—Moeze namorepatopõpyry ynara ãko mana, “Orutua toorihse ahtao typoenõke pyra ahtao, ah zakorõnỹpyry ipytỹpyry apoino typytyme, imũkuatohme aorihtyã mũkurume,” tykase Moeze nymerohpyry.

—Pa Jejus? Kwa mẽ inhmã mẽmoj jarẽ. Na pre finat Mojesja Tĩrtũm nhỹ hã ã mẽ panhĩgêtjê mã karõ anẽ. Mẽ hkra hkêt rãhã mẽ pa nẽ mẽ htyk xwỳnhjaja nhũm mẽ harẽnh o: Koja mẽhõ hprõ nẽ kamã hkra hkêt rãhã pan ty. Hã koja hkôt htõja hpãnhã hprõ ho hprõ nẽ kamã hkra. Hãmri nhũm kato nẽ te kêp htõ htyk xwỳnhta hkra pyràk. Anẽ.Ã na pre Mojesja Tĩrtũm nhỹ hã mẽ kãm karõ anẽ.

—Koerekareri, Moisesinira oerekari ia sãkiretxiti: “Kiki meenetipanika ipininiã, iua itari takaroko tikinitakoro. Iua itari keene ininiã, itakauãkatari amarini iua itarini ipĩpekarini uãka,” itxa Moisesini.

Aguelymo:— Idakâ, Pymâ. Moisés ezewenry tutuzelâ âmâ, iweâpa kydamudoem inweniby: “Uguondo tywydy namypalâ iguely-ro watay, iukonobyrylâ nohogüim iwydypyry agâ, imezeândoem. Aituo iamudo iazeypy, igueypy imeryenlâ âdutuoly” kelype.

— Purumuꞌe maꞌe. Nezewe iꞌi Moizez aꞌe, Tupàn zeꞌeg kwehe arer imuapyk pà pape rehe aꞌe. — Aze awa umàno waꞌyr ꞌym pà aꞌe nehe, tuwe tywyr wereko hemireko kwer aꞌe nehe, tuwe upurumuzàmuzàg wykyꞌyr umàno maꞌe kwer hekuzaromo aꞌe nehe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer aꞌe.

— Poromboꞌea, Moisés aipoeꞌi: “Amongue taꞌy eꞌỹ re omano ramo tyvy ju omenda ꞌrã imeveꞌỹ vaꞌe re, omano vaꞌe raꞌyrã vaꞌekue oguereko aguã”, heꞌi rakaꞌe.Deuteronômio 25.5

Odaa joɡ̶oige Jesus, moditalo, “Niiɡ̶axinaɡ̶anaɡ̶a, Moisés diiɡ̶axinaɡ̶atece nigica ɡ̶oneleegiwa ane yeleo, odaa ja nenyaɡ̶aditi lodawa, maleediɡ̶ica lionigitege, odaa nioxoa leeditibige me lodawa naɡ̶ajo wajekalo eotibige mica lionigipi. Odaa diɡ̶icoa lionaɡ̶a micataɡ̶a daɡ̶a lionigipi ijoolatibige nioxoa.

A'ero, orembo'eharamo javo, g̃a ei Jesus'ga pe:—Ymyahũ Moisésva'ea okwatija hako tokwaha ti g̃a javo. Aherembikwatijara e'i: “Po akwaimbae'ga manoi ta'yre'ymame g̃wembirekohẽa pe, a'ero ti gairũ'ga tahembireko hẽa pavẽi. Ta'y ti ga hẽa pe nhiirũva'ea togwereko gwakykwepohara'g̃a javo.” A'ea Moisésva'ea ikwatijari hako, ei g̃a Jesus'ga pe.Kiro g̃a imombe'ui omanove'g̃a Jesus'ga pe.

“Senhor,” he ag tóg mũ gé. “Moisés tỹ ẽg mỹ vẽnh jykre nĩm kỹ tóg ẽg mỹ: “ã régre tỹ ã krẽ tũ ra ter kỹ ã tỹ ti prũ fi tỹ prũg ke vẽ,” he mũ. “Ã tỹ ã régre mỹ ã krẽ han ke vẽ, fi ki,” he ja tóg nĩgtĩ, Moisés ti,” he ag tóg mũ, Saduceu ag, Jesus mỹ.

—Mboꞌeháry, heꞌi Hesu-pe hikwái, —Moisés amyrĩ omombeꞌu vaꞌekwe nhande-vy nhande rekorã. “Kwimbaꞌe omano ramo, oheja ramo gwembirekokwe naimembýi reheve, tomenda jevy tyvýry gwovajare-rehe. Upéixa ramo, Keꞌy raꞌy, heꞌi vaꞌerã imemby ypy-rehe” heꞌi nhande-vy vaꞌekwe Moisés.

Tamy rarybere: —Erydỹỹdu, Moisesi tyyriti heka kawesemy ribedeerynyre: —Aõma hãbumy hãwyy heridumy roikeki aõbohe timykibo hãwyy uladu‑di ratxikeki. Hãbuõ iriòrekõ‑di rurukeki tai tahe iseriòre heka iriòrese tyby‑wana roike. Tai heka kia hãbu rubuweleu, kia deròwymy heka uladu ritybienyke.

Aꞌeramũ ꞌgã ꞌjau ꞌga upe:—“Moromuꞌjara ꞌga”, eꞌi ꞌgã enee jepi. Aꞌeramũ ene ore mueapyou katu mamaꞌe are. Ymã te ꞌã Moisesi ꞌga kaꞌarana kwasiari inuga janee rakue. “Kũimaꞌe ꞌga amũ nipo amanũ waꞌyreꞌemauwe. Aꞌeramũ nipo ꞌga manũ re ꞌga rewirera ꞌga ꞌga remirekofera ẽẽ rerekou. Aꞌeramũ nipo ꞌga ajaꞌyrapyau ẽẽ pype. Aꞌeramũ nipo ꞌga raꞌyr ypy ꞌga amanũ maꞌefera ꞌga raꞌyrera ꞌjawe futat”, ꞌjau ꞌã Moisesi ꞌga ikwasiaa inuga rakue— ꞌjau ꞌgã Jejui ꞌga upe.Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Aꞌjea futat— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

—Ujarẽnh djwỳnh, me bakukãmãre Môjdjê ne amrẽbê: me bamã, “Godja me'õ prõ'ỳr mõn kra kêt rã'ã tyk jabej mỳj dja me nẽ? Bir, dja kamymẽ ar aben djàkam ikwãja'õ 'ỳr mõ. Ne kum kra djin kukrij nhym abatành ne. Me kute 'ã abenmã kum, ‘Be, kamy tyk kra ne wã’, anhỹr ne kute kamy tyk mar tỳx rã'ã kadjy.” Nãm ã me bakukãmãre Môjdjê me bamã ane, ane. Mebê xadjudjêu ne me ã Jejumã ane.

Moropai inkamoroya taꞌpî Jesus pîꞌ:—Anna yenupanen, pena Moisés nurîꞌtîya anna yenupaꞌpî see warantî —taꞌpî toꞌya. —Tiwin warayoꞌ noꞌpîta, tîîse tînmu ton tepose pra aasaꞌmanta mîîkîrî noꞌpîrîꞌpî eꞌnîmî. Mîîkîrî yarakkîrî itakonoꞌpî wanî eꞌpai awanî —taꞌpîiya. —Moropai more yan pe tîrui noꞌpîrîꞌpî enasaꞌ ya, tînre ton yenpoiya. Mîîkîrî more pîꞌ urui munmuꞌpî taiya, tînmu pe tîîse.

tu:—Notot, Mõyyex te yũmũ'ã hãmyũmmũgãhã', hu: “Tik 'ũm xok, 'ĩhã' xetut tek-tok put hok, puxix tik taknõy xe' xetut mũy, nũy nũ mũtik yãytax, pu ta tu tuk-tok put, pũyĩk-tok 'ũyĩpxox nõm te mãxap yõg hãpxop pop.” Kaxĩy.

— Ocemutaybitbin'ukat! — io'e ip Jesus pe. — Moisés juk kuyjeayũ mutaybitbin osunuy:Iwag̃o e'ũ buje, jekitpit jewebumũn cuy jewag̃o'ũm tayxibuk eju, itayxibuk i'it'et'ũm pima, i. I'it'et pima, iwag̃o'ũm tieg̃ ipotpot kuka o'e i'it, i.— Imẽneju ocetaybit g̃u abu-tayxim e'em ixe ayacat iam, waram ce'ũ'ũayũ etait puje — io'e ip cebe.

Hahỹỹ dꞌ mä sa kyyh:—Ma matëg! —näk mäh. —Pꞌooj ub Mosees mejũũ ër hã, ajꞌyy dajëb bä, ta ỹỹm teréd wäd bä tanetaa nä bä, tii bä mꞌ ta hỹỹj mä gatꞌëë däk tii, ta hỹỹj makũ panaa näng hyb nꞌaa mꞌ —näk mäh.

— Je³su²jah³la² ĩ³tih³nxe³nẽ³jah¹lãi³. Ĩ³yau¹ũ³sa²sĩ¹nhẽ³li¹. Moi³se²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² jau³xau³hxai²tẽx1ta² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ¹nhẽ³te³nah¹lxi¹: “In³txi³su² ya³lu²kxi²kxai²nãn²tu̱³ a²wẽ³ha³lxi³khai³xa² yũ²nxa³kxe³su² ha²kxai³ a²lon³yah³lai²na² sa²kxai³lu² a²txu¹ha² so¹nyha¹ta¹ka³lxai³tã² so¹nyha¹txai²li¹, a²lo³na² ya³lu²ã³jah¹la² ta²ha² wet1si¹jau³su¹.” Moi³se²ah³lu¹tai²na² ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

— Xekohaseti, Moisés atyo exakerexe aotyakisa: “Hatya haliti wainihena hoka haiyanityo maisanihalota halakisa hoka iximarene atyoite tyaohena hatyo wainiyanenehenolo kakoa hoka kaisanihenaha hoka enaxenane wainihenere ityani atyoite kaxaokaka”, nexa.

Vani'aha:—Jesus, Moisés kohana ija'ari-ra va'ora ka'ojomo'ivini hida: “Isarina oadani abini'aha ada aajojahiki, kaariha hi'ihi ida kidigamo, kajo'ojahikia bianakara'ihi ida kaariha, bivaisaja kaimoni ida gamo, kidi'aajo kohana kaisai hija kaimoni ida kidisai.” Nimania ida Moisés athi Deus kava'isohihi jirikia hojaki.

Iwatsahi Sesus pe:— O myhyrinymyrykytsa. Tubabatu Moises Deus harere botu ziwatahaka: “Maku ihyrytsa byitatu mohyrikosokda zeka itsy haramukuka piakse”. Iwaze atatsa tabykyhyze itse mopurukze kytsa tihi: “O izikytse mopuruk” maha — niy. Iwa Deus harere my.

— Urumuꞌe hat saꞌawyꞌi Musei toꞌe uruepe — Karãpe eiwyꞌok eheykeꞌet ikuꞌuro yt imẽpyt i te turan miꞌi pote waku hehiwu iywyt po pe i raꞌyn topyhuꞌat ikuꞌuro rakat mẽpyt nug hamo e Musei saꞌawyꞌi iꞌatuꞌe. Mio tã e tupono ti uruhenoi teran epe wẽtup sehay uhyt iꞌatuꞌe.

—Ihikaxotí, hara kôe yútoe Muîse: “Enepo ivakápu hóyeno ákoti apáhuina xe'éxainoa ne yêno, konokoâti itúkeovo po'ínu ne ivokóvoti koyenópea yêno ne po'ínuikene maka avané'e xe'éxainoamaka, kutí ákoepone xe'éxa ne ivokóvotine” koe yútoe Muîse.

—Masaré bu'egɨ́, dɨporópɨ Moisé a'tîro dutîkɨ niîwĩ. “Ni'kɨ́ nɨmôtigɨ põ'ratítimigɨ wẽrikã́, kɨ̃ɨ̂ akabihí kɨ̃ɨ̂ nɨmó niî'kore nɨórẽ'ato. Be'ró kɨ̃ɨ̂ koô me'ra neê waro põ'ratí mɨ'tagɨre kɨ̃ɨ̂ ma'mí wẽrî'kɨre põ'ratí basaato”, niîkɨ niîwĩ Moisé.

“Yaćhachicü taytay, Moises camachicuyninćhümi niñä: ‘Juc wayapa mana chuliyu ima wañucuptin'a, cäsu canmi wanücäpa śhullcanwan biudaca casaraculcul punta wayapanpa milayninta śhalcachinanpä’ nil.

Tawamhã, Zezusihi u simasa wamhã, te tãma nharĩ za'ra, ãne:— Rowahutu'wa, duréihã wahi'rada Mozési hã ma tô ãne dama rob'ui'éré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na: “Aibâ hã 'ra õ ré, 're dâ'â za'ra mono wamhã, te za ĩno hã ãma 're mro za'ra, tizédé'aba mro na, 're 'ra za'ra mono da, ĩwasu'u hã si'utõrĩ tõ da, ĩsédé'aba wasu'u hã.” Ãne na Mozésihi nhimi'ui'éré hã, wahi'rata norĩ ma hã. — Ãne ma Zezusihi ma waihu'u za'ra, sadusezu norĩ hã.


Mame orutua kynexine takorõke 6me. Atapona 7me toh kynexine. Mame osemazuhme aenuruhpyry typytase. Yrome tumũkue pyra ro tahtao toorihse ynororo. Mame ipytỹpyry tapoise ropa zakoronỹpyry a, tamuximehxo exikety a.

Jakamã kwa ga mẽ ixujarẽnh ma. Koja mẽ kot axpẽn to htõ xwỳnhjaja kêp 7. Nhũm kot waja hãmri hprõ nẽ wa pa nhũm kamã hkra hkêt rãhã ty. Nhũm hkôt htõja hpãnhã ho hprõ

Setxi itaritxiakori aua mitxi ĩkorapokoriti. Apia anekatakari ĩtaniriuata. Eereka ipĩpe meenetika, ininiã itari takaro iuani tikinitakito.

Xina olâ ise warâ nhegatuly. Tâlâ myakâwâm sete uguondo modo âjiwaigoruem, âjiukonoem waunlo. Iwaigoru ohogüinly myakâwâm. Tywydy namypalâ iguely. Iukonobyrylâ myakâwâm ohogüinrim pypâ agâ.

Aꞌe rupi urumumeꞌu putar maꞌe newe ure nehe kury.Amo awa xe wanekon aꞌe wà, 7 waneta haw wà. Wanykyꞌyr hemireko aꞌe. Naꞌe umàno aꞌe, upurumuzàg ꞌym pà aꞌe. Tywyr hehe we har aꞌe kury, wereko wykyꞌyraty kwer aꞌe kury. Umàno aꞌe no, upurumuzàg ꞌym pà aꞌe no.

Haꞌe gui ikuai rakaꞌe sete joegua. Tujave vaꞌe ma omenda vaꞌekue ri taꞌy eꞌỹ re omano vy guaꞌyxykue oeja guyvy pe.

Odaa onica seete dinioxomigipi aninaa liɡ̶eladi digoina. Niɡ̶ica liidaɡ̶a jonaɡ̶a wado. Pida aona niɡ̶ica lionigi naɡ̶a yeleo. Odaa niɡ̶ijo nioxoa ja lodawa naɡ̶ajo wajekalo.

—Ymya seteva'ea ruvi avo onhoirũva'ea kako, ei g̃a Jesus'ga pe. Ojihuvypyva'ea rembirekoro kako. Ndata'yri ahe kunhangwerava'ea pe. Aerẽ akwaimba'eva'ea manoi, ei g̃a. A'ero aheakoindava rembirekoro aherembirekokwerava'ea pavẽi oirũva'ea py'rovo Moisésva'ea nhi'ĩpo'ruavo.

“Kỹ ũ tỹ jagnẽ mré pafa ja tỹ 7 (ke) vỹ nỹtĩgtĩ. Ag kãke tóg prũg mũ, hã ra tóg ã kósin tũ ra ter mũ. Kỹ ti jãvy tóg fi tỹ prũg mũ sir. Hã ra tóg ã kósin tũ ra ter mũ gé. Kỹ ti jãvy ũ tóg fi tỹ prũg mũ gé sir.

Oĩ vaꞌekwe peteĩ tykeꞌýry, seis tyvýry. Tykeꞌýry omenda kunha-rehe. Upéi omano taꞌýry eꞌỹ mboyve. Tyvýry omenda gwovajare-rehe.

Aõu heka debò inatxi seriòremy kaki rasỹnymy raremyhỹ. Telareny heka roire hãwyymy tahe iriòrekõlemy rurure. Tahe ihãwyytybyhe kia iseriòrewanale roire.

Aꞌeramũ ꞌgã ꞌjau ꞌga upe nũ:—Aꞌere nipo kũimaꞌe ꞌga amũ ꞌga raꞌyra sete. Aꞌeramũ nipo uꞌat ypy maꞌefera ꞌga kũjã mũ rerekou. Aꞌere nipo ꞌga waꞌyreꞌemauwe ꞌga manũi jui. Aꞌeramũ wemireko ẽẽ rejaa wewirerera ꞌgã nupe.

Ne kôt arĩk kum,—Be, ar my aben djàkam ikwãbê 7. Ne kam kutewa prõ'ỳr mõ. Ne kam kra kêt rã'ã ty. Nhym prõja arỳm 'uwtĩ. Nhym kam atãri kamyreja 'ỳr mõ. Ne kam ã ane, kra kêt rã'ã ty.

Moro toꞌ man anna koreꞌta asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtai kaisarî warayoꞌkon. Toꞌ ruinankon noꞌpîtaꞌpî, tîîse aasaꞌmantaꞌpî inmu ton pra siꞌma. Mîîkîrî noꞌpî rîꞌpî yarakkîrî itakonoꞌpî wanîꞌpî.

Yã yũmũg tikmũ'ũn kopa' pip taknõy 'ũxohix te' 7 'axa', ha' taknõy nõm hãmãxap te yãytaha', ha' xetut tek-tok put 'ohnãg, ha' yĩpxox xok, ha ta' taknõy tu' kuhmõy te' mũg,

— 6 beayũ osodop ip iwag̃o kitpityũ. Iwag̃o jewebumũnat o'e. Oe'ũ, jekpotpet'ũm puxe ma. Imẽnpuye pũg̃ ixeyũ'in o'jewebumũn jewag̃o'ũm tayxibuk eju- -jewag̃o nomujuat.

—Panyyg gó õm ãã maherꞌoot —näk mäh. —Hỹ hadoo ajꞌyy 6 ta hỹỹj ãã mahang habok do paah. Tagatꞌëë däk mä ta ỹỹm. Dooh mꞌ teta nä bä, ajꞌyy dajëp. Ti hyb nꞌaa ta hỹỹj seeh, ta jawén näh, gatꞌëë däk mä ta hỹỹj makũ ỹỹm paah.

Nxa²ha¹te¹ Txa²wã¹ha³tih³nãu³ai²na² a²lon³ti³tãu³xa² ha¹li¹ ha¹li¹ ha¹li¹ ka³na³ki¹ yxau²xai³lain¹na²hẽ³li¹. Nxe³te³na¹ ye³kan¹jah¹la² txu¹ha² so¹nha²hẽ¹li¹. Hã²wxãn³txa³ ya³lu²na²hẽ³li¹. Ya³lu²ha²kxai³ a²lon³yah³lai²na² sa²kxai³lu² a²txu¹hai²na² so¹nh²na²hẽ³li¹.

— Hasemehena, winekoni ene 7-hare haximarene kakoarenai tyaonita hoka enaxenaneha kaiyanityo hoka waini maisanihareta. Hoka iximarene ihiyetare tyaohitiya ekakoa.

Hari. Ahararana vahojaha adani 7 vihiki imakhinava kohana. Vaigamina adani. Aajojahikia bianakara'ihi ida kidigamo. Kidigamo-ra vaisaravini oadani abini'aha.

— Kyze kytsa itukytsa sete niaha. Taparakta tasukza. Bykyze ihyrytsa byita tu nihyrikosokda.

Pyno saꞌawyꞌi so ihainia so haꞌyruꞌin sok 7 ok takaria. Miꞌiria so iꞌatueykeꞌet iharyꞌi raꞌyn maꞌato so yt tomẽpyt i te turan ikuꞌuro raꞌyn iꞌatueykeꞌet.

Yoko ya xapákuke ûti, ápe nóvo seti koeti hóyeno kopo'ínukokoti. Kóyenone neko xuvé'eti. Ivokóvone, ako ápahuina xe'éxa. Kurí kíxoane neko yêno xoko atípo.

Tohôta wa'â' ɨ̃sâ wa'terore. Sete ɨmɨá ni'kɨ́ põ'ra niîwã. Masá ma'mi nɨmôti, be'ró wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Põ'ra marí yuugɨ, kɨ̃ɨ̂ nɨmó niî'kore kɨ̃ɨ̂ akabihíre kũûkɨ niîwĩ.

Chayurá ¿imaninquitan? Ya'acunaćhüshi capäcula anćhish wawi-caśha. Chayshi mayurca walmiculcul mana chuliyu ima wañucula. Jinaptinshi chay biudaca casaracula chay umrip śhullcanwan.

Tawamhã Zezusihi ma, te duré rowasu'u za'ra, ãne:— Dasisãnawã si 're ĩhâimana za'ra mono norĩ wasu'u hã wa za oto aima wasu'u za'ra ni. Ta norĩ wasu'u hã wa te waihu'u za'ra da, wa za ãma asadanharĩ za'ra ni za. Dasisãnawã si hã ma tô wasiré 're si'ubumro aré, wasiré zudezu norĩ hã 7 na ĩhâiba za'ra hã, aibâ norĩ hã. Tawamhã ĩpoto'rada hã ma tô timro. Mro nherẽ, ti'ra hã sisõ'a ré te te 'maipoto õ ré, ma tô dârâ. Taha wa, ĩ'uirĩ na ma tô ĩsõsi hã ãma timro tizédé'aba mro na, Mozésihi nhimi'ui'éré zarina.


Yrome morararo tumũkue pyra ro tahtao toorihse mokyro. Morararo ĩkaponato. Morararo emero porehme, atapona 7me.

nẽ wa axpẽn to pa. Nhũm mããnẽn kamã hkra hkêt rãhã ty. Nhũm htõ hõta haxwỳja hpãnhã tãm o hprõ nẽ we wa axpẽn to pa grire nhũm haxwỳja kamã hkra hkêt rãhã ty. Hãmri nhũm htõ hkwỳjaja ni pyxi nẽ axpẽn pãnhã ho hprõ hpa no mẽhõ kamã hkra hkêt rãhã htyk pa.

Iua atokokana iua itari ipĩpe meenetika. Ãti itari iuaĩkana takaro iuani tikinitakito. Txamari iua atokokana ipĩpe meenetika. Iua atokokana txaãpota ikinika itariakori.

Mâkâ lâpylâ myakâwâm tywaigoru iwydypyry namypalâ iguely. Azagâ tokalâ ietomo iukono ohogüinly myakâwâm pypâ agâ. Mâkâ lâpylâ iguewâm, tywaigoru iwydypyry namypalâ. Tywaigoru iwydypyry namypalâ lâpylâ myakâwâm quatro ietomo, cinco ietomo, seis ietomo, sete ietomo warâ iguewâdylymo. Sete uguondo lelâ myakâwâm mâkâ pekodo agâ ohogüimby.

Amogwer tywyr aꞌe rupi katete aꞌe wà no, umàno upurumuzàg ꞌym pà paw rupi aꞌe wà no.

Haꞌekue rami ae ju oiko tyvy re, mboapya, haꞌe gui sete ikuai vaꞌe haꞌe javive re.

Pida jaɡ̶aɡ̶a yeleo maleedaɡ̶aɡ̶ica lionigitege. Odaa ica eledi nioxoa jaɡ̶aɡ̶a lodawa naɡ̶ajo iwaalo. Pida idaaɡ̶ee aniɡ̶ica lionigitege naɡ̶a yeleo. Odaa ijotawece seete dinioxomigipi nigo. Ijotawece nigo maleediɡ̶ica lionigipi.

Na jitehe aheakoindava pe a'ero. Omano ahe ta'yre'yma aherembirekokwerava'ea pe, ei g̃a. Na jitehe jarava'ea onhoirũva'ea nhaporemo ahe rembirekoro aherembirekokwerava'ea pavẽi. Ndata'ypavi reki seteva'ea aherembirekokwerava'ea pe. Omanomba ahe kako. Nahã ahe rekoi ojopy'ropy'rovo.

Hã ra tóg ã kósin tũ ra ter mũ gé, ti jãvy ũ ke gé, hã ki ag kar vỹ kósin tũ ra kãgter kãn mũ sir.

Tyvýry omano ramo, ndaitaꞌýryi ave. Upéi tyvýry ambue jevy omenda omano jevy ave. Peteĩ teĩ omenda hese gwovajare-rehe. Peteĩ teĩ omano ramo, ndaitaꞌýry jepéiry.

Ihelỹỹna sỹ tule rurure. Kia heka ibutumy debò inatxi reurò tii‑wana roihyyre iriòrekõule.

Aꞌeramũ nipo imanũ re aꞌe rewirerera ꞌgã amũ ẽẽ rerekou ipyꞌrau nũ. Aꞌere aꞌea nanẽ imanũi nũ waꞌyreꞌemauwe nũ, ẽẽ rejaa wewirerera ꞌgã nupe nũ. Aꞌeramũ nipo ꞌgã ojopyꞌrapyꞌrau etee ẽẽ ree, ajamanũnamũ. Aꞌere ꞌgã nataꞌyriꞌi futari ẽẽ pype.

Nhym aben totokmã Ar kubê 7 kunĩ kudjwa ã anen 'ỳr ban kra kêt rã'ã ty.

Tîîse mîrîrî warantî rî mîîkîrî nîrî saꞌmantaꞌpî inmu ton pra tîîse. Moropai toꞌ eseurîno yarakkîrî mîrîrî warantî awanîꞌpî. Moropai tamîꞌnawîrî toꞌ saꞌmantaꞌpî inmuku pra toꞌ tîîse. Inkamoro saꞌmantaꞌpî.

tu nũ mũtik yãytaha', ha' xetut tek-tok put 'ohnãg, ha' yĩpxox xok kamah, ha' taknõy tu' kuhmõy te' mũg, tu nũ mũtik yãytaha', ha mõktu' taknõy xohix te 7 te 'ũn mũtik yãytaha', tu' xok, ha' xetut tek-tok put 'ohnãg.

Oe'ũ ixe dak. Jekpotpet'ũm puxe ma. Imẽnpuye wara'acat o'jewebumũn itayxibuk eju- -pũg̃ ixeyũ'in. Oe'ũ ixe dak. Jekpotpet'ũm puxe ma. Imẽn o'jewebumũn ip- -ikitpipiyũ- -soat ip. Pũg̃pũg̃pũg̃ ma o'jewebumũn ip itayxibuk eju. Soat oe'ũ ip- -pũg̃pũg̃pũg̃ ma.

Ti na-ããj mä dajëp né tii dꞌ ẽnh. Dooh mꞌ reta nä bä tadajëp. Ti hadoo né mꞌ ta wób ẽnh. Sahõnh hẽ mꞌ ragetꞌëë bok ta ti ỹỹnh. Sahõnh hẽ mꞌ dooh reta nä bä radejëp. Tagadëëg ub ta gadꞌoo hadoo do katꞌëë däk ta hã. Ti na-ããj hẽ dajëp.

Ye³jen¹nãu³a² ya³lu²nũ³nha²kxai³ a²lo³na² ã̱³xa² txu¹ha² so¹nha²kxai³ ya³lu²kxi² a²lo³na² ã̱³xa² txu¹ha² so¹nha²kxai³ ya³lu²kxi² te²ka³kxa¹ a²lon³ti³tãu³xa² a²yxo²ha³kxa¹ ya²lun¹txi²hxan³kxain¹na²hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹ hxi²kan¹txi³ wẽ³sa² we¹txi²nyhai¹nxa³hẽ³li¹.

Xakore hoka nikareta maisanihareta wainihitiya, exahe ihiyetareha hoka tyaohitiya ekakoa hoka wainihitiya. Nikare makere hatyo 7-harenai waini tyotya.

Oniaroa, kidikajo'oa bianakara'ihi ida kidigamo kaariha biniha'iki. Bivaisaravini vani abini'aha ovari maina. Kidikajo'o hoariha bianakara'ianahi ida vakadigamo kaariha vanihaki. Bivaisaravini vani abini'ianaha ovari jaboni. Kidikajo'o hoariha bianakara'ianahi ida vakadigamo kaariha vanihaki. Onivani fori vihira adani kajo'ojahiki vahoariha avanakarahananavini ida kaariha afohanana. Vavaisaravini vani vaabini'aha afohanana.

Niytahi itsy haramukuka ziakse. Itsy kino ihyrytsa byita tu nihyrikosokda. Bykyze itsy taziky wanu sapy ziakse. Ihyrytsa byita tu ata kino nihyrikosokda. Kyze sete ahatsa astatsa tu ziakse. Estuba nihyrikosokdaze usta atatsa ziakse. Iwa kytsa sete itukytsa iwatsa niakbanaha. Itukytsa hyrytsa habyitsa tu niakbakanaha.

Miꞌi hawyi so iywyt wywo i raꞌyn imiꞌatoiat hehiwu iꞌatuꞌe. Miꞌi so iꞌewyte ikuꞌuro raꞌyn yt tomẽpyt i te turan. Miꞌi tã me so wẽtup i wẽtup i wywo toĩneꞌen sake so topap yne.

Kúteanemaka koêku ne po'ínu, ivókovone ákotimaka xe'éxainoa ne sêno. Ina keno'óko ne mopó'ape, kúteanemaka koêku. Yane ehane uhá koe ívohikeovo neko seti koêti.

Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra põ'ratítimigɨ wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Be'rokɨ̃hɨ́ kẽ'rare tohôta wa'âkaro niîwɨ. Tohô di'akɨ̃ wa'â turia dihakaro niîwɨ teê niî tɨogɨpɨre.

Chaynüllatacshi chaypa atimünincäta jinaman lluy atimünincunätapis pasälun.

Tawamhã ĩsõsibi zama ma tô dârâ, 'ra õ ré. Taha wa, ma duré taha nhosi hã ãma timro, tizédé'aba mro na. Tawamhã taha zama ma duré dârâ, ti'ra hã sisa'u te te 'maipoto õ ré. Ãne zarina ma tô uburé ĩdub'rata norĩ hã dâ'â sidâpâsi, nasi ãma timro za'ra aré, sisõwa're're. Tawamhã uburé ma sisarina ai'utõrĩ za'ra, 'mai'ra õ ré.


Hãmri nhũm mẽ hprõta mẽ hkôt amnhĩ to hitep nẽ ty.

Idânârâ mâkâ uguondo modo iguewâpygueduo myakâwâm, mâkâ pekodo iguely lâpylâ.

Haꞌe kuery haꞌe javi omanomba rire kunha vaꞌe avi omano.

Niɡ̶idiaaɡ̶idi naɡ̶ajo iwaalo jaɡ̶aɡ̶a yeleo.

Aerẽ mbapavamo aherembirekokwerava'ea manoi kako kunhangwerava'ea, ei g̃a Jesus'ga pe.

Kỹ vãhã ag kar prũ fi tóg ter mũ gé sir.

Ojee ꞌgã jomoypaw ire nipo ẽẽ nanẽ amanũmũ nũ.

Nhym kam ar prõjadjwỳ arỳm ar o ino ren ty. Ja ne ba me kuman amã arẽ.

Mîrîrî tîpo wîriꞌ nîrî saꞌmantaꞌpî —taꞌpîiya.

Ibocewi ixe ayacat i'it'et puxe g̃u ma ixe dak oe'ũ.

Tii kä mꞌ ỹỹnh dajëb kän —näk mä Saduséw.

Waini tyotehenahere najikinita waini ohiro.

Vaabinihahavina naothinia abini'ihi ida gamo jaboni.

Iwaze atatsa kino niwatihi nihyrikosokda.

Miꞌi hawyi yt uwe i imẽpyt rokirẽ ikuꞌuro raꞌyn haryporia iꞌatuꞌe.

Ivokóvone uhá koêti neko kopo'ínukokoti, yane ivókovomaka ne sêno.

Naâ niî pe'tirã be'ró koó kẽ'ra wẽrîa wa'âko niîwõ.

Chaynu anćhishnintin wañuculcaptinshi chay walmipis wañucun.

Tawamhã pi'õ zama ma tô duré dârâ, timro norĩ zarina.


Morara exiryke ẽsemãkatohpo onoky pytyme exĩko mokyro nae, 7mãkõ pytỹpyryme toehse aexiryke? tykase toto tõturupose.

Tã Tĩrtũm kot akupỹm nhỹrmã mẽ ho htĩr ronhỹx nhỹ nhỹx kêp nija mjên kumrẽx? Ra piitã kot ho hprõ kênã. E mẽ inhmã ja jarẽ. Anẽ.

Ininiã ipĩkani iuaĩkana õkitikasaakiua iuaĩkana auãki ininina, ĩkiripa oĩtaniri aua oakata iuasaaki? Kotxi ikinimane ninoa setxi itariakori takapekaro oa —itxarina iua.

— Xirâ xina apâiguedyze ato. Âkealâ kuru igueypy kurâem itondyly watay, âdaunlo uguondo akaemo sete ewy iwydyenka ise mâkâ, kurâem itonduomo? Idânârâ akaemo sete lelâ iwydyem ityby mawânkâ! — kelymo.Âdalâ kulâ in-hoguly tientomoem kulâ olâ ara aguelymo.

Ukweraw putar amo ꞌar mehe aꞌe wà nehe. Aꞌe ꞌar mehe, mo wiko putar aꞌe kuzà imen romo aꞌe nehe, taꞌe paw rupi katete aꞌe wà xe, wereko aꞌe kuzà wikuwe mehe aꞌe wà xe.

Haꞌe gui onhemboete jevya ára ndaꞌu sete joegua ikuai vaꞌe gui mavaꞌe eteꞌi ꞌrã oiko kunha vaꞌe me? Mbaꞌeta kunha vaꞌe re sete-ve omenda rire.

Enice, nigicota noko Aneotedoɡ̶oji meote me newiɡ̶atace niɡ̶inoa émaɡ̶aɡ̶a, amigepidiɡ̶ica niɡ̶ijo seete dinioxomigi anepeɡ̶ewi me lodawa naɡ̶ajo iwaalo? Igaataɡ̶a ijotawece lodawadi naɡ̶ajo iwaalo.”

—Marã po ti a'ero nehẽ? ei g̃a Jesus'ga pe. Omanove'g̃a mbogweravame po ti Tupana'ga seteva'ea mbogweravi kunhangwerava'ea reheve nehẽ. Ma'g̃a nembirekoro po kunhangwerava'ea rekoi nehẽ ahe kwerava'javame nehẽ? A'ereki seteva'ea onhoirũva'ea hembireko kunhangwerava'ea pavẽi, ei g̃a. Emombe'u ti ore ve. Marã po ti a'ero nehẽ? ei g̃a Jesus'ga pe.A'ea g̃a imombe'utehei heroviare'yma g̃waramo omanove'g̃a mbogwerahava.

Kỹ fag kãgter ja tá rĩnrĩr mãn kỹ fi hỹn mén tỹ 7 (ke) nĩnh mũ vẽ. Ag kar vỹ fi tỹ prũg ja nĩ mỹr. Hã kỹ tóg vẽnhmỹ nỹ, ag tỹ: rĩr mãn jé ẽg tóg ke mũ, hen kỹ,” he ag tóg, Saduceu ag, Jesus mỹ.

Nhane moingove jevy ramo, kivaꞌe rembirekorã upe kunha? Gwĩ sete tyvýry kwéry omenda raꞌe hese, heꞌi Hesu-pe hikwái hasy vaꞌe-rehe oporandu-vy.

Tai tahe kia ruru‑ribi rexixakreu tahe, tiwexe ihãbukre? Ibutumy dorihe tii‑wana heka roilehekỹlera.

Aꞌeramũ nipo ꞌga ae moferapawa ꞌara rupi manamũ sipo ẽẽ menaretea?— ꞌjau ꞌgã Jejui ꞌga upe. —ꞌGã juejue futat ẽẽ wereko kũi— ꞌjau ꞌgã Jejui ꞌga upe.

Ar kubê 7 ne ar aben totokmã kamy prõ'ỳr ba. Godja we ar kunĩ akubyn tĩn ne àbir jabej we àbirkam nhỹnh kamyja dja ajte 'ỳr mõ? ane. Me ta kute we me tyk akubyn tĩn kêt jarẽnh mỳr jabej ne me ã Jejumã ane. Me kute o àpanh nhym binhikrênh kadjy nàràm ne mebê xadjudjêu ã kum ane.

Mîrîrî ekaranmapoꞌpî saduceuyamîꞌya Jesus pîꞌ. Taꞌpî toꞌya: —Inkamoro warayoꞌkon eꞌsaꞌ asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtai kaisarî mîîkîrî wîriꞌ yarakkîrî. Tamîꞌnawîronkon eꞌmîꞌsaꞌka yai oꞌnon yeꞌka warayoꞌ noꞌpî pe awanî kupî sîrîrî? —taꞌpî toꞌya. —Maasa pra tamîꞌnawîrî yarakkîrî toꞌ eꞌsaꞌ yeꞌnen.

'Ũtaknõy 'ũm yã 'ũn hã' xetut xe'e'? Pax pu tikmũ'ũn putpu hi, puxi' taknõy 'ũm 'ũxetut mũy? Yã' taknõy xohix te 'ũn mũtik yãytaha'. Yã yãyta xohix. Ta tu' kux. Kaxĩy.

Imẽn pima, ajo cũg̃ ma exe? Abu-tayxim je'e ixe ayacat waram g̃uto wuyetait puje? Soat ip o'jewebumũn ixe eju- -7 beayũ — io'e ip Jesus pe.

Ti mꞌ rabeaaj kän Jesus hã:—Ji genyyh bä kä ẽnh, dejëp do paa ji? —näk mäh. —Ny hadoo do ỹỹm kä ta ti ỹỹnh ti noo gó kä? Sahõnh hẽ paa ta ti ta patꞌuuk —näk mä sa kyyh.

Jã¹nxe³ha²kxai³ yan¹nãu³a¹ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²ki̱³tãu³a¹ ta¹ka³lxai²na² sa²kxai³lu² ĩh¹te²la³ta̱³ in³txa² a²wẽ³sãi¹lxo³khai³lxa³te³ji¹wi¹, a²yxo²ha³kxa¹ so¹xai³ai¹nha²kxai³lu¹? Nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

— Nikarite hoka xala exanityo kaisere ite hatyo ohiro tyaohetehena, kamatinai kasehetehenere xowakiya? Hiyaiya, tyotyaha atyo tyaonaha ekakoa! nexaha Jesus hiye.

Haria nanamitha bana Deus kava'isohihia: 7 vaigamina vaabinina viahania avanakarahanana'iki ida gamo. Ija'ari kohana ahokini kamahini, hana hina vani bana kagamo hija ida gamo?

Kyze nawa puruze kytsa mynahyrizikponahaze aty sa atatsa barikta babata. Sete itukytsa ziaksenaha — niaha.

Miꞌi tupono karãpe tuwenõꞌẽ guꞌuro pyi hawyi apuru uwe wary wo meiẽ haryporia iꞌatuꞌe 7 ok heꞌaito rakat ieĩneꞌen hat iꞌatuꞌe.

Yane kuteâti koêku, eneponi akaná'u exépuhikopea ne ivokóvoti, kutí'ikoponi itukópaxo koati yêno ne sêno xapákukehiko ne seti koeti hóyeno kopo'ínukokoti? vo'oku heú koéhiko kóyenoyea ne sêno —kíxoanehiko.

Naâ sete koô me'ra amûkã dɨ'tékãrã niîwã. Tohô weéro wẽrî'kãrã masakã́, ni'i nɨmó tohá butia'gosari? niî sẽrí yã'awã.

Chayurá má, śhalcamunan muyunćhu ¿mayanninpa walmintá can'a, anćhishnintinwan casaracuśha cayaptin'a?” nil.

Aibâ norĩ hã 7 na ĩhâiba za'ra hã ma tô pi'õi ãma siparabâsi nasi ãma timro za'ra. Ãne ma tô tãma tiromhâimana za'ra. Tawamhã e 'wai mro uptabi za bété pi'õ hã, ab're hawi 're dahâiwa'utu za'ra mono wamhã. — Ãne te Zezusi hã siwi sadanha, sadusezu norĩ hã.


Ynara tykase Jezu eya xine,—Azahkuru matose Ritonõpo nymeropohpyry waro pyra oexirykõke, ijamitunuru waro pyra roropa oexirykõke. Aorihtyã tõsemãkapose ropa ahtao Ritonõpo nenyohtyã sã exĩko mã toto. Orutua kõ nohpo tõ maro pytara mã toto. Niotara roropa mã toto.

Hãmri nhũm Jejus mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Nà kaxkwa kamã mẽ kot amnhĩ nhĩpêxja axtem na. Mẽ htĩr ri mẽ kot Tĩrtũm kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja na htem ty hãmri nẽ Tĩrtũm nhõ krĩ kamã axte kãm hprõ hprãm kêt nẽ pa. Jakamã hprõ hkêt nẽ pa. Rỳ ni japêr nẽ mjên kêt nẽ pa. Nom ri kãm mjên rỳ hprõ hprãm kêt nẽ pa. Hãmri nẽ Tĩrtũm kapẽr o mẽ wrỳk xwỳnhjê pyrà nẽ axte htyk kêt nẽ. Ãm htĩr tũm rãhã nẽ pa ho pa. Pẽr mẽ ate Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm mar mex kêt jakamã na ka mẽ ã ja hã ixkukjêr anẽ. Tĩrtũm àhpumunh tỳx o àhpumunh tỳx jakamã kumã mẽ ate mẽmoj tã ixkukjêr xwỳnhta na tanhmã kêp kute hkêt. Ra ja kukamã àhpumunh tỳx kênã. Series([], )

Ininiã Xesosi:—Hĩte kerokari, kotxi !himarotari Teoso sãkire iõkatsopatakori. !Himarotari Teoso posotiire apaka.

Aituo Jesus in-hoguly:— Iozepa kulâ âunâgumo! Mâuntuwâbyra âmaemo Deus itaumbyry awo wâgâ iweniby. Âdydo imeom aiese Deus ton-honre awyly, mâuntuba gâlâ âmaemo.

Uzeꞌeg Zezuz wanupe.— Napekwaw kwaw maꞌe pe. Taꞌe napekwaw kwaw Tupàn zeꞌeg kwehe arer pape rehe imuapyk pyrer pe xe, taꞌe napekwaw kwaw Tupàn ikàgaw pe no xe.

Jesus aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Pejavy, mbaꞌeta ndapeikuaai ipara re oĩa, neĩ Nhanderuete poꞌakaa.

Jesus naɡ̶a niniɡ̶odi, meetediogi, “Niɡ̶ida makaamitiwaji eliodi mabataa leeɡ̶odi aɡ̶owooɡ̶oti Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶a, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a owooɡ̶oti Aneotedoɡ̶oji notoetiigi. Igaataɡ̶a nigeotace Aneotedoɡ̶oji me newiɡ̶atace niɡ̶inoa émaɡ̶aɡ̶a, odaa ja liciagi niɡ̶inoa niaanjotedi Aneotedoɡ̶oji. Aɡ̶alee nadonaɡ̶a, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a icoa lionaɡ̶a.

Kiro Jesus'ga ei g̃a pe:—Pendeaporog̃ita ko Tupana'ga reaporog̃ita atyvi pe Tupana'ga nhi'ig̃a reroviare'ymame nahembogweravi po ti ga nehẽ javo. A'ereki pe ndapekwahakatui Tupana'ga rembikwatijarukara, ei Jesus'ga. Ndapekwahavi Tupana'ga popoakara no, ei ga g̃a pe. Nahã ji ei pe me, ei Jesus'ga. Tupana'ga g̃a mbogweravame g̃amanoa hugwi po ti akwaimbae'g̃a nahembirekoa'javi nehẽ. Ojipe'g̃a po ti nomohembirekoa'javi kunhangwera'g̃a nehẽ no. Yvagi pe Tupana'gapyrive'g̃a oko g̃wembirekoe'ymamo. Tupana'gapyrive'g̃a ja yvagipeve'g̃a ja po ti g̃a nahembirekoi nehẽ no, ei Jesus'ga saduceus'g̃a pe.

Hã ra Jesus tóg ag mỹ: “kygnẽ ãjag huri,” he mũ. “Ãjag pi(jé) Topẽ vĩ tỹ rán kỹ nĩ ki kanhró nỹtĩꞌ, ãjag pi(jé) Topẽ jykre ki kanhró nỹtĩꞌ,” he tóg. “Ẽg rĩnrĩr mãn kỹ ẽg tóg prũg mãn ke tũ nĩ sir, kỹ ẽg mén mãn ke tũ nĩ gé. Topẽ tỹ jẽgnẽ jafã ri ke ẽg nỹtĩ, kanhkã tá,” he tóg.

Upéi Hesu heꞌi íxupe kwéry:—Pejavy-ma voi pene nheꞌẽ, heꞌi. —Nhandejáry nheꞌẽ kwatia-rehe ohai uka vaꞌekwe peẽ ndapeikwaáiry. Peẽ ndapeikwaái voi ave Nhandejáry opambaꞌe rereko kwaaha voi, heꞌi íxupe kwéry. —Nhane moingove jevyha áry-py, kwimbaꞌe nomendavéi-ma vaꞌerã. Kunha ave nomendavéi-ma vaꞌerã. Oiko vaꞌerã Nhandejáry rembigwái yváy pygwa reko-rupi.

Tai tahe Jesuisi rirawyònyre: —Kaiboho teerytenykõlemahãtenyte timybo Tyyriti‑ki roimyhỹre. Deuxu ruru tule teeryõte. Tiu iny rubu‑ribi rexixakreu iwitxiramy rexixakre. Ỹju wesemy ronykre. Timy heka hãbumy hãwyymy roiõtyhy.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga aipo ojeupe ꞌgã ꞌeramũ ꞌjau ꞌgã nupe:—Pẽꞌme awi. Nanarũi. Nepẽneapyoi Jarejuwarete ꞌga jeꞌega rerekwara kaꞌaran are raꞌe. ꞌGa pãjẽa nanẽ ꞌã pẽẽ ikwaapeꞌema raꞌe nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —ꞌAu etee te ꞌgã nemirekoramũ kũi. Aꞌere ꞌgã oferaw ire naemirekouꞌjawi kũi. Ywagipewara ꞌgã ꞌjawe etee futat ꞌgã jemogyi. Niporerekoweruꞌjawi ꞌgã kũjã are. Kũjãmera ꞌgã nanẽ omenariwereꞌemamũ futat nũ kũi, kũimaꞌe ꞌgã ꞌjawe etee futat nũ kũi— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym Jeju arỳm memã kum,—Me aje Metĩndjwỳnh kabẽn'ã pi'ôk no'ôk mar kêt ne me aje Metĩndjwỳnh tỳ:xkumrẽx mar kêt. Nã gãm me arĩk Metĩndjwỳnh kupa'ã memã 'ã adjujarẽnh aba. Be, me tyk ne akubyn tĩnkam djãm me ajte abenwỳr ba? Kati, akubyn me tĩnkam dja me abenwỳr ba prãm kêtkumrẽx. Kam dja me kute Metĩndjwỳnh kadjy mrãnh djwỳnh pyràk.

Jesusya toꞌ maimu yuukuꞌpî: —Aka, eesenkuꞌtîsaꞌkon mîrîrî, îꞌ taasaꞌ Paapa maimu eꞌmenukasaꞌya epuꞌtîyaꞌnîkon pra naatîi. Meruntî ke Paapa wanî epuꞌtîyaꞌnîkon pepîn mîrîrî —taꞌpî Jesusya toꞌ pîꞌ. Aꞌkî, isaꞌmantaꞌsan eꞌmîꞌsaꞌka yai tînoꞌpî ke anîꞌ wanî pepîn. Maasa pra mîrîrî toꞌ wanî inserîyamîꞌ warantî, kaꞌ ponkon warantî. Mîrîrî yeꞌnen tînoꞌpî ke toꞌ wanî pepîn.

Ha Yeyox te' yãnãn hã hãm'ãktux, hu:—'Ãxop te yã yãy pu mõ'ãmã', 'ap Topa yõg tappet 'ũm yũmmũg'ah, xix Topa yõg hãpka'ok'ax yũmmũg 'ohnãg. 'Ũxakix xop te' putpu' hip-tup, hu ta pexkox yõg nũ'pok xop putuk, tu yã yãyta 'ohnãg.

— Cedãg̃ g̃u eyju jewag̃uyg̃uy — Jesus o'e. — Tũybe waram acetait g̃u iãn eyju. Eyetaybit g̃u Deus ekawẽn iam. Deus bacaam tak eyetaybit g̃u. Deus warara'acat podi ma jebacaap kug̃ iam — Jesus o'e.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Dooh bë hꞌyy genä bä baad hadoo do hã, Pꞌop Hagä Do kyy kerih do bë nahapäh do hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hejój bë nahapäh do hyb nꞌaa na-ããj hẽ —näng mäh. —Dejëp do ragenyyh bä kä, dooh ji katꞌëë wäd bä. Ããs hỹ pong jé habong do kanetëë do hadoo da ji tii bä kä —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ĩ³wa²lũ³xain¹te³nah¹lxi¹:— Kwa²yxah³lxi¹lxi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ã³ne³to³yah²lxa³nha²kxai³ Sũ̱³na² wã³nxĩn¹ju³ta³la³ ã³ne³to³yah²lxa³nha²kxai³ nxe³yah³lxi¹lxi¹.

Hoka Jesus nexa ihiyeha: — Xiso atyo ehaikoare xahekotita. Maisa atyo xawaiyorexe Iraiti Waiyexe xairatyoare tyaonitere kakoa, exahe Enore niyatere kakoa hoka — nexa. — Hiyaiya, kamatinai atyoite kasehetehena hoka anjonai enokoa nali tyaonitere akereta atyoite tyaonaha, maisaiya atyo tyaonakakoahenahititaha — nexa.

Kyze Sesus ispe niy:— Kytsa nahyrizikponaha soho batu ahahyrinymyry. Deus harere humo batu ahaspirikpo Deus zikwy batu ahanyhỹ. Abaktsa kytsa zuba tahasukzanaha. Wytykyryk zioktyhyryknaha. Aparakbaha inahyrizikponahaze kytsa sisukzabyitsa, wytykyryk ba zitahapytsazonaha. Niwazuba! Bijoikpe iknyktsa Deus tsumuẽhĩtsitsa watsa moziknaha batu sisukza — niy.

Pyno eipe eweiꞌaparap kahato e Iesui iꞌatuepe. Yt eweikuap i Tupana ehay miwan miat pote e. Katupono yt eweikuap hin i Tupana hesaika hap yne nug kuap hamuat. Pywo pe ti watuwẽtem guꞌuro pyi hawyi yt kat i raꞌyn aheharyꞌi hamuat itote. Maꞌato ti watoĩneꞌen aikotã atipy pe yt iwary i rakaria ewy i raꞌyn watukupteꞌen irane e. Miꞌiria ti yt karãmuo i iꞌatuharyꞌi e. Katupono Tupana emiitꞌin atipy piat ewywuat tukupteꞌen yt ihainia kaipywiat i yt haryporia kaipywiat i raꞌyn e. Miꞌiria ti tuweupiaria raꞌyn e. Miꞌi Iesui toꞌe miitꞌin ikuꞌuro hawyi yt teꞌeruwehymut hin i raꞌyn e haria pe

Ina yumopâhiko Jesus:—Koati pahukóvotinoe iséneunoa ra koekúti, vo'oku ákoyea yéxa koêku ne yutoéti ya emó'uke Itukó'oviti koánemaka ne xunako Itukó'oviti. Vo'oku enepomo exepúhikapane ne ivokóvoti, ákonemo koyénoti koane ko'ímati. Kutí koépotinehikomo ánju íhae vanúke, ovóxehiko Itukó'oviti.

Tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu naâre yɨ'tiwĩ́:—Mɨsâ wisí yɨ'rɨa wa'a'. Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti ohâka pũrikãhasere neê masí wee'. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ tutuasé kẽ'rare masí wee'. Wẽrî'kãrã naâ masáka be'ro nɨmôtisome. Põ'ra numiá kẽ'rare numî soosome. Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sepɨ niirã́ weeró noho niîrãsama.

Nipäcuptinmi Jesus nila: “¡Maynu pantaśham cayalcanqui Diospa limaynintapis munaynintapis mana tantiapäcuśhayquipi! Chay śhalcamuycäćhu umripäpis walmipäpis manañam casaracuycuna can'achu. Sinu'a janay pachäćhu anjilcunanümi capäcun'a.

Tawamhã Zezusi hã asa te tãma nharĩ za'ra:— Ab're hawi apâ 're ĩdahâiwa'utu za'ra mono zé wasu'u na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré hã aima ĩwaihu'u za'ra wa'aba õ zarina, ma tô ãma ĩ'upa za'ra wa'wa, asimirosa'rata na hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, tiwaihu'u pese na te te 're ĩda'ahâiwa'utu mono zé wasu'u na zama, aima ĩwaihu'u za'ra wa'aba õ zarina, ma tô asimirosa'rata na ãma ĩ'upa za'ra wa'wa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ab're hawi apâ te te 're da'ahâiwa'utu mono wamhã, hâiwa ãma romhuri'wa norĩ ne, te za oto 're dahâimana u'âsi za'ra, dasina 're damro za'ra mono ãna.


Mame aorihtyã ẽsemãkapory ropa poko Ritonõpo omiry onysekeremara ro matou? Ynara tykase Ritonõpo,

—Nom mẽ ate akupỹm mẽ htĩr kêt ã mẽ hkamnhĩxja kot paj ixprĩ hã mẽ amã harẽ. Amnepêm na pre Tĩrtũm pĩ hpôkja kamã tanhmã Mojes mã kapẽr to. Mãn ra mẽ ate mar. Na pre kãm: Ixpê Apraãw nhõ Tĩrtũm na pa. Nẽ mããnẽn ixpê Apraãw kra Ijak mẽ htàmnhwỳ Jako wa õ Tĩrtũm na pa.Anhỹr o Mojes mã amnhĩ jarẽ nhũm kuma nẽ hã kagà. Kêp apu arĩ mẽ htyk rãhã nhỹx pre ã mẽ harẽnh anhỹr kêt nẽ. Nhỹx pre mẽ harẽnh o: “Amnepêm Apraãw nẽ hkra nẽ htàmnhwỳ mẽ htĩr ri ixpê mẽ õ Tĩrtũm na pa pre.” Anhỹr o nhỹx pre mẽ harẽ. Nom na pre ã amnhĩ jarẽnh anhỹr kêt nẽ. Mẽ pamã te Apraãwja mẽ htyk nẽ mẽ hapêx pyràk. Nom nhũm prem ra Tĩrtũm ri ra akupỹm htĩr nẽ mex nẽ pa ho pa. Tã ka htem Tĩrtũm kapẽr kwỳm ri akupỹm mẽ htĩr kêt ã mẽ harẽnh o apa.Anhỹr o Satusew nhõ xwỳnhjê mã kapẽr. Series([], )

Hĩte !auikari ipĩkani õkitikiniua iuaĩkana auãki inini. Atauako kona hãtatsopatapanikari Teoso sãpiretakiti hĩtemoni? Iara isãpiretai:

Iozeno kuru iguewâtyby modo kurâem itonze kely mâintaimbaka minasemo? Enanâguewâdaungâ Deus Moisésram aguehobyry.

Tupàn zeꞌeg kwehe arer uzeꞌeg nezewe aꞌe, umàno maꞌe kwer wakweraw pàwàm imumeꞌu pà zanewe aꞌe.

Haꞌe gui omanoague gui onhemboetepa ju ꞌrãa re ndaperoayvui teve Nhanderuete pendevy aipoeꞌiague:1 Coríntios 6.14, 15.12-28 1 Tessalonicenses 4.13-18

Pida, niɡ̶ida makaamitiwaji ejiniɡ̶ica malomeɡ̶eniteloco ane ligegi Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ijo neɡ̶eetetece me newikatiditacediniwace niɡ̶inoa émaɡ̶aɡ̶a. Mee Aneotedoɡ̶oji, ‘Ee Noenoɡ̶odi Abraão, codaa Ee Noenoɡ̶odi Isaque, iniaa Jacó.’ Aneotedoɡ̶oji aNoenoɡ̶odi oko émaɡ̶aɡ̶a, pida Noenoɡ̶odi oko ane newiɡ̶a.” Series([], )

—Pemonhi'ĩ pe Tupana'ga rembikwatijarukara novĩa – kiroki omombe'u ahembogwerahava. Abraãova'ea manorẽ Tupana'ga ei ikwatijaruka hako:  “Jihi ko Tupanamo. Abraão'ga ji mbohete. Isaque'ga ji mbohete. Jacó'ga ji mbohete,” ei ga hako.—Ikwatijarukara rupi Tupana'ga ei pe me, ei Jesus'ga saduceus'g̃a pe. O'erame nahã Tupana'ga ikwahavukari pe me g̃a okoji javo. A'ereki Tupana'ga nde'i: “Abraãova'ea ji mbohete.” A'ereki Tupana'ga pe g̃a okoji, ei Jesus'ga saduceus'g̃a pe.A'ea Jesus'ga ei g̃a okwerava'ja omanorẽ javo. Series([], )

“Kỹ Topẽ vĩ rá ũ to jykrén nĩ, ti tỹ ẽg ter ja tá vỹn ke tó ti. Topẽ hã ne tỹ vẽmén ja nĩ mỹr, hã kỹ tóg tag tó ja nĩ, ha mẽ. “Abraão vỹ iso: Topẽ, he tĩ, Isaque ke gé, Jacó ke gé,” he ja tóg nĩ, Topẽ ti. Kãgter ag huri, Abraão, Isaque, Jacó. Hã ra Topẽ tóg: “tỹ inh ag Topẽ nĩ,” he ja nĩgtĩ, ag ter kar kỹ. Hã kỹ ag tóg rĩnrĩr nỹtĩ, Topẽ tỹ ũn rĩnrĩr nỹtĩ ag hã kri ke nĩn kỹ,” he tóg, Jesus ti. Series([], )

Ha Nhandejáry kwatia nheꞌẽ katu omombeꞌu peẽ-my omano vaꞌekwe oikove jevymaha: “Xe katu Nhandejáry, xe Abraão járy, xe Isaque járy, xe Jacó járy ave”Êx 3.6heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ, omano vaꞌekwe oikove jevy-ma vaꞌe oikwaa ukaha. Maꞌerã ndapeikwaái pemonheꞌẽ nheꞌẽ vaꞌekwe? Aipo ramo, Nhandejáry ndahaꞌéi omano vaꞌekwe járy, tekove járy ae. Haꞌe onhemoingove jevy vaꞌe járy, heꞌi saduceu kwéry-pe nhane moingove jevyha kwaa uka-vy.

Kaiboho heka tetyhynytenyõhyymahãtenyte rubu‑ribi ixixana. Idi heka tariatenyõhyymahãtenyte timybo Deuxu rarybere? Kiamy heka rarybere: —Jiarỹ heka Abraõ Deuxu rare. Ijai Deuxu rare. Ijaò Deuxu jiarỹ rare. Tii heka iru mahãdu Deuxu heka tii ihỹre rubu mahãdu Deuxu aõkõ wahe.?

(31,32) —Nepẽneapyoi nipo Jarejuwarete ꞌga ꞌeawer are. Ymã te ꞌã ꞌga ꞌi rakue: “Je te ꞌã ꞌgã Nuwaretea ako. Abraão ꞌga, Isaki ꞌga, Jako ꞌga. Mĩmera ꞌgã Nuwaretea je ako”, ꞌjau ꞌga ꞌã ikwasiarukaa rakue. ꞌGã manũ re ꞌga poromũ ꞌjau rakue. Aꞌere ꞌgã ꞌaga namanũi futari, ateepaweꞌemamũ futat ꞌgã ꞌaga. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga poromũ ꞌjau Moisesi ꞌga upe. ꞌGã ꞌaga tyweꞌem ire amunipo ꞌã ꞌga aipo neꞌiaꞌuweri Moisesi ꞌga upe. Ako maꞌe ꞌgã nupe etee te ꞌga aeruwamũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. Series([], )

Be, mrãmri me tyk akubyn tĩnkumrẽx. Amrẽbê: Metĩndjwỳnh kute me bakukãmãremã kabẽn jarẽnh. Me tyk akubyn tĩn'ã kute kabẽn jarẽnh nhym me kute 'ã pi'ôk no'ôk djãm me aje amim arẽnh kêt? Nãm me bakukãmãremã kum, “Ibê Abraãomẽ Idjakmẽ Djako ar õ Metĩndjwỳnh”, ane. Bir be, ar tyk tũmja Metĩndjwỳnhmã tĩn ne ar ba nĩj pumũ. Djãm Metĩndjwỳnhbê me tyk nhõ Metĩndjwỳnh? Kati. Metĩndjwỳnh ne me tĩn nhõ Metĩndjwỳnh. Me tyk kunĩ ne me kum tĩn. Kam ne ba me amã,—Metĩndjwỳnh ne kubê me tĩn nhõ Metĩndjwỳnh. Nãm Jeju ã mebê xadjudjêumã ane.?

Tîîse isaꞌmantaꞌsan eꞌmîꞌsaꞌkatoꞌ pîꞌ Paapa eseurîmapîtîꞌpî pena. Mîrîrî erenkasaꞌyaꞌnîkon pra naatî? See warantî taꞌpî Paapaya:

'Ãte yã xa putpu yãy hi'ax yũmmũgã'ax. 'Ok 'ãxop te Topa yõg tappet 'ũm mõ'kupix hok? Yã Topa te:

— Imẽntak Deus oe'ũiayũ kukukat g̃u- -itabẽg̃ayũ kukukat acã. Imẽnpit juk o'jekawẽn ixe:Õn Deus, i. Abraão itabut mabuk okay, Isaque dak, Jacó dak, i. Imẽn Deus cuk o'e. “Itabut ip okay,” io'e Deus, waram g̃uto ip o'jetait puye. Ce'ũ'ũayũ g̃u itabut Deus kay- -itabẽg̃ayũ acã. Series([], )

—Dejëp do genyyh doo kä, dooh bë nerꞌood bä hahỹ bë hã Pꞌop Hagä Do herꞌoot doo?Mosees hã né paawä Pꞌop Hagä Do maherꞌoot do paa ta tii, sa hã na-ããj hẽ taherꞌoot ta kyy kerih do ranerꞌoot bä, ti hyb nꞌaa bë hã Pꞌop Hagä Do herꞌoot doo , Jesus wén näng.

Nxe³yãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txã³nxũ¹txai²na² sa²kxai³lu² ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²ki̱³kxe³nũ³su² ĩ³yau¹ũ¹nx2ti³ta²lu¹wi¹. Nxe³tãu³u¹tai²na² nxe³te³nah¹lxi¹, “Txai²na² A³bra³ãu²ah³la² Sũ̱³na² Si³yxau³kah³lo²sa¹ha²kxai³ I³sa²kah³la² Sũ̱³na² Si³yxau³kah³lo²sa¹ha²kxai³ Ja³ko²ah³la² Sũ̱³na² Si³yxau³kah³lo²sa¹ha²kxai³ hĩ¹na¹ nxe³te²sa¹wi¹.” Nxe³ta¹hxai²hẽ¹li¹. Nxe³jau³su² ha²kxai³ ha¹li¹ ka³na³ki¹ jah¹lo²nãu³xai²na² ka³te̱n³su² yxau³ain¹na³li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² a²sa³wi³ha³lxi³nãu³xa² yxo²ha³kxa¹ ka³te̱n³su² na³li¹. Kxã³nãu³u¹ta²kxai³ ya³lu²ain¹kxa²ha³ta̱³nxãn²tu̱³ hĩ¹na² ka³te̱n³sain¹na³li¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la². Series([], )

— Hoka xoana maisa kamatinai kasehetehenere tahi xasemare Enore niraene?Exakere atyo nexa:

Hora avanana'dohivini hiki ida ija'ari abiniki ahoki'ini. Deus athi kapapirani a'onira nava'isohivini hiki. Deua bini'aha:  “Moisés, hovani Abraão kaDeus ho, Isaque kaDeus ho, Jacó kaDeus ho.” Niha ada Deus. Deus Moisé-ra vara ni'avini kari, vaabini'bo'da'iki adani Abraão, Isaque, Jacó vihiki. Kidimoni vihina asia vahokiki adani, ni-ihimiki ida vakadimahi. Avahoki'iki adani ija'ari vaabini'iki, asia vakadiDeus hiki ada Deus — va'ora ni'aha ada Jesus. Series([], )

— Kytsa inahyrizikponaha hawa ha ty Deus botu ziwatahaka batu ahahyrinymyry niy. Deus tihi:“Utakta Deus, Abarão kahumo tispirikporẽta. Adiri Isake kahumo tispirikporẽta. Adiri Sako kahumo tispirikporẽta iwatsa. Aba kahumo sispirikporẽtsa.” Kytsa niakbanahatsa Deus humo batu sispirikpo. Iwatsahi mynahyrizikponaha Deus humo sispirikporẽtsa — Sesus niy. Series([], )

— Pyno ahenoi ehepe aikotã miitꞌin guꞌuro pywiat wẽtem hap e. Yt karãmuo i apo eiwemuꞌe Tupana ehay miwan ete aikotã saꞌawyꞌi Tupana toꞌe — Uito ti Aparãu eTupana Isaki eTupana. Uito ti Iako eTupana e. Miꞌi tupono pywo pe areꞌe ehepe Aparãu Isaki Iako tukupteꞌen ne e. Katupono Tupana ti yt map haria eTupana i. Taꞌi ihãite rakaria eTupana yn e. Miꞌi tupono miꞌiria topap wen maꞌato iꞌatuieĩneꞌen pakup i hamuat toĩneꞌen naꞌyn e Iesui Tupana ehay miwan miat wan pakup i haria pe yt kat i raꞌyn ti aikuꞌuro hawyi aheĩneꞌen hap e haria pe. Series([], )

Yoko enepone exépuhikopeamo ne ivokóvoti, ákoikopo yíhoikiku ya emó'uke Itukó'oviti koêku? Énomone neko koêti:

Apêye noho wẽrî'kãrã masasére werê nemogɨti taha. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ yeé kiti ohâka pũripɨ mɨsâre niî'kere bu'êpã. A'tîro niîkɨ niîwĩ: “Yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ niî'. Abraão, Isaque, Jacó wiôgɨ niî'”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ naâ wiôgɨ niî' niîgɨ, yɨ'ɨ̂ tiropɨ katîma niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ katirã́ wiôgɨ niîmi. Wẽrî bahu dutí'kãrã marimá, niîwĩ Jesu. Series([], )

Chay wañücuna śhalcamunanpïtá ¿manachun lïgipäculanqui quiquin Dios nishanta: Wañuśha cayalcaptinpis nila: ‘Ya'am cayá Abrahampa, Isaacpa, Jacobpa alawayalcäśhan Diosnin’ nil? Chayurá Diospá manam chincacü wañücuna canchu; sinu'a cawsä nunallamari” nil.

'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ab're hawi te te 're ĩda'ahâiwa'utu mono zém na, a norĩ wa'wa hã 're saze za'ra wa'aba mono õ di. E 're sõré za'ra wa'aba mono õ di bété, duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na rob'ui'éré hã, wahi'rada Mozésihi ma, ĩsiwasu'uzé hã, ãne na hã: “Wa hã Abra'ãhã nhib'apito, wa 're ĩ̱hâimana u'âsi, duré Izatihi nhib'apito, duré Zacoho nhib'apito.” Ãne ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Abra'ã norĩ uirĩ na nherẽ, Mozésihi ma, siwaihu'u. Wahi'rata norĩ hã dawi 're dâ'â za'ra mono nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono wi, 're dâ'â za'ra mono õ di. Taha wa, ma tô Ĩsib'apito za'ra na siwasu'u. Dâ'â u'âsi 're hâimana za'ra mono 'wa'âhã, Ĩsib'apito za'ra na aré siwasu'u õ di. — Ãne ma tô Zezusi hã Abra'ã norĩ wasu'u hã tãma waihu'u za'ra, sadusezu norĩ ma. Series([], )


Mame Jezu omiry etaryke tyya xine tõsenuruhkase imoihmãkomo, tuaro Jezu exiryke.

Hãmri nhũm mẽ kot mar o kuhê xwỳnhjaja amnhĩ jaêr pê kot mẽ ahkreja ma.

Xesosi sãkire ikenakotakasaakina, itsorĩkaãtana, kotxi paimatireri Xesosi apakapapiretakiti satoseoakorimoni.

Jesus aguely tindatuo toenzeim keba gâlâ kurâdo âsewânily, arâ kurâdo nhenomedâduo.

Izeꞌeg henu mehe teko ipytuhegatu ipurumuꞌe haw rehe aꞌe wà.

Haꞌe rami omboꞌe rã heta vaꞌe kuery oendu vy onhemondyipa.

Niɡ̶ijo noiigi-nelegi noɡ̶owajipatalo Jesus lotaɡ̶a, eliodi moyopo leeɡ̶odi liiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶egi.

Jesus'ga nhi'ig̃a renduvame he'yive'g̃a nhimomby'ai garemimbo'ea rehe onhimongyavo.

Kỹ ag tóg ti vĩ mẽg mũ sir, kỹ ti jykre tóg ag mỹ e pẽ tĩ, ti vĩ ti.

Upéa ohendu ramo, teꞌýi jusu opondera hese:—Hasy ete vaꞌe-rehe jepe oporandu ramo Hesu-pe, omombeꞌu porã joty oporomboꞌe-vy, heꞌi hese teꞌýi jusu pygwa kwéry.

Iu iny sõwe ribedeerynyreu, tahe urile iny ribedeòtiidỹỹnyre.

Aipo ꞌga ꞌe renupawe mytuna ꞌgã oporesagamũ etee ꞌga ree.—Kuu. Nomoryteeaꞌuweri futari ae ꞌga raꞌe nũꞌũ— ꞌjau ꞌgã ajaupe.

Nhym me krãptĩ: kuman te kute mỳjja'õ jarẽnhmã kam no tyn kumex.

Mîrîrî taa Jesusya eta tîuyaꞌnîkon pe, arinîkon pemonkonyamîꞌ wanîꞌpî teesenumenkai mararî pra, îꞌ kaiꞌma toꞌ yenupatoiꞌya pîꞌ.

Ha tikmũ'ũn te hãmyũmmũg'ax 'ãpak, tu' yẽy.

Adeayũ iboap co buje, yag̃uybabi'ũm o'e ip, imutaybitbinap puye.

Ti mꞌ hajõk do ramaa napäh bä ta ti taherꞌoot doo, rahyb nꞌaa meuunh mä tama metëëk do hã.

Nxa²ha¹te¹ jau³jau¹xai²na² a²nũ²a²nãu³xai²na² ain³kxain¹tãu³a² o²lain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyoharenai halitinai semaha hoka hakaharetyoaha exaotyakira kakoa.

Oniaroa, ija'ari vaipohiki vajoronikia vakamitha'ihi ida Jesus kavarani, vakava'ibodivarani'ihi ida kidi'ojomo'ihi athini.

Myzubaha ihyrinymyrywy ziwabynahaze sipybyrẽtsa maha.

Mio tã e pote meimuẽwat miitꞌin typyꞌi rakaria teꞌeruwanẽtup hawyi iꞌatuperup taꞌyn. — Pyno yt uwe i wyti aimuꞌe meiũwat ewywuat aimuꞌe poꞌog iꞌatuꞌe.

Kamoáne xanéhiko neko yuho Jesus, yupíhova iháyu'ikea ne ihíkauvoti íhikaxone.

Kɨ̃ɨ̂ bu'esére tɨ'órã, masisé me'ra yɨ'tikã́ ĩ'yârã, masá tɨ'o mariá wa'âwã.

Chaynüta uyalipäculmi llapa nunacunaca licapayllaman camälälila.

Tawamhã ãne hã da'ahâ uptabi na da te wapari za'ra wa, ma tô ãma tatob'uzu za'ra ni, ĩsimirowasu'u na hã.


Ritonõpo omipona ehtoh poko(Mak 12.28-34 Ruk 10.25-28)Morara kary etaryke tyya xine satuseu tõ tymynyhpãse. Moro poko totase ahtao parixeu tomo a, tõximõse ropa toto Jezu maro. Toiro parixeu Moeze omihpyry poko imehnõ amorepaneme kynexine. Jezu poremãkapory se kynexine. Morara exiryke tupimã poko tõturupose eya.

Tĩrtũm kapẽr maati jarẽnhMatêwre 10.37 Makre 12.28-34 Rukre 10.25-28 mããnẽn Wam Juãw 5.3Tã nhũm Parijew nhõ xwỳnhjaja Satusew nhõ xwỳnhjê jarẽnh ma. Mẽ kot tee ri kãm hamaxpẽr o Jejus jakrenh prãm kaprỳ hã mẽ harẽnhja ma hãmri nẽ axpẽn wỳr akuprõ nẽ Jejus wỳr mra. Kot mẽ uràk nẽ hêx rom àhkukjêr nẽ hamaxpẽr o hakrenh kaxyw hwỳr mra. Hõja kêp Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre o mẽ pa xwỳnh jakamã hêx rom kamã hamak kaxyw kãm kapẽr nẽ kãm:

Teoso Paniãtakiti Apiari Akamini(Marko 12.28-34)Xesosi iĩkiteritika apakapapiretari satoseo pimainiri, ininiã satoseo !ipimarauataika. Pariseoakori kenakotari ikara, ininiã apotiitauana.

Deus aguiendyse ato(Mc 12.28-34 Lc 10.25-28)Saduceu domodo nhewentâguylyemba kehoem Jesus aguely, kely tindatuo myani fariseu domodo âtâdyguylymo.

— Pezamutar penuwake har pe wà neheNezewe Zezuz umupytuꞌu kar aꞌe Moizez zeꞌeg kwaw par hemetarer katu maꞌe xatuxew her maꞌe wazeꞌeg ire aꞌe wà. Amogwer zeꞌeg kwehe arer kwaw par parizew her maꞌe aꞌe wà, wenu wamupytuꞌu kar awer imumeꞌu haw aꞌe wà. Aꞌe rupi uzemonoꞌog oho (amo tàpuz me) wà kury.

Marcos 12.28-34Haꞌe gui Jesus saduceu kuery omokyrirĩague fariseu kuery oendu vy haꞌe kuery ju nhomboaty jogueroayvu aguã.

Liiɡ̶enatakaneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji aneneɡ̶egi ida ane jaoɡ̶a(Marcos 12.28-34 Lucas 10.25-28)Niɡ̶ijo fariseutedi noɡ̶odibodicetalo Jesus me yamaketedi saduceutedi. Odaa ja dinatecoɡ̶otee. Odaa onini mawatiogi ica ane diiɡ̶axinaɡ̶atece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés. Odaa jiɡ̶ijaa dineetalo Jesus, domaɡ̶a dibatalo diɡ̶ica libatiigi me dotaɡ̶a. Ige Jesus, meetalo,

Manamo Moisésva'ea remimbo'eagwera huvihavamo joheva'ero? ei ahe(Marcos 12.28-34; Lucas 10.25-28) Fariseus'g̃a ikwahavi Jesus'ga ea saduceus'g̃a pe.—Jesus'ga omombi saduceus'g̃a nhi'ig̃a g̃a omoandyandyipotarame, ei g̃a ojohupe.Kiro g̃apyteripeve'ga judeus'g̃a mbo'ehara'ga ei:—Mara'ngu po ti ga onhimbotegweteavouka nhande ve ga nhi'ig̃ame a'ero nehẽ? ei ga a'ea pota.Nurã g̃a nhimbojatykatykai ogwovo ovahema Jesus'ga pyri. A'ero ga ei Jesus'ga pe:

Topẽ tỹ ẽg jyvẽn kãfór(Mc 12.28-34 Lc 10.25-28)Kỹ Fariseu ag tóg mẽg mũ, Jesus tỹ Saduceu ag mỹ vĩ há han ja ti. Ti tỹ ag mỹ vĩ há han kỹ ag tỹ ti mỹ hẽ ri ken kỹ kafãn ke tóg tũ tĩ sir. Hã mẽg ag tóg mũ, Fariseu ag. Kỹ ag tóg Jesus to vẽnhmãn mũ sir. Kỹ ag kã ũ tóg ti mré vĩ mũ. Topẽ vĩ to professor vẽ, ũ tỹ Jesus mré vĩ mũ ti. Kỹ tóg Jesus mỹ:

Peteĩ tekoha mombeꞌuhaty omonheꞌẽavyse moꞌã Hesu-pe(Mc 12.28-34 Lc 10.25-28 1 Jo 5.3 Ap 2.4)Ha upéi katu oĩ fariseu kwéry-pe omombeꞌu vaꞌe:—Hesu ndive onhonheꞌẽ mbojevy jevy rire, ndoikwaavéi-ma onheꞌẽrã saduceu kwéry. Okirirĩmba-ma, heꞌi.Upéa ohendu ramo, ojogweroaty fariseu kwéry ou-vy Hesu renda-py. Fariseu paꞌũ-gwi peteĩ vaꞌe, tekoha mombeꞌuhaty oporandu Hesu-pe omonheꞌẽavyse-vy:

Fariseu mahãdu doidenyde Jesuisi‑ò wii rotyrenyre. Roholareki wahe aõma saduceu mahãdu ribedeòtiidỹỹnyrenyreki. Bede ywina erỹdỹỹna mahãduõ rỹỹraxire heka aõmybo Jesuisi‑ò. Tii rimykemy heka idi riwisỹnymy kia rybebinaõmy rirawyònykeki rimykemy.

Janeruwarete ꞌga ꞌeaweraretea(Maku 12.28-34 Luka 10.25-28)Aipo ojeupe ꞌga ꞌeramũ satuseu ꞌgã ajemogyau etee futat. Noporonuwuꞌjawi futari ꞌgã ee ꞌga upe nũ. Aꞌeramũ fariseu ꞌgã amũ ꞌjau ajaupe: “Satuseu ꞌgã noporonuwuꞌjawi futari ee ꞌga upe nũ”, ꞌjau ꞌgã ajaupe. Aꞌeramũ ꞌga amũ awau oporonupa aipo ꞌga ꞌeawer are Jejui ꞌga upe. Moisesi ꞌga jeꞌeger are moromuꞌjara ꞌgã poromũ awau oporonupa Jejui ꞌga ꞌeawer are ꞌga upe: “Je pa ꞌga omorytee kwy”, ꞌjau ꞌga ojeupe numiamũ.

Me kute kukràdjà jabej Jeju kukjêr.(Mak 12.28; Ruk 10.25)Jeju mebê xadjudjêumã ane nhym me amijã maje arỳm anhikrê. Amijã maje anhikrê nhym mebê pardjêu arỳm arẽnh man arỳm akuprõ. Me'õbê ne Môjdjê kukràdjà mar djwỳnh. Tãm ne Jeju'ỳr bôx ne kute amak mex jabej kabimã. Kute Môjdjê kukràdjà jabej kukjêrmã. Jeju kute kukràdjà kupa'ã arẽnh kadjy nàràm ne kum kabẽn ne kum,

Tamîꞌnawîron Paapa NekaremekîUnkupîkon Ton Ipîkku Panpîꞌ(Mc 12.28-34 Lc 10.25-28)Mîrîrî tîpo fariseuyamîꞌ eperepîꞌpî Jesus pia. Maasa pra saduceuyamîꞌ tîꞌnapamî emapuꞌtîsaiꞌya yeꞌnen, toꞌ iipîꞌpî iipia. Warayoꞌ epuꞌnen Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ pîꞌ yenupaton iipîꞌpî iipia maasa pra seruꞌyeꞌ pe Jesus eseurîma anepuꞌpai awanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen Jesus ekaranmapoꞌpîiya.

Topa yõg xat'ax te mãxapHa Paniye xop te hãm'ãpak kamah, tu yãy tu nũ' nãhã', 'ĩhã hãmyũmmũg. Yã Yeyox te Xanoxeo xop pu hãm'ãktux hã tu' hupmãhã', ha Paniye xop yõg tik 'ũm te' xat'ax yũmmũg max, tu Yeyox yõg hãmyũmmũgã'ax yĩkopit putup, hu:

Fariseuyũ bit Saduceuyũ o'g̃uymũg̃ iap awẽg̃ co buje, o'jeawero ip Jesus pe. Pũg̃ ixeyũ'in o'jekawẽn Jesus eju. Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukat osunuy xeku. Jesus a'õmuwarurun ojuy xeku.

Takꞌëp ji hyb nꞌaa jawꞌyyk do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ, Pariséw raky nꞌaa napäh bä, dooh mꞌ Saduséw sa kyy wät pé sa hã Jesus herꞌoot do hyb nꞌaa, séd hã mꞌ rakata padëëk nyy dꞌ rabadꞌoo rahyb nꞌaa newëë hyb nꞌaa. Ti mꞌ sa seeh, baad Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hapäh do metyy mä Jesus teaanh doo me. Hahỹỹ dꞌ mä teaanh doo:

Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txu¹tai²na² wa³to²hi² wxi²kan¹jau³su²Nxa²ha¹te¹ fa³ri³se² nũ̱³ka̱³txai²na² sa²kxai³lu² sa³tu³se²a² nũ̱³ka̱³txa² ĩ³wã̱³txain¹ju³ta² ain³kxain¹nxa²ha¹te¹ ã³nũ¹nain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³nũ¹nain¹sxã³ ka³na³ka³na³te²na² ha³te̱h³nxã³nxa² a³la³kxi²khaix1jah¹la² ĩ³ye³ta³la̱i³na³kxi²si¹jau³su² ĩ³wã̱³txain¹te³nah¹lxi¹:

Xaotyakiyaho Masákare Waiyexe(Marcos 12.28-34; Lucas 10.25-28; 1 João 5.3)Hatyaoseta fariseunai ahohisakoatyakakoaha, semaha saduceunai maxekoaxarene Jesus ana hoka. Enekoniha hatya xaotyakiyaho kakoa waiyoretere kasani hasakaharetya aokowita Jesus hoka axene:

Deus kava'isohihi-ra anaabavini varani hini hida(Marcos 12.28-34; Lucas 10.25-28)Oniaroa, Jesus vakadina'dohi bigathanijahakivini mani ida sadosio vaathi-ra viso ni'aja.Hari. Farisio vihikia vakamitha'iki ida sadosio Jesus khama vara vakhanina. Jesus sadosio vaathi-ra anavisonivini mani ida farisio Jesus kania va'ora najoronija. Farisio vahararana hojaha ada judeus kaija'ari ka'ojomo'iva abono. Binofiki ida Jesu-ra kaborovini jaboni, bianahoarihaja kaimoni ida kidivarani, oniania binana'dohi'aha:

Hawa ha sa Deus harere abazuba. Kyze Pariseutsa ziwabynahaze hawa Sesus harere Sadusitsa bo niy. Nisiharere pykiknaha. Wastuhu Pariseutsa inakypyknahaze estuba Deus harere zihyrinymyryta Sesus imyiwy mozihikik iwatahi ipe niy: Series([], )

MAKU 12.28-34 PIAT EWYMiꞌi hawyi paꞌi akag koro koꞌi tikuap taꞌyn aikotã wani wani haria ehay akit Iesui piat hamuat taꞌatukuap hawyi teꞌeruwaꞌatunug — Aikotã som watunug meimẽwat miit ete ihay moma hamo iꞌatuꞌe teꞌeruwaꞌatunug miꞌi hamo. Iꞌewyte iꞌatupyꞌasetpe toĩneꞌen wẽtup ok woꞌonãpin kuap hat apo apotoꞌe Iesui piat hamo. Iesui wehay aparap hap kyꞌewi.

Koati nokonéti itúkeokono yane uhá koeti páhoenovi Itukó'oviti(Mk 12.28-34; Lk 10.25-28; 1 Xu 5.3; Ap 2.4)Yane ho'úxovonehiko ne farîzeu, enepohikone yuixóvoti hókea yútoe Muîse exoânehiko ákoyea íta sadúseuhiko kóteyokea ne Jesus. Yoko ápe póhuti farîzeuya ihíkaxoti Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse oposí'okovoti Jesus, kaha'aînoati pahúkeovo ya yumópope. Hara kíxoa:

Moisé kɨ̃ɨ̂ dutisé kũû'ke, ni'kâro ãyú yɨ'rɨ nɨ'karo niî' niisé niî'(Mc 12.28-34)Be'ró Jesu saduceu masare di'ta mariákã weesére fariseu masa tɨ'ókãrã niîwã. Teeré tɨ'ó, nerêkãrã niîwã. Naâ me'ra ni'kɨ́ Moisé ohâ'kere bu'egɨ́ Jesuré mehêkã yɨ'tikã́ ɨágɨ, kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'awĩ:

Camachicuycunapïta ¿mayanninmi mas puydïninca?(Mc 12.28-34; Lc 25-28)Chaynu saduseocunäta upällachishanta yaćhälälilmi fariseocunaca palpuchinanpä limanaculcul

'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti ĩpire uptabi wasu'u(Marcusi 12.28-34; Rucasi 10.25-28)Ãne na Zezusi hã te te tãma rowasu'u za'ra wamhã, ari'iwi te oto aimasa, sadusezu norĩ hã, niha te te ãma sada'âbâ waihu'u za'ra õ wa, waihu'u pese uptabi wa, Zezusi hã.Tawamhã parisezu norĩ hã ãne na te te wapari za'ra wamhã, ma tô sitẽme ubumro a'â, Zezusihi u siré si'aba'ré da. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na dama rowahutu'wa hã tô parisezu norĩ siré hã ma tô Zezusi hã sadanha, te te tãma ãma upa zô, te te pibu da, ãne:


Ynara tykase Jezu a,—Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a tuhke mana. Yrome toiro moro kurehxo ahtao oty kurehxo inymeropohpyry omipona kuehtohkõme? tykase parixeu tõturupose Jezu a.

—Kwa Jejus. Ot pa mẽ awỳr mra. Kwa mẽ inhmã mẽmoj jarẽ. Na pre Tĩrtũm ahpỹnhã mẽmoj to 10 nẽ hã mẽ pamã karõ. Mẽ pahte hkôt amnhĩ nhĩpêx kaxyw hã mẽ pamã karõ. Tã nhỹ kapẽr na mex o kot hkwỳ jakrenh wehe? Anẽ.

—Koerekareri, ĩkiripa Teoso paniãtakiti apiari txataua? Kipa apiaerekata Teoso nireẽkiti akamini? —itxa.

— Toenzepa Moisés kâzewenryem inweniby modo. Âdaunloka koendonro kuru? Âdaunloka awârâ modo takazeno kuru? — kely.

— Purumuꞌe maꞌe, iꞌi Zezuz pe. — Kwehe mehe Tupàn uzapo kar maꞌe teteaꞌu zaneipy wanupe aꞌe. Uzapo kar aꞌe maꞌe zanewe aꞌe no. Maꞌenugar izeꞌeg kwehe arer xiruzar tuwe nehe, amogwer zeꞌeg wanuwi nehe, iꞌi izupe, hehe upuranu pà.

— Poromboꞌea, mbaꞌe nunga lei re ojapo uka pyre tu pavẽ gui yvateve vaꞌe?

“Niiɡ̶axinaɡ̶anaɡ̶a, amiida ica ɡ̶oniiɡ̶enatakaneɡ̶egi ane daɡ̶axa mida ane jaoɡ̶a ane iditini Moisés?”

—Orembo'eharamo emombe'u ti ore ve, ei ga Jesus'ga pe. Manamo Moisésva'ea remimbo'eagwera huvihavamo joheva'ero? ei ga Jesus'ga pe.

“Senhor,” he mũ. “Topẽ tỹ ẽg jyvẽn tỹ hẽ nỹ hỹn ti tỹ ẽg jyvẽn kar kãfór nỹnh mũ?” he tóg mũ sir.

—Mboꞌeháry, heꞌi, —Heta oĩ nhande rekoha nheꞌẽ. Kivaꞌe tuvixave vaꞌe? heꞌi oporandu-vy íxupe.

Tahe rỹỹraxire: —Erydỹỹdu, tibohe aõbo bede ywina kia‑ribi aõnityhymyhewe bedeòtiidỹỹnamy ratximyhỹre. Wakoreny inihe tuu bedelyykre. Tibo kidiòtiidỹỹnamy ihỹre.

Aꞌeramũ ꞌga poromũ awau oporonupa ꞌga ꞌeawer are ꞌga upe:—Ene te ꞌã ore muꞌe ape Jarejuwarete ꞌga ree. Aꞌere ꞌã kwaiwete Janeruwarete ꞌga uꞌeawera kwasiarukari Moisesi ꞌga upe rakue. Maranuara te ajee ꞌga ꞌeaweraretea?— ꞌjau ꞌga Jejui ꞌga upe.“Tomojenosĩ Jejui ꞌga ꞌjau kwy”, ꞌjau ꞌga ojeupe numiamũ.Aꞌere Jejui ꞌga ikwaawi futari ojee. “Tamuꞌakwaawukar eme ꞌga, eꞌi ꞌga jee numiamũ”, ꞌjau Jejui ꞌga ojeupe. Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌga upe:

—Ujarẽnh djwỳnh, Môjdjê kute Metĩndjwỳnh kukwakam kabẽn kukràdjà jarẽnh, kute kam me kute katàt amijo ba'ã memã karõja nhỹnh kabẽnja ne mexo kute kunĩ jakrenh? ane.

—Anna yenupanen, oꞌnon wanî mîrîrî ipîkku pe panpîꞌ unkupîkon ton pe Paapa nekaremekîꞌpî pe? —taꞌpîiya.

—Notot, pi'yã' mũn 'ũxat'ax xohix hã' mãxap? Kaxĩy.

— Ocemutaybitbin'ukat! — io'e Jesus pe. — Pu-g̃u Moisés ekawẽn'in yobog̃ cĩcã wuymukũyjobit am? — io'e Jesus pe.

—Ma matëg —näng mäh. —Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do mahang, ny hadoo do takꞌëp ji hyb nꞌaa jawꞌyyk? —näng mäh.

— Ĩ³tih³nxe³nẽ³jah¹lãi³. Ha³te̱h³nxã³nxa² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txu¹tai²na² ĩh¹jau¹la³ta̱³ ã³wa²to²hi² wxi²kan¹jau³la²hĩ̱³te²la¹xã³?

— Xaotyakisatiye, xoare masakare waiyexe tyotya xaotyakiyahonai konitare? nexa.

—Jesus, ivani ija'ari ka'ojomo'iva abono i. Ipohiki ida honari Deus kava'isohihi jiriki kania. Hana hini honari ida Deus kava'isohihi jiriki hahavi-ra aradaja?

— O myhyrinymyrytsa! Hawa ha sa Deus harere abazuba — niy.

Wẽtup ok — Woꞌomuꞌe hat e kat e hap kat e hap som poꞌog iwato Tupana ainãpin hap wuatꞌi kai apoꞌe Iesui pe.

—Ihikaxotí, kuti itukóvoxo koâti nókone xâne itúkea yane uhá koeti páhoenovi Itukó'oviti Ponóvotike Kixovókuti yútoe Muîse?

—Masaré bu'egɨ́, Moisé dutî'ke dise nohó apêye yɨ'rɨóro ãyú yɨ'rɨ nɨ'kati? niîwĩ.

“Yaćhachicü taytay, Diospa camachicuynincunapi ¿mayannintan mas puydïninca?” nil.

— Rowahutu'wa, e ma hã bété, danhipai u ĩpire uptabi hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ãma ĩrob'ui'éré hã, ĩbaihâ na hã.


Ynara tykase Jezu eya,—Ritonõpo oesẽkõme mana. Morara exiryke ipyno ehtoko yronymyryme. Ise ehtoko okurohtao xine, oorikyrykõ ponãmero. Kure rokẽ tyritoko õsenetupuhtohkõae. Oemynyhmarykohtao ro ipyno ehtoko.

Hãmri nhũm kuma nẽ mẽ kãm:—Nà kot mẽ pamã hã karõ kot: Kêr ka mẽ anhĩ piitã ho amã Tĩrtũm kĩnh tỳx o apa. Mẽ amã hkĩnh tỳx o mẽmoj piitã hakrenh par o apa.

Ininiã Xesosi apakapapiretari:—“Pitiretariko Apiananiri piTeosone, ikinipoko pinireẽkitiã, ikini pãkixinireẽ, ikinipoko pixinikakitiã pakini.”

Jesus in-hoguly:— “Kywymâry Deus iwynedaungâ âdydo imeom, kurâ domodo warâ mâinwynedomo takaze kehoem. Idânârâ ize matomo, Deus ize ato ara lelâ nidâ. Idânârâ angahumo oday âunâgomo Deus ize ato lelâ nidâ warâ.”

Uzeꞌeg Zezuz zeꞌeg kwaw par wanupe.— Xiruzar ꞌaw Tupàn zeꞌeg amogwer wanuwi nehe. — Heamutar katu pe nehe ty wà, paw rupi katete pepyꞌa pupe nehe, paw rupi katete penekwe pupe nehe no, paw rupi katete pemaꞌenukwaw paw pupe nehe no, iꞌi Tupàn teko wanupe.

Jesus ombovai:— “Reayvu ꞌrã Senhor Nderuete ndepyꞌa haꞌe javi py, ndereko haꞌe neꞌarandua haꞌe javi py guive”, heꞌi vaꞌe.Deuteronômio 6.5

Naɡ̶a niniɡ̶odi Jesus, odaa meete, “‘Emaani Ǥaniotagodi Aneotedoɡ̶oji manitawece ɡ̶adaaleɡ̶ena, midatawece niɡ̶ica ɡ̶alidekegi, codaa minitawece ɡ̶adowoogo.’

A'ero Jesus'ga ei ga pe:—Moisésva'ea remimbo'eagwera e'i: “Pearõ hete tuhẽ ti pepojykaharete'ga Tupana'ga. Pearõ hete tuhẽ ti ga pejipy'a pe. Pearõ hete tuhẽ ti ga imondovo pejeaporog̃ita imohina ga rehe. Pearõ hete tuhẽ ti ga tako ti ji garemimbotarimova'ea rupi jate javo,” e'i, ei Jesus'ga ga pe.

Kỹ Jesus tóg ti mỹ: “Topẽ to, ẽg jóg mág to há tãvĩ nỹtĩmnĩ, ti ki ge há han nĩ, ti to jykre pir nỹtĩmnĩ,” he mũ.

Ha Hesu oiporu Nhandejáry kwatia nheꞌẽ. Heꞌi íxupe: —“Ehayhu tee katu Nhandejáry-pe. Nde pyꞌapy gwive ehayhu íxupe. Ehayhu íxupe nde koty gwive. Ne manduꞌa meme katu hese hayhu-vy”Dt 6.5heꞌi íxupe.

Tahe Jesuisi dirawyònyde: —Iny Deuxureny iny iòlòreny luuke heka. Ibutumy awo‑ribi heka iluuke, ibutumy aruruna‑ribi, ibutumy arayky‑ribi luuke heka.

—“Je te ꞌã Pẽjararetea. Pẽporomutat je ree pejepytuna ꞌgã apyraapa”, eꞌi ꞌã Janeruwarete ꞌga pẽ nupe rakue. “Mamaꞌea peapo jee, jeremifutar imũ. Pejejeaꞌaramũ pejejemogyau je ree ꞌgã nee pejejeaꞌara apyraapa. Aipo aporamũ nipo pejeporomutaramũ je ree”, eꞌi futat Janeruwarete ꞌga pẽ nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌga upe.

Nhym Jeju kum,—Be, nãm memã kum, “Me anhõ Bẽnjadjwỳr djwỳnh, me Atĩndjwỳnh dja ga me amã kĩnh, amã abêo katàt me kunĩ, mỳjja kunĩ jakre. Djãm ajajkwaobit amã Metĩndjwỳnh jabêmã? Kati. Ajamak, akadjwỳnhbê, akukràdjà kunĩo dja ga me amã abê:”, ane.

Jesusya yuukuꞌpî: —Ayepotorî Paapa yapurîkî tamîꞌnawîrî ayewan ke, moropai tamîꞌnawîrî ayekaton ke. Moropai tamîꞌnawîrî eesenumenkatoꞌ ke—taꞌpîiya.

Ha:—“'Õgnũ Topa mũn putup pax, 'ãkuxa xexka hãp-tup pax, xix 'ãp-tox xexka hãp-tup pax.”

— Ig̃o ekawẽn:Deus cuy ikukpin cĩcã epejukuk, i. Warara'acat kukpinap podi ma juy epejukuk. Eyxe ikukpin cĩcã buye, ibikuyap tag̃ cuy epeku soat em; xipacat kay dak cuy epesop g̃ebum, i.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo:—“Tawꞌããts hẽ takꞌëp bë kamahä̃n Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Pꞌop Hagä Doo, bë hꞌyy kahaꞌeeh doo. Tawꞌããts hẽ takꞌëp bë hꞌyyb padäg ta hã. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb tym gó naa né hẽ bë kamahä̃n ta hã.”Dew-Teronom 6.5

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— “Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³jah¹la² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹lai²na² a³lxi²txai¹nhẽ³li¹. Wxa²ẽ¹nãu³ai²na² whãi²na¹ a³lxi²txai¹nhẽ³li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²kwa̱i³nha²kxai³ wi¹lain³kxi¹nha²kxai³ nxe³txai¹nhẽ³li¹.”

Hoka Jesus nehena: — Hawaiyehena kaiserehare hiyekohase Enore, hisaonehena exema maniya takita, hahekohena ekoamaniya takita.

Hari. Jesua bigathanihi ida kidina'dohi:

Sesus tihi:— Deus humo ahamypokzitsirẽtsa babatsa. Iharere bo zuba ma tsimykaranaha! Ibo zuba mytsatyziuty! Itsyhyryze tarabajaziuba tsimykaranaha — niy.

— Pyno ahenoi poꞌog hesaika rakat piat ainãpin hap e. Tomiwan kaipywiat hap ahenoi poꞌog hesaika rakat — Waku watikyꞌe kahato Aikaꞌiwat Tupana yne aipyꞌa pe yne aiwanẽtup hawe yne aiweꞌeg hawe e miwan me.

Ina yumopâ Jesus:—“Heru'ó íxea yomíxone koane iséneu ákoyea omótova yokóvo ne Itukó'oviti Yúnae.”

Jesu kɨ̃ɨ̂re a'tîro yɨ'tiwĩ́:—A'tîro niî'. “Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨre niî pe'tise mɨsâ ẽho peóse me'ra, mɨsâ wãkusé me'ra, mɨsâ tɨ'ó yã'ase me'ra ma'iyá.”

Niptinmi: “ ‘Tayta Diosllayquiman tucuy śhun'uyquitapis, llapan pinsayniquitapis, lluy callpayquitapis ćhulaycuy’ nil nishancämi.

Tawamhã Zezusi hã asa te tãma tinha, ãne:— 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti, danhipai u ĩpire uptabi hã, ãne: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, Asib'apito za'ra wa'wa hã 're morĩ wa, te za asiwi 're ĩsawi pese za'ra wa'aba mo, sena na. Taha zarina, te za ĩsimiroti na ãma 're ĩrosa'rata u'âsi za'ra wa'aba mo. Taha zarina, te za duré asimi'ẽ na tãma 're ĩromhuri u'âsi za'ra wa'aba mo.”


Morara awahtao xine kure matose Ritonõpo a.

E Tĩrtũm kot mẽ pamã hã karõ ja na mex o piitã hakrenh par.

Ikara atoko inakari Teoso merepitipanika paniãtaua akamini. Ia ipaniãtakiti akamini apiari itxaua.

Xirâ aguely mawânrâ tâzezewenry takazeno kuru.

ꞌAw zeꞌeg ikatu weraꞌu amo wanuwi aꞌe. Tuwe teko weruzar weraꞌu tuwe ko zeꞌeg aꞌe wà nehe.

Haꞌe vaꞌe ojapo uka pyre ma iporãve haꞌe yvateve vaꞌe oĩ.

Joaniɡ̶idaaɡ̶ida odoejegi liiɡ̶enatakaneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji, codaa jiɡ̶idaaɡ̶ida ane daɡ̶axa mida ane jaoɡ̶a.

A'ea ko joheva'ea huvihava Moisésva'ea remimbo'eagwera, ei Jesus'ga.

—Upéa nhande rekoha tuvixave vaꞌe, nhande rekoha ypyve vaꞌe.

Tii heka inatyhy bedeòtiidỹỹna tyhymy ratximyhỹre ibutu bede ywina‑ribi.

—Aipoa te ꞌga ꞌeaweraretea— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌga upe.

Be, tãm ne ja. Metĩndjwỳnh kabẽn mexo kute kabẽn kunĩ jakrenh ne ja.

—Mîrîrî wanî eꞌmaiꞌnon, ipîkku pe ituꞌse Paapa eꞌtoꞌpe.

— Imẽn imubararakap opop Deus ekawẽn tup pe. Ig̃odup kay kũyjobin cĩcãn ma epesop. Ig̃odup wara'atup podi ma — io'e cebe ip.

Ti né hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do takꞌëp ji hyb nꞌaa jawꞌyyk doo. Ti né hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, takꞌëp ky nꞌaa jawyk do ta wób bahä̃nh.

— Exe iraiti atyo masakarexe waiyexe tyotya xaotyakiyahonai konitare.

(-) Mahi, joma hiki inofijahaki'a afoha'oadaha.” Nimania ida va'isohihi jiriki.

— Ana harere hi abazuba my. Usa harere wasani ahaotuktsa pauktsitsa tynasipokzitsikinaha, ahumo tsinakara naha wa tihi taha.

Miꞌi ti poꞌog iwato Tupana woꞌonãpin hap torania kai e.

Énomone itukóvoxo koati hána'iti nokonéti ya uhá koêti páhoenokono xâne itúkea.

A'té niî' apêye yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'kase.

Caymari lluy mandamäśhanchiccunapïpis mas punta puydïninca.

Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti, danhipai u ĩpire uptabi wasu'u hã.


Asakororo moro omipona awahtao xine, Moeze omihpyry omipona matose ipunaka. Urutõkõ omihpyry omipona roropa matose, tykase Jezu eya.

ã Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot mẽ pamã hã karõ kot anhỹr. Ã mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx anhỹr o papaja na Tĩrtũm kãm hprãm tỳx kumrẽx. Kot kaj mẽ ja wa hkôt amnhĩ nhĩpêx rãhã ho ri apa nẽ mããnẽn ra Tĩrtũm kot mẽ pamã mẽmoj tã karõ xwỳnh piitã hkôt amnhĩ nhĩpêx. Ja na pre Mojes mẽ Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr xwỳnhjaja amnepêm Tĩrtũm nhỹ hã mẽ panhĩgêtjê mã hã karõ ho pa. Anẽ.

Iteene atiretiniãri Teoso, iteene atiretiniãri ãti, ininiã akamapitikari apanakini Teoso paniãtakiti, Moisesinimoni isãpiretakiti. Iteene atiretiniãri Teoso, iteene atiretiniãri ãti, ininiã akamapitikari Teoso sãkire sãpiretakani paniãtakiti apaka —Xesosi txari iua.

Arâ aini kydatay, idânârâ Moisés inweniby aralâ aguidyly, Deus itaumbyry egatuwâni modo inweniby aralâ warâ — kely Jesus.

Taꞌe Moizez zeꞌeg aꞌe xe, Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har kwehe arer wazeꞌeg aꞌe wà no xe, wiko upaw rupi ꞌaw mokoz zeꞌeg heruzar katu pyr wainuromo aꞌe wà xe.

Povaꞌe mokoĩ ojapo uka pyre guigua ma lei haꞌe profeta kuery nhomboꞌeague haꞌe javi — heꞌi.

Nigoteteni niɡ̶idoa itoataale ɡ̶oniiɡ̶enatakaneɡ̶eco, odaa joɡ̶oteteni ijoatawece eletidi ɡ̶oniiɡ̶enatakaneɡ̶eco ane iditedini Moisés, codaa me niɡ̶idiwa niiɡ̶enatakaneɡ̶eco aaɡ̶aɡ̶a oiditedini niɡ̶ijo anoyeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko.”

A'ea memei huvihava. A'ero hehe nhanderekorame nhande rekoi Moisésva'ea remimbo'eagwera rehe nhaporemo nhandekovo Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea remimbo'eagwera rehe nhaporemo no, ei Jesus'ga ga pe.

“Vẽnh jyvẽn tag vỹ vẽnh jyvẽn kar kãfór nỹtĩ. Régre ti nỹtĩ, Topẽ tỹ ẽg jyvẽn kãfór nỹtĩ ti. Ẽg tỹ tag ki króm kỹ ẽg tóg Topẽ jykre ki króm kãn mũ. Ti tỹ ẽg jyvẽn mũ han kãn ẽg tóg mũ, Topẽ vĩ tó tĩ tỹ ẽg jyvẽn mũ mré hã, ẽg tỹ tag ki króm kỹ,” he tóg, Jesus ti.

—Upe mokõi nheꞌẽ-py ogwenohẽmba Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe tekoha rehegwa nheꞌẽ, gwĩ Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety nheꞌẽ ave. Mokõi nheꞌẽ-py heꞌipa, heꞌi fariseu kwéry-pe Hesu.

Ibutumy Moisesi bede ywina heka juhuu rare. Tule Deuxu rybedu mahãdu erydỹỹna heka iribile rare. Kia bede ywina inatxi‑ribi heka ibutumy iny bede eryna ròhònyre. Kia inatxi bityhynymy bohonykeki iuhe heka tetyhynymahãte.

—Aipoa ꞌga remikwasiarera renupara ꞌgã wenup katu katu ꞌga remikwasiarera ajemogyau. Ajepeja ꞌga remikwasiarera moromuꞌjau ajuee aejejuka esage are etee futat. Janeruwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌgã nanẽ oporomuꞌjau aipo are nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌga upe.

Be, ba arỳm amã Môjdjê kabẽn kukràdjà ja jarẽn ajte amã ja jarẽ. Dja ga amẽ kabẽn ja man kôt ar amijo aba jabej ne mrãmri tu arỳm Metĩndjwỳnh kabẽn kukràdjà kunĩkôt ar amijo aba mexkumrẽx. Môjdjê kute Metĩndjwỳnh kukwakam kabẽn jarẽnhjamẽ kukwakam memã 'ã ujarẽnh djwỳnh 'õdjwỳ kute kabẽn jarẽnhjamẽ ne ga arỳm kunĩkôt ar amijo aba mexkumrẽx. Nãm ã Jeju kum ane.

Mîrîrî warantî mîrîrî asakîꞌnan yawîrî kuꞌsaꞌyaꞌnîkon ya, tamîꞌnawîron sîrîrî Moisés nurîꞌtî nekaremekîꞌpî yawîrî awanîkon. Moropai penaronkon Paapa maimu ekaremeꞌnenan profetayamîꞌ nurîꞌtî nekaremekîꞌpîya taasaꞌ yawîrî awanîkon —taꞌpî Jesusya.

Yã' xat'ax 2 te Mõyyex yõg xat'ax xohix yũmmũgãhã', ha tik hittap xop te Topa pupi hãm'ãktux, tu' yũmmũgãhã kamah. Kaxĩy.

Ig̃odup pewi soat tup o'jebapuk- -Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ emumutaybitbinaptup, Moisés ekawẽntup tak, soat o'jebapuk ig̃odup pewi.

—Ji kamahä̃n do hã tabana né hẽ sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod raherꞌoot do paa na-ããj né hẽ —näng mä Jesus.

A²nxe³jau³xu¹txai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txu¹tai²na² si³tah³lxi³yxau³te²ju²hẽ³li¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

— Tyotya Moisés xaotyakiraho, iraeti xakaisaseharenai xaotyakira harenai atyo exe hinamanai xaotyakiyenai nali kaxakaisakehena — nexa.

Ija'aria vanaabajahakihi hida honari 'bamiki, vanaabahahaviki jaboni ida Deus kava'isohihi jiriki, Deus athi namoniva abono kohana afohahavi vaathi hiki ida ija'ari-ra va'ora vaka'ojomo'ivini hi'iki — va'ora ni'aha ada Jesus.

Anaharere petoktsa abazubaha. Hawa ha ty Deus sohokotsa kytsa nisihyrinymyrykynaha hawa ha ty Moises harere ziwatahaka niwatihi anaharere petoktsa abazubaha humo my atsatu my — niy.

Meimuẽwat typy rakat kaipyi ti watikuap yne raꞌyn woꞌonãpin hap. Miꞌi hap watunug miꞌi pote ti yne saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay enoi haria woꞌonãpin hap ewy raꞌyn watunug e Iesui woꞌonãpin hat kuap hat pe mekewat woꞌomuꞌe hat pyꞌasetpiat.

Vo'oku enepora pi'âtihiko páhoenokono xâne itúkea, koeku ikána'uxea xâne ya xokóyoke, koatímaka itukoâti uhá koêti ne po'ínuhiko páhoenokono itúkea yútoeke Muîse koánemaka yútoeke porófetahiko —kíxovokoxoane Jesus.

A'té pɨáro dutisére weérã, niî pe'tise Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere, tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ bu'ê'kere yɨ'tírãta weé', niîwĩ Jesu.

Cay ishcayninmi lluy camachicuypïpis, Diospa willacünin lluy yaćhachishancunapïpis sumä puydïninca cayan” nila.

Ã norĩ si, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti ma, pire uptabi zahuré di. Uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na Mozési te te ãma ĩ'arob'ui'éré mono hã duré ĩsadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ zama te te ãma 're ĩrob'ui'éré za'ra mono zé hã, e marĩ te ãma wasu'u za'ra, ã norĩ hã. Tô õ norĩ na si te ãma rowasu'u za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da te dasiwi 're ĩsawi pese za'ra mono zéb da hã, duré 're ĩdasisawi pese za'ra mono zéb da hã. — Ãne ma tô Zezusi hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na dama rowahutu'wai ma waihu'u.


Onoky parỹpyryme Ritonõpo nymenekahpyry nae kukurãkanekomo?(Mak 12.35-37 Ruk 20.41-44)Morarame parixeu tõ tõximõse ahtao ynara tykase Jezu eya xine,

Jejus kot amnhĩ tã mẽ hkukjêr ã harẽnhMakre 12.35-37 Rukre 20.41-44 mããnẽn Rõmãn 1.3-4Nhũm Parijew nhõ xwỳnhjaja arĩ Jejus mar o kuhê nhũm amnhĩ tã tanhmã mẽ hkukjêr to. Nom te nhãm mẽhõ hã mẽ hkukjêr pyràk o mẽ hkukja nẽ mẽ kãm:

Teoso Mereẽkiti Tavii Apika Mekaniri(Marko 12.35-37 Arókasi 20.41-44)Pariseoakori apotiitapanikaua inakasaaki, Xesosi pimaãna ninoa:

Jesus, “Ânguyka Messias?” kehobyry(Mc 12.35-37 Lc 20.41-44)Târâ fariseu domodo âtâdyguybyem atay, Jesusram adapâigueolymo:

Uzeꞌeg Zezuz tuwihaw ur maꞌe ràm rehe aꞌe kuryMoizez zeꞌeg kwaw par parizew her maꞌe uzemonoꞌog aꞌe pe Zezuz pyr aꞌe wà. Upuranu Zezuz wanehe aꞌe.

Marcos 12.35-37 Lucas 20.41-44Fariseu kuery ijatypa rã Jesus oporandu haꞌe kuery pe:

Jesus digikatetece Niɡ̶icoa ane niiɡ̶e Aneotedoɡ̶oji meo lewiɡ̶a niɡ̶ina oko(Marcos 12.35-37 Lucas 20.41-44)Niɡ̶ijo malee yatecoɡ̶o niɡ̶ijoa fariseutedi, odaa Jesus ja nigetediniwace, meetediogi,

Cristo'ga ko Daviva'ea rymyminoa ahepojykaharetea no(Marcos 12.35-37; Lucas 20.41-44)Fariseus'g̃a nhimbojatykarame Jesus'ga pyri Jesus'ga ei g̃a pe:

Cristo tỹ tỹ Davi kósin nĩ(Mc 12.35-37 Lc 20.41-44)Hã ra Fariseu ag vỹ vẽnh mãn kỹ nỹtĩ, kỹ Jesus tóg ag ki jẽmẽ sór mũ gé sir.

Hesu omokirirĩ judeu ruvixa kwéry-pe(Mc 12.35-37 Lc 20.41-44)Fariseu avyte-py oĩ jave Hesu, oporandu. Heꞌi:

Iu fariseu mahãdu iweroramy rỹimyhỹò tahe rỹỹraxire Jesuisi tamy:

Janeruwarete ꞌga remimurera ꞌga Davi ꞌga juapyret(Maku 12.35-37 Luka 20.41-44)Ojee fariseu ꞌgã jatykaramũ Jejui ꞌga oporonupa ee ꞌgã nupe:

Kritubê mỳj me'õ tàmdjwỳ jabej me kute kukjêr.(Mak 12.35; Ruk 20.41)Mebê pardjêu kute abeno bikprõnhri Jeju amijabej me kukij ne memã kum,

Anîꞌ Munmu Pe Paapa Nîmenkaꞌpî Wanî(Mc 12.35-37 Lc 20.41-44)Moropai fariseuyamîꞌ emurukuntîsaꞌ tanne, Jesusya toꞌ ekaranmapoꞌpî:

Yeyox te Topa yõg hãmyãykutnã'ax 'ãktuxHa Paniye xop te yãykotĩnnãhã', 'ĩhã Yeyox te' yĩkopit, hu:

Fariseuyũ eawero buje, Jesus o'jekawẽn cebe ip.

Jesus eaanh do Kristo ky nꞌaa panyyg nꞌaa hahỹỹhSéd hã mꞌ Pariséw rakataa nä bä, Jesus eaanh sa hã:

Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lo³jah¹la² A²wĩ³nu¹tai²na² ĩ³yau¹ũ³nhẽ³jau³su²Jã¹nxe³tãu³ai²kxai³lu² fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nũ²kxi²sxã³ yxau³ain¹tãu³a² Je³su²jah³lai²na² a²yxo²wãn³txa² nxe³te³nah¹lxi¹:

Enore Kalorexe Aohenere Tahi Axaha Jesus(Marcos 12.35-37; Lucas 20.41-44)Hatyaoseta fariseunai hohisakoahitataha hoka Jesus axehenahene:

Deua bikaronaki ada Cristo(Marcos 12.35-37; Lucas 20.41-44)Oniaroa, vajoroni'aha adani farisio. Jesus va'ora nana'dohi'aha:

Deus zipehata soho niy.Iwaze wastuhu Pariseutsa inakypykyknahaze.

MAKU 12.35-37 IRUKA 20.41-44 PIAT EWYMiꞌi pote Iesui apoꞌe iraniaꞌin waꞌatunug haria pe woꞌomuꞌe haria pe

Epemó'ikoa Jesus ne xanéhiko koêku ne Mésiya(Mk 12.35-37; Lk 20.41-44)Koeku ho'uxo-ho'uxó kó'inoa farîzeuhiko, hara kíxovokoxoa Jesus:

Jesu masaré “Cristo naâ niigɨ́ noa makɨ́ niîti?” niî sẽrí yã'a'ke niî'(Mc 12.35-37; Lc 20.41-44)Fariseu masa naâ nererí kura Jesu naâre sẽrí yã'awĩ:

“¿Mayantan Diospa Caćhaśhan Salbacüca?”(Mc 12.35-37; Lc 20.41-44)Canan chayćhu lluy juntula quiquin fariseocunätañatacmi Jesus tapula:

Danho'reptui'wa na Zezusi te te ĩda'azadanharĩzé wasu'u(Marcusi 12.35-37; Rucasi 20.41-44)Tawamhã parisezu norĩ hã zahadu siré hâimana za'ra ré, te Zezusi hã sadanharĩ za'ra, ãne:


—Otara ãko matou Ritonõpo nymenekahpyry poko? Onoky parỹpyryme nae? tykase ynororo tõturupose eya xine.—Tawi parỹpyryme mana, tykase toto.

—E mẽ inhmã mẽmoj jarẽ. Tanhmã na ka htem axpẽn mã Tĩrtũm kot mẽ akaxyw ãm mã xwỳnhta jarẽnh to? Kêp mẽhõ kanrẽhã htàmnhwỳ koja wehe? Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kãm:—Nà koja kato nẽ kêp pahi finat Tawi kanrẽhã htàmnhwỳ koja.

—Teoso mereẽkiti pisãpiretano. Kiripa apika mekaniripa iua? —itxana ninoa.Ninoa apakapapireta:—Ari, Taviini apika mekanirira —itxana.

— Âmaemoem, ânguyka Messias, inanajimo? Ânguy iwerypyry? — kely.Aituo in-hogulymo:— Davi iwerypyry ise Messias. Davi pymâem atobyry ara ise mâkâ tarâ onro anaym pymâem awyly — kelymo.Aituo Jesus eyanmo aguely:

— Maꞌe peze peiko Tuwihawete Purupyro Maꞌe ur maꞌe ràm rehe, iꞌi wanupe. — Mo izuapyr romo hekon putar aꞌe nehe, iꞌi wanupe. — Tawi izuapyr romo hekon putar aꞌe nehe, iꞌi izupe wà. Uzeꞌeg wi Zezuz wanupe.

— Mbaꞌexa tu peikuaa Cristo oikoa? Mavaꞌe ramymino tu oiko?Haꞌe kuery ombovai:— Davi ramymino rima — heꞌi okuapy.

“Amiida ica ɡ̶adowoogotece anodaaɡ̶ee Niɡ̶icoa ane niiɡ̶e Aneotedoɡ̶oji me yatamaɡ̶ateetege ɡ̶odoiigi lawikodico? Amiida ica licoɡ̶egi?” Odaa joɡ̶oigidi, moditalo, “Ida aneetege licoɡ̶egi Davi.”

—Marã pendeaporog̃ita Tupana'ga remimbuhurukara'ga rehe Cristo'ga rehe? Ma'g̃a rymyminoa po ti ga uhurame nehẽ? ei Jesus'ga g̃a pe.A'ero fariseus'g̃a ei:—Ga po ti Daviva'ea rymyminoa nehẽ, ei g̃a Jesus'ga pe.

Kỹ tóg ag mỹ: “Cristo to ãjag hẽ ri ke tĩ?” he mũ. “Ũ kósin nẽ hỹn, Cristo ti?” he tóg, Jesus ti. Kỹ ag tóg ti mỹ: “Davi kósin vẽ,” he mũ.

—Mbavaꞌe tipo peje raꞌe Cristo Nhandejáry rembiporavo vaꞌe-rehe? Kivaꞌe remiarirõ pa haꞌe? heꞌi oporandu-vy fariseu kwéry-pe.—Davi amyrĩ remiarirõre voi, heꞌi íxupe hikwái.

—Mobo Deuxu deòdỹỹnamy ihỹre, Kristu wahe? Moriòrebo tii ihỹre. Tai tahe tiiboho rirawyònyrenyre: —Moma Davi riokore òsana. Tahe ijõ Jesuisi rỹỹraxire:

—Maran te pẽneapyo Jarejuwarete ꞌga remimurera ꞌga ree? Awỹja juapyrera te ꞌga?— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.—Davi ꞌga juapyrera ꞌga— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:

—Mỳj ne ga me Kritukam ama? ane. Metĩndjwỳnh ne arỳm mebê idjaer kadjy Jeju'ã Bẽnjadjwỳrbê kumkati mẽ. Kumã ne me Kritu jarẽ. Nãm Jeju amijã memã kum,—Mỳj ne ga me Kritukam ama? Mỳj me'õ tàmdjwỳbê ne Kritu? ane.Nhym me kum,—Me bakukãmãre Dawi tàmdjwỳ. Bẽnjadjwỳr raxbê Dawi tàmdjwỳ, ane.

—Îꞌ kaiꞌma see eesenumenkakon mîrîrî mîîkîrî Paapa nîmenkaꞌpî pîꞌ? Anîꞌ paarîꞌpî pe awanî mîrîrî? —taꞌpîiya.—Davi nurîꞌtî paarîꞌpî mîîkîrî —taꞌpî toꞌya ipîꞌ.Moropai inîꞌrî toꞌ ekaranmapoꞌpî Jesusya:

—'Ãxop tep-tep mũn pe'ãpaxex Topa yõg hãmyãykutnã'ax tu'? Tik 'ũm mũn hã 'ũmõkputox 'õhõm? Kaxĩy.Ha:—Yã mõnãyxop hittap Namix hã' mõkputox. Kaxĩy.

— Abu ipot ixe Cristo? Abu Deus emunaẽ? — Jesus o'e cebe ip.— Davi naxeg̃ebit xeku — io'e ip.

—Nyy da bë hã Kristo, Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Doo? Jaa tꞌaah bë hã? —näng mäh.—Dawi tꞌaah, Dawi panaa —näk mäh.

— Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3jah¹lo²su² ĩh¹te²la³ tah²su²hĩ̱³te²la¹xã³? Nxa²ha¹te¹ ĩ³wa²lũ³xain¹te³nah¹lxi¹:— Ta³vi²yah³la² a²ne³ta²sin²tai¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

— Xoare atyo xiso xahekotita Enore Kalorexe Aohenere Cristo tahi akiti? Xala jikolahare xaokitene? nexa.— Cristo atyo Davi jikolahare — nexaha ihiye.

—Cristo-ra avakava'ibodivaranihi, nahina ida avakava'ibodivaranija? Hana hina kahanodi ada Cristo Deua bikaronara ija'ari-ra vaka'da'dira kaimoni?Vagathani'ihi ida Jesus athi:—Davi kohana kahanodi namitharonisiagaki ada.Va'ora nana'dohi'ianaha ada Jesus:

Sesus ispe niy:— Deus zipehata aty sa itsekoka my. Aty soho sa mytsaty tsimaha — niy.— O Kiristu Deus zipehata Dawi tsekoka my — niaha.

— Atikuap teran ti aikotã eweiwanẽtup mekewat Tupana Mipoꞌoro Aiporekuat hap etiat e. Miꞌi tupono uiwesat ro eipe uwe Saꞌyru Miꞌi e. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Taꞌi morekuat Tawi saꞌyru iꞌatuꞌe.

—Na kó'eye iséneunoanoe ne Mésiya, páhoe Itukó'oviti koíteovo xâne? Kuti itukoa ámoripono? —kíxovokoxoane.—Ámoripono Ndávi —koénehiko.

—Mɨsâ Cristo Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨre de'ró tɨ'ó yã'ati? Noa makɨ́ niîti kɨ̃ɨ? niîwĩ.Kɨ̃ɨ̂re yɨ'tiwã́:—Dɨporókɨ̃hɨpɨ wiôgɨ Davi paramí niî turiagɨ niîmi, niîwã.

“¿Imanipäcunquitan Dios Caćhamunan Salbacücäpi? Má, ¿amcunapïtá mayanpa caśhtantá canman?” nil.Niptinmi nipäcula: “Unay Mandacü Davidpïmi” nil.

— E niha asimirosa'rata za'ra wa'wa hã Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisutu na, we datẽme ĩmorĩ na hã. E 'wa sihudu na ma bété a norĩ wa'wa hã ãma ĩwaihu'u za'ra wa'wa.Tawamhã asa te tãma rowasu'u za'ra, parisezu norĩ hã:— Apito Dawihi nhihudu te za, u, 're mo. — Ãne te duré asa tãma nharĩ za'ra.


Ynara tykase Jezu,—Tawi parỹpyryme ynororo ahtao oty katohme, “Jesemy,” tykase Tawi ipoko Ritonõpo zuzenu poe? Ynara tykase Tawi pake,

Anẽ nhũm Jejus mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Tỳ. Ãm hãmri na ka mẽ harẽ. No mo na htem axpẽn mã kêp pahi Tawi hkanrẽhã htàmnhwỳ pix ã harẽ nẽ mããnẽn kêp õ pahihti hã harẽnh kêt nẽ? Tawi na pre Tĩrtũm Karõ nhỹ hã tanhmã harẽnh to nẽ harẽnh o:

Ininiã Xesosi:—Ikara atoko ininiã, kinirepa Erekari Matamatakoti kamasãkiretari Tavii: “Teoso mereẽkiti niauĩte itxaua,” ina sãkiretini?

— Iozepa kulâ amyguelymo. Tutuzelâ myakâwândy Davi, âdaunlolâ kurâ takaze kehoem ton-honreim Messias awyly. Awylygue “Ywymâry” kewândy Davi Messiasram, niazepa awyly umelâ. Deus Ispiriturylâ mawânkâ eyam xutuen-hoim. Tutuzelâ âmaemo Davi inweniby:

— Hezar, iꞌi Tawi uzuapyr pe. Taꞌe kwehe mehe Tupàn Hekwe umuzeꞌeg kar nezewe izupe aꞌe xe. Naꞌaw Tawi zeꞌeg awer xe aꞌe kury.

Jesus aipoeꞌi:— Mbaꞌexa tu haꞌvy ixupe Davi “Senhor” heꞌi Nheꞌẽ gui? Mbaꞌeta aipoeꞌi:

Jesus ja nigetacediniwace, meetediogi, “Enice, igame leeɡ̶odi ina Davi meeta, ‘Iniotagodi’? Davi mee, ‘Iniotagodi’ niɡ̶ijo naɡ̶a dakatiogi Aneotedoɡ̶oji Liwigo, odaa Aneotedoɡ̶oji Liwigo eo me dotaɡ̶a. Igaataɡ̶a Davi mee me dotaɡ̶a,

Kiro Jesus'ga ei g̃a pe:—Na tuhẽ. Cristo'ga ko Daviva'ea rymymino'ga. Emo Tupana'ga ra'uva ombo'e Daviva'ea Cristo'ga ko ndepojykaharetero oko javo ga pe. Maraname Daviva'ea e'i Cristo'ga pe ga ko jipojykaharetero oko javo Cristo'ga rekorame Daviva'ea rymyminoro? Ymyahũ Daviva'ea okwatija a'ea mombe'gwovo inog̃a. Ikwatijarame ahe ei hako:

Kỹ tóg ag mỹ: “hã ra Davi tóg ti to: inh Senhor, he ja nĩ,” he mũ. “Topẽ kuprĩg tỹ ti krĩn kỹ tóg tag tó ja nĩ, ha mẽ: “ẽg jóg tỹ Topẽ vỹ inh Senhor mỹ: “nĩ ra ver, inh pẽgja tá,” he mũ, “sỹ ã kato vãsãnsãn mũ ag tỹ ã krẽm vin ke vẽ, kỹ ag sigse vẽ sir. Tag jãvãnh nĩ ver,” he tóg mũ, Topẽ ti, inh Senhor mỹ,” he ja tóg nĩgtĩ, Davi ti,” he tóg mũ, Jesus ti. Series([], )

—Aipo ramo, maꞌerã po Davi ohenói íxupe xe Járy-py? Nohenói reíry íxupe. Omeꞌẽ vaꞌekwe íxupe inheꞌẽrã Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe, heꞌi Hesu. —Heꞌi vaꞌekwe Davi:

—Tai tahe aõherekibo Davi heka Wanyrỹmy rininire Deuxu Tyytybytyhy irybe riwiòhenanyreu wahe. Davi dori kawesemy rarybere: Deuxu wawedu‑ò rarybere. —Bodonyke warurunawe‑ribi, jiarỹ heka aòludu mahãdu‑di arawo‑txi. Series([], )

—Maꞌeramũ sipo ajee Janeruwarete ꞌga ꞌAgesagea Davi ꞌga muꞌeukari “Jejara ꞌga” ꞌga muꞌeukari ajuapyrera ꞌga upe? Ymã te ꞌã Davi ꞌga kaꞌarana kwasiari ꞌga ree rakue: “Jeruwarete ꞌga ꞌjau Jejararete ꞌga upe rakue: ‘Eapyk ꞌau je pyri. Je ꞌjawe futat ene. Enepãjẽretea je ꞌjawe. Aꞌeramũ ene eapyka je yse katy. Anure nipo je ene mogoi ꞌwyriaramũ ꞌgã nupe najuejue etee futat. Ene ree iporomutareꞌema ꞌgã ꞌarimũ je ene magwawukari. Aꞌeramũ ene je iapoeꞌemauwe eapyka ꞌau je yse katy’, ꞌjau ꞌga Janejararete ꞌga upe”,ꞌjau Davi ꞌga ikwasiaa rakue— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.?

Nhym kam Jeju ta kubê Bẽnjadjwỳr Kritu'ã memã kum,—Ne kam ajte kubê Dawi nhõ Bẽnjadjwỳr. Mỳj ne arỳm kubê Dawi tàmdjwỳn ajte õ Bẽnjadjwỳr kadjy nẽ? ane. Ne kam Jeju memã me bakukãmãre Dawi kabẽn jarẽn memã kum,—Be ga, me bakukãmãre Dawi ta kute memã 'ã ujarẽnhja pumũ. Metĩndjwỳnh Karõ kukwakam kute memã Kritu'ã ujarẽnhja pumũ. Nãm memã kum, “Inhõ Bẽnjadjwỳrmã ne Bẽnjadjwỳr djwỳnh kabẽn ne kum, ‘Amrẽ idjubôk'ãnh nhỹ, Abẽnjadjwỳr raxkam idjubôk'ãnh nhỹ. Ikam ama ba amrẽ awỳr akurê djwỳnho mõ ga me kwỳo apardjan me kwỳ nhimex.’ Nãm ã Metĩndjwỳnh inhõ Bẽnjadjwỳrmã ane”, ane. Bir be ga, Dawi kute kum “Abẽnjadjwỳr rax”, anhỹrja pumũ.

—Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen kin Davi nurîꞌtî eseurîmaꞌpî Paapa nîmenkaꞌpî pîꞌ pena? Morî Yekaton Wannîya eeseurîma emapuꞌtîꞌpî. “Uyepotorî” taꞌpîya. Davi nurîꞌtî maimu rîꞌpî sîrîrî.

Ha xe' yĩkopit, hu:—Tep tu Topa Koxuk te mõnãyxop hittap Namix pu hãmyũmmũgãhã', puyĩy Topa yõg hãmyãykutnã'ax 'ãktux, hu: “'Ũkxuxyã'.” Kaxĩy. Yã Namix te: “Topa tek xuxyã pu hãm'ãktux, hu: 'Yũhũm 'ũgyĩm xe'e hã, 'ĩhã 'ãte' gãyxop nõã'.’ ” Kaxĩy. Series([], )

— Apẽnpuye ixe Davi kuyje o'jekawẽn Deus biõg̃buk a'õbi: “Cristo okukukat,” i? Imẽn o'tupmubararak kuyje:Cristo okukat- -Deus emunaẽ, i. Deus o'jekawẽn Cristo be, i. “Xik'i. “Ekay itakomaayũ a'õbacaap cuy og̃uy'ũm,” io'e, i. “A'õ kay kũyjobin jeedop ip,” io'e, i. “Ẽn ixeyũ kukan'ũm pima, oxe ma juy eg̃uy,” io'e, i.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Tii dꞌ tado bä, hꞌëëd hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do Sahee hejój gó Dawi berꞌoot noo gó, ta wahë nꞌaa tamaneëënh ti Kristo? Ti ỹ wén eaanh, hahỹỹ dꞌ paa Dawi kyyh:

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Kxã³nhxĩ¹nu¹tai²na² Ta³vi²yah³lu¹tai²na² sa²kxai³lu² Sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² ã³si³tẽ³kxi²ha²kxai³ a²hxi²kan¹ti³lho³kxe³su² ĩ³ye³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxe³te³nah¹lxi¹:

Hoka Jesus axehenahitiyene: — Hoka xoanere hoka Davi Isekohaliti Waiyexe kaxaihakohenere xowaka Haxekohase aokene? Hiyaiya, exakere atyo Davi irai:

—Nahina mani ida Davi kidihanodi-ra ka'da'dia naonivini hija? Ma'onahai Jahaki Davi va'i-ra nahonariahihivini vani kidika'da'dia binaoni'ara ada Cristo. Davia bini'aha:

Sesus:— Iwa zeka amy humo sa Dawi Deus hyrikoso humo ipe: “Kapehatsa.” Dawi tihi:Deus hi Kiristu zipehata: “Kabaze dyhy ty! Ikia abazubata mozik kazikwy humo. Kapanuryk taba dyhy ty! Bykyzehu utakta Deus asukyrytsitsa apyrytsa pukezi tysipykwy iwatsahi asukyrytsitsa aharere bo hyỹ maha” niy — Dawi niy. Series([], )

Miꞌi hawyi Iesui toꞌe — Maꞌato ti saꞌawyꞌi morekuat Tawi ti toꞌe — Uhetupana toꞌe Uikaꞌiwat pe. — Eraꞌapyk o meiũpe uipo sese kai e ti. Taꞌi meiũran ti aru epy ywytꞌokpype yne atunug ewanĩkaptia e ti Tupana e morekuat Tawi Tupana Pãꞌãu kaipyi wepy 110.1 pe e. Series([], )

Ina kixovókoxopamaka Jesus:—Ná'ikopo koeti “Unaém” kixínoa Ndávi, koyúhoti ya xunákoke Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti? Vo'oku hara koé'epepo:

Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, Jesu naâre niîwĩ:—Cristo Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Davi paramí niî turiagɨ niikã́, too pũríkãre de'ró weégɨ Davi Espírito Santo tutuaró me'ra uúkũgɨ, kɨ̃ɨ̂re “Yɨ'ɨ̂ wiôgɨ niîmi”, niîpari? Marî, marî paramíre “Yɨ'ɨ̂ wiôgɨ niîmi”, nií wee'. Davi Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨre uúkũ yuugɨ, a'tîro ohâkɨ niîwĩ:

Niptinmi nila: “Chaynu milayllan cayaptin'a ¿imapïtan David Chuya Ispiritu Salmos librunćhu limachiptin ‘Duyñümi’ ninman Diostanülä canpis?

Tawamhã Zezusi te duré tãma rowasu'u za'ra:— Tane wamhã, ma'ãpé ãma rosa'rata pese za'ra wa'aba, ãne na hã. Duréihã apito Dawi hã ma tô tinhib'apito na sisi, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani nhimipawaptobzéb zarina, ma tô tinhib'apito na sisi. Oro Dawihi mreme wasu'u na rob'ui'éré hã, ãne hã nomro za:  “'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô Ĩ̱nhib'apito ma tinha, ãne: ‘Ĩ̱'rata te za 're asãmra mo ĩ̱nhimire niwĩ, dama aipire na ĩ̱siré 're aihâimana u'âsi mono da. Asitob'ru norĩ nhiptetezé hã wa za te tiwi 're a'uprosi, wapu na aima 're hâimana za'ra mono da oto, duré aima sib'uwa na 're hâimana za'ra mono da oto.’ Ãne ma tô tãma waihu'u.” Ãne apito Dawihi mreme wasu'u na rob'ui'éré hã. Series([], )


Naeroro Tawi a tosẽme mokyro tokarose ahtao otãto Tawi parỹpyryme roropa ynororo nae Ritonõpo nymenekahpyry? tykase Jezu eya xine.

ã Tawija Tĩrtũm kot Kris mã kapẽr jarẽnh nẽ kêp õ pahi hã kagà anẽ. Mẽ kajaja na ka htem ãm kêp Tawi tàmnhwỳ pix ã axpẽn mã harẽnh o ri apa. No kêt Tawija na pre kêp õ Pahihti hã harẽnh o pa. Anẽ.

Ininiã Tavii akiritari Teoso mereẽkiti “niauĩte.” Ikara atoko ininiã, kiãtokopa itxa Teoso mereẽkiti Taviini apika mekaniri ininiãua? —Xesosi txari pariseoakori.

— Davilâ Messias tywymâryem awyly wâgâ aguewândymy. Awylygue kiuntuly âdaunlo kulâ uguondo keba awyly. Messias tynrenseim kuru awyly xutuwâdaungâ, Davi takaze — kely Jesus eyanmo.

— Hezar, iꞌi Tawi izupe aꞌe, tuwihaw ur maꞌe ràm pe aꞌe. Màràzàwe tuwe nezewe iꞌi uzuapyr uzexak kar ꞌym maꞌe pe aꞌe. Awa nuzeꞌeg pixik kwaw nezewe uzuapyr pe aꞌe wà. — Hezar, niꞌi pixik kwaw uzuapyr pe wà.

Haꞌe rami vy Davi voi “Senhor” heꞌi ixupe. Mbaꞌexa tu haꞌvy hamymino avi ri oiko? — heꞌi.Romanos 1.3, 4

Davi nigeyatigi me Niotagodi. Enice, igamodaaɡ̶ee Niɡ̶icoa ane niiɡ̶e Aneotedoɡ̶oji anida aneetege licoɡ̶egi Davi?” (Igaataɡ̶a noiigi judeu aɡ̶ica aneeta lionigi me Niotagodi.)

—A'ea Daviva'ea ei imombe'gwovo Cristo'ga ko jipojykaharetero oko javo. Ga ko Daviva'ea rymymino'ga jate rũi naerũ, ei Jesus'ga onhimombe'gwovo g̃a pe g̃a mbojapyakavo.G̃a mbojapyakavo Jesus'ga ei a'ea onhimombe'gwovo ikwahavipeavo Cristo'ga ko Daviva'ea rymymino'ga jate rũi javo.

“Hã kỹ Davi tóg Cristo to: “inh Senhor,” he ja nĩ. Ti tỹ tỹ ti kósin nĩ ra ti kósin mỹ tỹ ti kri ke nĩnh mũ vẽ?” he tóg, Jesus ti. Ti tỹ Fariseu ag ki jẽmẽg mũn hã vẽ.

Upéixa, xe Járy-py ohenói vaꞌekwe íxupe. Aipo ramo, hemiarirõ pa? Ha gwemiarirõ-rehe, “Xe Járy” ndeꞌíry, heꞌi fariseu kwéry-pe Hesu omokirirĩ-vy.

Davi tawedumy Kristu rininirehãre, timykibo Kristu iriokore riokorekre.

—Janeruwarete ꞌga remimurera ꞌga ree ꞌga kaꞌarana kwasiari rakue. Maꞌeramũ sipo ajee ꞌga ꞌi, “Jejararete ꞌga”, ꞌjau ajuapyrera ꞌga upe nũ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Mỳkam ne me Dawi tàmdjwỳ kajgo jarẽ? Djã nãm o tàmdjwỳ kajgo? Kati, Dawi ta ne kute o õ Bẽnjadjwỳr rax. Nãm ã Jeju mebê pardjêumã ane.

Aꞌkî, Davi paarîꞌpî pe neken Paapa nîmenkaꞌpî wanî ya. Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen Uyepotorî taa Daviya ipîꞌ, manniꞌ? —taꞌpî Jesusya.

Yĩy mõnãyxop Namix te hãmyãykutnã'ax pu: “'Ũkxuxyã'.” Kaxĩy. 'Ok yãykutnã'ax yã mõnãyxop Namix hã' mõkputox xe'e'? Kaxĩy.

Davi juk o'e Cristo be- -Deus emunaẽ be: “Ẽn ma okukukat,” io'e. Imẽnpuye ibapuk ma wuyxe Davi naxeg̃ebit acã g̃u Cristo osunuy- -Davi kukukat tak osunuy — io'e Jesus.

Hỹỹ kä, “Wahë ỹ nꞌaa” Dawi maneëëj bä ti Kristo, nyy da ti ta tꞌaah tabahadoo? —näng mä Jesus.

Jã¹nxe³jau³su² Ta³vi²yah³lu¹tai²na² a²yxo²wãn³txa² a²hxi²kan¹jah¹lo²si¹ke³la³te²kxai³ ĩh¹nxe³sxã³ a²ta²lhot3hĩ̱³te²la¹xã³? Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyo hiyeta Davi atyo Haxekohase aokene hoka aliyakereya Enore Kalorexe Aohenere Davi jikolahare tyaohena xaokita? nexa ihiyeha.

Asia vara ni'aha ada Jesus:—Davi kohana kahanodi hina kaba'i ada Cristo, ni-Davia kidihanodia binaoniki ada Cristo. Binaonivini ada Cristo ‘kodika'da'di’. Kidihanodi hina kaba'i kidika'da'di oamani ada — Jesus va'ora ni'aha.

— Dawi Deus zipehata pe “Kapehatsa” batu itsekoka hawa Deus zipehata Dawi tsekoka. Atahi Dawi tsekoka ipehatsa niwatihi. Dawi nipurukze Deus zipehata koikny baktatu Deus tsekoka humo — niy.

Morekuat Tawi saꞌyru Tupana Mipoꞌoro Aiporekuat nuat eweiꞌe apoꞌare maꞌato yt mio tã e ti morekuat Tawi. — Uiporekuat Tupana Mipoꞌoro e ti pãi.

Koati “Unaém” kixoâti Ndávi. Ápeikopo oxéne itúkeovo ámoripono Ndávi ne Mésiya? —kíxovokoxoane Jesus.

De'ró weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo Davi paramí niî masi boosari? Davi basíta kɨ̃ɨ̂re “Yɨ'ɨ̂ wiôgɨ niîmi”, niîkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ paramí se'saro niîtikɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ kẽ'ra niîkɨ niîwĩ, niîwĩ Jesu.

“Chayurá ¿imanuypatan Salbacüca Davidpa milaynillan canman quiquin David ‘Duyñú’ Diostanülä niyaptin'a?” nil.

Dawi hã tinhib'apito na te te sisi nherẽ, e niha te za ĩsihudu si 're hâimana, Danho'reptui'wa da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã. Ma'ãpé ãma rosa'rata pese za'ra wa'aba, waihu'u za'ra wa'aba da. — Ãne na te Zezusi hã tãma rowasu'u za'ra, parisezu norĩ ma.


Yrome Jezu ezukuru waro pyra toh kynexine emero porehme. Morara exiryke tõturuporykõ se pyra toehse toto.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ tee ri kot tanhmã kutã kãm kapẽr to hkukamã hamaxpẽr nẽ axte mẽmoj tã hkukjêr kêt nẽ. Tanhmã kot mẽ amnhĩ to nẽ hamaxpẽr o hakre? Na prem tee ri kãm hamaxpẽr o hakrenh prãm kaprỳ. Jejus mẽmoj piitã hkukamã àhpumunh tỳx o àhpumunh tỳx.

Kona imarotarina, ininiã kona kasãkirena ninoa. Ikara eereka kona kãkiti pimarauataika Xesosimoni, kotxi ipĩkarina Xesosi imarore.

Jesus aguely tindatuo ânguy adâkedyzeba idyly, âkealâ aguely awylygue. Ilâpyryenlâ, ton-honremba idylymo, sapâigueze.

Aꞌe pe har nupuner kwaw iwazar haw rehe Zezuz pe aꞌe wà. Aꞌe rupi aꞌe ꞌar mehe arer we ni amo nupuranu kwaw Zezuz rehe aꞌe wà kury.

Haꞌe rã peteĩve nombovai kuaai. Haꞌe vaꞌe ára guive neĩ peteĩve ndaꞌipyꞌa guaxuvei ixupe oporandu aguã mbaꞌemo re.

Odaa aɡ̶ica ane yakadi me igidi Jesus. Codaa jiɡ̶ijaaɡ̶ijotigi niɡ̶ijo noko aɡ̶aleeɡ̶ica anabo laaleɡ̶ena me ige Jesus me dineetalo.

G̃a pe tegwete Jesus'ga nhi'ĩpondekwava. A'ero kiro g̃a nde'ia'javag̃wami Jesus'ga pe: “Maramarã?” A'ereki g̃a ga pojihu.

Hã ra ag tỹ ti mỹ ne tónh ke tóg tũ tĩ, ag tỹ ti vĩ kafãn sór mũ ra. Vãhã ag tóg ti ki jẽmẽ sór mãn tũ nĩ. Ti kamẽg ag tóg mũ, hã kỹ ag tóg ti ki jẽmẽ sór mãn tũ nĩ.

Upe ramo, onheꞌẽrã ndoikwaáiry avave. Upe áry rire, ndaipyꞌagwasuvéi-ma oporandu-vy íxupe avave.

Tahe inyõ heka Jesuisi rirawyònyõhyyre. Tai tahe ruberumyhỹre tamy rỹỹraxike lau.

Aipo ꞌga ꞌe renupawe ꞌgã ajemogymogyau etee futat. Ojenosõu ꞌgã ꞌga wi. Aꞌeramũ ꞌgã oporonuwuꞌjapeꞌema ee ꞌga upe.

Nhym me'õ te kute kutã kabẽn'õ jarẽnhmã te amijo ane. Kabẽn mex pymaje me kute ajte mỳjja 'õ jabej kukjêr kêtkumrẽx.

Mîrîrî taa Jesusya yuuku toꞌya pra toꞌ wanîꞌpî. Moropai mîrîrî patapai inîꞌrî Jesus anekaranmapopai pra toꞌ enaꞌpî.

'Ap yãnãn tu hãm'ãktux yũmmũg'ah, hu' yẽy, tu xep yĩkopit 'ohnãg.

Ibocewi ka'ũmg̃uat o'jede Jesus pe. Cede ba'ore osodop ip Jesus pe. Ya'õbabi'ũm ip o'e Jesus a'õbu am.

Dooh mꞌ sa kyy péh. Dooh mꞌ reaaj boo bä kä ti bahä̃nh kä. Hꞌyyb eꞌỹỹm mä reaaj bä kä.

Nxa²ha¹te¹ a²nũ²a²nãu³xai²na² hxi²kan¹ti³ ĩ³wa²lũ³xain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Nxe³sxã³ nxe³hĩ¹nãn¹te²tu̱³ ãh¹ĩ³wã̱³tain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la².

Nexa Jesus ihiyeha hoka maisa xala harenai ekoaxahenahitita enomana. Hatyo najikinita maisa xala harenai kinatya tyako axehititene.

Viso vakhani'aha adani farisio, ni-avigaki ida Jesus athi-ra vagathanivini. Ni-Jesu-ra vanana'dohijanaki, vakaipahi'iki ida vanana'dohivini.

Batu aty tohi ziky. Iharere myhyrinymyrykyta babata tuze batu aty tohi zikmypeha. Sisikpybyrẽtsa iwatsahi batu harere zikaha.

Mio tã e pote yt taꞌatuwesat kuap i raꞌyn. Mio tã e raꞌyn hawyi yt uwe kuap i raꞌyn taꞌatusoꞌopoꞌoro kuap i imaꞌat hamo. Iꞌatuwẽpohep yne raꞌyn Iesui iãꞌãg i iãꞌãg i hap ete. Katupono yt kat i iꞌatuꞌe kuap i raꞌyn imaꞌat reran haria are uito Mateu uimiwan me.

Yoko ako ápahuina xâne itoâti yumópea, epó'oxo ukeátine neko káxe, ákone mapikóvati épemo'ikea ne Jesus.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niisére tɨ'órã, neê ni'kɨ́ kã'ró yɨ'titíwã. Tiîta me'ra be'ró maha uîrã, neê sẽrí yã'a nemotiwã.

Niptinmi uchucllapis nï mayanninpis ima limalcuytapis atipapäculachu. Chaymi chay muyunpi Jesusta manaña tapućhaculcälañachu.

Tawamhã ni'wa hã te te ãma sada'âbâ waihu'u õ di oto, Zezusihi zada, 're ĩsiwamnhasi za'ra mono norĩ hã, parisezu norĩ hã. Taha wa, Zezusi hã timreme na te te tãma ãma upa za'ra zô, te te siwi sadanharĩ waihu'u za'ra õ di oto ta norĩ hã, te te sina mreme wazéb za'ra wa oto.


Osenekunohpopyra ehtoko parixeu tomo a(Mak 12.38-39 Ruk 11.43-46 20.45-46)Morarame Jezu tõturuse imoihmãkõ netaryme typoetory tõ netaryme roropa.

Jejus kot tanhmã Parijew nhõ xwỳnhjê jarẽnh toMakre 12.38-40 Rukre 11.43-46, 20.45-47Tã nhũm Jejus mẽ ixte hkôt ixpa ho ixpa xwỳnhjê mẽ mẽ kot mar o kuhê xwỳnhjê mã kapẽr nẽ mẽ inhmã tanhmã Parijew nhõ xwỳnh mẽ Mojes kapẽr o mẽ ahkre xwỳnhjê jarẽnh to nẽ mẽ inhmã:

Xoteo Auĩteakori Maerekani(Marko 12.38-40 Arókasi 11.37-54 20.45-46)Ininiã Xesosi misãkiretana imoianariakori, itomaneri kãkiti iuaã auakani apaka.

Fariseu domodo wâgâ, Moisés inweniby wâgâ enomedâni modo wâgâ warâ Jesus aguehobyry(Mc 12.38-39 Lc 11.43, 46 20.45-46)Ilâpyryem Jesus xinaram, kurâ domodoram warâ aguely:

— Peiko zo parizew wazàwe nehe, iꞌi Zezuz teko wanupe aꞌe kuryNaꞌe uzeꞌeg Zezuz teko wanupe aꞌe kury, wemimuꞌe wanupe aꞌe no.

Marcos 12.38-40 Lucas 11.37-52 20.45-47Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery pe ju Jesus aipoeꞌi, guemimboꞌe kuery guive:

Jesus yalaɡ̶ate niɡ̶ijoa fariseutedi ijaaɡ̶ijo anodiiɡ̶axinaɡ̶atece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés(Marcos 12.38-40 Lucas 11.45-53 20.45-47)Niɡ̶idiaaɡ̶idi Jesus jeɡ̶eetediogi niɡ̶ijo noiigi-nelegi, ijaaɡ̶ijo anodiotibece,

Ahembo'eharava'ea onhimbohete fariseusva'ea pavẽi(Marcos 12.38-39; Lucas 11.43-46; 20.45-46)A'ero Jesus'ga ei he'yive'g̃a pe g̃wemimbo'ehara'g̃a pe no.

Ón kỹ Topẽ vĩ to professor ag jykre(Mc 12.38-39 Lc 11.43-46 20.45-46)Kỹ Jesus tóg vẽnh kar kanhrãn mũ sir, ti mré mũ tĩ ag mré hã. Kỹ tóg ag mỹ:

Judeu ruvixa kwéry rekoha rehegwa nheꞌẽ(Mc 12.38-39 Lc 11.43-46 20.45-46)Ha upéi katu omombeꞌu jevy Hesu teꞌýi jusu-pe. Gwemimboꞌe kwéry-pe ave omombeꞌu jevy hekorã:

Jesuisi heka iny sõwe nihikỹ ribedeerynymyhỹ taerydỹỹna mahãdu‑wana. Tii rarybere:

Moisesi ꞌga remikwasiarer are moromuꞌjat(Maku 12.38-40 Luka 11.39-52 20.45-47)Aꞌeramũ Jejui ꞌga ojeꞌega wemimuꞌeramũ oree, mytuna ꞌgã nupe we futat:

Watĩrebê 7'ã ujarẽnh.(Mak 12.38; Ruk 11.46)Nhym kam Jeju me krãptĩ:mẽ kôt ba djwỳnhmã kum,

Fariseuyamîꞌ Moropai Moisés Nurîꞌtîya Yenupantoꞌ Pîꞌ Yenupatonkon Pîꞌ Jesus Eseurîma(Mc 12.38-39 Lc 11.43-46, 20.45-46)Jesusya tînenupaꞌsan pîꞌ taꞌpî moropai arinîkon pîꞌ.

Yeyox xix Yoneo xexka xopHa Yeyox te hãm'ãktux yãy mũtik hãpkumep xop pu', xix tikmũ'ũn xohix pu', tu:

G̃ebuje Jesus o'jekawẽn adeayũ be, jeweju etaybitbinayũ be dak.

Jꞌooj madäk do ky kenꞌyym do Jesus nabuuj gedoo do ky nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ hajõk do sa hã, ta ma matëg hã na-ããj hẽ Jesus ky hadoo:

A²nũ²a² ũ³wha²li¹txã³nxa² a²hoh³lxi³su² tũ̱³ka̱³txai²na² fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txai²na² ĩ³yau¹ũ³nhẽ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ãh¹e³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². A²nũ²a² nũ̱³ka̱³txa² ain³kxi² a²sa³wi³ha³lxa² ain³kxi² nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Irae Xaotyakisatiyenai, Fariseunai Kakoa(Marcos 12.38-40; Lucas 11.43-46; 20.45-46)Hatyaoseta Jesus iraihena haxaotyakiraharenai, halitinai xoaha kakoa hoka nehena:

Jesua vara bivani'aki ida farisio vakadihojai(Marcos 12.38-40; Lucas 11.37-54; 20.45-47)Hari. Jesus kania vahojaki adani kidipohi, ija'ari vaipohiki khama.

Sesus Moises harere hyrinymyrytsitsa Pariseutsa ahatsa soho humo pykyhytu tahaktsa niy.Kyze Sesus kytsa sizubarẽtsa bo zinymyrykynahatsa ahatsa pe:

MAKU 12.38-39 IRUKA 11.43-46 PIAT EWYMiꞌi hawyi Iesui toꞌe miitꞌin sem koꞌi pe tomiꞌatumuꞌeria pe

Koyuhôa Jesus váherexea kixoku itúkeovo ne evo éskiriba(Mk 12.38-39; Lk 11.43-46, 20.45-46)Ina kixovókoxoa Jesus neko íhikauhiko koáne neko êno xâne hokoâti:

Jesu fariseu masare, tohô niikã́ Moisé ohâ'kere bu'erã́re tu'tî'ke niî'(Mc 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47)Be'ró Jesu masaré, tohô niikã́ ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́re niîwĩ:

Fariseocunätawan yaćhachicücunätam anyan(Mc 12.38-40; Lc 11.37-54; 20.45-47)Chaypïtam Jesus nila yaćhapacünincunactawan chayćhu cä nunacunäta:

Parisezu norĩ hâimanazé wasu'u(Marcusi 12.38-39; Rucasi 11.43, 46; 20.45-46)Tawamhã Zezusi hã ma tô dama rowasu'u, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma zama, ãne:


Ynara tykase ynororo,—Moeze omihpyry poko ãmorepatõkõ mokaro repe, parixeu tõ roropa. Ritonõpo omiry poko ãmorepatorỹko toh mã repe.

—Nà Parijew nhõ xwỳnh mẽ Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre xwỳnhjaja na htem hprĩ hã Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm mar mex nẽ.

Ia atoko isãpiretana:—Kaiõkatsoparerini, pariseoakori pakini, Moisesini sãkire oerekakani itxauana.

— Moisés inweniby wâgâ enomedâni modo, fariseu domodo warâ koendâ tutuzemo Moisés inweniby. Awârâlâ akaemo ewanu, Moisés inweniby wâgâ enomedâdylylâ.

— Zeꞌeg kwehe arer rehe upurumuꞌe maꞌe aꞌe wà, zeꞌeg kwehe arer kwaw par parizew her maꞌe aꞌe wà no, umumeꞌu Moizez zeꞌeg kwehe arer waiko aꞌe wà, upurumuꞌe pà aꞌe wà, taꞌe tuwihaw umumeꞌu kar wanupe aꞌe wà xe.

— Kuaxia re nhomboꞌe vaꞌety haꞌe fariseu kuery oguapy ꞌrã okuapy Moisés renda py.

“Niɡ̶ina anodiiɡ̶axinaɡ̶atece Moisés lajoinaɡ̶aneɡ̶eco inaaɡ̶inoa fariseutedi ida naɡ̶atetigi modiiɡ̶axinaɡ̶atece codaa moyeloɡ̶odi ane diitigilo niɡ̶inoa ane diiɡ̶enatakatalo Moisés mowote.

Ga e'i g̃a pe:—Judeus'g̃a mbo'ehara'g̃a fariseus'g̃a pavẽi ombo'e Moisésva'ea remimbo'eagwera rehe Moisésva'ea py'rovo g̃a nhande mbo'erame.

“Moisés vỹ ẽg jóg ag kanhrãn ja nĩgtĩ,” he mũ. “Ti nón Topẽ vĩ to professor ag tóg ẽg kanhrãn sór mũ, Fariseu ag ke gé,” he tóg.

—Gwĩ judeu rekomboꞌehaty kwéry fariseu kwéry ave omombeꞌu peẽ-my Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe. Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu peẽ-my oiko-vy.

—Judeu bedeerydỹỹdu mahãdu heka Moisesi bede ywina bede erydỹỹna mahãduõ rare. fariseu mahãdu tule bede ywina riwinymyhỹrenyre.

—Moisesi ꞌga remikwasiarer are moromuꞌjara ꞌgã weapyoramũ Moisesi ꞌga remikwasiarer are fariseu ꞌgã netee.

—Be, Môjdjê kukràdjà mar djwỳnhmẽ mebê pardjêumẽ ne me Môjdjê pãnh ar amã Metĩndjwỳnh kukràdjà jarẽnho krĩ.

Taꞌpîiya: —Insamoro Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ pîꞌ yenupatonkon, moropai fariseuyamîꞌ esenyakaꞌma amîrîꞌnîkon yenupa pîꞌ, Moisés nurîꞌtîya ikupîꞌpî manniꞌ warantî.

—Tik xop te hãmyũmmũg, xix Paniye xop te Mõyyex yõg xat'ax yũmmũgãhã', ha Topa te yãy 'ãxet'ax hõm puyĩy hãmyũmmũgã',

— Fariseuyũ itaybit cĩcã ip Moisés ekawẽn imutaybit am, Moisés ekawẽn itaybitbin'ukayũ dak itaybit. Imutaybitbin cuy ip ja'õbi, itaybit puye Moisés ekawẽn muwẽn ãm — io'e Jesus.

—Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do ma mehetëk doo, Pariséw na-ããj né hẽ rama metëëk ky nꞌaa jawyk do ky nꞌaa ji hã. Ji ramaherꞌoot ta ky nꞌaa.

Nxain¹te³nah¹lxi¹:— A²nũ²a² ũ³wha²li¹txã³nxu¹txai²na² a²hoh³lxi³su² nũ̱³ka̱³txai²na² fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txai²na² nxe³sxã³ Moi³se²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² hxi²kan¹sxã³ ĩ³yau¹ũ³ti³hit1tain¹te²ju²hẽ³li¹.

— Iraiti kakoa waiyoreterenai, exahe fariseunai xoaha atyo waiyore awaiyekehalakatyahitaha Moisés xaotyakiraho.

Va'ora ni'aha:—Judeus kaija'ari vaka'ojomo'iva abono, farisio khama, avigaki ida Deus kava'isohihi Moisés kohana binajiri'bo'da'iki. A'onira vaka'ojomo'ivini hiki ida Moisés kohana athi niha ninini avanaabaja kaimoni ida va'isohihi.

— Pariseutsa, kytsa asaktsa Moises harere humo zihyrinymyrykynaha.

— Uiwyriaꞌin meimuẽwat Tupana ehay miwan miat kuap haria woꞌomuꞌe haria te teꞌeropyhuꞌat Musei saipepiaria wo aimuꞌe Musei ehay wuat haria. Miꞌiria ti ainãpin kahato Musei woꞌonãpin hap koꞌi ete.

—Enepohikone éskiriba yoko farîzeu, koati ahukoâti íhikaxea ne Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse.

—Moisé ohâ'kere bu'erã́, ãpêrã fariseu masa Õ'âkɨ̃hɨ dutisé Moisére kũû'kere wererã́ niîma.

“Yaćhachicücunäwan, fariseocunämi cayalcan Moisespa camachicuyninta yaćhachinanpä.

— 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na rob'ui'éré na dama rowahutu'wa norĩ hã duré parisezu norĩ hã dama pire za'ra di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti zarina Mozési te te ãma ĩrob'ui'érézém na te te dama 're ĩrowasu'u za'ra mono zéb da hã.