Morara exiryke imehnõ typoetory tõ taropose ropa eya toto eahmatohme ropa, “Ynara kaxitatoko eya xine, ‘Otuhtoh konõto esẽ oeraximatorỹko rokẽ mana. Pui konõto totapase eya, pui poenõ maro. Tõsẽ itamurume nae mana. Morara exiryke ehmaropa. Imũkuru erẽnary enetokose,’ kaxitoko” tykase typoetory tomo a ynororo. Mame toytose toh rahkene toto eahmase ropa repe.

—Hãmri nhũm tee ri amnhĩ tã mẽ harẽnh ma nẽ hpãnhã mẽ hwỳr axtem kãm àpênh xwỳnh kwỳjê rẽ nhũm mẽ ma mẽ hwỳr mra nẽ mẽ kãm: “Pa. E kwa mẽ tokyx. Na ra pahihti mẽ akutêp mẽõ nhĩpêx pa. Na mẽ môx kwỳ hpa nẽ ho àr mex nẽ. Nẽ mẽ akutêp mẽmoj nhĩpêx par jakamã e kwa mẽ tokyx nà.” Anẽ.

Iuaĩkana iokanatari apanakini initiriakori ikemaĩtxitakinimoni. “Hĩtxanako: ‘Nipokori iposopeka. Nokapekari kema auĩte, kema auĩte ãkiri pakini. Paĩpepokori. Imakinika niposotapekari. Hĩsapoka kiinirimoni,’ hĩtxanako.” Ininiã ninoa kamari isãkire iaõka.

Ine warâ myani tâmary eagonro modo ingonodyly. Warâ myani aguely eyanmo: “ ‘ “Alâ pyni nâwanikeagui. Tapirâ tadygueim modo nâdyoaki, nâjihuoagui warâ. Alâ idânârâ. Yagâ âzetyguedaungârâ” keanry xina iwymâry’ kewâtaunda kâingâsedaymby modoram” kely âty sodo.

Naꞌe tuwihaw omono kar amo wemiruzeꞌeg aꞌe wà no, henoz pyrer wanupe zereko haw imumeꞌu kar pà no. — Uhem maiꞌu haw ꞌar kury, iꞌi wanupe wà. — Zanezar uzuka kar tapiꞌak kwez kury. Tapiꞌakaꞌyr ikyra katu maꞌe uzuka kar kwez no. Uzapo kar paw temiꞌu aꞌe kury. Pezur tuwe zereko haw pe nehe ty wà, iꞌi wanupe wà.

Amboae guembiguai ju omondouka po rami ijayvu reve: “Aipoꞌre ke aenoĩ vaꞌe kuery pe: ‘Areko katupa ma ngaru. Xerymba vaka haꞌe vaka raꞌy ikyra vaꞌe ajuka, haꞌe javi oĩmba ma. Peju ke ngaru oĩa py’, ꞌre ꞌrã.”

Odaa ja iiɡ̶e eletidi liotaka, meetiogi, ‘Enitiogi ɡ̶ododenigipi, “Digawinitiwaji! Nalokegi ja limedi. Joɡ̶onigodi waca-lioneke, inaa ɡ̶odinadi ajakalodi, codaa inoatawece ja igo. Anagitiwaji midi nalooɡ̶o!” ’

—A'ero ikwahavame g̃anduvihavuhu'ga ojipe'g̃a mbuhurukari ojipyri ojipyrive'g̃a jitehe. “Peho ti javo g̃a pe – kiroki g̃a ji g̃a momoranduvipe. Tuhu ti g̃a kiro toryvi pe. G̃a pe ti pe'ji: ‘Pehendu ti! ei ga pe me. Amboavujikweruka ji toryva. Ajuka ji yuranuhũa'javuhuva'ea bois bezerros reheve – kiroki a'ea ji amboky'rauhu. Amboavujikwepavuka ji mbatera, ei ga pe me. Kirog̃we tuhẽ ti pejo toryvi pe hepiaga jira'yra'ga hembirekorame, ei ga pe me.’ Nahã ti pe'ji g̃a pe,” ei ga ojipyrive'g̃a pe g̃a mondovo, ei Jesus'ga.—“Kwa,” ei g̃a ogwovo.

Kỹ tóg ag mỹ ã camarada ũ ag jẽgnẽ mãn mũ. “Ag mỹ: “kãn inh huri, vẽjẽn ti, he ti, ẽg patrão ti,” hemnĩ,” he tóg. “Boi kãgtén inh huri, boi tãgy ẽn mré hã. Nén kar vỹ kynkar kỹ nỹtĩ. Kãmũ jẽg ra, inh festa to, he ti, ẽg patrão ti,” hemnĩ ag mỹ,” he tóg, pãꞌi mág ti, ã camarada ag mỹ. Kỹ ag tóg mũ mũ.

Upe-ma ramo omondo jevy joty outro gwembigwái ohenói uka-vy. Heꞌi gwembigwái-pe: “Tapeho pemombeꞌu xe nheꞌẽgwe. Xe jekarugwasu amoĩmba-ma. Ojuka-ma kuri xe rymba vaka raꞌy onhemongyra vaꞌekwe. Ojapo vaꞌerã gwive ojapopa-ma kuri. Peju katu jekarugwasu ojejapo ha-py, peje kuri pemombeꞌu gwĩ ou vaꞌerã-pe” heꞌi gwembigwái-pe imondo-vy.

Ijõ riteònyre teòduõ iny ritobinykremy. Aõhere tahaka, wabroreni kỹnyhe rerubunyre heka. Ibutumy heka waaõmydỹỹna rehumy rỹireri. Tahe kedea kedeake heka kòdòidenyke heka.

Aꞌeramũ nipo ꞌwyriara ꞌga amumera ꞌgã wemiayuwa ꞌgã monou wemimoꞌwyꞌwyrera ꞌgã nupe. “Peꞌje jejeꞌega rerawau ꞌgã nupe. ‘Peꞌje pejejua pejejemiꞌwaa ore pyri, eꞌi ꞌga pẽ nupe ko. Kwataua je aapisiukat aiꞌi. Aꞌeramũ je eyrukaa ꞌgã nupe. Aꞌeramũ pẽẽ pejejua pejejemiꞌwaa ore pyri, eꞌi ꞌga pẽ nupe ko’, peꞌje ki ꞌgã nupe”, ꞌjau ꞌga wemiayuwa ꞌgã nupe ojeꞌega rerawaukaa— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Nhym kam õ àpênh 'õdjwỳ arkum,—Dja gar amrẽbê ije memã arẽnhjamã ikabẽn jarẽn memã kum, “Ẽ, arỳm ne ba me akadjy inhõ jadjuw nhym kumex. Inhõ mrytimẽ abatành nyre twỳmtijamẽ ne me arỳm kupa. Arỳm ne ba mỳjja kunĩo mex. Dja ga me amrẽ abenã ar mẽnh djà'ỳr mõ”, ane. Dja gar ã memã ane. Nãm ã bẽnjadjwỳr arkum ane. Nhym ar arỳm me'ỳr tẽn kôt memã arẽ.

Moropai inîꞌrî tiaronkon tîpoitîrîtonon yarimaꞌpîiya tîmaimu yaatoꞌpe toꞌya toꞌ pia: “Makatîi toꞌ pîꞌ”, taꞌpîiya. “ ‘Tamîꞌnawîrî ekonekasaꞌ man festa yainon tonpe, taa pîꞌ man’, makatîi. ‘Paakayamîꞌ kaiwankon tîꞌkasauꞌya wai, taa pîꞌ man’ makatîi. ‘Tamîꞌnawîron konekasaiꞌya man. Mîrîrî yeꞌnen asiꞌtî festa pona’, makatîi” taꞌpîiya.

yĩy kãmãnat nõy mõ'pok, pu tikmũ'ũn pu hãm'ãktux, hu: “'Ãte 'ãmuk xexka mĩy tap, tu mũnũytut tak kix, xix mũnũytut kutok kix, xa nũ', nũy 'ãxit!” Kaxĩy.

— Wara'acayũ o'g̃uju g̃uto- -jebuywatwat'ukayũ.— “I juy epe'e o'tomuwãiayũ be: ‘Kuy biopak oyaoka- -biopak'it'it tak. Soat ma opop, peta be i'o am. Epesot cuy,’ i. ‘Ade puybit puye,’ i,” ixe o'e- -ipi kukuk'ukat o'e jebuywatwat'ukayũ be.O'ju ip.

—Tii bä ta karom pooj jé tamejũũ do hawób bahä̃nh tamejõ kän. Hahỹỹ dꞌ ta kyyh sa hã: “Bë maherꞌood ỹ atsyyd bong do sa hã, kaja toonh ta tä nꞌaa, ta waa nꞌaa. Bë maherꞌood, masãh ỹ booj yb ajyy, booj yb takꞌëp hesynh do na-ããj hẽ ỹ naboh jat jäm tä nꞌaa. Sahõnh hẽ takaja däk. Bë maherꞌood ỹ atsꞌyyt do sa hã, tah ỹ katëë do jäm nꞌaa hẽnh rabana hyb nꞌaa”, näng häj nꞌaa bagã nꞌaa.

Ãh¹lxi³sxã³ a²sa³wi³ha³lxa² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹: “Yain³te³lhxã³ ĩ³kaix1so¹ai¹na¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³ye³kxi¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Nxain¹yah³lxin¹te³nah¹lxi¹: ‘Ka³yxuh³xa² sĩ̱³na² ãu¹la³kxi²hxa³ta¹i¹. Po¹nai²na² ha³nẽ³txi²na¹te²na² ĩ³su²lhxã³ yo³li³na¹li¹. Yain³txa² a²yxo²ha³kxa¹ te³kxi²ta³lu²na¹li¹. Nxe³na¹ha²kxai³ ã³wxã³jah¹lxi³hẽ¹li¹.’ ”

Hatyaoseta axikahitiya haiyaharenai hawakaneharenai hoka nexa ihiyeha: “Maika xiyakai xikaexakalaharenai hiye. Koxaka tyotya memere hisehaliti. ‘Koxaka naisa bowi mokosenai, bowi koloterenai hoka koxaka tyotya memere. Kasani tyoaha hisehaliti ana naokita!’ ” nexa.

Hari. Arabo kaka'da'dini va'ora karona'ianaha adani honai abono vahoariha, va'ora nava'isohijoravini hiki ida athi vanamoniki kaimoni kanori abono vakadiania: “A'diahiki ida akarai kaihinikani amonahani kabadanihi. Va'ora ovahonariahiki adani 'daama kahidari vadorohana, 'daama kahidari vana'bahaki vabasinaki vihiki jaboni vaabinina. Akai'iki ida ihinika ko'baini. Vikha'a bana ihinika kania.” Niha.

Iwaze zihitsa ustsa mektsatu nasakzorenaha. Iharere tihi: — Panytaha! katse tasukzata pimyikahaka. Pikuzatsa botu nisibanaha — niy. Anaharere sitsumuẽhĩtsitsa nasiakzokonaha.

Miꞌi pote so iraniaꞌin teꞌeropat haria toiꞌatupoꞌoro iꞌatunãpin hamo. Waku yne raꞌyn wyti aimiꞌu eweiꞌe ro iꞌatuepe. Ikahu kahato ti ienuk hap tutunug eweiꞌe o e. Uihũria wewato ahup koꞌi ikap takaria iwyp taꞌyn imẽpyt hin ni ikãꞌã koꞌi wo raꞌyn eweiꞌe o e. Miꞌi pote meremo soke eweiwat eweiꞌe o iꞌatuepe katupono waku raꞌyn ahenuk hamo eweiꞌe o e. Uhaꞌyru eharyꞌi hap nug turanuat imõtypot hap ti putꞌokꞌe raꞌyn eweiꞌe ro iꞌatuepe e.

Yane pahúkone po'íhiko ahínoe neko nâti koane kíxea: “Hara íxepana ne nzúpiuhiko: ‘Ngoúsokoane uhá koêti ne nikokónoti nókone áyuim. Ngoépekone vûi koane kínati xe'exa váka. Usóne uhá koêti. Kiná'akanenoe ayuítike índukeino nje'éxa kasâtuxotine’ íxeahikomo” kíxoane.

Naâ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, ãpêrãre o'ôo'sami taha. Naâre niîsami: “Yɨ'ɨ̂ pihî'kãrãre werêrã wa'âya. Ba'asé tu'â eha no'o toha'. Yarã́ wekɨá, ãpêrã ekarã́ di'i yohákã weé'kãrãre wẽhe dutí tohapɨ. Niî pe'tise apó no'o toha'. Keêro, bosê nɨmɨ wee peórã a'tiáto”, niîsami.

“Chaynu mana śhapämuptinshi yapañatac caćhala juc nunancunacta: ‘¡Ñam micuypis imapis listuña alcayäśhunqui! Wira türucunactapis juc wirannin uywacunactapis ćhipïlunñam; casamintupis listuñam cayan. ¡Apurayllash lishun!’ nil.

Taha wa, te duré apito, tãma ĩromhuri'wa norĩ hâiba amo hã satõrĩ za'ra, ãne: “Mo oto ai'aba'réi wa'aba, aré sô ĩ̱hârâ 'rata za'ra norĩ zô. Tawamhã ãne te za tãma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra wa'wa: ‘Powawẽ norĩ hã, duré powawẽ zapu da te dasima ĩhâipese za'ra hã ma dasiwi simro ni. Uburé ma tô marĩ hã dasiwi 'rã'õtõ ni, dasa da te ĩhurizéb da hã. Taha wa, te za we ĩ̱tẽme ai'aba'réi wa'wa oto, wasiré wasa hã wa te huri da, ĩ̱'ra ĩ̱ma ĩmrozém na.’ Ãne te za ta norĩ ma ĩ̱zadawa wasu'u za'ra wa'wa.” Ãne ma tô apito hã tãma ĩromhuri'wa norĩ ma waihu'u za'ra.Tawamhã apito hã te te sô satõrĩ za'ra wa, te oto sô ai'aba'ré.


—Yrome mokaro eahmatyã tuenikaro rokẽ toh kynexine. Toerohtoh poko rokẽ torẽtyke toh kynexine. Toiro tutupi pona toytose. Imepỹ osepekahtoh taka toytose.

ã mẽ kãm kapẽr anhỹr tã nhũm mẽ kuma nẽ ãm mẽ kuma nẽ ma ahpỹnhã nhỹhỹm mra. Nhũm ja ma àpênh mã mra nhũm ja ma ihpur kãm àpênh mã ma tẽ nhũm ja ma nhỹhỹm mẽmo to wẽnê ho tẽ.

—Txamari ikemaĩtxitakini !imaãkapiretarina. Iparĩkamoni isana. Ãtikaka sari kikiomoni. Apanakini sari ãtiãtaã tiitxi ivẽtxitinimoni.

— Aituo myani emary modo idâondyly igâsedonzemo. Todohogüin-ho etyryam tâtâdyzeba olâ myani akaemo. Âsewanize lelâ myani idânârâ idâlymo. Tâlâ myani tyfazendaryanlâ âsewanize idâim, tylojaryanlâ âsewanize idâim warâ.

Henoz pyrer nuzekaiw kwaw wazeꞌeg rehe wà. Amo umaꞌe wiwi umaꞌe oho wà. Amo ae oho oko pe wà. Amo umeꞌeg umaꞌe oho wà.

— Haꞌe rami teĩ haꞌe kuery ndoikuaa potai vy ojeꞌoipa. Peteĩ oo ombaꞌety katy, haꞌe rã amboae ma vendeaty katy oo.

Pida niɡ̶ijo nodenigipi aɡ̶ica mowo, odaa oninitecibeci jiɡ̶igo iwi epaa libakedi. Onica ica anigo nibajeenda, ica eledi biɡ̶igo mani noojetekaxi.

G̃a pyri g̃a vahemi imombe'gwovo g̃a pe a'ero. Ndojapyakai g̃a g̃anhi'ig̃a rehe ohoe'yma toryvi pe, ei Jesus'ga. Oporavykya rehe reki g̃a hoi. Ojipe'ga oho ko pe. Ojipe'ga oho ima'eamo mbatera, ei Jesus'ga.

Hã ra ag tóg kãmũ sór tũ nĩ, kỹ ag tóg ti camarada ag to é he mũ. Ũ tóg ã japỹ ra tĩ mũ, ũ tóg ã negócio nón tĩ mũ.

Ha hemienói moꞌã katu nopenái voi inheꞌẽ-rehe ou hagwã. Gwembiapo apo-rupi joty oho hikwái. Peteĩ oho kokwe-py, outro oho ombaꞌe vende haty-py.

Tahe timy heka irybe rityhynyrenyõhyyre. Iny sohoji sohoji tatyyresi‑di ijohona‑ò, ijõ taaõmysỹdỹỹna‑ò rea reare, ijõ taoworu‑ò reare.

—Aꞌeramũ ꞌga remiayuwa ꞌgã awau ꞌga remimoꞌwyꞌwyrera ꞌgã nupe. Aꞌere ꞌgã ojeupe aipo ꞌgã ꞌeramũ ꞌgã ꞌi etee ꞌgã nupe: “Naani. Najeoweri je”, ꞌjau etee ꞌgã ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã awau etee oporowykyau ꞌgã nui.

Nhym me ate krã. Me kwỳ ja ne me õ purmã mõ nhym me kwỳ ja õ nêkrêx'ỳr mõ.

—Tîîse innape nai, taa toꞌya pra inetaꞌsan wanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen puwana pîꞌ tîweꞌtoꞌkon pîꞌ toꞌ wîtîꞌpî. Tiaron wîtîꞌpî tekînon pataꞌseꞌ yaꞌ toꞌ eraꞌmapîꞌse. Moropai tiaron wîtîꞌpî temanne yewîꞌ pe tînkonekaꞌpî yaꞌ ekaya pra.

—Pãyã tikmũ'ũn tep-tup nõg, tu yãy kuxop punethok, tup-tup-nõg. 'Ũpxet te' yõg hãpxa xexka ha' mõg, xi' nõy te' yõg mẽn ha' mõg,

— O'tomuwãiayũ bit osodot g̃u. O'taobu'un ip. Jewaywayway ip o'e. Oajẽm g̃u ip peta kay. O'ju ip wara'at ka be. Pũg̃ ixeyũ'in kadaidip pe o'ju. Wara'acayũ tarekrek mũn'a be o'ju ip. O'ju g̃u peta be. Peta iwat ekawẽn kay g̃u o'e ip.

—Tii bä, rapanäg né paawä, dooh rahꞌyy kapꞌeed bä. Katsꞌyyt do paa ahꞌũũm ta sꞌee hẽnh. Ta joom banäng hẽnh ta see bahõm, tamoo wät doo hẽnh ta see bahõm.

Nxe³ta¹ wet1txai¹nxa³nũ²nhai¹. Hãi¹nxe³sxã³ a²wa³ka³li³yu³khai³xa² o²la³kxi²yah³lxi³nũ²nhai¹. Ka³na³ku² hai³sxa² ai³lha²kxai³ ka³na³ku² yen³kxa² so¹kxi²nyhain¹te³lhxã³ ai³lha²kxai³ nxe³yah³lxi³nũ²nhai¹.

— Xakore hoka ekaixakalaharenai maisa hatyoharenaeta aokahitaha hoka xane tyomaha aokowiterehare ana xaneha. Hatya xane hamasenekoa nali, hatya xanehena haxiyehare nitini xomokakala nali xoaha.

Oniaroa, avikha'aha adani honai abono, va'ora vanava'isohira kaimoni adani kanori abono. Kanori abonoa mitha vani'ahi ida ka'da'di athi va'ora kaboa'i'avini, ni-vanofiki ida avikhana. Avikha'aha afohanana vakadibadani kania bada vakhanira kaimoni. Hoariha kidisiroia okha'iki, hoariha kidinisika-ra pavakari nihavini ibavinia okha'iki.

Anaharere bo batu mytsatyziu niaha. Estuba tatsuhuk bo niparak. Usta tanamy bo niparak.

Mio tã e hawyi tuwat maꞌato iꞌewyte yt urutuwat kuap i iꞌatuꞌe neꞌi. Iraniaꞌin toꞌokyryꞌi neꞌi imipoꞌororia ete. Iraniaꞌin taꞌatupotpap nug hamo tuwat. Wẽtup ok toto toko kape wẽtup ok kyiꞌat toꞌe hamo neꞌi toto.

—Itea eneponeko hupiútihiko, ako itúkeake yûho ne hupixoâti. Pihóne óyonokuke ne po'ínu. Kene po'ínu, po'i itúkovoke yuíxovo.

Tohô weérã naá kẽ'ra pihîrã wa'âmisama. Naá kẽ'rare yɨ'tití yɨ'rɨokã'sama. “Wa'á wee'”, niîkã'sama. Ãpí kɨ̃ɨ̂ pihî no'o'kɨ kɨ̃ɨ yaá wesepɨ wa'âsami. Ãpí kɨ̃ɨ̂ da'rarópɨ wa'âsami.

“Chaynu ayachiptinpis manash mayanllantapis imapis uculachu. Waquinninshi ćhaclanta liculcäla, waquinnincunañatacshi nigusyunwan pasaculcäla.

— Tane nherẽ, sô ĩhârâ 'rata za'ra norĩ hã sô simipari za'ra õ di, ĩtẽme si'aba'ré da, ĩsiré saihuri da hã. Taha wa, sô simipari za'ra ãna ma tô ni'wam norĩ hã tiburu u ai'aba'ré, duré tinhimiromhurizéb u hã.


Imehnomo a ipoetory tapoise. Typipohse eya xine. Totapase roropa toto eya xine.

Nhũm mẽ hkwỳjaja mẽ kãm ujarẽnh xwỳnhjê pynê nẽ mẽ htak o mẽ kupa.

Apanakinipekana maĩkapena initiriakori, noropata, oka itxapena.

Tâlâ lâpylâ olâ myani tygâseze idâypy modo sawâni, sapiogurim, xyârim warâ.

Amogwer upyhyk zereko haw imumeꞌu har aꞌe wà, wapetepetek pà aꞌe wà, wazuka pà aꞌe wà.

Amboae kuery ma tembiguai kuery ojopy vy ojavyky rei, ojuka guive.

Icaaɡ̶ica eledi nodenigipi baɡ̶a odibatiogi niɡ̶ijoa liotaka, odaa joɡ̶onaxacoɡ̶otiniwace, joɡ̶onigodi.

Ojipe'g̃a, ojigwaraita gwuvihavuhu'gapyrive'g̃a ndehe, g̃a g̃a pyhygi g̃a jukavo, ei Jesus'ga.

Ũ ag tóg hã ra ti camarada ag kugmĩ kỹ (ag tóg) ag vóg kónãn mũ gé sir, ag kãtén ag tóg mũ sir.

Ha outro kwéry katu oipyhy hembigwái-pe. Onhembohory hese ojuka-vy.

Ijõ lobidỹỹna reburere teòdu mahãdu dee. Tii teòdu dee heka rawobinare. Ijõ aõbina bina heka ritxienyre ijõ rirubunyre dori.

Amumera ꞌgã ꞌwyriara ꞌga remiayuwa ꞌgã pyyka inupãnupãu ꞌgã apisau.

Nhym me kwỳ ja ne me arỳm aro rôrôk ne aro ajkẽn arỳm ar kupa.

Moropai tiaronkonya inkamoro ipîkku poitîrîtonon yapisîꞌpî moropai toꞌ poꞌpîtîꞌpî toꞌya. Moropai toꞌ wîꞌpî toꞌya.

ha tikmũ'ũn nõy te kãmãnat xop mũg, tu' kix kakixnãg, tu' kix ha mõktu' xakix.

— G̃ebuje wararar'acat ixeyũ'in ibuywatwat'ukayũ o'jat ip. Xipan g̃u o'jukuk ip. O'yaoka ip. Oe'ũ. Pog̃.

Katsꞌyyt do wób rameso padëëk häj nꞌaa bagã nꞌaa karom, rarahejãã, ti radejëëb kän.

Ka³na³kon¹te²na² sa²kxai³lu² a²sa³wi³ha³lxai²na² hxi²ki³ha²kxai³ khãuh³lxa³tai¹nha²kxai³ su²lhã³ain¹nũ²nhai¹.

Haiyaharenai otokaha ewakaneharenai hoka mokohekoatyahene hoka aisahene.

Vahoariha va'ora vagathi'aha adani honai abono, va'ora vidafia'aha, va'ora vanaabini'aha.

Iwaze ustsa sitsasohotsitsa nisisukbatsinaha nisikikinaha. Nisibaiknaha.

Maꞌato iraniaꞌin tawa piaria toꞌokyryꞌi imipoꞌororia ete. Wẽtup ok wẽtup ok taꞌatuꞌauka raꞌyn imipoꞌoro.

Kene po'ínuhiko, namúkoa ne ahinoêtihiko hupixóponoati, íkoitoponoa kotíveti ina koepékoahikomaka.

Ãpêrã, wiôgɨ o'ôo'kãrãre yẽ'ê, paâ, wẽhé kõ'akã'sama.

Waquinnincunañatacshi chay caćhacuśhan nunäta ma'alcul wañülächila.

Ni'wam norĩ hã ma tô apito ma romhuri'wa norĩ hã siwi waibu. Te te waibui pari wamhã, ma tô niha tãma rob'manharĩ wasété za'ra. Taha pari, ma uprosi uburé.


Morara exiryke pata konõto esẽ toto zehno toehse. Soutatu tõ taropose eya typoetory tõ mỹpotohme, toto etapahpõkõ etapatohme, toto esary zahkapotohme roropa.

—Hãmri nhũm pahihtija mẽ harẽnh ma nẽ àhkurê nẽ. Hãmri nẽ mẽ hwỳr pôristi hkwỳ rẽ nhũm mẽ ma mẽ hwỳr mra nẽ mẽ unê nẽ mẽ kupa nẽ mẽ õ krĩ hã hpôk pa.

Iua auĩtetxi ikara inakariene ikenakotakasaaki, iteene inaiataua. Iokanatari isotatoneakori ninoamoni. Ininiã okapena ninoa kokanirini. Iotikapirina ninoa aapoko.

Âty sodo tâmary modo enagazenibyry modo agâ iewiâpadyly myani. Aituo myani tyzodadury modoram aguely: “Iemary modo xyârimpyry modo xyâwâtaunda. Ijidadârymo iaduântaunda warâ” kely. Tywymâry aguehobyry ara myani sodadu domodo aidyly.

Wikwahy tuwe tuwihaw kury, wazuka awer henu re kury. Omono kar zauxiapekwer aꞌe pe aꞌe teko wazuka pà aꞌe wà, waneko haw hapy pà wanuwi wà.

Haꞌe ramo huvixave ipoxy. Haꞌe vy xondaro kuery ju omondouka vy ojuka ukapa jojukaare kuery, haꞌe omoendy uka haꞌe kuery retã.

Niɡ̶ijo inionigi-eliodi naɡ̶a dibodiceta niɡ̶ica niciagi, eliodi me deliɡ̶ide, odaa ja iiɡ̶e niodaɡ̶awadi monigodi niɡ̶ijoa aijekaɡ̶a, codaa moyalegi nigotaɡ̶a.

—Ikwahavame g̃anduvihavuhu'ga nhimonha'ngai. A'ero ga osoldados'g̃a mondoi g̃a pyri g̃a moka'nhymbavuka imbokajuka g̃acidade, ei Jesus'ga.

Kỹ pãꞌi mág tóg ag to jũ mũ. Kỹ tóg ã krẽm pãꞌi ag jẽgnẽ kỹ ag kãgtén mũ gé sir, ũ tỹ ti camarada kãgtén ja ẽn ag. Ag ĩn kugprũg ag tóg mũ sir.

Ha mburuvixagwasu ogweropoxy eterei-ma upe hembiapo vai vai vaꞌekwe-rehe. Omondo soldado kwéry hese ogweru hagwã hereko asy uka-vy. Ojuka hagwã gwĩ oporojuka vaꞌekwe-pe, omondo heko heko ha-rupi ohapy hagwã.

Tai tahe iòlò reburere lobidỹdỹna mahãdumy bina bina raòhòtedỹỹnyre, rirubunyre. Ihãwã ritoonyre.

Aꞌeramũ ꞌwyriara ꞌga amaraꞌneramũ akou ꞌgã nee. Aꞌeramũ ꞌga ꞌgã amũ monou wemiayuwa ꞌgã apisara ꞌgã apisau. ꞌGã apisi re ꞌgã ꞌgã ꞌwyra rapyau.

Nhym kam bẽnjadjwỳr rax arỳm arẽnh man arỳm ngryk ne. Ne kam arỳm õ krãkamngônh krãptĩmã 'ã karõn me'ỳr me ano. Nhym me arỳm kabẽnkôt me'ỳr mõn arỳm me'ỳr bôx. Me'ỳr bôx ne arỳm me kupan mebê krĩraxmã adjà nhym arỳm xêr.

Mîrîrî pîꞌ mîîkîrî ipîkku rei ekoreꞌmaꞌpî mararî pra. Inkamoro tîpoitîrîtonon wîîtîponkon tîꞌka meꞌpoꞌpîiya moropai toꞌ pata cidade poꞌtî meꞌpoꞌpîiya.

Ha hãpxexka yõg tik te' xat'ax gãy xexkah, hu' xat, pu tu kummuk xop kix 'ũyãnãn tu', xi' yõg pip'ax mõ'xut kuxap hã', pu tu nõg.

Ipi kukukat itakoma jĩjã o'e ibuye. Sorarayũ o'g̃uju, jemunomuwãayũ aokam, ag̃okaxirixiri kasukamuy'ũm ãm.

Tii bä, takꞌëp hëëj bagã nꞌaa kawajꞌããn kän ta ti taky nꞌaa napäh bä. Tii bꞌ tamejũũ ta warahén sa wë. Ti ragawatsꞌiik ta ti ji da hadoo do dahejꞌëëp doo. Ti ragatang sa panang paah.

Nxa²ha¹te¹ ha³lo²a² wa³kxẽn³yah³lai²na² sa²kxai³lu² ĩ³a̱n³ta³kxi²khai¹nxe³sxã³ a²ya̱³lxi³nãu³xa² nũ³kxũn³txe²nãu³xa² ĩ³sa²si¹hã³ain¹nũ²nhai¹. Ĩ³sa²si¹hã³ai¹nha²kxai³ a²nũ²a² we¹tai¹nxa³te²nãu³xa² ĩ³su²lhã³ain¹sãn²nũ²la² sxi²ta³ta² hi¹la³kxain¹nũ²nhai¹.

Hatyo hiyeta xekohaseti ehare hoka axikatya hasorarexanai aisaha maheta hatyo katawanakahenerenai, exahe enawenakalaha hoka kerahaotya maheta.

Hari. Ihamahikaraho'aha ada arabo kaka'da'dini. Va'ora karona'aha adani kidisorara kanori abono vakadiania avikhana, va'ora vani'aha: “Kanori abono vakadiania avikha'a mahija va'ora avanaabinivini. Avanaha'diha'a bana ida vaibavi.”

Iwatahi zihitsa takyriki sodadutsa pe:— Kytsa sakzohotsa botaha niy! Asaktsa katsumuẽhĩtsa nisibanahatsa tysibaiknaktsa! Sihudikhudikwy tsipokiknahaktsa! — niy. Iwa hỹ.

Miꞌi hap morekuat koro tikuap hawyi ipyꞌahak taꞌyn. Miꞌi hawyi toiꞌatupoꞌoro tesuraraꞌin ahyt topotpoꞌororia etiat mikyryꞌi haria atuꞌuka hamo. Miꞌi hawyi suraraꞌin tiwuk taꞌyn iꞌatuetawa e.

Yane yupihovó koe ímaikeovo neko nâti. Pahuko húndaruna koépekexoponea uhá koêti neko xâne koepékexeati ahínoe koane oró'okeamaka pítivokonahiko.

Naâ tohô weesére tɨ'ógɨ, wiôgɨ ɨpɨ́tɨ uâsami. Tohô weégɨ naâre wẽhé kõ'a'kãrãre kɨ̃ɨ yarã́ surárare wẽhe dutígɨ o'ôo'sami. Tohô niikã́ naa yaá makare ɨ̃hâ dutisami.

Jinaptinshi mandacüca allicta rabyalcul, llapa cachacuncunacta caćhäla chay wañuchicücunäta wañuchipäcunanpä, jinaman malcantapis cañaycälinanpä.

Tawamhã apito hã tãma ĩromhuri'wa norĩ, da te ĩ'uprosi wasu'u te te wapari wamhã, ma tô ab'rui pese. Taha wa, tãma da'wapéi'wa norĩ hã ma tô ĩtẽme satõrĩ za'ra, tãma ĩromhuri'wa norĩ, da te tiwi ĩ'uprosi za'ra u. Tawamhã da'wapéi'wa norĩ hã ma tô uprosi, ta norĩ hã. Ma tô duré ta norĩ nhorõwa hã te te 'ri su, 'ri nho'õmo wa, aré tãma 're ĩsimasa mono hã.


Morarame typoetory tykohmase ropa tyya, “Emero tõtyhkase tõsẽ tõkehko. Yrome otuhketõ pyra rokẽ nase. Mokaro yneahmatyã popyra rokẽ mã toto.

Hãmri nhũm pahihti kãm mẽ àpênh xwỳnh kwỳjê mã kãm: “Kwa ra ixte mẽ kutêp mẽõ mex kwỳ xunhwỳr tã nhũm mẽ ixwỳr mrar kêt nẽ. Ixtỳx ho mẽ mex ã mẽ hkamnhĩx nẽ amnhĩ wỳr mẽ hã karõ no mẽ mex kêt. Mẽ kot mẽ ixkutã apkur mã tãm kêt.

—Eereka iua auĩtetxi akiritana apanakini initiriakori: “Kiiniri namarite ĩtanorouatini pirena iposopeka. Txamari merepitipanika nikemaĩtxitakini !erekana.

Ilâpyryem warâ myani aguely tâmary modoram: “Alâ wâne todohogüin-ho etyry. Kâingâsedaymby modo olâ enra yagâ tâzetyguedyzeba. Awylygue ise kâingâsedombyramo wawyly.

Naꞌe wenoz wemiruzeꞌeg wamuwà uzeupe wà.— Uhyk zereko haw maiꞌu haw kury. Hereminozgwer naꞌikatu pixik kwaw aꞌe wà, aꞌe rupi nuꞌu kwaw aꞌe wà nehe, iꞌi wanupe.

— Haꞌe rire guembiguai kuery pe ju aipoeꞌi: “Areko katupa ma ngaru teĩ aenoĩ uka vaꞌekue ma ndaꞌevei amovaẽ aguã.

Niɡ̶idiaaɡ̶idi meetiogi liotaka, ‘Lalokegi nadoneɡ̶egi ja igo, pida niɡ̶ijo oko yodenigipi aɡ̶aleeɡ̶oyakadi menagitibeci, leeɡ̶odi abeyacaɡ̶aɡ̶a.

—Ojipe'g̃a pe ojipyrive'g̃a pe g̃anduvihavuhu'ga ei: “Amboavujikwe pa ji toryva novĩa. Kiroki g̃a pe ji a'e tuhu ti g̃a javo – g̃ahã oko te'varuhu reki upotare'yma,” ei ga, ei Jesus'ga.

Kỹ tóg ã camrada ag mỹ: “inh festa vỹ kar kỹ nĩ ha,” he mũ. “Hã ra ag tóg kãmũ jãvãnh nỹtĩ, isỹ ũn mỹ vẽnh vĩ jẽnẽ ja ag, ag kórég nỹtĩn kỹ.

Ha upéi katu heꞌi jevy outro gwembigwái-pe: “Oĩmba-ma xe jekarugwasu ha xe remienoikwe xe motĩ voi” heꞌi. “Hekoha vai okwa-gwi, ndoúi okaru” heꞌi.

Tai iòlò rarybere teòduboho‑ò: —Waworana bedehesi rexihumy rỹireri ibutumy. Kia iny mahãdu ijoi juhuu retobinyra heka aõ ibina heka roire. Urile riòmysanymyhỹrenye.

Aꞌeramũ ꞌwyriara ꞌga wemiayuwa ꞌgã amũ nenũina nũ. “Mamaꞌea ako je aapo maraka are ko numiamũ. Aꞌere ꞌã jeremimoꞌwyꞌwyrera ꞌgã niaꞌwyri futari.

Nhym kam ajte bẽnjadjwỳrja õ àpênh arkum,—Ije abenã ar mẽnh kadjy ne ba arỳm prĩne mỳjjao mex nhym nõ. Nhym be, ije memã arẽnhja ne me kadjy mex kêt.

Mîrîrî tîpo inîꞌrî tîpoitîrîtonon yannoꞌpîiya moropai taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: “Manniꞌkan unetaꞌsan iipî pra man maasa pra îꞌ pe pra rî toꞌ wanî yeꞌnen” taꞌpîiya.

Ha' xat'ax te kãmãnat xop xe xãnãhã', tu: “Xõnnũ te yãytaha', ha 'ãte' mĩy 'amuk xexka, tu tikmũ'ũn xãnãhã put nũ', pãyã' kummuk, tu' nũn 'ohnãg,

— G̃ebuje jebuywatwat'ukayũ be o'jekawẽn. “Kuy peta opop, okpot jewebumũn puye. Imẽnpit wemunomuwãayũ xipat'ũmayũ. Imẽnpuye ixeyũ ajẽmap cũg̃ g̃u oxe,” io'e.

—Ti taky hado kän ta karom wób sa hã: “Kaja däg né paawä tah ỹ katëë do tä nꞌaa ta waa nꞌaa, pooj jé ỹ atsyyd wät doo, dooh ỹ gado wäd bä jäm hẽnh. Ta ti hedoo do dooh né hẽ ji atsyyd bä.

Hã²wxãn³txa³ a²sa³wi³ha³lxa² ĩ³ye³kxi²xi²te³nah¹lxi¹: “Txa²wẽ³sai²na² txu¹ha² so¹te³lhxã³ nx2na³li¹. Nxa¹ta¹ a²nũ²a² ĩ³kaix1so¹ai¹na¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³li³thin¹ti³he¹xai¹nxa³wi¹. Nxe³ha²kxai³ en²txai¹na¹li¹.

Hatyo najikinita kawisa hawakaneharenai hoka nexa: “Wenakakoati niyahare hisehaliti notyomehenere mema, xakore hoka wikaexakalaharenai atyo maisa tyoahitaha, maisa waiyexeha hoka.

Hari. Kanori abono vaabinihahavina naothinia arabo kaka'da'dini va'ora vara ni'a'ianaha adani kidihonai abono: “Va'ora onofivini vanivaha kodihinika kania vikhana. Hora vanofiki va'ora ovanihavini. Hora vakajonivini mani ida akarai kaihinikani kania vahojana va'ora onofijanaravini hija.

Kyze zihitsa sitsasohokotsitsa hua huazo niy ispe niy:— Katse myikaha inakymy sakzohotsa batu sisopyksapy maha.

Miꞌi hawyi toꞌe ti tomiꞌatupoꞌororia pe — Taꞌi waku raꞌyn ti aimiꞌu e maꞌato saꞌawyꞌiwuaria uimiꞌatukaykay koꞌi yt nakuaria i e. Iꞌatuewaku hap ti yt putꞌokꞌe i uhaꞌyru wywuat teꞌerenuk hamo e.

Ina kíxo po'i ahínoehiko: “Usóne uhá koeti nókone ra áyui, itea ako omótokea hupíxeokono nekôyohiko.

Be'ró ãpêrã kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terãre niîsami: “Niî pe'tise yɨ'ɨ̂ makɨre bosê nɨmɨ wee peoátehere apó tohapɨ. Tohô weemíkã, yɨ'ɨ̂ pihî'kãrã yã'arã́ niî tĩharã a'tîta basióti yuukã, a'tîtikãrã niiáma.

“Jinalculshi nunancunacta nila: ‘Ñam lluy imapis listuña cumbidupä cayan. Chay punta ayaśhayquicuna mana mirisiptinmi

Taha pari, ma tô duré sô hâ, tãma ĩromhuri'wa norĩ zô, aimawi norĩ zô. Tawamhã ãne te tãma nharĩ za'ra: “Dasazéb da hã tâibâ ma tô api pari za'ra ni, ĩ̱'ra ĩmrozém na dasa da te ĩhurizéb da hã. Tane nherẽ, sô ĩ̱hârâ 'rata za'ra norĩ hã we si'aba'réi õ di. Ĩbâre ma tô ta norĩ zô rowasédé hã tiwatobro za'ra, sô ĩ̱hârâ za'ra nherẽ, te te ĩ̱wapari za'ra õ wa.


Morara exiryke ytotoko osema taka. Emero rokẽ imehnõ eahmatatoko xiaro toto oehtohme otuhtoh konõto pona,” tykase ynororo.

E kwa mẽ ma krĩ hkôt axtem mẽ hkwỳjê japêr o mra. Nẽ nhỹri mẽhõ pumu nẽ kãm awjarẽ kê man ixwỳr tẽ nẽ ixkra hã hkĩnh nẽ mẽ ixkutã apku. Mẽ ã mẽ kãm axujarẽnh o amrar anẽ.” Anẽ.

Iua atoko ininiã, hĩsa ahoaãtaã, kãkiti napanakiniãtaã. Hĩkemaĩtxitana ikinimane haõkitakini,” itxana ninoa.

Idâwâtaungâ arua oze. Idânârâ monhontybymolâ ise mâingâseguylymo âtynra âetomoem” kely myani âty sodo.

— Peho nahu rupi nehe, teko paw penemixak ràm wanenoz pà nehe, iꞌi wanupe.

Haꞌe rami ri rã tapeo tape pia ikuai vaꞌe rupi, peovaexĩ vaꞌe rei penoĩ omendaa py ou aguã”, heꞌi imondovy.

Odaa natigide, emii iwitece ladicotiidi, odaa anodenitema nalokegi okanicodaaɡ̶ica oko anakapetege.’

“Peho ti pepukuhua rupi nanani a'ero,” ei ga. “Pe'ji ti pevove'g̃a pe: ‘Pejo ti toryvi pe. Nhanderuvihavuhu'ga oapo toryva tahembireko jira'yra'ga javo.’ Nahã ti pe'ji g̃a pe nhaporemo g̃a ndepiagame,” ei ga, ei Jesus'ga.

Ha mũjẽg, ẽpry ra, ẽmĩn vẽnh kãpóv (ja) ra ke gé. Ãjag tỹ ũ ve kỹ ti mỹ: “ha festa venh kãtĩg,” hemnĩ,” he tóg, pãꞌi mág ti, ã camarada ag mỹ.

“Upéa-gwi tapeho tapegwasu gwasu-rupi. Petopa vaꞌe gwive peru okaru hagwã,” heꞌi. “Jaha katu jekarugwasu ha-py” peje íxupe kwéry, heꞌi.

Tai tahe ibutumy boibenykre hãwã‑ò ibutumy iny‑txi bekoabenybekre heka bitobinybenybekre ibutumy waworana bedehesina‑ò kedea kedeakremy.

Aꞌeramũ pẽẽ pejewau ꞌgã ꞌwyrarete rukawõꞌõ rupi ajemogy maꞌe ꞌgã moꞌwyꞌwya jemaraka are”, ꞌjau ꞌga wemiayuwa ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau.

Jakam dja gar apỹnh pry bikjêr djàri kôt tẽn ar aje me omũnh kunĩ memã akrà gê me amrẽ mõ gwaj baro'ã banhõ kwỳ krẽ gwaj bakĩnh kati, ane.

“Tarîpai atîtî seeniꞌ eꞌmakon taawîrî. Moropai tamîꞌnawîrî pemonkonyamîꞌ eporîyaꞌnîkon pîkîrî toꞌ metatîi” taꞌpîiya tîpoitîrîtonon pîꞌ.

pa hõnhã mõg, putat hã mõg, nũy tikmũ'ũn xohix xãnã'.” Kaxĩy.

— “Epeju juy e dag̃, uk'a ukpibubu dag̃ tak,” io'e jebuywatwat'ũkayũ be. “Wara'acayũ epetakoy- -e dag̃ayũ. Soat cuy epetakoy- -epetobuxikiayũ,” io'e.— “Hm hm,” io'e ip.

Hỹỹ kä, bë ahõm panang tyw nꞌaa kajatsëk doo hẽnh hajõk do rababꞌëëh hẽnh. Bë atsyyd nä sahõnh hẽ bë awꞌyyt doo”, näng hëëj bagã nꞌaa.

Nxai¹na¹ha²kxai³ tĩh³na² kãin²tĩh³na² ai³yah³lxin¹sxã³ a²nũ²a² ĩ²li³te²na² ĩ³ha¹jah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wxã³si¹hain¹jau³su² ĩ³ye³kxi¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹.” A²wa³kxẽn³yah³la² nxe³nũ²nhai¹.

Hoka xiyanehena kalikini ahotyahonai hoka xakaexakatya tyotya xahalakoahenerenai”.

Oniania, avikha bana. Hagihia ija'ari-ra va'ora avakaragahi, va'ora vakaboa'ihahavi'a bana akarai kaihinikani kania vikhana.”

Abaka ske buruktaha! Nabo kytsa sihobykwy watu tysipehanaha niy. Ikiahatsa tihi:“Panytaha! Abazubata tse myikaha sukzawy humo panytaha! tsimaha” niy. Yhỹ niaha. Nasiakzobanaha.

Miꞌi tupono eweiwat yne tawa hit koꞌi upi e. Miꞌiria o eweiꞌatukaykay yne meikowo uhaꞌyru wary hap eꞌat kape e.

Pihénoekopo ya none ovokúti xoko koati vékoku xanéhiko. Hipíxapanamo ne uhá koeti koêkuti xâne tekópone” kíxoanehiko.

Tohô weérã no'ó mɨsâ makâ dekopɨ boka ehárãre pihîya”, niîsami.

canan lipäcunqui chay malcap jatun cällincunaman läsancunaman lluy talipämuśhayquicunäta puśhapämunayquipä’ nil.

Taha wa, te za oto dazô ĩropéi wa'aba mo 'ri nhi'riti mono bâ, dasai u we danhimroi wa'aba mono da, danhopẽtẽ za'ra wa'aba mono sidâpâsi.” Ãne te satõrĩ za'ra, apito hã.


—Morara exiryke toytose toto osema konõto taka. Mame emero tonehse eya xine, kurãkomo, ajoajohpe exiketomo emero rokene. Tapyi konõto typehse ahno ke.

—Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ ma mẽ hapêr o mra nẽ mẽ piitã mẽ kãm anhỹr o mra. Nhũm mẽ kuma nẽ wam tajê rom ma mẽ hkôt mrar kurê kumrẽx. Mẽ kot amnhĩ to mex xwỳnhjaja nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjaja hãmri piitã ma mẽ hkôt mra. Hãmri nẽ ixkreja wỳr mra nẽ hwỳr gjêx kaxyw nhũm mẽ kãm mẽ ê mex gõ nhũm mẽ hagjê hãmri nẽ kormã mẽ apkur xà hã ixkre hwỳr agjê nẽ ho nỳt pa.

—Ininiã isana ahoaãtaã. Ikemaĩtxitana ikinimane aõkitakini. Apotiitarina kãkiti itanapoko. Maerekani, erekarini pakini apotiitana. Anikana kiinirimoni, ininiã kãkitipokoni xãpoãkata.

— Aituo myani emarydo arua oze idâlymo. Idânârâ kurâdo tiontyby ara nhadylymo âtynra. Kurâ domodo inakanhe aitânry modo, inakanhe aini modo alelâ myani nhakylymo. Saintybyem, âtâ tâjiwogonro iwâkuru tâduduoze myani eyanmo. Âty sodo ety tumyze myani.

Aꞌe rupi oho taw mytepe wà. Omonoꞌog teko wemixak kwer paw rupi wà. Omonoꞌog teko ikatu maꞌe wà. Omonoꞌog teko ikatu ꞌym maꞌe wà no. Teko teteaꞌu uhem wà zereko haw pe wà. Zemonoꞌogaw tynehem teko teteaꞌu pupe aꞌe kury. Nupuner kwaw amo teko heixe haw rehe aꞌe pe wà.

Haꞌe ramo tembiguai kuery tape rupi ojeꞌoi vy omboaty ojou vaꞌe haꞌe javi, heko porã haꞌe heko vai vaꞌe guive. Haꞌe rã opy okaru aguã py tynyẽ oenoĩ vaꞌekue.

Odaa niɡ̶ijoa liotaka joɡ̶odioteci ladicotiidi, oyatecoɡ̶otee inatawece oko anodakapetege, inatecibece oko libinienigipi, codaa minatecibece baɡ̶a abeyaceɡ̶egipi. Odaa naɡ̶aca nalokaxi ja nolee oko.

—“Kwa,” ei g̃a. Pepukuhua rupi g̃a hoi a'ero g̃a ndepiaga g̃a mono'ono'ombava, ei Jesus'ga. Ite'varuhuve'g̃a g̃a omono'õ pyryve'g̃a ndeheve g̃a nderovahema toryvi pe. Nahã he'yjuhuve'g̃a nduri hepiaga toryva. Ohygahi g̃a toryva rehe gara'yra'ga hembirekorame, ei Jesus'ga.

Kỹ ag tóg mũ mũ. Ãjag tỹ ẽpry tá ũ ve kỹ ag tóg ag mỹ ke mũ. Vẽnh kar mỹ ag tóg tó mũ sir, ũn jykre há ag mỹ, ũn jykre kórég ag mỹ ke gé. Hã kỹ tóg fór mũ sir, clube ti.

—Inheꞌẽ-py osẽ hembigwái kwéry oho-vy tapegwasu-rehe. Omboaty aty heru-vy otopa vaꞌe gwive ogweru. Hekoha porã vaꞌe, hekoha vai vaꞌe ave ogweru. Jekarugwasu oikoha renda-py omohynyhẽ heru-vy.

Tai tahe didyde iny wiwihikỹ, iny ityhy iny bina mahãdu. Hetowo tahe ritỹxire tỹmyra mahãdu‑di.

—Aꞌeramũ ꞌga remiayuwa ꞌgã awau amunawarete rukawõꞌõ rupi ajemogy maꞌe ꞌgã majatykau erawau werekwara ꞌga maraka pe. Esage maꞌe ꞌgã ꞌgã erawau iaꞌwyreꞌema ꞌgã netee. ꞌGã waẽmauwe ꞌwyriara ꞌga remiayuwa ꞌga amũ taity esage monou imunewukaa ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã awau ojejaga ꞌwyriara ꞌga roga matyneema.

Kam, õ àpênh ar arỳm apỹnh pry djàri kôt tẽn arỳm kute me omũnh kunĩo atomo tẽ. Me mex nàr me punu kunĩo atomo tẽ:n meo bôx. Nhym me kam prĩne abenã ar mẽnh djàkam kikre kre jaê.

Moropai ipoitîrîtonon wîtîꞌpî eꞌmakon taawîrî. Inkamoroya toꞌ etaꞌpî tamîꞌnawîrî toꞌ eporî tîuyaꞌnîkon kaisarî. Toꞌ muurukuntîꞌpî toꞌya. Morîkon pemonkonyamîꞌ moropai îrirîkon pemonkonyamîꞌ. Inkamoroya mîrîrî toꞌ pataꞌseꞌ pe ikonekasaꞌ yannîpîꞌpî. Intapîkîrî awanîꞌpî.

—Ha putat hã' mõg, tu tikmũ'ũn xohix xãnãhã put nũ', tu tikmũ'ũn max xãnãhã', xix tikmũ'ũn kummuk xãnãhã', yã' xohix xãnãhã', ha' xat'ax yõg mĩptut max ha' mõg tikmũ'ũn xohix, nũy 'ãmuk xexka mã', ha mõktu mĩptut xexka nũ'xĩmnãg.

O'ju ip. O'takoy. E dag̃ayũ o'takoy. Soat pupum ip o'e- -o'tobuxikiayũ- -xipacayũ, xipat'ũmayũ dak.— O'tujowat ip jekariwa kay. Imẽnpuye yanopapũn o'e jewebumũnap'a cemudakoyũm.

Tii bä ta karom rabahõm kän panang tyw nꞌaa me, ti rabatsꞌyyt sahõnh hẽ ta tii bä rawꞌyyt doo. Baad habok do ratsꞌyyt, baad nabok do na-ããj hẽ. Tii bä kä, gabadꞌẽẽ däk jäm tób nꞌaa.

Nxe³te²kxa³ya̱n³tu̱³ a²sa³wi³ha³lxan²tu̱³ a³li³sxã³ ã³nxai³ain¹nũ²la² a²nũ²a² wi¹lhin¹te²na² ĩ³ha¹txi² ko̱³nxe³thin¹te²na² ĩ³ha¹txi² nxai¹nha²kxai³ a²yxo²ha³kxa¹ ã³sa²so¹ain¹nũ²nhai¹. Nxe³te²kxa³kxa¹ sxi²ha² ĩ³ne³kxi¹hain¹nũ²nhai¹.

— Hatyaoseta ewakaneharenai xaneha ahotyaho hoka ahohisakoatyaha tyotya ahalakoahenerenai, waiyexeharexenai, mawaiyexeharexenai xoaha. Hoka hisehaliti tyaohenere ako kaise haliti moka.

Hari. Ai vihi'aha adani honai abono, hagihi ipohikia avaadahaonina, va'ora vakaraga'aha adani ija'ari hojai jahakia vakahojaiki, hojai jaharikia vakahojaiki jaboni, va'ora vakaboa'ihahavi'aha akarai kaihinikani kania vajoronina. Akarai kaihinikani kagorani kania vakaikahi'ina adani kanori abono, vagathanihanana'ihi ida makari jahaki vakaimahaki kaimoni gora bodinia, oniania ji'bini'ihi ida gora ija'aria.

Iwaze sitsasohokotsitsa ske buruk maha. Sizubarẽtsa zihobyknaha. Simysapyrẽtsa pe simysapybyitsa pe asa kino niwatihi imyikaha bo mysioktyhyryk. Hamyikaha bo inahareknaha sizubarẽtsa hỹ. — Anaeze tahadisahakanaha.

Miꞌi hawyi tuwat yne muꞌap upiat tawa hit koꞌi kape wuatꞌi miitꞌin iꞌatukaykay hamo. Taꞌatukaykay wakuaria iꞌewyte yt nakuaria i koꞌi. Howapy kahato morekuat ienuk hap eiam getap koro miitꞌin wo yt toꞌoꞌewy ewywuaria i wo. Putꞌokꞌiꞌatuꞌe turan morekuat ekamisa ewywuat tomosat pe yne imiium yne õꞌẽ haria pianuat koꞌi. Miꞌi hawyi toꞌoꞌewyꞌewy ikahuria tukupteꞌen iꞌatupainug hap toꞌoꞌewyꞌewy ikahuria iꞌatuekamisa koꞌi e.

—Ina pihohíko ne ahinoêti ya none ovokúti. Ho'úxoa uhá koêti ne xâne tokópone, xâne únati koánemaka váhere pahukoâti píhea ayuítike. Yane puhi-puhí kôe neko ovokúti ya êno hupiúti.

Be'ró kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terã makâ dekopɨ pihîrã wa'âsama. Niî pe'tirã naâ boka ehárã ãyurã́, yã'arã́re pihî neêo kũu, wiôgɨ yaá wi'ipɨ miáasama. Naâ tohô weekã́, toopɨ́ naâ nererí tũku mu'mûa wa'ása'.

Niptinshi chay nunancuna liculcäla. Jinalculshi lluy tincuśhancäta allin, mana allin nunacunactapis puśhälälimuñä. Jinaptinshi chay cumbidućhu junta-junta capäcula.

— Tawamhã te oto ai'aba'ré, 'ri nhi'riti mono bâ, dazô sõpré mono da. Tawamhã te te danhopẽtẽ za'ra mono sidâpâsi, ma tô te te dazatõrĩ za'ra da'ahâ na, 're ĩdanomro wẽ mono hã, 're ĩdanomro wasété mono norĩ zama. Tawamhã da'ahâ uptabi na ma tô 'ri 're wa'wa nho'u hã dasiwi sitom ni, apito 'ra ĩmrozém na dasai u, dasi'rã'õtõ wa.


Mame pata konõto esẽ toytose tytapyĩ konõto taka tyneahmatyã enese. Mame moro tao toiro orutua tonese eya tupoke kurã ke pyra, erẽnatoh ke tupoke pyra.

Hãmri nhũm pahihtija mẽ hwỳr axà nẽ mẽ piitã mẽ omu. Nhũm ja pixi nẽ axtem nẽ hkwỳjê hkĩnhã mẽ kot kãm ê mex nhõrja jaxàr kêt rãhã axà nẽ apkur o nhỹ.

—Iua auĩtetxi atamatana ikemaĩtxitakini. Atamatari kiki mãkatxi ĩtanorouatikosaaki ieretaãkori mieretaãkati.

Inepa kehoem myani âty sodo egawândyly, saintyby modo edaenkuze. Akaemo duay tâlâ olâ myani uguondo âtâ iwâkurugueba kulâ âzetydâni, igâsedyby modo âtâ odaji egawântoem xuduypygueba kulâ.

Wixe tuwihaw wàpuz me kury, teko wanexak pà kury. Wexak tuwihaw amo awa aꞌe pe kury. Aꞌe awa numunehew kwaw kamir ikatu maꞌe zereko haw pe oho maꞌe ài aꞌe.

— Haꞌe gui huvixave oike vy mesa py ikuai vaꞌe oexapa. Oexa avi peteĩ ava omendaa pygua ao py eꞌỹ onhemonde vaꞌe.1 Coríntios 6.9-11 Efésios 5.5, 6 Apocalipse 19.7, 8

Pida niɡ̶ijo inionigi-eliodi naɡ̶a dakatiwece nalokaxi me iwitiogi nodenigipi, odaa ja nadi ica ɡ̶oneleegiwa ane daɡ̶a dinixotinigilo icoa nowoodi epoka lajo nalokegi.

—Toryva repiave'g̃a pyri g̃anduvihavuhu'ga hogahoi g̃wonga pe g̃a ndepindepiaga onhi'ig̃a g̃a pe, ei Jesus'ga. G̃a ndepindepiagame ga ojipe'ga repiagi. Gapira ko tapy'ynhapipyryva rũi – kiroki toryva repiagame g̃a ndopo'rui, ei Jesus'ga.

Kỹ pãꞌi mág tóg kãrã mũ sir, ag vigve jé, ũ tỹ festa to kãmũ ag. Kỹ ũ tóg tá jẽ nĩ, hã ra tóg festa to kur tu tũ nĩ.

Upéi mburuvixagwasu oike upe-py hemienoikwe rexa-vy. Oĩ peteĩ ou vaꞌe nomondéi raꞌe omendaha pygwa ao. Oao ae raꞌe omonde ou-vy.

Tahe iòlò ralore hetowo‑ò kia iny mahãdu dee rybemy. Tahe tii robire hãbuõmy kia worana bedehesi kia tykyõmy ratxirerimy.

Poje ꞌwyriara ꞌga ꞌua ajatyka maꞌe ꞌgã nesaka. Aꞌeramũ ꞌga taity esage rerekwareꞌema ꞌga resaka.

Nhym kam arỳm bẽnjadjwỳr rax wadjàn me omũnho tẽ. Nhym wãnh me'õ dja. Kute abenã me rẽnh'ỳr me ngjêx kadjy me õ kubẽkà jadjàr kêt ne dja.

Mîîkîrî ipîkku epaꞌkaꞌpî inkamoro etasaꞌkon erepansaꞌ eraꞌmai. Moropai mîrîrî toꞌ pataꞌseꞌ pe tînkonekaꞌpî yaꞌ eewomîꞌpî. Miarî warayoꞌ eraꞌmaꞌpîiya festa pîꞌ tîwanî pon yaꞌ pra tîweꞌsen maasa pra tiwin toꞌ pon wanîꞌpî mîîtoꞌpe.

Ha tik te' xat'ax xexka te hãm'ãta kox hã mõ'nãhã', nũy nũy tikmũ'ũn pẽnã', tu tik puxet pẽnãhã', 'a 'ãmuk xexka yõg topixxax max mõ'tat'ah. Yã mõnãyxop yõg hãpxopmã'ax tat 'õhnãg,

— G̃ebuje jemudakoyayũ kay oajẽm. Ipi kukukat oajẽm, ijo am. Jewebumũnap ekabek kug̃'ũmat o'tobuxik.

—Tii bä kä, hëëj bagã nꞌaa, jäm noo gana do bajëë suun, ratsꞌyyt do tabedëng hyb nꞌaa. Tii bä tabahapäh ajꞌyy jäm katëë do saroor nꞌaa nadadäk doo.

Nxa²ha¹te¹ a²wa³kxẽn³yah³lai²na² hi²sen³kxai³lu² wxã³ain¹tũ̱³ka̱³txa² ten³sa²tã³nũ²la² in³txai²na² wã²la² wi¹ka³lo³a² so¹nyhain¹kxa² wã²la² en²kxe³su² ĩ²nũ²nhai¹.

Hatyaoseta xekohaseti isoa waiya maheta kakaexakatyakehenerenai hoka waiya hatya haliti maisa hisehaliti anere imiti ako xini ijoita.

Oniaroa, kaikahi'aha ada arabo kaka'da'dini, va'ora navanavanaha'aha adani kanori abono. Binoki'aha ada makhira, ovaria ni-bikaimahaki ida ihinika kavamakarini jahaki.

Kyze abazubata zihitsa inatsukze sakzohotsa bo iktsa niy. Iwa kytsa abazubata zihitsa sisuk humo nisisukba iwa sisopyk. Estuba maku batu, tasuk tyzuba korobyk niy, zihitsa suk humo batu hỹ niy. Iwaze zihitsa maku pe, atakta tasuk tyzuba korobyk.

Meiũran morekuat koro tut iꞌatuwywo hawyi toipuẽti wẽtup ok iꞌatupyꞌasetpe — Uito yt atikyꞌesat i morekuat esokpe ewywuat e hano katupono uiat waku poꞌog e hat.

Ina urúkovo neko nâti xapákuke ne húpiuhiko noíxoponea ne xâne ovoti xe'o mêsa. Ya xapákuke neko êno xâne, ápe hóyeno noíxone ákoti oko'ípovo kuteâti nókone ko'ípovoyea yonoti xapa áyui koyénoti.

Be'ró wiôgɨ naâre ĩ'yâgɨ wa'âsami. Ni'kɨ́ naâ wa'teropɨ niigɨ́ naâ amûkã dɨ'tekã́ sãyâ wɨaro noho sãyâtigɨre ĩ'yâsami.

Chaynu junta-juntaman mandacüca yaycunanpäshi juc nuna cayäñä chay cumbidupänuy mana tuqui müdanawan müdacuśha.

Tawamhã apito hã ma tô datẽme ãzé, dasi'rã'õtõzéb u, te te da'ab'madâ'â da. Datẽme sébré wamhã, ma tô aibâ hã 'madâ'â pese, dasina damro wa, da'uzazé hã te te dame sima 'manherẽ õ wa, ĩhâi wẽ hã.


Mokyro eneryke tyya ynara tykase eya, “Jepe otãto moehno xiaro kurã ke pyra tupoke?” tykase ynororo tõturupose tuisa konõto. Yrome onezuhpyra tokurehse ynororo.

Hãmri nhũm tee ri ja hã omu nẽ hwỳr tẽ nẽ kãm: “Pa. Tk. Kwa na htem ixkrem gjêx kaxyw nẽ mẽ kot mẽ kãm mẽ ê mex nhõr jagjê nẽ rĩ kormã hwỳr agjê nẽ apku. Tã mon ka akwỳjê hkĩnhã haxàr kaga? Kwa na htem ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ.” Anhỹr o kãm kapẽr nom nhũm kuma nẽ ãm kuma nẽ tanhmã kutã kãm nẽ hkêt nẽ. Ãm htỳx apkur o nhỹ.

Ininiã akiritari iua: “Nimoianari, kiãtokopa piĩroã naapoko, kotxi mãkatxi ĩtanorouatikosaaki ieretaãkori kona pieretaka?” Iua kona kasãkireri.

Aituo myani âty sodo mâkâ uguondo nhapâiguely: “Âdaituoka kâingâsedaymby modoram kâunduypy âtâguepa âzetydâdybyem mawyly?” kely eyam. Mâkâ olâ myani nihoguba.

Naꞌe uzeꞌeg tuwihaw izupe.Màràzàwe tuwe neremunehew kwaw kamir zereko haw pe oho maꞌe hemimunehew ne, iꞌi izupe. Nuzeꞌeg kwaw aꞌe awa izupe, tuwihaw pe.

Haꞌe vy oporandu ixupe: “Xeirũ, mbaꞌexa tu apy reike omendaa pygua ao remoĩ eꞌỹ re?” heꞌi ramo haꞌe vaꞌe nombovai.

Odaa niɡ̶ijo inionigi-eliodi ja ige niɡ̶ijo ɡ̶oneleegiwa, meeta, ‘Ǥodokaaɡ̶edi, igame ɡ̶animaweneɡ̶egi manakaatio me diɡ̶icoateda ɡ̶adowoodi anepaa lajo nalokegi?’ Pida aɡ̶ica aneteɡ̶eyatigi ligegi.

Nurã g̃anduvihavuhu'ga ei ga pe: “Kwãi,” ei ga ga pe. “Tapy'ynhapipyryva rũi ko nde eremongi. Marã nde ruri avo ekiavo toryva repiaga naerũ?” ei ga ga pe, ei Jesus'ga.—Nonhi'ig̃i reki ga.

Kỹ tóg ti mỹ: “festa to kur tu tũ ã tóg nĩ, vỹ,” he mũ. “Ã hã ne tóg kur kórég tu sór mũꞌ, inh festa kiꞌ,” he tóg, ti mỹ. Hã ra tóg vĩ tũ nĩ sir.

“Xe rapixa” heꞌi. “Maꞌerã po ereike raꞌe koꞌa-py omendaha pygwa ao eꞌỹ reheve?” heꞌi oporandu-vy íxupe. Mbaꞌeve ndeꞌíry oike rei vaꞌe. Okirirĩ rei oĩ-vy.

Tai tahe tamy iòlò rarybere: —Waliiny, aõherekiwe worana bedehesi kia tyky‑di aõkõ atxiteri? Kia tahe hãbu rybeõmy riijere.

Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ꞌga upe: “Maꞌeramũ te neremunewi taity esagea?” ꞌjau ꞌga ꞌga upe.—Taity esage rerekwareꞌema ꞌga nojeꞌegi ꞌga upe.

Nhym arỳm omũn kum,—Akmere, nã gãm abenã me rẽnh'ỳr me ngjêx kadjy me õ kubẽkà jadjàr kêt ne wadjà. Mỳj ne ga nẽn wadjà? ane. Nhym arỳm te kute aminêje kum kabẽn'õ jarẽnhmã.

Moropai mîîkîrî yekaranmapoꞌpîiya: “Uwanîyakon, oꞌnon yeꞌka pe eewonsaꞌ sîrîrî tarîwaya, festa pîꞌ awanî pon tekaꞌmai pra?” taꞌpîiya. Tîîse imaimu yuukuiya pra awanîꞌpî.

yĩy tik te' xat'ax te: “Tep te xĩy hã mõ'ãnãhã', pa 'ãmuk xexka yõg topixxax mõ'tat hok?”—Ha tik yĩy kĩy ka'ok, tu' yĩy 'õhnãg,

— “Apẽnpuye juk eõm, obure?” io'e. “Jewebumũnap ekabek kug̃ g̃u ẽn,” io'e cebe.O'jede g̃u, yag̃uybabi'ũm o'e buye.

Ti taky hadoo ta hã: “Najis ỹỹ”, näng, “dooh paawä ta tii da majëë suun bä manadadäk do hyb nꞌaa jäm saroor nꞌaa”, näng. Bag hẽnh ajꞌyy maa newꞌëp. Dooh ta kyy péh.

Nxe³ha²kxai³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: “Nxex3sa²lxi¹. Ĩh¹nxet3sxã³ wã²la² so¹nyhain¹kxa²ka³lo³a² ũ³whih²kxi²nha²nxa³sxã³ ã³wi¹hin¹thi²li¹?” Nxũ²nhai¹. Nxe³ha²kxai³ in³txai²na² hxi²kan¹txi³ e³kxi²nxa³nũ²nhai¹.

Hoka axene: “Nohinaehare, aliyakere ali hisoa, maisa xakore hisehaliti anere imiti akore xini hiso hoka?” nexa. Nexa hoka maisa xoare nita.

Ka'da'dia binana'dohi'aha: “Ivani, nihaniki vania ikhajakosija ihinika kagorania ikaimaharavini oadani ida makari jahaki?” Makhira ni-bigathani'iki ida na'dohi hina.

— Hawa kamyikaha bo tsimy. Asukbyita tu mymyikaha bo tsiknatsuk — niy.Maku batu harere tisikpybyrẽta. Abazubata zihitsa suk batu yhỹ ana hi batu tyso.

Miꞌi pote morekuat toꞌe miꞌi e hat pe — Mehĩ kat poteĩ yt etikyꞌesat i uimiium sokpe pakup ikahu rakat e. Miꞌi pote yt toiwesat kuap i tuwemõti haype yt kat e kuap i raꞌyn.

Ina kixôa nâti: “Iningoné, na kíxoaye yûrukivo yâye ákoti yoko'ípova ne nékone ke'ípovoyi xapa áyui kasâtuxoti?”—Yane yunu-yunú kixóvone neko hóyeno.

Wiôgɨ kɨ̃ɨ̂re niîsami: “Akawerégɨ, a'tí bosê nɨmɨre de'ró weé su'tí amûkã dɨ'tekã́ sãyâ wɨaro noho sãyâtimigɨ sãhátiati?” niîsami. Kɨ̃ɨ̂ pe'e yɨ'tití yɨ'rɨokã'sami.

Chaytash nila: ‘Śhay, caynu müdanayu ¿imanuypatá cay cumbiduman yaycamulanqui?’ nil. Niptinshi chay nunaca mana imaniytapis atipal upälla cacuyäla.

Tawamhã ãne te sadanha, apito hã: “Ĩ̱siwaihu, e niha bâ ma we tane ré asé, dasina damro wa, da'uzazé hã we dame asima sẽrẽ ãna.” Ãne te sadanha.— Tawamhã aibâ hã te ari'iwi za, niha te te tãma nharĩ waihu'u õ wa, te te tãma ãma upai wa.


Mame ynara tykase tuisa konõto typoetory tomo a, “Mose imyhtoko emary poko ipupuru poko, enara. Mame ematoko jarãnaka, xinukutumã aka. Tykohmãse rahkene. Moroto xitãko mana, kui kui ãko roropa mana,” tykase pata konõto esemy.

Jakamã nhũm tee ri omu hãmri nẽ hã mẽ kot kãm àpênh xwỳnhjê mã amỹnê nẽ mẽ kãm: “E mẽ hwỳr tẽ nẽ unê nẽ hpa nẽ hte hpre nẽ ma o tẽ nẽ kamàt kô kamã amẽ. Kê tee ri mur nẽ amnhĩ xà htỳx kamã hamak o amnhĩ nham o axpẽn kamnhar tỳx kaprỳ ho nõ nẽ rĩ amnhĩ pumu.” Anẽ. Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ kãm ho anẽ. Ã mẽ ujarẽnh kot anhỹr. Anẽ.

—Ininiã iua auĩtetxi paniãtari initiriakori: “Himaĩkariko. Hĩaxirikariko iuako, ikitinota pakini, anika hĩtxariko mapara. Piãkatximoni hõkariko,” itxana initiriakori. Iuaãtaã kãkiti txiapatiniãtaã, kãkiti akerakitatsiriĩtiniãtaã.

Aituo myani âty sodo aguely tâmary modoram: “Etaungâ awâkâ uguondo; kâingâsedyby modoram kâunduypy âtâguepa kulâ âzetydâdyly. Tarâpa tâise awâkâ. Emakâjiwâdaungâ. Ihugâjiwâdaungâ. Iamu odaji samewâdaungâ warâ. Myarâ samewâdyby modo âsenagazedoram, ohogüendomoram, tyery nhaguhomoram warâ” kely myani âty sodo.

Uzeꞌeg tuwihaw wemiruzeꞌeg wanupe kury. — Pezàpixi ꞌaw awa nehe ty wà, ipo rehe ipy rehe nehe ty wà. Peityk imonokatu pe ipytunaw pe nehe. Uzaiꞌo putar aꞌe pe uhapukaz pà nehe, wàzgyrygyryw pà nehe, iꞌi wanupe.

— Haꞌe ramo huvixave aipoeꞌi guembiguai kuery pe: “Pejokua ipo haꞌe ipy, haꞌe pemombo oka katy pytũa py”, heꞌi. Haꞌe py ma ojaeꞌopaa haꞌe opa marã onhendua ꞌrã.

Odaa niɡ̶ijo inionigi-eliodi meetiogi liotaka, ‘Agoeni libaaɡ̶atedi, loɡ̶onaka, odaa okoleniticogi wetice midi nexocaɡ̶a, aneite oko me noenaɡ̶ateloco, codaa moyacigice lowe, leeɡ̶odi lawikodico.’

A'ero g̃anduvihavuhu'ga ei ojipyrive'g̃a pe: “Pekwa ti gapya gapoa reheve! Peroho ti ga agwa hugwi ga momboa ypytunahiva pype. Pevo po ti ga jehe'oi ojihe onhimonha'ngavo hahyrame ojive nehẽ,” ei ga, ei Jesus'ga imombe'gwovo.

Kỹ pãꞌi mág tóg ã camarada ag mỹ: “ha ti mrĩnh, ti pẽn, ti nĩgé, ha ti fón, re tá,” he mũ. Re tán kuty nĩ. Tá ag tóg jagtar tĩ. Ãjag jã tỹ ag tóg gyngyn ke tĩ sir, gangan ke ag tóg tĩ sir, vẽso jũgjũ kỹ.

Upe-ma ramo: “Eipokwa eipykwa ave íxupe. Emosẽ íxupe imondo-vy pytũ kwa-py” heꞌi. “Upe-py ojaheꞌo vaꞌerã. Nhandejáry-rehe onhemoyrõ-gwi” heꞌi, “onhemohãingyry ngyrýu vaꞌerã oiko-vy. Hasẽ vaꞌerã onhemboasy-vy” heꞌi gwembigwái-pe mburuvixagwasu, heꞌi Hesu arandu rehegwa nheꞌẽ mombeꞌu-vy.

Tai tahe iòlò aõma rarybere teòdu mahãdu‑ò: —Bimybenyke kaa hãbu. Waa bitaataabenyke imy behubenyke tahe idi diòlòdỹỹmy idi rehukre luruhukỹ‑ò. Tai Aõhõkỹmy dỹỹnana‑ki tai txuraruti rikyikyinymy. Tai rahinykre.

—Aꞌeramũ ꞌwyriara ꞌga ꞌjau wemiayuwa ꞌgã nupe: “Pepyyk ꞌga, ꞌga po faa ꞌga py faa ꞌjau. Aꞌere pẽẽ ꞌga monou imomoa ukupepe. Ypytunaiwa pype pẽẽ ꞌga momoa. Peu ajemogyaw ipe nipo ꞌga waemamũ akou waꞌjywa mokãina akuwa rerekou”, ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau.

Nhym kam bẽnjadjwỳr rax õ àpênhmã kum,—Dja gar inỳx 'ãpren te 'ãpren amũ o tẽn bõm amẽ. Wãnh ne me akamàt kô tykkam amim ngryk ne mỳro kumex ne tokry djàje amijanênho kumex. Me ikô'ã dja gar amẽ, ane. Nhym me ã me'õo ane. Tãm ne ja.

Mîrîrî yeꞌnen mîîkîrî ipîkku reiya taꞌpî tîpoitîrîtonon pîꞌ: “Mîserî warayoꞌ yewaꞌtîtî iꞌpu pîꞌ moropai itenya pîꞌ. Moropai yenuntî poro pona, ewaron pe tîweꞌsen yaꞌ, oꞌnon pata karawannîtoꞌ pataꞌseꞌ yaꞌ. Mîîkîrî karawatoꞌpe, tee yeꞌkaiya mararî pra neꞌneꞌ pe tîwanî yeꞌnen”, taꞌpî ipîkkuya —taꞌpî Jesusya.

yĩy tik te' xat'ax te kãmãnat xat, tu: “'Ũyĩm kĩy, xi' kup kĩy, tu' putyõn hãpkoxtap kopah, ha' potap-tup, 'ũxũy xexka tu'.” Kaxĩy. 'Ũkux.

— “Epesubamũnmũn cuy- -ceba, sui dak epesuimũnmũn,” io'e ipi kukukat jebikuyap e'e'ukayũ be. “Epejoxik cuy kabiokbog̃ pe, wuy Deus wi,” io'e ixe ipi kukukat. “Bomaku ag̃okatkayũ tõtõn jeedop. Tũy dak ip jenũy yeiyei je'e ip ipi bun,” io'e — io'e Jesus, o'ya'ĩjojoiayũ be imutaybitbin pima.

Tii bä ta karom hã hëëj bagã nꞌaa ky hadoo: “Bë moo mawꞌyyd däg, bë tsyym mawꞌyyd däg hahỹ ajꞌyy. Bë dawäts nä gadagyp doo hẽnh. Aꞌoot da tii bä. Sa tëg kamegëëj däk da tii bä takꞌëp nesaa do rahoop do hyb nꞌaa”, näng hëëj bagã nꞌaa kyyh.

Nxa²ha¹te¹ a²wa³kxẽn³yah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹, a²sa³wi³ha³lxai²na² ain³kxi²ti³an¹jau³kxai³lu¹: “Jah¹lai²na² so¹sxã³ sa²hxi²tai³kxi² sa²yu̱³tai³kxi² nxe³txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Yxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ha³lo²a² ka³nxah³khai¹nxe³ju³ta² ha³lo²sa²tã³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Nxe³tãu³a² ye³khãuh³lxa³thin¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² kãin² nã̱³ni² kãin² wxi²ka³ta³ta³ti² nxe³ain¹tu¹wi¹.” A²wa³kxẽn³yah³la² nxe³nũ²nhai¹.

Hatyaoseta xekohaseti nexa hawakaneharenai hiye: “Xolatya exe haliti kijinai, exahe ewaotyalinai xoaha hiye hoka xaxawahetene menanaka makaliroti koni. Hatyo nalite tiya, exahe karai, karai, nexaite haikolinai moka”, nexa.

Oniaroa, ka'da'di va'ora honariaha adani kidihonai abono: “Vakodaboha bana hida makhira sa'a, 'dama kihiki. Baniniaja vanahokahi'a bakibakini kania. Oniaja abarariariaki bana ada, kakiroromisiki bana ida kanada.”

Kyze abazubata zihitsa sitsumuẽhĩtsa pe:— Maku kasuk batu yhỹ atahi pipawarahiknaha! Ape bo miwaha bo typapykik nabo sinini my iwaze mopuziuku takyrikita tu tatsapu ty dydydy mykara — niy.

Miꞌi hawyi morekuat tiꞌatukaykay tesuraraꞌin — Eweipopoꞌi ro meiẽwat miit uhesokpe pun hat ipo ete ipy ete e. Miꞌi hawyi ewetioto ro meiũpepyi hawyi eweipun no iꞌypyryp wato hawe e aikope kyryꞌet kyryꞌetꞌiꞌatuꞌe hap kape taꞌatuwak popuat hap kape e.

Ina kixôa nâti ne ahínoehiko: “Iké'akinoe hêve râ'a koane vô'u ina kirikâ xapa êno hahákuti, óvokumo iyókexoti yoko ngarutútukexoti ôe vo'oku êno tiveko koêku” kíxoane.

Be'ró wiôgɨ tií bosê nɨmɨ sɨ'orí weerã́re niîsami: “Kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê, dɨ'pôkãri, amûkãripɨ dɨ'te butuáya. Wiháaro na'î tĩ'aropɨ kõ'âkã'ya. Toopɨ́ pũrî no'ogɨ, upîkari kũ'rî wagɨa, utîgɨsami”, niîsami wiôgɨ.

“Chaynaptinshi mandacüca alacamünincunacta nila: ‘Cay nunäta maquinta ćhaquinta lluy ćhänaycul waśha tutapäcäman jitaycälälimuy, chayćhu wa'aśhtin quiluctapis lawćhićhicyachinanpä’ nil.

Tawamhã apito hã ma tô ãne tãma ĩromhuri'wa norĩ ma nharĩ za'ra: “Ma'ãpé, ã hã aibâ hã asiwi âri aba, asiwi pawasisi aba da, duré asiwi hiwasisi aba da, rob u asiwi mei wa'aba da, robra u. Tame te za oto sina tiwawa, sina pẽ'ẽzé wa. Te za duré 'wasitete, te te oto robzépata za'ẽtẽ wa.” Ãne ma tô apito hã tãma waihu'u za'ra. — Ãne na ma tô Zezusi hã tãma ãma romnhimiré'é za'ra.


Ynara tykase Jezu etyhpyryme,—Tuhke toahmase toh mana, Ritonõpo poetoryme toto ehtohme repe. Yrome tuhke hkopyra tymenekase mana Ritonõpo a, tykase Jezu eya xine.

Nhũm pre Jejus ã mẽ kãm ujarẽnh anẽ hãmri nẽ mẽ kãm:—Nà Tĩrtũm kot pahihtita pyrà nẽ amnhĩ wỳr mẽ ho ohtô nẽ mẽ hwỳr tã na hte mẽ piitã hkôt amnhĩ xunhwỳr kêt nẽ. Jakamã na hte ãm mẽ ho grêre nẽ amnhĩ wỳr mẽ ho api. Anẽ.

Xesosi xipokapiretari isãpirena.—Itomaneri kemaĩtxitakoni. Txamari poiãoka mereẽkoni —itxana ninoamoni.

Arâ lâpylâ wâne, idânârâ kurâdo igâsedyly Deusgue iwymâgoem. Aguipa kulâ olâ yeinwânni modo. Awylygue ise aguipa kulâ lâpylâ Deus eydâ atoram idânri modo awyly — kely Jesus.

Tupàn wenoz teko teteaꞌu aꞌe wà, uzeꞌeg imumeꞌu kar pà wanupe aꞌe wà. Nuexaexak kwaw teko teteaꞌu wemiruzeꞌeg ràm romo aꞌe wà. Xo màràmàràn zo wiko putar hemiruzeꞌeg romo wà nehe.

Mbaꞌeta heta ꞌrã oenoĩa, haꞌe rã mbovyꞌi ꞌrã oiporavoa.

Igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji eniditediogi eliodi oko, pida onateciɡ̶idi ane iolatedicoace.”

—A'ea ji amombe'u ikwahavuka pe me, ei Jesus'ga. Nahã Tupana'ga g̃a nderekoukari okorame yvyakotyve'g̃a nduvihavuhuhetero, ei Jesus'ga imombe'gwovo. A'ereki he'yjuhuve'g̃a pe Tupana'ga ei: “Herejo. Ejiko ti ji rehe ekovo jireheva'ero. Tako ti ji nderuvihavuhuhetero,” ei Tupana'ga, ei Jesus'ga. Ndahe'yive'g̃a reki ojiko Tupana'ga rehe okovo gareheva'ero, ei Jesus'ga.

Ge ti nĩ. Ũ tỹ hẽn ri ke jé sóg prẽr tĩ, hã ra ti pipir nỹtĩ, ũn kuprẽg kỹ nỹtĩ ag,” he tóg, Jesus ti. Ti tỹ ẽg tỹ kanhkã tá festa venh ke tón hã vẽ.

Upe rire heꞌi:—Heta vaꞌe-pe, “Xe moirũ katu pende ruvixarã” heꞌi ramo jepe Nhandejáry, ndahetáiry joty omoirũ vaꞌerã íxupe. Ndahetáiry joty hembiporavo, heꞌi Hesu Nhandejáry irũ rehegwa oikwaa uka-vy.

Tai tahe Jesuisi rarybere: —Sõwemy iny heka kidirahukre tahe ibutemy kanaarikre.

—Aipoa morogyta je amomeꞌu pẽ nupe, pẽ muꞌjau Jarejuwarete ꞌga remiayuwarete ꞌgã nee. Mytuna ꞌgã nupe Jarejuwarete ꞌga ꞌi: “Tejerowiar ire je pẽ mogyi tejemiayuwamũ”, ꞌjau ꞌga mytuna ꞌgã nupe. Aꞌere inãinãnĩꞌĩ etee ꞌgã ꞌga rerowiari. Aꞌeramũ ꞌga inãinãnĩꞌĩ etee ꞌgã mogyau wemiayuwamũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Be, Metĩndjwỳnh ne amiwỳr me krãptĩ 'uw. Nhym be, kute mekam me ngrêrebit amijo me utàr. Nãm Jeju ã memã ane.

Moropai Jesusya teeseurîmatoꞌ yaretîꞌkaꞌpî. Taꞌpîiya: —Tuꞌke etasaꞌkon pemonkonyamîꞌ wanî sîrîrî Paapa pia aakoꞌmamîtonkon. Tîîse tuꞌkankon iipî pepîn Paapa pia yairî inkamoro yapiꞌtoꞌpeiya —taꞌpî Jesusya.

Yeyox te hãm'ãktux kux, tu:—Topa te tikmũ'ũn punethok xãnãhã', pak-tõgnãg hã yĩmõgatux. Kaxĩy.

— Ade ma o'takoyiayũ e'em ip. Pũg̃pũg̃ pit o'taẽiayũ e'em ip- -Deus o'taẽiayũ — io'e Jesus ixeyũ be.Ibũrũ ma o'e Jesus ekawẽn. Imẽn o'jekawẽn Jesus ade ma Deus kay o'takoy buye. Imẽnpit pũg̃pũg̃ acã ip Jesus eju jekukum. Pũg̃pũg̃ acã Deus xe.

Ti mꞌ Jesus ky hado kän:—Hajõõ né paawä Pꞌop Hagä Do atsꞌyyt doo, pawóp its ta wób tasëëw hõm dooPanyyg metëëh doo da né da, hỹ pong jé hawät do bagꞌããs doo bä. Judah buuj né hẽ ti pooj jé Pꞌop Hagä Do atsꞌyyt do ta karapee rabahadoo hyb nꞌaa. Hajõk sa wób dooh rakarẽn bä ragado bä Jesus. Judah buuj mahang pawóp its gadoo Jesus. Judah buuj nadoo do mahang, hajõk gadꞌoo. —näng mä Jesus kyyh.

Jã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² a²nũ²a² ka³lxa¹khai¹nxe² ĩ³kaix1tain¹na³li¹. Nxe³kxan²ti³ ka³lxa²nxa³tũ̱³ka̱³txa² so¹lxi³ ĩ²so¹ain¹na³li¹. Je³su²jah³la² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus halakihena hairaine hoka nehena: — Hiyaiya, kahare atyo kakaexakatyakita, xakore hoka haiyanai taita atyo kaxaokakita — nexa.

Hari hi'ihi ida rajomi kavaranihi Jesua vara bivani'a'iki. Va'ora ni'aha adani vajoroniki:—Vaipohiki adani ija'ari Deus va'ora kaboa'iki kidiania vikhana. Vaipohiriki vani adani va'ora nagathogathoha kidija'ari kaimoni.

Kyze Sesus isoho nitsasoziuku. Atahi:— Deus zihitsa wata sizubarẽtsa mysiakzo ityryktsa moziknaha batu sizuba iharere bo hyỹ mykaranaha — niy. Asahi nisiwatawy. Batu sizuba iharere bo hyỹ mykaranaha.

Miꞌi hap ewy ti Tupana eikaykay temiit no. Toiꞌatukaykay miitꞌin wuatꞌi ywania kawiat Tosaꞌyru mõtypot hap kapiat hap ewy maꞌato saꞌawyꞌiwuaria imikaykay koꞌi uiꞌywania yt tuwat teran i mote iraniaꞌin ywania koꞌi tokokaꞌat e Iesui toꞌywania pe Iuteuria pe.

Ina koe'íkomaka ne Jesus:—Êno xâne iháxiuti, itea ako axú'ina ne koati noivókoetihiko —koéne.

A'té weeró noho niî' Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niisé. Õ'âkɨ̃hɨ pãharã́ masaré pihîmikã, pehêterãkã kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niirópɨ sãháarãsama, niîwĩ Jesu.

“Rasunpa achca ayachimuśhacuna cayaptinpis aclacuśhacunacá ashllam cayan” nin.

Tawamhã Zezusi hã ma tô ãne na timreme na 'rãsutu:— 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã da'ahâ uptabi na dazô 're hârâ mono nherẽ, da'umro na si te za da'ãma 're sib'a'uwẽ. — Ãne na ma tô Zezusi hã timreme na tãma 'rãsutu za'ra.


Kowenu tinerũ epehmary poko(Mak 12.13-17 Ruk 20.20-26)Morarame parixeu tõ toytose oximõme rokẽ tõturutohkõme. Jezu a tõturuporykõ se toh kynexine iporemãkapotohme tyya xine, ihxirotohme repe. Mame typoetory tõ taropose eya xine Jezu a, Erote epe tõ maro. Ynara tykase toto Jezu a,—Zae rokẽ yna amorepãko mase. Awaro ynanase. Ritonõpo omiry poko yna amorepãko mase. Torẽtyke pyra roropa mase opoko. Okerekeremaryhtao imehnomo a oty kara mase. Oenery poko roropa imehnomo a oty kara mase.

Parijew nhõ xwỳnh kot Jejus kamã hamak ã mẽ harẽnhMakre 12.13-17 Rukre 20.20-26 mããnẽn Rõmãn 12.1 Tã nhũm Parijew nhõ xwỳnhjaja ã Jejus kot mẽ kãm ujarẽnh anhỹrja ma hãmri nẽ kurũm kato nẽ tanhmã hkukamã axpẽn mã hã àmnênh to. Hãmri nẽ hwỳr mẽ hkwỳjê mẽ Erox kôt mẽ pa xwỳnh kwỳjê rẽ. Hêx rom mẽ kot mẽmoj tã hkukjêr kaxyw hwỳr mẽ kurẽ nhũm mẽ ma hwỳr mra nẽ omu nẽ kãm:—Kwa Jejus. Nà ãm hãmri na ka hte Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre mex o ri apa nẽ mẽ kamã akahak o apa hkêt nẽ. Mẽ kot tanhmã ato kapẽr punuj to htã ka aprĩ hã mẽ ahkre mex o ri apa. Series([], )

Homano Auĩte Ĩkitxitiko Pirena(Marko 12.13-17 Arókasi 20.19-26)Ninoa pariseoakori sipeka. Eereka apotiitauana. Imisãkiretakakana. Ixinikaxitinãtarina:—Anirekari Xesosi kerokiniri isãkire, aãpoĩtiniri ĩkapani. Ininiã kiãtokopa atxatari apimainiri ikerokiniri ĩkapani? —itxanãtakakana.

Impostu epywadyly wâgâ Jesus nhapâiguehomobyry(Mc 12.13-17 Lc 20.20-26)Jesus aguely tindatuo myani fariseu domodo âxiguely âtunâgueze, Jesus tienwentâdomoem. Warâ aguelymo:— Moisés inweniby wâgâpa kulâ aguehoem aguyjiene — kelymo.

Pemono tuwihaw hemetarer tuwihaw pe nehe, iꞌi Zezuz parizew wanupe aꞌe kuryUhem zeꞌeg kwehe arer kwaw par parizew her maꞌe oho aꞌe wi wà, uzeupeupe uzeꞌeg pà wà. — Zapuranu hehe zane nehe, iꞌi uzeupeupe wà. — Aze uzeꞌeg zemueteahy Tupàn rehe nehe, xiuka kar nehe, iꞌi uzeupeupe wà.

Marcos 12.13-17 Lucas 20.20-26Haꞌe ramo fariseu kuery ojepeꞌa vy joo meme oikuaa pota okuapy marã rami vy pa omoĩ vai aguã re ayvu py.

Fariseutedi oige Jesus domige leeditibige moyediatece inionigi-eliodi dinyeelo(Marcos 12.13-17 Lucas 20.20-26)Odaa niɡ̶ijoa fariseutedi ja noditicoaci me diniikoetiwage lowooko domoɡ̶owotibige Jesus meote ligegi ane daɡ̶a diitigi, domoɡ̶owotibige doɡ̶oyakadi me nilaagedi. Odaa joɡ̶oimonyatalo Jesus niɡ̶ijo anodiotibeci fariseutedi oiwaɡ̶ateetece niɡ̶ijo ane licaajepodi inionigi-eliodi Herodes. Odaa niɡ̶ijoa niiɡ̶exedi moditalo Jesus, “Niiɡ̶axinaɡ̶anaɡ̶a, jowooɡ̶otaɡ̶a makaami oko ane iɡ̶enaɡ̶a, codaa mewi me iiɡ̶axinaɡ̶anitece niɡ̶ica Aneotedoɡ̶oji ane yemaa niɡ̶ina oko mowo. Codaa jowooɡ̶otaɡ̶a me daɡ̶a aniwinita niɡ̶ina oko migida naɡ̶atetigi, oɡ̶oa domige aɡ̶ica naɡ̶atetigi.

César'ga rembiapoa itambere'ia(Marcos 12.13-17; Lucas 20.20-26)Fariseus'g̃a ndopotari Jesus'ga imombe'urame nahã hekoi kiro Tupana'ga rekorame g̃anduvihavuhuhetero javo. A'ero g̃a hoi Jesus'ga hugwi. Ojohupe g̃a nhi'inhi'ig̃i.—Tihepia ti Jesus'ga reaporog̃ita. Mara'ngu po ti ga onhimbotegweteavouka nhande ve ga nhi'ig̃ame nehẽ? ei g̃a ojohupe.

Ag tỹ imposto to ti ki jẽmẽ(Mc 12.13-17 Lc 20.20-26)Kỹ Fariseu ag tóg jagnẽ mré Jesus to jykrén mũ sir. Ag tỹ ti vĩ to ti se sór vẽ. Hã kỹ ag tóg: “ti vĩ tỹ hẽ to ẽg hỹn ti senh mũ?” he mũ.

Judeu ruvixa omonheꞌẽavyse moꞌã Hesu-pe(Mc 12.13-17 Lc 20.20-26)Upe ramo gwĩ fariseu kwéry onhomboaty ojeꞌói-vy:—Mbaꞌéixa nhamonheꞌẽavy-ta Hesu-pe jaipyhy uka hagwã íxupe, heꞌi oporandu randu-vy ojóupe. Upéi ombou iha-py gwemimboꞌe mburuvixagwasu Herodes reꞌýi ndive:—Orohexa kwaa-ma voi nde reko apu eꞌỹha nde-rehe, mboꞌeháry. Ne nheꞌẽ ndojohu porãi ramo jepe, eremombeꞌu joty anhetegwa voi eremombeꞌu vaꞌe. Avave-gwi neretĩry eremombeꞌu hagwã. Nhandejáry remimbota eremombeꞌu voi. Erehexa kwaa voi hekoha enterove-rehe. Upéa-gwi anheiha-rupi ne remimombeꞌu Nhandejáry rape kwaa uka-vy, heꞌi omboheko jejavy hagwã moꞌã Hesu-pe.

Tai tahe fariseu mahãdu ròhònyre wii rotyre. Aõbinamy Jesuisi rarybekeule heka rimykemy idi rỹimyhỹ. Kia aõma fariseu ijoiõ heka riteònyre Jesuisi‑ò. Tule Herodi ijoi mahãdu riteònyre. Rỹỹraxire Jesuisi‑ò: —Erydỹỹdu, kai heka hãbuwi tate, hãbu òbiti. Kai heka tòbedeerydỹỹmahãte Deuxu deewinamy. Awire aõbo ariòwynyrenykre Roma hãwã mahãdu dinodu‑ò.

Jejui ꞌga upe fariseu ꞌgã ꞌeawet(Maku 12.13-17 Luka 20.20-26)Aꞌeramũ fariseu ꞌgã amũ awau ꞌga wi.—Siesak Jejui ꞌga raꞌne ꞌjau— ꞌjau ꞌgã ajaupe. —Tesirũgatu ꞌga rekoramũ sipyyk ꞌga ꞌjau. ꞌGã amũ simono imoporogytaukaa ꞌga upe raꞌne ꞌjau. Morogyta ꞌgã nupe imowuwuramũ sipyyk ꞌga ꞌjau— ꞌjau ꞌgã ajaupe. Aꞌeramũ ꞌgã wemimuꞌe ꞌgã amũ monou Jejui ꞌga upe imoporogytaukaa. Erote ꞌga remiayuwa ꞌgã amũ netee Jejui ꞌga upe ꞌgã monou imoporonuwukaa ee:—Aꞌjea futat ꞌã ereporogyta aꞌjeteetewi— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe. —Nereporogyta ekoetei futari te ꞌã. Aꞌjea futat ꞌã erejejuka pãwẽ pãwẽ ae ree. Aꞌjea futat te ꞌã ore muꞌe ape mamaꞌe are. Enejeꞌeg are ꞌgã amũ oporenuwiwereꞌemamũ agawewi. Aꞌere ꞌã mamaꞌe aꞌjea etee eremomeꞌu— ꞌjau ꞌgã oporonupa ꞌme Jejui ꞌga upe.

Me kute Xedjamã pi'ôk kaprĩ nhõr.(Mak 12.13; Ruk 20.20; Rô 12.1)Nhym kam mebê pardjêu arỳm mã tẽn Jejuo aben ma. Nãm me abenmã kum,—Mỳj gêdja gwaj Jejumã arẽ nhym arỳm gwaj bamã bẽnjadjwỳr'ã kabẽn punu'õ jarẽ? Dja bẽnjadjwỳr'ã kabẽn punu jabej nhym me arỳm kum axwe jarẽ, ane.

Roma Ponkon Esaꞌ Yeꞌmatoꞌ PîꞌJesus Ekaranmapo Toꞌya(Mc 12.13-17 Lc 20.20-26)Mîrîrî tîpo fariseuyamîꞌ epaꞌkaꞌpî moropai inkamoroya teserukon konekaꞌpî, îꞌ kaiꞌma Jesus anapiꞌpai tîwanîkon pîꞌ, iiwanmîra teeseurîmakonpa kaiꞌma ipîꞌ. Mîrîrî yeꞌnen tiaronkon warayoꞌkon yarimaꞌpî toꞌya îꞌ kupî Jesusya eraꞌmatonkon. Moropai inkamoro pokonpe pata esaꞌ Herodes pemonkonoyamîꞌ wîtîꞌpî Jesus ekaranmapopîꞌse. Taꞌpî toꞌya:—Anna yenupanen, yairon pe puꞌkuru amîrî wanî epuꞌtî pîꞌ anna man —taꞌpî toꞌya. —Maasa pra yairon Paapa maimu ke yenupaton pe awanî yeꞌnen. Moropai tiaronkon pemonkonyamîꞌya taa ya apîꞌ: “Mîrîrî warantî kîseurîmai”. Mîrîrî taa toꞌya pîꞌ tîpîinamai tîweꞌsen pepîn amîrî. Maasa pra seꞌ kaisarî pemonkonyamîꞌ pîꞌ tîweꞌsen amîrî —taꞌpî toꞌya.

Tik xop te' puknõg yõg gohet 'ãktuxHa Paniye xop mõg, tu yãy mũtik hãm'ãktux, nũy Yeyox yõg hãm'ãktux'ax hã' yĩkopit, nũy tu' kummugã', hu yãy tik xop nũ'pok 'Enot xop mũtik, nũy Yeyox tu yĩkopit. Yã tik xop pa max, pãyã' kuxa kummuk, tu:—Notot, yũmũ'ãte 'ãyũmmũg, ha hãpxe'e 'ãktux, tu hãmyũmmũgã max, pu tu tikmũ'ũn Topa yõg hãmputup'ax yũmmũg. Yã tikmũ'ũn 'ũm pu 'ãyĩpkox 'ohnãg, nũy hãpxopmã'ax hitop hã' kopit hok, yĩy yũmũ'ãte 'ãyĩkopit,

Fariseuyũ o'jeawero ip, Jesus a'õ muwarurun ojuy ip puye.— Apẽn Jesus ekawẽn ag̃ukorẽm? — io'e ip jewewebe.

Jesus rano nꞌaa maso paawä ta kyyh hyb nꞌaa panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Pariséw rakata padëëk raky nꞌaa herꞌoot hyb nꞌaa nyy da rabadꞌoo Jesus rano nꞌaa masoo taherꞌoot do hyb nꞌaa. Ti mꞌ ramejũũ mä Jesus wë sa ma matëg, Judah buuj sa wahë nꞌaa Eróts häd näng do karapee sii hẽ, ky kenꞌyym doo gó rakeꞌaanh hyb nꞌaa. Hahỹỹ dꞌ mä sa kyyh Jesus hã:—Ma matëg! —näk mäh. —Ãã hapäh õm. Baad ub mabawät. Dooh daap mamenä bä. Ehub né hẽ Pꞌop Hagä Do karẽn do hã mama metëëk doo —näk mäh. —Dooh mahyb nꞌaa pꞌeed bä ky nꞌaa etsëëh do hã, hyb nꞌaa jawyk do hã mama metëëk bä. Dooh maky nꞌaa ehỹỹd bä sa hyb nꞌaa ma metëëk doo.

Txa²wã¹hxi²kan¹jah¹la² ũ³yho³hi³ki̱³ki³ai²na² ũ³hũ¹ain¹ki̱³jau³su²Nxa²ha¹te¹ fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³waix3tain¹nũ²la² he³son³kxi²nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la²:— Ko̱³nxe³te³si¹jau³su² Je³su²jah³la² wah³nxe² yxau²xai³ki̱³tu¹wi¹. Nxe³nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Olo Xekaka Tahi Axaha Jesus(Marcos 12.13-17; Lucas 20.20-26)Hatyaoseta fariseunai hikoahenahitaha hoka ahekotyaha hasakaharetyaha Jesus maheta, kasani ehaikoare irae hoka iniraine kakoita iraeharetyahene aokowita. Hatyaoseta axikatyaha haxaotyakiraharenai, Herodes koamaniya tyaoniterenai xoaha nexaha Jesus hiye maheta: — Xekohaseti, hawaiyexeharene atyo waiyekehalakita womana, aliterexe atyo haotyakijita Enore aokitere akereta. Maisa atyo haiyanai xahekola hityakekore, hakakoa atyo halitinai hiyaiyita.

Jesu-ra vakaborokiadani ija'ari(Marcos 12.13-17; Lucas 20.20-26)Hari. Jesus kania ai vihi'aha adani farisio. Vaabono vakanava'isohikhama'aha:—Jahaki ida Jesu-ra anana'dohibakhiavini asohijanarija kaimoni ida kidivarani, oniani ida anaathidanoararivini hija. Oniaroa, farisio va'ora vahonariaha adani vaipohina, Iroji ipohina vaipohiriki khama Jesus kania avikhana, Jesu-ra vakaboroborora kaimoni vakadina'dohia. Hari. Jesus kania avikha'aha adani makhira. Vani'a'aha:—Jesus, aogaki ida ija'ari vava'i-ra ivajaharavini kadavarania. Ija'ari hahavi-ra va'ora ika'ojomo'ivini hiki ida badani Deua binofiki bada vani'ahaha'oadahaja kaimoni. Ija'aria vavajaharavini kaba'i ida kadavarani, ni-ianahoarihaki oni iathini khai va'ora ni'aja kaimoni. Vara ivani'aka'oaki ida varani ka'oa hini.

Kytsa okyrysaro humo Sesa bo nyny mykaranaha ja.Kyze wastuhu Pariseutsa ziponaha, asa zuba niaksohokiknaha. Tahatuktu nipamykysokonaha. — Sesus Moises harere bo batu yhỹ mozihikiknaha — iwa mytsaty nikaranaha. Kyze ituktsa Erodes tuktsa kino niwatihi Sesus nizokparakanaha. Iharere humo batu imysapy mozihikiknaha ana humo hi Sesus bo zumukunaha. Asahi:— O myhyrinymyrykytsa tisapyrẽna haty zuba nisihyrinymyryky ana humo hi myhyrinymyrẽtsa. Kytsa pokso batu apyby. Kytsa abazubatsa humo batu asikpyby. Kytsa aharere siakparawy byizeka batu asikpyby. Moises harere tsinymyryziuku ahyrinymyrywy baba my.

MAKU 12.13-17 IRUKA 20.20-26 PIAT EWYMiꞌi hawyi woꞌomuꞌe haria yt iꞌatuwese i Iesui ete — Tupana tiꞌatukaykay wyti aru iraniaꞌin ywania e Iesui pote. Miꞌi hawyi tuwat raꞌyn Iesui yatypepyi hawyi teꞌeruwaꞌatunug iꞌatuꞌakag koro koꞌi Iesui maꞌat hap etiat toꞌoehay hamo. Miꞌi hawyi taꞌatuehay ehay kat ehay wo kat ehay wo waku Iesui ehay aparap taꞌatuꞌauka teran haype. Miꞌi hawyi taꞌatupoꞌoro taꞌatuemiitꞌin morekuat Eroti emiitꞌin wywo Iesui maꞌat teran haype. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Urumuꞌe hat taꞌi uruikuap taꞌyn wyti ehay hãpyk hap iꞌatuꞌe. Taꞌi etiꞌatumuꞌe hãpyk kahato ti miitꞌin Tupana mikyꞌesat ewy iꞌatuꞌe. Iꞌewyte ti yt erekenꞌẽ hin i miitꞌin mupi iꞌatuꞌe. Iꞌewyte uruikuap ti aikotã miitꞌin etiꞌatumõtypot toꞌoꞌewyꞌewy iꞌatuꞌe iwatoꞌin nakaria iꞌewyte kurin nakaria iꞌatuꞌe hap uruikuap taꞌyn uruto iꞌatuꞌe.

Epemó'ikokono Jesus koeku isóneunoa ne kóperau nâti(Mk 12.13-17; Lk 20.20-26)Ipuhíkopeane farîzeuhiko xapákuke ne xanéhiko, ho'úxovonehiko oposíkoti kixoku iyupaxó kíxea Jesus épemo'ikea, kaha'aînoati pahúkeovo ya kixoku yumópea. Yane pahúkoane farîzeu ne íhikauhiko koánemaka xanena Êrodi xoko Jesus. Hara kixóponoahiko:—Ihikaxotí, véxoa itíkivo koati ponóvoti koane yíxivoa ne kaná'uti kixovókuti ihíkexoati ne páhoenovi Itukó'oviti. Ako yokómomoyi payásoko ne xâne vo'oku kutíkokone uhá koeti xâne xikóyoke.

Weé ta'sase me'ra Jesuré bu'îri a'mârã naâ sẽrí yã'a'ke niî'(Mc 12.13-17; Lc 20.20-26)Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'ro fariseu masa wa'â wa'âwã. Be'ró naâ Jesuré bu'îri boká sĩ'rirã, “A'tîro weerã́”, niî apo yuúkãrã niîwã. Tohô weérã naâ bu'esére siru tuúrãre, tohô niikã́ ãpêrã Herode yaa kurákãharã me'ra Jesu tirópɨ o'ôo'kãrã niîwã. Naâ kɨ̃ɨ̂ tiropɨ etârã, niîwã:—Masaré bu'egɨ́, ɨ̃sâ mɨ'ɨ̂ niisétisere masî'. Mɨ'ɨ̂ diakɨ̃hɨ́ uúkũ'. Masá yɨ'ɨ̂re de'ró wãkûrãsari? niiró mariró diakɨ̃hɨ́ uúkũ'. Õ'âkɨ̃hɨ yeere diakɨ̃hɨ́ werê'. Ãpêrã wiôrã niîma niiró mariró niî pe'tirãre ni'kâro noho ĩ'yâ'.

Fariseocunaca alcabälapïtam tapupäcun(Mc 12.13-17; Lc 20.20-26)Chay nishanta uyalishanpïmi fariseocunaca aśhucalcälil limanaculcäla imanuypapis quiquin Jesuspa shimillan cunca cuchuynin cananpä. Chaynu limanacalcälilmi puliwshïnincunacta Herodes partipi śhalcünincunactawan caćhapäcula Jesusman cay nichï: “Yaćhachicü taytáy, tantiapäcümi rasuncälla amćhu caśhanta. Nunacuna limaśhanwan manamá iwichicunquichu nïtacmá pimanpis śhalcuyanquichu. Aśhwanpa Diosninchic munaśhannu rasuncällactam yaćhachinqui.

Rob'uiprazé, danhib'apito ma, da te 're ĩpo'o za'ra mono zé wasu'u(Marcusi 12.13-17; Rucasi 20.20-26)Tawamhã parisezu norĩ hã ma tô ai'aba'ré Zezusihi nhiti, si'rã'õtõ da, a'â. Si'rã'õtõ wamhã, ma tô sima ãma roti za'ra, Zezusi hã te te siwi pibu da, tinhimirowasu'u na te te tãma ãma upa za'ra zô, te te tãma ãma upa za'ra wa, da te dasiwi wẽ'õ da, duré da te dasiwi âri da. Tawamhã Zezusihi u ma tô 'mazatõrĩ za'ra, tizadawa zapari'wa norĩ hã, apito Erodihi nhimiroti wẽ 'wa norĩ zama. Tawamhã Zezusihi u sihutu wamhã, ãne te siwi sadanha:— Rowahutu'wa, asadawa nhipese õ na 're aihâimana mono zém na hã wa tô aiwaihu'u za'ra ni. Tô sena na te ĩwẽ na si dama 're ĩrowasu'u u'âsi mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina si. Asimiroti hã da te dasiwi 're wẽ'õ za'ra mono nherẽ, te tô õhõ na si dama 're ĩ'aroti u'âsi mo. Duré ni'wam norĩ hã dama pire na 're hâimana za'ra mono nherẽ, aimawi hã aima 're hâimana mono õ di. Aiwapsi te 're dahâimana za'ra, aima hã.


Morara exiryke yna zuruko õsenetupuhtoh poko. Ritonõpo omiry tyoro mana. Romano kowenu omiry tyoro roropa mana. Morara exiryke ynatinerũ ekaroryhtao romano kowenu tinerũme Ritonõpo omipona ro ynanah? tykase toto tõturupose.

E kwa mẽ inhmã mẽmoj jarẽ. Rõm nhõ pahihti kot mẽ pahpê Ijaew mẽ pahte kãm kàxpore hkwỳ nhõr ã mẽ pamã karõta. Kwa xà ja amã mex nà? Xà kot pu mẽ kãm hkwỳ gõ? Nà xà kot pu mẽ kãm õr kêt nẽ? E kwa mẽ inhmã tanhmã ja jarẽnh to. Anẽ.

Ininiã pisãpiretaua. Atãokani txineiro asikini Homanoakori auĩtemoni, Sesa inakorimoni? Apakata amasikakaniri iuamoni? —itxarina iua.

Awylygue âdara impostu epywadyly wâgâ mâuntuly wao xinaram aguekâ. Moisés inweniby ara, koendâ pymâ Roma donro César-ram impostu ebyry epywadyly? Koendâpa? — kelymo.

— Aꞌe rupi urupuranu putar nerehe kury. Aipo ximono putar temetarer Hom tawhu pe har wanuwihaw ikàg weraꞌu maꞌe pe zane nehe, iꞌi izupe wà.(Naꞌe uzeꞌeg uzeupeupe wà, Zezuz pe uzeꞌeg ꞌym pà wà. — Heꞌe, aze iꞌi nehe, uhaw putar zeꞌeg kwehe arer nehe. — Nan, aze iꞌi nehe, uhaw putar tuwihaw Hom pe har zeꞌeg nehe. — Wyzài maꞌe imumeꞌu mehe umàno putar nehe, iꞌi uzeupeupe wà.)

Haꞌe gui aipoꞌere ke orevy: Mbaꞌexa tu ndee reikuaa? Haꞌevea rami ri ndaꞌu César pe nhameꞌẽ imposto repy, tyrã pa any?

Natigide, enitoɡ̶owa niɡ̶ica anakati. Domige lakapetegi najoinaɡ̶aneɡ̶egi ɡ̶odoiigi me jedianaɡ̶atece César, ninionigi-eliodi romaanotedi, niɡ̶icoa dinyeelo ane leeditibige me jedianaɡ̶a? Domige lakapetegi ɡ̶onajoinaɡ̶aneɡ̶egi, oɡ̶oa, adakapetege?”

Nurã ore ei nde ve torembo'e ti javo. Marã ndereaporog̃ita? César'gareheve'g̃a e'i: “Pemondomondo ti itambere'ia César'ga pe nhanderuvihavuhu'ga pe ga imono'og̃ukarame,” ei g̃a. Mara'ngu po nde javo: “Timondo ti”? Mara'ngu po nde javo: “Timondoyme ti”? ei g̃a Jesus'ga pe.

“Hã kỹ, ẽg mỹ ã tỹ nén to jykrén mũ tómnĩ. Mỹ ha nỹꞌ, ẽg tỹ pãꞌi mág tỹ imperador mỹ jãnkamy ẽn nĩm tiꞌ, imposto kajãm jéꞌ? Ẽg mỹ hỹn nĩm mũꞌ, vó mỹ vó?” he ag tóg mũ, ón kỹ ti ki jẽmẽn kỹ.

—Aipo ramo, iporã paraꞌe nhande, judeu reko-rupi jaiko vaꞌe, japaga nhameꞌẽ-vy mburuvixagwasu César-pe hemimbopaga uka? Iporã paraꞌe japaga eꞌỹ? heꞌi. —Ne mbaꞌe tipo eremombeꞌu arã ore-vy upéa-rehe oroikwaa hagwã, heꞌi íxupe omonheꞌẽavyse-vy moꞌã hikwái.

Kai heka ixinamy aõma adee iny rarybererimy ihỹre. Timybo iny raraykynyrerimy ihỹre. Iny bede ywinareny aõbohe ixinamy nieru aõna aõna òwydỹỹnamy ròhònyke aõbohe awire?

—Aꞌeramũ ene ꞌawamũ ꞌjau oree: Jane ꞌã judeua. Simono te jane kaꞌaranũũa ꞌwyriararete ꞌga upe, Sesa ꞌga upe? Naani te raꞌu nũ?— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe. —Najudeu arũi te ꞌã ꞌwyriararete ꞌga. Tapyꞌỹi amuteea te ꞌã ꞌga. Romanũa te ꞌã ꞌga. Aꞌetea te jane simepy ꞌga?— ꞌjau ꞌgã Jejui ꞌga upe.

Ba me akukja ga me imã arẽ. Me rũnh kunĩ nhõ bẽnjadjwỳr raxbê Xedja. Mebê idjaer kute o me bajtemja. Djãm Metĩndjwỳnh kukràdjà kôt ne gu me baje bẽnjadjwỳr Xedjamã pi'ôk kaprĩ nhõrmã? Nàr kon? Goja on me imã arẽ, ane.

—Mîrîrî yeꞌnen îꞌ kaiꞌma epuꞌtî pîꞌ nan? Yairî awanî kaꞌrî, kaane kaꞌrî, yairî pra awanî? Uyesaꞌkon pe tîweꞌsen Romanoyamîꞌ esaꞌ César yeꞌma annaya ya?

hu: Xatep-tep mũn pe'ãpaxex? 'Ok yũmũ yõg xat'ax te' xat hok, pu tayũmak hã pago hok gohet puknõg pu'? 'Ok pe' xat pu pago? Xatep-tep mũn pe'ãpaxex? Kaxĩy.

— Cedag̃ tu exe dinheiro ũmũm oceju bima Roma ka kukukat peam?- -César peam? Ixe wuyedinheiro ojuyjuy cebeam teidadam- -César beam. Teida buje, wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ g̃u kuka ajeku? — io'e ip.

Ti hyb nꞌaa, —näk mäh —ãã mamaherꞌood nyy da a hã. Tawꞌããts hẽ a hã ji epaag bä Roma buuj sa wahë hã rahepak doo, Sesa hã? Nyy dꞌ a hã? Ji epꞌaak gꞌeeh ta tii?Tii da rawén eaanh, rakarẽn paawä Jesus herꞌoot do hã rabawꞌyyt raky nꞌaa tapaa do ta hã. “Dooh ji epaag bä Sesa hã” taky hado bä paawä, Eróts karapee raky nꞌaa tapa paawä Jesus Roma buuj sa hã. “Ji epꞌaak né hẽ” Jesus ky hado bä paawä, hajõk do maa newꞌëë doo, dooh ragenaag bä ta tii. Tii bꞌ rakawajꞌããn paawä ta wë. Hejoonh né hẽ ta hã reaanh doo. —näk mä sa kyyh.

Nxĩ¹nha²kxai³ wãn³txa² wain³jau³xan²tu̱³ ĩ³yau¹ũ¹sah¹lxi³sĩ¹nhẽ³li¹. Ro³ma²no² nũ̱³ka̱³txa² a²hxi²kan¹jah¹la² Se²sa³jah¹lo²su² a²nũ²a² ũ³yho³hi²ki̱³ki³ai²na² ũ³hũ¹ain¹ki̱³ta̱³nxa² hãi¹nxã¹ta̱³nxa² ĩh¹nxe² wain³txi³ kãi³sĩn¹te³la¹ji¹wi¹? Nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka xoanere atyo hiyahekola: xoana wiyaotyakisakaho hiyetaiya hoka wisehenaite olo kalorexe Roma yere ana, maisaiya kore? nexaha.

Haria nanamitha bana Deus kava'isohihia: Deus haria honariamanija imposto kajinironia arabo kaka'da'dini-ra ano'avini? Jahamanija koda ida arabo ipohiki kaka'da'dini athi-ra anaabavini? — Jesu-ra vani'aha. César oniki ada arabo ipohiki kaka'da'dini.

Mypehatsa abazubata Sesa okyrysaro ja ibo nyny tsimaha. Katsaktsa Sudeutsa Moises harere bo yhỹ tsimykaranaha okyrysaro ty Homa abazubata nyny tsimaha zeka wasani ja. Ana soho humo ikia mytsaty tsimy — niaha.

Miꞌi tupono etomoherep to ewanẽtup hap uruepe sio waku apo iꞌatuporekuat Sesa pe wahaꞌupnug iꞌatuꞌe sio yt tomikyꞌesat ewy imiẽtup ahepiat iꞌatuꞌe.

Ná'ikopo kó'inoaye iséneunoa ra koekúti? Yimápavi yarâ'a: Pahúkovi Ponóvoti Kixovókuti hó'e ûti poréxea ûti ne kóperaxovike Sêza, enepone nâti ya Róma exoti koeku ûti? áko'o ákoyea —kíxoanehiko.

Tohô weérã mɨ'ɨ̂re apêye noho sẽrí yã'arã a'tiápɨ. Romano masa wiôgɨre kɨ̃ɨ̂ niyéru wapa seésere wapa yeékã, marîre dutisé ãyú niîti, ou yã'â niîti nee? Naâ Jesuré bu'îri boká sĩ'rirã, tohô niîwã. (Jesu “Wapa yeéro ɨá'” niikã́ maa, Judeu masa “Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨréta ẽho peóro ɨá'; mɨ'ɨ̂ tohô niisé yã'â niî'”, niî bookãrã niîwã. “Wapa yeétikã'ro ɨá'” niikã́ pe'e maa, “Romano masa wiôgɨre yɨ'rɨ́ nɨ'kagɨ weé'”, niî bookãrã niîwã).

Chayurá má, niycälillämay ¿Roma gubirnuman alcabälacta uycunapä Tayta Dios awninchun icha manachun?” nin.

Taha wa, wa za oto wa norĩ hã wasiwi asadanharĩ za'ra ni, ãne. E Roma ãma danhib'apito uptabi ma, wa za rob'uiprazé hã wa te tãma 're po'o za'ra, ĩsimiwada'uri zarina. E 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wẽ di, ãne hã. E tãma wẽ õ di. Ma'ãpé wama waihu'u za'ra na asimirosa'rada hã, wa te waihu'u za'ra da. — Ãne te siwi sadanha, Zezusi hã te te ãma tãma upa za'ra zô, timreme na hã.


Moro ke Jezu poremãkapory se toh kynexine. Yrome ynara tykase Jezu eya xine,—Ajohpe matose. Oty katoh yporemãkapory se hmatohu?

Nhũm prem ã hêx rom àhkukjêr anhỹr tã no nhũm ra mẽ hamaxpẽr ã mẽ omu nẽ mẽ kãm:—Tk. Kwa mon ka mẽ ã axêx rom ja hã ixkukjêr anẽ?

Xesosi imarotari ninoa nirekari ikerokiniri isãkire. Ininiãkara itxana:—Kinirepa hinirekari nikerokiniri nisãkire? Kona erekai hĩte. Hĩsãkirauatakasaaki, kãkiti erekarini atoko hĩtxa, txamari maerekati hĩkama.

César tiunâguedoem kulâ tapâiguelymo awyly xuturimbyryem olâ myani Jesus.Aituo aguely:— Koendonro emyenro wâne âmaemo, koendonro keba olâ âmaemo. Inra esagueyby odaji wâne ânguylâ ihuguely myara wâne ienokudyze mawylymo.

Ukwaw Zezuz wamaꞌenukwaw paw ikatu ꞌym maꞌe aꞌe. — Pemumeꞌuahy tuwe maꞌe penemiapo ràm. Pezapo zepe amo ae maꞌe. Hemuꞌem maꞌe romo peiko. Màràzàwe tuwe pezeagaw hemuzeꞌeg zemueteahy kar pà Tupàn rehe.

Jesus haꞌe kuery ijaꞌe eꞌỹa oikuaa vy aipoeꞌi:— Pendeko porã merami rive vaꞌe, mbaꞌe re tu xereko aꞌãxe ri?

Pida Jesus ja yowooɡ̶oditediwe lowooko ane beyagi, odaa meetediogi, “Igame leeɡ̶oditiwaji madineenitiwa? Akaamitiwaji niɡ̶ina anokowo meletibigiwaji.

Ojohupe g̃a ei:—“Tapemondoi ti César'ga pe,” e po ti ga nhande ve nehẽ hamo, ei g̃a ojohupe. A'ero po ti nhande ga'eagwera mombe'ui César'ga pe nehẽ. A'ero po ti César'ga onhimonha'nga ga rehe nehẽ, ei g̃a ojohupe.Jesus'ga ombaragwaha omoandyandyipotara rehe. Nurã ga ei g̃a pe:—Ahemoandyiva'ero maranameuhũ pe ipotari nhimbote'vara nhirembi'ea rupi? ei Jesus'ga g̃a pe.

Hã ra Jesus tóg ag jykre pãno ki kanhró nĩ. Hã kỹ tóg ag mỹ: “ãjag ne tóg ón kỹ inh ki jẽmẽ sór mũꞌ.” he mũ. “Jykre régre ãjag nỹtĩ mỹr,” he tóg.

Ha haꞌe ohexa kwaa hese hekoha vai:—Peẽ katu pende pyꞌa kyꞌaha pemoꞌã kwaa vaꞌe, heꞌi. —Maꞌerã xe monheꞌẽavyse? heꞌi.

Tai Jesuisi heka rierymyhỹ aõma awimy aõkõ tai rahareri heka rexierymyhỹre: —Kaiboho òbitimy aõkõ toite. Aõherekibo heka kai biwaitxenanybenykemy wamynymy wadi atxitenyteri?

Aꞌere Jejui ꞌga ꞌgã kwaawi ojee. “Jejeꞌega renupa ꞌgã nuri numiamũ. ‘Siesak ꞌga mamaꞌe mũ momeꞌua sigaty jarejee ꞌjau’ eꞌi ꞌgã jee numiamũ”, ꞌjau ꞌga ojeupe. Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Nepeporonuwi tee pejejua ee jee. “Simowuwut ekoete jarejaupe ꞌga ꞌeawera jarejaupe ꞌjau”, peꞌje te jee— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym Jeju arỳm me axwe kôt tu me kuman memã kum,—Me ga ne ga me amijo ajêx ne amijo Metĩndjwỳnh mar mexo aba. Nok ba ren me amã, “Metĩndjwỳnh kabẽn kupa'ã ne me kum õro ba”, ane ga me ren memã kum, “Be, Jeju axwekumrẽx. Ga, kute bẽnjadjwỳr raxbê Xedjabê pi'ôk kaprĩ nê prãmja pumũ”, ane. Ga me ren memã anen ren arỳm memã ikurêtuw. Nã gãm me ajêx ne aje Metĩndjwỳnh mar.

Tîîse Jesusya îꞌ ankuꞌpai toꞌ wanî tarakkîrî epuꞌtîꞌpî. Moropai taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Seruꞌyeꞌkon amîrîꞌnîkon. Aawarîrîꞌnîkon teesenkuꞌtîsanon morî pe tîwanîkon kaiꞌma. Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen uuwanmîra uurî anapiꞌpai awanîkon mîrîrî? —taꞌpîiya.

Tu yã mõ'ãmã', pãyã Yeyox te' yũmmũg, hu:—'Ãxop pa max, pãyã 'ãkuxa mũn kummuk! Tep tuk yĩkopit putup xate'?

Imẽnpit Jesus itaybit ikẽrẽm okuk pin ip iam.— Apẽnpuye eyju wa'õmuwarurun ojuy? — io'e. — Omuykukum ojuy eyju — io'e cebe ip.

Jesus hapäh mä sa hꞌyyb nesaa doo. Ti mꞌ taky hadoo sa hã:—Jꞌooj madäk doo me ky kenꞌyym do bëëh! Hëd nꞌaa tii da bë keꞌaanh, këh ỹ hyb nꞌaa ỹ bë no nꞌaa maso paawä? —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² hi²sen³kxai³lu² wãn³txai²na² ta²ko¹ta²kon¹jau³xai²na² wi¹ko̱³nh²sxã³ ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ wãn³txa² ko̱³nxe³jau³xa² sa²yxo²sai¹sa²te³lhxã³ ten³nx2ti³ji¹wi¹? Wi¹lhin¹ki³lxo³tũ̱³ka̱³txi³syah¹lxi¹lxi¹.

Nexaha hoka Jesus otya inirawaneneha hoka nehena: — Teraharetyoarenae, xoana hoka xahasakaharetya xaokowita natyo?

Vakaborovini-ra ogaki ada Jesus. Oniania, va'ora ni'aha:—Deus athi-ra avanofivini-ra avakahi'badaraki a'oni. Ni-avarigavini avanofidoroki ida avakadina'dohi. Avanofiki ida hora avarakaraganahavini, oniani ida hora avakaboroka'oavini hija.

Sesus simysapybyi humo tsihyrinymyrẽta hỹ. Ispe niy:— Ikiahatsa tawatahakanahatsa watsa. Amo kaharere humo uta imysapybara tsimyzihikiknaha ana hi tsipiperykynaha. Iwatatu ahape my:

Maꞌato mio tã iꞌatuꞌe iꞌatuehay hap Iesui tikuap tuwanẽtup hawe tomaꞌat hamuat hap etiat toikuap. Miꞌi hawyi toiꞌatuwesat — Typy ihay rakaria sese ti eipe katupono uimaꞌat reran neꞌi are uhãꞌãg neran haype hap atikuap taꞌyn e.

Itea exó kíxea Jesus ne váhere isóneuhiko. Yane hara kíxovokoxoa:—Na koeti yopósi'okinovonunoe kehá'atinoe mbahúkeovo ya yumómbope? Koati itínoe itûkoheovoti!

Tohô weégɨ Jesu naâ yã'âro wãkusére ĩ'yâgɨ, a'tîro niîwĩ:—Mɨsâ tohô niîrã, weé ta'sarã niî'. De'ró weérã yɨ'ɨ̂re mehêkã yɨ'tígɨ, bu'îri bokagɨ́sami niîrã, sẽrí yã'ati?

Chay mana allin pinsayninta tantialmi Jesus nila: “Pasaypi ishcay cära nunacuna ¿imapïtan imamanpis palpuchiyta munapämanqui?

Tawamhã tinhimirosa'rata wasété zarina te te sima ãma ĩroti za'ra zé hã ma tô sina waihu'u, Zezusi hã. Taha wa, ma ãne tãma tizadawa na wa'rãmi za'ra:— A norĩ wa'wa hã te asadawa nhipese na 're aihâimana za'ra wa'aba mo. E marĩ da, te ãne na asiwi ĩ̱zadanharĩ 'wa, ĩ̱mreme na te aima ãma upa za'ra wa'aba da newa, asiwi ĩ̱wẽ'õ wa'aba da.


Romano kowenu epehmatoh enehko ya tineru pitiko, tykase.Mame tineru tarose eya xine ahtao Jezu a, ynara tykase ynororo eya xine,—Onoky ekuhsẽ roropa mosehro? Onoky esety roropa mosehro? tykase tõturupose eya xine.—Seza mosero, romano tõ esemy, tykase toto.

E mẽ atõ inhmã kàxpore htỳxre hõ gõ pa omu. Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kãm ja gõ nhũm kupy nẽ kànhmã mẽ kãm kupẽ nẽ mẽ kãm:—E mẽhõ nhĩxi nẽ mẽhõ karõ na ja hã? Anẽ.

Hõerekano txineiro ota Homano auĩte asikini ĩkapani.Ininiã iminarona txineiro ota.

Moeda enetaungâ, pymâ Roma donro xurâem kiempywado — kely.Agueduo moeda nhadylymo.

Pemur temetarer xe ihewe hexak kar pà nehe, iꞌi wanupe. Werur temetarer tàtà maꞌe izupe wà.

Pexa uka haꞌvy xevy peteĩ hatãꞌi vaꞌe imposto peguarã — heꞌi. Haꞌe ramo ixupe ogueru peteĩ hatãꞌi vaꞌe.

Digawii anadeegitiwatiwaji beexo naɡ̶ana anatikani mediani romaanotedi anetiɡ̶adiiɡ̶eni mediani.” Odaa joɡ̶oyadeegitalo aca beexo. Odaa ja nigetediniwace, meetediogi, “Ame liwigo aniwoteloco ani beexo? Codaa ame liboonaɡ̶adi ane diniditeloco ani beexo?”

Pehepiuka ti ji ve itambere'ia – akoja pe g̃a ei: “A'ea ti pemondomondo nhanderuvihavuhu'ga pe.” A'ea pehepiuka ji ve, ei Jesus'ga g̃a pe.A'ea g̃a heruri ga pe a'ero. Kiro Jesus'ga ei g̃a pe:—Ma'g̃a ra'angava hehe? Ma'g̃a ndera g̃a okwatija inog̃a hehe? ei Jesus'ga.

“Inh mỹ jãnkamy jun, imposto kajãm jafã ẽn ti,” he tóg. Kỹ ag tóg ti mỹ ũ jun mũ sir, jãnkamy ti. Kỹ tóg ag mỹ: “ũ jiji nỹ kã nĩ, ũ kãggrá nỹ kã nĩ?” he mũ.

—Pehexa uka xe-vy plata atã mburuvixagwasu remimbopaga uka, heꞌi huvixa kwéry-pe.Peteĩ ogweru. —Kivaꞌe raꞌanga pa upe vaꞌe plata atã? Kivaꞌe ohai uka vaꞌekwe plata atã-rehe? heꞌi oporandu-vy íxupe kwéry Hesu.

Timybohe nieru‑ki rakaharenykre aõna aõna òwydỹỹnamy. Biditeòsinyke kia‑ò arierykremy. Tai tahe tamy riteòsinyre womati nieruõ. Tahe Jesuisi ritỹỹraxinyre: —Motyytybybo koa rỹire. Monibo ityre‑ki koa roire?

—Kaꞌaranũũ ywopeꞌia pemut amũ jee raꞌne, Sesa ꞌga mepyawa mũ jee raꞌne— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.Aꞌeramũ ꞌgã amũ imonou ꞌga upe.—Kweramũ ajee ꞌwei— ꞌjau ꞌga imonou ꞌga po pe. Aꞌeramũ Jejui ꞌga kaꞌaranũũ ywopeꞌi resaukaa ꞌgã nupe:—Awỹja raꞌagawa te ꞌup ee? Awỹja rera ajee ꞌawamũ ꞌup ee nũꞌũ?— ꞌjau ꞌga esaukaa ꞌgã nupe.

Amrẽ imã pi'ôk kaprĩo tẽ, me aje kum õrja o tẽ ba me amã omũ, ane. Nhym me arỳm 'ỳr ngônhponho pi'ôk kaprĩ pydjio tẽn kum kungã. Nhym memã kum,—Mỳj me'õ ne 'ã karõja? Ne mỳj me'õ ne 'ã idji jêtja?

Moropai taꞌpîiya: —Moriya mîrîrî yeꞌmatoꞌyaꞌnîkon eneꞌtî uupia eraꞌmatoꞌpeuya —taꞌpîiya.Mîrîrî enepîꞌpî toꞌya. Moropai inkamoro yekaranmapoꞌpîiya: —Anîꞌ eseꞌ mîserî? Anîꞌ yekaton sîrîrî pîrata enaꞌpî pîꞌ? —taꞌpîiya.

Paxnũ tayũmak! Kaxĩy.Ha ta' paxnũn, tu tu' mũg, yĩy Yeyox te' yĩkopit, hu:—'Ũxuxet'ax nũhũ tik koxuk? Kaxĩy.

— Dinheiro isurũg̃at cuy epetojot owebe- -pũg̃'a'in- -dinheiro'a yaũm Roma ka kukukat peat'a'in — io'e cebe ip.O'yadojot ip dinheiro isurũg̃at'a- -yopĩcat'a- -prata mug̃ẽg̃ẽat'a.

—Bë metäh hã ỹỹ moweed ji mahepak doo —näng mäh.Ti mꞌ rabanꞌoo däk ta hã moweed denaari häd näng doo. Ti mꞌ tabeaanh sa hã:—Jaa heen nꞌaa hahỹỹh? Jaa häd hahỹ kerih do ta hã? —näng mäh.

Ũ³yho³hi²ki³ai²na² tẽ³sxã³ ũ³hũ¹sah¹lxi³hẽ¹li¹. Ĩ²ti³ten³sa³nhai¹. Ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ ũ³yho³hi²ki³ai²na² ũ³hũ¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Jã¹nxe³te³nah¹lxi¹:— A²nũ²a² ye³na² ũ³wha²li¹lho¹ain¹kxe³su² te²a² ĩh¹nxe³te²a² a²ye³nhũ̱³ji¹wi¹? Ĩh¹te²a² a²ĩ³lxi³su² ji¹wi¹? Ta¹hxai²hẽ¹la².

Xamehena olo hokose xijitere hoka nowaiya! nexa. Nexa hoka isaha olo hokose enomana. Hoka Jesus axehenahene: — Xala nexare exahe niyakotini tiho exe olo hokose hiye? nexa.

Hora vakavikha jiniro 'ba'dania mahija imposto kajinironi-ra vada oni'avini — va'ora ni'aha.Hari. Vavikha'ihi. Jesus va'ora nana'dohivini hi'ihi ida jiniro 'ba'dani:—Hana hina onina mani hida? Hana hina ka'da'di akamoani mani hida?

Okyrysaro ty estuba kabo nynytaha! Atakta kytsa bo nyny tsimy — niy. Napiri wata ty estuba ibo nyny niaha. — Aty naro sa okyrysaro humo ziwatahaka. Aty hyrikoso sa okyrysaro humo ziwatahaka — niy.

Pyno eweimoherep to uhepe iꞌape rakat iꞌatuetineiru e. Taꞌatuium hawyi Iesui toꞌe — Uwe iãꞌãkap meiũ iꞌape tote toĩneꞌen e.

Yéxakana ne tiûketi kóperau nâti.Yane omínoanehiko póhuti pe'u tiûketi. Ina kôe ne Jesus:—Kutí'ikopo itukoa nône yoko îha ovâ ra tiûketi?Ina yumopâhiko:

Niyéru kuhi romano masa wiôgɨre wapa yeéri kuhi nohore miítia, niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, ni'kâ nɨmɨ da'ra wapá ta'ari kuhi nohore miítiwã. Tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Jesu naâre sẽrí yã'awĩ:—Noa nohó yaa diâpoa , noá wamé wã'yatí a'ti kuhípɨre? niîwĩ.

Má, alcabäla pägapäcunayqui illaycäta licachimay” nil.Niptinmi juc dinariu nishan illayta upäcula. Jinaptinmi tapula: “Cay illaycäćhu ¿pitá cayan? ¿Pip śhutintatacmi apan?” nil.

Tane wamhã, ma'ãpé rob'uiprazé ĩsapotore hã we ĩ̱ma 'mai'âri aba pé, te 'madâ'â da, romanu norĩ nhib'apito ma, da te tãma 're ĩpo'o za'ra mono zéb da si, rob'uiprazé ĩsapotore hã.Taha wa, nima hawi ma rob'uiprazé ĩsapotore hã tãma 'mai'ãwisi ni. Tawamhã Zezusi hã te te 'madâ'â wamhã, te oto sadanharĩ za'ra:— E 'wai hâibarĩ, rob'uiprazé ĩsapotore na hã. E 'wa sisi ui'éré duré, ãma hã.


Ynara tykase Jezu eya xine,—Morara ahtao Seza kyryry ekarotoko eya. Yrome Ritonõpo kyryry ekarotoko Ritonõpo a, tykase.

Hãmri nhũm mẽ kãm:—Pahi Sesti karõ nẽ hixi na hã. Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Tỳ. Tô kêr ka mẽ mãmrĩ kãm hkwỳ nhõr o apa. Hã hkarõ nẽ hã hixi. Tãm kot hipêx xwỳnh jakamã õ na. No mẽ kajaja na pre Tĩrtũm mẽ anhĩpêx nhũm mẽ apê õ jakamã kwa kêr ka mẽ kapẽr kôt pix mã ri amnhĩ nhĩpêx o ri apa. Anẽ.

—Ari, Homano auĩte —itxana.—Ininiãkara hĩsikariko Sesamoni iua nakiti. Hĩsikariko Teosomoni iua nakiti —Xesosi txana ninoa.

Aituo in-hogulymo:— Roma donro kywymâry César ezedy, emydy warâ — kelymo.Jesus aguely:— César xurâ, Cesaranlâ xuduwâtaungâ. Deus xurâ, Deusranlâ xuduwâtaungâ warâ — kely.

— Tuwihaw Hom pe har hagapaw hehe tuz aꞌe, iꞌi izupe wà. — Aꞌe ae umuapyk kar uwer rehe aꞌe, iꞌi izupe wà. — Aꞌe mehe pemono tuwihaw maꞌe tuwihaw pe nehe. Pemono Tupàn maꞌe Tupàn pe nehe, iꞌi wanupe.

Ombovai okuapy:— César mbaꞌe rima.Haꞌe ramo aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— César mbaꞌe ri rã pemeꞌẽ haꞌvy César pe. Haꞌe rã Nhanderuete pegua ma Nhanderuete pe ae ꞌrã pemeꞌẽ — heꞌi.Romanos 13.7

Odaa joɡ̶oigidi, moditalo, “César, niɡ̶ijo ninionigi-eliodi romaanotedi.” Odaa jeɡ̶eetediogi, “Enice edianitecetiwaji César niɡ̶ica ane nebi, codaa edianitece Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ica ane nebi!”

A'ero g̃a ei:—César'ga ra'angava. Garera tuhẽ g̃a okwatija inog̃a hehe, ei g̃a.A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:—Pemondoa'ja ti César'ga rembiapoa ga pe a'ero. Tupana'ga rembiapoa ki a'e te pemondoa'ja Tupana'ga pe, ei ga g̃a pe.Yvyakotyve'g̃a pe Jesus'ga ei Tupana'ga rembiapoa tonhimondo ti g̃a onhikwava'eg̃a ga pe javo.

Kỹ ag tóg ti mỹ: “pãꞌi mág tỹ imperador kãggrá vẽ,” he mũ. Kỹ tóg ag mỹ: “kỹ pãꞌi mág mỹ ti tũ nĩm nĩ, hã ra Topẽ mỹ ti tũ nĩm nĩ gé,” he mũ sir.

—César raꞌanga hembihai uka ave, heꞌi íxupe hikwái.Ha Hesu heꞌi:—Aipo ramo, César-pe imbaꞌe emeꞌẽ. Ne mbopaga uka ramo, emeꞌẽ jevy íxupe, ijáry-pe. Ha Nhandejáry-pe katu hemimbota emeꞌẽ íxupe, heꞌi huvixa kwéry-pe Hesu.

Tai tahe rirawyònyre: —Roma hãwã iòlònile tai roire. Tai tahe Jesuisi rarybere: —Tibo Roma hãwã iòlò nierubo heka tamy biwahinykre. Tibo Deuxu nierule tasỹ tamy biwahinykre.

—ꞌWyriararete ꞌga maꞌea futat— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—ꞌGa raꞌagawa rerekwara ꞌga maꞌea futat. Aꞌeramũ pẽẽ imonou ꞌga upe etee futat. Aꞌere Jarejuwarete ꞌga mamaꞌea pemono ꞌga upe etee futat— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym me kum,—E kum be Xedja karõ, ane.Nhym memã kum,—Bir be, õ pi'ôk kaprĩ. Dja ga me kum angã. Nhym be, Metĩndjwỳnh nhõ mỳjjabit dja ga me Metĩndjwỳnhmã angã. Nãm Jeju ã memã ane nhym me arỳm kabẽn ma.

Inkamoroya yuukuꞌpî: —Romanoyamîꞌ esaꞌ César eseꞌ —taꞌpî toꞌya. Mîrîrî taa toꞌya yeꞌnen, Jesusya taꞌpî: —Moriya itîîkî iipia, imîrî pe awanî yeꞌnen, îꞌ taꞌpî Césarya yawîrî ikuꞌtî. Moropai îꞌ kuꞌtî taꞌpî Paapaya yawîrî nîrî ikuꞌtî —taꞌpîiya.

Ha:—Yã' puknõg yõg gohet te tikmũ'ũn xat'ax koxuk. Kaxĩy.Yĩy Yeyox te:—Gohet pu' hõm gohet yõg yã hãpxop, xix Topa pu' hõm Topa yõg hãpxop. Kaxĩy.

— César biõg̃buk, ibutet tak — io'e ip.— Imẽnpuye ig̃o'a César pubut'a- -dinheiro'a — io'e. — Cemuojuyjuy epeg̃ũm César be wuyeipi kukat pe — io'e. — Deus pe dak cuy epeg̃ũm cemuojuyjuy — io'e.

Ti mꞌ raky hadoo:—Sesa heen nꞌaa, Sesa häd —näk mäh.Ti mꞌ Jesus ky hado kän sa hã:—Bë anꞌoo Sesa hã ta no nꞌaa, ta heen nꞌaa hadäk doo. Bë anꞌoo Pꞌop Hagä Do hã ta no nꞌaa hẽ —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹:— Se²sa³jah¹la² a²yen³su² ha²kxai³ a²ĩ³lxi³su² ha²kxai³ te²la¹wi¹. Ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Se²sa³jah¹la² a²yen³kxi³khai³xa² ũ³hũ¹yah³lxi¹nha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² a²yen³kxi³khai³xa² ũ³hũ¹yah³lxi¹nha²kxai³ nxe²xai³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka nexaha: — Kalorexe Roma yere — nexaha.— Xoare xamani atyo kalorexe Roma yere anere hoka kalorexe ana xisene. Hoka Enore anere hoka Enore ana xisene — nexa Jesus.

Vani'aha:—César ka'da'di akamoani mani oni. Onina mani oni jaboni.Oniaroa, Jesus va'ora ni'aha:—Césa-ra vano'a bana kidinahina binofikia. Deu-ra bana vano'a jaboni kidinahina binofikia — va'ora ni'aha.

— Abazubata Sesa hyrikoso okyrysaro humo — niaha. Sesus ispe niy:— Niwazuba! Sesa namy ty ibo tu tysizotahaktsa! Deus mozihikik ana ty zuba Deus bo nyny tahaktsa! Deus hawa ha ty mozihikik ibo tysizotaha hỹ — niy.

Miꞌi pote — Taꞌi morekuat wato Sesa iãꞌãkap iꞌatuꞌe. — Pyno iwat hãꞌãkap wywuat pywuat tupono tope ro ewetum are maꞌato Tupana wanuat waku ewetum no Tupana pe e.

—Sêza.Ina kixovókoxopamaka Jesus:—Enepone ítuke nâti, peréxapa. Koáhati ítukene. Kúteanemaka koêku xoko Itukó'oviti, koêkuti páhoenopi, konokoâtimaka itíki —kíxovokoxoane.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, naâ yɨ'tiwã́:—César, romano masa wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ diâpoa, kɨ̃ɨ̂ wamé wã'yá', niîwã.Be'ró Jesu naâre niîwĩ:—Too pũríkãre romano masa wiôgɨ wapa yeé dutise nohore kɨ̃ɨ̂re o'ôya. Õ'âkɨ̃hɨ yee pe'e maa kɨ̃ɨ̂re o'ôya. Kɨ̃ɨ̂ wee dutísere weeyá, niîwĩ.

Niptinmi: “Romap Puydï Mandänin Cesarpam” nipäcula.Niptinmi Jesus: “Chayurá Cesarpa cäcätá, payman-ari uycäliy. Diospa cäcätá Diosmantac-ari uycäliy” nin.

Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra:— Ã hã, Roma ãma danhib'apito hâibarĩ, duré taha nhisi ui'éré.Tawamhã Zezusi hã ma duré tãma waihu'u za'ra, ãne:— Taha wa, Roma ãma danhib'apito ma, te za ĩsimiwada'uri zarina, marĩ hã tãma 're ĩpo'o za'ra wa'aba mo apâ, ĩte wa. Tane duré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te za marĩ hã ĩsimiwada'uri zarina si tãma 're ĩsõmri za'ra wa'aba mo apâ, ĩte wa, marĩ hã. — Ãne ma tãma waihu'u za'ra, Zezusi hã.


Mame morara kary etaryke tyya xine toemynyhmase toto. Mame Jezu turumekase ropa eya xine. Toytose ropa toto.

Hãmri nhũm mẽ amnhĩ jaêr pê ã kot kàxpore jarẽnh anhỹrja ma nẽ axte kãm tanhmã nẽ hkêt nẽ. Hãmri nẽ akryk omu hãmri nẽ ma akupỹm mra.

Ikara apakapapirenatxi ikenakotakasaakina itsorĩkaãtana.—Paimatireri iua —itxanãtakakana.Ininiã itakanaparina, sipeka itxana.

Jesus aguely tindatuo âseguâdâdylymo. Napâigueombyra idylymo. Aituo idâlymo.

Izeꞌeg henu mehe ipytuhegatu tuwe aꞌe wà. Uhem aꞌe wi izuwi wà. Taꞌe nupuner kwaw imuzeꞌeg zemueteahy kar haw rehe aꞌe wà xe. Nuzeꞌeg zemueteahy kwaw tuwihaw rehe. Nuzeꞌeg zemueteahy kwaw Tupàn rehe.

Haꞌe nunga haꞌe kuery oendu vy onhemondyipa reve oejapa ojeꞌoivy.

Noɡ̶owajipatalo niɡ̶ijoa lotaɡ̶a Jesus, eliodi moyopo. Odaa joɡ̶oyakamaɡ̶adi, joɡ̶opitibeci.

Henduvame g̃a nhimomby'ai tegwete gamoandyihava javo. A'ero g̃a hoi ga hugwi ogwovo.

Ag tỹ ti vĩ mẽ kỹ ti jykre tóg ag mỹ e tĩ sir. Kỹ ag tóg ti tovãnh kỹ mũ mũ sir.

Upéa ohendu ramo, opondera Hesu nheꞌẽ-rehe hikwái. Ha haꞌe kwéry heꞌi:—Hasy vaꞌe-rehe jepe nhaporandu ramo íxupe, omombeꞌu porã joty nhande-vy, heꞌi hese opondera-vy hikwái.Upéi oheja íxupe ojeꞌói-vy hikwái.

Tai tahe urile ribedeòtiidỹỹnyre. Tai ririrenyre ròirenyre.

Aꞌe renupawe ꞌga upe ee oporonup maꞌefera ꞌgã oporesagamũ etee ꞌga ree:—Kuu. Iꞌakwaap ꞌga raꞌe nũꞌũ— ꞌjau ꞌgã ajaupe.Aꞌeramũ ꞌgã awau ꞌga wi.

Ne arỳm te kute mỳjja'õ jarẽnhmã kam no tyn dja. Ne kam arỳm kum kàx ne mã tẽ.

Mîrîrî taa Jesusya pîꞌ toꞌ esenumenkaꞌpî mararî pra teesenumenkai, îꞌ taiya eta tîuyaꞌnîkon pîꞌ. Mîrîrî yeꞌnen Jesus piapai toꞌ wîtîꞌpî. Îꞌ kupî toꞌya pra awanîꞌpî Jesus pîꞌ.

Ha' xupak, tu' yẽy, tu' yĩkopit kux, tu ta' mõg.

Iboap ekawẽn buye, mũg̃ ma osodop ip. O'jẽm ma ip Jesus xewi. O'yag̃uybabi'ũm ip.— Ya'õmuypit pa'ore wuywebe — io'e ip jewewebe.

Ti mꞌ rahyb nꞌaa meuunh mä Jesus herꞌoot do ramaa napäh bä mꞌ. Ti mꞌ rabahõm kän mä ta mahä̃nh.

Jã¹nxe³jut3su² jau¹xai²na² ain³kxain¹nxa²ha¹te¹ ĩ³o²nha²sxã³ ã³waix3txain¹sxã³ ĩ³xain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Semaha nikare iniraine hoka hakaharetyoaha. Hoka halakisaha Jesus hoka xanehenahitaha enonita.

Vakamithahi ida Jesus athi, vakava'ibodivarani'ihi ida niha ninini vakadina'dohi bigathanivini. Ni-Jesu-ra vanana'dohijanaki, va'ajihi'aha.

Iharere humo sipybyrẽtsa. Iwaze nitururuknaha, Sesus ta zuba nitare.

Mio tã ihay taꞌatukuap taꞌyn hawyi iꞌatuperup kahato raꞌyn teꞌeruwanẽtup kahato iweꞌeg hap ete. Miꞌi hawyi tuwat imaꞌat reran haria.

Kamoánehiko neko yuho Jesus, yupíhova iyúpaxeova unáko ne yumópope. Yane kurí kíxoane épemo'ikea koane pihópeahiko.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, tɨ'o mariá, be'ró wa'â wa'âwã.

Niptinmi licapayllaman camälälil, Jesusta caćhaycul cuticulcäla.

Tawamhã parisezu norĩ zadawa zapari'wa norĩ hã ãne na te te wapari za'ra wamhã, ma tô ãma titob'uzu za'ra. Tawamhã Zezusihi ãma, marĩ te te 'manharĩ za'ra ãna, ma tô ĩhawi ai'aba'ré, apâ.


Aorihtyã ẽsemãkapory ropa poko(Mak 12.18-27 Ruk 20.27-40)Morarame moro ẽmepyryae ro satuseu tõ toytose Jezu a. Satuseu tõ mokaro aorihtyã ẽsemamyry ropa poko onenetupuhpynomo. Ynara tykase toto Jezu a,

Akupỹm mẽ htĩr ã mẽ harẽnhMakre 12.18-27 Rukre 20.27-40 Juãw 5.21, 6.39-40 mããnẽn Wam Korĩt 6.14Tã nhũm Satusew nhõ xwỳnh kwỳjaja mẽ kot akupỹm mẽ htĩr kêt ã mẽ hkamnhĩx kêt xwỳnhjaja na pre mẽ. Na pre htem mẽ htyk nẽ mẽ hapêx kumrẽx ã mẽ hkamnhĩx jakamã axpẽn mã tanhmã Jejus jarẽnh to nẽ axpẽn mã:—E kwa pu mẽ hwỳr mra nẽ mẽmoj xihtỳx ã hkukja. Kê mẽ pama nẽ tee ri tanhmã mẽ pamã kapẽr to hkukamã hamaxpẽr kaprỳ. Kê mẽ piitã ja hã omu nẽ àhpumunh kêt ã omunh kurê kumrẽx. E tokyx pu mẽ hwỳr.Anhỹr jakamã Parijew nhõ xwỳnhjê pyrà nẽ hêx rom ma hwỳr mra nẽ hkukja nẽ kãm:

Ipĩkari Õkitikiniua Mauikakoni(Marko 12.18-27 Arókasi 20.27-40)Iua õtisaakipeka ãtikaka satoseo apoka Xesosimoni. Satoseo inakoni !auikari ipĩkani iuaĩkana õkitikiniua.

Iguewâtyby modo kurâem itondyly wâgâ nhapâiguehomobyry(Mc 12.18-27 Lc 20.27-40)Mârâ iguandyly wâgâlâ saduceu domodo ewy Jesus agâ âtunâgueze idâlymo. Iguewâtyby modo kurâem itondyly einwânni keba myani akaemo. Jesus iopaji saindylymo.

Uzeꞌeg Zezuz teko wakweraw paw rehe aꞌe kuryAꞌe ꞌar mehe we, xaxeto hemetarer katu maꞌe xatuxew her maꞌe aꞌe wà, ur Zezuz pyr aꞌe wà. (Nuzeruzar kwaw teko wakweraw pàwàm rehe aꞌe wà.) Uzeꞌeg izupe wà.

Marcos 12.18-27 Lucas 20.27-40Haꞌe vaꞌe árave oĩa py ou saduceu kuery vaꞌe regua. Haꞌe vaꞌe kuery ma ndogueroviai nhanhemboete ju ꞌrãa. Haꞌe gui oporandu okuapy ixupe:

Odigikatigi niɡ̶ica noko nige newiɡ̶atace niɡ̶inoa émaɡ̶aɡ̶a(Marcos 12.18-27 Lucas 20.27-40)Ijaaɡ̶ijo niɡ̶ijo noko joɡ̶odiitalo Jesus icoa saduceutedi. Niɡ̶icoa saduceutedi baadoɡ̶oyiwaɡ̶aditeda Aneotedoɡ̶oji micota me yewikatiditace niɡ̶inoa émaɡ̶aɡ̶a anigida noko.

Ombogwerahavirẽ omanove'g̃a nahembirekoa'javi(Marcos 12.18-27; Lucas 20.27-40)A'ea rupi jitehe saduceus'g̃a nduri Jesus'ga pyri. Saduceus'g̃a ndogweroviari omanove'g̃a mbogwerahava. Kiro g̃a nduri Jesus'ga pyri ovahema. A'ereki g̃a e'i ojohupe:—Mara'ngu po ti Jesus'ga onhimbotegweteavouka nhande ve ga nhi'ig̃ame nehẽ? ei g̃a ojohupe.

Ẽg tỹ ẽg ter ja tá vỹn kenh ke(Mc 12.28-34 Lc 10.25-28)Kỹ kejẽn Saduceu ag tóg Jesus tá junjun mũ gé, kurã ẽn kã. Ag tỹ ón kỹ ti ki jẽmẽ sór vẽ gé. Hã ra Saduceu ag tóg: “ẽg ter ja tá ẽg vỹnvỹn kenh ke tũ nĩ,” he tĩ. “Rĩr mãn ke tũ ẽg tóg nĩ,” he ag tóg tĩ. Ẽn ag vỹ ón kỹ Jesus ki jẽmẽ sór mũ gé.

Saduceu kwéry omonheꞌẽavyse moꞌã Hesu-pe(Mc 12.18-27 Lc 20.27-40)Upe áry-py ogwahẽ ou-vy henda-py gwĩ saduceu kwéry, “Nonhemoingove jevýi vaꞌerã gwĩ omano vaꞌekwe” heꞌi vaꞌe. Ou ramo heꞌi:

Tahe kia txule saduseu mahãduõ heka dòidenyde Jesuisi‑ò. Rityhynyõhyymyhỹre kia aõma rubu‑bibi ixixana heka rityhynyõhyymyhỹre, saduseu mahãdu wahe.

Oferap maꞌe are ꞌgã muꞌeawet(Maku 12.18-27 Luka 20.27-40)Koꞌikoꞌi satuseu ꞌgã amũ ꞌua oporogytau Jejui ꞌga upe ee nũ. Aipo ꞌgã eꞌi ajaupe: “Amanũ re ae noferawuꞌjawi nũ. Amanũmũ ae teepawamũ ywawuje futat”, ꞌjau agawewi satuseu ꞌgã ajaupe jepi. Aꞌetea ꞌgã ꞌut oporonupa ee Jejui ꞌga upe.

Me tyk akubyn tĩn mỳr jabej me Jejumã kabẽn.(Mak 12.18; Ruk 20.27; Tex k 4.16; Ap 20.4)Nhym kam myt tãmkam mebê xadjudjêu kwỳ 'ỳr bôx. Mebê xadjudjêu ne me arĩk memã kum,—Be, me tyk akubyn tĩn prãm kêtkumrẽx, anhỹr ar o ba. Nãm me 'ỳr bôx ne kukij ne kum,

Saꞌmantan Tîpo Eꞌmîꞌsaꞌkan PepînTaa Saduceuyamîꞌya(Mc 12.18-27 Lc 20.27-40)Mîrîrî yai saduceuyamîꞌ wîtîꞌpî Jesus pia. Inkamoro esenumenkatoꞌ wanîꞌpî isaꞌmantaꞌsan eꞌmîꞌsaꞌka pepîn taawonan pe. Mîrîrî yeꞌnen isaꞌmantaꞌsan eꞌmîꞌsaꞌka pepîn taapîtîꞌpî toꞌya.

Xanoxeo xop te put pu' hi'ax 'ãktuxHãpxip 'ĩhã Xanoxeo xop nũn, tu' kuxa mãm 'ohnãg putpu' hi'ax kopah, tu nũktu Yeyox yĩka' nũn,

Ixe kabiam Saduceuyũ oajẽm Jesus kay. Judeuyũ osodop ip. Tũybe wuye'ũ buje waram g̃uto acejetait g̃u iãn o'e ip.

Saduséw Jesus hã rakeꞌaanh do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ, ti noo gó né hẽ rakajaa Jesus wë Saduséw häd enäh doo, ta hã rakeꞌaanh hyb nꞌaa mꞌ. Sa hã mꞌ dooh mꞌ ji ganä wäd bä ji dajëb bä.

A²nũ²a² ya³lu²te²su² te²a² ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²ju³ta³nũ³su²Jã¹nxe³hĩ¹nai³kxai³lu² sa³tu³se²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nhai¹tũn³te²nãu³xai²na² ã³wxã³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³tũ̱¹ka̱³txai²na² sa²kxai³lu² a²nũ²a² ya³lu²kxai²nãn²tu̱³ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²ju³ta³nũ³a² yxo²ĩ²ain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². A²nxe²te²nãu³xa² ã³nhai¹tũ̱³ka̱³txa² ã³tĩ̱³sxã³ ĩ³wã̱³txain¹te³nah¹lxi¹:

Kamati Kaseneheta Tahi Axaha Jesus(Marcos 12.18-27; Lucas 20.27-40)Hatyo ferakeneta haiyaharenai saduceunai tyoaha Jesus ana. Enomanaha haliti wainihena hoka maisa kasehetere. Tyoaha Jesus haliya hoka nexaha:

Ija'ari kohana aja'dini varani hini hida(Marcos 12.18-27; Lucas 20.27-40)Hari. Oniaroa, mitihini vikha'aha adani sadosio. Sadosio vakadivarani hiki ida ija'ari abinini naothinia abononi ahokirini.Hari. Jesus kania vamaakari'aha adani sadosio.

Mynahyrizikpo naha soho Sesus nitsasoko.Bykyze Sadusitsa Sesus bo zumunaha. Asahi. — Kytsa mohyrikosokdanahaze ba zikyrizikpozonaha — mykaranaha.

MAKU 12.18-27 IRUKA 20.27-40 PIAT EWYMiꞌi hawyi meimuẽwaria miitꞌin ikuꞌuro hawyi yt teꞌeruwehymut hin i e haria teꞌeroꞌe Iesui pe

Epemó'ikokono Jesus exépukopeaxomo ne ivokóvoti(Mk 12.18-27; Lk 20.27-40)Koati énomone yaneko káxe, ahí'okovo Jesus ne sadúseuhiko, enepone koyúhoti ákoyeamo exépukapa ne ivokóvoti. Hara kixóhiko Jesus:

Masá wẽrîka be'ro masasére Jesuré sẽrí yã'a'ke niî'(Mc 12.18-27; Lc 20.27-40)Jesuré “Romano masa wiôgɨre wapa yeéro ɨatí?” niîka nɨmɨreta ãpêrã sacerdotea saduceu masa kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârã etâwã. Naâ “Wẽrî'kãrãpɨ masasomé”, niî ẽho peóma. Tohô weérã Jesuré masasékãhasere a'tîro niîwã:

Jesustam wañücuna śhalcamunanpi tapucun(Mc 12.18-27; Lc 20.27-40)Chay muyuntacmi wañücuna śhalcamunanman mana quiripäcü saduseocunaca śhapämula. Paycunam Jesusta nipäcula:

Dahâiwa'utuzém na, Zezusi da te dasiwi ĩsadanharĩzé wasu'u(Marcusi 12.18-27; Rucasi 20.27-40)Tawamhã sadusezu norĩ hã ma duré ĩtẽme aihutu Zezusihi u, te te siwi sadanharĩ da, tinhimirowasu'u na te te tãma ãma upa za'ra zô. Ta norĩ hã 're dadâ'â za'ra mono wamhã, ab're hawi apâ 're ĩdahâiwa'utu za'ra mono õ na te te dama 're ĩroti za'ra mono.