Morotoino joroko tamuru a tarose ynororo ypy pona. Moro poe ahno tõ emero axĩ tonepose eya, pata tõkehko roropa tonepose eya. Ynara tykase eya, —Eneko ke. Moxiã emero opoetoryme ekarõko ase pata tõkehko maro, tykase. —Ykyryry sero kehko repe ya ekarotyamo. Yrome ise exiketomo a ekarory se jahtao ekarõko ase. Morara exiryke emero ekarõko ase oya opoetoryme toto ehtohme, oesekumuru po typorohse awahtao jẽpataka, “Kure mase, imehxo mase,” katohme ya, tykase eya joroko tamuru ajohpe rokene.

Nhũm pre ã Jejus Satanasti mã kapẽr anẽ nhũm tee ri kuma hãmri nẽ hpãnhã ma nhỹhỹm o mõ nẽ nhỹri kỳx pê mẽmoj prêêti nhĩmõk ã o xa. Hãmri nẽ kãm pika piitã ahkre ho xa. Nẽ kãm mẽ hikukrêx piitã ahkre. Kàxpore nẽ mẽmoj piitã nhũm kãm ahkre hpa nhũm anhĩpê omunh o xa. Hãmri nhũm Satanasti kãm:—E mãn ka kam ri mẽmoj mũj piitã omu. Piitã inhõ na. Inhmã na pre Tĩrtũm piitã õr pa. Kot paj inhmã mẽhõ mã õr prãm nẽ kãm kugõ. Tã amã kot paj kugõ. Jakamã e. Kwa tokyx ixkutã tẽm nẽ inhmã inhmex o inhmex ã ijarẽ pa ama nẽ rĩ amã piitã õr pa. E tokyx. Anẽ.

Ininiã iuasaaki Satanasi anikari Xesosi ixirata nopinixiti. Iuaã pakoteri oerekiniri ikinimane tixine.

Ilâpyryem iwy onwa adaholy Satanásram. Idânârâ kehoem onro anano modo nhenehonly.

Naꞌe Zurupari weraha Zezuz ywytyr iaiha maꞌe iapyr kury, ywy paw hexak kar pà izupe kury, teko paw wanexak kar pà izupe no.

Haꞌe gui yvatevea py anha ogueraa vy ixupe oexa ukapa vyvoi ko yvy re tetã ikuai vaꞌe.

Odaa diaabo ja yadeegitedicogi Jesus digoida maditaɡ̶a aca aneneɡ̶egi daɡ̶axa me leegitibigimece wetiɡ̶a. Odaa aniɡ̶ica daɡ̶a leegi, ja ikeetalo icoatawece niɡ̶icoa iiɡ̶otedi. Odaa jeɡ̶eetalo Jesus, “Jajigotaɡ̶awa ɡ̶anaɡ̶atetigi me iiɡ̶eni inoatawece iiɡ̶otedi, codaa jajigotedaɡ̶awa inoatawece ane libinico aneiteloco. Igaataɡ̶a inoatawece onajigotediwa, odaa jakadi maɡ̶aɡ̶a jajigota okanicodaaɡ̶ica ane jemaa me jajigota. Odaa idiwatawece niɡ̶idiwa ɡ̶anepilidi, nige amakitedini ɡ̶adokotidi yodoe moɡ̶eetetiwa.”

Aerẽ Diabo'ga ga rerohoi ga rerojiupia yvytyruhua rehe. Pea hugwi kotihĩ Diabo'ga hepiukapavi yvyakotyve'g̃a nduvihavuhu'g̃a gwyra Jesus'ga pe. Kiro ga ei Jesus'ga pe:—Kia jiapoa tuhẽ g̃agwyra. Nurã ji imondopotarame ahe ve amondo po ti ji nehẽ, ei ga. Nde ve tuhẽ po ti ji imondopavi nehẽ. A'ero po ti nde g̃anduvihavuhuro nehẽ, ei Diabo'ga. A'ero po ti nde roryroryvamo herekopava nehẽ. Po nde ji mbohetei nde ko Tupanamo javo, a'ero po ti ji imondopavi nde ve nehẽ, ei Diabo'ga Jesus'ga pe.

Kỹ Japo vỹ ti mré tãpry mũ. Kỹ tóg ti mỹ mundo ven kãn mũ, ũ tỹ kri ke kar ag ke gé. Ven pir ki tóg ti mỹ ven kãn mũ. Kỹ tóg ti mỹ: “isũ vẽ mỹr,” he mũ, Japo ti. “Ã mỹ sóg tovãnh kãn sór mũ, ã tỹ tỹ vẽnh kar tag ag pãꞌi jẽ jé. Kỹ ti sĩnvĩ tag kar vỹ tỹ ã tũ nĩnh mũ. Isũ vẽ mỹr, ũ tỹn han ja ẽn tỹ inh mỹ: “té,” hen kỹ. Kỹ sóg sỹ ũn kuprẽg mũ ẽn mỹ vin tĩ sir. Ã hã mỹ sóg tovãnh sór mũ ha, ã tỹ inh krẽm grĩnh ken kỹ, ã tỹ iso: “Topẽ vỹ tỹ ã nĩ,” hen kỹ,” he tóg, Nén-Kórég ti, Jesus mỹ.

Upéi anhaygwasu ogweraha Hesu-pe ijyvate vaꞌe ári. Cerro apyte-py oiko ramo ombojejavyse-gwi heꞌi Hesu-pe:—Tetã tetã erehexa pa? Entéro tetã yvy arigwa oĩ vaꞌe gwive erehexa pa? Upe oĩ vaꞌe gwive xe mbaꞌe meme voi, heꞌi íxupe. —Upe oĩ vaꞌe gwive xe-vy onhemeꞌẽmba vaꞌekwe. Ameꞌẽse vaꞌe-pe ameꞌẽ jevy vaꞌerã. Erenhesũ ramo xe-vy, xe mombaꞌegwasu ramo, ameꞌẽ vaꞌerã nde-vy, heꞌi. —Apomomburuvixa vaꞌerã enterove ne mboete hagwã, heꞌi ombojejavyse-vy moꞌã Hesu-pe.

Tai Satanasi heka Jesuisi ridyre heto ratyti tyre. Ibutumy hãwãhãkỹ riteòsinyre bede bede rỹirá. Tahe Jesuisi‑ò rarybere: —Kai biwalàhànanykeki, ibutumy aõna aõna adee ariwahinykre, ibutumy hãwãhãkỹ dinodumy tule wahe. Wahõrõ heka rare. Inyõ‑ò aõtxile ariwahinykre.

Aꞌere mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara ꞌga rerawau ꞌga rerojeupia ywytyr apyteꞌrarimũ nũ. Peu ꞌga rerowaẽm ire mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara ywy resaukaa ꞌga upe. Mamaꞌea ipype ajemogy maꞌe reewe futat esaukaapap ꞌga upe. Kamẽsĩete futat ywy pypewara resaukaa ꞌga upe. (6,7) —Ejuwarete ꞌga rerowiar awi ene poir ire ꞌagera tomonopap enee ꞌjau— ꞌjau mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara Jejui ꞌga upe. —Tejerowiaramũ tomonopap enee ꞌjau— ꞌjau ꞌga upe oporogytau, mamaꞌe resaukaa ꞌga upe. —Ymã te ako ꞌga ꞌagera muri jee ikue. Aꞌeramũ je ene tejerowiaramũ ꞌagera monoupap enee nũ. Aꞌeramũ je ene mogou ꞌwyriarareteramũ ꞌagera mamaꞌe upe. Aꞌeramũ ene eꞌỹina jejeꞌeg imũ etee futat ꞌwyriaramũ ꞌgã nupe. Je te omono enee temuoryw ire— ꞌjau mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara Jejui ꞌga upe. Series([], )

Nhym kam Xatanaj krãnh nhimõk'ỳr Jejuo tẽn o bôx ne kum pyka kunĩkôt me akreo dja. Apỹnh bẽnjadjwỳr kute meo ba djàri kum me kunĩ jakreo dja. Nãm tebê kum krĩ jakre, kukrà kêt mex ne tebê kum akre. Ne ajte kum bàmẽ kapôtmẽ krĩ rũnhmẽ mỳjja kunĩ jakre nhym omũ nhym kum, —Ẽ, ba inhõ. Amã dja ba ja kunĩ kanga. Pyka kunĩkôt apỹnh me ba djàri dja ba amã me kunĩ ngã ga me ja kunĩ kadjy abẽnjadjwỳr rax. Djãm mỳjja kakrit, djãm mỳjja punu got. Mỳjja mexjakam. Mỳjja krãptĩ, mỳjja pyma. Ba inhõ. Djãm me'õ nhõ? Ba inhõ dja ba imã me'õ kĩnhkôt amidjô'ã kum kungã nàr amã kungã. Dja ga amijo angrin ikuka kônh akõnkrão nhỹn imã irax jarẽ ba arỳm amã kunĩ kanga ga arỳm amũ idjô'ã o aminhõn ar o aba, ane.

Mîrîrî tîpo inîꞌrî Makuiya Jesus yonpaꞌpî. Moropai yarîꞌpîiya kawînan wîꞌ pona. Moropai tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌ koꞌmantoꞌkon patakon yenpoꞌpîiya tiwinarî. Moropai taꞌpî Makuiya Jesus pîꞌ: —Tamîꞌnawîrî sîrîrî morî tîrîuya aapia ipîkku pe awanîpa, pemonkonyamîꞌ esaꞌ pe awanîpa. Mîrîrîya meruntî ke awanî amaimu yawîrî tamîꞌnawîronkon koꞌmamî. Tamîꞌnawîrî sîrîrî uupia itîîsaꞌ tîrîuya eꞌpainon, anîꞌ ituꞌse uurî eꞌtoꞌ pia. Mîrîrî yeꞌnen tîrîuya aapia, aweꞌsekunka ya uyapurîi —taꞌpîiya Jesus pîꞌ.

Ha Hãmgãyãgnãg te Yeyox mõgãhã yĩktix yĩmũ', tu hãm xexka xohix tu' mũg, tu:—Hãm xexka xohix 'ãte xa' hõm'ax xix tayũmak xohix xa' hõm'ax, xa' xat tikmũ'ũn xohix, 'ũgmũn te hãm xexka yõg xop xohix xat hah, yã hãm xexka xohix yõgnũ, hu 'ãte xa' hõm'ax. 'Ãkopaxux hã' nũ' 'ãxup 'ũgmũn pu', xik mũn xexka 'ãktux, hata hãm xexka xohix 'ognũ'! Kaxĩy.

Ibocewi ibiõg̃buk kẽrẽayũ kukukat Jesus o'tujowat umat pe. Soat eipi o'g̃ubapuk cebe. Dao ma soat eipi dag̃acat o'g̃ubapuk cebe. Soat ip o'jojojo. — Õn cuy emuy soat eipi watwat kukukan — io'e. — Wa'õbi soat eipi watwat kukukan ecesũy — io'e. — “Ẽn acã ocekukukat,” i je'e ip ewebe — io'e. — Ibubut adeayũ kukukan ecesũy wa'õbi — io'e. — Soat ma iũm put owebe omunaẽ be, soat podi ma õn wa'õbaca buye — io'e napa ma. — “Ẽn xipat,” i ẽn e'em owebe bima, soat og̃ũm ewebe — io'e. — A'õbuyxian ecesũy wa'õbi — io'e Satanás Jesus pe.

Ti mꞌ Jesus Dijab masäk waëë jó. Tii bꞌ naa mꞌ nayyw hẽ tametëëh ta hã sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã hanäng do häj nꞌaa rabagꞌããs doo. Ti mꞌ taky hadoo ta hã:—Mahegãã! —näng mäh. —Sahõnh hẽ ta ti ỹ anoo da a hã. Sa wahë wahëh mabahadoo ỹ anꞌoo bä. Sahõnh hẽ hanäm doo, hetsooh do ta hã hanäng do ỹ anoo da a hã —näng mäh. —Ỹ ti ta ti gadoo. Ỹ ta danäh. Ti hyb nꞌaa ỹ anoo ỹ karẽn pé hã —näng mäh. —Sahõnh hẽ ỹ banoo a hã, wë ỹỹ, tũũ, a taron nuu me ỹ mawehëë bä —näng mä Dijab kyyh.

Nxa²ha¹te¹ Sa³ta³na²jah¹la² hi²sen³su² Je³su²jah³la² sa²so¹sxã³ wã³la² kĩ³khai¹nxe³ka³txa² ũh³wxe³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³tãu³a² ha³lo²ai²li² yxo²ha³kxa¹ yuh³xan¹ta² nũ̱³ka̱³txi³nãu³xa² a²yxo²ha³kxa¹ a²kwẽn¹tai²na¹ wã²nã³ũ¹te³nah¹lxi¹:— Je³su²jah³lãi³. Ko¹xai²na² yxo²ha³kxa¹ txa²ha³lo²su² tai¹tu³wi¹. Txai²na¹xai²na² ha³lo²a² a²wa³kxẽn³su²na¹tai¹tu³wi¹. Nxe³ha²kxai³ ha³lo²ai²na² a²nũ²a² ã̱³xa² ũh³wxe³ai¹na¹ju³ta² hxi²ka¹na¹wi¹. Ai¹na¹ha²kxai³ txa²yu³hẽ³na² sa²yxo²we¹je²san¹kxe³su² ã³ka³tih³wxe¹sẽ¹li¹. Nxĩn¹ka³tu̱³ sa²nẽn¹kxi²sa²hẽ³li¹. Nxe³san¹ju³tan¹te²kxa³ya̱n³tu̱³ ju¹tai²li² ũ³hũ²nxa²ha¹tu¹wi¹. A²wa³kxẽn³su²hit1txã²ha¹tu¹wi¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Tihanare kolatya Jesus enoakiya hoka haxerore hotikisa enomana tyotya waikohekoa tyaonitereharenai ixiyeharenae kakoita hoka nexa: — Nisaite homana tyotya exe iyateliti, exahe exe xiyehaliti. Hiyaiya, tyotya exeharenai atyo kaxekaka nomani, hoka xala ana xamaniya atyo nisene naokowi hoka nisene. Tyotya exeharenai atyoite homanere, hameholokoa nahalakoi hoka hawaiyetya natyo hoka — nexa.

Oniaroa, arabo namahikia Jaharia biavikhaha ada Jesus, binanokiahivini vihiha adani arabo hahavi kaija'arini, vakadiarabo hiki. Jorakia binanokiahiha.  Bini'aha ada Jesus: Series([], )

Iwaze Diabo Sesus hara joboni tabo zioktyhyryk. Ipe niyzo:— Nanabyi bo iktsa tykta — niy. Atsoko mybarawy tsizubarẽna nizokparaka. Aidy sityryktsa tuze niwatihi natakaha. Diabo kino:— Uta anaty abo nynybaik my. Ikia hi sipehakatsa tsimozik. Sityryktsa ikia sopyk abazubata maha. Ikia asoho mynatsasokonaha “Atakta tsimysapyrẽta” mynakaranaha. Aba uta kapitão mybarawy ezekta myzubaha katyryktsa. Aty kakparawy zeka ibo mybarawy ty nyny my. Ikia kaokeryk aekaratsa humo puruk puruk zuba tsimy zeka kabo tsimytsaso zeka, “Ikia tsamysapyrẽta” iwa tsimy zeka mybarawy ty abo nyny my. Anamy mozik — niy. Iwa Diabo Sesus pe nikara.

Miꞌi hawyi ahiag tioto Iesui yityꞌok ywaiti kahato rakat kape hawyi itote pyi meremo toimoherep Iesui kape morekuaria etama mesuwat yi totiaria torania wuatꞌi etama iꞌatuekat ikahu rakat toimoherep yne Iesui kape tomuꞌetu hap ewy. Miꞌi hawyi miꞌi tote toꞌe Iesui pe. — Erahaꞌat ro mesuwarotiat ikahu kahato rakat koꞌi kape Mehĩ katupono mesuwat yi totiat atum yne teran epe uhemiit no ereĩneꞌen mote e. Taꞌi yne miit atum teran epe mesuwat ewaꞌakasa hap koꞌi katupono uiat yne mesuwat yi tote torania e. Atum kuap yne mesuwarotiat ekat wo epe uimikyꞌesat ewywuat etunug yne hawyi e. Uimõtypot hap etunug hawyi mesuwat koꞌi iwato hap ok tã atum yne torania epe e. Miꞌi hawyi wuatꞌi Miitꞌin Porekuat no ereĩneꞌen mesuwat yi wato ok tã e. Miꞌi hawyi wuatꞌi ywania tukupteꞌen ewano iꞌewyte emõtypot haria miꞌiria teꞌeropyhuꞌat e ahiag Iesui pe. Toꞌiro uhupi e. Taꞌi uiat koꞌi tukupteꞌen meimuẽwaria yi totiat yne e. Miꞌi pote uimõtypot En hawyi erepỹꞌãtutuk uhowawi miꞌi pote aru atum yne raꞌyn mesuwat yi totiaria epe Uhyt e ahiag Iesui pe.

Ínamaka ómo Jesus ne Ndeâpu vanúke'exeakuke ne mopôi. Yane hú kíxoane éxokea uhá koeti pahúkoku payásotihiko yara kúveu mêum. Ina kixôa Ndeâpu:—Mborexópeatimo itúkeovo îti exêa koêku uhá koêti ra natixókutihiko, koane ítikenemo uhá koêti ne úhe'ene. Yane itimo hána'iti ihayú'iuti vo'ókuke. Vo'oku mboréxokonoane uhá koêti râ'a, yoko koêkutimo ânja mboréxea, mborexoâtimo. Poéhane ipíyikexi nonénguke kutí kixénuti Itukó'oviti, yane ítikenemo uhá koêti —kíxoane.

Be'ró wãtî Jesuré ɨ'mɨákɨhɨ ɨ̃rɨgɨ́pɨ miáakɨ niîwĩ taha. Toopɨ́ niî pe'tisere ni'kâtita a'ti nukúkãkãhase makari peheré ĩ'yó pe'okã'kɨ niîwĩ. Ĩ'yó toha, wãtî a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Yɨ'ɨ̂ mɨ'ɨ̂re a'te makári wiôgɨ, tee makáripɨ niisé niî pe'tise wiôgɨ sõróogɨti. A'té niî pe'tise yeé niî'. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ no'ó o'ô sĩ'rigɨre o'ôgɨti. Mɨ'ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ehâ ke'a ẽho peókã, niî pe'tise mɨ'ɨ yeé toharósa', niîkɨ niîwĩ wãtî.

Chaypïmi Satanaśh puśhala altu uluman. Chayćhümi juclla licächin cay pachäta lluy imapis cänintinta. Chayćhümi Jesusta nila: “Cay licaśhayqui lluy sumä caynintin ya'ap maquïćhümi cayan mayanmanpis uycunäpä. Canan un'ulacuycul alawamaptiqui'a maquiquimanmi lluy ćhulaycuśhayqui” nil.

Tawamhã Wa'uburé hã te Zezusi saprõ, sa'a nhisi u. Tawamhã sa'a nhisi sima'wara wamhã, ma tô Zezusihi ma tinha, danhib'apito norĩ nhipti'ai mono bâ, te te rob'madâ'â mono da.  Tawamhã te te rob'madâ'â mono pari, te duré tãma tinha, Zezusihi ma:— Uburé danhipti'a hã ma tô ĩ̱ma sõmri ni, ĩ̱te da. Tawamhã te ĩ̱sima ĩwẽzéb uwaibaba, wa za dama tisõ. Aihi'rãtitõ, te za ĩ̱nho're ĩ̱ma aime, asib'apito na ĩ̱'ãma aiwata da. Tawamhã wa za aima tisõ danhipti'ai mono bâ, ate da. Tawamhã danhipai u, dama aipire di za. Duré asibrob ahâ uptabi di za. — Ãne te Zezusihi ma tinha. Series([], )


Morarame ynara tykase Jezu eya,—Arypyra. Ynara ãko Ritonõpo omiry, “Oesẽkõ rokẽ eahmatoko, Ritonõpo. Aomipona rokẽ ehtoko roropa,” ãko Ritonõpo omiry, tykase Jezu joroko tamuru a.

Hãmri nhũm kuma nẽ kãm:—Tk. Kot paj amã amex o amex ã ajarẽnh kêt kumrẽx. Ãm kwarĩ ho kwarĩ. Amexti hã. Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot ja nê kapẽr kãm hihtỳx kênã. Kapẽr kot: Kêr ka mẽ ixkapẽr pix ma. Nẽ ixkutã pix mã mãn akõnkrã ho akrĩ nẽ inhmã inhmex o inhmex ã ijarẽnh o ri apa. Kêr ka mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri apa.Anhỹr o kot harẽnh jakamã kot paj ri amã amex o amex ã ajarẽnh kêt nẽ Satanasti. Anẽ.

Ininiã Xesosi:—Konapitini. Pisipeka Satanasi. Teoso sãkire iõkatsopatakori txari: Apiananiri piTeosone. Iuanokara piteosoneta. Iua ĩkapaninokara piparĩkauatako.

Jesus aguely:— Inado âzeguhoam witaymba ise urâ! Warâ Deus itaumbyry aguely: “Kywymâry Deus enado lelâ âzeguhoam itaungâ. Aguehobyry ara lelâ aitaungâ”kely iwenibyem — kely myani Jesus.

— Tupàn pezar aꞌe, aꞌe zutykaꞌi pemuwete katu pe nehe, izeꞌeg zutykaꞌi peruzar nehe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer, iꞌi Zezuz izupe.

Haꞌe ramo Jesus ombovai:— Ipara oiny: “Senhor Nderuete anho ꞌrã remboete haꞌe rembojerovia” — heꞌi.Deuteronômio 6.13

Odaa Jesus ja igidi, meeteta, “Emii opili Satanás! Igaataɡ̶a diniditeloco Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶anaɡ̶axi, ‘Oɡ̶eetetalo Ǥaniotagodi Aneotedoɡ̶oji, codaa iniokiniwateda moɡ̶eetetalo.’”

—Satanás, ei Jesus'ga Diabo'ga pe. Ymyahũ Tupana'ga okwatijaruka ahe ve inog̃uka hako. Aherembikwatijara e'i: “Embohete ti Tupana'ga. Gaha ndepojykaharete'ga. Gaha jate ti embohete ejikovo ganhi'ig̃a rupi jate,” e'i aherembikwatijara, ei Jesus'ga.

Kỹ Jesus tóg ti mỹ: “tag vỹ rán kỹ nĩ, ha mẽ,” he mũ. “Ẽg pãꞌi tỹ Topẽ hã krẽm ẽg tóg ẽg jakrĩ tỹ krỹꞌ he tĩ, ti hã to ẽg tóg: Topẽ vẽ, he tĩ,” he tóg, Topẽ vĩ tỹ rán kỹ nĩn ki. Hã kỹ sóg mranh jãvãnh nĩ,” he tóg, Jesus ti, Nén-Kórég mỹ.

Ha Hesu katu heꞌi íxupe inheꞌẽ ojoko-vy:—Nhandejáry ohai uka vaꞌekwe onheꞌẽ, heꞌi uka nhande-vy: “Tupã Nhandejáry-pe mante erenhesũ vaꞌerã. Haꞌe ae eremboete tee vaꞌerã”Dt 6.13heꞌi nhande-vy Nhandejáry nheꞌẽ, heꞌi Hesu anhaygwasu-pe inheꞌẽ ojoko-vy.

Idi tahe Jesuisi dirawyònyde: —Deuxu‑ò sohojile walàhàna biwahinykre. Kiamy Deuxu Rybe rarybere.

Aꞌeramũ aipo ojeupe ꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau jupe:—Naani. Ymã Jeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukari kaꞌaran are ꞌga amũ upe rakue. “Je te ꞌã Pẽjararetea. Je te ꞌã Pẽnuwaretea. Aꞌeramũ ki pẽẽ jejeꞌega etee enupa pejejemogyau. Je te ki je muoryp pejepe pejejemogyau”, ꞌjau ꞌga ikwasiarukaa ꞌga amũ upe rakue— ꞌjau etee ꞌga jupe.

Nhym kam Jeju kum,—Kati, Metĩndjwỳnh kute pi'ôk no'ôkkam ne, “Bẽnjadjwỳr djwỳnh, Atĩndjwỳnhmãbit dja ga amijo angrin kum rax jarẽn ajbitmã apê. Kwãrĩk wãnh atemã me'õmã rax jarẽnh kêt”, ane.

Jesusya mîîkîrî maimu yuukuꞌpî: —Paapa maimu eꞌmenukasaꞌ man see warantî: “Ayepotorî Paapa yapurîkî. Mîîkîrî maimu yawîrî neken akoꞌmankî”,taasaiꞌya man —taꞌpîiya.

Pa Yeyox te:—'A nũk xup putup'ah. Topa tappet te: “Topa tu nũ 'ãxup, tu nõm tu hãpxopmã'. 'Ũnõy tu nũ 'ãxup hok, nũy nõm pu 'ãyĩpkox pip hok.” Kaxĩy.

— Ap! — io'e Jesus. — Imẽn e'em Deus ekawẽntup: “ ‘Xipat ẽn,’ i juy epe'e Deus pe acã,” i. “Deus a'õ kay acã epesop kũyjobin- -eykukukat a'õ kay,” i — Jesus o'e Satanás pe.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo:—Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih doo: “Jããm hẽ Pꞌop Hagä Doo, bë hagã nꞌaa, bë wehëë. Jããm hẽ ta ti bë hyb nꞌaa jewꞌyyk, bë ky daheeh”Dew-Teronom 6.13 —näng mä Jesus.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³wa²lũ³xi²ti³an¹jau³kxai³lu¹:— Kwa²nxi¹lxi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txu¹tai²na² jau³xau³hxai²tẽx1jau³xu¹tai²na² nxe³te³nah¹lxi¹: “Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³kah³la² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹la² so¹lxi³ ã³ka³ti³wxe³sxã³ sa²nẽn¹kxi¹txa²hẽ³li¹. Nxe³jah¹la² so¹lxi³ sa²yxo²wet1sxã³ yxau²xai³jah¹lxi³hẽ¹li¹.” Ta¹hxai²hẽ¹li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Jesus nexa: — Exakere Iraiti Waiyexe xairatyoare tyaonita: Hawaiyehena hiyekohase Enore, exahe ekoamaniya taita hisaohena, nexa.

Hari. Jesua bini'aha:—Iniani. Jokoa ira okanamasivirihi. Deus athi kapapirania hojaki ida athi haria nava'isohiki kaimoni: “Deus ka'oa-ra kanamasivi'a bana, avakadika'da'di hira kaimoni. Deus athi ka'oa-ra vanaaba'a.” — Jesua bini'aha ada Jahari.

Sesus:Batu niy. Tubabatu taparaktsa papeu iwatahaha humo. Deus harere ziwatahakanaha tihi:— Deus bo zuba tynapamykysokonaha “Ikia tsamysapyrẽta”. Ata kino zipehakaze ikiahatsa iharere humo zuba hyỹ tsimykaranaha — ziwatahakanaha. Iwa de.

Maꞌato Iesui tiwesat — Yt rat ahiag yt naku i arepỹꞌãtutuk ewawi katupono yt naku i woronug uhetupana wo neꞌi katupono mio tã e Tupana Musei miwan me — Waku uhowawi yn eiwepỹꞌãtutuk e hawyi waku Uito yn eTupana wo areĩneꞌen e. Yt uwe i toĩneꞌen miꞌi rẽ e Tupana nimopywiat Teuterunumiu 6.13 miwan me. Yt naku i pãi areꞌe — en tupana wo ahiag katupono Tupana yn Tupana wo topyhuꞌat uimimõtypot nuat Tupana yn aheropat hat e miwan me e Iesui ahiag me.

Ina kixôa Jesus:—Hara kôe ne yutoéti emó'uke Itukó'oviti: “Ópoehane Yúnae Itukó'oviti ipíyikexina. Poéhane motovâ kíxeokononeye” kôe —kíxoane.

Jesu a'tîro yɨ'tíkɨ niîwĩ:—Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũripɨ a'tîro ohâ no'o': “Õ'âkɨ̃hɨ mɨ'ɨ̂ wiôgɨ ni'kɨréta ẽho peóya. Kɨ̃ɨ̂ se'sarore, kɨ̃ɨ̂ dutisé di'akɨ̃re weeyá”, niîwɨ, niîkɨ niîwĩ Jesu.

Niptinmi Jesus: “Diospa shiminćhümi niyantac: ‘Tayta Diosllayquitam imaypis alawanqui; payllactatacmi sirbinqui’ nilmi niyan” niycülun.

Taha wa, te Zezusi hã asa tãma tinha:— Mare di. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, ma tô ãne rob'ui'éré, ĩbaihâ na hã: “Uburé Danhib'apito uptabi ãma si, te za 're aiwata za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma si. Taha ma si, te za 're ĩromhuri za'ra wa'aba mo, Asib'apito za'ra wa'aba ma si.” Ãne ĩmreme na rob'ui'éré hã. — Ãne te Zezusi hã tãma rob'rãzarõtõ.


Morotoino Jerusarẽ pona tarose ropa Jezu eya. Morotona Ritonõpo maro oturutoh pona tarose eya, kaetokõ pona, tapyi mypatarãnaka. Ynara tykase ynororo eya,—Ritonõpo mũkurume awahtao, sero poe epukako nono pona.

Nhũm pre ã Jejus amnhĩ nê kãm kapẽr anẽ. Hãmri nhũm tee ri kuma nẽ hpãnhã ma krĩ pê Jerujarẽ hwỳr o mõ. Nẽ mẽ kot Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkre hprêk nhĩmõk wỳr ho api nẽ kỳxpê hatur xà hã ãm nhũm xa. Nhũm amnhĩ parpê kẽn rũnh nhĩkwỹ pumunh o xa. Hãmri nhũm Satanasti kãm:—E apê Tĩrtũm Kra jakamã kwa ja rũm ahpar mã ajarĩ nẽ ma tẽ nẽ pikap tẽm. Koja Anhĩpêêxà apumunh mex nẽ ka tanhmã amnhĩ to hkêt nẽ.

Eereka Satanasi anikari Xesosi Xerosareẽmoni, aiko Teoso misãkiretiko nopinixiti. Itanoxiti paĩtanori. Pamonõkoniri. Iuaã itxari:—Teoso ãkiri pininiãua, pokaua xiti. Ininiã ikinipoko kãkiti imarotariko Teoso ãkiri pininiãua,

Ilâpygueduo myani Satanás, Jesus nhadyly Jerusalémram. Deus ety nhangakuedaji sanipyryem aguely:— “Deus imery urâ” mygueansema. Âkealâ kuru amyguely-ro watay, tarâpa onro onwa adamegâ.

Naꞌe Zurupari weraha Zezuz Tupàn hàpuzuhu iaiha weraꞌu maꞌe pe kury.— Tupàn taꞌyr romo ereiko ne. Ezemomor neꞌar pà xe wi ywy rehe nehe, iꞌi izupe.

Haꞌe gui anha ma Jerusalém py ju ogueraa, templo apyte áry omoĩ. Haꞌe vy aipoeꞌi:— Nhanderuete Raꞌy ri reiko vy enhemombo apy gui yvy katy.

Odaa diaabo ja yadeegitedicogi Jesus nigotaɡ̶a Jerusalém, odaa ideyate miditaɡ̶a ica ane daɡ̶axa me leegitibigimece mini liɡ̶eladi Aneotedoɡ̶oji, odaa meetalo, “Nigewi makaami Lionigi Aneotedoɡ̶oji, adinaxokitinece natinedi.

Aerẽ Diabo'ga Jesus'ga rerohoi cidade de Jerusalém me a'ero. Yvate ga ga rerojiupiri gare'yja'g̃a jatykahavuhua rehe templo rehe ga mo'ama japyra rehe. Ga rerovahemame pevo ga ei Jesus'ga pe:—Ere jipe nde: “Jihi ko Tupana'ga ra'yramo.” A'ea nde ei, ei Diabo'ga. Gara'yramo ti epo avo hugwi japyra hugwi ehia a'ero. Tupana'gapyrive'g̃a yvagipeve'g̃a po ti nanembohirukarahyi yvyvo nehẽ. A'ero po ti ndahahyi nde ve nde porame japyra hugwi nehẽ.

Kỹ Japo tóg ti mré tĩg mãn mũ, cidade tỹ Jerusalém ra. Tá tóg ti mỹ: “Topẽ jo ĩn kri jẽmnĩ, ti krĩ kri,” he mũ. Kỹ tóg ke mũ. Hã ra kãgnó tóg tá nĩ, Topẽ jo ĩn jo. Japo tóg Jesus mỹ: “Topẽ kósin vỹ tỹ ã nĩ,” he mũ. “Kỹ hũm hemnĩ.

Upe rire anhaygwasu ogweraha jevy íxupe Jerusalém tetã-my. Nhandejáry róga kakwaa apy-rehe omoĩ íxupe. Ombojejavy ukase moꞌã-gwi Hesu-pe heꞌi:—Nde Tupã Nhandejáry raꞌy tee ramo, a-gwi erejeity vaꞌerã yvy-py, heꞌi íxupe otantea-vy.

Idi Satanasi Jesuisi ridyre Jerusalẽ hãwã‑ò. Biu‑txi tahe rỹire, Deuxu dohodỹỹna heto tyre‑ki wahe. Tii narybede, kai Deuxu Riòre tyhy tate wana heka bexiwatxitxinyke inihe karibi hetoratyti‑ribi.

Aꞌea ywytyꞌrar awi mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara Jejui ꞌga rerawau Jerusareg ipe nũ. Janeruwarete ꞌga mogytaawa apyteꞌrarimũ ꞌga rerawau erojeupia. Ywatewate ꞌga mogytaawa. Aꞌeramũ ꞌjau ꞌga upe nũ:—Kuꞌjywa ꞌga raꞌyra ꞌã ene. Aꞌeramũ ene ewau epoa ꞌaw awi. Nerepenaꞌuweri ewau. Jaruete ereo eꞌaa.

Nhym kam Djeruxarẽmã Jejuo tẽn Metĩndjwỳnh nhõ kikreti nhimõk'ỳr o wabin anhà'ã kudjan kum,—Ẽ, goja abê Metĩndjwỳnh krakumrẽx jabej goja rũm tẽn ato.

Mîrîrî tîpo inîꞌrî Makuiya Jesus yarîꞌpî Jerusalém pona epîremantoꞌ yewîꞌ nekaꞌta pona, kawînan panpîꞌ pona yanuꞌnîpîꞌpîiya. Moropai taꞌpîiya Jesus pîꞌ: —Innape Paapa munmu pe awanî. Maasa arapunkî tarîpai non pona.

Ha Hãmgãyãgnãg te kõmẽn Yenoyanẽn ha' mõgãhã', tu Topa pet xexka tu' mõgãhã', tu' mõg tu mõktu Topa pet xexka yĩmũ' pip, tu:—Pax xa yã Topa-tok xe'e', 'ãpu, mõ'ãyõn, nũy hahãm tutnãy.

Ibocewi o'tujowat Jerusalém ka be. O'jomõg̃ Deus eju kawẽnwẽnap'abi jeje- -yabog̃at'abi jeje.— Ẽn Deus ipot pima, ecewemuy'at ijop'abi jejewi ipi ju — io'e Satanás.

Ti mꞌ Jesus Dijab mahũũm kän Jerusarẽnh hẽnh. Ti mꞌ tabatsyyd hõm Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa jó pꞌop nu däk doo hẽnh tabasëëk hyb nꞌaa. Ti mꞌ taky hadoo:—Pꞌop Hagä Do Tꞌaah mado bä, —näng mäh —keréd hyy tũũ babä naa.

Nxa²ha¹te¹ Sa³ta³na²jah¹la² hi²sen³kxai³lu² Je³su²jah³la² sa²so¹ã³nũ²la² Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² ã³wih¹nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² sxi²ha² a²ne³ka³nah²nãu³a² ũh³wxe³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ ĩ³ye³kxi²ti³ãn¹jau³kxai³lu¹:— Je³su²jah³lãi³. Wxãi²na² Txa²wã¹sũ̱³na² Tah²su² nxĩ¹nha²kxai³ a³li²sin³sxã³ ã³ya³hi¹sẽ¹li¹. Nxĩn¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³jah¹la² a²hxi²ki³kxai³lu² wi¹lhau³ko³txa²tu¹wi¹.

Hatyaoseta Tihanare kolatene Jerusalém nali hoka mokene Iraexatyakalati Hana maiyeho enoakiyere akiti hoka nexa: — Enore Ityaniya atyo hiso hoka hahalaisoahetehena exaoseta waikoa xeta.

Oniaroa, Jerusalém sidajia Jaharia biavikhaha ija'ari Deu-ra khai vani'avini kagorani 'da'dini a'ani sohiriama'oki kania, bini'aha:—Araofarari'a bana nabo'ajaja. Deus kaisai ihini mani ida ira akadava'ajahakivini hija, iahaharia kaimoni.

Iwaze Diabo Sesus bo izumuzo. Diabo Serusarẽhe bo Sesus zioktyhyryk. Anaeze Deus wahoro zubata hara bete ziriktohohikare. Joboniha bo zioktyhyryk. Niytahi ipe niy:— Ikia Deus tse tihi zeka nabo wytyk bo tukutyny. Tyk bo tynapurukta! Taparaktsa wataha:

Miꞌi hawyi ahiag tioto Iesui Ierusarẽi kape yityꞌok totiat Tupana mõtypot yat koro ywaiti rakat tote toipag Iesui. Itote Tupana mõtypot yat piaria sem tukupteꞌen mekewat okipy wato tote. Miꞌi hawyi ahiag toꞌe Iesui pe — Pywo Tupana Saꞌyru En mote eꞌoghytꞌat ro meiũpepyi wuatꞌi miitꞌin ehamo hawyi waku erepopy hawyi wuatꞌi miitꞌin tikuap En Tupana Saꞌyru sese hap e.

Yane omone Jesus ne Ndeâpu ya Njeruzálem xoko koati kirípuhike ne hána'iti imokóvokuti, ina kixôa:—Enepo itikápuxo Xe'exa Itukó'oviti, kepúhakapapu poké'eke,

Be'ró wãtî Jesuré Jerusalẽ́pɨ miáa, Õ'âkɨ̃hɨ wi'i dɨpo sãrípɨ mii mɨhákɨ niîwĩ. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂re a'tîro niîkɨ niîwĩ taha:—Mɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ta Õ'âkɨ̃hɨ makɨ niî' niîgɨ, a'topɨ́ me'rata nukûkãpɨ bu'pu diháya.

Chaynütacmi Jesusta puśhala Jerusalenta. Chayćhu Diospa chuya wasinpa mas altunninman ishpilcachilmi nila: “Rasunpa quiquin Diospi śhamü Chulinca cal'a caypi, má, paćhcalpüluy.

Tawamhã Wa'uburé hã ma tô Zezusi hã saprõ Zeruzarẽ u, te te duré pibu da. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u, te saprõ, 'ri nhisi u sab da hâimo, 'ri 'rãihâ uptabi nhisi. Tawamhã Zezusihi ma, te tinha:— Sena a hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'ra wamhã, ma'ãpé ã hawi atobro, ti'ai u. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te za, u, hâiwa hawi we atẽme satõrĩ za'ra, te te ai'madâ'â za'ra da, tãma ĩromhuri'wa norĩ hã. Tinhib'rata na te za, u, siwi asapa, ẽne hã te te ai'u'a õ'umnhasite, aipara wi. Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa nhimirob'ui'éré, ĩbaihâ na hã. — Ãne ma tô Zezusihi ma sadawa 'rãzarõtõ, wa'rui'wa hã.


Mame tokurehse joroko tamuru Jezu kukuru poko. Iirypyryme onyripyra tokurehse ynororo. Mame toytose rokẽ aporo.

Nhũm pre ã Jejus Satanasti mã kapẽr anẽ hãmri nhũm tee ri mẽmoj piitã ho mar kaprỳ hãmri nẽ hkaga nẽ ma nhỹhỹm tẽ. Hãmri nẽ kot nhỹrmã axte hwỳr htẽm nẽ kot mẽmoj punuj o mar kaxyw kormã amnhĩm hamãr o ri pa.

Iuasaakipeka Satanasi atamakaerekatiniri Xesosi xipope. Ininiã itakanapari Xesosi ãti õti iuaĩkana ikanapiriini iuamoni ĩkapani.

Warâ myani Satanás aguely, Jesus Deus aguehobyry nhakadoem wâne. Satanás aguehobyry ara anipyra olâ myani Jesus. Aituo myani Satanás, Jesus nhodokely. Âdara kuru Jesus Deus aguehobyry nhakadoem adiendyly xutuze wao.

Zezuz hagaw pawire Zurupari oho aꞌe wi izuwi kury. — Amo ꞌar mehe agaw wi putar ihe nehe, iꞌi uzeupe.

Opa mbaꞌe py anha oeko aꞌãmba ma vy ojepeꞌa ixugui, haꞌeve aguã ára ovaẽ peve.Hebreus 2.18 4.15

Niɡ̶ijo diaabo naɡ̶a ika me dineetalo Jesus minoatawece niɡ̶icoa anigotalo, odaa ja ikanawaanigi micaaniɡ̶igotalo.

Diabo'ga Jesus'ga mongote'varuhupotara'jara'ja novĩa. Aerẽ Diabo'ga hoi ga hugwi ogwovo.—Aerẽ po ti ji ga mongote'varuhui nehẽ, ei ga novĩa.

Kỹ Japo vỹ ã tỹ nén tónh ke ẽn tó kãn ja nĩ, hã kỹ tóg Jesus tovãnh mũ ver, ti tỹ kurã ũ kã ti mré vĩ mãn jé, kejẽn, ti tỹ ti mỹ há tĩ ve nĩn kỹ, Japo mỹ.

Upéi anhaygwasu ndojohuvéi ombojejavy uka hagwã moꞌã. Upe rire anhaygwasu oho sapyꞌa jevy íxugwi.

Rexihure tahe Jesuisi urihixina. Tahe Satanasi heka Jesuisi ririre.

Aꞌeramũ mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara awau Jejui ꞌga wi. “Anurenureꞌi nipo tomorytee ꞌga ꞌjau kwy”, ꞌjau awau ojeupe etee futat.

Nhym kam Xatanaj arỳm mỳjja'ã kum àpnênh pa. Nãm te kute Metĩndjwỳnh kabẽn kangan Xatanaj kabẽnkôt kute ar amijo bamã 'ã kum àpnênho dja. Apỹnh mỳjja djàri kunĩ'ã te kum àpnênho djan 'ã kum àpnênh pan kam mã kurũm tẽ. Ajte akati 'õ kadjy mã kurũm tẽ.

Tamîꞌnawîrî mîrîrî warantî Jesusya imakuiꞌpî kupî emapuꞌtî yonpaꞌpî Makuiya, tîîse ikupîiya pra awanîꞌpî. Imaimu yawîrî Jesus wanî pîn. Mîrîrî yeꞌnen Makuiya irumakaꞌpî mararî, moropai tîîkoꞌmanse puꞌkuru pra iipia tîwennaꞌpopa.

Ha Hãmgãyãgnãg te' xapit kux, hu' mõg, tu Yeyox nĩm nõmhã.

G̃ebuje ibiõg̃buk kẽrẽayũ kukukat o'jewede Jesus xewi. O'jẽm cexewi Jesus puyxijojoap epere buje. Te'e ma Jesus pe ikẽrẽat mujurũg̃at ojuy. O'jẽm.— Waram g̃uto osubuyxijo jĩjã — io'e jewebe ma ibiõg̃buk kẽrẽayũ kukukat- -Satanás.

Ti mꞌ Dijab bahajaa bä kä Jesus tametyy doo, tabahõm dó Jesus mahä̃nh.

Nxa²ha¹te¹ Sa³ta³na²jah¹la²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² a²ten³jau³su² sa²yxo²ã³ ĩ³wa³ka³nxe³sain³si¹jau³xa² e³hxa³tũ²la² hãi¹nxa¹sxã³ ã³waix3tain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Tihanare miyatya hahasakaharera Jesus kahare maniyata hoka xaneheta haxowaka niyahare.

Oniaroa, hari hi'imidia'ihi ida Jesus Jaharia bikaboroborovini. Jesua ni-binaabaki ida Jahari athi. Ajihi'aha ada Jahari. Binokhahi ida mahi hoariha Jesu-ra kaboroboro'ianavini kamahini kaimoni.

Iwaze Diabo Sesus bo imysapybyikia ty zipehaka. Sesus iharere humo batu yhỹ niy. Diabo nipamykysobaze zerekekspyk.

Miꞌi hawyi ahiag ipohep taꞌyn Iesui iãꞌãg kahato hap ete pyi. Yt toimaꞌat kuap i yt nakuap i nug hap ete maꞌato toto porapꞌi hap ewy neꞌi katupono tut i tut i tereto karania wo Iesui iãꞌãg iãꞌãg hamo maꞌato Iesui poꞌog hesaika ahiag kai.

Uke'éxoane Ndeâpu hixópea ne Jesus ya uhá koeti kó'iyeovoku hixópeake, yane kali ahíkuxopeovaiko kuxotí'iko káxe unátiyeakumo kíxoaku ítea íkorokea pahunévotike.

A'tîro weégɨ, wãtî Jesuré niî kehe sãaka be'ro yoâtikã kɨ̃ɨ̂re kõ'â wã'ka ni'ikɨ niîwĩ.

Chayćhu munaśhantanu mana lulachiyta atipaculculmi Satanaśhca juc-puncama caćhaycula.

Tawamhã Wa'uburé hã taré te te Zezusi hã pibui mono pari, te oto ĩsiti mo, ĩsimiroti na te te sazei õ wa, a'â sadawa utu da.


Jezu a imehnõ amorepapitotopõpyry sero Karirea po(Mat 4.12-17 Mak 1.14-15)Morotoino toytose ropa Jezu Karirea rãnaka ropa. Imaro Ritonõpo zuzenu jamitunuru kynexine. Morarame Jezu poko tokãtose Karireapõkomo a pata tõ punero, imehnõ kurãkatopõpyry poko eya.

Jejus kot Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre ho hkrax ã harẽnhMatêwre 4.12-17 Makre 4.14-15Tã nhũm Jejus ma akupỹm Garirej wỳr mõ. Nẽ Tĩrtũm Karõ nhỹ hã àhpumunh tỳx nẽ hkwỳjê mã kapẽr jarẽnh o ri pa. Nhũm mẽ kuma nẽ piitã pikaja kamã axpẽn mã tanhmã harẽnh to.

Xesosi Mipotorikari Iparĩka Kariréia Tõpa(Mateo 4.12-17 Marko 1.14-15)Ikara inaãka atoko Xesosi kanapiriã Kariréia tõpa auakanimoni. Paposotiireri, kotxi Erekari Matamatakoti auari iuakata. Iua pirena iaripireta ikini Kariréia tõpa auakanimoni.

Jesus Galiléia eynynâ tâwanu nhaguhobyry(Mt 4.12-17 Mc 1.14-15)Jesus odopâdyly myani Galiléia yan-yam. Eagâlâ myani Deus Ispiritury. Idânârâ mârâ âji anakâ myani Jesus egary indadylymo.

Uzypyrog Zezuz Tupàn zeꞌeg imumeꞌu pà kuryUzewyr Zezuz oho Karirez ywy rehe kury, Tekwe Puràg ikàgaw hereko pà uzehe kury. Teko umumeꞌu Zezuz hemiapo kwer oho aꞌe ywy rehe taw nànàn aꞌe wà kury.

Mateus 4.12-17 Marcos 4.14, 15Haꞌe gui Nheꞌẽ poꞌakaa rupi Jesus oo ju Galiléia yvy katy. Haꞌe ramo haꞌe katy rai-rai ikuai vaꞌe oendupa mbaꞌemo ojapo oikovya.

Jesus yojogotedini libakedi digoida nipodigi Galiléia(Mateus 4.12-17 Marcos 1.14-15)Jesus opitacedicogi nipodigi Galiléia, niɡ̶ica Aneotedoɡ̶oji Liwigo jeɡ̶eliodi me yajigotalo loniciwaɡ̶a. Odaa niɡ̶icoa nibodicetedi anoditece Jesus joniɡ̶ilaagiteloco iditawece niɡ̶idi nipodigi.

Jesus'ga ombo'e Galiléiapeva'ea na'ẽ(Mateus 4.12-17; Marcos 1.14-15)Tupana'ga ra'uva popoakara Jesus'ga pojyka. Nahã Jesus'ga hoi ongae'yma hugwi ojivya Galiléiapeve'g̃a gwyri pe ovahema g̃a pyri. Pevove'g̃a ga mombe'umbe'upavi ogwyripeve'g̃a pe nhaporemo.

Jesus tỹ Galiléia tá ag kanhrãn(Mt 4.12-17 Mc 1.14-15)Kỹ Jesus tóg tĩ mũ sir, Topẽ kuprĩg tỹ ti krĩn kỹ. Ga tỹ Galiléia ra tóg tĩ mũ. Kỹ vẽnh kar ti kãme mẽ kãn mũ sir, ga ẽn tá ke kar ag.

Hesu omombeꞌu Nhandejáry nheꞌẽ Galiléia yvy pygwa kwéry-pe(Mt 4.12-17 Mc 1.14-15)Aipo ramo Hesu ou jevy Galiléia yvy-py. Nhandejáry Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe mbaraete reheve ogwahẽ jevy ou-vy Galiléia yvy-py. Ha enterove herakwã porã ohendu.

Idi tahe Jesuisi ròòsere Kalileia bede‑ó. Deuxu Tyytybytyhy ruru tahe tii‑wana ratximyhỹre. Ibutumy heka kia hãwã‑ki ibededỹỹnana rierymy hỹreny.

Jejui ꞌga porowyky ypyruga(Mateu 4.12-17 Maku 1.14-15)(14,15) Mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara ojewi io re Jejui ꞌga ojewya awau Garireja ywy pe nũ. ꞌGa Ruwarete ꞌga ꞌAgesagea ꞌga rerekou. Aꞌeramũ ꞌga aꞌeramũ awau kwe pe watau akou. Judeu ꞌgã jatykaaw ipe ꞌga awau akou ꞌgã muꞌjau ꞌUwarete ꞌga jeꞌeg are. Aꞌeramũ ꞌga renuparera ꞌgã ꞌjau ajaupe:—Ae muꞌe katuram ꞌga raꞌe nũꞌũ— ꞌjau ꞌgã ajaupe. —ꞌGa porogyta are pa ꞌã jeporenuwiweramũ nũ. Esage te ꞌã ꞌga porogyta raꞌe aꞌi kũi— ꞌjau ꞌgã ajaupe.Aꞌeramũ ꞌgã ꞌga rera mokwasiꞌwau.—Esage ꞌga porogyta raꞌe— ꞌjau ꞌgã ꞌga rera mokwasiꞌwau amunawa pype.

Krĩraxbê Nadjarekam me kute Jeju kanga.(Mat 4.12; Mak 1.14)Nhym kam Jeju akubyn pykabê Garrêja'ỳr tẽ. Metĩndjwỳnh Karõ arỳm kum tỳx jadjà, Metĩndjwỳnhmã àpênh mex kadjy kum tỳx jadjà nhym tỳxkumrẽx ne kam akubyn tẽn bôx.Nhym kam me abenmã Jeju jarẽnho ajkate, pyka kunĩkôt ne me abenmã arẽnho ajkate.

Jesus Esenyakaꞌma Piaꞌtî Galiléia Pata Po(Mt 4.12-17 Mc 1.14, 15)Mîrîrî tîpo Jesus ennaꞌpoꞌpî Galiléia pata pona. Moropai Morî Yekaton Wannî meruntîri wanîꞌpî yarakkîrî. Moropai Jesus yekare etaꞌpî tamîꞌnawîronkon mîrîrî pata ponkonya.

Yeyox mõg hapxexka Ganinet tu', tu hãpxopmã kõnãmãhã'Ha Yeyox mõg, tu ta putpu' mõg, Ganinet tu', tu mõktu xupep, ha Topa Koxuk te' ka'ogãhã', ha tikmũ'ũn te Yeyox 'ãktux hãpxexka xohix tu',

Jesus o'jepit Galiléia eipi kay. Ibiõg̃buk xipacat a'õbacaap kug̃ oeku. Soat ibo eipi watwat yajẽmap awẽg̃ o'yawẽg̃tobuxik.

Ta panang bä Jesus raty nꞌaa gesꞌyyk do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Garirej häj nꞌaa hẽnh Jesus babaaj hõm kän. Baad mä Pꞌop Hagä Do Sahee hꞌyyb mahũũm mä Jesus. Jé padꞌyyt hẽ Garirej häj nꞌaa bä rapanyyg enä hõm kän mä ta ky nꞌaa.

Ka³li³le²a²ko³nãu³a² o²la³kxi² ã³si³wxe³jau³su²Nxa²ha¹te¹ ye³jen¹nãu³a² Ka³li³le²a²ko³xa² ã³wa̱³li²ta¹hxai²hẽ¹la², Je³su²jah³la²sa³. Nxe³te³na¹ Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² nũ̱³kxũn³txi³ ã³si³tẽ³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³jut3su² u²lxi³ ha³ta³nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Hahena Galiléia Nali Hotohare(Mateus 4.12-17; Marcos 1.14-15)Jesus haikoaheta Galiléia xeta hoka Isekohaliti Waiyexe niyatere tyaonita ekakoa. Etahiyakahare exaoretyoa hakákoare hatyokoa nali.

Jesus kabadani kama'dani Galiléia kaarabonia(Mateus 4.12-17; Marcos 1.14-15)Hari. Galiléia kaarabonia ajoi'aha ada Jesus. Ma'onahai Jahaki danona Jesus va'i-ra nahonariahihiha. Ija'ari hahavia vakamithaki ida Jesus varani hina Galiléia kaarabonia.

Sesus tahyriziktsokzawy humo ziakbata Karireja eze.Sesus Karireja bo ziksizo. Deus hyrikoso ituk ziknapykyk. Myzubaha paikpa isoho ziknatsasokonaha. Isohowy ziwabybanaha.

MATEU 4.12 MAKU 1.14 PIAT EWYMiꞌi hawyi Iesui taꞌaipok i raꞌyn tomotag hap kape yi Karireia kape. Tupana Pãꞌãu piat tomoesaika topytꞌatnug naꞌyn hap wywo taꞌaipok. Miꞌi hawyi waku kahato toimoherep itote wuatꞌi miitꞌin mikuap kahato wo Iesui tuwemotag hap itote hawyi taꞌatuhenoi kahato toꞌope toꞌope — Iesui minug koꞌi waku kahato yt uwe i minug koꞌi ewy iꞌatuꞌe.

Inâ turîxo ítuke ne Jesus Ngalíleyake(Mt 4.12-17; Mk 1.14-15)Ikénepoke, ina aukópovo ne Jesus Ngalíleyake. Koati xúnati ne Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti xokóyoke. Yoko hi'imé koéne xâne eyekóxeati unako ítuke yaneko poké'e.

Jesu neê waro kɨ̃ɨ̂ Galiléiapɨ bu'ê nɨ'ka'ke niî'(Mt 4.12-17; Mc 1.14-15)Jesu masá marirópɨ niî'kɨ Espírito Santore kɨó yɨ'rɨagɨ, Galiléiapɨre dahâkɨ niîwĩ. Ãpêrã kɨ̃ɨ yeé kitire niî pe'tiro Galiléia wa'terokãharã uúkũ se'sa wa'âkãrã niîwã.

Jesusmi lulanancäta allaycun(Mt 4.12-17; Mc 1.14-15)Chaypïtam Chuya Ispiritup munayninwan Galileap malcancunaman Jesus cutila. Jinaptinmi paypïta limapäcula intiru Galileaćhu.

Zezusi hã, tinhimiromhuri na te te ĩsãna'ratazé wasu'u, Darireza ãma(Mateusi 4.12-17; Marcusi 1.14-15)Tawamhã apâ te mo Darireza u, Zezusi hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani ré, te 're mo. Ĩré 're morĩ wa, te waihu'u pese na 're mo. Tawamhã ma tô ĩwasu'u hã wapari za'ra ni, Darireza ãma daro mono bâ.


Jezu ehtopõpyry poko Nazare po(Mat 13.53-58 Mak 6.1-6)Morotoino Nazare pona toytose ropa Jezu, tuãtatopõpyry pona ropa. Mame oserematohae toytose ynororo atamorepatoh taka. Torẽnase ytose ynororo moro taka. Mame moro tao xikihme toehse Jezu Ritonõpo omiry sekerematohme imehnõ netaryme.

Najare kamã mẽ kot Jejus kaga hã mẽ harẽnhMatêwre 13.53-58 Makre 6.1-6 Juãw 1.11Tã nhũm Jejus ma akupỹm krĩ kamã àptàr xàja wỳr ma mõ. Najare hwỳr. Hãmri nẽ kamã pôj.Nhũm Ijaew nhõ arĩgromnu pê sap kato nhũm Jejus ma mẽ hkôt Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre xà hã ixkre hwỳr tẽ. Hãmri nẽ hwỳr axà nẽ mẽ kuri nhỹ. Hãmri nẽ kamã mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kamã harẽnh kaxyw kànhmã xa

Nasaree Auakani Kona Auikari Xesosi Sãkire(Mateo 13.53-58 Marko 6.1-6)Eereka Xesosi sari Nasaree sitatxitimoni. Iuaã Xesosi aneẽ mitxi. Xoteo tomatini õtisaaki Xesosi itotapekari aiko Xoteo apotiitiniãtaãua isini. Ininiã iuasaaki, Xoteo tomatini õtisaaki isari iuaã. Iuaãtaã itima Teoso sãkire iõkatsopatakori atatsopatini ĩkapani.

Nazaré donro modo Jesus neinwâmpyra atomobyry(Mt 13.53-58 Mc 6.1-6)Târâpa Jesus âxiguely. Tânamadobyry Nazaréram idâly. Tâzekobyzegueho oday myani tâzewenry ara âtâ tâdâtâdyguyho odaji idâly. Târâ tawyly ume, saudyly myani Deus itaumbyry kaynâ kehoem tintain-hoem.

Zezuz Nazare tawhu pe hekonNaꞌe oho Zezuz Nazare taw pe kury, weko awer ukwarer mehe arer pe kury. Mytuꞌu haw ꞌar mehe oho zemonoꞌogaw pe kury. (Taꞌe mytuꞌu haw ꞌar nànàn uzapo nezewe aꞌe xe). Upuꞌàm aꞌe pe kury, zeꞌeg kwehe arer imugeta pà kury.

Mateus 13.54-58 Marcos 6.1-4Nazaré tetã py ombokakuaague py oo vy sábado ára py oike onhemboꞌeaty py gueko rami vy. Haꞌe vy opuꞌã hoꞌamy kuaxia ogueroayvu aguã.

Niɡ̶eladimigipitigi nigotaɡ̶a Nazaré aɡ̶odibatege Jesus(Mateus 13.53-58 Marcos 6.1-6)Jesus niɡ̶icotedicogi nigotaɡ̶a Nazaré ane liidaɡ̶adi. Odaa naɡ̶a saabado, jiɡ̶igo mani liiakanaɡ̶axi judeutedi ane lakatigitedibece. Odaa ja dabiditedini me dalomeɡ̶enataka.

Jesus'ga oko ocidade de Nazaré pe(Mateus 13.53-58; Marcos 6.1-6)Kiro ga ruri ua cidade de Nazaré pe. Pevo ganhimomboakahava ymya. Nane'ymi ga oho g̃ajatykahai pe judeus'g̃a poravykye'yma rupi sábado rupi jipi. Kiro ga hoi jupe a'ero sábado rupi. Tanhi'ĩ Tupana'ga rembikwatijarukara pe javo ga ami.

Jesus tỹ Nazaré ra vỹn ke(Mt 13.53-58 Mc 6.1-6)Kỹ Jesus tóg Nazaré tá jun mũ gé, ã jamã tá. Tá tóg mog ja nĩ, cidade tỹ Nazaré tá. Kỹ tóg ã tỹ nén han tĩ ẽn han mũ. Ag vẽnh kanhrãn jafã ra tóg tĩ mũ, vẽnh kán ke kurã ki. Tá tóg sir jẽgnẽ mũ, culto ki, ag vẽnh mãn kỹ nỹtĩ ẽn ki. Ti tỹ Topẽ vĩ to ke sór vẽ, hã kỹ tóg jẽgnẽ mũ, Jesus ti.

Nazaré tetã mygwa-pe Hesu onhemombeꞌu(Mt 13.53-58 Mc 6.1-6)Hesu ogwahẽ jevy okakwaa hagwe-py. Nazaré tetã-my ogwahẽ jevy ou-vy. Ha oiko meme hagwe-rami joty oiko upe-py. Pytuꞌuha áry-py oho oike ojeporahéi haty-py. Opuꞌã onhemboꞌy omonheꞌẽ hagwã Nhandejáry kwatia nheꞌẽ.

Iribi tahe Jesuisi ròòsere tai raumynyréò, Nazare hãwã‑ò. Sabado txuu tahe dohodỹỹna heto‑ò reamy raremy iwesehyyle. Tii tahe lamamy rỹire tyyriti‑di rariakremy.

Nasare pe Jejui ꞌga oawet(Mateu 13.53-58 Maku 6.1-6)(16,17) Aꞌere Jejui ꞌga awau ojewya ojeꞌwyr ipe nũ, Nasare pe nũ. Waranupawer ipe ꞌga awau ojewya nũ opytuna ꞌgã nesaka. Morowykyeꞌema rupi ꞌga awau osou judeu ꞌgã jatykaaw ipe wapyka oporogytau ꞌgã nupe. Wemiapo etee futat ꞌga iapou ꞌgã nupe. ꞌGã jatykapaw ire ꞌga awau afuꞌama ꞌgã mogytaawa rowase katy. Aꞌeramũ ajatykaawa raarana ꞌga kaꞌarana monou ꞌga po pe. Aꞌere ꞌga ipypekau esaka. Aꞌeramũ ꞌga Isai ꞌga remikwasiarer ipe ipypekau esaka. Isai ꞌga Janeruwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwarera rakue. Aꞌeramũ ꞌga ojeꞌega Isai ꞌga upe rakue. Aꞌeramũ Isai ꞌga ojeupe ꞌga jeꞌegawera kwasiaa inuga kaꞌaran are. Aipoa kaꞌarana kwasiaripyrera Jejui ꞌga imogytau ꞌgã nupe:

Nhym bep krĩraxbê Nadjarekam ne me atemã kabẽn. Nhym kam Jeju Nadjarekam bôx, abatành djà'ỳr tẽn bôx nhym arỳm pi'ôk ràràr. Pi'ôk ràràr kunĩkôt ne Jeju mekôt mekbê idjaer bikprõnh djà'ỳr mrãn wangijn krĩ. Ne kam arỳm kàjmã dja. Kute Metĩndjwỳnh kabẽn'ã pi'ôk no'ôk jarẽnhmã kàjmã dja.

Nazaré Po Jesus Wanî(Mt 13.53-58 Mc 6.1-6)Mîrîrî yai Jesus wîtîꞌpî Nazaré cidaderî pona. Mîrîrî cidade wanîꞌpî aarentaꞌpî pataꞌpî pe. Miarî teseru warantî rî sábado yai attîꞌpî Judeuyamîꞌ epereꞌtoꞌ yewîꞌ ta. Moropai miarî mîîkîrî eꞌmîꞌsaꞌkaꞌpî Paapa maimu eꞌmenukasaꞌ erenkai.

Yeyox xip kõmẽn Nãyane tu'Ha Yeyox mõg, tu ta tu' mõg, tu mõktu kõmẽn Nãyane tu' xupep, tu yãy yõg hãm tu' xupep, tu nit xap xohix 'ĩhã' mõg, tu Topa pet ha' mõg, tu hõnhã' mõg, tu mõktu xupep, tu mõ'nãhã', tuknĩhã' xip, nũy Topa tappet mõ'kupix,

Jesus o'ju jaypanap ka kay- -Nazaré ka kay. Jay. Oajẽm. Jebodoydoyap kabia bima Judeuyũ õmõm'uk ip osodop Deus eju kawẽnwẽnap'a be. Sábado bima ip õmõm'uk osodop. Jesus oõm jeweju ip ig̃o'a be. O'ãy Deus ekawẽntup com ig̃o'a beacat pe ya'ĩjo am.

Ti mꞌ panang Nasaréh hẽnh tabahõm, tabawäng do paa hẽnh. Saab hã kä mꞌ tabahõm tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot doo hẽnh, tabehedꞌoo doo da. Ti mꞌ tabasꞌëëg gëët Pꞌop Hagä Do kyy kerih do tanerꞌoot hyb nꞌaa.

Na³sa³re²thĩ³na² ĩ³xi²to³jau³su²Nxa²ha¹te¹ Na³sa³re²thĩ³na² txo¹nain¹thĩ³na² ĩ³xi²nũ²la² sa²ba³to³ nxe³hĩ¹na² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nũ²kxi²thĩ³na² wi²xi²to³hxai²kxai³ jã¹nxe³to³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txãn³nxa² ĩ³yau¹ũh¹si¹jau³su² ĩ³sa²yxau³ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Xane Nazaré Xeta(Mateus 13.53-58; Marcos 6.1-6)Jesus xane wenakalati Nazaré xeta, enaihenere nali. Hoka sábado xowaka háwenane akereta, xane xahohisakoatyakalati hanako. Nali tityoa kaexaretya maheta Iraiti Waiyexe kaxairatyakehenere,

Nazaré sidajia okhahaada Jesus(Mateus 13.53-58; Marcos 6.1-6)Hari. Okha'aha ada Jesus Nazaré sidajia, ibavi bivavijavaki kania. Jesus hojana hiki ida judeus kaija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorania okhana avakoirina kamahini. Oniania, okhajakosi'aha ada Jesus, vithi'aha. Hojana oadani, gaamanani'aha vara bivani'aja kaimoni ida Deus athi kapapirani.

Sesus Nasare eze niapykyrykspyk.Kyze Sesus Nasare bo ziksizo. Anaeze itaypyk. Iwaze mybyrykywy eze Sesus Deus wahoro bo pororo ziknakara. Deus wahoro bo nitsuk.

Miꞌi hawyi Tupana mõtypot hap eꞌat pe Iesui teke Tupana mõtypot hawe teko ewy Tupana mõtypot hamo. Miꞌi hawyi Iesui ipoĩꞌãm naꞌyn miitꞌin pyꞌasetpe Tupana ehay moherep miwan miat hamo teko saꞌawyꞌiwuat ewy tomotag eko ewywuat.

Pího Jesus ya Nazâre(Mt 13.53-58; Mk 6.1-6)Úkeane pího ne Jesus ya Nazâre, pitivóko éxokexeaku. Ya sâputu, pihóne ya íhikaxovoku hó'e jûdeuhiko kuteâti kixóvoku. Yane ina exepúko yúhoikea emo'u Itukó'oviti.

Jesu kɨ̃ɨ yaá maka Nazarépɨ dahâ tohaa'ke niî'(Mt 13.53-58; Mc 6.1-6)Be'ró Jesu Nazaré kɨ̃ɨ̂ masáka makapɨ dahâ tohaakɨ niîwĩ. Judeu masa naâ soo wɨári nɨmɨ kɨ̃ɨ̂ wee wɨáro noho naâ nerê wɨari wi'ipɨ sãháakɨ niîwĩ. Toopɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũrire niî ĩ'yogɨtigɨ wã'kâ nɨ'kakɨ niîwĩ.

Jesustam wañuchiyta munapäcun(Mt 13.53-58; Mc 6.1-6)Chaypïtam unay yaćhaśhan Nazaret malcanta Jesus cuticula. Warda muyunćhüñatacmi custumrinmannuy juntunaculcänan wasiman yaycuycul Diospa shiminta lïginanpä śhalcućhacula.

Zezusi ĩprédubzéb ãma, da te dasiwi ĩwẽ'õzé wasu'u(Mateusi 13.53-58; Marcusi 6.1-6)Tawamhã Nazaré u te mo Zezusi hã, tiprédubzéb u. Sabadu sidâpâsi dame 're zasi mono wa, ma duré dame ãzé, zudezu norĩ te, rowahutuzéb u, romhuri zahârizém na hã. Tawamhã rowahutuzéb ãma sãmra wamhã, ma wahudu. Hâiwi te za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme ui'éré hã te te dama sõré da.


“Kuesẽkõ Ritonõpo zuzenu ymaro mana, tymenekase jexiryke eya imehnõ amorepaneme, etuarimaketõ amorepaneme, tõmiry kurã poko. ‘Totapuruhmakase ropa matose,’ kase tonehpose ywy ãpuruhpyrytaõkõ sã exiketomo a. ‘Tonure ropa matose,’ kase tonehpose roropa ywy tonurãkara a. Ataosanumaketõ osanumakehpose ropa tooehse ywy.  Tonehpose roropa ywy ynara kase ipoetory tomo a, ‘Seroae opynanohtorỹko Ritonõpo mana,’”tykase Jezu, Izaja nymerohpyry tysekeremase eya.

Na pre ra Tĩrtũm Karõja ixto ixàhpumunh tỳx nẽ mẽ kêp amrakati xwỳnhjê hwỳr inhmẽ pa ra mõ. Ixte mẽ kãm mẽmoj mex jarẽnh o ixpa kaxyw. Nẽ Satanasti kot amnhĩ kôt mẽ unhwỳr xwỳnhjê hwỳr nhũm pre mããnẽn inhmẽ. Ixte mẽ nê Satanasti japôx o ixpa kaxyw. Nẽ mẽ kot hprĩ hã Tĩrtũm kapẽr mar kêt xwỳnhjê hwỳr nhũm pre mããnẽn inhmẽ. Ixprĩ hã ixte mẽ kãm kapẽr jarẽnh o ri mẽ hkôt ixpa kaxyw. Nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj o mẽ pa xwỳnhjê hwỳr nhũm pre mããnẽn inhmẽ. Ixte mẽ nê mẽ kot amnhĩ tomnuj rênh pa nhũm mẽ hamakêtkati nẽ àmnhĩx ri pa kaxyw. Ã na pre Tĩrtũm jajê piitã hwỳr inhmẽnh anẽ pa ra man mõn pôj.  Nẽ amgrà ja kêp Tĩrtũm kot mẽ ato mex xà hã amgràja nhũm ixte mẽ amã harẽnh o ixpa kaxyw na pre inhmẽ pa mõn pôj. Anẽ.

—Erekari Matamatakoti notakata aua, ininiã Apiananiri mereẽno nota matxineirotenimonikari erekari pirena nisãpiretini ĩkapani. Iokanatano kateia ãki auakani nisikakini ĩkapani. Iokanatano mõsiãrenimoni iuaĩkana atamarauatinina ĩkapani. Iokanatano misiritakonimoni, ninoa misiritakani nixipokini ĩkapani.

“Kywymâry Deus Tyispiritury ingonodyly yam. Mâkâlâ keankâ ugononi, unâ iwâkuru âdy pebanro modoram kâengatuhoem, etadâdaymby modo, tânagazezeim modo warâ kâenmakehoem, epyem itaymby modo nhetondoem warâ.

Zanezar Hekwe wiko herehe aꞌe. Taꞌe herexak aꞌe xe, uzeꞌeg puràg imumeꞌu kar pà ihewe aꞌe xe. — Emumeꞌu hezeꞌeg puràg maꞌe hereko ꞌymar wanupe nehe, iꞌi ihewe. — Ikatu ꞌym maꞌe iapo har aꞌe wà, zemunehew paw pe wiko maꞌe ài wanekon aꞌe wà. Emumeꞌu hezeꞌeg puràg wanupe nehe no, aꞌe mehe zemunehew paw wi uhem maꞌe kwer ài wanekon putar wà nehe, aze uzeruzar hehe wà nehe, iꞌi ihewe. — Ikatu ꞌym maꞌe iapo har aꞌe wà, hehàpyhà ꞌym maꞌe ài wanekon aꞌe wà. Emumeꞌu hezeꞌeg puràg wanupe nehe, aꞌe mehe wiko putar hehàpyhàgatu maꞌe romo aꞌe wà nehe, iꞌi ihewe. — Ikatu ꞌym maꞌe iapo har aꞌe wà, uzemumikahy aꞌe wà. Emumeꞌu hezeꞌeg puràg wanupe nehe. Aꞌe mehe hurywete putar wà nehe, iꞌi ihewe.

“Senhor-a guigua Nheꞌẽ xere oĩ vy xemoĩ iporiaukueꞌi pe amombeꞌu aguã ayvu porã. Xembou nhuã py ikuai vaꞌe pe amombeꞌu aguã oẽmba ju aguã, ára revegua eꞌỹꞌi ikuai vaꞌe pe amombeꞌu aguã omaꞌẽmba ju aguã, haꞌe omoingo axy reipy apoi ju aguã,

“Liwigo Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji etini meetaɡ̶a. Igaataɡ̶a ee liomaɡ̶atagi, codaa me najigotiwa inimaweneɡ̶egi me jeloɡ̶oditedibece nibodicetedi anele midiwa madewetedi. Idiiɡ̶e me jeloɡ̶oditiogi niwilogojedi me jikaticoace, codaa jeloɡ̶oditiogi ɡ̶oladi me jao me yatetacibigiwaji, codaa me jao moiwoko niɡ̶ijo anoiatetibeci.  Idiiɡ̶e me jeloɡ̶oditiogi niɡ̶ica nicaaɡ̶abi nige ikee Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji meliodi meletetema niɡ̶ina oko.”

“Tupana'ga ra'uva ji pojyka. A'ereki Tupana'ga a'ea mongo ji pyri ikwehe'i. A'ero ga ei ji ve: ‘Emombe'u ti pyryva'ea iporia'ive'g̃a pe. Kiroki g̃a ndovy'ari – g̃a pe ti ere: Kiro ji pe mbovy'ari pe nderekokatuavo. A'ea ti ere g̃a pe. Eho ti imombe'gwombe'gwovo aherembipyhyhara'g̃a pe,’ ei ga ji ve. ‘Ere ti g̃a pe: Pepiro'y pe pepyhyhara'g̃a hugwi. A'ea ti ere g̃a pe. Heakwagweve'g̃a pe ti ere: Kiro ji pe mboheakwakatui. A'ea ti ere g̃a pe. Kiroki g̃a hahyva'ea kwaha – g̃a pe ti ere: Kiro ji pe mbopiro'yi hahyva'ea hugwi. A'ea ti ere g̃a pe.  Eho ti imombe'gwombe'gwovo yvyakotyve'g̃a pe. Ere ti g̃a pe: Kiro po ti Tupana'ga pepojykaharete'ga imombyryvi pe me nehẽ. A'ea ti ere g̃a pe,’ ei ga ji ve.” A'ea Jesus'ga ei onhi'ig̃a Isaíasva'ea rembikwatijara pe tohendu ti g̃a javo.

“Topẽ kuprĩg vỹ inh krĩn mũ,” he tóg. “Inh jagrẽ vẽ mỹr, hã kỹ tóg inh krĩn mũ. “Ũn jagãgtar ag mỹ inh vĩ tómnĩ,” he tóg inh mỹ. Inh jẽnẽg tóg mũ, isỹ ũn sigse kỹ nỹtĩ ag kygvãn jé, isỹ ũn kyvó ag tỹ ẽvãnh (há) han jé, isỹ ag tỹ ũn vóg kónãn mũ ag ki rĩr há han jé, ag jatu nỹtĩ jé, isỹ vẽnh kar mỹ: “ũri ẽg jóg mág vỹ ẽg kren han sór mũ,” he jé,” he tóg, Isaías ti, vẽnh rá ki. Hã to ke tóg mũ, Jesus ti.

—“Tupã Nhandejáry Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe oĩ xe pyꞌapy-py. Amombeꞌu hagwã iporiahu vaꞌe kwéry-pe inheꞌẽ marangatu xe poravo-ma. Preso oiko vaꞌe kwéry-pe haꞌe hagwã, Preso ereiko ha-gwi ne mosẽ-tama, haꞌe hagwã íxupe kwéry xe mbou. Hesapyso eꞌỹ vaꞌe-pe ambohesapyso hagwã xe mbou. Anohẽ hagwã aresende-vy gwĩ ojerereko asy vaꞌe-pe xe mbou.  Enterovéa-pe haꞌe hagwã, Ndahiꞌare ete moꞌãi Nhandejáry oresende hagwã gwaꞌýry tee kwéry-pe, gwajýry tee kwéry-pe ave, haꞌe hagwã amombeꞌu-vy xe mbou”Is 61.1-2heꞌi omonheꞌẽ-vy kwatia nheꞌẽ Hesu.

—Wanyrỹ Tyytybytyhy waki ratxireri. Rybe Tỹmyra wihikỹ inyko arotohodỹỹkremy. Iny aõkõ mahãdu‑ò rybe wihikỹ ararybekemy riwatare. Tule iny ròtena‑ki rỹira mahãdu, jiarỹ ariòlòdỹỹnykemy. Kiamy heka tamyreny ararybekre. Tule ruetỹmyra ariwahinykre ruetà mahãdu‑ò. Iny idi rarỹỹnymyhỹre mahãdu‑ribi, aritakre idi risinymyhỹreki. (Aõna aõnamy risỹnyrenymyhỹreki wahe.) Tibedeubo Inynyrỹreny taijoi ritakremy ararybekre.

“Janeruwarete ꞌga ꞌAgesagea je rereko”,ꞌjau ꞌga uꞌama imogytau. “ꞌGa ꞌã je mono morogyta esage momeꞌwaramũ itywerete maꞌe ꞌgã nupe. ꞌGa ꞌã je mono moromunepawa pypewara ꞌgã mũꞌjãukaa jee. ꞌGa ꞌã je mono eaeꞌema ꞌgã mamãꞌẽukaa. ꞌGa ꞌã je mono ꞌgã nemirereko tywerete ꞌgã mũꞌjãukaa ꞌgã nui jee.  ꞌGa futat ꞌã je mono, ‘ꞌAwamũ Janeruwarete ꞌga ae katuꞌogi’ ꞌe momeꞌwaukaa jee ꞌgã nupe”,ꞌjau ꞌga imogytau uꞌama ꞌgã nupe.

“Metĩndjwỳnh Karõ ne mã ijo ba. Arỳm ne amijo ipytà, ije me õ mỳjja kêtmã kabẽn mex, kabẽn ny kàj bê arẽnh nhym me kĩnhmã. Kadjy ne ar ijo ba. Ne kam ajte mekbê ijê kadjy ijano. Ije kàj bê memã kum, ‘On me akato. Me kute me abê ijêja on me akato’, anhỹrmã ne ijano ba tẽ. Ne ajte ije kàj bê me no rãmã kum, ‘On me arĩt mex’, anhỹrmã. Kadjy ne ijano ba tẽ. Ne ajte ije kàj bê me 'uwtĩmẽ me kute meo bikẽnh nhym me kaprĩn mrãnhmã kum, ‘On me akĩnh ne adjumar mex ne ar aba. Jakam dja me me ajo bikẽnh kêt’, anhỹrmã ne ijano ba tẽ. Ne ajte ije kàj bê memã kum, ‘Ẽ, amex jakam dja on Bẽnjadjwỳr mekam ukaprĩ kato’, anhỹrmã ne ijano ba tẽ”, ane. Series([], )

—Uyepotorî yekaton man uupia. Mîrîrî yeꞌnen mîîkîrîya umoꞌkaꞌpî tekare ekaremeꞌtoꞌpeuya kaiꞌma manniꞌkan saꞌne îꞌ ton pînon pîꞌ. Moropai manniꞌkan toꞌ eꞌpîikaꞌtî eserîkankon pepîn, teeyatonon newaꞌtîꞌsan inkamoro rumakatoꞌpeuya umoꞌkaꞌpîiya. Moropai enkaruꞌnankon saꞌne yenu yenponkatoꞌpeuya inîꞌrî eraꞌmatoꞌpe toꞌya. Moropai tîweꞌtarumaꞌtîi tîîkoꞌmansenon eꞌtarumaꞌtî namai toꞌ pîikaꞌtîtoꞌpeuya umoꞌkaꞌpîiya.  Moropai tîpemonkonoyamîꞌ pia uyarimaꞌpîiya îꞌ pensa toꞌ pîikaꞌtî Uyepotorîkonya ekaremeꞌtoꞌpeuya—taꞌpîiya.

“Topa Koxuk tek mũn ka'ogãhã', tuk yãykutnãhã', 'ũ hãm'ãpak max 'ãktux, 'ũ 'hok xop pu hãm'ãktux, hak mũn tu' xat, 'ũ kanet kopa' pip xop pu hãm'ãktux, hu: “Topa te kanet xõn xa 'ãmõg.” Kaxĩy. Hak mũn nũgkutnãhã 'ũpa hok xop pu', 'ũ hãm'ãktux, pu hãmpẽnã max. Kaxĩy. Ha nũgkutnãhã 'ũ kuxa hittup 'ohnãg xop pu hãm'ãktux, hu: 'Ũnĩm, 'ũkummuk xop nĩm. Kaxĩy.  Yã hõnhã Topa te tikmũ'ũn mõ'yãy xe'ẽgnãg, tu hãpxopmã max tikmũ'ũn pu', tu 'kuxa kummuk xit, nũy kuxa max tat ũyãnãn tu'.” Ta tu' kux. Kaxĩy.

Deus biõg̃buk owebe nuynuy, i. Imẽnpuye ixe onaẽ owebe kawẽn idipat muwẽn ãm tadaybotbocayũ be, i. Ixe omuju owebe: “Taomũnmũnayũ daomũnmũnap'a bewi g̃ujẽm ip” i'e am taomũnmũnayũ be, i. Ixe omuju owebe: “Ita'ũmayũ itate je'e ip” i'e am ita'ũmayũ be, i. Ixe omuju owebe tadaybotbocayũ mujẽm ãm imudadaybotbot'ukayũ xewi, i. Ixe omuju owebe: “G̃axĩn ma Deus jebekitkit idaxijo” i'e am soat pe, i.

“Hã ỹ Pꞌop Hagä Do Sahee banäng. Ỹ tasëëw hõm tsyt hẽ, Pꞌop Hagä Do Panyyg Hanäm Do kasuud is do sa hã ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa. Ỹ tamejũũ ỹ bedꞌëëp hyb nꞌaa ta wób moo gó naa. Ỹ tamejũũ ty temah do ỹ matym nä padëëk hyb nꞌaa. Ỹ tamejũũ takꞌëp rarejãã do ỹ bedꞌëëp hyb nꞌaa sa moo gó naa, rabahõm hyb nꞌaa.  Ỹ tamejũũ hahỹỹ da ỹ maherꞌoot hyb nꞌaa sahõnh hẽ sa hã: Kaja kän Pꞌop Hagä Do ji tatꞌyyd mehĩĩn doo.”Isajas 61.1-2

Ĩ³ye³te³nah¹lxi¹: — Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² ã³si³tẽ³kxi²sa²na³li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² a²nũ²a² ko̱³nxe³te²a² ĩ³hen³txi³te³lhxã³ sa²si¹hã³sain¹na³li¹. Sai¹nha²kxai³ a²nũ²a² ũ³tĩ̱¹kxi²yxau³te²a² wa³su³txi³ a³li³xi²si¹jau³nũ³su² ĩ³hen³txi³ha²kxai³ a²nũ²a² ye³han³te²a² wi¹lĩ²sxã³ wet1si¹jau³nũ³su² ĩ³hen³txi³ha²kxai³ a²wah³ka³te²a² ã³wa²sut1si¹jau³nũ³su² ĩ³hen³txi³ha²kxai³ nxe³ai¹na¹tu¹wi¹.

Xekohaseti nalitare Isekohaliti atyo tyaonita nokakoi. Hatyo atyo aoka natyo haomana, noxakai maheta Iraiti Waiyexe maoloxaharenae ana, exahe axikatya natyo noxakai maheta mehexaikohaliti eberexotyakaharenai ana, nakaxoseheta maheta maxoseharenai, niyeheta maheta iniyalahare kaxomokakiterenai,  noxakai maheta Xekohaseti iyehetehenere haomanerenai ferakene kaotyakenehenere maheta.

“Ma'onahai Jahaki hora avi'onanivini. Hora nagathogathovini hiki vakanahinariki-ra va'ora onanamithavini Deus monina jahakia. Hora nagathogathovini hiki va'ora oakava'ijoara kaimoni adani ija'ari vagathaki. Hora nagathogathovini hiki ija'ari vakamaodorohaki vanokho 'ba'dani-ra oanavagahavini. Hora nagathogathovini hiki jaboni va'ora oakava'ijoara kaimoni adani ija'ari vahoariha va'ora vanajaharihariki.  Hora nagathogathovini hiki jaboni va'ora vara oni'ara kaimoni adani ija'ari hahavi: ‘Deua binofiki ida kidija'ari va'ora oakava'ijoavini.’ ” Nimania ida Isaías kohana athi — vara niha ada Jesus.

— Deus hyrikoso katuk mynapykyryk. Iwatahi uta sinamybyitsa bo zikpeha. Sinamybyitsa bo wasaniha motsasoko. Sihurukuhutsa bo zikpeha. Tysisapare. Sihyrizikubyitsa bo zikpeha. Tysizororowyta! Iwaze mokozozonaha. Sipokzitsiukbyikitsa bo zikpeha. Ahapybywytsitsa bo aidy pãotaha!  Uta sizubarẽtsa bo zikpeha. Ispe my “Deus tsimysapyrẽta. Myzubaha mysisapywyky. Sitsyhyryze Deus bo maha”. Iwa papeu humo ziwatahakanaha. Abaka iharere wasani mykara — niy.

— Uiwyriaꞌin e mesuwe mio tã e miwan me — Tupana Pãꞌãu Wakuat toĩneꞌen kahato uhepe e. Taꞌi Tupana uiꞌairo raꞌyn tehay wakuat moherep hamo e. Taꞌi Tupana uiꞌairo satek takaria ehakyeraꞌat hamo yt hekat i rakaria muꞌe yt kat saꞌup i hamuat e. Yt kat etiat kuap i haria moweꞌeg hamo uiꞌairo Tupana e. Mesup taꞌyn Tupana uipoꞌoro wanĩkaptia mipyhik piat koꞌi porenõtem taꞌatupyhik hap kaipywiat hamo e. Iꞌewyte ti yt iha pytig i rakaria mohapytig hamo uipoꞌoro e. Taꞌi Tupana uipoꞌoro raꞌyn miitꞌin yt uwe mikyꞌe i koꞌi kyꞌe sese hamo e. Taꞌi Tupana mio tã e uhepe — Atikyꞌesat etiꞌatuporenõtem miitꞌin yne iꞌatuwanĩkaptia po pywiat hamo e mesuwe miwan me e. Tupana emiitꞌin ehakyeraꞌat hap eꞌat enoi hamuat uipoꞌoro e. Taꞌi Tupana ihay mesuwe Isaia miwan me yianmete uhetiat e Iesui itotiaria Tupana mõtypot yat piaria pe.

“Anéye njokóyoke ne Sasá'iti Omíxone Vúnae, enepone haxakónuti ngoyúhoinoa xâne ákoti apeínoati ra inámati ihíkauvoti ítuke Itukó'oviti. Pahúkonumaka ngoyúhoyea símeovone kaxena íteovo xunako vaherévokoti ne xanéhiko kutí koeti ákau váhere kixovókuti. Pahúkonumaka mboréxea ínixopea ne xâne komítiti, koane ngayápahikopea koêku ne xâne kutí koeti koínoti êno ínati koekúti vo'oku tiú'iko kóyeku. Pahúkonumaka ngoyúhoyea símeovone kaxena koúhapu'ikeovo hána'iti seánakoa Vúnae ne xanéhiko” koêti. Izâiya 61.1-2

Espírito Santo yɨ'ɨ̂pɨre niîmi. Kɨ̃ɨ̂ ãyusé kitire pahasé kɨorãre yɨ'ɨ̂re werê dutigɨ kũûwĩ. Bɨhâ wetirãre wãkû tutuakã wee dutígɨ o'ôo'wĩ. Ãpêrã dutisé doka niî wã'yarãre yɨ'rɨ wetíkã wee dutígɨ o'ôo'wĩ. Kapêri ĩ'yâtirãre ĩ'yakã́ wee dutígɨ o'ôo'wĩ. Ãpêrãre dutîpe, yã'âro weepé no'orãre yɨ'rɨó dutigɨ o'ôo'wĩ.  Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨóri kura etâ toha' niisére werê dutigɨ o'ôo'wĩ, niîkaro niîwɨ.

“Diospa Ispiritunmi ya'aćhu cayan. Pay quiquinmi śhuñacamäla wacchacunäman allin willacuyta willacunäpä. Llapa prïsuśha cäcunaman lil caćhaycachimunäpämi caćhamuśha cá. Jinaman aplacunacta licachinäpämi. Jucpa maquincunaćhu ñacäcunäta julunäpämari śhamulá.  Cayćhu cayá Tayta Diosninchicpa salbanan timpüta willanäpämi” nil.

“'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô ĩ̱ma tisõ, Tipẽ'ẽzani hã. Ta hã ma tô ĩ̱pisutu, ĩwasu'uwẽ na, ĩsibrob'õ norĩ hã te 're apo're pu'u mono da. Ma tô we ĩ̱zatõ, dama romhuri'wa da, da te ĩwaibu za'ra norĩ hã te 're apawapto mono da, apâ oto 're nomro mono da, robze u'âsi. Duré ĩtob'a hã te 're ato pese mono da, ma tô we ĩ̱zatõ, datõmo wẽ na apâ oto 're danomro mono da, robze na. Duré ma tô we ĩ̱zatõ, da te tãma 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono zém hawi, te 're da'awaibui mono da.  'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te sima ĩropisutuzé hã ma tô ĩwa waptãrã, tinhib'a'uwẽ hã te te 're ĩ'anho'reptui mono zéb da hã. Taha wasu'u na te 're da'apo're pu'u mono da, ma tô wẽ ĩ̱zatõ.” Ãne ma tô Iza'izaha nhimi'ui'éré hã dama sõré, Zezusi hã.


Morotoino pape totapuruse ropa eya isekeremaxĩpo. Mame tokarose ropa orutua a, atamorepatoh erase akorehmane a. Mame typorohse ropa ynororo kohrame. Mame tonese eya xine tỹme.

Nhũm pre ã Jejus Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kamã mẽ kãm amnhĩ jarẽnh anẽ. Hãmri nẽ akupỹm mẽ kãm kagàja gõ nẽ ho mẽ ahkre kaxyw akupỹm nhỹ nhũm mẽ piitã omunh pê mar o hkrĩ.

Aãtsopa iapirikaãka atoko, sika itxari sasetotxi nitirimoni. Ikara inaãka atoko Xesosi topãka. Imakinika kãkiti aiko Xoteo apotiitiniãtaãua ãki auakani, imakinikana atamatari Xesosi, isãpiretakiti kinirão kenakotaka inakani.

Tintaimbygueduo, Jesus pape imâsedo intuwyondyly. Târâ âtâ tâdâtâdyguyho oday tâwaneinram nhuduondyly, ekadyly. Idânârâ tonlo modo toenzepa myani Jesus nhesedylymo.

Naꞌe uwàuwàn aꞌe pape kury, imuzewyr pà hehe uzekaiw maꞌe pe kury. Wapyk oho aꞌe pe har wanuwake kury. Umeꞌegatu hehe wà.

Haꞌe gui kuaxia omboty vy omeꞌẽ ju kuaxia re opena vaꞌety pe. Haꞌe vy oguapy. Haꞌe ramo haꞌe py ikuai vaꞌe haꞌe javive hexe anho omaꞌẽ okuapy.

Odaa Jesus ja ilipaditacediwage naɡ̶ajo notaɡ̶anaɡ̶axi, odaa ja yopilaɡ̶adite niɡ̶ijo nowienoɡ̶odi niiakanaɡ̶axi. Odaa ja nicotacedini. Ijotawece oko mani niiakanaɡ̶axi owatacotece.

Onhi'imbavame jupe Jesus'ga imbotyva'javi Isaíasva'ea rembikwatijara imondoa'java g̃ajatykahava repiakatuhara'ga pe. A'ero Jesus'ga apygi tambo'e ti g̃a javo. Nurã g̃ajatykahavapypeve'g̃a nhaporemo ga repiahetei.

Tag to ke kar kỹ tóg livro ẽn kri tỹ tam ke mãn mũ. Livro ki rĩr tĩ ẽn mỹ tóg jun mũ, livro ti. Kỹ tóg nĩ mũ sir.Hã ra vẽnh kar ag tóg ti ki ẽvãnh mũ.

Upéi omboty kwatia. Omeꞌẽ jevy herekwa-pe. Upe rire haꞌe ogwapy. Ha entéro upe-py ojogweroaty vaꞌe omaꞌẽ hese. Ohexa katu katu íxupe.

Idi tasỹ ixyby riwerasenyre. Tahe riwahinyre ixyby kia hãbu riyrubunymyhỹreò. Tii ronyre. Ibutumy kia dohodỹỹna mahãdu idi retehemy rỹimyhỹre.

Imogytapaw ire ꞌga kaꞌarana mamana nũ. Aꞌere ꞌga kaꞌarana monou ojeupe imuarera ꞌga po pe nũ. ꞌGa po pe imono re ꞌga awau wapyka ꞌũina.Aꞌeramũ peuwara ꞌgã ajemogyau oporesagamũ ꞌga ree.—Awỹi are te Isai ꞌga kaꞌarana kwasiari rakue? “Je ree ꞌga ikwasiari inuga rakue”, eꞌi sipo kwe ꞌga ꞌi?— ꞌjau peuwara ꞌgã ajaupe.

Nãm ã Jeju memã pi'ôk no'ôkkôt amijarẽnho ãmo anen pi'ôk abenã kudjin akubyn kute pi'ôko atom djwỳnhmã kungãn kam nhỹ. Nhym kam me kunĩ Jejukam no tyn kumex, me bikprõnh djàkam ne me Jejukam no tyn kumex.

Mîrîrî erenkasaꞌ tîuya tîpo, Jesusya mîrîrî kaareta yettapurîꞌpî. Mîrîrî tîrîꞌpîiya mîîkîrî warayoꞌ itîrîtîpon pia. Moropai eereutaꞌpî. Mîîkîrî yenu pîkîrî tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌ wanîꞌpî mîrîrî epereꞌtoꞌ yewîꞌ ta.

Ha Yeyox mõ'kupix kux, tu tappet mõ'xex, tu Topa pet yõg tik pu' hõm, tu' yũm, ha tikmũ'ũn xohix te' pẽnã ka'ok,

Imẽn e'em itedup. Jesus ibodup o'tupcoco ya'õberen. Otupmupirik. Waram o'tupũm yakukukat puywatwat'ukat pe. Oabik.Soat ig̃o'a beacat o'jeak cĩcã Jesus kay.— Apẽntak teku? — io'e ip jewewebe.

Ti mꞌ tabahëëj jëng bä tanerꞌoot doo, tapꞌõõj däk mä pꞌaa hẽnh kerih doo. Tanꞌoo däk mä pꞌaa hẽnh tób kaser nꞌaa hã. Sahõnh hẽ mꞌ tii bꞌ hatꞌoonh do baad mä rabahagꞌããs Jesus wë. Ragada mä taberꞌoot.

Nxe² ĩ³ye³ta³lun²nũ²la² ta²nxã¹nxai²na² sa²wa̱³lã̱u²kxi²sxã³ ũ³hũ¹xi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxũ²la² ã³wxe³xi²ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³nũ²kxi²tũ̱³ka̱³txa² ain³kxi² yxau²xai³lain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Jesus ityahaheta babera hoka isehetene xahohisakoatyakalati hana kaxaikotyasehare ana hoka tyokeheta. Tyotya halitinai nali tyaoniterenai wahakotyaha Jesus ana mamahirirahareha.

Jesua binahoja'imidia'ihi ida papira. Deus athi kapapirani akadava'ava abono-ra no'avini hi'ihi. Vithi'ianaha ada Jesus. Ija'ari judeus kaija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorania vajoroniki Jesu-ra vada vani'ahaha'oadaha'aha.

Sesus iwatahaha opykani haty nikara. Papeu zihokbohik, iperykytsa bo nynyrezo niy. Iwaze dyhyzo niy. Kytsa Deus wahoro eze nidyhydyhykynahatsa nikozotoktokonaha.

Mio tã e Iesui timowẽpap kahu hawyi tutum i raꞌyn mekewat Isaia miwan Tupana mõtypot yat piat eropat hat pe. Miꞌi hawyi Iesui taꞌapyk taꞌyn hawyi itote iꞌatumuꞌe hamo. Miꞌi hawyi itotiaria teꞌerahaꞌat kahato howawi kat e aru ihay e hap kuap hamo.

Uke'éxoa yúhoikea, yane exéxopane Jesus ne koyuhópeti, koane poréxopea ne xâne unakópati, ina ivatákopomaka ne Jesus. Yoko uhá koêti neko xanéhikoya, komomo-komomó kíxoixoane.

Be'ró, Jesu kɨ̃ɨ̂ niî ĩ'yoka be'ro tii pũríre tuu tõré toha, tií wi'i ko'tegɨ́re wiákɨ niîwĩ. Wiá, naâre bu'êgɨtigɨ ehâ nuhakɨ niîwĩ. Niî pe'tirã tií wi'ipɨ niirã́ kɨ̃ɨ̂re neê ĩ'yâ du'utikãrã niîwã.

Cayta lïgilculmi caśhallan pitwilcul cutiycachil taycucuycula. Chayćhümi llapanpis payllactaña licapäcuyalcan.

Tawamhã te te sõré pari, ma tô apâ sito, ĩbaihâ hã. Tawamhã apâ ma tô tãma tisõ, dapawapto'wai ma. Tawamhã ma tô nhamra, te te dama rowasu'u da. Uburé rowahutuzéb ãma ĩsi'ubumro norĩ hã tãma rĩtĩ si'ẽ za'ra ãna, ma tô Zezusi hã siwi 'madâ'â pese.


Mame tõturupitose eya xine. Ynara tykase,—Seromaroro sero ynysekeremahpyry ypoko kynako. Onetahpyrykõ morararo ypoko kynako, tykase Jezu eya xine.

Hãmri nhũm mẽ kãm tanhmã amnhĩ jarẽnh to nẽ mẽ kãm:—E ra Ijais kot ã ixkukamã ijarẽnh anhỹr xà hkôt na pa mẽ awỳr wrỳ nẽ mẽ anoo mã ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o hkrax. Anẽ.

Ininiã Xesosi sãpiretana:—Ikara Teoso sãkire hĩkenakotakiti apokapeka uatxa —itxa ninoamoni.

Aituo myani Jesus aguely:— Iwelo keba xirâ mâindakylymo; iwerâ olâ ise xirâ aidyly adaguly — kely.

Uzeꞌeg wanupe. — Peinu aꞌe zeꞌeg imugeta mehe. — Azeharomoete aꞌe maꞌe uzeapo kwez kutàri kury, iꞌi wanupe kury.

Haꞌe ramo Jesus aipoeꞌi:— Kovaꞌe ára ojeupity ma kuaxia para re oĩ vaꞌe penduague — heꞌi.

Odaa ja dotaɡ̶a, meetediogi, “Niɡ̶ina noko, niɡ̶idi ane diniditeloco niɡ̶idi liwai lotaɡ̶anaɡ̶axi Aneotedoɡ̶oji anajipaatatiwaji natigide, jiɡ̶icota. (Leeɡ̶odi jiɡ̶idaa idinanatigi me jiba.)”

—Kirog̃we pe henduvi Tupana'ga nhi'ig̃a Isaíasva'ea pe ymyahũva'ea pe ji nhi'ig̃ame jupe, ei Jesus'ga g̃a pe. Kirog̃we pe henduvame, Isaíasva'ea rembikwatijara po'rua japiavo ihoi, ei Jesus'ga g̃a pe imombe'gwombe'gwovo g̃a pe.

Kỹ tóg ag mỹ kãmén mũ, kỹ tóg: “vãsỹ rán kỹ nĩ ja tag mẽ ãjag tóg,” he mũ. “Ũri ke vẽ, ũri ãjag tóg vég mũ, vãsỹ rán kỹ nĩ ja ẽn ti,” he tóg. “Inh hã to tóg tag tó ja nĩ, Isaías ti,” he tóg, Jesus ti.

Upéi Hesu heꞌi íxupe kwéry onhemombeꞌu-vy:—Xe rehegwa ohai vaꞌekwe omotenonde-vy, ãy oiko-ma. Amonheꞌẽ kuri kwatia-py Nhandejáry nheꞌẽ. Xe rehegwa voi nheꞌẽ pehendu-ma kuri, heꞌi onhemombeꞌu-vy.

Tahe Jesuisi ritelenymy rarybera: —Wiji idi rariará heka aõbo tamy ibededỹỹnanamy roire. Kia aõbo ritidỹỹna‑ki roireri ihetxiu. Kaimy tahe wiji rarybereri, jiarỹ heka tii rare. Tii adeereny tyyriti rariará wahe.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—ꞌGa remikwasiarer imũ etee futat je ruri— ꞌjau ꞌga ꞌũina wapyka oporogytau ꞌgã nupe.

Nhym kam ajte ujarẽnhmo krax ne memã kum,—Amrẽbê Metĩndjwỳnh kute kabẽn'ã pi'ôk no'ôk ja ne arỳm kato. Mrãmri ne kônh kum kudji nhym ajbir jakam kato. Me aje maro anhỹrjakam ne arỳm kato, ane.

Mîrîrî yai eeseurîma piaꞌtîꞌpî: —Innape see mîrîrî Paapa maimuya taasaꞌ yawîrî aweꞌkuꞌsaꞌ man sîrîrîpe, mîrîrî etayaꞌnîkon manniꞌ. ˻Manniꞌ pemonkon yarima tîuya taasaꞌ Paapaya manniꞌ uurî˼ —taꞌpîiya.

ha Yeyox te:—'Ãxop te Topa te hãm'ãktux 'ãpak, 'ãte xa mõ'kupix nõmhã, yã hõmã Topa te' xuktux, tuk mũn 'ãktux, tu Topa tappet hã 'ũgmũn 'ãktux, yã hõnhãk nũn. Kaxĩy.

G̃ebuje Jesus o'jekawẽn ceweju ip.— G̃asũ bit soan o'jebapuk ijudup peat ekawẽn tag̃- -g̃asũ otupcocoiatup ekawẽn tag̃ — io'e.

Ti mꞌ taky hadoo:—Naga hẽ, bë hapëë kän tadu dahëë kän kerih do ỹ nerꞌood wät doo kä —näng mäh.

Nxe³ha²kxai³la¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Jau¹xai²na² e³ain¹jau³xu¹tai²li² hĩ¹na² ã³si³wxe²na³li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta iraehena hoka nexa: — Kalikini atyo kaotyaka Iraiti Waiyexe kaxairatyakehenere, kalikini xasemehenere tahi — nexa.

Jesus va'ora ni'aha:—Deus hora nagathogathovini hiki bada oni'aja kaimoni ida badani athi kapapirania vara a'onira oni'avini hi'iki.

Iwaze ispe niy:— Isaijas Deus harere ziwatahaka. Jabasykyri tsiwabykynaha. Abaka iwahi mykara — niy.

Miꞌi hawyi Iesui henoi iꞌatuepe — Mesuwat eꞌat mesuwat miwan uimimowẽpap saꞌawyꞌiwuat Isaia mienoi yianme uhetiat tohaꞌawynug naꞌyn ehehamo raꞌyn topyhuꞌat raꞌyn e Iesui tomotag haria pe.

Ina kixovókoxoa Jesus:—Enepora emo'u Itukó'oviti yuké'eu kémokenoyi, simóvone kíxone kó'oyene —kíxovokoxoane.

Kɨ̃ɨ̂ naâre a'tîro uúkũ nɨ'kakɨ niîwĩ:—Ni'kakã́ me'ra mɨsâ tɨ'ó'ke keoró wa'â', niîkɨ niîwĩ.

Jinaptinmi Jesus nila: “Cay lïgimuśhäcäta uyalipäcuśhayquinümi canan ñawpäniquićhu lluy lulacacuyan” nil.

Taha wa, ma tô Zezusi hã tãma nharĩ za'ra, ãne:— Wa tô aima sõré za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme ui'éré hã. Ĩwasu'u hã ma tô ĩwapari za'ra wa'wa. Ãhãna ĩ̱wapari za'ra wa'aba ré, ma tô oto we ãma uwaimra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. — Ãne Zezusi ma tô tãma rowasu'u za'ra.


Mame tõsenuruhkase toto,—To! Mose nysekeremahpyry hxo reh kure kynako, tykase. Imehnõ roropa ynara tykase,—Joze mũkuruhxo tã mosero roropa, tykase toto.

Hãmri nhũm mẽ amnhĩ jaêr pê ã kot amnhĩ jarẽnh anhỹr ã kuma. Nẽ tee ri kuma nẽ axpẽn pumunh pê hamaxpẽr o hkrĩ. Jejus mẽ kurom àhpumunh tỳx nẽ kapẽr mex tã nhũm mẽ ãm kêp amnhĩ kwỳ pix ã hkamnhĩx kãm hihtỳx nẽ. Hãmri nẽ axpẽn mã:—Tk. Kwa kêp Juje hkra pix kênã koja we ri ã amnhĩ jarẽnh anẽ. Anẽ.

Ikinimane kãkiti sãpirenauata Xesosi ereka inini. Itsorĩkaãnãtana isãkire erekari ikenakotakasaakina:—Kiãtokopa ininiãpa imarotatari ikara atoko inakari isãpiretini? Kotxi Xosee ãkirira iua, minakati ãkirira iua —itxanãtana.

Idânârâ tonlo modo aguely myani:— Idataungâ! Koendonro kehoem awâkâ uguondo! Âdydo imeom koendâ kehoem aguely, âdykâ kindatânry kehoem. José imery kulâ wâne, tonomegueim olâ — kelymo âjigue.

Ikatuahy izeꞌeg aꞌe pe har wanupe. Ipytuhegatu henu mehe wà. Ipuràg eteahy izeꞌeg wanupe. — Aipo Zuze taꞌyr romo hekon aꞌe, iꞌi uzeupeupe wà.

Haꞌe rami rã haꞌe javive hexe imaꞌenduꞌa porã, mbaꞌeta ayvu porã rupi ijayvu rã oendu vy onhemondyi. Haꞌe vy oporandu okuapy:— Pevaꞌe ndaꞌu José raꞌy eꞌỹ ri?

Iditawece oko ele modotaɡ̶atibige Jesus, codaa oyopo leeɡ̶odi lotaɡ̶a libinienaɡ̶a. Odaa modi, “Ica mele me dotaɡ̶a, niɡ̶idooda lionigi José!”

Jesus'ga renduvame g̃a ei:—Maraname Jesus'ga omombe'u kwaha naerũ? ei g̃a onhimomby'avo. A'ereki ga José'ga ra'yra'ga jate reki, ei g̃a.

Ag tỹ ti vĩ mẽ kỹ tóg ag mỹ e tĩ sir. “Ki hã tóg tó mũ, hã kỹ tóg ẽg mỹ e tĩ,” he ag tóg mũ. Kỹ ag tóg ti to vĩ mũ gé. “José kósin vẽ mỹr, ẽg mré ke ẽn, hã ra tóg ẽg vĩ kãfór han sór mũ,” he ag tóg mũ ti to.

Ha enterove ohendu vaꞌe ojohu porã Hesu-rehe. Onhomongeta porã Hesu-rehe:—Iporã voi omonheꞌẽ vaꞌe kuri, heꞌi. —Imarangatu voi inheꞌẽ hemimombeꞌu, heꞌi opondera-vy hese. —José raꞌy ae nipo raꞌe ko vaꞌe, heꞌi ave opondera-vy ndojeroviaséi-gwi hese.

Tai tahe bede riòtiinyrenyre. Kia tahe aõmybo raryberakí. Tahe widee raryberenyre. Kaa heka Jyje riòrele ratxireri.

Aꞌeramũ ꞌgã ꞌjau ajaupe:—Kuu. Ae muꞌe katuram ꞌga raꞌe nũꞌũ. Jane ꞌjawewara ꞌga agawewi ꞌã. Aꞌetea ꞌga morogyta esagea omomeꞌu janee— ꞌjau ꞌgã aipo ꞌga ꞌe ꞌga renamũ.Aꞌeramũ ꞌgã amũ ꞌjau:—NaJose ꞌga raꞌyra ꞌga rũi nipo ki sa? Maran ajee ꞌga ae muꞌei aipo ꞌjau ki ꞌei— ꞌjau amumera ꞌgã ajaupe.

Nhym me kam abenmã Jeju mex jarẽnho kumex kajgo ne abenmã,—Je kum bep mexkumrẽx. Ga kabẽn mexja pumũ, Jôdje kra ne ajmãn me bajaêrbê kabẽn mexkumrẽx jarẽ. Jôdje kra, me baje Jôdje pumũnh tũmja tãm ne kra dji nhym kabẽn mexkumrẽx jarẽnho tẽ, ane. Nãm me ã kabẽn jarẽnho ane.

Mîrîrî yai tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌ eseurîmaꞌpî morî pe Jesus maimu pîꞌ. Mararî pra teesenumenkai toꞌ wanîꞌpî, morî imaimuya îꞌ taasaꞌ pîꞌ. Tîîse taꞌpî toꞌya tîîwarîrîꞌnîkon: —José munmu pepîn kin mîîkîrî? —taꞌpî toꞌya.

Ha tikmũ'ũn xohix te' xupak, tu' yẽy, tu Yeyox 'ãktux max, hãm'ãktux max hah, tu:—'Ok hamũn yã Yoye kutok pit? Yamũn. Kaxĩy.

Soat xe Jesus xipat cĩcã osunuy ig̃o'a beacat xe.— Jesus ekawẽn soat podi ma cekawẽntip! — io'e ip jewewebe. — Teku José ipot g̃u du? — io'e ip jewewebe.

Ti mꞌ sahõnh hẽ tii bꞌ hatꞌoonh do baad mä rajꞌaa etsë ta hã. Rahyb nꞌaa meuunh mä baad taherꞌoot do hã. Ti mꞌ rakanerꞌoot jé hatꞌoonh doo. Hahỹỹ da mꞌ sa kyyh:—Nyy dꞌ tii éh? Joséh tꞌaah nado ti hỹỹh? —näk mäh.

Nxa²ha¹te¹ a²nũ²a² ain³kxain¹tũ̱³ka̱³txa² wi¹le³ha²kxai³ kwa²on²tain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³nah¹lxi¹:— Ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ nxe²e³kxi²ji¹? Jah¹lai²li² hãi¹sxã³ Jo³se²ah³la² ta²hai²la¹wi¹. Nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka tyotyaha aexakeretyaha Jesus, hakaharetyoahitaha iraiti aihalahalinikisare iraetere kakoa hoka nexahitaha: — Xoana maisa José ityani xini? nexahitaha.

Varani-ra vakamitha'iki vaabono vara vakani'akhama'iki:—Jahaki o Jesus. Avajahaki ida vara bivani'a'iki athi. Akava'ibodivaraniki ida kidivarani jahaki. José kaisai mani koda ada Jesus? Nihaniki vania biogaja ida Deus athi nahina hini? — vaabono vakani'akhama'aha.

Sizubarẽtsa Deus wahoro eze ziwabykynahaze, Sesus humo siharereziurẽtsa. Iharere siakparawy. Ziwabykynahaze ihumo sipybyrẽtsa. Iwatsahi asa zuba nipamykysokonaha:

Miꞌi hawyi itotiaria — Waku kahato ihay iꞌatuꞌe. Ihay se kahato hap watikuap iꞌatuꞌe. Maꞌato kat pote iweꞌeg kahato raꞌyn iꞌatuꞌe. Uwe som imuꞌe iweꞌeg hap ete katupono watikuap kahato Iesui ywot sese Iuse iꞌatuꞌe.

Yoko uhá koêti neko kamokénoti, ínixeahiko úhe'ekea neko yuho Jesus. Koati iyupáxovatihiko éxea koyúhoyea emo'útihiko yupihóvoti unáko kuteâti neko yûho. Hara kixókoko:—Hainá'ikopo xé'a Yûse râ'a?

Niî pe'tirã Jesuré ãyuró uúkũkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'órã, teé ãyusé niî yuukã, tɨ'o mariá wa'âkãrã niîwã. Naâ basi a'mêri sẽrí yã'akãrã niîwã:—Ã'rí José makɨ́ meheta niîti? niîkãrã niîwã.

Niptinmi lluy nunapis licapayllaman camäśha “Paymi ichá allinta liman” nipäcula. Parti awniyalcaptinpis: “¿Manachun cay'a Josëpa chulillan, imatá?” nilmi nipäculatac.

Tawamhã ĩsimirowasu'u hã wẽ wa, aihĩni te ãma tawata za'ra ni. Mreme wẽ uptabi wa, ma ãma tatob'uzu za'ra ni. Tazahã, te dasima nharĩ za'ra ni, ãne:— E niha õ hã simirowasu'u waihu'u pese di, Zuzéhé 'ra nherẽ. — Ãne te dasima nharĩ za'ra ni.


Mame ynara tykase Jezu eya xine,—Ynara katopõpyryae ro matose ynara ãko ya, “Opi warõme awahtao ãmoreme osepinohko,” katopõpyryae ro, morara ãko matose ya. “Kapanaũ po Ritonõpo jamitunuru tonepose oya imehnõ neneryme. Moro sã tyriko taro, oesary nymyry po,” ãko roropa matose ya, tykase Jezu eya xine.

Hãmri nhũm amnhĩ tã mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Nà na ka mẽ ixte amnhĩ jarẽnh ma nom ixkôt ajamaxpẽr kêt nẽ. Jakamã axpẽn mã ijarẽnh o: “Tk. Kêp mẽ pahkaprĩ xwỳnh ro nhỹx jar mẽ panhõ krĩ kamã aa mẽ pahte mẽmoj pumunh kêt kwỳ tanhmã mẽ pamã hipêx to pu mẽ hã omu. Te ra kot krĩ pê Kapanaũ kamã mẽ kãm mẽmoj kwỳ ho anhỹrta pyràk. Pu mẽ omu nẽ hkôt pajamaxpẽr kurê kumrẽx.” Anhỹr o ri axpẽn mã ijarẽ.

Ininiã Xesosi txana ninoa:—Atxiĩti hĩte txanoko nota imatiretxi kitxakapirĩka kiomãtxiakori sãkire. Ninoa txari: “Pinĩtxi imarotakari pininiãua, piteka pipitaua.” Atxiĩti hĩxinikanãtari: Kapanaoõ sitatxiti nauakasaaki, nikamari posotiiretxi iuaãtaã. Kinirepa na nikamatari posotiiretxi uai nauiniãtaã? Ikara atoko atxiĩti hĩxinikanãta.

Aituo Jesus aguely:— Cafarnaumdâ awitobyry tutuze âmaemo. Awylygue ise târâ awitobyry ara, tarâ ienamadobyrydâ awidyse mawylymo. Warâ ise yam amyguelymo: “Tâwâlâ âsewiângâ, kua kyeni” myguelymo ise. Âdylâ adyesenry, agânhedyse mawylymo.

Uzeꞌeg Zezuz wanupe. — Azeharomoete pemumeꞌu putar ko zeꞌeg ihewe nehe. — Ne muhàg kwaw par ne, ezemukatu nehe, peze putar ihewe nehe. — Ezapo maꞌe hexak pyr ꞌym xe nehe ty, neremiapo kwer Kapanau pe har zàwenugar nehe ty, taꞌe aꞌe pe har umumeꞌu neremiapo kwer urewe aꞌe wà xe, umumeꞌu nekàgaw urewe aꞌe wà xe.

Haꞌe ramo Jesus aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Xevy pe aipopeje ꞌrã: “Poropoanoa, enhemonguera ndee ae. Apy nderekoa py ae ejapo avi roendu rã Cafarnaum py rejapo vaꞌekue ramigua haꞌe javi”, peje ꞌrã xevy.

(Jesus naɡ̶a yowooɡ̶odi me doɡ̶odibatege.) Odaa meetediogi, “Ajawienataka menitiwatiwaji niɡ̶ijo nigegi anee, ‘Dotowegi, akamaɡ̶a adinicilatiti!’ Codaa maɡ̶aɡ̶a enitiwa, ‘Awii digoina manataɡ̶a naɡ̶ana ɡ̶anigotaɡ̶a niɡ̶ijoa ane jibodicaɡ̶atalo mawiite manitaɡ̶a nigotaɡ̶a Cafarnaum.’”

A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:—Aerẽ po ti pe ji mog̃itai ikwahapyra'g̃a eagwera rehe nehẽ. A'ero po ti pe ei tuhẽ ji ve nehẽ: “Ahepohanoharamo enhipohanog̃atu ti enhimbogwerava.” Nahã po ti pe ji mog̃itai ikwahapyra'g̃a na'ana'ag̃a pe'erame ji ve nehẽ, ei ga. Pe'e tuhẽ po ti pe ji ve nehẽ: “Ojipe'g̃a nde mombe'u ore ve. ‘Cidade de Cafarnaum me Jesus'ga japoi ahemonhimomby'ava'ea he'yive'g̃a pohanog̃a,’ ei g̃a ore ve. Kiro na jitehe ti eapo ahemonhimomby'ava'ea orepyteri pe nhandegwyri pe.” Nahã po ti pe ei ji ve nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe ikwahavipeavo g̃andeaporog̃ita.

Kỹ Jesus tóg ag mỹ: “ãjag hỹn iso jykrén sór mũ,” he mũ. “Médico mỹ ẽg tóg: “kur vẽsỹ háꞌ hé, ã tỹ tỹ médico nĩ sór nĩn kỹ,” he tĩ. Ãjag hỹn tag tó sór mũ inh mỹ. Ãjag hỹn inh mỹ: “cidade tỹ Cafarnaum tá ã tóg ag tỹ háꞌ hé, ũn kagyga ag tỹ, kỹ kur tag ki ẽg tỹ háꞌ hemnĩ gé, ã jamã tag ki, ã tỹ vẽnh kar tỹ háꞌ he sór nĩn kỹ,” he sór ãjag hỹn mũ inh mỹ,” he tóg, Jesus ti.

Upéi Hesu heꞌi ave íxupe kwéry:—Pejese moꞌã xe-rehe, “Xe ndaroviái voi. Ndajerovia moꞌãi hese” peje moꞌã xe-rehe. “Ne rerakwã orohendu vaꞌekwe Cafarnaum tetã mygwa-gwi ogwahẽ vaꞌekwe koꞌa-py. A-py ave ne mongakwaa hagwe-py ejapo hexapyrã-rupi ave ore remiexagwã-rupi ejapo ave” peje moꞌã kuri xe-vy xe-rehe nderejeroviaséi-gwi, heꞌi íxupe kwéry.

Tahe Jesuisi ixityre tamyreny rarybere: —Aõu kaiboho wamy tarybetenyteri rybeõmy, myỹ manarybeke: Kai bexideytenyke, hàri, òhotibedu. Kiamy aõbohe wadee manarybebenykemy atxitenyteri: Iwese Kafanaõ bede‑ki tewinyte wese ariwinyrenykemy wadi atxitenyteri, ahãwã‑ki.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—“Aeremiapoeꞌema ꞌawamũ eapo amũ oree”, peꞌje ꞌã jee. “Kafanaũ pe ꞌã ereapo futat. Aꞌeramũ ene ꞌau nanẽ iapou nũ”, peꞌje ꞌã jee— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —“Earanupawer ipe eapo oree”, peꞌje ꞌã jee. “Ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã ꞌã erekatuꞌok raiꞌi. Aꞌere ꞌawamũ ene ejetee futat erejekatuꞌok”, ꞌjau nipo pẽẽ jee. “Kafanaũ pe ꞌã ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã erekatuꞌok raiꞌi. Aꞌeramũ ene ꞌawamũ earanupawer ipe taetu nanuara apou oree. Ore ꞌã enepytuna futat. Aꞌeramũ ene epytunamũ taetu ore katuꞌoka. Taruesak orokatuꞌoga ꞌjau”, ꞌjau nipo pẽẽ jee— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym kam Jeju memã kum,—Birãm me aje imã me banhingêxê kabẽn tũm jarẽnhmã ne ga me anhõkre kadjwỳnhbê imã arẽnho nhỹ, ba arỳm kuma. Birãm me aje imã, “Goja abê me kane djwỳnh jabej on amikanen amex”, anhỹrmã. Goja aje mỳjja 'õ pumũnh jabej nàr aje mỳjja 'õ mar jabej goja on ipêx, ba me ikunĩ omũ, me inokam ipêx ba me ikunĩ omũ. Rĩnakambit, krĩbê Kapanakambit ne ga ar mỳjja nhipêxo aba. Nhym 'ã ujarẽnh me iwỳr bôx ba me kuma. Goja on jakam, anhõ pyka djwỳnhkam mỳjja pumũnh kêt 'õ nhipêx ba me omũ. Birãm me aje ã imã anhỹrmã ne ga me anhõkre kadjwỳnhbê amim ijã karõ.

Moropai Jesusya taꞌpî toꞌ pîꞌ: —Epuꞌtî pîꞌ wai, sîrîrî taatoꞌ ankapai awanîkon upîꞌ. “Priꞌyawonkon pepîn yepiꞌtînen amîrî. Mîrîrî yeꞌnen aawarîrî esepiꞌtîkî, eraꞌmatoꞌpe annaya”, taayaꞌnîkon. Moropai taayaꞌnîkon kupî sîrîrî: “Cafarnaum po pemonkonyamîꞌ priꞌyawonkon pepîn yepiꞌtîꞌpîya yekare etaꞌpî annaya. Mîrîrî yeꞌnen mîrîrî warantî ikuꞌkî tarî apata yaꞌ”, taayaꞌnîkon kupî sîrîrî upîꞌ —taꞌpîiya.

Ha Yeyox te:—Pe 'ãxop tekmũn pu hãm'ãktux'ax, tu tikmũ'ũn yãy yõg hãm'ãktux hã' xuktux'ax, hu: Notot, 'õg yãy yõg hehmẽn xo'op. Kaxĩy. Tu xe': Xate hãpxopmã ka'ok xe'ẽgnãg kõmẽn Kapãnãn kopah. 'Ãpu, 'õg kõmẽn kopa' mĩy kamah. Kaxĩy.

Jesus o'jekawẽn ceweju ip.— “Tapu, ecewanũg̃ta juy,” i wuyju e'em wuyanũg̃tata'ukat pe — io'e. — Iboap kuka epe'e owebe dak. “Ocejojojo g̃u bukiap cuy eg̃ubapuk ocewebe ijo am apẽn cuk adi eg̃ubapukpuk Cafarnaum ka be bima,” i aco'i eyju e'em owebe — Jesus o'e.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Ỹ hapäh né tii, hahỹỹ da bë kyyh bë ky hetëg hã: “A daaj hẽ makebiin mediko mado bä”, näk da bëëh —näng mäh. —Hahỹỹ da dꞌ bë kyyh: “Tawꞌããts hẽ mamoo wäd meuj nꞌaa näng doo, babä, a panang bä, Kapar-Naũm bä mapahuunh doo da, ãã ky nꞌaa napäh doo da raherꞌoot doo”, näk da bëëh —näng mä Jesus sa hã.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³wxi¹. Wãn³txai²na² e³kxi²sah¹lxin¹ta²lu¹wi¹. Nxe³jau³xa²sa¹, wxãi²na² hĩ³ne³kxa² wa³kxẽn³si¹lxi¹. Nxĩ¹nha²kxai³ wã²nxũ̱h¹we¹txi²nhi¹lxi¹. Nxe³jau³xai²na² e³kxi²sah¹lxin¹ta²lu¹wi¹. Ãh¹lxi³jau³xa²sa¹: Ka³far³na³ũ²thĩ³nai²na² wi¹lo²la³kxin¹ju³ta² ain³kxi²sĩ¹na¹hẽ³li¹. Wxa²txo¹nĩn¹thĩ³na² te²yã¹nxe³ we¹txa²hẽ³li¹.

Hoka Jesus nexa: — Maisa hoka exakerexe ite xiraehitiya nomani exe iraiti: “Wairatyare, hisota hawairatyoawihena”. Exahe xexa tehitiyaite: “Hisomehena ali hawenakala kaiserehare nali, xakaitahere hománe tahi wihiye Cafarnaum naliye akereta”, xexaite — nexa ihiyeha.

Jesus va'ora ni'aha:—Hora vara avani'aki bana a'oni varani pa'itxia. “Mijiko ihini, iabono anaihota'a.” Hora avani'aki bana jaboni a'oni: “Akamitha'iki ida varani ihini Cafarnaum kasidajinia ija'ari vakavamoniki-ra va'ora ianaihota'avini. Ka'oa hihi ida varani ihini, hihida sidaji Nazaré onikia iavijavaki i, bada ini'a jaboni ida kadabadani danoki.” — Hora avani'aki bana a'oni.

— Aty skaraba Sose tse ja — nikaranaha. Sesus ispe niy:— Tozeka ja ikiahatsa hi aharere tsimytsasokonaha “O mozororowykytsa ikia arahwiwy tsiku!” Amy ty ikia tsikykara botu tsiwabynaha hỹ. Kaparanaũ eze tuze ikia soho botu tsiwabynaha hỹ. Aba atsatu ahudikhudikwy eze tu tsimy. Ikia ahudikhudikwy eze niwatihikta kabo tsimy — nikara.

Taꞌi iꞌywot Iuse panꞌipanꞌiꞌe hat iꞌatuꞌe. Pyno uwe imuꞌe iweꞌeg hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Iesui toꞌe tomotag haria pe — Taꞌi eweikuap teran uwe piat uimuꞌe hap e. Taꞌi ewehenoi teran sehay potꞌi kaipyi mekewat sehay mikyryꞌi hap kaipyi — Paini iꞌahu rakat eremoehãite ro uruehamo aikotã iraniaꞌin etiꞌatumoehãite hap ewy eweiꞌe teran uhepe uimoweukaꞌi hamo. — Etiꞌatumoehãite kahato miitꞌin tawa Kawanaꞌũ piaria iꞌatuꞌe pyno waku mesuwe emotag hawe tawa Nasare pe iꞌewyte etiꞌatumoehãite urutoria eweiꞌe teran uhepe yt kat i uimohey hap eikai pytkai e Iesui.

Ina kixovókoxoa Jesus:—Koati kaná'uti keyúhoinonoamo ra kixonéti koêti: “Iti ipixáxoti, keítapapu” koêti. Koane: “Itíkinaveamaka yara pitivóko peyá'iyiku uhá koêti ne ítike veyékoune itíki ya Kafanâum” kixénutimo.

Naâ tohô niisére masîgɨ, Jesu naâre niîkɨ niîwĩ:—Apé tero weérã a'té masá naâ uúkũ wɨase nohore yɨ'ɨ̂re niîrã niísa': “Akô yeegɨ mɨ'ɨ̂ basi pe'e akô yee yɨ'rɨóya”, niísa'. Tohô niikã́ “Mɨ'ɨ̂ Cafarnaupɨ weé ĩ'yo'kere ɨ̃sâ tɨ'owɨ́. Teé ɨ̃sâ tɨ'ó'kere a'tó mɨ'ɨ yaá maka waropɨ kẽ'rare weé ĩ'yoya”, niîrã niísa', niîkɨ niîwĩ.

Chaynu nipäcuptinmi Jesus nila: “Juc limayćhu nipäcuśhannüpis: ‘Quiquiquitalä jampicüluy’ nipämanquićh. Ñatac ‘Capernaum malcaćhu lulaśhayquitanuy cayćhüpis lulal licachipämay’ nipämanquićh.

Tawamhã Zezusi te dama tinha:— Ãté da te dasima ĩnharĩ za'ra zém na, te za ĩ̱ma ĩnharĩ za'ra wa'wa, ãne: “Wawede'wa, ma'ãpé 'râwi asipese.” Ãté te za duré ĩ̱ma ĩnharĩ za'ra wa'wa, ãne: “Ma'ãpé, ãmeb zama 're wa'apawapto mono, aiwaihu'u pese na, Capana'u ãma 're ĩda'apawapto mono ne. Aiwasu'u hã wa tô wapari za'ra ni.” Ãté, ãne te za ĩ̱ma ĩnharĩ za'ra wa'wa. — Ãne te Zezusi tãma nharĩ za'ra.


—Yrome ynara ãko ase oya xine, urutõkõ eahmãko imehnõ mã repe. Yrome esarypõkõ mã oneahmara mã toto. (Ritonõpo omiry ekarone omiry etary se pyra imarõkõ mana.)

Koja nhãm krĩ hõ kamã mẽhõ kêp Tĩrtũm kapẽr jarẽnh xwỳnh ã amnhĩ jarẽ ka mẽ harẽnh ma nẽ amã ma hwỳr amrar nẽ mar prãm nẽ. No kêt jar mẽ panhõ krĩ kamã ixpê mẽ anhĩõ hã ã amnhĩ jarẽnh anẽ ka mẽ amã inhmar prãm kêt nẽ.

Atão nisãpiretai, kãkiti Teoso sãkire sãpiretakari inirimane sauaki auakasaaki, inirimane !auikari isãkire. Ia xika kona nikamari posotiiretxi uai.

Unâ egatuim ipemugudoram kuru tâinwântuneba; âkelo kulâ einwânni. Xirâ mâuntudyzemo kuru wato.

Ko zeꞌeg amumeꞌu putar peme ihe kury. Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har aꞌe, aze umumeꞌu izeꞌeg oho weko haw pe har wanupe nehe, izeꞌeg naꞌikatu kwaw wanupe nehe.

Aipoeꞌive ju:— Anhetẽ aipoaꞌe pendevy: Neĩ peteĩve profeta ndaꞌipoi hekoa pygua kuery ae omovaẽ porã vaꞌerã.

Odaa mee, “Jeloɡ̶oditaɡ̶awatiwaji niɡ̶ina anewi, aɡ̶ica ini ane yeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko anele modibatege miditaɡ̶a epaa loiigi.

—Imombe'ukatuavo ji ei pe me: Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uhara'g̃a gwyripeve'g̃a nohendukatui g̃andeaporog̃ita g̃a arõe'yma, ei Jesus'ga g̃a pe.

Kỹ tóg ag mỹ: “ti jamã tá ke ag ne tóg Topẽ vĩ tó tĩ ẽn to é he tĩꞌ,” he mũ. “Ti tỹ ke há vẽ. Hã kỹ ãjag tóg iso é he tĩ,” he tóg ag mỹ, Jesus ti.

—Anhetegwa haꞌe-ta peẽ-my, heꞌi. —Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety gwetã mygwa-pe nohenduséi voi, heꞌi Hesu ojerovia eꞌỹha-rehe onhemonheꞌẽ-vy íxupe kwéry.

Adeereny inihe tuu ararybekre. Rybe tỹnydỹỹdu heka õmo rityhynyõtyhy ihãwãreny‑ki.

—Janeruwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌga amũ oo kwe pe ꞌga jeꞌega momeꞌwau. Aꞌeramũ kwe pewara ꞌgã jẽmĩ ꞌga jeꞌega rerowiaa. Aꞌere ꞌga ꞌwyr ipewara ꞌgã jẽmĩ nuerowiari ꞌga. ꞌGa pytuna ꞌgã miamũ ꞌga rerowiareꞌema ajemogyau— ꞌjau Jejui ꞌga ojeꞌwyr ipewara ꞌgã nupe. —Nan tee futat kwe pewara ꞌgã je rerowiari. Aꞌere jeꞌwyr ipewaramũ jẽmĩ naje rerowiari pejepe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Ẽ, ba me amã mỳjja jarẽ. Mrãmri ikabẽn. Ẽ, got ren Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnh atemã pyka 'õkam tẽ nhym me ren arỳm kabẽn ma. Nhym bep kati, õ pyka djwỳnhkam me kute kukràdjàkôt omũnh ne kute kabẽn mar kêt. Ãm me kute kukràdjàkôt mar kêt ne me tu ate krã. Me ga, me banhõ krôkam me ga ne ga me ã ijo anen tu ãm imar kêtkumrẽx ne.

Jesus eseurîma koꞌmannîpîꞌpî: —Innape tauya apîꞌnîkon, Paapa maimu ekaremeꞌnen yapisî toꞌya pepîn, itonpayamîꞌya morî pe, maasa pra innape ikupî toꞌya pra awanî yeꞌnen —taꞌpîiya.

Tu xe hãm'ãktux, hu:—'Ãte xa hãpxe'e 'ãktux: Tikmũ'ũn xohix te Topa yõg tik xop putup pax, nõm te Topa pupi hãm'ãktux, pãyã yãy xape 'ũm putup nõg, xix nõm xop te kõmẽn kopa tihi tep-tup nõg, 'ĩhã nõm tik te Topa pupi hãm'ãktux.

— Icẽmãn õn e'em eywebe. Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukat jaypanap ka be bima, ibo ka watwat ixe ekawẽn kay g̃u — io'e.

Ti mꞌ taky hadoo ẽnh sa hã:—Ta panang bä, tabawäng doo bä, dooh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod ragado bä. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo.

Yãn¹tah¹lxi¹ a²nũ²ai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² hen³txi³te²nãn²tu̱³ a²sxi²yhen³khai³xan¹ta³ nũ̱³ka̱³txa² en²tain¹te²ju²hẽ³li¹. Nxe³te²yã¹nxe³sxã³ en²txi³sain¹nũn³na³li¹.

Hoka nehitiya: — Aliterexe niraeta xihiye, maisa atyo hatya hekoti iraiti xakaisasehare waiye kaxomokakere ewaikoherakoa kaiserehare nali.

Asia vara niki ada Jesus:— A'onira onava'isohiki bana ho. Deus athi namoniva abono-ra vagathanijahakiriha adani ibavi bivavijavaki kasidajini kaija'arini.

Uta ikiahatsa pe:— Hawa motsasoko wasani mykara. Deus sohokotsa tahahudikhudikwy eze tu zeka batu wasani sisopyk. Wasani habyitsa tu kytsa batu siakparawy — niy. Wasani mykarazo.

Miꞌi hawyi — Etimoherep uruepe esaika hap wuatꞌi nug hamuat hawyi uruimohei En kurum eweiꞌe pote worohoꞌowesat — Yt uimõtypot hin i yt uimohey hin i eipe mesuwe uimotag hap etawa pe areꞌe. Pywo ti rat Tupana ehay moherep hat Uito pytkai uimotag hap totiaria yt uimohey hin i e. Aikotã toꞌe miwan me — Uimotag haria yt uimohey hin i e maꞌato iraniaꞌin kape atipoꞌoro uhehay moherep hat pote taꞌatumohey kahato maꞌato imotag hap tote yt hin i e hap ewy kahato eiperia mesup eweipyhuꞌat e. Maꞌato atipoꞌoro uiꞌe hap moherep hat wẽtup ywania kape pote itotiaria iꞌatuewaure kaꞌa kahato e. Maꞌato taꞌaipok taꞌyn tuwemotag hap kape hap totiaria yt uwe i ikyꞌesat e. Maꞌato iraniaꞌin tawa koꞌi kape — Ereke Mehĩ iꞌatuꞌe — Ereke Mimi iꞌatuꞌe e Tupana miwan me e Iesui tehay pun haria pe. Miꞌi hap ewy kahato mesuwe e Iesui tomotag haria pe. Yt uwe i mesuwe uimohey haria e Iesui tawa Nasare piaria pe.

Koati endó'okopitinoe koêku: Ako ápahuina porófeta koyúhoti emo'u Itukó'oviti ivavákokonoti xapa xâne úkeakuke.

Be'ró naâre niî nemokɨ niîwĩ:—Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. Neê ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨre kɨ̃ɨ yaá makakãharã waro ãyuró põo tẽrítisama.

“Chaymi ya'a nipäcuc: Diospi willacücunacá manamá mayanpis quiquinpa malcanćhu allinpa ćhasquishachu” nil.

Te duré tãma nharĩ za'ra, ãne:— 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa norĩ zô, 're datob'uzu za'ra mono õ di, ĩsipti'ai ãma wa. Mare di. Sô 're datob'uzu za'ra mono õ di za.


Etatoko pahne, zae rokẽ ynara ãko ase oya xine. Pake Eria maro tuhke pytỹpo tõ kynexine Izyraeu tomo, konopo oehpyra toehse ahtao. Oseruao jeimamyry motye taropose konopo oehpyra. Moromeĩpo tỹkyryneke pyra toehse toto Izyraeu tõ esary po. Tuhke pytỹpo tõ toetuarimase. Yrome eya xine Eria onenyohpyra Ritonõpo kynexine. Imepỹ pytỹpo a rokẽ tonyohse, Saretapono a rokẽ tonyohse ynororo Ritonõpo a, akorehmase. Juteukara a tonyohse ynororo Xitõ rãnaõpono a. Series([], )

—Kwa mẽ inhma. Amnepêm kormã finat Eris htĩr ri na pre mẽ hã na wrỳk kêt ry rax nẽ. Jao hã amgrà axkrunẽpxi nẽ hkôt mytwrỳ pê 6. Nhũm mẽ õ hkêt nẽ pa. Ra mẽ kêp mẽmoj grà pa nẽ hapêx nhũm mẽ kãm prãm tỳx kumrẽx nẽ pa. Nhũm mẽ kêp mẽ mjên tyk xwỳnhjaja kãm prãm xàj hirot o pa. Tã nom Tĩrtũm mẽ ho mex kaxyw mẽ hwỳr Eris mẽnh kêt nẽ. Erisja mẽ uràk nẽ kêp Ijaew tã nhũm Tĩrtũm kot mẽ ho ajuta kaxyw mẽ hwỳr mẽnh kêt nẽ. Mẽ kot amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr kêt jakamã nhũm mẽ hwỳr mẽnh kêt nẽ. Axtem Ijaew kêt xwỳnhjê hõ hwỳr na pre kumẽ. Nhãm Sitõ kamã krĩ pê Sarep kamã mjên htyk xwỳnhta wỳr. Tokyx kot tanhmã ho mex to kaxyw. Jakamã nhũm ma hwỳr mõ nẽ tanhmã kãm kapẽr to nhũm kuma nẽ amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr kurê kumrẽx. Series([], )

Atãopitika nisãpiretai hĩte. Kitxakapirĩka Teoso sãkire sãpiretakari Eríasi inakori auakasaaki, ipi ãti pakini ano ipixini ano pakini ãparaã !ikipa. Iuaã Isaeo tixini natxinoka aua. Iuasaaki kaiãopokoro sitoakoro tikinitakoro auari iuaãtaã.

— Saguhoem Deus tynynâ aguewâni modo eon-honru tuduze myakâwândy adyesenry modo anhetomoem, Israelita keba modo nhemawyadâdomoem. Elias ume toenzepa myakâwândy tarâ Israeldâ pypâbyry modo. Typynigueba tawylygue âsenagazeni modo, três anos e meio kopâ nihugueba awylygue, âdy âpa ezay ago nipyra awylygue, toenzepa myakâwândy pypâ israelita modo typyniguenry.

Peinu katu hezeꞌeg nehe ty wà. Kwehe mehe, Eri ywy rehe heko mehe heta teteaꞌu kuzà imen umàno maꞌe kwer aꞌe wà. Umumaw naꞌiruz kwarahy àmàn ukyr ꞌym mà umaꞌuhez pà wà.

Anhetẽ aipoaꞌe pẽvy: Elias oiko jave heta ikuai rakaꞌe Israel kuery regua imeveꞌỹ vaꞌe. Haꞌe vaꞌe jave mboapy maꞌetỹ rire mboapy meme jaxy re ndaꞌokyvei ramo yvy jave re karuai oiko.

Diganajipaatiwatiwaji! Niɡ̶ijo jotigide owidi wajekalodi digoina ɡ̶oniiɡ̶o Israel malee yewiɡ̶a Elias, niɡ̶ijo ane yeloɡ̶oditibece Aneotedoɡ̶oji lowooko, niɡ̶ijo me daɡ̶a datiode itoatadiɡ̶ida nicaaɡ̶ape niɡ̶igo meeya. Odaa eliodi niɡ̶ica nigigi inatawece ɡ̶oniiɡ̶o. Pida Aneotedoɡ̶oji aiiɡ̶e Elias me yaxawa anigeteɡ̶epidaɡ̶aca niɡ̶ina wajekalodipi judeutedi, digoina Israel. Pida iiɡ̶e Elias manitaɡ̶a aca wajekalo ane daɡ̶a ɡ̶odoiigi, ane liɡ̶eladi mani nigotaɡ̶a Sarepta digoida nipodigi Sidom ane daɡ̶a ɡ̶onipodigi. Series([], )

Pehepia ti Eliasva'ea. Kiro ji imombe'ui a'itituhẽva'ea pe me, ei Jesus'ga. Ymyahũ Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea Eliasva'ea oko israelitasva'ea gwyri pe upa, ei ga. Três anos e meio rupi ndokyra'javi israelitas'g̃a gwyri pe. Nurã ahã mbatera ahe ve. Ty'ara ahe jukai, ei Jesus'ga imombe'gwovo g̃a pe. A'ea rupi he'yjuhu kunhangwerava'ea israelitasva'ea aherembirekokwerava'ea. Tupana'ga nomondoukari reki Eliasva'ea israelitasva'ea pyri epoko ti g̃a javo. Sidompeva'ea pyri jate aherembirekokwerava'ea pyri ga ahe mondoukari epoko ti hẽa javo. Perope cidade de Sarepta pe ahe ruvi Sidompeva'ea gwyri pe, ei Jesus'ga imombe'gwovo g̃a pe. Series([], )

“Ha mẽ, sỹ nén tó mũ ti. Elias to jykrén nĩ. Ti tỹ ga kri tĩ mũ kỹ tóg ta kutẽ vãnh han ja nĩgtĩ, prỹg tãgtũ kri kysã tỹ 6 (ke) ki. Kỹ tóg prỹg tĩ sir, ga ẽn mĩ, vẽjẽn tóg tũꞌ he mũ sir. Kỹ Topẽ tóg Elias mỹ tó, ti tỹ cidade tỹ Sarepta ra tĩg jé, cidade tỹ Sidom kakó ra. Tá fóg fi tóg nĩ nĩ, ũn mén ter ja fi. Fi mré tóg jẽg tĩ sir, Elias ti, fi tỹ ti mỹ vẽjẽn tỹ vẽnh kãpãm kỹ, prỹg ra. Topẽ pi(jé) Israel fi to ti jẽnẽ ja nĩgtĩꞌ. Ti pi(jé) ti jamã ra ti jẽnẽ ja nĩgtĩꞌ. Tá fag tóg e nỹtĩ ja nĩgtĩ gé, ũn mén ter ja fag. Hã ra Topẽ tóg fóg ẽn fi to ti jẽnẽ ja nĩgtĩ, fi tỹ ti ki rĩr jé,” he tóg, Jesus ti. Series([], )

—Napene manduꞌa porãi raꞌe myamyrĩ nhande reꞌýi hekoha kwéry-rehe. Nhande judeu kwéry Nhandejáry reꞌýi tee jepe, myamyrĩ kwéry ndojeroviái-gwi hese Nhandejáry ndovyꞌái joty. Upéa ereikwaa porã hagwã judeu eꞌỹ vaꞌe-pe ójehe ojerovia vaꞌe-pe ohexakwaa porã vaꞌekwe Nhandejáry, heꞌi. —Israel remiarirõre judeu kwéry ndojeroviái vaꞌekwe ójehe jave, Elias amyrĩ-pe omondo vaꞌekwe oipytygwõ hagwã judeu eꞌỹ vaꞌe-pe. Nhandejáry nheꞌẽ-rupi oho. Sidom yvy-py, Sarepta tetã-my omogwahẽ. Judeu eꞌỹ vaꞌe-pe jepe Nhandejáry omogwahẽ joty. Peteĩ tembirekokwe-pe mate oipytygwõ. Ha ndahaꞌéi Israel remiarirõre-pe. Haꞌe kwéry katu upe jave ivareꞌapa rei vaꞌekwe okwa-vy, hiꞌare eterei ndokyvéi-gwi. Mbohapy roꞌy-rupi, ha seis jasy-rupi ave ndokyvéiry. Hiꞌupy ndoikovéi. Ha ivareꞌapa okwa-vy. Nahembiꞌuvéi. Ha judeu eꞌỹ vaꞌe-pe ójehe ojerovia vaꞌe-pe mate oipytygwõ uka Nhandejáry, heꞌi.1 Rs 17.1, 8-16

Tahe iwitxiramy ararybekre. Ibedeu kia raremyhỹu, sõwemy heka rama reamy raremyhỹ judeu sỹ mahãdu. Sõwemy wytese mahãdu heka ramamy rurumyhỹre. Biu heka roaõhykyre tai inataõ beòra weeremyhỹ wahe Sareta hãwã heka Sidõ bede‑ki tii rasỹnymyhỹre. Tahe Deuxu bede riywinyre Eliasi rakemy iny sohoji wytese‑ò, rỹsỹna riwahinykelemy wahe. Series([], )

(25,26) —Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga Eliasi ꞌga monoi ajepeja amunaw ipe rakue, Sarepata pe rakue. Sidoma ywy pe aipo ꞌupa. Peu futat ꞌga ꞌga monou kũjã ẽẽ upe rakue, imen manũ maꞌefera ẽẽ upe rakue. NaIsraeu juapyrera rũi ẽẽ. Aꞌetea Janeruwarete ꞌga Eliasi ꞌga monoukat imoporogytaukaa ẽẽ upe. “Ene ejot ekou jeremiꞌurama rerua jee”, ꞌjau ꞌga ẽẽ upe. Muapyra kwara uꞌaa amana okyreꞌema. Aꞌeramũ ꞌgã nemiꞌurama opapa ꞌgã nui. Aꞌeramũ ꞌgã aꞌeramũ tyꞌara rerajemogyau— ꞌjau ꞌga imomeꞌwau ojepyriwara ꞌgã nupe. —Kwaiwete agawewi futat judeu ꞌgã jemogyi peu tyꞌara rerajemogyi. Aꞌetea Janeruwarete ꞌga ẽẽ upe etee futat mamaꞌe nomateepawukari. Series([], )

Ẽ, gora me ikabẽn ma. Mrãmri ikabẽn. Me Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnhbê Erij ja ma. Amrẽbê ne me'ã na kêtkumrẽx. Arỳm na kêt'ã amex amãnhkrut ne ikjêkêt apêx nhym na rwỳk kêtkumrẽx ne. Nhym ajte na tỹmkam ajte na kêt ne. Nhym me prãmkam ar ba. Pyka kunĩkôt djwỳ kêtkumrẽx. Nhym prãm me imex ne. Nhym mekbê idjaer nhõ pykakam axwe me nire 'uwtĩ krãptĩ. Djãm me'ỳr ne Metĩndjwỳnh Erij jano, me kute o djuw mexmã? Arkati, me bajtem, mekbê idjaer kêt'ỳr ne ano. Mekbê idjaer kêt nire 'uwtĩ'õ'ỳr ne ano. Pyka typydji nhidjibê ne Xidõ. Nhym bep krĩ nhidjibê ne Xarepta. 'Ỳr ne ano. Nhym me'õ ni bajtemja o djuw mex ar o ba.

—Yairon pîꞌ eseurîma etatî. Pena Paapa maimu ekaremeꞌnen Elias nurîꞌtî wanî yai, konoꞌ rena pra awanîꞌpî seurîwîꞌne konoꞌ arakkita pairî kaisarî. Mîrîrî yeꞌnen kureꞌne iwan wanîꞌpî miarî Israel po. Moro toꞌ wanîꞌpî tuꞌke puꞌkuru wîriꞌsanyamîꞌ inyo isaꞌmantaꞌsan, Elias pata yaꞌ. Tîîse inkamoro pia Elias yarimasaꞌ Paapaya pra man toꞌ pîikaꞌtîtoꞌpeiya, iwan pe toꞌ wanî tanne. Maasa pra innape ikupî toꞌya pra awanî yeꞌnen. Tîîse tiaron pata pona Sidom pata pon Sarepta iteseꞌ yarimaꞌpî Paapaya, wîriꞌ inyo isaꞌmantaꞌpî pia ipîikaꞌtîtoꞌpeiya. Series([], )

'Ãte xa hãpxe'e 'ãktux: Hõmã 'ũn hok mãm punethok hãpxexka 'Iyaet kopah, 'ĩhã mõnãyxop hittap 'Enit te Topa pupi hãm'ãktux, yã 'Iyaet yõg tihik, ha tehex 'ohnãg, yã hãmyãxatamuk tikoyuk hã hãmhõgnãg, pa Topa te nũ 'Enit kutnã 'ohnãg 'Iyaet yõg hãpxexka tu', tu 'Iyaet yõg 'ũn hok mãm ha nũ'kutnã 'ohnãg. 'Ãmhok. Topa te' puknõg 'ũn hok yũm hah mõ'kutnãhã', tu kõmẽn Xanep yõg 'ũn ha mõ'kutnãhã', ha Xanep te hãpxexka puknõg Xinõm tu' yũm, Series([], )

— Icẽmãn õn e'em eywebe. Kuyje Deus Elias o'g̃uju pũg̃ kay itop e'ũ'ibit kay- -Sarepta ka beat kay- -Judeu'ũmat kay- -Sidom eipi beat kay. Ixeyũ kabia dag̃ soat kaka beayũ irere oekuku. Ka'ũmg̃u muba'at osodop ebapũg̃ koato, ipidaseat koato dak. Soat ip irere jĩjã osodop. Imẽnpuye ade itop e'ũ'ibiyũ tadaibotbot cĩcã osodop ixeyũ kabia dag̃- -Judeuyũ.

Eriij hawät noo gó mꞌ, hajõk mä Isaraéw häj nꞌaa bä patug tema bong do kasꞌuut doo, takꞌëp sahõnh hẽ rabasꞌaah noo gó mꞌ, tamawoob hẽ ta baab bahä̃nh tanadots wät do hyb nꞌaa. Ti hadoo né hẽ mꞌ, dooh mꞌ Pꞌop Hagä Do mejõ bä Eriij sa wë tamasa hyb nꞌaa. Tamejũũ ta sꞌee hẽnh ỹỹnh patug tamah do bawät bä. Panang Sarep-Ta häd näng doo bä tabawät. Häj nꞌaa Sidõn häd näng doo bä tii. Baad mä tamasa tii. Series([], )

Ne³ka²sah¹lxi³wxi¹. Kxã³nhxĩ¹nu¹tai²kxai³lu² E³li²ah³lu¹tai²na² yxau³hĩ¹nũ¹tai²kxai³lu² Ju³te²a² tu¹ha² a²wha³te̱³son³ta¹ka³lxu³nãu³xa² ya²la³tu̱³ ka³lxa¹txi³ yũ³ta¹hxai²hẽ¹li¹. Nxe³ain¹ta¹ ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ ye³kwẽ³kon³ta¹hxai²hẽ¹li¹. Ha³lo²a² whãi²na¹ wẽh³ha²yau³xa² ã³na¹xa³tãu³a² hai³txi³ Ju³te²a² tu¹ha³ka³lxa² ka³lxa¹kxan²ti³ hai³txi³ ã³non²ta³kxi²te³lhxã³ sa²si¹hã³ũ¹hxa³ha²kxai³ yxãn¹ta¹ Si³tõ²ko³xa² Sa³rep2ta³thĩ³nãn¹ta¹ka³lxa² a²wha³te̱³son³ta¹ka³lxai²na² so¹lxi¹ ã³non²ta³kxi²te³lhxã³ sa²si¹hã³ũh¹ta¹hxai²hẽ¹li¹. Series([], )

Xasemehena: kahare wainiyaneneronai tyaonahitaha Israel waikoherakoa nali iraiti xakaisasehare Elias xowaka, hoka maisa onehitita hanama wanone mokotexe hoka nakiti kalorexe tyaona hakákoare hatyo waikohekoa nali. Xakore hoka Enore maisa axikaita Elias hahalonai wainiyaneneronai tyaonitolonai Israel waikohera nali ana. Hoka hahalo wainiyanenero tyaonitolo wenakalati Sarepta nali Sidom waikohekoa nali ana taita. Series([], )

Mitha vakhani'a. Vara ovani'aki ada Deus athi namoniva abono Elias kohana varani hina. Kidija'aria vagathanijahakiriha ada Elias kohana. Elias hokina kari Deu-ra kanikharia'iki ada. Badara ahoarabakosiki khararijanariha ada bahi. Vai'ami abani vihi'iki adani arabo kaija'arini hahavi. Vaipohiki adani kaariha Israel kaija'ari vahararana vahojaki, vakainamoki ida vakadi'bai. Kaba'i, ni-Israel kaija'ari kaariha vihiki vakadiania Deua bikarona'iki ada Elias okhana. Arabo hoariha kaija'arini kaariha kania Deua bikarona'iki ada Elias, Sarepta sidajia okhana, Sidom kaarabonia. Series([], )

— Tubabatu Isareu eze hyritsikbyrize. Hyritsik baratu harakykbyi niytyk tseheze. Sirapa izumu. Iwaze Deus Erias haramukuka bo zipeha. Atatsa Sarepata eze niapykyryk. Sidõ eze niapykyryk. Atatsa Sudeubyitatsa. Bipyri. Erias Deus sohokotsa atatsa bo zipeha. Haramukukaka sizubarẽza Isareu eze. Deus Erias zipeha haramukuka bipyri bo — Sesus nikara. Series([], )

Pyno ahenoi teran poꞌog uimohey hap pun hap ete e Iesui. Nimo sese te iꞌatu kahato hiwu koꞌi tukupteꞌen aiꞌywania Isareu ywania tukupteꞌen mesuwe saꞌawyꞌi aheꞌyi tote e. Miꞌi hawyi Tupana tipoꞌoro temiit Eria e hap iꞌatuewawi e. Miꞌi hawyi Eria toꞌe iꞌatuepe — Mio tã e Tupana ehepe — Yt kat i hin i iꞌaman aru eimikoi ete hawyi yt kat i aru eimiꞌu e. Topap yne eimikoi yt kat i iꞌaman hawyi e. Myeꞌym anu kape ti yt kat i iꞌaman e Tupana ahaꞌaseꞌiꞌin me saꞌawyꞌi Tupana mipoꞌoro Eria wẽ pyi maꞌato yt taꞌatumohey hin i. Maꞌato toꞌe hap ewy putꞌokꞌe. Miꞌi hawyi 6 ewaty yt kat i iꞌaman mote iꞌatumikoi koꞌi topap yne hawyi iꞌatusyꞌat kahato mesuwat yi wato hap ok tã. Miꞌi hawyi Tupana tipoꞌoro i tehay moherep hat Eria wẽtup ywania kape mekewat yi Sareta ywania etawa kape. Miꞌi hawyi putꞌokꞌe itote tawa hit Sitãu note uruꞌywania ewanĩkaptia etawa tote e. Miꞌi hawyi itote hiwu wẽtup ywania yat pe toĩneꞌen porap Eria. Mekewat hiwu Tupana tipoityro kahato e. Maꞌato Eria motag haria ahaꞌaseꞌiꞌin yt timohey i Eria pote Tupana yt tipoꞌoro hin i temiit Eria ahaꞌaseꞌiꞌin hiwu koꞌi kape e. Series([], )

Koati emo'úti ra yunzó'inopinoe: Êno sêno ivokóvoti îma ya Izarâe yanekôyoke ya kaxénake Îliya. Énomone yaneko ákoyeaku kêva úko ya kúveu mopo'âti xoénae sei koeti kohê. Yoko enómaka hímakati ya uhá koêti neko poké'e yanekôyoke. Itea haina xoko ivokóvoti îma ya poké'exake Izarâe pahúkokono ne Îliya. Hane pahúkokono xoko sêno ákoti itukapu jûdeu, sêno ivokóvoti îma ya Sarépita poké'exake Sîdom. Series([], )

Mɨsâre a'teré diakɨ̃hɨ́ masikã́ ɨása'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ Elia kɨ̃ɨ̂ niîka teropɨre Israel di'tapɨre pãharã́ wapê wi'ia numia niîkãrã niîwã. Tiîtare i'tiá kɨ'ma apé kɨ'ma deko akôro pehâtikaro niîwɨ. Tohô weérã niî pe'tirã tií di'takãharã ɨpɨ́tɨ ɨhá boâkãrã niîwã. Tohô niîmikã, neê ni'kó Israel kurakõho wapê wi'iore wee tamú dutigɨ Õ'âkɨ̃hɨ Eliare o'ôo'tikɨ niîwĩ. Apé di'takõho Sarepta wamêtiro Sidṍ pɨ'to niigó pe'ere wee tamú dutigɨ o'ôo'kɨ niîwĩ. Series([], )

Jinamanñatacmi nila: “Rasunpa, Elias Diospi willacuśhtin pulinan unay timpućhümi micuy wana cacula quimsa wata partin mana nï chican tamyapis tamyamuptin. Chaypun Israel malcanchicćhu maynu japanyäśhacuna micuypi cayalcaptinpis Dios manam willacünin Eliasta caćhamulachu. Sinu'a caćhala Sidonćhu cä Sarepta juc-lädu malcäćhu japanyäśha walmïta yanapaycachïmi. Series([], )

Ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Wahi'rada Eriasi hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa, te 're mo. Tawamhã ti'ai ãma 're morĩ ré hã, tãi ãna hã ma tô da'ãma tiwahu, si'ubdatõ. Tãi õ wa, mra hã te da te 're sépata za'ra. Tawamhã ĩmrotõ ahâ nherẽ, Izarazé na darom nhisi ãma, ma tô darob amoi u satõ, zudezu'õ u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Sido na danhipti'a nho'õmo nhisi u, ma tô pi'õ mrotõ u satõ, Sarepata na 'ri nho'õmo nhisi u. Series([], )


Morarame morara kary etaryke tyya xine tyekĩtapãse toto, atamorepatohtaõkomo.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ kamã gryk tỳx nẽ axpẽn mã hã amỹnê nẽ axpẽn mã:—Tk. Kwa pu mẽ ixkre nê kator nẽ ma o tẽ nẽ kupĩ ri. Anẽ.

Ikinimane aiko ãki apotiitakaniua, ikara ikenakotakasaakina, iteene inaiatauana.

Awârâ tindatuo, toenzepa iewiâpadylymo, judeu keba modo lelâ Deus nhemawyadâguyly kely tindatuo.

Naꞌe uzemonoꞌog maꞌe aꞌe wà kury, wikwahy izeꞌeg henu mehe aꞌe wà kury.

Haꞌe ramo haꞌe javive onhemboꞌeaty py ikuai vaꞌe povaꞌe ayvu oendu vy ipoxypa.João 1.11

Niɡ̶ijo noɡ̶owajipatalo Jesus lotaɡ̶a, ijotawece niɡ̶ijo ane idei mani liiakanaɡ̶axi judeutedi eliodi me neliɡ̶ideeɡ̶a.

Jesus'ga renduvame g̃a nhimboahipavi g̃ajatykahavapypeve'g̃a.

Kỹ ũ tỹ ti vĩ mẽg mũ ag fe tóg gỹm ke mũ sir, Jesus to, ũ tỹ vẽnh kanhrãn jafã ẽn krẽm nỹtĩ ag.

Upéi inheꞌẽ renduha ipoxy voi Hesu-rehe “Onhemonheꞌẽ rei nhande-vy Hesu” heꞌi moꞌã Hesu-rehe hikwái.

Kia dohodỹỹna mahãdu heka ibutumy iu tamy rakyarananyre.

—Najudeu ꞌgã etee rũi ꞌga opoat— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.Aꞌe renupawe ꞌgã amaraꞌneramũ Jejui ꞌga ree.

Nhym me kuman kam kam ngryk ne. Me bikprõnh djàkam me ja kunĩ ne me Jejukam ngry:k ne.

Mîrîrî taiya eta tîuyaꞌnîkon yai, tamîꞌnawîronkon mîrîrî epereꞌtoꞌ yewîꞌ tawonkon pemonkonyamîꞌ ekoreꞌmaꞌpî mararî pra ipîꞌ. ˻Maasa pra epuꞌtîꞌpî toꞌya, toꞌ pîꞌ Jesus eseurîmasaꞌ yeꞌnen.˼

Iboap ekawẽn co buje oitakomãn cĩcã ip Jesus kay Deus eju kawẽnwẽnap'a beayũ. Jesus o'tujujẽm ip jeka bewi.

Ti mꞌ tii bꞌ hatꞌoonh do ramaa napäh bä mꞌ, takꞌëp mä rakawajꞌããn kän ta wë.Rawén kawajꞌããn bong, rahapäh do hyb nꞌaa nyy dꞌ Jesus hanäng pé Eriij, Erisew sa panyyg gó sa hã tamaherꞌoot doo. Ta ti sa hã Eriij, Erisew masa do paah, dooh sa häj nꞌaa babuuj rado bä. Dooh mꞌ Jesus pahuuj bä sa matym hajꞌaa rakarẽn doo da, tahanäng péh.

Nxa²ha¹te¹ wãn³txai²li² ain³kxain¹nxa²ha¹te¹ ã³nũ²kxain¹tũ̱³ka̱³txa² kãin² a̱n³ta³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka hatyoharenai semaha hoka tyotya xahohisakoatyakalati hanako tyaoniterenai kalore ehareha.

Jesus athi-ra mitha vani'aha adani ija'ari vajoroniki judeus kaija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorania, vavajahari'ihi ida kidivarani, vaihamahikaraho'aha.

Ana ziwabykynahaze kytsa Deus wahoro eze tahasakanikinaha. Tahakyrikinaha.

Miꞌi hawyi Iesui ehay kuap kuap haria Tupana mõtypot yat piaria iꞌatupyꞌahak kahato raꞌyn Iesui ete — Iraniaꞌin ywania poꞌog eikai Tupana mohey hap ete e Iesui hawyi.

Yane yupihovó koene ímaikinovo Jesus ne uhá koêti neko jûdeu kameâti yûho yane íhikaxovokuke hó'e.

Tií wi'ipɨ nerê'kãrã pãharã́ Jesu a'tîro niisére tɨ'órã, uâ yɨ'rɨa wa'âkãrã niîwã.

Chay niyta uyalïlälilmi llapanpis piñacälälil: “¡Cärayqui cañächun ya'a Israelcuna cayalcaptí caynu nipämänayquipä!” nila.

Taha wa, ĩsimirowasu'u hã te te wapari za'ra wamhã, ma tô sada tazahi za'ra ni, rowahutuzéb ãma ĩsi'ubumro norĩ hã.