—Mame jytojytory se ro ase sero osema ae Jerusarẽ pona, seroae, kokoro, mokokoro, enara. Oesao xine orihpyra ase. Jerusarẽ po rokẽ orihnõko ase, tykase Jezu eya xine.

Hãmri nẽ mẽ kot mar xwỳnhjê mã amnhĩ jarẽ nẽ mẽ kãm:—Kot paj tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ri ixpa rãhã Jerujarẽ hwỳr mõn pôj nẽ kamã ty. Kamã na htem mẽ kot Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr jarẽnh xwỳnhjê nhĩmex. Tã hwỳr kot paj mõ. Anẽ.Nhũm pre ã Jejus mẽ kãm amnhĩ jarẽnh anẽ.

Ininiã uatxa niparĩkauatako. Katana niparĩkauatako. Ininiã katana eereka nisa Xerosareẽmoni, kotxi ãtiãtaã Teoso sãkire sãpiretakani okikoãtaã !auari. Xerosareẽnanira ninoa ipina. Ininiã nota sako iuaã.

Awylygue iwerâ, kopaelâgâ, kopaelâgâbygueduo warâ ise Jerusalémram idâzeseze wawyly. Jerusalémdâ lelâ mawânkâ Deus eynynâ aguewâni modo iguely — kely Jesus.

Ata wiwi putar aha nezewe heata awer zàwegatete nehe: kutàri, pyhewe, pyhegwepe nehe no. Naꞌikatu kwaw Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har zuka haw amo ae taw pe. Xo Zeruzarez pe izuka haw ikatu teko wanupe.

Mbaꞌeta xee ma aỹ, koꞌẽ rã haꞌe koꞌẽ mboae rã peve aguata aguã rami aiko, mbaꞌeta Jerusalém py eꞌỹ ndojukaai ꞌrã profeta.

Pida leeditibige me jiotece inaigi niɡ̶inoa nokododawaanaɡ̶a. Igaataɡ̶a ayakadi diɡ̶ica anigeteɡ̶epidiɡ̶ica niɡ̶ina anoyeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko daɡ̶a lemaɡ̶adi eledi nipodigi ditigedi nigotaɡ̶a Jerusalém.’

—Pe'e katu pe pe'erame ji ve: “Heregwovo.” Na tuhẽ. Taho ti ji jigwovo pea rupi kiro ko'emame no a'ea py'rovo no jigwovo cidade de Jerusalém me. A'ereki Jerusalém me jate g̃a Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea juka pota jipi. Pevo jitehe po ti g̃a tajijuka nehẽ naerũ! ei Jesus'ga g̃a pe.Kiro Jesus'ga ei cidadepeve'g̃a pe Jerusalémmeve'g̃a pe:

Ũri sóg ver tĩg mũ, vaj kỹ ke gé, vaj ũn kỹ ke gé. Iser ken kỹ sóg Jerusalém tá ter ke mũ. Tag ki ke pijéꞌ. Topẽ vĩ tó tĩ vỹ tỹ inh nĩ, jo Jerusalém tá ke ag tóg ag kãgtén tĩ, Topẽ vĩ tó tĩ ag. Hã kỹ sóg Jerusalém tá ter tĩg ke mũ gé. Tag tómnĩ, Herodes mỹ,” he tóg, Jesus ti.

“Aikwaa-ma amanotaha óra” ere íxupe, heꞌi. —“Ãy katu, koꞌẽ ramo ave ahase ha-py aha-ta” ere íxupe. “Ndahaꞌéi ko tetã-my amano vaꞌerã. Aha ranhe-ta Jerusalém tetã-my amano hagwã upe-py” ere íxupe. “Jerusalém tetã mygwa meme ojuka Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety-pe” ere íxupe, heꞌi Hesu omondo onheꞌẽgwe mburuvixagwasu-pe.

Kiaremy ta kia rewinyreri arihukre. Deuxumy rybedu dori Jerusalẽ hãwã‑ki sohojile rurukre, iwitxira hãwã‑ki ta aõkõre.

—Tejuwarete ꞌga remifutar imũ etee futat je porowykyi tekou. Oporowykya je iapopaw ire te nipo ꞌga je jukaukari ꞌgã nupe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —Jerusareg ipe futat nipo tewau temanũmũ. Peu futat Jeruwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌgã apisara ꞌgã nuwi. Aꞌeramũ je peu futat tewau temanũmũ nipo— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Nà, mrãmri ne ba arỳm Djeruxarẽ'ỳr itẽmkumrẽxmã. Dja ba akati jakam meo mexo tẽn nõ nhym akati kêt ba ajte amũ tẽn 'ỳr nõ nhym akati ba arỳm 'ỳr bôx, Djeruxarẽkam bôx. Nhỹnh ne me kute atemã krĩrax 'õkam Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnh par djà 'õ got ba 'ỳr tẽ? Kati, Djeruxarẽ pydjii. Pydji ne ba arỳm 'ỳr itẽmmã. Kam gêdja me ibĩ, ane. Nãm ã Jeju mekbê pardjêumã ane. Ne kam ajte Djeruxarẽkam me ja'ã,

Maasa pra mîrîrî kupî pîꞌ uukoꞌmamî eꞌpai man. Moropai tarî uwî toꞌya eserîke pra man. Maasa pra Paapa maimu ekaremeꞌnenan profetayamîꞌ wîî toꞌya Jerusalém po neken —taꞌpî Jesusya.

'Ũgmõg putup kõmẽn Yenoyanẽn hah, yã hõnhã 'ãte hãpkumep putup, xix hãptup, xix hãptup nõy hãpkumep putup, nũy Yenoyanẽn tuk xupep, pu tikmũ'ũn tek putex, tu Topa pupi hãm'ãktux xop kix, yã hõmã nõm xop xohix kix Yenoyanẽn kopah.

“Oje'ũ. Imẽnpit wekupinap tag̃ ojeku g̃asũ, kuyaje dak, kuyajebusu dak,” i juy epe'e cebe — Jesus o'e. — “Eka be g̃u oje'ũ, Jerusalém ka be acã,” i juy epe'e Herodes pe — io'e Jesus.

Jerusarẽnh bä né hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod ranahebꞌooh. Ti hyb nꞌaa, tꞌĩĩ hẽnh né hẽ ỹ bahõm, ỹ dajëp hyb nꞌaa sa nemuun —näng mä Jesus ta ky nꞌaa hã.

A²nxe³na¹kxan²ta² hĩ¹na² ã³nxai³li² ka³nxa³ha²ta² ã³nxai³li² te²yã¹nxũn³tãu³a² ã³nxai³li² nxe³na¹tu¹wi¹. Nxe³na¹te²kxai³lu² Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² so¹lxi³ Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³tũ̱³ka̱³txa² su²lhã³ain¹tai¹ti²tu³wi¹.

Xakore hoka noxanihitiya atyo kalikini, makani, kamaetali. Hiyaiya, iraiti xakaisasehare atyo maisa aliyakere kaxaisakita Jerusalém nonitata haware — nexa.

Hari. Asia vara niha ada Jesus:—Deua binofiki ida Jerusaléa ookhana, oniani ida hidakaba'i, afokajoma, afokajoma hoariha hora anaadahaonija. Jerusalém sidaji ka'oa Deus athi namoniva abono-ra va'ora vanaabinibakhiavini, oniani ida Jerusaléa hora arakhaja.

Iwaze harakykbyihi puruze kaske buruk mokuru. Deus sohokotsa Serusarẽhe eze nisibabaiknaha. Uta kino niwatihi Serusarẽhe eze mohyrikosokda.” Iwa Erodes pe tsimaha — niy.

Mesup eꞌat pe uipotpap teran miitꞌin moehãite hap ete hawyi mũkiꞌite iꞌewyte uipotpap teran hawyi mũkiꞌite eꞌihotꞌok hawyi toran naꞌyn uipotpap hap mesuwe katupono uiꞌauka hap eꞌat aru putꞌokꞌe raꞌyn are. Maꞌato mesup eꞌat pe waku te arepotpap waku uhewyry mesuwe iꞌewyte mũkiꞌite waku ti wy. Maꞌato eꞌihotꞌok toran naꞌyn uipotpap hap toran naꞌyn. Katupono uiꞌauka hap eꞌat yt pya hin i raꞌyn waku eweiꞌe mekewat Eroti pe awahuru ewywuat pe. Miꞌi hawyi iꞌewyte wẽtup ewehenoi tope — Yne saꞌawyꞌiwuat Tupana ehay moherep haria topap kahato tawa Ierusarẽi me iꞌewyte Uito Tupana Mipoꞌoro Tehay Moherep Hanuat yt naku i pyno wẽtup tawa pe uiꞌauka hap e. Iꞌewtye Uito atikyꞌesat saꞌawyꞌiwuat Tupana mipoꞌoro koꞌi atuꞌuka hap tote te uikuꞌuro hap uhyt eweiꞌe o miowat uiꞌe hap ewehenoi mekewat awahuru pe e.

Ngonókotiko ungóponea ya po'íkehiko pitivóko kó'oyene, koane ihârotike, yoko po'íke ihâroti, motovâti nzímea Njeruzálem, vo'oku ákomo po'i koépekokonoku porófeta koyúhoti emo'u Itukó'oviti, ákoti itukapu ya Njeruzálem.

Yɨ'ɨ̂ weesére yɨ'ɨ̂ wa'aró weegɨ́ti. Ni'kakã́, yamiákã, yamiákã yɨ'rɨkã́ weegɨ́ti. Neê ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tagɨ apêro Jerusalẽ́ niîtiropɨ wẽrîta basió wee'. Jerusalẽ́pɨ wẽrîgɨ wa'âgɨti niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ.

Chaymi canan muyuncunapis, wala muyuncunapis, Jerusalenta lishä ćhänäcama. Chayćhümá Diospa willacünincunacta wañuchipäcun; manamá juc-lädućhüchu” nila.

— Zeruzarẽ ãma, ma tô da te 're simro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ hã. Õne u'âsi. Taha wa, wa za ãma mo, ãhãna, awẽb zama, awẽ amo na zama, tame, da te dasiwi ĩ̱wĩrĩ da, ĩsadawa wasu'u'wa hã. — Ãne ma tô Zezusi tãma siwasu'u za'ra, parisezu norĩ ma.


Mame ynara tykase ropa,—Jerusarẽpõkomo, Ritonõpo poko urutõkõ etapananõme matose. Topu emananõme matose Ritonõpo naropotyã pona, oya xine aropotyã pona. Tuhke rokẽ oeahmarykõ se exiase repe. Oewomarykõ se roropa exiase repe kuratiri nohpory a typoenõ ewomary samo taporiry zopikoxi. Yrome yse pyra mexiatose.

Hãmri nẽ te ra kot Jerujarẽ nhõ xwỳnhjê pumunh o ãm nẽ mẽ kãm kapẽr pyràk o kapẽr nẽ mẽ kãm:—Hêxta waa nẽ mẽ apê Jerujarẽ nhõ xwỳnhjaja. Tĩrtũmja xatã mẽ awỳr ỹ hã kapẽr jarẽnh o mẽ pa xwỳnhjê rẽnh tã ka mẽ kapẽr mar kêt nẽ. Nẽ axtem nẽ kẽn o mẽ htak o mẽ himex o apa. Na ka htem ã amnhĩ tomnuj o apa anẽ. Tã arĩ inhmã mẽ ajamãr o ri ixpa hprãm. Te ho krãhyre kot nore hpro nẽ ho hikwỹ pyràk o na pa inhmã mẽ anhĩpêx prãm tã ka mẽ apê ixprãm nõkati nẽ ixkaga.

—Xerosareẽ auakanii, Xerosareẽ auakanii, hĩte okapekana Teoso sãkire sãpiretakani. Kai soroã hĩkiporonakana ninoa hĩtemoni Teoso iokanatakini. Kaiãokatani ninirekamari ninĩkatinii, patari oimiakori omĩkita patapi otakini atokokana nitxanakamaiko hĩte. Txamari !hãuiritano nota nĩkatinii.

Ilâpygueduo myani Jesus aguely Jerusalém donro modo wâgâ, eydâmolâ-ro waunlo ara lelâ:— Âmaemo, Jerusalém donro modoram xirâ auguely. Iweâparoem, âjidadârymo donro modo Deus itaumbyry egatuwânibyry modo xyâwânmomy. Agui Deus ingonotaymby modo tuhugue tyâzemo myani. Arâlâ olâ toenzepa âwynedylymo. Aukuma wâne tymeombyry tawâry iaxi tydâtyguyze, tuan-hun-hoem, myara toenzepa idânârâ nhedysemo wawyly. Agui olâ âmaemo ewy yizepaom modo.

Pe Zeruzarez tawhu pe har pe ty wà, pe Zeruzarez tawhu pe har pe ty wà, pezuka Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har pe wà, pezapizapi izeꞌeg herur har ita teteaꞌu pupe pe wà no, wazuka pà pe wà no. Tuweharupi hepuruàzuwàn wer zepe penehe ihe. Zapukaz omonokatu umemyr upepo iwy pe. Nezewegatete ihe no, heporomonokatu wer zepe penehe ihe no. Naheputar kwaw pe.

— Jerusalém, Jerusalém, profeta kuery jukaaty, ndevy ombou pyre ita py rejapipa vaꞌety! Mbovykue rei eꞌỹ xee aikuavãmbaxe teĩ nememby kuery, opepo py uru guaꞌy kuery ojaoꞌipaa rami. Haꞌe rami teĩ peẽ kuery ndapeipotai.

Akaamitiwaji niɡ̶eladimigipitigi Jerusalém, jaɡ̶akamaɡ̶a anigoti niɡ̶ijo anoyeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko, eleditace anigidaatiniwace niɡ̶ijo Aneotedoɡ̶oji ane niwakateetedibigaɡ̶aji. Anigenaɡ̶a liwokodi domaɡ̶a jemaa me ɡ̶adatecoɡ̶oteenitiwaji meetaɡ̶a, leeɡ̶odi me domaɡ̶a jemaa me idoweditaɡ̶alocotiwaji, macataɡ̶a naɡ̶ana okoɡ̶okoodi me ixomodatediwece lionaɡ̶a catiwedi labadi. Pida aɡ̶emaanitiwaji.

—Jerusalémmeva'ero pe pejuka Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea jipi, ei Jesus'ga. Tupana'ga ahe mondoukarame pe pyri pe peapiapi ahe jipi ahe jukavo, ei Jesus'ga. Inamutig̃a omono'ono'õ gway'ria opepoa gwyri pe. Na jitehe he'yjuhuva'ea rupi ji pe mono'ombotara'jara'javi ji pyri inamutig̃a ja pe nderekokatupota novĩa. Emo pe ndapepotaruhui, ei Jesus'ga.

Kỹ tóg Jerusalém ki ke ag to vẽmén mũ. Fe kaj han tóg, ag to, kỹ tóg: “Jerusalém tá ke ag mỹ sóg tag tó sór mũ, ha mẽ,” he mũ. “Topẽ vĩ tó tĩ ag kãgtén ag tóg tĩ. Topẽ tỹ ag mỹ ũn jẽgnẽg tĩ ag pin ag tóg tĩ, pó tỹ, ag tỹ ag kãgtén jé. Isỹ ag vẽnh mãn há tóg tĩ vẽ, isỹ ag ki rĩr jé, Jerusalém tá ke ag, hã kỹ sóg ag jé prẽr tỹ hẽn ri ke han mũ. Garĩnh fi jykre ri ke han sór isóg mũ vẽ, ag mỹ. Garĩnh fi vỹ ã krẽ kri jẽ nĩ, fi tỹ ag vẽsỹrénh tũ nĩ jé ke vẽ. Ẽn ri ke han sór sóg mũ vẽ, hã ra ag tóg ke jãvãnh nỹtĩ.

Upéi heꞌi Jerusalém tetã mygwa kwéry-rehe:—Yma gware ãy peve erejuka meme Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety-pe. Ombou ramo nde ha-py, erejuka meme íxupe. Ita-py erejapi íxupe ijuka-vy. Upéixa pejapo meme voi peẽ. Xe aipota voi xe-rehe erejerovia. Xe rembiayhurã amboatyse xe ndive xe renda pygwarã. Ha nderejeroviaséi xe-rehe, heꞌi. —Yrygwasu raꞌy kwéry ojerovia osy-rehe. Ojohu-tama ramo ivai vaꞌe ou, omboaty ipepogwy-py. Haꞌe onhangareko porã hese kwéry. Ohayhu porã gwaꞌy kwéry-pe. Xe ave, yrygwasu-rami, anhangareko porãse moꞌã pende-rehe kwéry. Ha nderejeroviaséi xe-rehe.

Jerusalẽ, Jerusalẽ hãwã, amahãdu heka rirubunyrenyre Deuxu rybedu mahãdu wahe. Iwese hãnie tariòre ributunymyhỹre wese terawo‑ò, kia wesele arayrubunykemy rexinohõtinyre tahe kaiboho terarenyre.

Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau Jerusareg ipewara ꞌgã nupe:—Jerusareg ipewaramũ futat te ꞌã pẽẽ Jarejuwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwara ꞌgã apisaramũ pejup— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Sãꞌã wyrasokwẽa waꞌyra majatyka wakape ꞌwyripe imonoa kwanũ awi. Nan tee futat je— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —“Tajejuka esage Jerusareg ipewara ꞌgã nee”, ꞌjau je ꞌã pẽ nupe numiamũ. Aꞌere ꞌã nepefutari etee.

—Ỹ, Djeruxarẽ, Djeruxarẽ, mỳkam ne akra Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnh par prãm ne? Mỳkam ne kẽno me titik ne me kupa, Metĩndjwỳnh kute me awỳr me anorja pa? Ije nã bãm te ije me ajo ibikprõnh ne ije me ajo atommã. Kute mrãmri ne õkrẽnẽ'ãnh kute arao krao bikprõnhja pyràk. Ba ren ã me ajo ane. Nã bãm te ije ã me ajo anhỹrmã ga me.

Moropai Jesus esewankonoꞌmaꞌpî, ikaruwaꞌpî Jerusalém ponkon pemonkonyamîꞌ wenai. Moropai taꞌpîiya: —Amîrîꞌnîkon Paapa maimu ekaremeꞌnenan profetayamîꞌ wîîtîponkon. Aapiaꞌnîkon tîmaimu ekaremeꞌnen toꞌ yarimasaꞌ Paapaya tanne iwîꞌpîyaꞌnîkon tîꞌ ke. Îꞌ warapo iteꞌka amîrîꞌnîkon saꞌnamaꞌpîuya tamîꞌnawîrî awanîkon tanne. Manniꞌ kariwanaya tapîri yoꞌkoi tînmukuyamîꞌ yannuku warantî, uupia amîrîꞌnîkon eperepî yuꞌse wanîꞌpî teuren tîîse yuukuyaꞌnîkon pra awanîꞌpîkon.

—'Ũg'ãpax, kõmẽn Yenoyanẽn yõg tikmũ'ũn! 'Ãxop te Topa pupi hãm'ãktux xop punethok kix, Topa te kõmẽn ha nũ' pok tik xop, ha xate mĩkaxxap xexka tux hã' kix. Xokakkak tek-tok xãnãhã', nũy mõ'tat yãy kaka, hã kaxĩy 'ãte kõmẽn yõg tikmũ'ũn xãnãhã', pãyã 'ũgha 'ãnũn putup 'ohnãg.

— Jerusalém ka watwat, Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ aokakam eyju — io'e Jesus. — Yabug̃bug̃ tak eyju ip wita'am. Sapokay'it'it jexi kay. Jedaudaum jexi eg̃ebadap tiotpe kajuk pibun. Eyju bit okay g̃u. Eybu'u jĩjã eyetabut am okay, eykukpin cĩcã a'g̃u oxe — Jesus o'e.

Ti mꞌ taky hadoo:—Jerusarẽnh, Jerusarẽnh! A babuuj ranahebꞌooh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod. Pä me ramahekꞌuut bë wë Pꞌop Hagä Do mejũũ doo, radejëp hyb nꞌaa. Hajõõ nuu me ỹ karẽn paawä ỹ bataa a babuuj, nesaa do mahä̃nh ỹ mo nꞌaa jesuu hyb nꞌaa sa hã, karaak ta taah ỹỹn ta këg yt hã tata bëëh do mo nꞌaa me. Tii da ỹ badoo paawä sa hã, dooh tii dꞌ rakarẽn bä.

Nxe³ha²kxai³la¹ Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² yxau²xai³yah³lxin¹te² ĩ³nxai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³tũ̱³ka̱³txa² su²lhã³ain¹yah³lxi³to³hi¹nha²kxai³ wxa²nũ¹nx2tain¹tũ̱³ka̱³txai²na² wha³tin³kxain¹yah³lxi¹nha²kxai³ nxe³sxã³ ko̱³nxe³to̱n³khaix1yah³lxi¹lxi¹. Yah³lxi¹nha²kxai³ ka³la³ka³la²a² a²hã³ka³nai²na² wẽ³ha³lxa² a²nxe̱³ki³yu̱³hẽ³nãu³a² wã²nut1te³ju²hẽ³li¹. Jãx1te²hũ̱³na¹tũ¹xã¹. Wxa²wẽ³ha³lxa² nxe³nx2ti³to³ha¹tai¹ti²tu³wi¹. Ye³ka³lxa¹txi³nx2ti³to³ha¹tai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ ten³yah²lxan³tai¹ti²tu³wi¹.

— Jerusalém, Jerusalém! Hiso atyo haijita iraiti xakaisaseharenai, exahe sehali kakoa hamokotita Enore xaxikalaharenai! Kahaliki xakore naxakoloharetya naokowita hihotyaliharenai takoira haisani mokosenai hatane katyahe mokitere akereta, xakore hoka maisa atyo haoka.

Oniaroa, Jesus va'ora ni'aha:—Jerusalém sidaji kaija'arini! Va'ora avanaabinibakhia'iki adani Deus athi namoniva abono. Ja'dia va'ora avanagahabakhia'iki adani athi avikhava abono Deus va'ora karona'iki avakadiania. Kaba'i, a'onira onakaidivaki ho, onofiki ida a'onira oakava'ijoavini. Arakava kidisai-ra bihini nabo'ania najoroniki fori a'onira onihavini-ra onofihi, ni-avanofipa'itxiki.

Sesus tihi:— O Serusarẽhe ezektsa ikiahatsa Deus sohokotsa tsiksibanaha. Deus nispehanahatsitsa haraharetsa ty tsiksibanaha. Hawa ahahumo tsimypokzitsiarẽta kokuaro watatsa. Kokuaro tahyrytsa tasara paik puke bo mysihuruk ezektatsa watatsa. Iwa uta ahahumo kamypokzitsiarẽta. Ikiahatsa kabaze batu yhỹ tsikaha.

Miꞌi hawyi Iesui tuwak toꞌywania kyꞌewi tomohey hap pun haria pote. — Tawa Ierusarẽi miaria e yt eweiweꞌeg hin i eiperia katupono Tupana mipoꞌororia auka haria eipe e. Ihay moherep haria eweiꞌatuꞌuka haꞌawyte nu koꞌi wo e. Eweiꞌatuꞌakit kahato i ti Tupana mipoꞌoro koꞌi e. Miꞌi hap ewy Uito wy worohoꞌokyꞌe eipe pytkai — Eweiõꞌẽ ro eweiõꞌẽ ro uhowawi are yn pytkai akotã waipaka ty tiꞌatukaykay tomẽpytꞌin koꞌi hap ewy worohoꞌokaykay kahato eipe — Eweiõꞌẽ ro eweiõꞌẽ ro uhowawi are kahato waipaka waryꞌi imẽpyt rakat ewy maꞌato ti — Yt yt yt eweiꞌe uhepe piku piku koꞌi ewy. Uipopesap ywytꞌokpype are waipaka ewy maꞌato — Yt rat eweiꞌe uhepe e Iesui tawa wato Ierusarẽi piaria pe tuwak turan.

Ina koe'íkomaka ne Jesus:—Imáko ké'iyivoku, itínoe íhae Njeruzálem. Aínovonoe iti xâne yómoti koépekea porófeta koyúhoti emo'u Itukó'oviti. Aínovonoemaka iti koépekenati ovoxe Itukó'oviti páhoe xepákukenoe, hipokoâti ya mopôi. Kuteâti kíxoaku tapî'i ho'úxea ne xe'éxaxapa opékuke kêvi, mani ngaha'âtimaka ngíxeopineye kuteâti, itea ákonoe yakáha'a.

Fariseu masare tohô niîka be'ro Jesu Jerusalẽ́kãharãre, tohô niikã́ too dɨpóropɨ tii makápɨ niî'kãrãre wãkûgɨ, a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Mɨsâ Jerusalẽ́kãharã Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarãre wẽhé kõ'a'. Õ'âkɨ̃hɨ o'ôo'kãrã kɨ̃ɨ yeé kiti wererã́re ɨ̃tâ peeri me'ra doke wẽhé'. Mɨsâre pehetíri yɨ'ɨ̂ ma'ígɨ, neêo kũu sĩ'rimiwɨ. Ni'kó kãrêkẽ' koô põ'raré wɨɨsé dokapɨ neêo kũu'karo weeró noho weé sĩ'rimiwɨ. Mɨsâ ɨatíwɨ.

Nilculmi: “¡Ay, Jerusalenćhu nunacuna! ¡Ay, imananquilä Dios caćhamuptin willacünincunacta lumi tamshaywan wañuchïcuna! Juc wallpa chipchincunacta juntuycücänümi achca cuti llapayquitapis jucllaman juntuycuyta munalá. Jinaptïpis amcuna manamá munapäculanquichu.

Tawamhã ma tô sisõwa tinha, Zezusi hã:— Zeruzarẽ ãma 're ai'ubumroi wa'aba mono norĩ ãma, ai'ãma ĩ̱pẽ'ẽzé za'ra wa'aba di. Aihi'rata norĩ wa'wa hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ hã te te 're simroi u'âsi, ẽtẽ na. Datẽme te te 're ĩsatõrĩ za'ra mono norĩ zama, ma tô duré te te 're simroi u'âsi, ẽtẽ na. Si'a hã ti'ra zawi te, 're ĩpapo za'ra mono ne, wa aré te ĩ̱sima 're aiwẽ u'âsi za'ra wa'wa, ĩ̱sitẽme te 're ai'awaibui wa'aba mono da. Tane nherẽ, asima 're ĩ̱wẽ za'ra wa'aba mono õ di asa.


Taroino oesarykõ patãpome exĩko mana. Etatoko pahne, taroino jenezomopyra matose aporo. Ynara katoh pona rokẽ jenẽko ropa matose, “Kure rokẽ mose tyriko, Ritonõpo. Õmiry poe aepyhpyry mosero,” katoh pona rokẽ jenẽko ropa matose, tykase Jezu eya xine.

Mỳrapê koja Tĩrtũm mẽ anhõ krĩ jamãr kêt nẽ. Kot paj tokyx ty nẽ mẽ apiitã mẽ are nẽ ma akupỹm api ka mẽ axte ixpumunh kêt nẽ. Ãm akupỹn ixwrỳk xà hã arĩgrota pix ã koja mẽ akwỳjaja mẽ amỳr pê krĩ ja hwỳr ixwrỳk kãm ixpumu. Hãmri nẽ mẽ akurom ixpumu nẽ hkĩnh tỳx nẽ. Nẽ tã ixkôt amnhĩ xunhwỳ nẽ axpẽn mã ijarẽnh o: E ota Tĩrtũm kot mẽ pahwỳr mẽnh xwỳnhta pôj. Nà ãm hãmri na mẽ pahwỳr wrỳ. Na mex kumrẽx. Anẽ.

Ikara atoko inakari xika haãpoko asikaãkako. Teoso !auaika hĩtekata. Nisãpiretai. Ia õti hãtamatano, eereka !hãtamataikano. “Teoso takari erekari uaimoni ĩkarimoni, Apiananiri posotiireẽ ĩkarimoni,” hinakasaaki, iuasaakinanirako hãtamatanoko nota —itxa Xesosi.

Deus odokezemo. Saguhoem wâne ani koendâ agâmo myarapa ise Deus. Âtâ sodokeyby ara ise âmaemo. Ietondaymba ise âmaemo, “Koendonro lelâlâ âmâ Deus Ingonotyby” yam myguehomo odaji idyly ara. Xirâ mâuntudyzemo kuru wato — kely Jesus.

Iaiw putar peneko haw. Aha putar pewi ihe nehe. Kwehe naherexak kwaw pe nehe. Amo ꞌar mehe pezeꞌeg putar nezewe nehe, — Tuwe Tupàn uzapo ikatu maꞌe izupe nehe, Zanezar her rehe ur maꞌe pe nehe, peze putar nehe. Aꞌe ꞌar mehe herexak wi putar pe nehe.

Haꞌe rami rire pendo opyta rivepa ꞌrã. Anhetẽ ae aipoaꞌe pẽvy: Peẽ kuery ndaxerexavei ꞌrã ovaẽ eꞌỹa ja aipopeje aguã: “Taꞌimaꞌenduꞌa porãa Senhor rery rupi reju vaꞌe re.”Salmo 118.26, Romanos 11.25-27

Natigide, digawini! Ǥanigotaɡ̶atiwaji aɡ̶aleeɡ̶ica ane dowediteloco. Odaa ejitaɡ̶awatiwaji, aɡ̶aleeɡ̶ica madatitiwaji nigepaaɡ̶icota niɡ̶ica noko menitiwaji, ‘Ninitedibece Niɡ̶inoa anenagi, anida naɡ̶atetigi Liboonaɡ̶adi Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji!’”

—Pehendu ti a'ero! Kiro po ti Tupana'ga pohiri pe hugwi nehẽ. Ga ndohepiakatua'javi pejatykahavuhua a'ero nehẽ. Pe tehe po ti peko a'ero nehẽ. Pe ndajirepiaga'javi nehẽ, a'e katu ji pe me. Aerẽ jate po ti ji rura'javi nehẽ. A'ea rupi po ti pe ei nehẽ: “Tupana'ga ti tomombyry Jesus'ga pe. Gaha Tupana'ga ga mbuhuruka,” pe'e po ti pe nehẽ, ei Jesus'ga.

Hã kỹ ag tóg ag jamã pũn kãn ke mũ, kỹ vãpũr vẽ sir. Ũ vỹ kãnhmar tá nĩg mãn ke tũ nĩ ha, ag tỹ cidade kókén ja tá. Hã kỹ sóg ag mỹ ke mũ. Inh ve mãn ke tũ ag nĩ ha (mỹr). Kejẽn ag tóg iso: “Topẽ tỹ ti jẽnẽ ja vẽ,” henh ke mũ. “Topẽ vỹ ti ve há han, ti tỹ ti jiji tó kãtĩg kỹ,” he jé ag tóg ke mũ iso. Ẽn hã kã ag tóg inh ve mãn ke mũ,” he tóg, Jesus ti.

—Pejeapysaka katu, anhete haꞌe-ta nde-vy, aha-tama ko xe, oroheja-tama. Ava osẽ vaꞌe-rami hóga-gwi, aha ave ne renda-gwi. Ha ndaxe rexavéi-ma vaꞌerã. Agwahẽ jevy-ma ramo, xe rexa jevy-ma ramo, ere arã xe-vy: “Tande rovasa ete katu Nhandejáry. Haꞌe ne mbouha-rupi eregwahẽ ore-vy” ere arã xe-vy, heꞌi Hesu onhemombeꞌu-vy íxupe kwéry.Sl 118.26

Aheto‑ribi heka Deuxu rexitakre. Kaheka ararybekre adeereny: —Wamy heka bobiõtyhy ixityre. Tiutxumy kamy bexirybenykre bede‑ò, myỹ: —Deuxunimy nodu awityhy heka rare. Kiaule wamy bobikre.

Aꞌeramũ ꞌawamũ Janeruwarete ꞌga opoia futat pẽ nui— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Aꞌeramũ nipo pẽ nee iporomutareꞌema ꞌgã ꞌua pẽꞌwyrarete pojekau pẽ nui. ꞌAwamũ ꞌã je nanẽ tewau pẽ nui nũ. Aꞌeramũ pẽẽ je resaguꞌjapeꞌema ꞌawamũ. “Esageay Janeruwarete ꞌga remimurera ꞌga”, ꞌjaweꞌẽwe pẽẽ je resaguꞌjapeꞌema futat— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Ẽ, jakam me amõr djà ja gêdja kukrit mex ne kaprỳn nõ. Ẽ, ba me amã arẽ, jakam dja ga me ipumũnh kêtkumrẽx ne. Ipumũnh kêt rã'ã: nhym inhõ akati ijo rãm ne jao tẽ ga me abenmã kum, “Ẽ, ota arỳm Metĩndjwỳnh kabẽnkôt tãmja bôxmã. Gê Metĩndjwỳnh o kĩnh.” Ga me ã abenmã ane ba kam arỳm me awỳr bôx, ane.

Tarîpai apataꞌseꞌkon eꞌnîmî kupî sîrîrî ˻innape ukupîyaꞌnîkon pra awanîkon yeꞌnen˼. Uutî sîrîrî aapiapaiꞌnîkon. Tarîpai tauya sîrîrî apîꞌnîkon, sîrîrî patapai inîꞌrî uyeraꞌmayaꞌnîkon pe pra naatîi. Uyapurîtoꞌyaꞌnîkon weiyu erepamî pîkîrî aakoꞌmamîkon. Mîrîrî yai neken taayaꞌnîkon: “Mîîkîrî morî puꞌkuru see Uyepotorîkon eseꞌ pîꞌ tuiꞌsen yapurîpaiꞌnîkon”,taayaꞌnîkon kupî sîrîrî —taꞌpîiya.

Yĩy 'ãpet 'ũhok yũm putup, ha xatek pẽnãp-tup 'ũxeheh, 'ĩhã 'ã 'ãktux, hu: “Topa te yãy 'ãxet'ax hõm xa', pu nũ'. Pũyã xa hãmmax nã'.” Tu ta tu' kux. Kaxĩy.

— Eya'õpicũg̃cũg̃ cuy epesop wa'õ kay — io'e. — Jeywat õn ag̃okatkat jedukã iwacap puxim — Jesus o'e. — Icẽmãn õn e'em eywebe. Waram ojo g̃u eyju waram wajẽm'ũm pima. Wajẽm puje, “Deus xipan wuykukukat a'õbi yajẽm'ibit jukuk,” i epe'e — Jesus o'e.

Bë hegãã da Jerusarẽnh buuj, Pꞌop Hagä Do beréd hõm da bë panang. Pꞌop Hagä Do makꞌyyts däk bë panang. Dooh da ỹ bë hapëë bä kä. Jããm né da pꞌaa hẽnh ỹ bë bahapäh da, bë hꞌyy kawareem bä, hahỹỹ da bë herꞌood bä: “Ky nꞌaa kedëng tii, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kyy gó hana doo!”Saaw-Mo 118.26

Nxe³ha²kxai³ nxe³hĩ¹nãn¹te²tu̱³ wxa²sxi²ha² a²nũ²a² yũ²ai¹nx3tho³li¹. Ya²la³tu̱³ wãn³txan²tu̱³ ĩ³ye³a¹wi¹. Hĩ¹nãn¹te²tu̱³ ĩ²xi²sah²lxan³tho³li¹. Kxãn³nãu³a² wxa²wãn³txi³nũ³su² ĩ³ye³kxah²lxin¹te³nah¹lxi¹: “A²nũ²ai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² sa²si¹hã³nẽ³jah¹la² wi¹lhin¹jah¹lo²su² na³li¹.” Yah³lxin¹jau³nũ³su² yah³lxi³sã²nĩn¹ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ ĩ²xi²sah¹lxin¹tu¹wi¹. Je³su²jah³la² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka kalikini atyoite hihana kahalakisakehena kaiserehare. Aliterexe nomita: Maisa atyoite hiyaiyehitita natyo exakere hiraehenere kijiya: “Xekohaseti Enore, waiye kaiserehare atyo hatyo hexare kakoa tyoiterehare”, hehenere kijiya — nexa Jesus ihiyeha.

A'onira oakava'ijoavini-ra avanofiravini mani ida Deus avakadisidaji-ra kava'ipahinivini hija bana. Ka'oa hiki hida kodivarani Jerusalém sidaji kaija'arini a'onira vara oni'avini hiki. Ni-jorakia okha'ianaki bana ho avakadiania. Hora vanoki'ianavini kamahini Jerusalém sidaji kaija'arini hora vanofiki adani, vara vavani'aki bana hida varani ohina: “Khaki ada ovari Deua bikaronaki ija'ari-ra vaka'da'dira kaimoni. Deua bikajoamoraki bana ada khaki.” — niha ada Jesus.

Wabytaha! Uta piksi maku tawahoro perikik tawata. Kytsa wahoro inakarabaik. Deus tihi hudikhudikwy soho nakarakbaik niy. Uta ape my ikiahaka ba ziknyzonaha. Ikiahatsa tsimytsasokonaha zeka, “Atakta Deus zipehata myziksizo tsimaha ihumo mykurẽtsa tsimoziknaha, iharere bo hyỹ tsimaha. Iwaze ihumo mykurẽtsa tsimoziknaha” iwaze tsipiknyzonaha — niy.

Are pãi miꞌi hawyi ti aru eiweran eweipyhuꞌat areto hawyi. Yt eweiꞌakasa hin i uhowawi aru maꞌato meiũran ti aru esaipepiaria aiꞌywania Iuteuria — Waku kahato Tupana Mipoꞌoro Sese Ahehakyeraꞌat hat iꞌatuꞌe aru uhetiat pe hawyi miꞌi hap eꞌat pe aru araꞌaipok ehowawi i raꞌyn e Iesui tuwak hawuo. Maꞌato mesup yt uimohey hin i eipe pote eweikupteꞌen aru aikotã aiꞌyat ikahu rakat yt uwe i miit wywo rakat ewy iꞌanam kahato gaꞌapy mihik pe tawa Ierusarẽi toĩneꞌen motꞌi are. Miꞌi hawyi eiꞌyat mesuwe yt kat i eipe yt uwe i hawyi are. Maꞌato meiũran ti aru — Miꞌi Miit waku kahato Aiporekuat no eweiꞌe uhepiat hawyi mekewat eꞌat pe iraniaꞌin ewy waku puo eweikupteꞌen Tupana ywania wo i raꞌyn maꞌato mesup te yt e Iesui toꞌywania pe yt tomohey teran i te haria pe.

Yara kuteâti kêkunoe, ákonemo ovâti ra yóvokunoe. Koati emo'úti ra yunzó'inopinoe: Ukeátine kó'oyene, ákonenoemo neíxapanu tukú koeti yaneko káxe ké'iyikunoemo: “Viháyu'ika ne páhoenovi Vúnae Itukó'oviti, enepone keno'ókoti ya iháke Itukó'oviti” yakoénoe —koéne ne Jesus.

Tohô weéro mɨsâ niîmi'ke wi'seri masá mariró toharósa'. Mɨsâ a'teré tɨ'o masíya. Yɨ'ɨ̂re opâturi ĩ'yâ nemosome maha. Be'ró yɨ'ɨ̂ a'ti nukúkãpɨ opâturi a'tikã́pɨ, mɨsâ “Õ'âkɨ̃hɨ dɨporópɨ ‘O'ôo'gɨti’ niî'kɨ ãyú butia'gɨ niîmi” niîrãpɨ ĩ'yârãsa' taha, niîkɨ niîwĩ Jesu.

Canan licapäcuy; amcunap malcayqui lluy pulumäśhañam licalin'a. Rasunpa cananpi-pacham manaña nï uchucllapis licapämanquiñachu aśhta ‘¡Altuman juluśha cachun Diospa Pudirnin Śhamüca!’ nil nipämänayquicama” nila.

Taha wa, tinhorõwa hã te za oto tirẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, ãma 're ĩ'aiwata za'ra wa'aba mono zé hã. Duré a norĩ wa'wa hã, ĩ̱hâiba 'madâ'â na sahu za'ra wa'aba õ di za a'â. Niwapsi duré ĩ̱hâiba 'madâ'â za'ra wa'aba wa, te za ãne asima ĩ̱wasu'u za'ra wa'wa: “'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para we ĩmorĩ ma, 're rowẽ za'ẽtẽ mono di za.” Ãne te za asima ĩ̱wasu'u za'ra wa'wa, ĩ̱hâiba 'madâ'â na duré sahu za'ra wa'aba wa. Ãne na aipẽ'ẽ 're asina ĩ̱waihu'u za'ra wa'aba wapsi, te za ĩ̱hâiba 'madâ'â na duré ĩsahu za'ra wa'wa. — Ãne ma tô sisõwa tinha, Zezusi hã.


Kurãkara kurãkatopõpyry ropa poko Jezu aMame parixeu tapyĩ taka toytose Jezu otuhse, oserematohae. Moroto imehnõ parixeu tõ roropa kynexine. Jezu enẽko tỹme toh kynexine. Mame imepỹ tooehse Jezu a, jaxiry jaohpyry, apory jaohpyry. Mokyro tooehse Jezu a. Mame Jezu enẽko toh kynexine. Kurãkara kurãkaryhtao, popyra ekarõko toh kynexine, oserematohae kurãkara kurãkaryke eya. Mame ynara tykase Jezu Moeze omihpyry poko amorepatõkomo a, parixeu tomo a roropa,—Moeze nymerohpyry omi poe oty riry kure nae oserematohae? Kurãkõkara kurãkary ropa? Kurãkõkara onukurãkara ropa ehtopo? Oty kure nae? tykase Jezu eya xine.—Tee, tykase rokẽ toto.

Jejus kot axte arĩgromnu hã mẽhõ ho mex ã harẽnhRukre 13.10-17Tã nhũm sap nhũm Jejus ma Parijew nhõ xwỳnhjê krãhtũm kutã apkur kaxyw õrkwỹ hwỳr tẽ. Hãmri nhũm mẽ wa hã htu rax nẽ Jejus apkur ã tãnopxar o kuhê. Mẽ kot amnhĩ nhĩpêx kwỳm ri tanhmã amnhĩ nhĩpêx to nhũm mẽ kot hã omunh nẽ ra hã àmnênh kaxyw nhũm mẽ kuri htãnopxar o kuhê. Nhũm ixkreja kamã mẽhõ my hte hikot xwỳnh mẽ kuri xa. Hãmri nhũm Jejus omu nẽ hã Parijew nhõ xwỳnhjê mẽ Tĩrtũm kapẽr tũm o mẽ ahkre xwỳnhjê kukja nẽ mẽ kãm:—Kwa mẽ inhmã mẽmoj jarẽ. Jarãhã na mẽ panhõ arĩgromnu pê sap. Tanhmã na pre finat Mojesja Tĩrtũm nhỹ hã mẽ pahte sap ã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to hã mẽ pamã karõ hto? Xà kot puj mẽ akupỹm mẽ ho mex nà? Kot puj mẽ ãm mẽ omu nẽ akupỹm mẽ ho mex kêt nẽ? E mẽ atõ inhmã ja jarẽ. Anẽ.

Xesosi Erekapeka Txĩkitakari AmianatakariTomatiko õtisaaki Xesosi sari pariseoakori auĩtemoni, iuakata inipokotini ĩkapani. Iuaã auakani mixinitari iua apoĩtinirina ĩkapani.

Jesus tâwâneim kua nhetobyryTâzekobyzegueho oday myani fariseu domodo iwymâry ewy Jesus tâtyram âwinduase idâhoem ingâsedyly. Aituo Jesus idâly. Idânârâ tonlo modo Jesus nhenuagaendylymo, âdylâ anhedyly tientomoem, “Âdylâ adyesenry aiese lelâlâ enra tâzekobyzegueho oday” tâkeduomo.

Zezuz umukatu amo imaꞌeahy maꞌe aꞌe kuryMytuꞌu haw ꞌar mehe Zezuz umaiꞌu oho amo tuwihaw hàpuz me aꞌe kury. Zeꞌeg kwehe arer kwaw par parizew her maꞌe wanuwihaw romo hekon aꞌe. Teko aꞌe pe har umeꞌegatu Zezuz rehe wà.

Peteĩ ava ijyke rurupa vaꞌe omongueraaguePeteĩ sábado ára py Jesus oo peteĩ fariseu ruvixa ro py okaru aguã. Haꞌe ramo hexe haꞌe kuery omaꞌẽ ngatu okuapy.

Jesus icilatidi eelotaginaɡ̶a me saabadoIca noko me saabado, Jesus dakatediwece liɡ̶eladi ica lacilo fariseutedi ane node maniodi. Odaa icoa fariseutedi eledi onidi moiɡ̶oaditalo Jesus. Jiɡ̶igo Jesus lodoe ica ɡ̶oneleegiwa eelotaginaɡ̶a, nadedi libaaɡ̶atedi, loɡ̶onaka. Odaa Jesus ja igetediogi niɡ̶idiwa niiɡ̶axinaɡ̶anadi anodiiɡ̶axinaɡ̶atece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés, idiaaɡ̶idiwa fariseutedi, meetediogi, “Mige oyoli ɡ̶onajoinaɡ̶aneɡ̶eco daɡ̶a jicilatidi niɡ̶ina eelotaginaɡ̶a ina noko me saabado, oɡ̶oa, aɡ̶oyoli?”

Jesus'ga omombi ahevuvura ahe hugwiAerẽ sábado rupi Jesus'ga hoi fariseus'g̃a nduvihava'ga ronga pe ta'u ji pevo javo. Ga vahemame garonga pe g̃a Jesus'ga repiahetei fariseu'ga fariseu'ga pavẽive'g̃a pavẽi javo ojohupe:—Mara'ngu po ti Jesus'ga okote'varuhuavo nehẽ? Po nahã, a'ero po ti nhande ga mbotegwetei nehẽ, ei g̃a ojohupe.

Jesus tỹ vẽnhkán ke kurã ki ũ tỹ háꞌ heKejẽn tóg vẽnhkán ke kurã tá krỹg mũ. Kỹ tóg pãꞌi ũ ĩn krẽm nĩ nĩ. Fariseu ag pãꞌi vẽ. Ti tỹ ti ĩn krẽm jẽn ke vẽ. Hã ra ag tóg tá ti tỹ rĩr mũ, “ti mỹ vẽnhkán ke kurã ki rãnhrãj ke tũ?” he ag tóg mũ.

Irurupa vaꞌe-pe ombogwera Hesu Peteĩ pytuꞌuha áry-py Hesu oho okaru fariseu róga-py. Fariseu kwéry ruvixa upe vaꞌe. Ha heta heta kente oĩ hóga-py. Orepara para Hesu-rehe oĩ-vy hikwái. Hiꞌypa-ma kwimbaꞌe irurupa vaꞌe oĩ ave upe-py. Hesu renonde-py oĩ. Ha fariseu kwéry, Moisés remimombeꞌukwe mboꞌeha kwéry ave ohaꞌarõ ohexa hagwã.—Mbavaꞌe nipo Hesu ojapo arã, heꞌi ojóupe hikwái. —Oporombogwera-ta paraꞌe pytuꞌuha áry-py. Ndopytuꞌu tee moꞌãi paraꞌe gwembiapo-gwi, heꞌi ojóupe orepara para jave Hesu-rehe.Upéi Hesu heꞌi íxupe kwéry:—Mbavaꞌe tipo iporã Nhandejáry-pe jajapo hagwã pytuꞌuha áry-py? Oipota tipo nhaporombogwera? Oipota tipo ndajaiporiahuverekói hasy vaꞌe-pe? Peẽ nipo pejohu vai raꞌe nhaporombogwera ramo pytuꞌuha áry-py.

Sabadoõu Jesuisi heka fariseu mahãdu wedu mahãduõ heto‑ò ralore roximy. Tahe iny idi retehemyhỹreny. Iu inyõ taruti, tadera‑di taritari‑di tamy dehemynyde. Tahe Jesuisi narybede bede ywina erydỹỹdu‑ò, fariseu mahãdu‑ò: —Sabado txuu deytedỹỹwe awire aõbo, aõkõre aõbo.

Awuwut maꞌe ꞌgaMorowykyeꞌema mũ rupi Jejui ꞌga awau osou fariseu ꞌga amũ rog ipe ojemiꞌwaa. ꞌWyriaꞌri ꞌga rog ipe awau osou. Aꞌeramũ fariseu ꞌgã amũ ꞌua Moisesi ꞌga remikwasiarer are moromuꞌjara ꞌgã netee. ꞌGã ꞌua osou ꞌga resaka.—Peꞌje soo ꞌga resaka. Mamaꞌe tywera ꞌga iapo re sipyyk ꞌga ꞌjau— ꞌjau ꞌgã ajaupe. Poje kũimaꞌe ꞌga amũ ꞌua osou Jejui ꞌga pyri. Awuwut maꞌe ꞌga ꞌua osou ꞌga pyri. Aꞌeramũ fariseu ꞌgã ꞌjau ajaupe:—ꞌAwamũ ꞌã morowykyeꞌema. Aꞌetea sipo ꞌga awuwut maꞌe ꞌga okatuꞌok?— ꞌjau ꞌgã ajaupe. —Ae katuꞌoga ae porowykya futat morowykyeꞌema rupi. Nokatuꞌogaꞌuweri nipo ꞌga ꞌawauwe ꞌga— ꞌjau ꞌgã ajaupe. Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Maꞌja eꞌi te Moisesi ꞌga rakue? “Pekatuꞌok kasi ꞌgã morowykyeꞌema rupi ne”, eꞌi te ꞌga janee rakue? Naani. Aipo neꞌi ꞌga rakue— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Jeju kute me'õbê pardjêu nhũrkwãkam õ kwỳ krẽn.Nãm memã kabẽn jarẽnh pan kam ajte tẽ. Nhym ajte pi'ôk ràràr nhym mekbê pardjêu nhõ bẽnjadjwỳr ngri'õ kum,—Amrẽ ikôt tẽn inhũrkwãkam ikutã anhõ kwỳ krẽ, ane.Nhym kum “Ã” anen kôt tẽn kutã õ kwỳ krẽ nhym me arek kam no tyn omũnho nhỹ. Nhym Jeju kutã me'õ my nhỹ. Nãm prĩne igoto tuknĩ. Nhym mekbê pardjêumẽ me kute Môjdjê kukràdjà mar djwỳnh arek Jeju pumũnho nhỹ. Kute o mex jabej ne me ikô'ã nhỹn omũnho nhỹ. Nhym kam memã,—Djãm ori me kute pi'ôk ràràrkam meo mexkam punu? Djori kam punu? ane.

Priꞌyawon Pepîn Yepiꞌtî Jesusya Sábado YaiTiwin wei sábado yai Jesus etaꞌpî fariseuyamîꞌ esanon yonpaya tewîꞌ ta entamoꞌkai attîtoꞌpe kaiꞌma. Jesus wîtîꞌpî moropai mîîkîrî pîꞌ toꞌ esenumenkaꞌpî kureꞌne, sábado yai îꞌ rî kupîiya aneraꞌmapai tîwanîkon yeꞌnen, yairî pra iteseru wanî ekaremekîkonpa kaiꞌma. Miarî Jesus rawîrî tiwin warayoꞌ wanîꞌpî priꞌyawon pepîn. Mîîkîrî wanîꞌpî iꞌsi moropai itemekon awoipîꞌpî pe. Mîîkîrî eraꞌma tîuya yeꞌnen Jesusya Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ pîꞌ yenupatonkon moropai fariseuyamîꞌ ekaranmapoꞌpî. Taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ yawîrî priꞌyawon pepîn yepiꞌtîuya erîꞌkaꞌnîtoꞌ weiyu yai morî pe awanî, kaane kaꞌrî? Îꞌ kaiꞌma taasaiꞌya nai? —taꞌpîiya.

Yeyox te tik hittupmãhã'Ha nit xap nõy 'ĩhã Yeyox te Paniye yõg tik ha' mõg, tu' pet ha' mõg, ha yã' xexkah, ha tikmũ'ũn te' pẽnã ka'ok Yeyox, ha tik nũn, 'ũyĩpkup mõm, xix patakup, tu Yeyox ha' nũn, ha Yeyox te hãmyũmmũg xop pu hãm'ãktux, xix Paniye xop pu hãm'ãktux, hu:—Mõnãyxop hittap Mõyyex te Topa yõg xat'ax kax'ãmi'. 'Ok xat hok pu tikmũ'ũn hittupmã hok nit xap hã? Kaxĩy.

Jebodoydoyap kabia bima Jesus o'ju ag̃okatkat tuk'a kay- -Fariseu duk'a kay- -ya'õbuyxiat tuk'a kay. Sábado bima o'ju. Jekõn ãm ceweju o'ju. Iyeuhuhuat Jesus xe osunuy. Uk'a beayũ o'jeak Jesus kay. Tũybe imu'ada pi osunuy jebodoydoyap kabia be iãn o'e ip. Imu'ada buje, kuka o'jomuymuy ip. G̃ebuje Jesus o'jekawẽn Fariseuyũ eju, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ eju dak.— Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ tu iwãtaxipiat mu'ada am jebodoydoyap kabia bima? Cedag̃ g̃u xe'e? — Jesus o'e.

Saab hã Jesus nahëë do hõm do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ, ta see pé noo gó Saab hã, Pariséw hyb nꞌaa jawyk do see tób bä Jesus bawëh bä mꞌ, baad mä Jesus ramatakëë. Tii bä mꞌ ti anäng mä ajꞌyy nahëë näng doo. Dehepung bëëh mä ta tsyym, ta mooh. Rakarẽn mä rahegꞌããs Jesus ado hõm bä ta nahëë Saab hã, ratayy do hã. Ti mꞌ Pariséw hã, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do baad hapꞌëëh do hã na-ããj mä Jesus beaanh:—Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do anoo, nahëë näng do sa nahëë ji ado hõm Saab hã? Dooh gꞌeeh tanꞌoo bä? —näng mä Jesus.

In³txa² ĩ³ton³te²a² we²txi²jau³su²Hã²wxãn³txa³ sa²ba³to³ nxe³hĩ¹na² fa³ri³se²a² kãin²jah¹lai²na² sa²kxai³lu² a²sxi²ha² yain³ya³si¹jau³su² ĩ³ye³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² sxi²ha² ã³wi¹yha³ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³wi¹yha³te³na¹ a̱n³txi³tũ̱³ka̱³txa² hãi³a² ĩ²yxau³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ka³tu̱³ta¹ ĩ³ton³jah¹la² ã³tĩ̱³xain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³jah¹lai²na² sa²kxai³lu² a²nũ²nãu³a² whãi²na¹ wan¹sxã³ ĩ³ton³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la²kxai³ ĩ²kxi²nũ²la² ha³te̱h³nxã³nxa² a²hoh³lxi³su² tũ̱³ka̱³txi³su² te²a² fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txi³su² te²a² ĩ³wã̱³txi²te³nah¹lxi¹:— Sa²ba³to³ nxe³ti³xa² a²nũ²a² ĩ³ton³te²su² te²a² we²txi²kxai²nãn²tu̱³ wain³te²lã¹xã³? Moi³se²ah³lu¹tai²na² wãn³txu¹txai²na² ĩh¹nxe³te²tũ²lhai¹na²? Nxe³jau³jau¹xai²na² wi¹ko̱³nyhah¹lxin¹ta²lu¹wi¹. Je³su²jah³la² ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Aiyatelikiheta Hatya HokakitereSábado xowaka Jesus xane isoa hatya xekohaseti fariseu hanako kanakaira maheta. Hoka wahakotyahitaha Jesus ana. Hoka hatya haliti kasahenai, kanonai xoaha fakitere tyoa ehaliya. Hatyaoseta Jesus axehena Xaotyakiyaho kakoa waiyoreterenai, fariseunai xoaha: — Xoana wiyaotyakisakaho hiyetaiya waiyehena wawairatya sábado xowaka, maiha koré? nexa.

Jesua bianaihotaki ada makhira jaro'barara kakavamonikiHari. Oniaroa, akoiri kamahini vani o'oi'ara ada Jesus farisio vakadika'da'di gorana 'baira kaimoni kidiania. Ija'ari vahoariha vada vani'ahaha'oadahaha ada Jesus. Oniaroa, hojaha ada makhira jaro'barara kakavamoniki, Jesu-ra namaakari'aha. Oniaroa, Jesus va'ora nana'dohi'aha adani judeus kaija'ari vaka'ojomo'iva abono farisio khama:—Akadija'ari kahonari jirikia biva'ahamanija koda ida ija'ari ija'ari kavamoniki-ra anaihotavini aakoirina kamahini? Biva'ahamanija koda ida? Biva'aharia koda ida?

Sesus imyiziubyita zizororowy.Mybyrykywy eze Sesus Pariseu wahoro bo nitsuk. Taparakta ypykyhyta Sesus ituk tadisahaka. Anaeze kytsa sizubarẽtsa Sesus bo nikozotoktokonaha. Iwaze maku Sesus bo izumu. Tsimyitsapyrẽta. Natsipatsawiwibaik tahi ihyrypyrytsa humo kino niwatihi iwatahi asiba nira. Kytsa Sesus bo nikozotoktokonaha.— Tozeka ja mybyrykywy eze Sesus pizororowy — mytsaty nikaranaha. Iwatahi Sesus Pariseutsa, Moises harere humo zinymyrykynahatsa kino niwatihi ispe niy:— Hawa skaraba mybyrykywy eze botu ziwatahakanaha. Pizororowy ja tsimykaranaha — niy.

Miꞌi hawyi yt iꞌatupotpap i hap eꞌat pe putꞌokꞌe itote Tupana mõtypot yat pyi wẽtup getap kape Iesui toto Tupana mõtypot yat piaria apykok hat yat kape toto. Itote iꞌatu kahato nagnia ehay enoi haria. Itote Iesui taꞌapyk tenuk iꞌatuꞌakag wywo hamo. Miꞌi hap kape teꞌerahaꞌat kahato Iesui kape. Taꞌatukyꞌesat kahato Iesui tiꞌaparap hap sio Iesui ipotpap yt iꞌatupotpap i hap eꞌat miitꞌin moehãite hap ete sio yt iꞌatuꞌe. Katupono itote ti toĩneꞌen ihainia iꞌahu kahato rakat ipiit puk takat. Miꞌi pote teꞌerahaꞌat kahato sio apuru Iesui timoehãite sio yt aipotpap i hap eꞌat pe taꞌatueromõpusu teran haype. Miꞌi hap Iesui tikuap tuwekaipyi miꞌi hawyi toꞌe — Eiperia ti eweikuap kahato wãiꞌe hap koꞌi yt naku i mesup eꞌat pe mio tã watunug hap koꞌi. Taꞌi aheꞌaseꞌi Musei wãiꞌe hap koꞌi kuap kahato haria eipe pote apoꞌare teran ehepe — Waku apo miitꞌin moehãite hap watunug Tupana mõtypot eꞌat pe sio yt e. Uiwesat ro e Iesui woꞌomuꞌe haria akag me.

Koitóvo ka'aríneti ne JesusPo'íke sâputu, pîho Jesus nikóponea óvokuke farîzeu. Yoko koati teyonéti neko hóyeno xapákuke po'ínuhiko farîzeu. Enepone xanéhikoya, koati komómoti Jesus. Ápemaka hóyenoya momo'ópixoti. Koati nonékuke Jesus óvoheixo. Ina kixovókoxoa Jesus ne jûdeuhiko ihíkaxoti yútoe Muîse, yóko'o ne farîzeuhiko:—Yane Ponóvoti Kixovókuti hó'e ûti, poréxovi koíteovo uti xâne ya sâputu? áko'o ako paréxavea —kíxovokoxoane.

Jesu ɨpɨ́ doke dɨpógɨre yɨ'rɨó'ke niî'Ni'kâ nɨmɨ naâ soo wɨári nɨmɨ niikã́ Jesu ni'kɨ́ fariseu wiôgɨ yaá wi'ipɨ ba'âgɨ wa'âkɨ niîwĩ. Ãpêrã fariseu masa Jesuré mehêkã weé weeti? niîrã, ĩ'yâ du'tikãrã niîwã.

Jesusmi warda muyunćhu ishyäta sänachinJuc warda muyunćhümi Jesusta puśhala fariseocunap jucnin mandänin wasinćhu cumbidananpä. Chaynu puśhaptinmi: “Má, cay muyuncäćhu ¿imactash lulälun'a?” nil parti fariseo-masincuna Jesusta awaytapäcula.

Zezusi hã romhuri zahârizém na, aibâ te te ĩpesezé wasu'uZudezu norĩ te, romhuri zahârizém na ma tô Zezusi hã ãzé, aibâ nhorõwa u, ĩsiré sa da. Aibâ hã, parisezu. Ĩsiré parisezu norĩ ma, pire di, aibâ hã. Tame 'ri para, ĩsi'ubumro norĩ hã ma tô Zezusi hã 'madâ'â za'ra. Tame sãmra ré, ma aibâ ĩhâzé ré hã ĩtẽme wi, Zezusihi u. Hâzé wa, te dupto zahuré di. Duré, paihi dupto zahuré di. Taha wa, ma tô Zezusi hã rowahutu'wa norĩ hã azadanha, parisezu norĩ me:— E romhuri zahârizém na, wa za wa te 're dapese za'ra, sabadu na hã. E ma tô wawi sawi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, sabadu na, wa te 're dapese tõ za'ra mono da. E niha ĩsimiroti na rob'ui'éré hã. — Ãne te Zezusi hã azadanha, rowahutu'wa norĩ hã.


Onezuhpyra toehse toto. Mame kurãkara Jezu a tapoise. Mame tukurãkase ropa eya. Mame tonyohse ropa eya.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ tanhmã kutã kãm nẽ hkêt nẽ. Ãm akryk mar o kuhê. Mẽ kot tanhmã kãm nẽ nhũm kot ta pãnhã mẽ kãm tanhmã nẽ pymaj nhũm mẽ akryk mar o kuhê nẽ tanhmã kutã kãm nẽ hkêt nẽ. Hãmri nhũm tee ri mẽ omu hãmri nẽ myja ã ĩhkra xi nẽ akupỹm ho mex. Hãmri nẽ hano nhũm ma akupỹm mex nẽ hkĩnh nẽ ma tẽ.

Ininiã ninoa tsorĩkaãnãta. !Apakapapiretarina. Ininiã iuasaaki Xesosi erekapeka txĩkitakari iua amianatakari.—Pisipeka paapokomoni —itxa Xesosi.

Nihogubamo olâ. Aituo myani Jesus tâwâneim onwa tâmary MÂʼ nhedyly. Adyetuo, tâwâneim kua idyly. Kua tiempygueduo eyam aguely:— Idâ lelâ itynra — kely.

Nuzeꞌeg kwaw izupe wà. Aꞌe rupi Zezuz umukatu aꞌe awa. Omono kar aꞌe wi.

Haꞌe rã haꞌe kuery ma mbaꞌeve ndeꞌi. Haꞌe ramo ava vaꞌe po re ojopy vy omonguera, haꞌe gui omondouka ju.

Pida aɡ̶oigidi. Odaa Jesus ja dibate niɡ̶ijo ɡ̶oneleegiwa. Naɡ̶a icilatidi, odaa ja imonya mopi.

Emo g̃a nonhi'ĩpondekwavi. A'ero Jesus'ga pokogi itetirũave'ga rehe imombiga gavuvura ga mondouka garonga pe.

Hã ra ag tóg ti mỹ nén ũ tó tũ nĩ. Kỹ Jesus tóg ũn kaga ẽn kri ã nĩgé fi kỹ ti tỹ háꞌ he mũ sir. Kỹ tóg ti mỹ: “ha tĩg ge,” he mũ.

Ha okirirĩmba íxugwi.Upe-ma ramo ombogwera hasy vaꞌe-pe. Upéi heꞌi íxupe:—Tereho jevy nde róga-py, heꞌi íxupe Hesu.

Tiiboho rirawyònyõhyyre. Tahe Jesuisi hãbu riteytenymy bede riywinyre iribi tahe riòlòdỹỹnyre.

Aꞌere ꞌga ree ajatyka maꞌe ꞌgã nojeꞌegi futari. Ojenosĩ ꞌgã ꞌga wi aipo ojeupe ꞌga ꞌeramũ.Aꞌeramũ Jejui ꞌga opo monou awuwut maꞌe ꞌga ꞌarimũ ꞌga katuꞌoka. Aꞌere ꞌga ojeꞌega ꞌga upe ꞌga katuꞌog ire:—ꞌAwamũ enejaruete. Aꞌeramũ ene ewau ejeꞌwyr ipe— ꞌjau ꞌga awuwut maꞌefera ꞌga upe.

Nhym me pijàm djàje anhikrê:n nhỹ. Nhym kam pa'ã byn kàjmã kudjan o mex ne kam ano.

Tîîse îꞌ kaiꞌma Jesus maimu yuuku toꞌya pra toꞌ wanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen mîîkîrî priꞌyawon pepîn warayoꞌ yapisîꞌpî Jesusya. Moropai yepiꞌtîꞌpîiya. Moropai attîtoꞌpe taꞌpîiya ipîꞌ.

Ha' yĩy 'ohnãg, yĩy Yeyox te tik pakut mũg, tu' hittupmãhã', tu' pet ha mõ'kutnãhã',

Ya'õbu'u osodop ip jedem. Mũg̃ ma ip osodop.G̃ebuje Jesus iyeuhuhuat o'subaixik. O'g̃u'ada. Iyeuhuhu g̃u o'e. Xipat o'e. O'g̃uypit tuk'a be.

Dooh mꞌ raky gedag bä. Bag hẽnh mä rababꞌëëh. Ti mꞌ Jesus moo däng nahëë näng do hã. Ta nahëë do hõm. Ti mꞌ tamejũũ tababaaj hõm hyb nꞌaa.

Yxãn¹ta¹ ĩ³wa²lũ³xain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² hi²sen³kxai³lu² ĩ³ton³jah¹la² we²txi²sãn²nũ²la² ih³xi²si¹jau¹su² sa²si¹hã³xi²ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka maisa xoare nexahitaha. Hatyaoseta Jesus otoka hatyo haliti hoka aiyatelikihetene. Hatyo najikinita axikahetene.

Hari. Viso vakhaniha. Ni-vagathani'iki ida Jesus kana'dohi. Oniaroa, Jesua bikaabada'aha ada makhira jaro'barara kakavamoniki, bianaihotaha, ajihi'ina bihonaria'aha.

Iwatsahi batu pykpyk zuba niaha. Batu ibo tyso. Niytahi Sesus maku humo paik niyze zizororowy. Iwaze tsiksita niy. Niytahi izororohota tawahoro bo ziksi.

Maꞌato yt taꞌatuwesat teran i katupono iꞌatupyꞌahak Iesui ete. Miꞌi hawyi Iesui tipopytyk ipiit puk takat ipo ete. Miꞌi hawyi tuweponug ipiit puk takat ete pote meremo ipiit ihãite i raꞌyn topyhuꞌat. Miꞌi hawyi ipohep ipiit ete pyi — Pyno waku raꞌyn eete mehĩ e. Waku ereto i ro eꞌyat kape e.

Itea yunuku-yunukú koénehiko. Ina namu'ókoa Jesus neko hóyeno, yane koítovane, ina porexôa pihópea.

Naâ neê yɨ'tí ma'atikãrã niîwã. Tohô weégɨ Jesu do'âtigɨre yãa peó, yɨ'rɨókɨ niîwĩ. Tu'â eha nɨ'ko, “Wa'âgɨsa'”, niîkɨ niîwĩ.

Niptinmi “Má, cay ¿imanin'ash?” nil lluypis uyaracaycälila. Jinaptinmi, chay ishyä nunäta chalaycullal Jesus sänächila. Jinalculmi “Canan wasiquita licuyña” nila.

Tane nherẽ, asa te te ãma sada'âbâ za'ra õ di. Tawamhã Zezusi hã ma tô aibâ hã pa'â. Ma tô pese. Taha pari, ma tô tãma rob'ru, morĩ da oto, 'ri tẽme.


Mame ynara tykase eya xine ynororo,—Tumũkue awahtao xine omũkurukõ toepukase ahtao tuna eutary aka oserematohae ananỹpyra ropa mehtory? Arypyra, axĩ anỹnõko matose. Oekykõ roropa ke? Tuna eutary aka toepukase ahtao oserematohae mokyro ananỹpyra roropa mehtory oserematohae ro? Arypyra, mokyro anỹnõko roropa matose axiny, tykase Jezu eya xine.

Hãmri nhũm Jejus mẽ kãm:—E mẽ inhma. Xà koja mẽ akra sap ã mẽ apê ahkrehti xupỳm kãm tẽm ka mẽ ãm omu nẽ arĩgro mex jamãr pê tokyx ho axàpir kêt nẽ? Nà kot kaj mẽ ho axàpir kurê kumrẽx. Rỳ koja akrit môx gyw mã axà xàt ka mẽ omu nẽ ãm omu nẽ arĩgro mex jamãr pê tokyx hkaxàr kêt nẽ? Nà kot kaj mẽ hkaxàr kurê kumrẽx. Na htem sap ã tanhmã mẽ ho mex to ho pa. Mẽ panhõ arĩgromnu htã pu htem hã tanhmã mẽ ho mex to. Jakamã na pa ã hã myta ho mex kurê kumrẽx anẽ nẽ ri arĩgro mex jamãr kêt nẽ. Anẽ.

Eereka ipimaãna pariseoakori:—Hĩpira kema auĩte, hĩpira poho apaka aariko ãki irikiniã tomatiko õtisaaki, iuasaaki himakatxakatari? Ari, himakatxakapitikari hĩpira tomatiko õtisaaki. Ininiã kinirepa kona hinirekatari erekari nikamini tomatiko õtisaaki? —itxa Xesosi.

Aituo myani Jesus aguely fariseu domodoram:— Tâsewanize lâpylâ âmaemo tâzekobyzegueho oday. Âmerymo atay, iguymo tapirâ atay warâ, tâtagueim odaji ihuguely tâzekobyzegueho oday-ro watay, kopaelâgâem mânhenehonwâbyra âmaemo. Ilâ umelâ mâentylymo, tâzekobyzegueho oday awyly umelâ — kely Jesus.

Aze peneimaw uꞌar ꞌyzygwar pupe mytuꞌu haw ꞌar mehe nehe, aipo napemuhem kar kwaw aꞌe wi nehe, ꞌyzygwar wi nehe, iꞌi wanupe.

Haꞌe rire oporandu ikuai vaꞌe pe:— Peẽ kuery ndaꞌu penderaꞌy eꞌỹ vy penerymba vaka yvykua py hoꞌa ramo napenoẽ potai ꞌrã ri, sábado ára py teĩ? — heꞌi.

Odaa Jesus ja igetediogi, meetediogi, “Ina diɡ̶ica ɡ̶adionigi ane daxaboketinece nalice, migetaɡ̶a ɡ̶anoɡ̶odinaɡ̶atiwaji, odaa migetaɡ̶a adinopaɡ̶atitibece manoɡ̶aa leeɡ̶odi me saabado? Oɡ̶oa domige odaa aɡ̶anoɡ̶aa leeɡ̶odi me saabado?”

G̃a pe Jesus'ga ei:—Erereko po nde jumento. Boi po nde erereko. Po nerenymbava ihiri ikwaruhua pype, a'ero po kotihĩ nde ipyhygi enhenymbava henohema jugwi sábado rupi. Nahã nde enhenymbava rereko katu. A'ereki pyry nerenymbava nde ve.A'ea Jesus'ga ei fariseus'g̃a pe judeus'g̃a mbo'ehara'g̃a pe no pyry ji itetirũave'ga pokogi sábado rupi no javo.

Kỹ tóg ag mỹ: “kejẽn ãjag kósin ũ tóg goj ki kutẽnh mũ,” he mũ, “goj nig ki, ke tũ nĩn kỹ ãjag mẽg tỹ monh. Vẽnhkán ke kurã ki tóg goj ki kutẽnh mũ, hẽn ri ke mũn. Kỹ ãjag tóg ti kunũg tĩ gé, ti tỹ vẽnhkán ke kurã kã ki kutẽn kỹ. Kỹ ãjag tỹ ne jé iso jũ sór nẽ?” he tóg.

Upéi omombeꞌu jevy íxupe kwéry pytuꞌuha áry rehegwa nheꞌẽ.—Peẽ kwéry, sapyꞌa pembaꞌapo ave pytuꞌuha áry-py, heꞌi íxupe kwéry. —Nde raꞌy hoꞌa ramo ygwa-py, ne rymba hoꞌa ramo ave, sapyꞌa erenohẽ jevy arã upe ygwa-gwi. Nderéi vaꞌerã “Nanohẽ moꞌãi pytuꞌuha áry-py” aipo ndere moꞌãi. Erenohẽ pyaꞌe vaꞌerã.

Ixyby narybede Jesuisi: —Txibo kaiboho ariòreõ ada abroreniõ hãloo‑txi resekeki, bitabenyke Sabadotxu hãrele. Aõhe inatyhy.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau esakarera ꞌgã nupe:—Pejejaꞌyra ywy kwara pype iꞌaramũ sipo nepenuẽmi jui morowykyeꞌema rupi? Pejejeymawa ywy kwara pype iꞌaramũ sipo nepenuẽmi jui morowykyeꞌema rupi?— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Nepeejaraꞌuweri pejejaꞌyra imỹina ywy kwara pype. Aꞌea ꞌara rupi pẽẽ iaporamũ je nanẽ ojeroꞌwu maꞌe ꞌga katuꞌogi morowykyeꞌema rupi nũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Ne kam memã kum,—Gêdja me ajõ kra'õ, me ajõ nhõ krit'õ pi'ôk ràràrkam tẽn kreti, ngômkwatikam tỹm, mã gêdja ga on? Djãm aje arek pi'ôk ràràrkam omũnh kajgoo adjãmmã? Omũnh kajgoo adjãm nhym tykmã? Kati, gêdja ga pi'ôk ràràrkam o wabi, ngô kute bĩn kêtri, ane.

Moropai inkamoro pîꞌ taꞌpî Jesusya: —Amîrîꞌnîkon koreꞌta tînmu kenan wanî ya, mîîkîrî munmu itekîn enasaꞌ ya, ituꞌnakan yaꞌ sábado yai, sábado pe awanî yeꞌnen imoꞌkai attî pepîn eꞌpainon kaꞌneꞌ pe?

tu' xexka xop pu hãm'ãktux, hu:—Pe 'ãk-tok te hãpkox kopa mõ'nãhã', pe 'õg mũnũytut tak te hãpkox kopa mõ'nãhã' nit xap hã, 'ok hãpxip 'ohnãg 'ĩhã xate' xut'ax pu mõg? Yã' xut'ax mõ'ka'ok. Yã kaxĩy 'ãte tikmũ'ũn hittupmãhã nit xap 'ĩhã. Kaxĩy.

G̃ebuje waram o'jekawẽn Fariseuyũ be, Moisés ekawẽn imutaybitbin'ukayũ be dak.— Soat eyju kapikpig̃ jebodoydoyap kabia be — io'e. — Ipikũykũy be eyipot at puje, epeju'uk g̃u du kuka jebodoydoyap kabia bima? Eyeõhõ biopak at puje dak, epeju'uk g̃u xe'e kuka? Dao ma kuka epeju'uk! Imẽnpuye te'e ma eyetakoma okay — io'e.

Ti mꞌ tabeaanh ta wób sa hã:—Bë tꞌaah, bë masꞌãã booj yb tꞌaah, tadëë hyy bä tꞌõp naëng gajat doo gó Saab hã, dooh gꞌeeh nayyw hẽ bë ejꞌooj nä bä, Saab hã né paawä? —näng mä Jesus.

Nxe³ha²kxai³la¹ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Ne³ka²a³sah¹lxi³wxi¹. Wxa²wẽ³sa² ta̱³nxa² wxa²po¹na² ta̱³nxa² nxe³te²a² kxĩh³nũ³xẽ¹na² ĩ̱³yau³xẽ¹na² ã³nãu²ke³la³te²kxai³ ĩ²kxai¹nhĩ¹na¹ wa³su³txi³ sa²sai¹xi²hĩ̱³nxãn¹ji¹, sa²ba³to³ nxe³kxan²ti³nũ¹? Je³su²jah³la²kxai³ ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta nehitiya ihiyeha: — Hoka xisonaiya, hamokose xikaisaniye exahe hali xikabowiyere hoka exoa tolokoako hoka maisaiya xiyehititene rotita, exahe sábado xowaka hoka? nexa Jesus.

Bianaihotavini naothinia va'ora ni'aha adani vajoroniki:—Ija'ari-ra oanaihotavini aakoirina kamahini vani fori hiki ida avakadisai-ra avakajoamoravini aakoirina kamahini. Voroniki vahabini bana ida avakadisai paha aniani ibavini bihiakia. Joraki vania koda bana avaanira bana ada avakadisai? Ha'a. Voroniki vahabini bana ada avakadi'daama kahidari paha aniani ibavini bihiakia. Joraki vania koda bana avaanira bana ada, aakoirina kamahini kaba'i? Ha'a.

Bykyze Sesus ispe niy:— Ikiahatsa ja. Ikiahatsa tihi: “O mybyrykywy eze tsipizororowynaha zeka batu sapy tsimaha.” Sesus kytsa mysizororowyze batu sapy tsimaha. Mytsatyziu tsimaha. Aty ahatuk hyriziktsokzawy my. Kyze mybyrykywy eze pikuza wytyk hoke bo mynaraha zeka aidy sukyhyporok. Atse wytyk hoke bo mynarahazuk zeka aidy sukyzotaha — niy.

Toto hawyi Iesui tuwemorem itotiaria ewawi — Eiperia eipotpap kahato yt motpap i hap eꞌat pe e. Worohoꞌokuap eipe. Eihũ wewato ahup taꞌat yi kaꞌa pe yꞌy pe hap enõtem hap ete eipotpap miꞌi hap eꞌat pe pywo are sio yt. Taꞌi pywo ti are e miꞌi tã ti ewetunug yt naku i aipotpap e hap eꞌat pe. Miꞌi pytkai kan hamo uimohit teran mesuwat eꞌat piat miit moehãite hap upi e.

Ina kixovókoxopamaka Jesus neko xâne:—Ínani áva xi'íxa, áko'o vuina îti ikoróno'ekovoti ikokúti. Yusíkotini itúkeovo ya sâputu, ákonikopo yéhaka viyópi? —kíxovokoxoane.

Fariseu masa pe'ere a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Mɨsâ makɨ ou mɨsa yagɨ́ wekɨ̂ kopêpɨ bɨrɨ̂ sãha boosami. Naâ bɨrɨ̂ sãhakã, soo wɨári nɨmɨ niîmikã, mɨsâ maatá mii wĩrórã wa'âti boosari? niîkɨ niîwĩ.

Nilculmi fariseocunäta: “¿Pimá cay warda muyuncunäćhu aśhnun icha wäcan yacuman śhaticacüluptin mana julunmanchu?” nila.

Tawamhã aibâ za'u si, te tãma nharĩ za'ra, ãne:— Ãté ai'ra hã te za aiwi ti'maiwaptã'ã 'wa, â zô ab're u, ãté powawẽ hã. Tawamhã e â zô ab're hawimhã asiwi wazere aba õ di za, romhuri zahârizém na nherẽ. — Ãne ma tô Zezusi hã asa ãma azadanha.


Mame morara kary etaryke tyya xine,—Tee, tykase rokẽ toto. Onezuhpyra ropa toehse toto.

Nhũm pre ã Jejus mẽ kãm amnhĩ jarẽnh anẽ nhũm mẽ kuma nom kutã kãm mẽmoj jarẽnh kêt nẽ. Ra kot akupỹm ho mex jakamã nhũm mẽ tanhmã hã kãm nẽ hkêt nẽ kuhê.

Txamari kona ninoa apakapapiretari, kotxi atão Xesosi sãkire.

Âdara kepamo lâgâlâ, âkealâ Jesus aguely awyly tutuze tawylymogue.

Nuzeꞌeg kwaw izupe wà, taꞌe izeꞌeg azeharomoete aꞌe xe. —

Nonhi'ĩpondekwavi g̃a. A'ereki g̃a g̃wenohẽ tuhẽ sábado rupi.

Kỹ tóg ag tỹ ti mỹ nén tónh ke tóg tũ tĩ sir.

Ohendu-ma ramo upéa nheꞌẽ, ndikatúi ojohu vai.

Aꞌere ꞌgã nojeꞌegi futari ajemogyau ojeupe ꞌga ꞌeramũ.

Nhym me ajte anhikrê:n nhỹ, ne te kute amipãnh kum kabẽn'õ jarẽnhmãn mrãmri nhỹ.

Mîrîrî yuuku toꞌya eserîke pra awanîꞌpî.

Ha' xutigãhã', tu hãm'ãktux yũmmũg 'ohnãg.

Hoka maisa waiyore ekoaxatyahitaha enomana.

Hari. Ni-vakaabokaki ida Jesus kana'dohi-ra vagathanivini.

Miꞌi hawyi yt taꞌatuwesat kuap i kahato Iesui.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niisére neê yɨ'tití yɨ'rɨokã'kãrã niîwã.

Niptinmi mana nï mayanllanpis imaniytapis atipapäculachu.

Tazahã asa te te ãma sada'âbâ waihu'u za'ra õ di.


Imehnõ motye se pyra ehtoh poko seroMame imehnõ tosarykõ kurã menekãko toh kynexine tosarykõme, otuhtoh po. Mokaro eneryke tyya ynara tykase Jezu eya xine, toto amorepatohme,

Mẽ pahte amnhĩ to hkryre hã mẽ pajarẽnhMatêwre 23.6-14 Rukre 6.32-36 mããnẽn Xiakre 4.10Hãmri nhũm mẽ apkur kaxyw mẽ hkrĩ xà hã hkrĩ hpa. Nhũm mẽ hkwỳjaja hkwỳjê pê amnhĩ to wa nẽ mẽ hkrĩ xà mex kãm hkrĩ hpa. Hãmri nhũm Jejus ja hã mẽ omunh o xa nẽ axte mẽ kãm mẽmoj jarẽ. No ãm mẽmoj tã kuxi nẽ mẽ kãm awjarẽ nẽ mẽ kãm:

Kiiniri Kamakari PirenaIuasaaki Xesosi itikana kãkiti. Apanakini mereẽri kãkiti apiatakari takote iitopãkini. Ininiã isãpiretari ia sãpirenatxi atão inakari oerekiko.

Agonrodomo takaze mawylymo mâkeba inananomo nidâIgâsedaymby modo mesa wâgâ tâjidy koendonro lelâ induakelymo tânuagaenze myani Jesus. Mure âty sododâ iwaguepanro kehoem induakelymo, tynreim modo ekadodâ kehoem. Awârâ tientuo myani Jesus aguely:

Peiko ikàg ꞌym maꞌe ài nehe, iꞌi Zezuz aꞌe kuryUmaiꞌu zanune amo henoz pyr aꞌe wà, wexaexak wapyk àwàm ikatu weraꞌu maꞌe uzeupe aꞌe wà. Naꞌe Zezuz umaꞌemumeꞌu wanupe, aꞌe pe har nànàn.

Tenondeve py ikuai vaꞌe re ijayvuagueHaꞌe gui Jesus omaꞌẽ vy oexa oenoĩ mbyre kuery tenda tenondeve oĩ vaꞌe anho oiporavo rã oĩ aguã. Haꞌe rami vy haꞌe kuery pe omombeꞌu peteĩ ayvu mbaꞌemo re ombojoja vy:

Jesus yalaɡ̶ate ica oko ane diniwikodetibeceJesus iwitediogi niɡ̶ica oko nodenigipi oniwitedi limetiidi odoletibige niɡ̶ina nimedi ane daɡ̶axa mele. Odaa ja yatemati natematigo anida ane ɡ̶odiiɡ̶axi, meetediogi,

Nonhimbohetei po ahe hamoKiro g̃a nduri fariseus'g̃a ojipe'g̃a ndeheve – kiroki g̃a fariseu'ga g̃a mono'og̃uka g̃a mbuhuruka g̃wonga pe i'gwovouka g̃a pe. Oapy g̃a huvihava'g̃a apykava rehe ikatuva'ea rehe. “Tianderepia pa ti g̃a nhande mboheteavo,” ei g̃a. “A'ereki nhande g̃a hohe,” ei g̃a oyvyteri pe.G̃a apygame hehe Jesus'ga g̃a ndepiagi. A'ero ga ei imombe'gwovo ojo'java'ea g̃a pe. G̃a pe ga ei:

Festa to comparaçãoKỹ Jesus tóg vẽnh kar kanhrãn jé tag tó mũ sir, ha mẽ. Ti mré jẽgjẽn kỹ nỹtĩ ag mỹ tóg kãmén mũ. Ag jẽn vén sór vẽ, ag tỹ tỹ ũn mág nỹtĩ jé. Hã vég tóg mũ, hã kỹ tóg ag kanhrãnrãn sór mũ, Jesus ti.

Mbaꞌéixa pa oiporavo gwenagwã ogwapy hagwã rehegwa nheꞌẽHa gwĩ fariseu ohenói vaꞌekwe ou heta okaru porã hagwã. Ha ogwahẽ ramo peteĩ teĩ oiporavo gwenagwã ogwapy hagwã. Iporãve rãve vaꞌe-py ogwapyse. Upéa-rehe Hesu omombeꞌu íxupe kwéry arandu rehegwa nheꞌẽ omenda vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami. Heꞌi:

Tahe Jesuisi roxidu mahãdu‑di retehemyhỹre. Tiiboho dori rynana wihikỹ‑txi ronymyhỹreny. Tai kamy tamyreny rarybere:

ꞌGã neko esage are ꞌgã muꞌeawetOjemiꞌwar enune Jejui ꞌga awau afuꞌama wewiri oo maꞌe ꞌgã nesaka. ꞌGã apyga resaka uꞌama. “Naakotee maꞌe ꞌgã nenawa ꞌarimũ rũi pa ꞌgã apygiweramũ raꞌe. Esage maꞌe ꞌgã apykawa ꞌarimũ etee pa ꞌgã apygiweramũ raꞌe”, ꞌjau ꞌga ojeupe ꞌgã nesaka.Aꞌeramũ ꞌga mamaꞌe mũ momeꞌwau ꞌgã nupe ꞌgã muꞌjawamũ:

Nhym me õ kwỳ krẽno ỹrja, bẽnjadjwỳr kute memã arẽnh nhym me õ kwỳ krẽnmã ỹrja ne me kwỳ amijo rũnh prãm ne mekbê amijo me rũnh krĩ djà pytà. Nhym Jeju me omũn kam nêje memã kabẽn kadjy memã mỳjja'ã ajarẽ ne memã kum,

Tiaronkon Maꞌre Eꞌnîtoꞌ Pîꞌ Jesus EseurîmaMîrîrî taa tîpo entamoꞌkantoꞌ pîꞌ etasaꞌkon yakoꞌmenkaꞌpî Jesusya. Maasa pra yaponseꞌ wanî ereutantoꞌkon menkaꞌpî toꞌya mesa pia. Morîkon ponarî toꞌ ereutaꞌpî ipona ipîkku pe tiaronkon yentai toꞌ eꞌtoꞌpe. Mîrîrî eraꞌma tîuya yeꞌnen, Jesusya sîrîrî panton ekaremekîꞌpî toꞌ pîꞌ.

Yeyox te 'ãmuk xexka hã' mõg'ax 'ãktux'Ũyũm Yeyox, tu' xexka xop pẽnãhã', ha' yũm'ax max yãykutnãhã yãy pu', ha tikmũ'ũn te' mũtik mãm yũmmũgãhã', tu hãm'ãktux'ax hã hãmyũmmũgãhã, nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã, hu:

G̃ebuje Jesus wuymutaybitbinap ekawẽn o'g̃uwẽn jekõn ãm takoy'ibiyũ be. Ixeyũ takoy'ibiyũ kariwa bog̃at nuyap pe abik ojuy ip o'e. Imẽnpuye ijop ekawẽn o'g̃uwẽn cebe ip.

Jesus metëëk ji kanasabꞌee do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ, sahõnh hẽ Pariséw atsyyd wät do resoos mä ta tyng nꞌaa baad hadoo doo bä, ji wehꞌëëh do tyng nꞌaa. Ta ti Jesus bahapäh bä mꞌ taky hadoo, panyyg gó mꞌ tabehꞌũũm:

Yu³hẽ³nãu³a² yxau³nyhu¹ki̱³jau³su² ĩ³yau¹ũ¹nhẽ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ a²nũ²a²nãu³xa² yain³te³lhxã³ nũ¹nain¹te²nãu³xa² sa²kxai³lu² a²si³yxau³ka³txai²na² ã³wxe³ka³lo³a² so¹lxi³ te³nain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³jut3su² ĩ²nũ²la² Je³su²jah³la²kxai³lu² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³jau³xa² ĩ³ye³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la².

Himaxahenerahare Exahe Waiye Hamoka Haliti HihanakoHatyaoseta Jesus wahakoita kakaixakatyakehenerenai kaokene hoka waiyexe mexa haliya enokaneha. Hoka exakere aotyakisa:

Jesus vara va'ora ni'aha adani kanori abonoHari. Oniaroa, Jesus vada va'ora ni'aha adani ija'ari vakaikahiki. Gora kaka'da'dini va'ora kaboa'ivini hiki vi'baira kaimoni kidiania. Vanako'dihaki ida ibavi jahaki mesa kania vavithira kaimoni gora kaka'da'dini maakarina.Oniaroa, Jesus va'ora ka'ojomo'i'aha:

Sakzohotsa soho humo nisihyrinymyryky.Kyze Sesus sakzohotsa bo iktsa niyze, asahi sisapyrẽtsa bete zuba itahadyhydyhykynaha. Iwatahi sisoho humo nitsasoko, simyikaha soho humo ziwatawyky.

Miꞌi hawyi toiꞌatumuꞌe i tehay iãꞌãkap wo Iesui katupono toikuap itotiaria teꞌeruwemowato hap pote. Taꞌatukyꞌesat morekuat eꞌyparakai totiat taꞌatuꞌapyk ienuk hap eꞌat turan — Uito poꞌog torania kai taꞌatuꞌe hap moherep teran haype iꞌewyte taꞌatuesokpe ikahu kahato hap ete taꞌatuꞌapyk hap tote. Morekuat eꞌokipy tote teꞌerenuk teran. Yt teꞌerenuk teran i iraniaꞌin miitꞌin emiit wywo.

Kahaná'ikokonotimo ne xâne ákoti kapayásakapapu(Lk 22.26-27; Fp 2.3; 1 Pê 5.5)Koêku ixómoyea komóma Jesus ne hupiútihiko koane kixoku noívokoxea haxaéti ivatákokuti xe'ókuke mêsa xapákuke xâne koati payásoti, yane turíxovone itúkinoa íhokoake ne âha íhikaxea. Hara kôe:

Jesu ba'â dutirã pihîosere werê'ke niî'Fariseu kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ ba'â dutigɨ pihîo'kãrãre Jesu ĩ'yâkɨ niîwĩ. Naâ duhisé ãyusé ɨ'mɨtã́sepɨ besé duhîkãrã niîwã. Teeré ĩ'yâgɨ, Jesu naâre a'tîro werê kasakɨ niîwĩ:

Tayta Diosmi mayantapis ayaycachimunChayćhümi ayachimuśhan nunacunaca quitanacuylla allin puydïnin nunacunap täcunanman täcuy munayalcäta licälun.

Dama dawapu wasu'u, dama dapire wasu'u meTawamhã wedeza na dasi'ubumroi wamhã, ma tô ni'wam norĩ hã dama ĩpire norĩ te na ai'ubumro, dame sô ĩdahârâ za'ra norĩ hã. Ãne ma tô ãma da'madâ, Zezusi hã. Taha wa, ma tô tãma ãma romnhimiré'é za'ra, ãne:


—Pytakety autuhtoh pona toahmase awahtao xine epehtoh kurã pona porohpyra ehtoko. Otarãme okomino imehxo exikety oehnõko mana, otuhse. Mame esẽ mã oehnõko oya xine. Ynara ãko mã oya xine, “Mose esary taro. Esyryhmako,” ãko mã oya xine esemy. Mame ehxirõko matose, imepỹ pona porohnõko ropa matose etyhpyry pona myhene.

—Nà koja mẽ axpẽn mã mẽhõ rer kaxyw nẽ amnhĩ wỳr mẽ atã karõ. Mẽ ate kutã axàpkur kaxyw. Hãmri kêr ka mẽ hwỳr mra nẽ axàpkur kaxyw nẽ kupĩp kãm akrĩ kurê kumrẽx. No kot kaj mẽ kêp amnhĩ to wa nẽ mẽ hkrĩ xà mex pytà nẽ hã akrĩ nhũm ra kot amnhĩ to rax xwỳnhjê hõja hapu hã mẽ akôt tẽn axà. Hãmri nhũm ixkre nhõ dõn kot amnhĩ wỳr mẽ awỳr xwỳnhta mẽ hkrĩ xà mexta ã mẽ awỳ nẽ mẽ amã: “Kwa mẽ atõ kànhmã xa nẽ kãm mẽ hkrĩ xà kaprã.” Anẽ. Hãmri ka nhãm xa nẽ kãm anhỹr xàta gõ. Hãmri nẽ apijaàm kãm hpãnhã kupĩp kãm nhỹ.

Kãkiti ĩtaniriuatini kiiniriti pirena isãpireta:—Kiiniriã hĩsikasaaki, kona himereẽpiri kãkiti apiatakari topãkiniãtaã hiĩtopãkini, kotxi atxiĩti eereka kemaĩtxitakori apiatakari apoka.

— Mâwinduatomoem mâjigâseolymo-ro watay tynruneim modo ekadodâba ikadaungâ, akadâmo tynreim, mure sodo modo sainse mawânkâ.

Aze amo penenoz zereko haw pe maiꞌu haw pe wà nehe, peapyk zo apykaw ikatu weraꞌu maꞌe rehe nehe. Taꞌe ur ruꞌu amo henoz pyr ikàg weraꞌu maꞌe aꞌe nehe xe.

— Amongue omendaa py penerenoĩ ramo ndaꞌevei tenda tenondeve oĩ vaꞌe py peĩ aguã. Mbaꞌeta xapyꞌa rei pendegui yvateve vaꞌe oenoĩ mbyre ou ramo

“Niɡ̶ina nigakaami nodenigi midi nadoneɡ̶egi, jinaɡ̶anicooteloco baancotedi ane daɡ̶axa mele. Igaataɡ̶a eji meledi onode eledi oko ane daɡ̶axa me ɡ̶oneɡ̶egi ane daɡ̶a ɡ̶adiciagi. Odaa niɡ̶ijo ane ɡ̶adodeni, diɡ̶icotaɡ̶awa ijaaɡ̶ijo niɡ̶ijo eledi nodenigi, odaa meetaɡ̶awa, ‘Ajicita ɡ̶amedi niɡ̶ida eledi yodenigi.’ Odaa jaɡ̶aniboliki, odaa jaɡ̶anicooteloco nimedi ane deɡ̶ele.

—Po toryva jara'ga pe mono'og̃ukari pe'u ti javo toryvi pe g̃amohembirekohai pe. Pehorame toryva repiaga ti tapeapygi huvihava'g̃a apykava rehe ikatuva'ea rehe tianderepia pa ti g̃a jave'yma. Mara'ngu po ijara'ga javo ndehoheve'ga pe: “Herejo toryva repiaga”? A'ero po ti ga ruri nehẽ. Nurã po ti ijara'ga ei pe me nehẽ: “Na ga apygi pe py'rovo huvihava'ga apykava rehe ikatuva'ea rehe.” Ga erame na pe me, a'ero po ti pe ndapepoyjayjari nehẽ pejigwovo peapyga irupe okoteheve'g̃a apykava rehe nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.?

Kỹ tóg ag mỹ: “kejẽn ũ tóg ãjag mỹ: “kurã ẽn kã sóg vẽnh prũg ke to festa han ke mũ. Ha inh mré jẽn kãtĩg,” henh ke mũ. Kỹ ti festa kã jẽn vén sór tũg nĩ. Hẽn ri ke mũn ã kãfór nĩ ũ tóg ki jun mũ. Kỹ festa ki rĩr mũ tóg ã mỹ: “toreg verꞌ,” henh ke mũ. “Ti jẽn kar kỹ ã tóg jẽn ke mũ. Mẽ kỹ jẽ nĩ ver,” he jé tóg ke mũ ã mỹ, ũ tỹ festa ki rĩr tĩ ti. Kỹ tóg ã mỹꞌa tĩnh mũ sir, ha mẽ.

—Ne renói ramo erekaru hagwã omenda vaꞌe ha-py, ani erenhembotuvixa eterei eregwapy hagwã. Ejehexa uka porã katu. Imbotuvixapyrã vaꞌe renda-py ani eregwapy teĩ. Imbotuvixapyrã eꞌỹ-rupi eiko pono ne mbova óga járy nde gwapy ha-gwi. “Niporãi eregwapy koꞌa-py. Ko vaꞌe mburuvixave renda ae ko. Haꞌe ae ogwapy-ta koꞌa-py. Nde, eregwapy mombyryve xéhegwi” pono heꞌi nde-vy. Aipo-rami ne mbova ramo nane mbovyꞌái arã. Ne mopuꞌã puꞌã ramo ne motĩ-ma arã. Series([], )

—Txibo inyõ bedesanaõ araarikeki. Uritere rynanawi‑ò rỹõmykre. Txibo dori inyõ aratyre ityhy kanake lau. Tukeki bedesa dinodu inyõ aratyre‑ò arynana‑txi ronykemy adee kanarybekre. Tai tahe maixỹrumy rynana bina‑ò bonykre.

(8,9) —ꞌGa amũ nipo ꞌua ene moꞌwya, “Ere ejua ejemiꞌwaa jerog ipe”, ꞌjau enee. Aꞌeramũ nipo ene ewau eapyka esage maꞌe ꞌgã apykawa ꞌarimũ. Aꞌeramũ nipo esage maꞌe ꞌga amũ ꞌua wapykawa ꞌarimũ ene renamũ osou. Aꞌeramũ nipo ene moꞌwyarera ꞌga “Eyryk ꞌga renaw awi”, ꞌjau enee. Aꞌeramũ nipo ene ejenosõu ekou ꞌgã nowase— ꞌjau ꞌga uꞌama ꞌgã nupe. Series([], )

—Me kute abenã me rẽnhkam ne me àkur rũnhĩ. Nhym kute abenã me rẽnh djwỳnhja amã kabẽn jabej ne amã, “Amrẽ tẽn me kutã anhõ kwỳ krẽ”, ane. Ga kam tẽn ũrkwãmã wadjàn kam kwãrĩk wãnh ga amijo me rũnh krĩ djà pytàr ne kam anhỹr kêt. Dja me bẽnjadjwỳr'õ akôt bôx, kute raxo ajakrenh'õ akôt bôx nhym kam abenã me rẽnhdjwỳnh amã, “On kàjmã dja. On kàjmã dja gê tãwã nhỹ. Tãwã ne kute raxo ajakrenh. Ga dja ga tẽn me burũm nhỹ, me wã nhikô'ã nhỹ”, ane ga kam apijàm ne. Kute me ipôkri amã anhỹrkam dja ga apijàm rax ne. Series([], )

Taꞌpîiya toꞌ pîꞌ: —Aꞌkî, anîꞌya amîrîꞌnîkon etasaꞌ ya tîînoꞌpîtasen festarî pîꞌ tauya sîrîrî kereutatî morî ereutantoꞌ pona. Maasa pra ipîkku pe tîweꞌsen ayentaiꞌnîkon etasaꞌ wîttî esaꞌya yai pra. Moropai taiya apîꞌnîkon: “Anîꞌya amîrî etaꞌpî tarîniꞌ ereutapa?” taiya eꞌpainon. Moropai taiya apîꞌ: “Atarimakî mîseniꞌ ipîkku ereutatoꞌpe”, taiya apîꞌ. Mîrîrî yai aweppepî kureꞌne. Tiaronkon rawîrî aponoꞌ morî maꞌre tîweꞌsen pona eereuta.

—Tikmũ'ũn yãytaha', ha' nõy te 'ãxãnãhã pu 'ãmuk xexka ha mõg, 'ãpu mõg, pa' yũm'ax max xak hok yãy pu'. 'Ãmhok. Peyã tik xexka mõg kamah, ha 'ãk-tõgnãg, puxix mĩptut xuxyã xa hãm'ãktux, hu: “'Ãpu, yũm'ax nõy xax nũy tu yũm. Tik xexka te nũ yũm'ax max putup, nũy tu yũm.” Kaxĩy. Ha xate yãyhãhup, tu' yũm'ax nõy xak.

— Jewebumũnap epeta be eydakoy buje, kariwa yobog̃at tũyap pe g̃u juy epabik- -ka'ũmaap tũyap pe acã — io'e. — Kariwa yobog̃at aco'i o'takoy ip- -eybodiat.

—Ketꞌëë do jäm nꞌaa hẽnh ji ratsyyd bä, bë esóts manä baad hadoo doo, hyb nꞌaa jawyk do tyng bë tyng. Hyb nꞌaa jawyk do tyng nꞌaa bë esóts bä, hyb nꞌaa jawyk do bë mahä̃nh tatsyyd wät do kajaa bä, katꞌëë do noo gana do ky hadoo da bë hã: “Manꞌoo hahỹỹ hã ta tyng majasooh doo”, näng da. Tii bä kä da, sa matym gó da bë da nu mebyy bong. Tii bä kä, bë kahỹỹd kän ky nꞌaa netsꞌäs do tyng jó kä.

Ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— In³txa² sa³nxe³la³kon³te³lhxã³ ã³nũ²kxi²sxã³ yain³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ a²si³yxau³ka³txa³ he³la³kai²na² ã³wxe³ka³lo³a² wxe³ah³lxi³txa³hẽ¹li¹, a²nũ²a² hxi²kan¹sxã³ wa³to²hi²te²a² ĩ³kaix1ju³tan¹te²kxa³ya̱n³tu̱³ wxã³kxa²ya̱n³txi³sa³.

— Hatya kaixakahena hiso wenakakoati ana hoka awa atyo okahakalatikoa waiyexe koa hisoka. Waiya aliya hoka hatya hiyahehare kakaexakatyaka hoka hatyaosetaiya kaexakahenere hiso, hatya xoahaiya, nexa hihiye: “Hainakoaheta hoka exe hatyaose tyoka”, nexaiya. Hoka hatyaosetaiya hihaihare, exahe ewaxirahare okahakalatikoaiya hiyane hisokeheta.

—Ija'ari ira kaboa'ihi akarai kaihinikani kania ikanorini, hari'a bana inako'di ida ibavi jahaki mesa kania ivavithiki kaimoni. Ira kaboa'ikia vahabini bikaboa'i'iki jaboni ada ija'ari vaka'da'diva. Ikava'ibodivarani bana, ija'ari vaka'da'diva kaikahina viahania, ivani ivithijorakihi ibavi jahakia. Oniaroa, kaikahiha ada ka'da'di. Ira kaboa'ikia binako'diki bana ida ibavi jahaki ka'da'di kaimoni. Ibavi jahakia ivithini-ra nokiha, ira ni'aki bana ada: “Ka'da'di hada hoariha, ino'avinihi bana ida ibavi jahaki ivavithiki kidimoni hini.” Nimania bana ida varani iva'ini-ra anaipahihiki. Igaamananihi napaja pa'itxia ivithirari'ihi. Jahariki hida kadaimoni hini.

— Mysukzawy myikaha bo pakzo zeka. Mydyhydyhywytsa tisapyrẽtsa bete ka ba dyhy zikaha. Tozeka ja maku myhyrizikwanita mozumu zeka iwaze tamyikahakata ape my: “Kyiktykta! Ikiakta meky botu dyhy tykta!” my. Iwaze isapybyita bete dyhy my. Zihitsa nitsasokoze ikia asikpyby tsipiyk. Ikia pakzo zeka pykyhytuty myhyrizikwybyitsa tuk dyhy ty.

Miꞌiria pe Iesui toꞌe — Uhytꞌiꞌin manaꞌin karãpeĩ morekuaria eikaykay ienuk hap kape turan o yt eiwoꞌoꞌapyk teiꞌo iwatoꞌin nakaria eꞌamyap tote eiwemowato haype hap e. Pyno poꞌog waku paaꞌe haria wo yn itote eweikupteꞌen. Maꞌato eweiꞌapyk morekuaria ewy turanuat putꞌokꞌe wẽtup ok poꞌog iwato rakat eikawiat hat. Miꞌi hawyi aru ienuk hap kaꞌiwat toꞌe aru ehepe — Apuete uhyt mana etum no eꞌamyap meiũwat uiwy pe e aru. Miꞌi hawyi eraꞌapyk kuepe e aru. Miꞌi pote aru eiwemõti hap kahato topyhuꞌat ehete e. Miꞌi hawyi ienuk hap eꞌat pe eremõti kahato yi tote apyk pe eraꞌapyk hawyi e.

—Enepo iteíkakana niképoni xoko áyui kasâtuxoti, hako neivókoxo ivétakoku ovoti xêrerekuke kasâtuxoti, vo'oku enepo síma koati payásoti ya itíke, yane simópitimo ne itaíkopiti, enepone itaíkoatimaka ne po'i simôti, epemópitimo ípekivo motovâti ivátakea ne po'i simôti. Yane hána'itimo tíyapana koêku vatahí képi po'íke.

—Ni'kɨ́ mɨsâre amûkã dɨ'terí bosê nɨmɨre pihikã́, ɨ'mɨtã́se duhisépɨre duhî we'otikã'ya. Apé tero weégɨ ãpí mɨsâ nemoró wiôgɨ pihî no'o'kɨ etâ boosami. Mɨsâ pɨárãpɨre pihîo'kɨ a'tîro niî boosami: “Ã'riré a'tó duhiró o'ôya. Mɨ'ɨ̂ pe'e siropɨ́ duhîgɨ wa'âya”, niî boosami. Tohô weégɨ mɨ'ɨ̂ sirokãhá kumuropɨ duhîgɨ wa'âgɨ, bopôyaro yɨ'rɨ boósa'.

Chaynayäta licalculmi Jesus nila: “Mayanpis juc jatun cumbiduman ayaycachishuptiqui'a ama-ari puydï nunacunap mïsanman täcuyta ućhinacuyalcaychu. Ichaćh juc mas puydïnin nuna ćhämuptin'a puydïnu täcucuyaptiquipis ayachishüniquica ‘Manamá ampächu cala. Ipaman aśhucullay’ nil nishunqui. Jinaptinćha pin'acüśha aśhupäcunqui.

— Ni'wa hã asô hârâ wamhã, dasina damro u dame asa da, aimorĩ wamhã, dama ĩpire norĩ te na, asãmra õ di za. E marĩ wa. Ãté, aima ĩpire hã te dame tihâiba, dame sô ĩdahârâ hã. Tawamhã te za aima tinha, 'ri tede'wa hã, õ niwĩ asãmra da, asãmrazém na sãmra da, aima ĩpire hã. Taha wa, te te aima ĩnharĩ ma, asiséb di za. Da'rãsutu u, te za oto asã.


Yrome toahmase awahtao xine otuhtoh pona, ytotoko. Mame ehpiõ pona rokẽ oporohtoko epoehtoh pona, imãkõkara esary pona. Morarame otarãme oeahmahpõ oehnõko mana. Ynara ãko mã oya xine, “Xiaro osehko, sẽ pona, epehtoh kurã pona,” ãko mã oya xine. Mame kure oexirykõ enẽko imehnõ mana emero porehme, tykase Jezu eya xine.

Ja pymaj kêr ka mẽ kupĩp kãm akrĩ kurê kumrẽx. Kê ixkre nhõ dõnja tee ri ja hã mẽ apumu nẽ mẽ amã: “Tk. Kwa ixkràmnhwỳjaja. Mẽ kupĩp kãm akrĩ hkêt nẽ. Kwa mẽ mra nẽ jar mẽ hkrĩ xà mex ã mãn akrĩ.” Anẽ hãmri nhũm ja mẽ amã mex nẽ. Nhũm mẽ piitã kot mẽ ato mex ã mẽ atã omu ka mẽ ajaxwỳja amnhĩ tã omu nẽ akĩnh nẽ ajamakêtkati nẽ akrĩ.

Kiiniriã hĩsikasaaki, apanakinikata hĩitopãka. Ikara atoko ininiã, kakiiniriteri akiritai: “Nitari uaimoni pina. Piitopãka uai. Uaira erekari.” Ikara atoko pininiã, apanakini iuaã auakani imarotariko pite apiatakari pininiãua.

— Mâwinduatoem mâjigâseolymo-ro watay, iwaguelâ âty sododâ ikadaungâ, kurâdo âdaunlo modo duaylâ. Awylygue mawânkâ ise âgâsenimobyry warâ âyanmo aguely: “Âetaungâ wopaji, yataen-ho modo. Xirâ pymâ modo ekado onwa ikadaungârâ” kely. Awârâ tientuo, idânârâ igâsedaymby modo tynrenseim mawylymo xutuze.

Aze amo nerenoz maiꞌu haw pe nehe, eapyk apykaw ikatu ꞌym maꞌe rehe nehe. Aꞌe mehe tàpuz zar uzeꞌeg putar wà newe nehe. — Kwa, eapyk eho pe pe nehe ty, apykaw ikatu maꞌe rehe nehe ty, iꞌi putar newe nehe. Aꞌe rupi tàpuz izar nemuawate katu putar amogwer henoz pyr wanuwa rupi nehe.

Haꞌe rami ꞌrãgue py amongue penerenoĩ ramo haꞌeveve tenda ijapyꞌi py oĩ vaꞌe py peĩ. Haꞌe ramo penerenoĩare ou vy “Xeirũ, kyvõve ke eguapy”, heꞌi ꞌrã pẽvy. Haꞌe ramo oenoĩ mbyre kuery haꞌe javi oikuaa ꞌrã penemboetevea.

Pida niɡ̶ina nigakaami nodenigi nalooɡ̶o, anicooteloco niɡ̶idi nimedi ane daɡ̶a ɡ̶oneɡ̶egi. Odaa niɡ̶ida ane ɡ̶adodeni igo makaamita, meetaɡ̶awa, ‘Yokaaɡ̶edi, anagi, anicooti digoina miditaɡ̶a nimedi anele.’ Joaniɡ̶idaaɡ̶ee ɡ̶adeloɡ̶oteeni lodoe iditawece niɡ̶idi lodenigipi.

—Po toryva jara'ga pe mono'og̃ukari toryva repiagauka pe me nehẽ. Peapy na'ẽ ti okoteheve'g̃a apykava rehe. Aerẽ po ti ijara'ga ruri javo pe me nehẽ. “Pejikoty'a pe ji pavẽi,” e po ti ga pe me nehẽ. “Ikatuva'ea rehe ti peapy huvihava'g̃a apykava rehe.” Ga erame na, po ti ojipe'g̃a ga renduvi – kiroki g̃a oapy pe pyri. A'ero po ti g̃a ei pe mombe'gwovo: “G̃ahã ore hohe.” Nahã po ti g̃a ei pe mboheteavo nehẽ, ei Jesus'ga.

Kỹ ã tỹ festa venh tĩg kỹ mẽ kỹ nĩmnĩ ver, vẽjẽn jãvãnh kỹ. Kỹ festa ki rĩr mũ vỹ ã mỹ: “ha jẽn vén, fag mré,” henh ke mũ. Kỹ ã pi(jé) mỹꞌãg ke mũꞌ,” he tóg ag mỹ, Jesus ti.

Iporãve eregwapy imbotuvixapyrã eꞌỹ hagwã-rami. Upe-py eregwapy jave óga járy ou arã nde ha-py: “Iporãve xe ypy pyve eregwapy koꞌa-py erekaru porãve arã nde” heꞌi arã nde-vy ne mbotuvixave-vy vaꞌerã. Upéixa ramo ohendu vaꞌe ne mbotuvixave vaꞌerã enterovéa-gwi.

Kialemyta inyõ araarikeki, rynana bina‑txi bonykre. Tahe bedesa dinodu adee kanarybekre: —Wy, katxi bodonyke rynanawihikỹ‑ò. Tai tahe kai mabedesakre ibutuko‑ò.

—Aꞌeramũ ene ꞌgã amũ emoꞌwyramũ eapyka akotee maꞌe ꞌgã apykawa ꞌarimũ te. Aꞌeramũ nipo ene moꞌwyarera ꞌga ꞌua osou. Aꞌeramũ ꞌga te ꞌjau enee: “ꞌAu te ejot eapyka je pyri”, ꞌjau enee— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Aꞌeramũ ene ekou ꞌwyriaꞌri ꞌjawe ꞌgã nowase— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Bep kati, dja ga anhõ kwỳ krẽn kadjy wadjàn tu me burũm nhỹ, me kàtàm ja nhikô'ã nhỹ nhym kam ta, abenã me rẽnhdjwỳnh ta gêdja amã, “Kati, Bẽpbãmre, amrẽ tẽn me rũnh krĩ djàkam nhỹn anhõ kwỳ krẽn mex”, ane. Ga kam arỳm 'ỳr tẽ. Ta gêdja arỳm me ipôkri ajo rax. Nhym me kunĩ arỳm araxkôt apumũ. Me aro'ã anhõ kwỳ krẽno anhỹrja dja me araxkôt apumũ.

Tauya apîꞌnîkon, etasaꞌ pe aponoꞌ morî maꞌre tîweꞌsen pona ereutatî. Moropai mîîkîrî ayetatîponkonya ayeraꞌmakon. Moropai taiya apîꞌnîkon: “Uwanîyakon, tarîwaya ereutataneꞌkî. Sîrîrî ereutantoꞌ morî pona”, taiya. Mîrîrî warantî kureꞌne ayapurî toꞌya eseraꞌma tamîꞌnawîronkon ipîkkukon etasaꞌkon rawîrî —taꞌpî Jesusya.

Kaxĩy mĩy hok. Pa tik te 'ãxãnãhã pu mõg 'ũpet hah, 'ãpu, mõg, pa' yũm'ax kummuk yãykutnã', nũy yũm, ha tikmũ'ũn te xa hãm'ãktux'ax hu: “'Ãmũn tek mũn hã 'ãxape', mã', nũy 'ũyũm'ax max yĩmũ' yũm.” Kaxĩy. Ha 'ãhittup xexkah, yã tikmũ'ũn xohix te' pẽnãhã', tu 'ãxape te 'ãp-tup pax pẽnãhã, ha 'ãhittup.

— Eydakoy buje juy epeju. Ka'ũmaap tũyap pe juy epabik. Eydakoyat pe iboap co buje, jajẽm eykay. “Obure, kariwa yobog̃at tũyap pe juy abik, ẽn kariwa buye,” i je'e eywebe — io'e. — Imẽn i'e buje, eyweju jekõnkõnayũ xe eya'õbuyxiayũm epe'e — io'e.

Bë ratsyyd bä, tawꞌããts hẽ bë atooj dawë hã, hyb nꞌaa najewyk do tyng jó. Ti mꞌ jäm no gana do kajaa bä, hahỹỹ da ta kyyh bë hã: “Bꞌëëp dana, pꞌeets hẽ, baad hadoo doo bä bë atooj.” Tii bä kä, tatsꞌyyt do wób sa matym gó bë kawehëë däk da.

Nxe³yãn¹ta¹ ã³wih¹xi¹nhĩ¹na² kwa² ã³wxe³ka³lo³a² yxau³sẽ¹li¹. Nĩn¹kxai²nãn²tu̱³ kãin²jah³la² wxã²nxa³kxai²nãn²tu̱³ nxe²ĩ³ye³kxi²nxain¹te³nah¹lxi¹: Ya²ha³wi¹. Ti¹a² ã³wxe³ka³lo³a² wi¹ka³lo³a² yxaut3txu¹li¹. Nxe³nxa²kxai²nãn²tu̱³ wxã³ain¹tũ̱³ka̱³txa² a²yxo²ha³kxa¹ wi¹le³kxi²nxain¹tu¹wi¹.

Hoka maika hikakaixakatyakehena hoka ewaxirahare okahakalatikoa hiyane hisoka. Nikare ite hoka kaexakahenere hiso ite nexa: “Nohinaehare, hisohena hoka exe okahakalati waiyexe koa hisoka”, nexaiya. Nikare ite kalore hikaxaiminisakita tyotya kakaexakatyakehenerenai nahalakoa.

Oniania, ira onava'isohivini hiki bana ida hojai hoariha jahaki. Akarai kaihinikani kania ikaikahini vani vithi'imidia bana ira kaboa'i'iki napaja nina pa'itxia. Iva'aha bana ida hoariha vithini ibavini jahakia. Oniaroa, ira kaboa'i'iki ira ni'aki bana i: “Kodiva'ahi, khami bana mahija ibavi jahakia ivithivini.” Kanori abono vahoariha vanokiki bana ida ivithirarini, vaabono vakani'akhamavini: “Haria kaboa'ikia bihonariaki hada ibavi jahakia vithina. Ka'da'di jahaki vahabini ada.” Jahaki hida kadaimoni hini.

Iwaze hi zihitsa ikia pe my: “O ikiakta katsa mytuk tsikadisahata my. Yhỹ” tsimy. Taparaka isapybara bete tu dyhy tsimy. Pakzo zeka pykyhy myhyrizikwybyitsa baze dyhy tsimy. Zihitsa myikaha adyhywy bo mozumu. Iwaze hi: “Katukta, anaeze dyhy tyny” my. Iwaze maku myhyrizikwanita baze dyhy tsimy niy. Nitsasokoze kytsa okzeka ikia aspirikporẽta. Kytsa ahatuk tahadisahakanahaze ahumo sispirikporẽtsa iwatsahi kytsa okzeka wasani tsimy.

Miꞌi pote worohoꞌonãpin teran uhytꞌiꞌin manaꞌin. Karãpe aikaykay ienuk hap kape turan waku wataꞌapyk yt uwe mikuap i yatype. Miꞌi pote aru ienuk kaꞌiwat tut ahowawi hawyi — Poꞌog waku morekuat amyap tote ro eraꞌapyk mana uhyt e aru ahepe. Miꞌi hawyi aiwemõtypot hap itote topyhuꞌat. Iꞌewyte aru itotiaria aikuap taꞌyn morekuaria mimõtypot no watoĩneꞌen hap are.

—Itea enepo áva itaíkopiti, hane yéna ivétakoponi xoko ivatákokutihiko ákoti itukapu ivátakoku payásoti. Yane enepo pihinápi ne itaíkopiti, haramo kixópi: “Iningoné, hara ivétakapana nonekútike xêrerekuke ne kasâtuxoti” kixópitimo. Yane kuteâti kixópiku, koati kapayásokopitimo nonékuke uhá koeti po'ínuhiko itá'iuti.

Mɨ'ɨ̂re ba'â dutikã, a'tîro pe'e weeyá. Sirokãhá kumuropɨ duhîya. Mɨ'ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, mɨ'ɨ̂re ba'â duti'kɨ a'tîro niîgɨsami: “Yɨ'ɨ̂ me'rakɨ̃hɨ, a'tó ɨ'mɨtã́ kureropɨ a'tiá”, niîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, niî pe'tirã ãpêrã pihî'kãrã wio pesáse me'ra mɨ'ɨ̂re ĩ'yârãsama.

“Aśhwanpari mayanpis ayachishuptiqui'a ipa-ipallaman taycuculcay. Chay ayachishüniqui ćhämul ‘¿Imactatan cayćhu täcuyanqui? Acuchun, taycawshimay’ nilćha pasaycachishunqui. Chayćha lluy nunacunäpis paywan cuscacta allinpa licapäcuśhunqui.

Taha wa, ãne tõ da, dame asa da, asô dahârâ wamhã, da'rãsutu u, te za a'â asã. E marĩ da. 'Ri tede'wa hã si'uihâ na si te te aima pisutu da, dama ĩpire norĩ 'rata asãmra da, asa da. Danho'a te te aima pisutu wamhã, aima rowẽ uptabi di za.


—Ynara exiryke, tuisamehxo oexirykohtao ãmoreme xine, tuisame pyra oritorỹko Ritonõpo mana. Yrome imehnõ motye oexirykõ se pyra awahtao xine tuisamehxo oritorỹko mã Ritonõpo, tykase Jezu eya xine.

—Nẽ koja mẽhõ te amnhĩ to rax o hkwỳjê jakrenh pyràk o amnhĩ nhĩpêx o ri pa hãmri nhũm Tĩrtũm ja hã omu nẽ tanhmã hã ho. Hãmri nhũm ra amnhĩ to grire hã amnhĩ pumunh o ri pa nẽ rĩ amnhĩ pumu. Nom koja mẽhõ amnhĩ to rax o hkwỳjê jakrenh pyràk o amnhĩ nhĩpêx o ri pa hkêt nhũm Tĩrtũm ja hã omu hãmri nẽ tãm amnhĩm kot amnhĩ to rax xwỳnh ã harẽ. Anẽ.

Ãtikaka kãkiti txari: “Nota apiari nitxaua.” Txamari Teoso txariko: “Poiãori itxaua.” Ãtipekana txari: “Nota poiãori nitxaua.” Txamari Teoso txariko: “Iua apiari itxaua.”

Deus enanajima, kurâ domodo tâwâlâ kulâ âtyrenni watay, âdaunlo modo kulâ awâkâ aunlo. Âtyendânry modo olâ Deus xurâem, tynreim kehoem — kely Jesus.

Tuwihaw ikàg maꞌe romo aiko ihe, aze iꞌi amo uzeupe aꞌe wà nehe, — Ikàg ꞌym maꞌe romo ereiko ne, iꞌi putar Tupàn aꞌe teko wanupe aꞌe nehe. Ikàg ꞌym maꞌe romo aiko ihe, aze iꞌi amo uzeupe aꞌe wà nehe, — Tuwihaw ikàg maꞌe romo ereiko ne, iꞌi putar Tupàn aꞌe teko wanupe aꞌe nehe.

Mbaꞌeta haꞌe javive onhemboyvate vaꞌekue omoꞌyvyĩꞌiave ꞌrã. Haꞌe rã onhemoꞌyvyĩꞌi vaꞌekue ma omboyvateave ꞌrã — heꞌi.Mateus 23.6, 12 Provérbios 25.6, 7

Igaataɡ̶a niɡ̶ina oko anepaa doletibige me yeloɡ̶o, nigidiaaɡ̶idi icota me diniwikodetibece. Pida niɡ̶ina ane diniwikodetibece, nigidiaaɡ̶idi icota me yeloɡ̶o.”

—Po pe ei: “Jihi ko huvihavamo ojipe'g̃a hohe pa.” Po pe ei a'ea penhimboheteavo pepopoakaramo pejikovo aha huvihavamo, a'ero po ti Tupana'ga ei pe me nehẽ: “Pe ndapekoi huvihavamo. Napenhimbohetei po pe hamo a'ero!” A'ea po ti Tupana'ga ei pe me nehẽ, ei Jesus'ga. Po pe napenhimbohetei ojipe'g̃a pokokatuavo, a'ero po ti Tupana'ga ei pe me nehẽ: “Peko ti huvihavamo.” A'ea po ti ga ei pe me nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.

“Hã kỹ tóg ũ tỹ ag kãfór nĩ sór mũ térem ke mũ, vẽsỹkã, Topẽ ti, ha vemnĩ. Jãvo tóg ũ tỹ: “tỹ inh ũn sĩ nĩ,” he mũ ẽn jãnfyn ke mũ, ha vemnĩ,” he tóg, Jesus ti.

Haꞌe-ta peẽ-my, onhembotuvixaseve vaꞌe-rehe avave nopenáiry, ha upe onhemomirĩve vaꞌe-pe katu ombotuvixave vaꞌerã.

Tahe ixityhydỹỹdu mahãdu uritere reakre. Kõmyta uriixi dinodu mahãdu rawowydykre.

—“Je ꞌã kũimaꞌeeteetea” ꞌjara Janeruwarete ꞌga imogyau tywet. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga “Nakũimaꞌeeteete rũi je” ꞌjara ꞌgã etee ꞌga imogyau kũimaꞌeeteeteramũ ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

E kum ẽ, me kute amijo rũnh prãmja gêdja me ĩ pijàm ne. Nhym bep me amikam pijàm ne akrànmã ar kute amijo baja gêdja arỳm Metĩndjwỳnh pãnh meo rũnh ne, ane.

—Maasa pra anîꞌ eꞌkuꞌsaꞌ ya ipîkku pe moropai mîî pe, mîîkîrî ena kupî sîrîrî tiaronkon maꞌre. Aweppepî kupî sîrîrî. Tîîse anîꞌ eꞌsaꞌ ya ipîkku pe pra, moropai mîî pe pra, mîîkîrî yapurî toꞌya, ipîkku pe eena —taꞌpî Jesusya.

Kaxĩy Topa te' hupmãp-tup tikmũ'ũn te yãy xexka pe' paxex, ha tikmũ'ũn te yãy pe'paxexk-tõgnãg te yãyhãp-tup xexkah. Ũkux. Kaxĩy.

— Eya'õbuyxian pin pima, Deus xe eya'õbuyxi g̃u epesop. Eya'õbuyxian pin'ũm pima bit, cexe eya'õbuyxiayũm epesop — io'e Jesus.

Jé ta daaj hẽ kawehꞌëëh doo, nu mebyy wät da, ta wób sa yd jé tanu gadäg hõm. Jé ta daaj hẽ kawanehꞌëëh doo, rawehꞌëëh da, Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä —näng mä Jesus.

Nxe³ju³kxai³lu² wxãi²nãn²ta³ ĩ²li³te² ĩ³nxãn²ta³ wi¹le³kxi¹nx2tain¹ju³ta³nũ³a² ten³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ a²yu³hẽ³nãu³a² yxau³nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ a²yu³hẽ³nãu³a² yxau³nyhah¹lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ĩ³kãi²non³si¹nx2ti³tu¹wi¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Hiyaiya, xala xamani atyo ite kalorexe aokowita hoka wakahare atyoite kaxomokakeheta. Hoka xala xamani atyo ite maisa haiyanae xahehare aokowita hoka kalorexe atyoite kaxomokakeheta — nexa Jesus.

Hari. Ija'ari abononi ni'ahi: “Hovani ojahaka'oaki ho.” Deus bini'aki bana ida ija'ari: “Ivani ni-nahina ihipa'itxirihi.” Va'ini aipahihiki bana ida. Ija'ari hoariha bikava'ibodivaraniki ida nahina hirini. Deus bini'aki bana ida ija'ari: “Ivani ijaha'oamanija.” — Jesus va'ora ni'aha adani vajoroniki.

Iwaze hi aty mytsaty “Utakta myhyrizikwani my zeka” atahi tisikpybyrẽta mozik. Aty tapetu isopyk “O aty utakta myhyrizikwybyita my zeka pykyhy tu isopyk” my. Iwa mytsaty mykara zeka wasani my. Atahi myhyrizikwani mozik — Sesus niy.

Katupono mio tã e ehowawi AheTupana — Wemowato haria mohit hano areĩneꞌen e. Maꞌato wemohit haria mõtypot hano areĩneꞌen e.

—Vo'oku koteyókokonotimo ne uhá koeti kapayásokopovoti. Kene ne ákoti kapayásakapapu, kahaná'ikokonotimo —koéne.

A'tîro niî'. Ãpêrã yɨ'rɨóro niî yɨ'rɨ nɨ'ka' niî tɨ'ó yã'agɨ noho mehô niigɨ́ weé no'ogɨsami. Yɨ'ɨ̂ ãpêrã yɨ'rɨóro niî' niî tɨ'ó yã'atigɨ pe'ere Õ'âkɨ̃hɨ ãpêrã yɨ'rɨóro tohakã́ weegɨ́sami, niîkɨ niîwĩ.

“Uyalipämay, mayanpis juccunapïtapis masta nunatucücá pin'ayman juluśham can'a. Ñatac mana nunatucullal cäcunämi ichá rasunpalä altuman juluśha can'a” nila.

Tane, ni'wa hã pire wẽ te, 'râwi sina 're wata mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te za tãma pisutu, wapu na 're hâimana mono da oto. Duré ni'wa hã, tipire na 'râwi 're si'madâ'â mono õ wamhã, te za tãma pisutu, dama pire na 're hâimana mono da oto. — Ãne ma tô tãma waihu'u, Zezusi hã.


Mame ynara tykase ropa Jezu toahmahpono a,—Otuhtoh tyrise oya ahtao oepe tõ rokẽ kara eahmako. Oekyry tõ rokẽ kara roropa, tymõkomoke exiketõ rokẽ kara roropa. Mokaro rokẽ eahmaryhtao oya emetakãmãko mã toto. Mame toahmase awahtao eya xine pake topehmase omoro, kure oehtopõpyry tometakãmase exiryke eya xine.

Mẽ pahte mẽ kêp amrakati xwỳnhjê ho mex ã mẽ pamã karõNhũm pre ã Jejus mẽ ahkre anẽ hãmri nẽ hpãnhã mẽ apkur xà hã ixkre nhõ dõnja mã kapẽr nẽ kãm:—Nà na ka hte amnhĩ wỳr akwỳjê pix wỳ. Atõjê hwỳ nẽ akràmnhwỳjê hwỳ. Nẽ mẽ hikàxpore rũnh xwỳnhjê hwỳ. Nom nhỹrmã mẽ kot amnhĩ xwar amnhĩ nhõrkwỹ hwỳr awỳr pix kaxyw na ka hte ã amnhĩ wỳr mẽ hwỳr anẽ.

Xesosi txari ikemaĩtxitakiri:—Kiiniri pikamakasaaki, kona pikemaĩtxitapiri pinirimane, pitariakori, paõkimaneri, paapoko takote auakani, katxineiroteni pakini, ninoa iuaĩkana kemaĩtxitinii pite ĩkapani. Ininiã ikara atoko ninoa iĩkitxitai.

Ilâpygueduo myani Jesus aguely igâsedaymby modoram:— Âty odo âmaemo-ro watay, ataen-homo lelâ inkâba, âukonodo lelâba, âwaigorudo lelâba, âpemugudo lelâba, âdydo imeom sodo modo lelâba warâ igâsedaungâ. Ilâpygueduo, âgâsezemo lâpylâ mawânkâ âdaralâ tâtyram. Âgâseni modo kulelâ mâingâseguylymo-ro watay, ânguy mâenmawyadâdylymo mâkeba awârâ.

Naꞌe Zezuz uzeꞌeg tàpuz zar pe kury. — Aze maiꞌu haw pezapo nehe, penoz zo pemyrypar pe wà nehe, penoz zo penywyr pe wà nehe no, penoz zo peànàm pe wà nehe no. Penoz zo penapi har hemetarer katu maꞌe pe wà nehe no. Taꞌe aꞌe penenoz wi putar amo ꞌar mehe aꞌe wà nehe xe. Aꞌe rupi pepyhyk putar hekuzar nehe.

Haꞌe gui ma henoĩare pe ju aipoeꞌi:— Ngaru rejapo vy ndaꞌevei renoĩ aguã neirũ kuery anho, nderyvy kuery, neretarã kuery, neĩ ndea katyꞌi iporiau eꞌỹ vaꞌe kuery, ndevy pe haꞌe kuery ju haꞌekue rami ojapo eꞌỹ aguã omboekovia vy.

Jesus meeteta niɡ̶ijo ane node, “Ina nigawiite niweenigi nelegi me yaxoɡ̶o-noko, oɡ̶oa, mige ɡ̶ocidi, jinaɡ̶anodeni ɡ̶adokaaɡ̶etedi, ɡ̶anioxoadipi, codaa me ɡ̶aditacepodi, migetaɡ̶a ɡ̶adipecaɡ̶awepodi ane liicotedi. Leeɡ̶odi nigidiaaɡ̶idi jaɡ̶aɡ̶a etiɡ̶adodeni, odaa ja micataɡ̶a deɡ̶etiɡ̶adediani.

Jesus'ga ei fariseu'ga pe – kiroki ga ombuhuruka ga g̃wonga pe e'u ti ji pyri javo. Ga pe Jesus'ga ei:—Nde japorame mbatera to'u ti g̃a javo, terembuhurukari ti g̃a ejipyri – kiroki g̃a ojikoty'a nde pavẽi. Terembuhurukari ti neirũ'g̃a, eje'yja'g̃a, imbateve'g̃a. Terembuhurukari ti nanongara'g̃a arimo ypytunimo no to'u ti g̃a javo. Po nde g̃a mbuhurukari, aerẽ po ti g̃a ei nde ve nehẽ: “Herejo i'gwovo kiro oreronga pe.” Nahã po ti g̃a toryva kwepygi nde ve nehẽ, ei Jesus'ga ga pe.

Ẽg tỹ ũn jagtar ag jagãgtãnKỹ tóg ũ tỹ ã kógfyn mũ ẽn mỹ kãmén mũ gé. Ti mỹ tóg: “ã tỹ festa han sór kỹ ũn rico ag mỹ tó sór tũg nĩ, ã mré ke fag mỹ, ã kãke ag mỹ, ã jãvy ag mỹ, ã rã nỹtĩ ag mỹ tó tũg nĩ gé,” he mũ. “Ã tỹ ũn rico ag mỹ tó mũ ra ag tóg vẽnh kaja jé ã mỹ festa han sór mũ gé. Kỹ ã tóg ã festa kaja ti vég mũ sir, ẽprã.

Upéa omombeꞌu rire heꞌi gwenoihare-pe:—Nde, ereporomongaru porãse ramo, ani erehenói nde-vy jevy ne mongaru vaꞌerã kwéry-pe. Nde rapixa kwéry, nde ryvy kwéry, nde rykeꞌy kwéry, nde reꞌýi kwéry, nde rapixa imbaꞌe reta vaꞌe kwéry ave ani erehenói upe vaꞌe kwéry mante eremongaru porã hagwã. Haꞌe kwéry ne renói jevy arã ne mohekoviarõ uka arã. Ha ko yvy-py mate iporã vaꞌerã nde-vy.

Tahe Jesuisi bedesa dinodu‑ò rarybere: —Txibo roxina biwahinykeki, uritere asỹ mahãdu, aery mahãdu, ityhy mahãdu aarixiõmykre. Urikõ‑ribi iwese teariteri wese araariheny.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau omoꞌwyarera ꞌga upe:—Eremoꞌwyꞌwyt kasi esage maꞌe ꞌgã etee ne, epytuna etee ne. Ajemogy tee maꞌe ꞌgã we futar iki emoꞌwyt imojemiꞌwaa ejepyri— ꞌjau ꞌga ꞌga upe uꞌama. —Esage maꞌe ꞌgã etee ene imoꞌwyꞌwyramũ ꞌgã nanẽ ene moꞌwyri ene rerawau ojeꞌwyr ipe nũ.

Nãm ã Jeju me ro'ã õ kwỳ krẽno ỹrjamã anen kam ajte bẽnjadjwỳrjamã kabẽn ne. Ne kum,—Gêdja anhõ djwỳ kumex, anhõ mry kumex jabej ga arỳm anhõ kwỳ krẽn rax ne. Kàjkwa nhipôkri myt nhỹrkam nàr kon amykrykam anhõ kwỳ krẽn rax ne. Kwãrĩk wãnh anhõbikwamẽ akamymẽ anhõbikwa 'õmẽ me kute amimexjamẽ me jamã arẽnh kêt, anhõ kwỳ krẽn djàja jarẽnh kêt. Me kute akubyn amã o pãnh karõ me jamã arẽnh kêt. Mỳkam? Bir, ga ren anhõbikwamã mỳjja ngã nhym ren arỳm amipãnh amã mỳjja ngã.

Moropai taꞌpî Jesusya tetatîponoꞌpî pîꞌ: —Îꞌ pensa entamoꞌkantoꞌ konekaya yai, manniꞌkan neken ayetatîponkon ayonpakon moropai ayakonkon moropai ayakontarikon ipîkku pe tîweꞌsanon neken ketai. Maasa pra inkamoroya mîrîrî yeꞌka kupî tîuyaꞌnîkon ya amîrî yeta awentamoꞌkai attîpa kaiꞌma. Mîrîrî warantî ankupîꞌpî yeꞌma inkamoroya.

Tu Paniye yõg tik pu hãm'ãktux, tu tik te' xãnãhã pu hãm'ãktux hu:—Xate 'ãmuk xexka mĩy, 'ãpu 'ãxape xop xãnã hok pu tu' xit, xix 'ãnõy xop xãnã hok, xip-texop xexka te 'ãyĩmap pip xãnã hok, yã' xohix xãna hok, ka nõm xop te' yãnãn tu 'ãxãnã', nũy pago.

G̃ebuje Jesus o'jekawẽn jedakoyat pe.— Peta mug̃ẽg̃ẽm pima, ibubut adeayũ acã g̃u juy etomuwã. Ibubut adeayũ acã g̃u juy etomuwã, ebureyũ acã g̃u dak, ewag̃oyũ acã g̃u dak, ebadipyũ acã g̃u dak, eduk'a xeacat kariwaat acã g̃u dak. Ixeyũ waram cuy jenomuwã apẽn cuk ixeyũ enomuwãap puxim. Apẽn cuk eg̃ũm iap puxim ejat.

Ti mꞌ tób danäh hã Jesus baherꞌoot:—A waa, a tä mamoo wäd bä a sii ratsebé, a sii rabawa hyb nꞌaa, matsyyd manä a najiis hedoo doo, a hỹỹj hedoo doo, a wakããn hedoo doo, a pa hajꞌeenh do takꞌëp ma enäh doo. Ti matsyyd bä, õm da ratsꞌyyt ta mabaj.

Nxe³ha²kxai³lu¹ sxi²ha² wa³kxẽn³yah³lai²na² ĩ³ye³kxi²jau³su² nxe³te³nah¹lxi¹:— Nxex3sa²lxi¹. A²nũ²a² ĩ³yain³kxi²te³lhxã³ ĩ³kaix1so¹ai¹nĩn¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²ya̱³lxi²nũ̱³ka̱³txi³su² ta̱³nxa² wxa²lon³txi³tãu³su² ta̱³nxa² a²nũ²a² yen³kxih³te²su² ta̱³nxa² nxe³te²na² so¹lxi³ ĩ³kaix1so¹ain¹txa³hẽ¹li¹. Tah¹ nĩn¹kxai²nãn²tu̱³ ĩ³wa²lũ³xi²sxã³ ĩ³kaix1so¹nx2ti³nhyu¹tu¹wi¹. Nxain¹kxe³su² ũ³yho³hi²nxai¹nhĩ̱³nx2na³li¹.

Hatyohekota Jesus nexa hakaixakatyasehare hiye: — Maika nakairati kalore hisomehena halitinae ana totahikoa niyahare, exahe makehena niyahare hoka awa hakaixakatya hihinaeharenai, hiximarenenai, hiyaiyaneharenai, hihinaeharenai kaoloxerenai taita hoka. Hiyaiya, hatyoisahaiya kaixakatyaha hiso hoka hatyo kakoaiya bakahenahitaha hiso waiye hamohenaherene.

Hari. Oniaroa, Jesua bini'aha ada va'ora kaboa'i'iki:—Avakadihojai hiki ida va'ora ikaboa'ivini adani kadava'ahi, iigamini, kadabi'i, kadamia, vakadija'ari vihiki, ija'ari vakanahina'ahapikiki vihiki igorani maakarinia vahojaki, vi'baira kaimoni igorania, bona ira vakaboa'iha jaboni vagorana, ira vako'baihavini-ra avanaabosira kaimoni. Va'ora ikaboa'ivini ira vanaabosivini mani ida Deus ira naabosiravini hija.

Kyze Sesus zihitsa pe:— Ikia tsipamyikahaze atukytsa, ahaõtutsa pauktsitsa ahaharereziuwytsa sinamynikitsa ka asa ty ka ykzo ykzo byity. Bykyze pakzonaha iwaze situk tsipadisaha. Iwa ikia botu nynyrezo maha. Iwatahi batu isty ykzo.

Miꞌi hawyi tuwemorem hawyi Iesui toꞌe i ienuk kaꞌiwaria pe — Uhytꞌiꞌin manaꞌin e karãpe ienuk hap iwato rakat watunug teran yt naku i watiꞌatukaykay ienuk hap kape aikatuwyria aiwyriaꞌin iwatoꞌin nakaria are. Poꞌog waku watuwẽka ienuk kape yt uwe mikuap i koꞌi hesyꞌat rakaria hatek takaria katupono miꞌi haria yt aikaykay kuap i aru taꞌatuenuk hap kape yt hekat rakaria i pote. Maꞌato aiwyriaꞌin hekat rakaria yn watiꞌatukaykay pote meiũran iꞌewyte aikaykay taꞌatuenuk wato hap kape. Yt naku i — Waku atikaykay uiwyriaꞌin hekat rakaria uiꞌyat kape ienuk hamo katupono atiꞌatupoi hawyi iꞌewyte wyti aru uikaykay iꞌatuꞌyat kape iꞌatumiꞌu u hamo yt naku i watoꞌe aiwanẽtup hawe watiꞌatukaykay miitꞌin ehenuk hap kape turan.

Ina kixoá'ikomaka Jesus ne itaíkoati:—Enepo áva íte'iu yóvokuke arámusakoponea, áko'o jántaxoponea, hako itukovo ínikenehiko íteiko, itukovo pe'ínuhiko, áko'o itukovo iyínoxapa. Hákomaka iteíko míxone xêrerekuke yóvoku áva iríkuhiko xapákuke. Vo'oku ixeáneye, itaíkopopitimakamo niképoni óvokuke. Yane koati nemukópatinemo ésa'i ne itíkinoa únati ne po'i xâne.

Kɨ̃ɨ̂ a'teré uúkũka be'ro Jesu ba'â dutigɨ pihîo'kɨ fariseu masɨre a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Mɨ'ɨ̂ ba'â dutigɨ, ã'ra nohóre pihîotikã'ya. Mɨ'ɨ̂ me'rakãharãre, mɨ'ɨ̂ ma'mi sɨmɨare, mɨ'ɨ̂ akabihírãre, mɨ'ɨ̂ akawerérãre, mɨ'ɨ̂ pɨ'tokãharã pehé kɨorã́re pihîotikã'ya. Mɨ'ɨ̂ naâre pihîokã, naá kẽ'ra mɨ'ɨ̂re ba'â dutirã pihî a'me boosama. Tohô weesé me'ra naâ ba'â'kere mɨ'ɨ̂re eká a'mesama.

Chaynütacmi cumbidacü nunätapis nila: “Cumbidacul'a ama ayayächimuychu lisinacuśhayqui nunacunallactá, nï aylluyquicunallactá, nïtac imapis cäniyücunallactá. Paycunam amcunactapis cumbidaycul ‘Canan'a uyayninchicta cutiycachinchicñam’ nil nipäcuśhunqui.

Tawamhã dame sa da, sô ĩhârâ ma, te tinha, Zezusi hã:— Dasaihurizé, dama 're 'manharĩ mono wamhã, ãté sô aihârâ za'ra õ di za, asiwadi norĩ zô hã duré asisãnawã norĩ zô hã, duré aimama norĩ zô hã duré ĩsibrob ahâ norĩ zô hã, aiwaptoma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ zô hã. Ta norĩ zô aihârâ wamhã, asiré saihuri da, te za asa asô tihârâ za'ra, te te asa aima ãma wa'rãmi za'ra da.


Otuhtoh tyrise ahtao oya tymõkomoke pyra exiketõ eahmako, kurãkõkara roropa, ytoytopyra exiketõ roropa te, tonurãkara roropa, enara. Morara awahtao kure orĩko mã Ritonõpo, oepehmara tokurehse ynaroro exiryke, onemetakãmara tokurehse toto exiryke roropa. Kurã ekarõko mã Ritonõpo oya. Kurãkõ ẽsemãkatohpo ropa tyya oepehmãko mã Ritonõpo, tykase Jezu eya.

No kêt amnhĩ wỳr mẽ no kre xwỳnhjê mãn wỳ. Nẽ mẽ hyk o mẽ pa xwỳnhjê mãn wỳ. Nẽ mẽ hkrã pipãnh puro xwỳnhjê mãn wỳ. Nẽ mẽ hpigêx tỳx xwỳnhjê mãn wỳ. Nẽ mẽ hirot nẽ àpênh kêt xwỳnhjê mãn wỳ. Kêr ka amnhĩ wỳr jajê mãn wỳ kê mẽ awỳr mra nẽ akutã apku. Mo mẽ kot amnhĩ xwar awỳr kaxyw mẽ õ mẽmoj? Mẽ kêp amrakati. Tã kot kaj mãmrĩ amnhĩ wỳr mẽ awỳ nhũm Tĩrtũm mẽ hã apumu hãmri nẽ nhỹrmã kot akupỹm mẽ ho htĩr xà hã arĩgrota ã mẽ hã amã mẽmoj mex gõ nẽ ato mex nẽ. Hãmri ka akĩnh nẽ. Anẽ.

Apiaerekata kiiniri pikamakasaaki, pikemaĩtxitari kãkiti minakati mauakiniti, mokirini, matĩpokotakati pakini.

Itydâ âty ize mataymo, âdy pebaom modo, kurâdo tywykuneim modo, ixigalamadaymby modo, epy modo warâ lâpylâ âingâsedaungâ.

Aze maiꞌu haw pezapo nehe, penoz maꞌe hereko ꞌymar pe wà nehe, penoz wata ꞌym maꞌe pe wà nehe no, penoz hetymà aikwer maꞌe pe wà nehe no, penoz hehàpyhà ꞌym maꞌe pe wà nehe no.

Haꞌe rami ꞌrãgue py ngaru rejapo vy renoĩ ꞌrã iporiaukueꞌi, hetyma rovaikue vaꞌe, oguata eꞌỹ vaꞌe haꞌe ára revegua eꞌỹ ikuai vaꞌe.

Pida nigica mawii nalokegi, anodeni madewetedipi, alejaadotedi, inoa ane daɡ̶a yakadi mewaligitibigiwaji, etoinadi. Odaa Aneotedoɡ̶oji ɡ̶adibinieni. Igaataɡ̶a aɡ̶ica nimaweneɡ̶egi niɡ̶idi deɡ̶etiɡ̶adediani. Odaa Aneotedoɡ̶oji yajigotedaɡ̶awa anele niɡ̶ica noko nigeote me newiɡ̶atace niɡ̶ina oko ane iɡ̶enaɡ̶atibigiwaji.”

—Po nde japorame toryva koji'i pyry nde g̃a mbuhurukari imbatere'ỹve'g̃a, ika'naka'nauhũve'g̃a, ipyka'naka'nave'g̃a, heakwagweve'g̃a. Nanongara'g̃a embuhuruka ti to'u ti g̃a ji pyri javo. A'ero po ti pyryhetero nde ve nehẽ. G̃a po ti ndokwepygi toryva nde ve nehẽ. Tupana'ga reki ga pyryhetero nde ve nehẽ omanove'g̃a mbogweravame pyryve'g̃a mbogweravame nehẽ, ei Jesus'ga ga pe.

Ã tỹ festa han sór kỹ ũn kaga kỹ rãnhrãj vãnh ag mỹ tómnĩ, ũn kãnhgrĩ ag mỹ, ũn kyvó ag mỹ. Ã tỹ tag han kỹ Topẽ vỹ ã ve há han ke mũ, ha vemnĩ. Ã mỹ ag tóg festa han ke tũ nĩ, ag tỹ nén ũ tũ nĩn kỹ. Kỹ ã tóg ã rĩr mãn ken kỹ ti kaja venh ke mũ, Topẽ tỹ ũn jykre kuryj kar rĩnrĩr mãn ke kurã ẽn kã,” he tóg, Jesus ti.

—Iporãve ereporomongaru porãse ramo jepe ne mohekoviarõ eꞌỹ vaꞌerã-pe joty erehenói. Iporiahu vaꞌe kwéry, ikarapã vaꞌe kwéry, ogwata eꞌỹ vaꞌe kwéry, hesapyso eꞌỹ vaꞌe kwéry ave erehenói vaꞌerã eremongaru porã hagwã íxupe kwéry. Upe vaꞌe kwéry ndogwerekói mbaꞌeve ne mongaru jevy hagwã. Upéa erejapo ramo Nhandejáry katu nde rovasa porã arã yváy-py, heꞌi íxupe. —Upe áry-py, entéro omano vaꞌekwe gwive omoingove jevy vaꞌerã áry-py, nde rereko porã vaꞌerã Nhandejáry ne rembiapo porãkwe-rehe, heꞌi Hesu omboꞌe-vy. Series([], )

Tukõmyta roxi biwahinykeki, uriteremy rỹira mahãdu, iny tiere mahãdu, iny ruetà mahãdu biarikre. Tai adeysatyhymy mabekre. Tiiboho dori tiu ixiwesemy araariõtyhy. Deuxu tahe aòwydỹỹdukre iu bede awikreu.

Itywetywet maꞌe ꞌgã nanẽ ki emoꞌwyꞌwyt imojemiꞌwaa ejepyri nũ— ꞌjau ꞌga ꞌga upe. —Iteu maꞌe, eaeꞌem. Mĩmera ꞌgã nanẽ ki emoꞌwyꞌwyt ejeꞌwyr ipe nũ— ꞌjau ꞌga ꞌga upe. —ꞌGã nene mepyaꞌuweri. Aꞌeramũ anure Janeruwarete ꞌga ꞌgã mojemiꞌwaawera mepyau enee— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.

Nhym bep kati, dja ga anhõ kwỳ krẽn rax kutã, kadjy me õ mỳjja kêt, me kute amijo bikẽnh, me akry, me no rã, me jamã akabẽn gê me akutã õ kwỳ krẽ. Metĩndjwỳnh dja pãnh ajo kĩnh ne. Me 'uwtĩja dja me te kute amã o pãnhmã. Nhym bep Metĩndjwỳnh dja amã o pãnh ne, me katàt mrãnh ne tyk ne akubyn tĩn nhõ akatikam gêdja arỳm amã o pãnh ne, ane. Nãm ã Jeju kum kabẽn jarẽnho ane.

Tîîse îꞌ pensa mîrîrî yeꞌka konekaya yai, manniꞌkan saꞌne îꞌ ton pînon moropai maꞌtîkîꞌpankon, enkaruꞌnankon, moropai asakoiꞌkon pepînon saꞌne etakî toꞌ iiꞌtoꞌpe entamoꞌkantoꞌ pîꞌ. Mîrîrî warantî ikupîya ya, morî yapisîiya Paapa winîpai. Maasa pra inkamoroya saꞌne mîrîrî ankupîꞌpî yeꞌma pepîn, yeꞌmatoꞌ ton pra tîwanîkon yeꞌnen. Tîîse Paapaya aapia yeꞌma, îꞌ pensa morî yairon pe tîweꞌsanon eꞌmîꞌsaꞌka weiyu yai ayeꞌmaiya —taꞌpî Jesusya.

Pa 'ãmuk xexka xate' mĩy, 'ãpu hãpxop hok xop xãnã', xix hãpkumep hok xop xãnã', xi' pa hok xop xãnã'. Hamũn. Ha Topa te xa hãmmaxnãp-tup, 'ũhok xop te xa pago 'ohnãg hah, yã Topa mũn te xa pago putup, 'ĩhã tikmũ'ũn te hãmyok mĩy xop hi' putpu'. 'Ũkux. Kaxĩy.

Peta mug̃ẽg̃ẽm pima tadaybocayũ dak etomuwã, taokẽrẽayũ dak, taojereayũ dak, ita'ũmayũ dak. Ixeyũ be waram iũm pa'ore ewebe apẽn cuk cebe ip eg̃ũm iap puxim. Deus pit xipacat je'g̃ũm ewebe. Waram g̃uto cũg̃ ma jekuku'ukayũ'ũm'ũm etait puje, Deus xipacat je'g̃ũm ewebe — io'e.

Tawꞌããts hẽ matsyyd kasuud is do hedoo doo, kꞌyy gedóm do hedoo doo, nabong do hedoo doo, ty tsehẽt do hedoo doo. Tii bä kä da õm Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa edëng. Dooh né paawä rahaja bä rabaj bä, Pꞌop Hagä Do tii kä hanoo a hã ta mabaj, baad habong do paa ragenä bong noo gó —näng mäh.

Yxãn¹ta¹ a²nũ²a² yen³kxi³txa²te²a² a²ha³lxu²ha² ai³te²a² yu³kan²ta³kxi²te²a² ye³han³te²a² nxe³te² he³la³kxi³nãu³xa² ĩ³yain³te³lhxã³ si¹hin¹jau³su² ĩ³kaix1so¹txain¹nũ³nhẽ¹li¹. Nxain¹kxe³su² nxĩn¹tãu³a² hxi²kan¹txi³ ĩ³wa²lũ³xi²sxã³ ũ³yho³hi²nxai¹nhĩ̱³nx2nxa³wi¹. Nxĩn¹kxai²nãn²tu̱³ hxi²kan¹txi³ ũ³yhoh³xi²nxai¹nxa³ha²kxai³ kxãn³ton³tãu³a² a²nũ²a² wi¹lhin¹te²a² yxo²ha³kxa¹ ya³lu²sãn²ki̱³ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²ki̱³tãu³a² Txa²wã¹sũ̱³na² hxi²ka² ũ³yho³hi¹nx2ti³tu¹wi¹. Je³su²jah³la²kxai³ ta¹hxai²hẽ¹la².

Xakore hoka maika hisehaliti hisomehena hoka hakaexakatya maoloxaharenai, maetonaneharenai, mawaiye netonaneharenai, maxoseharenai harenai, hoka waiye atyoite hikaxomokaka. Hiyaiya, maisaiya atyo aliyakere bakahenahititaha hiso, xakore hoka Enore atyoite bakatya hiso, waiyexe nomaseharenai ekasekihetehenere xowaka — nexa.

Hari. A'onira onava'isohivini hiki ida hojai jahani arafiaki. Ija'ari vi'baina-ra ikaboa'ivini kamahini kadania, va'ora kaboa'i'a bana adani vakanahinariki, vatonorohaki, vajo'o aba'oronisiagaki, vakamaodorohaki vihiki. Va'ora ikaboa'iha, bona Deus ira kajoamorahi. Va'oaniaroa ni-vakaabokaki ida va'ora iko'baihavini-ra vanaabosivini. Deus vani ira naabosija bana. Ija'ari hojai jahakia vakahojaibakhiaki kohana avahokina kamahini vani, Deus ira naabosiki bana i — va'ora ni'aha ada Jesus.

Ikia tsipamyikaha zeka sinamybyikitsa ty siekbyritsa ty sihyrizikubyitsa ty iwatsa zuba tynasiakzo. Iwaze hi tsakurẽta. Iwaze asaktsa kytsa ikia batu aty ykzozo. Batu ikia bo ka nyny zikaha. Deus zuba ikia bo nyny my. Iwa puruze simysapyrẽtsa mynahyrizikponahaze Deus ihuak ty abo nyny my.

Poꞌog waku watoꞌe aiwanẽtup hawe — Waku poꞌog atiꞌatukaykay uiꞌyat kape tenuk hamo hatek sese rakaria ipiit saꞌag nakaria ipy saꞌag nakaria poꞌog waku watoꞌe. Waku yt ihapytig i rakaria yt miitꞌin mikyꞌe koꞌi i atiꞌatukaykay uiꞌyat kape ienuk hamo poꞌog waku watoꞌe are. Pyno miꞌi tã watunug hawyi Tupana meremo tikuap ahegyiꞌat hap hawyi wy ti aru meremo aru Tupana aikaykay tomimõtypot koꞌi wo watopyhuꞌat aipoi hamo toenuk wato hap kape e. Katupono hatek takaria kyꞌe haria wo watoĩneꞌen Tupana ewywuat pote. Miꞌi hawyi eweinõꞌẽ eikuꞌuro hap pyi miꞌi hawyi aru taꞌaipok kahato ehowawi mekewat miꞌu eimiium hap satek takaria piat enuk wato nug hap saꞌup Tupana po pyi atipy pe e Iesui.

Itea enepo yokoyûi, hanemo íteika xâne ákoti apeínoati, koáne ne apêti isáyunevo poixo'o mûyo, koáne ne mohéveu yoko komítitihiko. Yane koati únatimo kêku, vo'oku ákoyea oxéne ne íte'iu poréxopeopi ésa'i únati ítikeinoa. Itea koati apêtimo némoepo yaneko káxe exépukopeakumo ukópea xapa ivokóvoti ne kasása'iupo Itukó'oviti, enepohikone ponóvoti kixoku itúkeovo —kíxoane Jesus.

Mɨ'ɨ̂ bosê nɨmɨ wee peó, ãpêrãre pihîogɨ, a'tîro pe'e weeyá. Apêye noho moorã́re, dohôri wi'irãre, sihâ masitirãre, ĩ'yâtirãre pihîoya. Teeré weégɨ, mɨ'ɨ̂ e'katí yɨ'rɨagɨsa'. Naâ pũrikã mɨ'ɨ̂re eká a'me masitisama. Tohô weesé me'ra mɨ'ɨ̂ ãyurã́ wẽrî'kãrã naâ masarí nɨmɨre ãyusé waro bokagɨ́sa', niîkɨ niîwĩ.

Caynu cumbidacul'a aśhwanpari ayaycachimuy wacchacunacta, latacunacta, aplacunacta, ishyäcunactapis. Caynu lulaptiqui'a ampá jatun cushicuyćha can'a. Paycunapá imanwan cutiycachishunayquipäpis manamá capunchu. Ñatac caycunapïta cutiycachishunqui quiquin Diosninchicmi allin luläcunacta śhalcachimunan muyuncäćhu'a” nil.

Taha wa, dasaihurizé hã dama 'manharĩ wamhã, te za ĩsibrob'õ norĩ zô aihârâ za'ra, duré ĩmorĩ'õ norĩ zô, duré ĩ'rãtẽire norĩ zô, duré ĩtob'a norĩ zô. Ãne wamhã, aima 're rowẽ mono di za. E marĩ wa. Ta norĩ hã simarĩ õ di, marĩ na te te aima ãma ĩwa'rãmi za'ra zéb da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono si, te za asõprubzé wa'rãmi aima tisõ. 'Re ĩnomro wẽ mono norĩ te te ahâiwa'utu wapsi, te za aima ãma uwaimra. — Ãne ma tô 'ri tede'wai ma waihu'u, Zezusi hã.