vy. Haꞌe gui ndojoui vy

Anodaaɡ̶ee niɡ̶ina oko noɡ̶opitaceloco niwigo abeyaceɡ̶egi(Lucas 11.24-26) Niɡ̶ina niwigo abeyaceɡ̶egi me noditicogi niɡ̶ina oko, odaa jiɡ̶igoteloco nipodaɡ̶a ane yadilo codaa me daxixe, doletibige ane lotokaɡ̶adi. Pida nige diɡ̶ica yakadi lotokaɡ̶adi, odaa mee me dotaɡ̶a, ‘Ejime jopitacicogi iɡ̶eladi ane jicoɡ̶oticogi.’ Nigopitio, odaa jiɡ̶icota liɡ̶eladi me diɡ̶ica ane itidi, yapidi, codaa me ilaaɡ̶atini. Series([], )

Ojivy anhag̃a ahe pyri(Lucas 11.24-26)—Kiro po ti ji imombe'ui Diabo'gapyriva'ea rembipyhyga'ga anhag̃a rembipyhyga'ga pe me, ei Jesus'ga. Na ja ag̃wamove'g̃a ndekoi ite'varuhuve'g̃a – kiroki g̃a opohi okote'varuhua hugwi novĩa ojikoge'yma ji rehe, ei Jesus'ga. Anhag̃a ite'varuhu hete akwaimbae'ga pyhyga otiruahũro ga pe. Aerẽ anhag̃a jipe'ai ga hugwi ogwovo yhye'ỹi me okwaokwava. “Mome po ti ji ruvi nehẽ?” e'i oyvyteri pe heka. Ndohepiagi reki.

Vẽnh jagrẽ kórég jykre(Mc 11.24-26)“Kejẽn sóg vẽnh jagrẽ kórég ũ kutẽm mũ. Kỹ sóg ga kórég mĩ tĩ mũ, ti jagrẽ ẽn ti. Goj venh ke tũ tóg nĩ tá. Vẽnhkán ke tũ tóg nĩ gé, ti tỹ hẽ ri ken kỹ vẽnhkán ke tũ tĩn kỹ. Kỹ tóg vãhã to jykrén mũ sir. “Inh hỹn ẽn ra tĩg mãn ha, sỹ ũ tá kãkutẽ ja ẽn ra. Inh mỹ tóg tỹ ĩn ri ke ja nĩ. Kỹ inh hỹn tóg ti kãra rã mãn ha,” he tóg mũ sir, ti jagrẽ ja ẽn ti. Kỹ tóg ti venh tĩ mũ sir. Hã ra tóg sir krĩ há nĩ, kỹ tóg ti mỹ ĩn há ri ke nĩ sir, in prur, ĩn kuprã, ĩn sĩnvĩ ri ke.

Hesu omombeꞌu anháy rehegwa nheꞌẽ(Lc 11.24-26)Upéi heꞌi jevy upe pygwa-pe:—Mbaꞌeixagwa pa pende rekoha amombeꞌu-ta peẽ-my. Anháy rerekoha-rami pende rekoha. Oĩ anháy heko kyꞌa vaꞌe nhande-rehe ojepotase vaꞌe. Ha ojepota rire osẽ-ma ramo katu oiko rei anháy tekwaty eꞌỹ eꞌỹha-rupi, y eꞌỹha-rupi ohasa oho-vy. Otongease moꞌã ha ndojohúiry opytuꞌu hagwã. Upe ramo heꞌi ojéupe anháy: “Aha jevy-ta xe taperekwe-py, aiko hagwe-py jevy” heꞌi. Ojevy oho-vy otaperekwe-py. Otaperekwe-py ogwahẽ ramo upe-py otopa nandi oĩ. Ikoty oitypei raꞌe. Omoĩ porãmba raꞌe.

Aõma tyytybybina hãbu‑ribi ròhònykreu tahe elehyydỹỹna riijekre. Aõma bedebinana tòteehekỹ tahe tuu reakre. Ihỹre tahe tai rahaõhyykre elehyna‑ki wahe. Tai tahe ixidee rybekre: —Aròòsekre kỹhe. Iribi ranywỹhỹreò anakre. Tai tahe kia hãbu‑ki rahara. Tyyrahakỹmy iwo‑ki iruxeramy.

Werekwarera upe mamaꞌeukwaawa jewyawet(Luka 11.24-26)(43,44) Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe nũ:—Pẽ nui omoir ire nipo mamaꞌeukwaawa ioi ywy akỹmeꞌema rupi opytaawa mũ rekaa akou. Aꞌeramũ nipo opytaawa mũ resakeꞌemawe ꞌjau ojeupe etee futat nũ: “Maran te ꞌã nooi tejekwawer ipe etee futat tejewya nũ ꞌi?” ꞌjau nipo ojeupe. Aꞌeramũ nipo ojewya ꞌua werekwarera ꞌga resaka. Erekwarera ꞌwyriar amuteeramũ nipo akoweꞌem ee. Ijekatuꞌoguu tuwamũ.

Ne kam ajte me karõ punu'ã ajarẽn memã kum,—Me karõ pydjin kute ar me'õo baja ne arỳm kurũm katon tẽ. Ne kam te ar mrã, ngô kêtkam ar mrã, te ajte me'õmã àr ne tyk djà kêtmã ar mrã. Ne kam amim,—Ba inhũrkwã kurũm ikatorja'ỳr tẽ, ane.

Oꞌmaꞌ Ennaꞌpo Inîꞌrî Warayoꞌ Yaꞌ(Lc 11.24-26)Jesus eseurîmaꞌpî. Taꞌpîiya: —Pemonkon yapai teepaꞌka tîpo, oꞌmaꞌ asarî koꞌmannîpî tuna ton pîn yapîꞌ, teerîꞌkaꞌtoꞌ ton yuwa pîꞌ. Tîîse eporî tîuya pra tîwanî ya, taiya: “Kaane, ennaꞌpoi yaꞌta yapai epaꞌka neꞌtîkini yaꞌrî” taiya. Moropai mîîkîrî ennaꞌpo. Mîîkîrîya yapai teepaꞌkaꞌpî eporî yawon pra tîîse, morî yekaꞌmaiya pra tîîse.

Yãmĩy kummuk te put pu' mõg—Yãmĩy kummuk te tikmũ'ũn 'ũm kopa' xip, tu' nĩm, tu hãm panip ha' mõg, tu' xak, nũy ta pihi'. 'Ũxip hok, puxix tute: “'Ũkpet ha putpuk mõg.” Kaxĩy. Tu' mõg, tu mõktu tikmũ'ũn tu' xupep, tu' mõ'nãhã', ha' hok yũm, ha hãpkunut xit, ha mõktu yã' max,

— Ag̃okatkat pewi ibiõg̃buk kẽrẽat cẽm puje, ixe ibiõg̃buk jekukum idibi'ũmat tag̃, jebodoyap kudadam. Jebodoyap pit tobuxik'ũm pima kuka o'e jewebe ma:

Ti mꞌ Jesus ky hadoo ẽnh:—Karapꞌaar hꞌyyb nesaa do ta hã hadäk do paa ahõm wäd bä ta mahä̃nh, tabanawäng hẽnh tabahewꞌëët, ta tób tabesoos takamehꞌããk hyb nꞌaa. Ti dooh tawyyd bä. Ti ta hꞌyyb gó taky hadoo: “Ỹ abaaj hõm pꞌaa hẽnh ỹ hadäk do paa hã, tóp ỹỹ hẽnh”, näng. Tii bä ta tób paa bä takajaa bä, dooh ta yt hagä péh, yd kabakꞌood däk tabahapäh, baad takabenäm ta hã.

Ko̱³nxe³te²a² yãu³ka³txe²su² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxe³ha²kxai³la¹ ko̱³nxe³te² yãu³ka³txa² a²nũ²a² nxũ²kwa̱i³li³kxai²nãn²tu̱³ ha³lo²ai²na² ĩ̱³yau³xa² yũ²nxa³ko³xa² a²hãi¹nxe³ti³xa¹ ã³wxe³sxã³ ĩ³ye¹nxi²si¹jau³su² ã³ten³sxã³ ai³lha²thet3tin²tai¹. Yxãn¹ta¹ ĩ³ye¹nxi²je³na² ĩ²xa³nũ²nhai¹. Nxe³yãn¹ta¹ ĩ²xa³kxe³su² e³nha²te³nah¹lxi¹: “Txa²sxi²ha² a³li³a¹thĩ³nai³tã² ã³wa̱³li²na¹tũ¹xã¹.” Ain¹jau³su² ã³wa̱³li²tãu³ a²nũ²ẽ¹nai³ta³lxi² a²nũ²yũ²nxa³ha²kxai³ wi¹we²txi³ha²kxai³ wi¹lhau³ko³nha²kxai³ nxe³ye²kxe³su² ha³lo²a² ai³lxin²tai¹.

Isekohaliti Iniyalahare Haikoahaneheta Haliti Ana Tahi(Lucas 11.24-26)— Xasemehena, isekohaliti iniyalahare hikoahetehena haliti milakota hoka xane tonakoaita maonexakoahare akiti, tawita hakawininaose. Maisaiya kaokita hoka nita: “Nahaikoahetaite nohani nali xeta, notyohenere nalita”, nita. Hatyaoseta haikoaheta hoka hati aokitere firakore, iyomakore, waiye xomokakotyakere ana kaokihitita.

Ija'ari kania hojaki ida bajadi(Lucas 11.24-26) Hari. Vara ni'ianaha ada Jesus: Series([], )

Hyrikoso isapybara ziksizo.— Ihyrikoso sapybara maku ekze poize pitabaka zuba. Maku wahoro wata, atakta ihyrikoso sapybara sapy nikara. Hyrikoso isapybara tseheha bo pitabaka. Taty byryhabyita tu hana eze tabyrywy myziberiki. Iwaze tapetu isopyk:“Piksizo. Nezeba maku ekze ikzoihik atabo hi piksizo” my. Kyze anasapy bozo. Zumuze batu ihyrikoso sapybara. Iwaze wahoro bo itsarawybyita wata. Tsiziurẽna wahoro itsytsykyha niy. Maku wahoro wata niy.

IRUKA 11.24-26 PIAT EWYMiꞌi hawyi poꞌog Iesui tohenoi ahiag koꞌi etiat. Eiweꞌeg wo o mãꞌãu saꞌag mupi e katupono karãpe wẽtup mãꞌãu saꞌag tuwẽtem wẽtup ok miit piit pyi miꞌi hawyi kowoꞌi kowoꞌi hewyry kahato aikope aikope yahig upi aikope aikope gaꞌapy pe teiam kat hamo tuwemohy teran haype maꞌato yt toipuẽti i teiam itote hawyi ti aru tuwanẽtup i raꞌyn tosaipe toĩneꞌen saꞌawyꞌiwuat hap kape i e. Miꞌi hawyi ti taꞌaipok teiam motꞌi kape i raꞌyn. Miꞌi hawyi ti yt uwe i toipuẽti teiam motꞌi pe hawyi waku te teiam mo topainug me toipuẽti hawyi toĩneꞌen i raꞌyn temiit saꞌawyꞌiwuat ahiag ipiit piat rakat e.

Koêku ne ndémoniu aukópova ne xâne ipúhikopeaku(Lk 11.24-26)Ina kixovókoxopamaka Jesus neko xâne:—Enepo ipuhíkopea xâne ûroevo ne ndémoniu, píhoheo ya mêum ákoti apêti oposíkoti ókoku itea ako ínixapana. Énomone kó'ino: “Aungópovotiko xoko imbúhikopeakumeku” kôe. Yane aúkopovane, yoko inú'ikopane ákoyea ovâti, koane sásasa koyépotine, yoko êno úhe'ene vo'oku ákoyea inú'epoya.

Wãtî too dɨpóropɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kɨpɨre mahâmi sãhase niî'(Lc 11.24-26)Jesu fariseu masare niî nemowĩ:—Wãtî masɨpɨ́re kõ'â wĩro no'oka be'ro akó marirópɨ sihâ baha ke'atisami. Kɨ̃ɨ̂ niiátohore a'mâgɨ, tohô weesamí. Kɨ̃ɨ̂ niiró bokatígɨ, a'tîro wãkûsami: “Yɨ'ɨ̂ wiháti'kɨpɨre dahâ sãhagɨti taha”, niîsami. Kɨ̃ɨ̂pɨre dahâ sãhagɨ, wi'í o'áka wi'i, ãyuró apóka wi'i weeró noho boka ehásami.

Mana allin achatucunam cutiycamun(Lc 11.24-26)“Amcunacta Satanaśhpa gänaśha cayäcätanümi pasaśhunqui. Chay achatümari juc nunacta caćhaycul pulimun chunyä lanla-lanla ulucunäćhu, jamananpäpis ashishtin. Chaynu mana talilmi ‘Jamá, cutiycuśhä punta yaćhaśhäcäman’ nil caśhan cutimun. Chaynu cutilmi chay nunäta talin tuqui allichäśha jäcuyä wasi-yupaytapis.

Wa'uburé norĩ, da'ãma 're ĩsõrõwa za'ra mono zé wasu'u(Rucasi 11.24-26) — Ãne wa za duré aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. Ãté wa'uburé hã te za aibâ hawi 'maiwatobro. Watobro wamhã, a'ubuni wi te za 're mo, rob'ré na. Tawamhã dazô 're rĩtĩ baba mono wa, nimomo wa'utu õ wa, te za sima tinha: “Ĩ̱nhorõwa 'rata u, wa za apâ mo, ãma 're ĩ̱nhorõwa u'âsi mono da oto, ĩpẽ'ẽ 'remhã.” Ãne te za sima tinha. Tawamhã apâ te za oto mo, aibâ u, ĩpẽ'ẽ 're apâ sébré da. Tawamhã ĩhawi watobro haré, te aré hâiba baba na 're hâimana, 'ri hã baba na 're simasa mono wa, 'ri 're wa'wa su'u na 're ĩsimasa mono ne, duré 'ri paramhã robza'ra wẽ u'âsi 're ĩromnhimi'wara mono ne. Taha wa, wa'uburé ma, wẽ di, aibâ hã apâ ãma 're ĩsõrõwa mono da hã. Series([], )


Naeroro omõpyra aporo, eramãko ropa mana imehnõ joroko pokona, tymarõme toto ehtohme moro tao. Popyrahxo exiketõ imaro oehnõko mana, 7me, osesarise mokyro ahno aka. Mame mokyro itamurumehxo jorokohpe exĩko mana. Osemazuhme toehtopõpyry motye popyra exĩko mana. Mokyro ehtoh sã exĩko popyra exiketõ mã seromaroro, tykase Jezu eya xine.

Anhỹr o hamaxpẽr hãmri nẽ ma akupỹm hwỳr tẽ. Nom kormã akupỹm hwỳr àr kêt ri nhũm kamã amrakati nẽ ri pa. Jakamã nhũm akupỹm hwỳr axà. Nom ahte hwỳr àr kêt nẽ. Amnhĩ kôt hkwỳjê ho 7 nẽ hwỳr mẽ ho gjêx pa. Mẽ kêp 7jaja nẽ wamta mẽ nhũm mẽ piitã hwỳr gjêx pa. No mẽ kêp 7jaja na omnuj tỳx o kot wamta jakrenh jakamã nhũm mẽ kot hwỳr gjêx xwỳnhta mẽ ỹ hã ra amnhĩ tomnuj tỳx nẽ oprê htỳx o pa. Wam pyxire kot hwỳr àrta nhỹ hã nhũm amnhĩ tomnuj o ri pa nom kawax pê oprê. Tã nhũm ra axte hwỳr mẽ ohtô nẽ gjêxta nhỹ hã hãmri oprê htỳx kumrẽx. Ja pyrà nẽ kot kaj mẽ tokyx ixkôt amnhĩ xunhwỳr kêt nẽ hãmri nẽ amnhĩ tomnuj tỳx pix o ri apa. Anẽ.

Ininiã apana apikomoni setxi pakini maerekani matamatakoni apia maerekanitakani. Imakinikana aua iua kiki ĩtoã. Ininiã iua kiki mitxi poiãoka imaerekani, eereka apia maerekanita. Ikara atoko itxako kãkiti uatxarini maerekani —itxa Xesosi.

Aituo myani mâkâ kadopâ sete lelâ tataen-hodo inakai modo kuru ese idâly, mâkâ uguondo odaxi tâxiedomoem. Aituo mâkâ uguondo ago kehoem kuru inakanhe itondyly, tokalâ kadopâbe tatobyry takaze kehoem. Arâ lâpylâ ise inakanhe misezedylymo, yeinwâmpyra âmaemo watay — kely Jesus.

Naꞌe uhem wi putar oho aꞌe wi nehe, amo tekwe ikatu ꞌym maꞌe wanekar pà wanerur pà aꞌe pe nehe. Hemirur ràm iaiw weraꞌu putar izuwi aꞌe wà nehe. Paw rupi katete wixe putar aꞌe awa pupe aꞌe wà nehe. Aꞌe mehe aꞌe awa imaꞌeahy weraꞌu putar aꞌe nehe kury. Heko àwàm iaiw weraꞌu putar heko awer izypy mehe arer wi aꞌe nehe kury. (Nezewegatete ko ꞌar rehe har aꞌe wà nehe no, iaiw putar tekwe ikatu ꞌym maꞌe wanereko har ài aꞌe wà nehe no.)

Haꞌe gui oo ranhe vy sete nheꞌẽ ju ogueru ꞌrã ixugui ndaꞌeveive vaꞌe, haꞌe py oike vy ikuai vaꞌerã. Haꞌe rami rire opaa py jypy guare gui ndaꞌeveive ꞌrã ava vaꞌe pe. Haꞌe ramigua ae ꞌrã oiko kovaꞌe kuery heko vai vaꞌe re.

Odaa jiɡ̶igotiogi eletidi seete niwicidi ane daɡ̶axa me abeyacaɡ̶aɡ̶a modiɡ̶eladetigi niɡ̶ini oko. Odaa jiɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶ini oko jeɡ̶epaanaɡ̶a abeyaceɡ̶egi caticedi niɡ̶ijo anee jotigide. Odaa icota midaaɡ̶ee, niɡ̶ina noiigi ane abeyaceɡ̶egipi aninaa niɡ̶inoa nokododi.”

“Taru ti jara ji pyri a'ero,” e'i.—A'ero ihoi anhag̃a rerua seteva'ea rerua. Akoja hohe seteva'ea tiruahũ hete, ei Jesus'ga. Ovahemame akwaimbae'ga pyri ga pojykai otiruahũro ga pe. A'ero kiro koji'i tiruahũ hete akwaimbae'ga pe. Ymya tiruahũ ga pe ojipejiva'ea ga pojykarame. Aerẽ koji'i tiruahũ hete ga pe seteva'ea ga pojykarame, ei Jesus'ga.—Na jitehe tiruahũ ag̃wamo ite'varuhuve'g̃a pe. Aerẽ koji'i po ti tiruahũ hete g̃a pe nehẽ. A'ereki opohi'rãrame okote'varuhua hugwi novĩa g̃a nde'i ji ve: “Herejo ejikoty'a ji pavẽi.” A'ea g̃a nde'i ji ve. Aerẽ koji'i g̃a ndekote'varuhui a'ero, ei Jesus'ga.

Kỹ tóg Nén-Kórég tỹ 7 (ke) ag mỹ tónh tĩ mũ sir. “Ha kãmũ jẽg he tóg mũ sir. Hã ra ag jykre pãno tóg ti jykre pãno kãfór nĩ. Kỹ ag kar tóg ũ ẽn kãge mũ, tỹ ag ti jagrẽ nỹtĩ, isỹ ũn mỹ ti jagrẽ pir kutẽm ja ẽn ti. Hã kỹ to, kórég tãvĩ nĩ sir. Ti jagrẽ pir kutẽm inh nĩ vẽ, hã ra tỹ 8 (ke) ag tóg sir tỹ ti jagrẽ nỹtĩ, ti tỹ inh ki rã tũ nĩn kỹ. Ãjag mỹ tóg ge nĩnh mũ, kurã tỹ ẽgno ki. Ũri ãjag jykre vỹ pãno nỹ. Hã ra kurã ẽn ki tóg sir pãno kãfór nỹnh mũ. Kỹ ãjag tóg sir to jagtar tãvĩ nỹtĩnh mũ,” he tóg, Jesus ti.

Upe-ma ramo oho ogweru outro anháy hekoha vaive vaꞌe íxugwi. Seteve ogweru. Hiꞌoitoha ojogweru, oike koty-py oiko hagwã. Upéixa oiko vaive anháy rerekoha. Osẽ rire íxugwi peteĩ anháy, hejahare oike jevy ipyꞌa-py. Sete hekoha vaive vaꞌerã reraha-vy oike. Xe nheꞌẽ rendu eꞌỹ-gwi, upéixa ete peiko vaꞌerã. Peẽ, ãy peiko vaꞌe, upe anháy rerekoha-rami peiko vaꞌerã, heꞌi fariseu kwéry-pe.

Tai tahe ijõ‑txi reare. Debò inatxi reurò tyytybybina‑txi iratyre tyhy wahe ibinare. Tai tahe ridyke tahãbu‑ki rasỹnyrenykemy. Kia hãbu heka iwese juhu raremyhỹre ratyre ibinamy ratximyhỹre. Kaiboho heka kia tyytybybina wese atximyhỹtenyte.

Aꞌeramũ nipo opytuna majatykau awau. Sete nipo opytuna rerua. Aꞌea te nipo itywerete. Aꞌeramũ te nipo erekwarera ꞌga teꞌarareteramũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau. —Nan tee pẽẽ. Jejeꞌega rerowiareꞌemamũ pẽtywet pejejemogyau jee— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam amim badjà tũmja'ỳr tẽn 'ỳr bôx ne omũ nhym arỳm mexkumrẽx. Me karõ'õ kute o ba kêt nhym prĩne kre mex nhym arỳm kam mỳjja katàt. Nhym kam kadjy mã me karõ punu'ỳr tẽ. Ne kam mekam me kwỳ japrôn 'ỳr meo mõn meo bôx. Nãm me karõbê 7 ne o bôx ne me'õjamã meo wangij nhym kam mekam ar ba. Kute me karõ punubê 7 ne o bôx tãm ne axweo kute õbê pydji kute ar o ba tũmja jakrenh mex ne kam arỳm o punu rax ne. Kàjbê punuri ne kàjbê punu nhym be, kute kubê 7 ne o bôxja ne arỳm o punu rax ne. Dja ã me akamingrãnyre ajaxwekam me karõ punu me ajo ane, ane. Nãm Jeju ã memã ane.

Moropai mîîkîrî oꞌmaꞌ wîtî iipiapai tiaronkon oꞌmaꞌkon etai tarakkîrî toꞌ koꞌmantoꞌpe kaiꞌma. Mîîkîrîya tiaronkon oꞌmaꞌkon enepî asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtai kaisarî. Inîꞌ panpîꞌ imakuiꞌsan enepîiya mîîkîrî warayoꞌ yaꞌ inkamoro koꞌmantoꞌpe. Inkamoroya mîîkîrî tarumaꞌtî mararî pra. Pena eꞌmaiꞌ pe imakuiꞌpî tîwanîꞌpî yentai mîîkîrî warayoꞌ yeseru wanî. Maasa pra inkamoro wanî yeꞌnen itewan yaꞌ. Mîrîrî warantî awanî pe man, imakuiꞌpî sîrîrî pankon pemonkonyamîꞌ yarakkîrî —taꞌpî Jesusya.

ha xe' mõg, tu yãmĩy kummuk xop nõy xãnãhã pu nũ mũtik mõg, tu' tihi', yĩy tikmũ'ũn xũy xexkah. Ha kaxĩy nõm tikmũ'ũn kummuk xũy'ax nõmhã. Kaxĩy.

Imẽnpuye ixe ibiõg̃buk kẽrẽat cẽmcẽm ma'g̃uto. 7 beayũ dobuxikxig̃- -ibiõg̃buk kẽrẽayũ dobuxikxig̃- -ibodi ma xipat'ũmayũ dobuxikxig̃. Ixeyũ dak õmõm ixe ag̃okatkat pe- -7 beayũ. Õmõm koapat ibiõg̃buk kẽrẽat eju. Kuy bima ixe ag̃okatkat tadaybot osunuy. G̃asũ bit ibodi ma tadaybot o'e. Imẽnpuxim ma dak g̃asũayũ jeedop. Ikẽrẽat g̃ubapukpuk cĩcã ip — io'e Jesus.

Tii bä tatsꞌyyt 7 karapꞌaar hꞌyyb nesaa do wób ta hataa, ta bahä̃nh nesaa doo. Tii bä rabajëë pëë ta tób paa gó. Tii bä rabanyy kän ta hã kä. Ta hã hanäng do paa bahä̃nh tii kä. Takꞌëp tii kä ta hã kä nesaa doo kä. Tii da né da bë hã kä, bëëh, nesaa do moo hebꞌooh dooHahỹỹ dꞌ Jesus hanäng péh: Takꞌëp ta bahä̃nh nesaa doo kä sa hã, Jesus raganadoo do hyb nꞌaa. —näng mä Jesus kyyh sa hã.

Ai³ka³tu̱³ ko̱³nxe³te² yãu³ka³txi³nãu³xa² ha¹li¹ ha¹li¹ ha¹li¹ ka³na³ki¹ nxe³te²nãu³xa² ko̱³nxe³ti³khaix1 wa³to³hain¹te²nãu³xa² ĩ³ha¹txai¹nĩn²tai¹. Nxe³te²nãu³xa² sa²so¹sxã³ ã³wa̱³li²xi²sa²tẽ³in²tai¹. Nxe³ju³tai²kxai³lu² in³txa² ẽ¹nãu³a² ko̱³nxe³ti³ ã³wa²to²hin²tai¹. Te²yã¹nxe³jut3su² hĩ¹na² yxau³yah³lxin¹te² ĩ³nxai²na² sa²kxai³lu² ko̱³nxe³thin¹khai¹yxah³lxin¹tu¹wi¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta haikoaheta hoka xane nolokita hahotyali 7-harenai isekohalitinai exahehare niyalaharenai, hoka tyotyaha xane tyaonahitaha nali. Hatyo hiyeta hatyohare haliti nawenane hetatiye xahehare howitiharene tyaonita. Hoka nikarite kalikiniyerenai iniyalahare tyomiterenai tyaonaha — nexa Jesus.

Oniaroa, ajihi'ianahi ida bajadi va'ora anikha'aha adani ipohini 7 vihiki vaipohina vajaharina arafiaki, ija'ari kania vahojara kaimoni. Bajadi hoarani hojani kari, jaharini ida ija'ari kamahi. Bajadi vaipohiki vahoja'aha ija'ari kania, jaharini arafia'ihi ida ija'ari kamahi. Vakhanimanira bana adani ija'ari hidakaba'i hora vakajoniki — va'ora ni'aha ada Jesus.

Kyze niparakzo. Hyrikoso sapybara nisihobykzo. Ustsa bo, sete ispe my:“Panytaha! Katuk tsimahaktsa. Maku bo tsimaha” mykara. “Atakta anaeze mysapy ziknakara. Ibo pororo tsimykaranahaktsa! Ituk tsimypykyknaha” niy. Iwa hyrikoso sapybara simysapybyikitsa maku bo nisioktyhyryk. Maku tuk mynapykyryknaha.Tapara maku batu iaku ihyrikoso sapybara estuba ituk. Abaka tisukatsihikrẽta babata iakubyikita hyrikoso sapybara oito humo. Iwa ikiahatsa niwatihi batu simysapy tsimaha — Sesus niy.

Miꞌi hawyi — Pãi e waku kahato uheiam mo te i raꞌyn mesuwat uhemiit e. Miꞌi hawyi — Toꞌiro ahiagnia e watuwehytꞌok meiẽwuat miit pe uheiam motꞌi pe e 7 ok takaria towyriaꞌin me ahiagnia pe poꞌog saꞌag tokawiat mãꞌãu koꞌi pe. Miꞌi hawyi ti tuwehytꞌok taꞌyn miꞌi miit pe hawyi poꞌog yt naku i rakano mekewat ipiit piat rakat saꞌawyꞌiwuat kai. Saꞌawyꞌi yt naku i tuwete ahiag ipiit pe toĩneꞌen mote. Maꞌato ahiag taꞌaipok 7 wo hawyi poꞌog yt naku i mekewat miit ete saꞌawyꞌiwuat kai e. Miꞌi hap ewy ti aru eweipyhuꞌat eipe yt kat i Tupana Pãꞌãu eweipag eipiit pe pote katupono mãꞌãu saꞌag toto hawyi taꞌaipok towyriaꞌin wywo hawyi eipuẽti eipe waku pe te eiwepainug turan waku te eiꞌyat toipuẽti ewehywytip we toipuẽti eipe. Miꞌi hawyi mãꞌãu saꞌag koꞌi tuwehytꞌok eipiit pe yt uwe i itote pote. Miꞌi hawyi ahiag sem eiam eweikupteꞌen yt uimohey i pote. Yt uwe i Tupana Pãꞌãu eipiit piat pote meiũran poꞌog saꞌag naꞌyn eweikupteꞌen saꞌawyꞌiwuat kai e Iesui itotiaria pe.

Ina itaíkopono po'i seti koeti ndémoniu itúkoti xanépone. Yoko aínovo koati váhere yane inúxoti. Ina urúhikopova neko hóyeno. Yane yupihovó koépone váherexea koépoku ne hóyeno yane inúxoti koêku. Yoko énomonemo koéneye xokóyoke ra váherehiko xâne apêti yara káxehiko símokune ûti váherexeamo koépoku hunókokuke yane inúxotike —kíxovokoxoane Jesus.

Be'ró ãpêrã wãtiâ setere kɨ̃ɨ̂ yɨ'rɨóro yã'arã́re pihîsami. Pihî, be'ró too dɨpóropɨ kɨ̃ɨ̂ wiháa'kɨpɨre naâ niî pe'tirã sãháasama. Tohô weégɨ masɨ́ kɨ̃ɨ̂ too dɨpóropɨ niî'karo nemoró yã'âro tohasamí. Ã'rá kẽ'ra yɨ'ɨ̂re ẽho peótirã tohôta yã'â butia'ro wa'ârãsama, niîwĩ Jesu.

Chayćhümi cutiycun pasaypi anćhish masannincunacta inquitacuycul. Chaynu cutiycul yaćhapäcuptinmi, chay nunaca puntapïpis piyurlä cawsaynin” nila.

Tawamhã tisiré norĩ zô te za mo wa'uburé hã, si'u ãma 're sõrõwa za'ra mono da. Tawamhã te za ĩtẽme ãwisi za'ra, 7 na ĩhâiba za'ra hã ĩsipai u ĩwasété uptabi za'ra hã. Tawamhã siré te za tô ãma 're sõrõwa za'ra, aibâ ãma. Aibâ ma, tãma rowẽ prã ti aré, wa'uburé misi, ãma 're sõrõwa mono ré hã, ĩpẽ'ẽ 'remhã. Ahâ na oto ĩwa 're hâimana za'ra mono wa, tãma rowẽ õ uptabi di oto. Tane duré, a norĩ wa'wa hã aima 're rowẽ prã za'ra wa'aba mono di aré. Tane nherẽ, aiwasété wi 're aipizari za'ra wa'aba mono newa, zahadu ĩ̱zazei ãna 're aihâimana wasété u'âsi za'ra wa'aba mono wa, aima 're rowẽ õ uptabi za'ra wa'aba mono di za oto. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma waihu'u za'ra, parisezu norĩ ma, rowahutu'wa norĩ ma zama.


Jezu eny, zakorõ tõ maro(Mak 3.31-35 Ruk 8.19-21)Morarame toto zururuhtao ro, Jezu ẽ kynoehne zakorõ tõ maro. Jezu maro tõtururu se toh kynexine repe. Yrome omõpyra toh kynexine tapyi taka. Jarãnao rokẽ toh kynexine.

Jejus kot tanhmã hkwỳjê jarẽnh to hã harẽnhNhũm Jejus arĩ mẽ ahkre ho nhỹ. Rôm nhũm katorxà nẽ htõjaja nhỹhỹnh hwỳr mõn pôj. Nom kormã hwỳr gjêx kêt nẽ. Mẽ kot hã htu rax jakamã nhũm mẽ tee ri hwỳr gjêx kaxyw kormã kapôt ã hã mẽ omunh o kuhê.

Xesosi Inoro, Itariakori Pakini(Marko 3.31-35 Arókasi 8.19-21)Xesosi sãkirauata itomane kãkitimoni, inakasaaki oãpoka inoro, itariakorikata. Iporikiti auana. Ipĩkapiretarina.

Jesus tyze, tukonodo warâ wâgâ aguehobyry(Mc 3.31-35 Lc 8.19-21)Jesus aguely ume ise, iukonodo warâ saindylymo eydâ atoram. Kuoholâ ingâsenehonlymo.

Zezuz ihy aꞌe, tywyr aꞌe wà no, uhem wà Zezuz pyr aꞌe wà kuryUzeꞌeg Zezuz iko teko wanupe. Ihy aꞌe, tywyr aꞌe wà no, uhem aꞌe pe izeꞌeg mehe aꞌe wà. Wàro katu pe wà. — Urezeꞌeg wer zepe Zezuz pe ure, iꞌi aꞌe pe har wanupe wà.

Marcos 3.31-35 Lucas 8.19-21Heta vaꞌe kuery pe Jesus ijayvu teri jave ixy haꞌe tyvy kuery ovaẽ oka py, hexeve ijayvuxe vy.

Ica loiigiwepodi Jesus(Marcos 3.31-35 Lucas 8.19-21)Eɡ̶idaa diiticogi Jesus me notaɡ̶aneɡ̶etediniwace niɡ̶ijo noiigi, odaa naɡ̶ajo eliodo, ijaaɡ̶ijo nioxoadipi joɡ̶ototicogi aneite. Odaa idiaaɡ̶iticoaci we niɡ̶ijo diimigi aneitedice Jesus, odoletibige moyotaɡ̶aneɡ̶e.

Jesus'ga yembora gairũva'ea pavẽi(Marcos 3.31-35; Lucas 8.19-21)Jesus'ga imombe'urame pevove'g̃a pe nanime Jesus'ga yembora ruri gairũ'g̃a pavẽi o'ama okari pe. Onhi'ĩ pota g̃a ga pe.

Jesus mré ke pẽ fag(Mc 3.31-35 Lc 8.19-21)Ti tỹ ver tỹ vẽmén kỹ ti mỹnh fi tóg tá jun mũ sir, ti jãvy ag mré. Ti mỹ fag tóg vẽnh vĩ jẽnẽg mũ, fag tỹ ti mré vẽmén jé.

Hesu reꞌýi rehegwa nheꞌẽ(Mc 3.31-35 Lc 8.19-21)Upéa heꞌi joty ramo Hesu atýra-rupi, ogwahẽ ou-vy isy tyvýry kwéry ndive. Opyta oĩ-vy oka-py. Onhomongetase hendive.

Jesuisi tahe ijõ‑ò rarybere ijõ ijoi‑ò, tai tahe ise rehemynyre, iseriòreboho‑wana. Sõwemy iny mahãdu‑ò heka rarybere.

Jejui ꞌga y ẽẽ ꞌga rewirera ꞌgã netee(Maku 3.31-35 Luka 8.19-21)ꞌGa porogyta pype Jejui ꞌga y ẽẽ ꞌua, ꞌga rewirera ꞌgã netee. Ukupepewara ꞌgã nupe owaẽma.—Toroporogyta Jejui kĩã upe ꞌjau— ꞌjau ẽẽ ꞌgã amũ nupe.

Nãmẽ kamyre'ã ujarẽnh.(Mak 3.31; Ruk 8.19)Jeju me krãptĩ:mã kabẽno dja nhym nãmẽ kamyre ar axikôt apôx ar bôx ne bõm ku'ê. Ne kute kum kabẽn jarẽnhmã.

Jesus Yan Moropai Itonpayamîꞌ(Mc 3.31-35 Lc 8.19-21)Mîrîrî yai Jesus eseurîma koꞌmannîpî tanne pemonkonyamîꞌ pîꞌ, isan moropai itonpayamîꞌ itaꞌmiꞌsan erepamîꞌpî. Inkamoroya poro po siꞌma yanno meꞌpoꞌpî yarakkîrî teeseurîmakonpa.

Yeyox xape nũnTu hãm'ãktux ha ta' tut nũn, xi' taknõy xop nũn, tu hãptopa' pip, tu' xak, nũy Yeyox mũtik hãm'ãktux,

Ixi oajẽm Jesus kay- -ikitpitpit tak. Warara'acat pe kawẽnwẽn pima oajẽm ip. Akiju osodop ip.— Ocekawẽn pin Jesus eju — io'e ip iboceayũ be.

Jesus wakããn hehꞌäät do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ hajõk do hã Jesus maherꞌoot nä bä ta ỹỹn kajaa, ta wakããn sii hẽ mꞌ. Ta wꞌoo hã mꞌ rababë däk. Rakarẽn paawä ta sii raberꞌoot.

Je³su²jah³la² a²hã³ka³nai²na² a²lon³ti³tãu³xa² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³li²ta³lu²nai¹nxa³ta̱³lxa¹ a²hã³ka³nai²na² ã³wxã² a²lon³ti³tãu³xa² ã³wxã² nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ha³lo²a² yxau³sxã³ ĩ³ye³kxi²nyhu¹si¹nyhain¹jau³su² ã³te³nain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Nityo, Iximarenenai Xoaha Irae Aokowita Ekakoa(Marcos 3.31-35; Lucas 8.19-21; Hebreus 2.11-13)Hatyaoseta Jesus iraetata halitinai kakoa hoka inityo, iximarenenai kaokaha. Menanakita tyaonaha, kasani iraeha ekakoa aokowiyahitaha hoka kawisahene.

Vikhaki adani Jesus kaamia, kidikajo'o vihiki(Marcos 3.31-35; Lucas 8.19-21)Oniaroa, Jesus ija'ari-ra va'ora ka'ojomo'ivini kaba'i, vikha'aha adani Jesus kaamia, kidikajo'o vihiki. Gora banininia vigaaboaha'aha vani'aha:—Anofiki ida Jesu-ra vara ani'avini — vakhaniha.

Sesus je itukytsa iwatsa ibo zumunaha.Iwaze Sesus myzubaha bo nipamykysokoze taje tukytsa kino niwatihi zumunaha. Batu ibo zikzumunaha, kytsa pokso ba zikzumunaha. Asahi:— Katsaktsa Sesus bo tsimypamykyso tsihikiknaha — niaha.

MAKU 3.31-35 IRUKA 8.19-21 PIAT EWYMio tã e Iesui turan ity iywytꞌin nywo yt pya i aikope toĩneꞌen hap kai hawyi teꞌeruwẽpowat — Uruehay teran ewywo Uimẽpyt Urueykeꞌet iꞌatuꞌe. Eriot ro uruewawi oken kape iꞌatuꞌe.

Simôa iyénoxapa ne Jesus xoko óvoheixoku(Mk 3.31-35; Lk 8.19-21; Êb 2.11)Koêkuiko koyúhoyea ne Jesus xapákuke neko xâne, simó koene eno Jesus yoko ámeno kaha'âti yúho'ixoponea. Yoko meúkeke óvoheixohiko.

Jesu pakó, tohô niikã́ kɨ̃ɨ̂ akabihírã yeekãháse niî'(Mc 3.31-35; Lc 8.19-21)Jesu masaré tohô uúkũri kura kɨ̃ɨ̂ pakó, kɨ̃ɨ̂ akabihírã kɨ̃ɨ̂ niirí wi'ipɨ ehâwã. Naâ sopepɨ́ tohâ nɨ'ka, kɨ̃ɨ̂ me'ra uúkũ sĩ'riwã.

Jesuspa śhullcancunawan mamanmi ashipäcun(Mc 3.31-35; Lc 8.19-21)Chaynu Jesus limayaptinmi mamanwan śhullcancuna ćhälälimul waśhallaćhu alcayalcäla limaycapäcunanpä.

Zezusihi na wasu'u, ĩno norĩ wasu'u me(Marcusi 3.31-35; Rucasi 8.19-21)Tawamhã Zezusi hã te te dama rowasu'u ré, ma tô ĩno norĩ hã ĩtẽme aihutu, tina me. Tawamhã rowi simasa wamhã, ma tô da'maipo're pu'u za'ra, Zezusihi ma, da te 'mairowasu'u da, ĩtẽme watobro za'ra da, rob u.


Morara exiryke ynara tykase imepỹ Jezu a,—Etako ke, asa mokyro noehno, ãkorõ tõ maro. Tõtururu se mã toto amaro, tykase ynororo Jezu a.

Hãmri nhũm mẽhõja kapôt ã mẽ omu nẽ Jejus mã mẽ harẽ nẽ kãm:—Kwa Pahihti. Ota akatorxà mẽ atõjaja awỳr mõn pôj nẽ tee àr kaxyw. O mũj mẽ kapôt ã kuhê. Anẽ.

Ininiã ãti txari Xesosi:—Pinoro, pitariakori ikiraã iporikiti auana. Inirekakarina imisãkiretinii pite —itxa.

Aituo Jesusram aguenri aguely:— Âze, âukonodo warâ tarâ kuohomo. Agâ adâkedyzemo — kely.

Aꞌe rupi amo aꞌe pe har uzeꞌeg oho Zezuz pe aꞌe kury. — Zezuz, iꞌi izupe. — Nehy aꞌe, nerywyr aꞌe wà no, neràro waiko katu pe aꞌe wà. Izeꞌeg wer newe wà, iꞌi izupe.

Haꞌe ramo amongue aipoeꞌi ixupe:— Ndexy haꞌe nderyvy kuery, pee oka py ikuai. Ndereve ijayvuxe okuapy — heꞌi.

Odaa ica ɡ̶oneleegiwa meetalo Jesus, “Ǥadiodo, ɡ̶anioxoadipi etidi we. Domoɡ̶oyemaa metiɡ̶adotaɡ̶aneɡ̶eni.”

Pevove'g̃a pyteripeve'ga e'i Jesus'ga pe:—Neyhẽa uhu nde repiaga neirũ'g̃a pavẽi. Pevo g̃a ami okari pe.

Kỹ ũ tóg ti mỹ tónh kãtĩ mũ. “Ã mỹnh fi vỹ re tá jẽ, ã jãvy ag mré. Fag tỹ ã mré vẽmén ke nẽji,” he tóg, Jesus mỹ.

—Nde sy ko nde ryvy kwéry ndive opyta oĩ-vy oka-py. Ne ndive onhomongetase, heꞌi íxupe omombeꞌu-vy.

Inyõ tamy rarybere: —Inyõ heka arãijereri adi ahelỹỹna. Kie heka rehemynyreri adee rarybekemy adi ratxireri.

Aꞌeramũ ꞌga amũ ꞌjau Jejui ꞌga upe:—Eney ẽẽ ꞌut owaẽma enerewirera ꞌgã netee janee. “Toroporogyta kĩã upe ꞌjau”, eꞌi ẽẽ oree— ꞌjau ꞌga Jejui ꞌga upe.Aipo ojeupe ꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌga upe:—Aꞌjea— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Nhym me'õ 'ỳr tẽn kum,—Ẽ, onĩj anãmẽ akamy ar amã kabẽn, ane.

Tiaronya taꞌpî ipîꞌ: —Aꞌkî, asanya moropai ayakontononya ayanno pîꞌ man, ayarakkîrî eseurîmapai toꞌ wanî —taꞌpîiya ipîꞌ.

yĩy tik te Yeyox pu hãm'ãktux, hu:—Pẽnã'! 'Ãtut xix 'ãtaknõy xop te hãptopa' pip, nũy 'ãmũtik hãm'ãktux. Kaxĩy.

— Exi oajẽm, ekitpityũ dak — io'e- -pug̃ ag̃okatkat o'e Jesus pe. — Akiju opop ip. Cekawẽn pin ip eweju — io'e Jesus pe.

Ti mꞌ rë tanyy ky hadoo ta hã:—A ỹỹn, a wakããn ta wꞌoo hã rababꞌëëh. Rakarẽn mä õm rasii erꞌoot —näng mäh.

Nxe³sxã³ ĩ³hen³txi³te³nah¹lxi¹:— Je³su²jah³lãi³. Nxe³txi¹. Wxa²hã³ka³nai¹tã² wxa²lon³txi³tãu³xa² ha³lo²a² yxau³ain¹na³li¹. Ĩ³ye³kxi¹nxa²te³lhxã³ wxã³ain¹na³li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta hatya xane nexa Jesus hiye: — Hasemehena, hityo, hiximarenenai owene menanaka, iraeha aokowiyahitaha hikakoa — nexa ihiye.

Oniaroa, ija'ari Jesu-ra nava'isohi'aha:—Jesus, adani gora banininija vahojaha kadamia, kadakajo'o vihiki, ira vara vani'avini-ra vanofiki adani.

Iwaze tohi Sesus pe niy:— Aje atukytsa niwatihi ape baze maha. Atuk mopamykyso tsihikiknaha — niy.

Miꞌi hawyi toto wẽtup ok henoi hamo — Iuẽ ety eywytꞌin ekaykay Mehĩ e. Iꞌatuehay teran ewywo Uhyt e Iesui pe.

Ina apê kixopónoati ne Jesus:—Anêko mémaina yoko yámeno meúkeke kahá'ati yúho'ixeopi.

Tohô weekã́, toó niigɨ́ ni'kɨ́ werêwĩ Jesuré:—Mɨ'ɨ̂ pako, mɨ'ɨ̂ akabihírã sopé pɨ'topɨ niiáma. Mɨ'ɨ̂ me'ra uúkũ sĩ'riama, niî werêwĩ.

Chayćhümi jucnin: “Mamayquiwan śhullcayquicunam ashiyalcäśhunqui” nin.

Tawamhã Zezusihi ma, ma tô 'mairowasu'u ni, ãne:— Ano norĩ hã te rowi asô aimasa, ana me. Te sima aiwẽ za'ra, marĩ na te te aima rowasu'u za'ra da.


Morarame ynara tykase Jezu,—Onoky koh mokyro aja? Onokah koh mokaro jakorõ tomo? tykase Jezu eya.

Hãmri nhũm kuma nẽ kãm:—Tôe. Nà kot pa ixkato nẽ mẽ omu. Inhmã mẽ hapêê. Nom kot kaj mẽ atõ Tĩrtũm kapẽr ma nẽ hkôt amnhĩ xãm nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx. Hã kot kaj te apê ixtõ rỳ ixkatorxà pyràk o pu mẽ axpẽn nhĩpêx o ri papa. Pa inhmã ixkatorxà nẽ ixtõjê japê pyrà nẽ mããnẽn inhmã mẽ ajapê nẽ. Anẽ. Series([], ) Series([], )

Ininiã Xesosi:—Keropa ninoro? Kiripa nitariakori? —itxa Xesosi.

Aituo Jesus aguely:— Yze lelâlâ mâkâ pekodo. Konodo lelâlâ akaemo uguondo modo warâ. Tâlâ lâpylâ olâ yze ara lelâ, konodo ara lelâ warâ kâenkyly kuru — kely.

Uzeꞌeg Zezuz teko wanupe. — Mo hehy romo hekon aꞌe. Mo herywyr romo wanekon aꞌe wà, iꞌi wanupe.

Haꞌe ramo imombeꞌuare pe ombovai:— Marã ramigua tu haꞌi haꞌe xeryvy kuery ikuai? — heꞌi.

Odaa Jesus naɡ̶a igidi niɡ̶ijo ɡ̶oneleegiwa ane ibodicaxi, meeteta, “Amaajo aca eiodo? Codaa amiidi ica inioxoadipi?”

A'ero Jesus'ga ei ga pe:—Ji erame nhiyhẽa, marãve'g̃a pe ji ei? ei ga. Ji erame nhiirũ'g̃a, marãve'g̃a pe ji ei? Kiro ji imombe'ukatui nde ve, ei Jesus'ga.

Kỹ tóg ũ tỹ ti mỹ tó mũ ẽn mỹ: “inh mỹnh fi mỹ inh ve sór mũꞌ, inh jãvy ag mré?” he mũ. “Inh mỹnh pẽ fi pijéꞌ, inh jãvy pẽ ag pijéꞌ,” he tóg.

Ha Hesu heꞌi:—Amombeꞌu-ta peẽ-my kivaꞌe pa xe sy, kivaꞌe pa xe ryvy, heꞌi. —Pehexa katu, heꞌi oikwaveꞌẽ veꞌẽ-vy ojyva-py gwemimboꞌe rexa uka-vy. —Ko vaꞌe kwéry xe sy voi, ko vaꞌe kwéry xe ryvy voi, heꞌi gwemimboꞌe kwéry mombeꞌu-vy. —Upe xe Ru yváy pygwa nheꞌẽ ojapo vaꞌe gwive, xe ryvy-py ahenói íxupe kwéry, heꞌi. —Upéa xe reindy, haꞌe voi hese. Upéa xe sy, haꞌe voi ave hese, heꞌi gwemimboꞌe kwéry-rehe mombeꞌu-vy.

Jesuisi dirawyònyde: —Mota heka nadireri, mota heka waseriòrereri? Tai tahe tebòhe riteòsiriteòsinyre taerydỹỹna mahãduõ‑ò. Ka heka nadi rare. Ka heka waseriòrere. Ka ijõ heka waseriòre. Wahadeewi riwinymyhỹreki tahe, tii heka nadi rare. Waseriòre rare. Waha dori biu‑ki ratximyhỹre.?

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ojepyriwara ꞌgã nupe:—Maranuaramũ te pẽẽ jey ꞌjawe jee? Maranuaramũ te pẽẽ jerewirera ꞌgã ꞌjawe jee?— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym Jeju me'õmã kum,—Be, ije me'õmã inãmẽ ikamy jarẽnh kadjy mỳj dja arkam kute? ane.

Mîrîrî taiya yuukuꞌpî Jesusya: —Anîꞌ yeꞌka see pemonkon pîꞌ maamaꞌ moropai mooyi tauya eꞌpainon? Moropai tînenupaꞌsan winîkîi eraꞌmaꞌpîiya, moropai taꞌpîiya: —Tarî tiaronkon man uupia —taꞌpîiya. —Insamoro pîꞌ maamaꞌ moropai mooyi tauya eꞌpainon. Uyun Paapa kaꞌ pon yeseru kuꞌnenan pîꞌ mooyi moropai maꞌnon moropai maamaꞌ tauya. Maasa pra Paapa maimu yawîrî tîweꞌsanon wanî uyonpa pe puꞌkuru —taꞌpî Jesusya.?

Ha:—Pi'yãk tut? Pi'yãk taknõy xik hex? Kaxĩy.

— Icẽmãn ig̃o oxiat. Boyũku okitpitpicat — io'e Jesus.

Ti mꞌ herꞌoot do hã Jesus ky hadoo:—Jaa ti ëën, jaa ti wakãn haa? —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Txa²hã³ka³nai¹ta̱³ txa²lon³ti³tãu³ãn²ta̱³ ĩ̱h¹te²la³ta̱³nain¹te²la¹xã³? Nxe² e³nũ²la² a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xa² wã²nã³ũ¹hain¹te³nah¹lxi¹:

Hoka Jesus nehena: — Xalatya mama? Xalatya noximalininae? nexa.

Hari. Jesus va'ora ni'aha:—A'onira onanokiahivini hiki hadani kodiamia, kodikajo'o fori vihiki. Oniaroa, Jesus va'ora arajo'i'aha adani ipohina, nihaha:—Vada va'ora vani'a'a hadani kodipohi. Kodiamia, kodikajo'o ka'oa fori vihiki adani. Ija'aria binofiki ida hojai jahaki kodiabi'i nama hojaki bivajahaki, binaabahi jaboni ida kodiabi'i athi; kodikajo'o, kodiamia fori vihiha.

Sesus:— Aty skaraba kajebabatatsa hawa hatsa skaraba katuk kytsa babatsa — niy. Iwaze tatsyhyrype ty zinymyrykynahatsa nisiwatawy:— Iktsa tsimahaktsa! Asahi kaje watatsa, sihumo kamypokzitsiarẽta kaje watatsa mykara. Asaktsa katukytsa watsa, sihumo kamypokzitsiarẽta katukytsa watsa mykara. Aty zeka kazo bijoikpe eze tu iharere bo zuba hyỹ mykara asahi kajebabaza katukytsa babatsa — Sesus niy.

Miꞌi pote Iesui toꞌe — U pãi are uwe uity uweꞌin uheywytꞌin uweꞌin uheinytꞌin e. Ewehaꞌat ro uipotmuꞌeria meiũpiaria kape are katupono uwe uwe uhehay nug haria miꞌiria tukupteꞌen ni uityꞌin no uheywytꞌin no uheinytꞌin no e. Katupono ti uwe uwe Uiꞌywot atipy piat mikyꞌesat nug haria yn ni tukupteꞌen uityꞌin uheywytꞌin uheinytꞌin tukupteꞌen uiwanẽtup hawe e Iesui itotiaria pe iwanẽtup haria pe.Miꞌi hap etiat atikuap kahato pote ahenoi mesuwe uimiwan me uito Mateu.

Yane hara koe Jesus:—Enepone ênom yoko mbo'ínuhiko, harâ'ahiko —koéne. Ina so'ixôa ne íhikauhiko, koáne kíxea:—Enepohikorâ'a, énomonemaka indúko ênom yoko mbo'ínuhiko. Vo'oku koêkuti xâne itúkoti ahá'inoa Nzá'a íhae vanúke, énomonemaka indúko koati mbo'ínu, mongéxa, yoko ênom —koéne.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu kɨ̃ɨ̂re niîwĩ:—Noa nohó niîti yɨ'ɨ̂ pako, yɨ'ɨ̂ akabihírã? niîwĩ.

Niptinmi: “¿Mayantan ya'ap mamá? ¿Pïcunatan ya'ap śhullcäcuna?” nila.

Tawamhã Zezusi hã ma uburé dama waihu'u, ãne:— E 'wa hã ĩ̱na. E 'wam norĩ hã ĩ̱no norĩ. — Ãne hã ma dama waihu'u, Zezusi hã.  Tawamhã tinhiptõmo na ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã te te wawasu'u za'ra sina, te duré dama tinha:— Ãhãta, ĩ̱na. Ãhãta ĩ̱no norĩ. Ãhãta ĩ̱hidiba norĩ. Ni'wam norĩ hã Ĩ̱mama, hâiwa ãma 're ĩsãmra mono hã te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina, te te tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra mono norĩ si, ta norĩ hã ĩ̱no, duré ĩ̱hidiba, duré ĩ̱na. — Ãne ma tô Zezusi hã dama siwaihu'u, (da te waihu'u za'ra dai õ nherẽ). Series([], )


Otyro puhturu arykane(Mak 4.1-9 Ruk 8.4-8)Morarame kohmãpyra ahtao ro tapyi tae kỹtone ropa Jezu ikuhpo ehpikoxi. Moroto kỹporohne ikuhpo ehpio, imehnõ amorepatohme tyya.

Mẽmo hy hkre xwỳnh jarẽnhMatêwre 13.18-23 Makre 4.1-9 Rukre 8.4-8Hãmri nhũm Jejus mẽ kãm kapẽr pa nẽ ixkre rũm kato nẽ ma himô rax wỳr tẽ nẽ gô mỳri mẽ kãm ujarẽnh kaxyw nhỹ. Pa mẽ ixpê hkôt mẽ ixpa ho ixpa xwỳnhjaja ma hkôt mra.

Katakareri Pirena(Marko 4.1-9 Arókasi 8.4-8)Iua õtisaaki Xesosi takanapari iua aapokotxi. Ipoa tiniã isa. Iuaã ipoa tiniã iitopãka.

Jesus trigu ewy tamuinze etâni wâgâ unâ nhegatuhobyry(Mc 4.1-9 Lc 8.4-8)Ilâ iguandyly umelâ Jesus âtâ odayba egasely. Paru Galiléia emelaji idâly. Târâ ekadyly, kurâ domodo enomedâze.

Zezuz umumeꞌu maꞌeàꞌyz itymar rehe imumeꞌu haw aꞌe kuryAꞌe ꞌar mehe we uhem Zezuz oho tàpuz wi aꞌe kury, yryhu izywyr oho pà aꞌe kury. Wapyk in aꞌe pe purumuꞌe pà kury.

Marcos 4.1-9 Lucas 8.4-8Haꞌe vaꞌe árave oo gui Jesus oo vy oguapy yeꞌẽ yvýry.

Jesus yatemati natematigo ane iciaceeketege niɡ̶ina anetanaɡ̶a(Marcos 4.1-9 Lucas 8.4-8)Ijaaɡ̶ijo niɡ̶ijo noko Jesus ja noditedice niɡ̶ijo diimigi, odaa jiɡ̶igo liniogotibece niweiigi Galiléia. Odaa jiɡ̶idiaa nicote me iiɡ̶axi ijo noiigi-nelegi.

Ha'ynha mohãihara'ga(Marcos 4.1-9; Lucas 8.4-8)Onhi'imbavame Jesus'ga hoi onga hugwi ogwovo ypiahu pe. Pevo ga apygi oina.

Nén fy to comparação(Mc 4.1-9 Lc 8.4-8)Kurã ẽn kã Jesus tóg ĩn tá kãkutẽ mũ, kỹ tóg goj nig ra tĩ mũ. Tá tóg nĩ nĩ sir.

Hesu oiporu temitỹgwe rehegwa nheꞌẽ(Mc 4.1-9 Lc 8.4-8)Ha upe áry-py Hesu osẽ óga-gwi oho-vy. Oho yugwarusu rembe-py ogwapy omboꞌe hagwã.

Itxu taheka Jesuisi rare heto‑ribi Kalileia aho ijà‑ò. Tahe tai ronyre. Tahe rexiterenyre Jesuisi iny ribedeerynymy.

Mamaꞌe aꞌỹi tymawet(Maku 4.1-20 Luka 8.4-15)Aipo ꞌara rupiwewe futat Jejui ꞌga uẽma ꞌog awi awau wapyka ypia remeꞌyꞌwarimũ. Ajatyka maꞌe ꞌgã nupe oporogytau.

Bàygogo'ã ujarẽnh.(Mak 4.1; Ruk 8.4)Ne kam akati tãmkam Jeju kikre kurũm katon tẽn arỳm imôti mỳrri nhỹ.

Tînmîri Pînnen Warayoꞌ(Mc 4.1-9 Lc 8.4-8)Mîrîrî weiyu yai Jesus wîtîꞌpî wîttî tapai Galiléia kuꞌpî yena pona.

Tik te hãpxop xap xokHãpxip kutõgnãg 'ĩhã Yeyox mõg hãptopa', tu kõnãg xexka ha' mõg, tu ta' mõg tu mõktu hãpkux tu' xupep, tu' yũm, tu tikmũ'ũn yũmmũgãhã', ha tikmũ'ũn te' xakot, nũy xupax.

Ixe kabiam ma Jesus o'jẽm uk'a bewi. Iodi kay oajẽm. Oabik iodi wãbu be.

Joom tym ky nꞌaa gó Jesus metëëk do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ ti noo gó né hẽ Jesus banyyh tób bä naa, ti mꞌ karajꞌaa hẽnh tabawëënh. Ta nabyy me tabahyy sooh.

Yain³ta³ki³a² wi¹ki³a² ũ³whĩ̱¹ju³ta² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ sxi²hai²na² a³li³xi²nũ²la² ĩ̱³ye³na² ne³kxu̱n²nãu³a² ai³sxã³ ã³wxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Xafityatiye Tahi(Marcos 4.1-9; Lucas 8.4-10)Hatyo ferakeneta Jesus hikoaheta hatyakota, xane Galiléia xa haliya, xane tyoka one haliya hoka aotyakihena halitinai.

Trigo 'ba'dani txiotxioni karajomihi hida(Marcos 4.1-20; Lucas 8.4-15)Hari. Oniaroa, gora bivahojaki kania khaonani'aha, ajihi'aha ada Jesus. Galiléia ka'dakoni vadini maakarinia okharafoni'aha, vithi'aha. Oniaroa, va'ora ka'ojomo'i'aha adani ija'ari vajoroniki.

Sesus nisihyrinymyryky mysipariknahaze ky soho.Kyze nawa zuruze Sesus wahoro eze zoi. Karireja pihikzotsabyri baze nidyhyky kytsa nisihyrinymyryky. Deus tyryktsa soho nisihyrinymyryky.

MAKU 4.1-9 IRUKA 8.4-8 PIAT EWYMiꞌi hawyi mekewat getap wyi Iesui tuwẽtem naꞌyn hawyi toto i raꞌyn yi Karireia hyemyiꞌa wato kape. Miꞌi tote taꞌapyk yi kyt rote yẽpeke.

Éxetina Jesus apêti íhokoake koeku nôti(Mk 4.1-9; Lk 8.4-8)Koati énomone yaneko káxe, ipúhikea óvoku ne Jesus ivatákoponoti xe'ókuke Mar-na Ngalíleya.

Jesu otegɨ́ yee kitíre werê'ke niî'(Mc 4.1-9; Lc 8.4-8)Tii nɨmɨ́reta taha Jesu wi'ipɨ́ niî'kɨ ditâra sumútohopɨ wa'âwĩ. Wa'â, toopɨ́ duhîwĩ.

Talpucümanmi tincuchin(Mc 4.1-9; Lc 8.4-8)Chaypïtam Jesus chay wasipïta yalulcul ućha manyanman lil taycucuycula yaćhachinanpä.

Amnho potozé wasu'u(Marcusi 4.1-9; Rucasi 8.4-8)Tawamhã tô taha bâtâ na ma tô Zezusi hã watobro 'ri hawi, ĩsõ'ui u morĩ da. Tame ma tô nhamra, ĩsõ'u zaihâ na, te te dama rowahutu da.


Morarame imoihmãkõ tooehse tyya ahtao kynotyrine kanawaka. Mame typorohse ynororo kanawaka. Mokaro moroto tuna ehpio, imoihmãkomo. Mame Ritonõpo enetupuhtohme tamorepase toto eya itamurume. Ynara tykase ynororo eya xine,—Tupito arykase toytose orutua.

Hãmri nẽ gôta wỳr pôj nẽ mỳri ixkrĩ. Nhũm mẽ Jejus ã htu rax nẽ nhũm tee ri mẽ omunh o nhỹ. Hãmri nẽ hamaxpẽr nẽ kànhmã xa nẽ tẽ nẽ pàr krem axà nẽ pàr kre kamã mũtũm awry rũm mẽ ahkre ho nhỹ nhũm mẽ piitã omunh nẽ mar mex o hkrĩ. Nhũm mẽ kãm ujarẽnh o mẽ ahkre ho nhỹ. Nom mẽ kãm tãm ujarẽnh kêt nẽ. Mẽ kot Tĩrtũm kapẽr mar nẽ tanhmã hkôt amnhĩ nhĩpêx to ho paja nhũm hã kuxi nẽ mẽ kãm harẽnh o nhỹ nhũm mẽ amgrà kamã kỳx pê mar o hkrĩ. Nhũm mẽ kãm: Series([], )

Iuaã auana itomaneri kãkiti. Apotiitauana iua takote. Ininiã kanaua ãki iereẽtaua, topãka itxa oerekarauatini ĩkapani. Ninoa kaikota imiriĩ.

Toenzepa kurâ domodo eydâ awyly tânâmize kehoem. Awylygue pepi imeimbyry târâ ekâjiby odaxi idyly, târâ enday kurâ domodo tienomedâdoem. Kurâ domodo tâpagune lelâ paru emelay, Jesus xunâry idase.

Teko teteaꞌu uzemonoꞌog huwake wà. Naꞌe wixe Zezuz kanuhu pupe kury. Wapyk in tenaw rehe kanuhu pupe. Teko upyta upuꞌàm pà ꞌy izywyr wà.

Heta ijyvýry onoꞌõ ramo peteĩ kanoã py ju oĩ vy oguapy oiny haꞌe py. Haꞌe rã heta vaꞌe kuery ma ita kuꞌi reia rupi opuꞌã okuapy.

Eliodi oko anototalo, odaa joɡ̶oyawiile. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi naɡ̶a waxoditedinigi ajo etogawaana, odaa ja nicotedinigi. Pida niɡ̶ijo noiigi baɡ̶a dabiditiniwace liniogotibece ninyoɡ̶odi. Odaa Jesus ja iiɡ̶axi niɡ̶ijo noiigi. Naɡ̶a niiɡ̶axitediniwace, yatemati owidi natematiko anida ane iciaceeketetege. Odaa mee me datematika, “Ica ɡ̶oneleegiwa onigo lixoɡ̶otagi etanaɡ̶a, odaa yadeegi nolacidi.

He'yjuhuve'g̃a nduri onhimbotymbotyva ga pyri tihendu katu ti ga javo. Nurã ga hoi o'ava yharuhua pype oina. A'ero g̃a ami yembeyvyri pe. Ojo'java'ea pyvõ ga g̃a mbo'embo'ei imombe'gwovo g̃a pe he'yjuhuva'ea. Ga e'i:—Ji rendu ti! ei Jesus'ga. Ha'ynha mohãihara'ga hoi ko pe ityma, ei ga.

Kỹ ũ tỹ hẽn ri ke ag vỹ tá vẽnh mãn mũ sir, ti rã hã, kỹ tóg canoa kãkã nĩ mũ sir, jo ũn e ẽn ag tóg nig fyr tá nỹtĩ. Kỹ tóg ag kanhrãn mũ sir. Ag mỹ tóg comparação tỹ hẽn ri ke hyn han mũ. Kỹ tóg ag mỹ: “ũ tỹ Topẽ vĩ tó mũ vỹ ge nỹtĩnh mũ, ha mẽ,” he mũ. “Kejẽn ũ tóg nén ũ fy vãvãm tĩ mũ,” he tóg.

Ha heta eterei ijatypa typa henda-py. Upéa-gwi onhemboyru kanoagwasu-py íxugwi kwéry. Kanóa py-py ogwapy-ma. Ha haꞌe kwéry ijaty vaꞌe kente opyta rei yvy-py. Onhemboꞌy oĩ-vy y rembe-py hikwái. Upéixa ramo, heta omombeꞌu mbeꞌu íxupe kwéry arandu rehegwa nheꞌẽ. Temitỹgwe rehegwa nheꞌẽ-rami oiporu omombeꞌu hagwã arandu rehegwa nheꞌẽ íxupe kwéry:—Oho onhemitỹ onhemitỹ vaꞌe. Omombo onhotỹ-vy.

Tai ibututyhymy heka iny wirotyre. Tai tahe Jesuisi rexitareny urihimyò hãworo‑ò ronymy rexitaranyre. Iny sõwehekỹ mahãdu tahe aho ijàkile heka roholamy rỹimyhỹre. Tii heka relyymyhỹre aõma ijyyõ relyyre: —Aõna aõna wese ijyy rawesenanyre. Hãbu alòbòròmy rara. Tii heka alòbòròna dehudu rare.

Aꞌeramũ kwaiwete ꞌgã ꞌua ajatykau ꞌga ree. Aꞌeramũ ꞌga awau uꞌaa wapyka yaruu pype. Aꞌeramũ ꞌga yaruu pype uꞌar ire ꞌgã oporogytau ojee ajatyka maꞌe ꞌgã nupe, mamaꞌe mũ momeꞌwau ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ꞌUwarete ꞌga ree. ꞌGa renupara ꞌgã ꞌupa ꞌyisiga pype.—Kũimaꞌe ꞌga amũ akou oko pe juowuuran aꞌỹja momopoa.

Nhym kam me krãptĩ: 'ã akuprõ. Nhym kam arỳm mebê tẽn kàkam nhỹ nhym me krãptĩ: arỳm ngô mỳrri kum dja. Nhym kam arỳm apỹnh kukràdjà djàri'ã memã mỳjja jakren memã 'ã ajarẽ. Ne memã kum,—Ẽ, õ pur djwỳnh ne kute õ purkam bàygogo kremã 'ỳr o tẽ. 'Ỳr o tẽn o bôx ne kam ar 'yo ukabêr mrã, ane. Nãm me kute mỳjja kre kadjy tu mỳjja 'yo akabê, bàygogo 'yja ne me kute purkam kremã o mrãn kam purkam o ukabêr mrã. Kute mrãmri ne me kute katẽbàri 'yo ukabêr mrãnhja pyràk.

Arinîkon pemonkonyamîꞌ iiꞌsaꞌ wanîꞌpî tîpatakon yapai. Inkamoroya mararî pra Jesus woimaꞌtîsaꞌ wanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen Jesus asaraꞌtîꞌpî kanau yaꞌ. Mîîkîrî eꞌtukkaꞌpî tuna ka. Moropai eereutaꞌpî. Moropai pemonkonyamîꞌ eꞌnîmîꞌpî kasapan po. Mîîkîrîya toꞌ yenupa piaꞌtîꞌpî tuꞌkan panton ke. Taꞌpîiya:—Warayoꞌ wîtîꞌpî tînmîri pînse.

Yã' xohix xexkah, yĩy Yeyox te mĩpkox hã mõ'nãhã', tu mĩpkox te kõnãg yĩmũ' mõg, ha mõktu mõ'nãhã', tu' yũm, ha tikmũ'ũn te yãykote' pip, tu' xakot hãpkux tu', ha Yeyox te hãm'ãktux'ax hã hãmyũmmũgãhã', nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã', hu:—Tik mõg, nũy hãpxop xap xok,

Ade jĩjã o'je'awero Jesus xe. Imẽnpuye kobe be oõm ixe. Oabik kobe be. Adeayũ bit kapurũg̃ pe ma osodop ip kacũg̃cũg̃'i. G̃ebuje o'jekawẽn adeayũ be. Wuymutaybitbinap ekawẽn muwẽnuwẽn o'e adeayũ be. Adeap muwẽnuwẽn o'e. Koap imẽn o'e:— Ag̃okatkat o'ju — Jesus o'e. — Jekadai damuduudu am o'ju.

Hajõk kata bꞌëëh ta hã. Ti hyb nꞌaa mꞌ marakate gó tagatsëg sooh. Hajõk doo mꞌ ayyw bꞌëëh ta takëën hã. Ti mꞌ hajõõ mꞌ tama metëëk mä sa hã panyyg ky nꞌaa me mꞌ. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh:—Hỹ hadoo joom hejóm do bejoom joom tym.

Ã³wxe³ka³tu̱³ a²nũ²a²nãu³xa² ka³lxa²khai¹nxe³sxã³ ã³wxã³wxã³yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³na¹ Je³su²jah³la² te²kxai²lu² ka³no¹a²ka³lo³a² ã³wih¹wxe³ha²kxai³ a²nũ²a²nãu³xa² te²kxai³lu² ha³lo²ai²na² ĩ̱³ye³nai²na² ne³kxu̱n²nãu³a² yxau³ai¹nha²kxai³ nxẽn³txain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³tãu³a² Je³su²jah³la² hi²sen³su² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³jau³xa² yau³ka³lxa¹txi³ ĩ³tih³nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ³tih³nxe³te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³sa²lxi¹. A²nũ²ai²na² hai³sxa³nãu³a² ai³nũ²nhai¹. Yain³ta³ki³a² wi¹ki³a² ũ³whĩ̱¹te³lhxã³ wxa²sa²tãu³wa³ya²txũ³lhain¹sxã³ ũ³whĩ̱¹nũ²nhai¹.

Ekakoita kaharehena halitinai hohisakoita enomana hoka xane kakoha kanowa ako hoka tyoka. Hoka halitinai atyo kaiholokoa tityoaha. Xakaihakahena ihiyeha kahare xoalini hare tahi hoka metahare hairaine moka enomanaha hoka nehena: — Hatya haliti xane fitya maheta hahananeharese.

Ija'ari vaipohikia vavajoronivini mani ida naki'damana hija. Kanava vithi'aha, va'ora ka'ojomo'i'aha adani ija'ari pasapasania vahojaki vigaagaboahaki. Rajomi kavaranihia va'ora vara ni'a'aha:—Siroia okhaha ada makhira, binatxiotxiohi ida trigo 'ba'dani.

Sizubarẽtsa ibaze niriktotohokonaha. Zihyrizabaiknaha. Iwaze tsaraha bo takoro, anaeze dyhy niy. Kytsa sizubarẽtsa zarape sak eze niriktotohokonaha iharere ziwabykynaha. Nisihyrinymyry. Nipamykysoko atahi nisihyrinymyryky. Hawa kytsa mektsaktsa Deus harere humo maha, wastuhu iharere bo hyỹ nikaranaha ustsaktsa batu yhỹ nikaranaha ana humo hi nisihyrinymyryky. Atahi:— Kyze maku waratok bo niy. Atahi nisiparikik.

Miꞌi hawyi miitꞌin sem kahato tõꞌẽ tõꞌẽ howawi. Miꞌi pote teke raꞌyn yara wato pe itote pywiat yẽpe upiaria muꞌe hamo. Typyꞌi kahato rakaria toiꞌatumuꞌe. Toiꞌatumuꞌe kat koꞌi kat koꞌi ete hãꞌãkap wuo. — Saꞌawyꞌi so wẽtup ok toto toko kape hãꞌỹi sytpok hamo e.

Yane ho'uxo-ho'uxó koéne êno xâne xokóyoke. Vo'ókuke neko êno xâne, ûrukovo kúveuke vatéke ne Jesus ina ivatáko. Kene neko xanéhiko, óvane xe'ókuke úne xe'okó koyêti. Êno ihíkauvoti íhikaxone Jesus ya xêti apêti íhokoake ne âha íhikaxea. Hara kíxovokoxoa:—Ápe hóyeno nopónoti ake nonéti.

Masá pãharã́ waro kɨ̃ɨ̂ tiropɨ nerekã́ ĩ'yâgɨ, yukɨ̂sɨpɨ mɨhâ sãha, duhîwĩ. Masá pe'e ditâra sumútohopɨ nu'kuwã́. Be'ró Jesu kití weeró noho niisé me'ra naâre pehé werêwĩ:—Ni'kɨ́ masɨ́ kɨ̃ɨ yaá wesepɨ otêgɨ wa'âsami.

Chayćhümi achca nunacuna lluy juntanacälälimuptin chayćhu cä barcuman ishpilcul taycucuycula. Nunacunañatacmi ućhap manyallanćhu capäcuptin tincuchiypa achcacta yaćhachila.Chayćhümi nila: “Juc nunash talpucü liñä.

Tawamhã da'ahâ uptabi na ma tô ĩtẽme dasito, da te wapari za'ra da. Da'ahâ uptabi na da te dasiwi uirĩ wa, ma tô uba're wa dawi ãzé, Zezusi hã. Uba're wa, te oto nhamra. Tawamhã ĩsõ'u zaihâ na te ĩ'rata aimasam ni. Taha wa, te Zezusi hã tinhimiromnhimiré'é na dama rowahutu, ãne:— Aibâ hã te buru u mo, ti'ai hâibâdâ wa, amnho hã te te anhamra mono da, poto mono da.


Mame otyro puhturu typahse eya ahtatohme repe. Mame ipuhturu toepukase osema tao. Mame tẽ pitiko tykase ahtao torõ pitiko tyhtose ipuhturu enahse.

—E mẽ inhma. Koja mẽhõ ma pur mã mõ nẽ pur kãm mẽmo hy ho ukapêr o ri pa. Nom nhũm hy piitã amex kãm rôrôk kêt nẽ. Koja hkwỳja ahpỹnhã nhỹri rôrôk. Kwỳ aptỳx kãm rôrôk nhũm kuwênhre omu nẽ hwỳr mra nẽ hkrẽr pa.

Takari iki itakaãpotakasaaki, okaãpotakasaaki, ãtikaka irika kimapori tiniãpo. Kotipiriki apoka. Inikari imakinika.

Nhamuinday, tâlâ myani ânwa oze ihugueim. Mârâ myani konopio modoram tadaguoze.

— Nezewe awa utym maꞌeàꞌyz oho. Umuhàmuhàz maꞌeàꞌyz heraha oko pe. Amo maꞌeàꞌyz uꞌar kwaw pà pe rupi. Naꞌe wiràmiri uꞌu paw rupi aꞌe wà.

Haꞌe vaꞌe omoaĩ ramo amongue haꞌyĩgue hoꞌa tape yvýry rupi. Haꞌe nunga ma guyraꞌi ou vy hoꞌupa.

Naɡ̶a yaladitedibece niɡ̶ijoa nolacidi meyatedini, onicoa lolacidi aneniteloco liniogotibece naigi. Odaa ilaaɡ̶axodi joɡ̶onoɡ̶oja.

Pevo ga imohãi ha'ynha. Nahã ga itymi ha'ynha. Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi pehea rembeyvyra rupi. Ua gwyra'ia i'ui imokona, ei Jesus'ga.

“Ti tỹ vãvãm kỹ ti fy ũ tóg ẽpry kri, ẽmĩn kri kutẽ mũ, kỹ sẽsĩ tóg ti ko mũ sir.

Onhemitỹ jave oĩ temitỹ raꞌỹi tape-rupi hoꞌa vaꞌe. Ha upéi ou gwyra hoꞌupa.

Ijõ heka idi rehumyhỹu heka ijõ ryro‑txi resere. Nawii heka riròmyhỹre riore heka.

Aꞌeramũ aꞌỹja mũ uꞌaa pe pe ꞌga wi. Aꞌere ꞌga imomopor ire wyraꞌi ruri iꞌwau etee ꞌga wi.

Jeju memã kum,—Be, me'õ ne ar bàygogo 'yo ukabêr mrã. Nhym 'y kwỳ prykam rôrôk. Nhym kwênh prĩne kuku.

Tînmîri yaꞌ tînpîmî pîmîꞌpîiya tîsorokaiꞌma. Moropai tiaron inpîmîꞌpî yonpa enaꞌpî eꞌma ena po. Mîrîrî eraꞌmaꞌpî toronyamîꞌya moropai yennoꞌmapîtîꞌpî toꞌya tamîꞌnawîrî, maasa aaroꞌta pra tîîse —taꞌpîiya.

tu hãpxa xexka tu' xok, ha' yãg te putat yĩka te tu' nãhã', ha putuxnãg te' mãnãm, ha' nõg.

Tamududum pima, xepxepta o'ta'at. E bitako dag̃ o'ta'at — io'e Jesus. — Ixeda wasũyũ o'ta'o'o, ajẽmjẽm pima ip — io'e Jesus.

Tatsawyh hõm joom tym. Joom tym tatsawyh hõm do wób ta tyw nꞌaa me takajäk, ti tawꞌëëd rabajóh jëng.

Ũh³wĩ̱¹tãu³a² yain³ta³ki³ai²na² ki³jũ¹nxe² ã³nhai¹tãu³a² sa²kxai³lu² tĩh³na² yxo²ki³sa² ã³yun¹na³nũ²nhai¹. Ã³yun¹na³tãu³ a̱i³ka³nãu³xa² wa³su³txi³ wxã³sxã³ yai³nhxa³kxain¹nũ²nhai¹.

Fitita ene hanakatise hoka haiyasenae exoa ahoti kilihi hoka kotehalanai kanakairehetene tyotya.

Hagihi vadinia vararahi ida 'ba'dani hoarahanana. Avigariha adani igitha, vitxagatxagahahavi'ihi.

Nisiparikikze ske sak buruk wastuhu natsukunaha asaktsa piyktsa zumukunaha nisihorozukbaiknaha.

Miꞌi hawyi so toko tote putꞌoktoꞌe hawyi tohytpok hãꞌỹi wakuaria so tohytpok toko pe e. Miꞌi so taꞌat yi wakuat rote e maꞌato go pyꞌasetpuo muꞌap ẽpe upi hewo hewo iraniaꞌin hãꞌỹi koꞌi so. Miꞌi koꞌi so weitaria tuꞌu yne neꞌi e.

Koeku kásahikea, ápe irihíkovoti xe'ókuke xêne. Yane kenó'okone hó'openo ôti nikopâti neko ake nonéti.

Kɨ̃ɨ̂ otekã́ wẽesté wã'ka'ke, apêye otesé kape ma'âpɨ dokê ke'asa'. Mirikɨ̃hɨá a'tî, tee peérire ĩ'yâ boka, ba'â pe'okã'sama.

Wacaptinshi waquinnin mujucuna caminucunäman paćhcälun. Jinaptinshi pishucuna śhalcamul lluy pallälälin.

Tawamhã, amnho hã te te anhamra mono wamhã, nima norĩ hã bâdâdi zababa ma rere'e. Tawamhã sire hã ma te te uprosi uburé, poto mono õ ré.


Mame ipuhturu toepukase roropa topuxikiri htaka. Moro puhturu tahtase repe okynahkopyra, nonome hkopyra exiryke topuxikirihpe sã exiryke. Morarame xixi tõnuhse ahtao jetũ toehse ahtao otyro pisarara tyahkase xixi a, tymise pyra ro exiryke, nono pyra exiryke. Topuxikiri htaka ipapyhpyry tonahse. Toorihse emero porehme.

—Nẽ koja kẽn kãm hkwỳ rôrôk nẽ ra higrõt kutã nojarêt nẽ higrõt pa. Nom nhũm kamã aptỳx nẽ kêp pika hkryre. Jakamã nhũm higrõt nhũm hã myt ahpa nẽ arĩgro htỳx mẽ nhũm grà pa. Harê hkryre jakamã grà pa.

Apanakini irika kai auiniãtaã. Poiãoka kipatxi auari, ininiã mokatanitika ipitxaka.

Tâlâ pylâ myani toenzepa tuhube atoram ihugueim, onro tâsanigueba atoram. Inepa kehoem myani târâ iazely wâne, tydâetâgueba olâ mârâ ago idyly.

Amo maꞌeàꞌyz uꞌar kwaw pà ita heta haw pe no. Ywy pixikaꞌi zo heta aꞌe pe aꞌe. Nan kwehe tete hezuz.

Amboae ma itaty yvy mbovyꞌi reia rupi hoꞌa. Haꞌe nungakue ma yvy re ndoike pukui rire henhoĩ voiꞌi.

Icoa eletidi lolacidi boɡ̶oneniteloco wetiadawaanaɡ̶a, ane deɡ̶ewi mica iiɡ̶o. Niɡ̶ijoa lolacidi yediiɡ̶a me nokoloɡ̶o leeɡ̶odi iiɡ̶o aleegitinece. Pida naɡ̶a dapicoɡ̶o aligeɡ̶e, odaa ja yalegi nawodigijedi, odaa ja yadilo leeɡ̶odi aleegitinece litodi.

—Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi yja rehe ita arimo. A'ereki ita onhimongyheteuhu pevo. Xunhi yja a'ero ha'ynha pe. Kotihĩ henhunhamo novĩa. A'ereki nianami yja ita rehe. Kwarahyahiva imbokai garemityma a'ero. He'ouhũ omanomo. A'ereki ndokihetei hapoa yvya pype, ei Jesus'ga.

Ti fy ũ tóg pãró kri kutẽ mũ, ga e tũ ki. Kỹ tóg kãnhmar mur mũ vẽ, ga sĩ ẽn ki. Hã ra rã tóg ã tỹ ẽg nĩno kã sa kỹ (tóg) ti pũn mũ. Ti jãre han tũ nĩn kỹ tóg tóg mũ.

Oĩ temitỹ raꞌỹi ave yvy pererĩ-rupi hoꞌa vaꞌe. Upe-py oĩ mixĩmi yvy. Pyaꞌe rei henhói-ma yvy ndahetáiry-gwi. Kwarahy ojeupi rire, onhandu kwarahy aku hemitỹgwe. “Xĩ” heꞌi hogwe. Ha kwarahy ohapypa voi. Hovirupa ave ndahapói-gwi.

Ijõ tahe rejuxunyre aõma manarutysu‑txi. Tii tahe raumynyre aõwesele. Iraruxiõlemy heka rỹimyhỹ suu ibutureki. Idi bedetòtee rimoedỹỹnyre. Idi tahe rurure. Series([], )

Amumera uꞌaa ywy aꞌwyreꞌema pype ꞌga wi. Kwaiwete ita. Aꞌeramũ ꞌyja otyweꞌemamũ jupe. ꞌYi tyweꞌria te. Jaruete futat opopoa numiamũ. Aꞌere nooi apoa kwe pe. Aꞌeramũ kwaraya imomỹijaga etee. Ita rakuwa ijukau etee.

Nhym kwỳ kẽn po'ã pyka purorrekam rôrôk. Nhym kam pyka purorrekam ingrõt kukrà kêtkumrẽx. Nhym kam kỳjrũm myt nhỹn arỳm 'y nhingrõt ga nhym kajot ne arỳm ty. Arê jabjê kêtkam ne ty.

—Moropai tiaron inpîmîꞌpî yonpa enaꞌpî mararon non yaꞌ tîꞌ parappa pe tîweꞌsen pona. Moropai kaꞌneꞌ pe aaroꞌtaꞌpî tîîse aakaratatoꞌ pataꞌseꞌ ton pra awanîꞌpî. Mîrîrî inpîmîꞌpî yonpa aroꞌtaꞌpî tîîse aꞌneꞌ pe puꞌkuru wei aꞌnaꞌpî. Mîrîrîya yaꞌpiꞌtanîpîꞌpî maasa pra kureꞌnan ikara wîtîtoꞌ ton pra awanî yeꞌnen.

Ha ta' yãg nõy te mĩkax xap tu' nãhã', ha hãm xet kutõgnãg, tu mĩkaxxap yĩmũ' pip, ha' xap xokax mõ'ka'ok, ha mãyõn xupep, tu' nakgãhã', 'ũyĩpxatit kutõgnãg pip tu' nakgãhã',

— Wara'ata karatũg̃'a parak tag̃ o'ta'at. Ade g̃u ka'wi o'e iboce. Ierũn ma o'e ka'wi. Imẽnpuye dao ma kadai o'tanokap — io'e Jesus.

Joom tym wób kajäk pä ta yt hẽ tabahadoo do jó. Kanahën its kꞌããts tii bä. Ti nayyw hẽ taganyyh, kanahën dꞌos do kꞌããts ta hꞌyyb. Tabajuu bä nayyw hẽ tatsawyy jëng, dooh ta kóm ta hꞌyyb.

Ãh¹ki³jũ¹nxe² ã³nhai¹tãu³a² sa²kxai³lu² txah³lxa³kxa² si³yu³hẽ³nãu³a² nxe³kxĩ̱h³nxũ³xa² ã³yun¹na³nũ²nhai¹. A²nxe³ kxĩh³nxai²na² au³la³ka²txi³nh²nxa³ha²kxai³ wa³su³txi³ ka³lũ̱³nũ²nhai¹. Ka³lũ̱³te³na¹ u³je³na³kai²li² wxa²ki³ka³la³ka³tu̱³ ĩ³wãn³ya²lun¹ti³nũ²nhai¹. Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³tu̱³ yain³ta³ki³ne³ka² a̱u³txi³ sxa²nxa³ha²kxai³ ya²lun¹txi³nũ²nhai¹.

Haiyasenai ehananese exoa kahare sehali tyaonitere akiti, inira waikohe akiti. Hatyo hanakatisenae haxerore hikoa, komita ene maisa waikohe aka hoka. Hatyaoseta kamai hikoahena hoka watere aisehetene, maisa hateko katyahareta hoka.

Ja'di namania vararahi ida 'ba'dani hoariha. Abihiarihi ida nami ja'di namania. Odorihi ida nami, movajoraki'ihi. Series([], )

Iwaze mektsatu nisiparikikze harahareziktsa bo inatsukunahatsa. Iaksukpe bete tu zipokonaha iwatsahi niakbabaiknaha harahareziktsa humo niakbabaiknaha. Batu siharatatsaka. Iwatsahi niakbabaiknaha haramwe humo niakbabaiknaha.

Iraniaꞌin ni yi perup nu totiat koꞌi tote hewo hewo e. Miꞌi totiat so hẽtyt wen e. Maꞌato meiũran at hakup hawyi ti ikuꞌuro kat pote yt toto kuap i hapo yi piit kape nu totiat neꞌi pote e. Miꞌi pote meiũran itag naꞌyn hawyi meremo ikuꞌuro e.

Kene po'ínuhiko, xapákuke mopôi îrihikovo xoko ákoyeaku axú'ina móte. Koati ákotihiko oríko íhonopea vo'oku ákoyea axú'ina móte xoko îrihikovoku. Itea ako oríkoa oró'okea káxe vo'oku ákoyea yónoku poéheve. Yane movohí koéne.

Apêye ɨ̃ta paá kã'roákã di'tâ kɨoró bu'ipɨ dokê ke'asa'. Teé di'ta kã'roákã niî yuukã, asî busu maatá marâ, pĩ'rísa'. Be'ró muhîpũ asi mɨhátiri kura di'tâ bopô sãha yɨ'rɨa wa'ása'. Tohô weéro nɨ'kôri moó'karo niî tĩharo, maatá yãî diha wa'ása'.

Waquin mujucunañatacshi pasaypi ćhäla-ćhälaman paćhcälun. Chaynu janällaćhu calshi apuraypa wiñätucämun. Inti allicta lupämuptinñatacshi ichá lluy chaquïlälin, sapichacunanpä undu allpa mana captin.

Ẽtẽ nhisiwi ma duré nima norĩ hã rere'e. Ti'ai baihâire di, ẽtẽ nhisiwimhã. Ti'ai baihâire wa, ma tô 'wanhipré su'u, amnho hã. Tawamhã bâdâ hã oto 'rãiwatobro wamhã, rowa'ro wa, ma ro'wanhipré hã ti'wanhipré 'ré za'ra, ĩsari hã te te rowa'réi mono õ wa.


Morarame ipuhturu typahse ropa ãtaryka htaka. Moroto tahtase repe. Yrome ãtaryka a toise. Mame toorihse roropa.

—Nẽ koja mrônhĩ kamã hkwỳ rôrôk nẽ higrõt tã no nhũm utĩja kêp amỹtà nhũm ô hkêt nẽ.

Apanakinipekana irika aanaia auiniãtaã. Ininiã aanaia aneẽ takari takote. Aãpitsa iapinokari takari, oka txari.

Tâlâ myani tyguyreimpe atoram ihugueim. Tyguyreim modo, trigu modo warâ âzekiba ago idyly myani. Tyguyreim olâ ago ini kuru, trigu takaze kehoem. Aituo kopâ ihugueyby nikuiba. Mârâ duay tawylygue trigu newiseba.

Amo maꞌeàꞌyz uꞌar kwaw pà xu pytepe aꞌe no. Tuaꞌu xu izuwi kury. Upyk maꞌezuz.

Amboae ma juu mbyte rupi hoꞌa. Haꞌe gui juu yvate vy ojukapa.

Odaa icoa eletidi lolacidi boɡ̶oneniteloco ipelakijadi. Odaa niɡ̶ijo ipelaɡ̶a naɡ̶a ili, odaa ja yapoɡ̶oditedini niɡ̶ijoa nawodigijedi.

—Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi nhungwava ra'ynha pyteri pe hatĩava'ea ra'ynha pyteri pe. Aerẽ ga'apoa ha'ynha renhunhamo nhungwava ra'ynha pavẽi. A'ero nhungwava nhambyguhui garemityma, ei Jesus'ga.

Ti fy ũ tóg sónh kãki kutẽ mũ, kỹ sónh tóg ti mré mur mũ, kỹ tóg ti kri rũm mũ. Kỹ tóg tũꞌ he mũ sir.

Oĩ nhuatĩndy-rupi hoꞌa vaꞌe ave. Ha nhuatĩ katu okakwaave íxugwi. Ojahoꞌipa temitỹgwe-pe.

Òwòrudỹỹ resere edey‑txi. Idi ta ruhunyre edewanale. Idi tahe ede riòdesedỹỹnymyhỹre. Tai heka raratynyõlemyhỹre.

Amumera aꞌỹja uꞌaa juemy pype. Aꞌeramũ jua imoteu etee ꞌga wi. Aꞌeramũ jawaiwa iapisau etee.

Nhym 'y kwỳ mrỳnhĩkam rôrôk ne kam mrỳnhĩmẽ ro'ã ingrõt. Nhym kam prĩne o akno.

Moropai tiaron inpîmîꞌpî yonpa enaꞌpî mîꞌnî yeꞌkon koreꞌta. Mîrîrî aroꞌtaꞌpî mîꞌnî yeꞌ pokonpe. Mîrîrî mîꞌnî yeꞌya itarumaꞌtîꞌpî teperu tîrîiya pra tîîse.

ha ta' yãg nõy te mĩmyãm xop kopa' nãhã', tu' tuk mĩmyãm xop mũtik, pa' xupep 'ohnãg, mĩmyãm kopa' pip tu', ha' nõg.

— Wara'ata widaohoda picũg̃ pe o'ta'at. Widaoho yaypan pima, ig̃o kadai o'tipmu'ũm.

Ta tym wób kajäk sasëng kóm banäng bä. Sasëng gajewäng bä kä, dooh tawëë wäd bä.

Ãh¹ki³a² jũ¹nxe² ã³nhai¹tãu³a² sa²kxai³lu² ha³lo²a² ũ³yen³ko³xa² ã³yun¹na³nũ²nhai¹. A²nxe³ki³ai²na² sa²kxai³lu² ka³lũ̱³xi²nũ²nhai¹. Nxe³ta¹ ũ³yen³ko³su² ha²kxai³ hi³a² kha¹ka³txa² ka³lxa¹txi³ ka³lũ̱³ye²nũ³nha²kxai³ nxe³te²kxai³lu² yain³ta³nxe²kxa² wãn³ne³sa³te³kxi²sxã³ ya²lun¹txi²ye²nũ²nhai¹.

Haiyasenae exoa katohere tyaonitere akiti hoka katoherenae kinatere exahita hoka jiyahaotyahene, maisa aliyakere tyaona xaka.

Hogoi kajaroiki kania vararahi ida 'ba'dani hoariha. Mova'ihi ida jaboni hogoi, rakhajahi-ra najahari'ihi, ni-bono'iki.

Iwaze ustsa nisiparikikze inikoso bo hi inatsukurunaha. Tahaypykyknahaze, ini saha humo hi batu tahatypyk, niakbabaiknaha.

Maꞌato iraniaꞌin hãꞌỹi ni hewo hewo teꞌen teꞌen iꞌanam me e. Miꞌi ti iꞌewyte hẽtyt wen maꞌato iꞌanam mywo toꞌoꞌewy wewuatꞌi pote meiũran iꞌanam tohik neꞌi raꞌyn yt tuwenug i raꞌyn e.

Koane ápemaka irihíkovoti xapa tôpe. Yane inuxó koéne payákeyea ne xuve tôpe. Yane ákone oxéne payákeyea ne nonéti vo'oku huruvokó kó'iyea tôpe.

Apêye otesé kape potâ wa'teropɨ bɨrɨ̂ ke'asa'. Potâ pe'e teeré pĩ'rí yɨ'rɨa, wẽhékã'sa'.

Waquin mujucunañatacshi ula-ula, caśha-caśhacunäman paćhcälälin. Chay caśhacuna wiñalcamulshi lluy alwächin.

Nima norĩ hã ma duré rere'e, wab'ru wazari. Tawamhã siré ma tô 'wanhipré. Siré 'wanhipré mono wamhã, ma te te ubu, wab'ru hã. Taha wa, 'rãi mono õ di, ta norĩ hã.


Mame ipuhturu typahse ahtao, nono kurã pona toepukase roropa. Tahtase. Kure toperytase roropa tuhke, nono kure exiryke.

—No kêt hirã kamã pika mex kãm rôrôk xwỳnhja hirã kamã rôrôk jakamã higrõt mex nẽ piitã ô rũnh nẽ. Kamã ô hkwỳ kêp 30 nẽ kamã hkwỳ kêp 60 nẽ kamã hkwỳ kêp 100. Ã mẽ ujarẽnh kot anhỹr.

Apanakinipekana irika kipatxi erekariãtaã. Ininiã iriuata. Ãtiãtaã ãti takari iriuata seĩ oki pakini. Ãtiãtaã takari iriuata sesẽta oki pakini. Ãtiãtaã ãti takari iriuata trĩta oki pakini.

Tâlâ myani onro iwâkuru onwa ihugueim. Awylygue koendâ kehoem ago itaynly. Toenzepa myani mârâ nady modo ewitunu. Koendâ kehoem myani ekaunâdyly ewy modo wâgâ cem, sessenta, trinta alelâ kehoem — kely.

Amo maꞌeàꞌyz uꞌar kwaw pà ywy katu haw pe aꞌe kury. Hezuz aꞌe pe. Iꞌa katu aꞌe, amo iꞌa katuahy aꞌe no, amo iꞌa kateteahy aꞌe no. Nezewe aꞌe mehe pa.

Haꞌe rã amboae ma yvy porãa rupi hoꞌa. Haꞌe nungakue ma hiꞌa, cem, sessenta, trinta raꞌyĩ oiko peteĩ-teĩ gui.

Pida eletidi lolacidi boɡ̶oneniteloco iiɡ̶o anele. Odaa baɡ̶a ili codaa etaye, yajigo owidi ligecidi. Idatecibece libatadi yajigo onaniteci taalia ligecidi, idaaɡ̶eledi baɡ̶a yajigo seseenta, idatibece baɡ̶a triinta.

—Ga imohãirame ha'ynha jara indurugi yjakatua pype. A'ero henhunhamo o'ao'aheteramo. He'yjuhu ahara a'ero. Jara pype ahara pype turi cem ha'ynha. Jara pype ahara pype turi sessenta ha'ynha. Jara pype ahara pype turi trinta ha'ynha.Nahã Jesus'ga ei imombe'gwovo ha'ynha mohãihara'ga mombe'gwovo.

Ti fy ũ tóg ga há kri kutẽ mũ, kỹ tóg mur há han mũ, mog há han tóg mũ, kanẽ há han tóg mũ gé. Ũ tóg kanẽ tỹ 100 (ke) han, jo ũ vỹ tóg kanẽ tỹ 60 (ke) han, jo ũ vỹ tóg kanẽ tỹ 30 (ke) han.

Oĩ yvy porã-my hoꞌa vaꞌe ave. Henhói hemitỹ hope-ma. Peteĩ hope katu cem voi haꞌỹi vaꞌe, outro mixĩve vaꞌe katu sessenta haꞌỹi vaꞌe voi, outro mixĩve vaꞌe katu trinta haꞌỹi vaꞌe voi.

Ijõ tahe resere suwitxirawihikỹ‑txi. Tai tahe sõwemy raratynyre. Sohoji òwòruty‑ribi tahe 30my raratynyre iraty wahe. Ijõ 60my raratynyre iribi. Ijõ ta 100my raratynyre.

Amumera aꞌỹja te ajee uꞌat ywy katurama pype. Aꞌeramũ opopoa. Aꞌeramũ ywy esage pype uꞌat maꞌefera te uꞌaramũ kwaiwete. Ajepeja ꞌywaꞌaa sẽg iꞌaa. Ajepeja ꞌywaꞌaa sesẽta iꞌaa. Ajepeja ꞌywaꞌaa trĩta iꞌaa— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Nhym 'y kwỳ pyka mexkam rôrôk ne ingrõt ne kam abatành ne. Ne arỳm apỹnh bàri ku'ê djàri nhym kwỳ ijy jabjê nhym kam 'y mexti:re. Nhym kam 'y'ã akre kubê 100. Nhym kwỳ ijy mexkumrẽx nhym 'y'ã akre kubê 60. Nhym kwỳ kàjbê ijy mex nhym 'y'ã akre kubê 30. Nãm ã Jeju Metĩndjwỳnh kukràdjà'ã apỹnh mỳjja jakren 'ã ujarẽnho ane.

Moropai tiaron inpîmîꞌpî yonpa enaꞌpî morî pe tîweꞌsen non pona. Mîrîrî aroꞌtaꞌpî, aarentaꞌpî moropai eepetaꞌpî. Tiaron epetaꞌpî 30 kaisarî moropai tiaron epetaꞌpî 60 kaisarî. Moropai tiaron epetaꞌpî 100 kaisarî. Sîrîrî warantî morî non pona enaꞌpî epetaꞌpî, mararî pra eꞌmaiꞌ pe awanîꞌpî yentai puꞌkuru —taꞌpî Jesusya.

Ha ta' yãg te hãm max tu' nãhã', hu' tuk max, tu mõktu xexkah, tu' xap xohix xexka popmãhã', yã' xap puxet te 30 popmãhã', ha ta' xap nõy te 60 popmãhã', ha ta' xap nõy te 100 popmãhã', 'Ũkux. Kaxĩy.

— Wara'ata ma katõ be o'ta'at. Ig̃oda o'ta'acog̃. Katõ be o'ta'acog̃ — io'e Jesus. — Ta'ade o'e. Pũg̃pũg̃ kadai be ta'adesu o'e- -30 be o'e ta- -katõ peata. Wara'at kadai be ta'ade o'e- -60 be o'e ta. Wara'at kadai be ta'ade jĩjã o'e- -100 be o'e ta — io'e.

Ta tym wób kajäg kän baad tabadoo bä. Taganyyh, baad tabawäng, baad tabeaak. 100 nuu me tabejoom do bahä̃nh tabeag kän baad tabadoo bä kajäk do ta tym wób. 60 nuu me tabejoom do bahä̃nh tabeag kän ta tym wób. 30 nuu me tabejoom do bahä̃nh tabeag kän baad tabadoo bä kajäk do ta tym wób kä —näng mä Jesus, panyyg ky nꞌaa me mꞌ tabaherꞌoot.

Nxe³yãn¹ta¹ ãh¹ki³a² jũ¹nxe² ã³nhai¹tãu³a² sa²kxai³lu² kxĩh³nũ̱³xa² ti̱³ti̱n³tũ̱³xa² ã³yun¹na³nũ²nhai¹. A²nxe³ki³ai²na² sa²kxai³lu² wi¹ka³lũ̱³ha²kxai³ wi¹we¹nha²kxai³ yain³txa³ki³a² kãin² ki³kan²kxi²ha²kxai³ kãin² a̱n³nũ²nhai¹. A²nxe³ki³ai²na² sa²kxai³lu² a²hãi¹nxe³ki³sa² ki³an²tu̱³ wa̱³li̱³kha³lhon¹txi² ã³ki³i¹nhe¹ha²kxai³ a²hãi¹nxe³ki³sa² ki³an²tu̱³ ka³lxa¹txi³ ã³ki³i¹nhe¹ha²kxai³ a²hãi¹nxe³ki³sa² ki³an²tu̱³ kũ³we²ki²la² ka³lxa²nxa³txi³ ã³ki³i¹nhe¹ha²kxai³ nxũ²nhai¹.

Haiyasenae atyo exoa waiyexe waikohe akiti, tyaonaha atyo waiyehare. Haiyanai 100-se kaséta, haiyanai 60-se kase, haiyanai 30-se xoaha atyo kaseha — nexa.

Arabo jahakia vararahi ida 'ba'dani hoariha. Movahi, avijavahi, bono'ihi. Aipohi'ihi ida trigo 'ba'dani. Trigo avani hoarahanana 'ba'dani ipohini 100. Trigo avani hoarahanana bononi 'ba'dani ipohini 60. Trigo avani hoariha bononi 'ba'dani ipohini 30.

Iwaze ustsa riktsa jytykziuha bo inatsukunahatsa. Niahatsahi tahaypykyknahaze tahasuknaha nipopobaiknaha. Asahi niubaranahaze tirĩta riktsa. Ustsa niwatihi niubaranahaze sesẽta riktsa. Ustsaktsa niubaranahababa sẽ riktsa. Sizubarẽtsa hiba riktsa ty siytyk tisapyrẽna bo nisiparikik. Iwa hỹ.

Maꞌato iraniaꞌin hãꞌỹi yi wakuat rote go sese tote hewo hewo rakaria wyti iꞌatuehãite kahato teꞌeruwenug kahato e. Taꞌi wẽtup yp kaipyi 100 iãꞌỹi toipuẽti. Miꞌi hawyi wẽtup yp kaipyi 70 iãꞌỹi toipuẽti. Miꞌi hawyi wẽtup yp kaipyi 30 iãꞌỹi hap ewy yi wakuat rakat rotiat hewo rakat hãꞌỹi koꞌi e.

Ina apémaka irihíkovoti únatike poké'e. Énomone porexô há'i. Ápe porexópoti póhuti séndu há'i ya póhuti áke úkeaku. Ina apémaka porexópoti sesenta koêti yoko tirinta koêti ya póhuti úkeaku.

Apêye otesé kape di'tâ ãyurópɨ bɨrɨ̂ ke'asa'. Teé ãyuró pĩ'rí, dɨkâtisa'. Ni'kâ yõo cem peeri dɨkâtisa'. Ape yõó sessenta peeri, ape yõó trinta peeri dɨkâtisa'.

Juc mujucunañatacshi allin undu allpaman ćhäpäcun. Chaycunash ichá allicta wayupäcun. Jucllay mujullapïshi quimsa ćhunca-cama, süta ćhunca-cama, paćhac wayuyniyü-camalä capäcun.

Ti'ai wẽ wa, ma duré nima norĩ hã rere'e. Tawamhã, oto 'wanhipré 'rãihâ mono wamhã, ma tô ti'rã za'ra. 'Rãi mono wamhã, nima niwĩmhã 'rãi ahâ prã ti, amnho hã. Duré nima niwĩmhã 'rãi ahâ di. Duré nima niwĩmhã 'rãi pese uptabi di. — Ãne na ma tô Zezusi hã dama ãma romnhimiré'é.