Mame imepỹ ometỹkõ apoiry se ahtao ometỹkõ kurã ekarotoko eya.

—Nẽ koja mẽhõ anhĩnôhkà hã awỳ nhũm mẽ anhõ pahija amã anẽ ka mãmrĩ kãm agõ nẽ tanhmã hã kãm nẽ hkêt nẽ. Te ate hkôt kry pê kãm anhĩnôhkà hpakà ry jagjênh xwỳnhta nhõr pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Nom kêr ka mẽ kamã agryk kamã kãm õr kêt nẽ.

Atxiĩti ãti nirekari anikinii pimisiritiko mereẽkarimoni, kotxi iua nirekari pite sikiniri pimãka iuamoni iua txineirote pimasikakani xika. Ininiã anikinii apisapanika, pisikariko pimãka inirekakiti, apaka apikomoni ãti pimãka. Ikara atoko hĩkamako.

Âdylâ amânhetomobyry wâgâ mâzewentâolymo watay, policiaram adahoze âmaemo. Târâ “Âgamizary merâ uguondoram xudugâ” myguehonduomo, tâwâlâ âwalitoru nadâ lâpylâ.

Aze teko nereraha tuwihaw huwa rupi nehe, nekamir henoz pà izupe nehe, tuwe weraha nekamir inugwer nehe no.

Huvixa kuerya py pendereraa vy pendeparito oipeꞌaa rã pendecapa avi peipeꞌa uka.

Nigica ane ɡ̶adadeegiticogi minitaɡ̶a ɡ̶oniwinoɡ̶odi me doletibige me dinigaanyetece ɡ̶anoecaɡ̶axi, odaa ikanitece maɡ̶aɡ̶a yadeegi ɡ̶anibalito.

—Po ojipe'ga nde rerohoi juiz'ga pyri hekyjukapota ndecamisa nde hugwi ga ite'varuhu ji ve javo juiz'ga pe, a'ero ti a'ea ehekyi ejihugwi imondovo ga pe. Ehekyi ti ojipea imondovo ga pe no epaletó, ei Jesus'ga.

Ti tỹ ã palitó mãn sór kỹ ti mỹ ã camisa mré nĩm nĩ gé.

Nde reraha ramo mburuvixa renonde-py oipeꞌa hagwã ndéhegwi ne kamisa, emeꞌẽ íxupe togweraha ne kamisa nde ao joꞌa ndive.

Uritere aòludu‑ò ixiòwydỹỹõmy. Aõma ijõ atyy ritakeki heka tule tamy arahana biwahinyke. Inyõ sohoji urixinamy adee ixidinymy reake wana. Inatximy heka tii‑wana beake.

—Eneraitya mũ futaa nipo ꞌga amũ ene rerawau ꞌwyriara ꞌga upe. “Ejaitya emut amũ ꞌga upe, ꞌga mepyawamũ”, ere ki ꞌga upe, ꞌjau futatee nipo ꞌga ene rerawau ꞌwyriara ꞌga upe. Aꞌeramũ ki ejaitya emono etee ꞌga upe ejaity poakuwuu reewe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Nhym godja me arỳm pykakam me bẽnjadjwỳr'ỳr ajo tẽn 'ỳr ajo bôx ne kum, “Me'õja ne ijo ajkẽ. Kum arẽ gê imã o pãnh”, ane. Nhym bẽnjadjwỳr arỳm amã “Pãnh dja ga kum anhõ kubẽkà'õ pydjin angã”, ane. Djãm aje kubê nêmã? Kati. Dja ga tu kam anhõdjành ne kum anhõ kubẽkào amãnhkrut ne angã.

Moropai anîꞌya ayarî ya ipîkku tîweꞌsen juiz pia apon ke yeꞌmapa, tîwî apon moꞌkaiya. Tîwî ayaꞌsan nîrî yarîiya îꞌ rî kîꞌkupîi mîîkîrî yarakkîrî.

Tikmũ'ũn te 'õg topixxax xut, 'ãpu 'õg kayak tu' hõm kamah, ha tu paxmõg.

— Eyekamixa kay ip pima, ibimãmãayũ kay eydujowan pima, epeg̃ũm cuy cebe ip. Eyekabek tak epeg̃ũm — io'e Jesus.

Hyb nꞌaa jewyk do sa wë a da hadoo do õm taky nꞌaa tapa bä a saroor hyb nꞌaa, manꞌoo ta hã a hatsë a hã hadäk do na-ããj hẽ.

A²nũ²a² ã̱³xai²na² wãn³txi³kxai³lu¹: “Wxa²ha³la³sẽ³nãn¹ta³ka³lo³a² yxo²kwa̱in³sa³nha¹. So¹kxi²si¹jau³su² txa²hxi²kan¹jah¹la² ĩ³ye³kxai¹na¹tũ¹xã¹.” Nxe³kxai²nãn²tu̱³ wxa²ha³la³sẽ³nãn¹ta³ka³lo³a² ũ³hũ¹txai¹nhẽ³li¹. Nxe³kxa²yu³su² wxa²wã²la²ka³lo³a² wi²kxi²nhãn¹ka³lo³a² kwa²sa²son¹ka³tu̱³ ũ³hũ¹tain¹nũ³nhẽ¹li¹.

Hoka maika hatya aiyateretyoa hihiye, kolatya maheta hima hoka hisene enomana, exahe himanase tehitiya hisa enomana.

Ija'ari ira najahariharikia binofiki ida ija'ari nasohiva abono ira honariavini kadamakari-ra iarakhavini, iva'aha bana jaboni ida kadamakari hoariha-ra saarivini.

Aty akpyzazawy pibok zeka iwaze ziakse asuk humo niwatihi ibo nynytaha. Wasani my. Ba zikakyri.

Uito ti yt woronãpin hin i iraniaꞌin ewy. Mio tã yn areꞌe — Yt etipoepyk teiꞌo are aikotã aikotã saꞌag nug etiat hat are. Karãpe ewanĩkap ewa pe tek miꞌi pote o kokai ereꞌe naꞌyn are. Karãpe ewanĩkap epohari teran ekat ete miꞌi hawyi yt epyꞌahak teiꞌo ewanĩkap ete are e. Miꞌi hawyi waku ekat imikyꞌesat ewy etum poꞌog imikyꞌesat kai are e. Ewanĩkap tikyꞌesat eꞌyni pote etum. Esokpe toikyꞌesat pote etum. Ekamisa toikyꞌesat pote etum. Maꞌato waku poꞌog naꞌyn imikyꞌesat kai etum are. Toihep ekamisa hawyi waku iꞌewyte esirara etum uimohey hap moherep hamo e Iesui.

Koáne enepo áva mani iyonópiti yuhoíkovokutike koyúhoti kónokea peréxi ripíno, síkeane omópeamaka keápana.

Ni'kɨ́ beserã́ tiropɨ mɨ'ɨ̂re werê sãa'kɨ mɨ'ɨ yaá camisare sẽri boósami. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́, bu'îkãharo mɨ'ɨ̂ sãyaró kẽ'rare tuu weé o'oya.

Mayanpis quijalcul camisayquitapis waycayta munaśhuptiqui'a, uycüluy punchuyquitapis apacunanpälä.

Ãté ni'wa hã te za ai'ãma wa'aba sima rosa'rata, dawasété na dawaihu'u'wa norĩ u te te ai'mazaprõni aba da, marĩ tiwi ĩ'mai'manharĩ wasété aba zém na te te tãma ai'maiwasu'u wa'aba da. Tawamhã ãté te za tãma ai'maiwasu'u wa'wa, ta norĩ hã te te aima 'maipisutu aba da, asõ'utu'u ĩwa'âbâ syryre hã ĩwa'rãmi tãma 'manhomri aba da, tiwi ĩ'mai'manharĩ wasété aba wa'rãmimhã. Ãne wamhã, te te aiwi 'mai'âri aba wamhã, asi'ubuzéb zama te za tãma ĩ'manhomri 'wa, wa'âbâ za'ẽtẽ nherẽ, te te aiwi 'maiwaptẽrẽ õ nherẽ.


Morarame soutatu ynara karyhtao oya xine, “Sẽ ipuimako morotona kuakorehmako,” karyhtao oya xine, mokyro akorehmatoko itamurumehxo.

—Nẽ koja mẽhõ ate kãm jênh tur nẽ hkôt ho amõr ryy kaxyw amã kapẽr ka mãmrĩ kãm ho anẽ. Nẽ kot amã nhỹri hã karõ xàja wỳr o pôj nom kamã kãm õr kêt nẽ. Kãm ho hakrenh ryy nẽ rĩ kormã akupỹm kãm agõ.

Ia ãti sãkiretxiti: Ãti paniãtiniãi itii panikini ãti õti, ininiã ipi õti panikari itii. Poerekariko pitiraõki.

Sodadu Roma donro âyanmo “Ysejiguy sakâ tokalâ kilômetro” keduo, azagâ kilômetro lelâ sataungâ.

Aze zauxiapekwer weraha kar maꞌe wahyhaw rupi newe nehe, — Eraha pitài kirom heraha pà nehe, aze iꞌi newe nehe, eraha mokoz kirom izupe nehe.

Xapyꞌa rei peteĩ quilômetro amongue pendereraa nheaꞌã ramo mokoĩa peve tapeo hupive.

Nigica iodaɡ̶awa ane iiɡ̶etaɡ̶awa moyaɡ̶ati loyaɡ̶aka onadateci ciloomito, odaa adeegitema nigepaa itoa ciloomito.

—Po ojipe'ga ei nde ve: “Eroho ti jiapoa ji ve pevo um quilômetro.” Ga erame na nde ve um quilômetro rehemo'i ti eroho ga'apoa a'ero dois quilômetros. Nahã ti tandepyry ga pe, ei Jesus'ga.

Ti tỹ ã mỹ: “mũ nỹ, tag tá, kakó ja tá inh fón nĩ,” hen kỹ ti mré tĩg nĩ, hã ra ti mỹ: “kór há tá inh ã fón tĩg mũ ha,” hemnĩ.

“Eraha katu areko vaꞌe peteĩ quilômetro” heꞌi ramo nde-vy peteĩ soldado omanda-vy, ejapo katu inheꞌẽ. Ejapove joty inheꞌẽ. Eraha joty katu ogwereko vaꞌe mokõi quilômetro.

Inyõ ixitòedỹỹmy aõ aribi riwykeki tamy biwahinyke tule inyõ aribi aõ huòtemy riwyke wana.

—“Majepei kilometro rupi ene jekaraemã eroo jee”, ejeupe ꞌga amũ ꞌeramũ ene erawau mukũi kilometro rupi ꞌga upe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Dja me kôt atẽmmã amã krà tỳ:x ne amã, “Ga dja ga ikôt tẽ nhym ajã kirometu pydji apêx”, ane. Ga kam kabẽnkôt tẽ. Kôt atẽmo kirometu pydji apêx. Ga kam ikabẽn kôt amã kĩnh ne ajte ijukri kôt tẽ nhym ajã kirometu 'õdjwỳ apêx.

Moropai anîꞌya taa ya apîꞌ: “Uyemanne yaakî aminke puꞌkuru pra tiwin quilómetro kaisarî”, taiya ya, itîîpai pra awanî tanne, tîîse yaakî asakîꞌne quilómetros kaisarî yarîya eꞌpai awanî, tuꞌse awanîꞌpî yentai.

Xonat puknõg te 'ãxat, xayĩy 'ũyõg hãpxop putux tat, 'ãpu' tat. Ha 'ãxat pu kinõm puxet hã' tat, 'ãpu kinõm 2 hã' tat.

— Wara'at ka bewiat sorara a'õbi pũg̃ kilometroat tag̃ jebubut eymudujowan puje, epeyetujowat cuy xepxep kilometroat tag̃.

Õm ramejõ bä sa ma masꞌëëd bä raky nꞌaa jawꞌyyk do anoo do pénh, tii bä mamahä̃j manä ta ti ramejũũ doo. Tawꞌããts hẽ raky däng do bahä̃nh masꞌëëd.Roma buuj warahén nꞌaa Isaraéw häj nꞌaa bä mejũũ do rahajaa, rakarẽn bä, ramejũũ Isaraéw buuj rasëët sa ma dawëë péj. Tii dꞌ radoo bä, ramejũũ do bahä̃nh ji asëët, näng Jesus kyyh. Dooh ji mahä̃j bä.

Te²yã¹nxũn³sxã³ a²nũ²a² hxi²kan¹te²su² te²na² e³kxi¹nxain¹kxai²nãn²tu̱³ nxe³te³nah¹lxi¹: “Txa²yen³kxa² sa²nah³so¹sxã³ ũ³hũh¹sẽ¹li¹. Tĩh³nai²na² ai³na¹tĩh³na² ũ² ki³lo²me³tro³tĩh³na² ã³si³tẽ³kxi¹sẽ¹li¹.” Jau³su² nxe³nxain¹kxai²nãn²tu̱³ tĩh³na² ki³lo²me³tro³tĩh³na² tĩh³nha¹li¹ yen³kxai²na² sa²nah³so¹sxã³ ã³si³tẽ³kxi¹txai¹nhẽ³li¹.

Hoka maika sorare aiyateretyoa hihiye hakolatya maheta kolare hakilometrone enomana hoka maika hinama kilometrone hakolatene enomana.

Sorara ira gathihi daina ikaiba'ija kaimoni kidimoni napaja hirikia. Ikajoamoravini ikaiba'i bana ida daina napaja kidimoni.

Sodadu ape my zeka “Kanamy ty kirometero bytykareze tu puhyryty” my. “Yhỹ anamy ty petok tykareze tu pesikik za” tsimy. Asapy baze tu perekek.

Iꞌewyte karãpe ewanĩkap toꞌe — Etioto ro uhekareꞌen e myꞌahaktu e miꞌi hawyi waku perupꞌi puo — Taꞌi mehĩ mana emikyꞌesat ewy atunug waku watoꞌe perupꞌi puo. Miꞌi hawyi waku imikyꞌesat sakpuat ewetunug uimohey hap moherep ewanĩkaptia ikyꞌe hap moherep hamo e Iesui.

Koáne áva pahukópiti keínoinoa ínone ovâti póhuti kílomituru, yamína ya pi'âti kílomituru.

Surára mɨ'ɨ̂re ni'kâ quilômetro kɨ̃ɨ yeére miáa basaya niikã́, mɨ'ɨ̂ pe'e pɨá quilômetro miáa basaya.

Mayanpis juc kilumitrucama, alafirsa carganta apachipäcuśhuptiqui'a, apapuy ishcay kilumitrucamalä.

Duré, ni'wam norĩ hã bâdâdi na marĩ hã misi ti'ai pibuzém na tãma 're 'wasari aba mono da, te te aima 're 'ru za'ra wa'aba mono wamhã, asi'uihâ na te za asima 're ĩwẽ za'ra wa'aba mo, taha nhipai u, maparane ti'ai pibuzém na tãma 're 'wasari aba mono da a'â.


Mame imepyny a ynara karyhtao oya xine okyryrykõ poko, “Sẽ se ase,” karyhtao oya xine ekarotoko eya. Mame imepyny a, “Sẽ se ywy axĩtao rokene,” karyhtao oya xine, ekarotoko roropa eya.

—Nẽ koja mẽhõ õ mẽmoj kêt nẽ awỳr tẽ nẽ mẽmoj tã awỳ ka mãmrĩ kãm agõ. Rỳ nhũm awỳr tẽ nẽ apê mẽmoj to ĩpresta kaxyw ka mãmrĩ kãm ho ĩpresta. Kêr ka mẽ ã axpẽn nhĩpêx anhỹr o ri apa. Anẽ.

Atxiĩti ãti amanaãi pitii, ininiã pisikariko iuamoni inirekakiti. Iua amanainiãi pitii “Akamoni iuaĩkana !nisikai,” ininiã iuasaaki pisikariko iuamoni —itxa Xesosi.

Âyanmo âdylâ ekanibyryram âunduwâtaungâ. Âdylâ tiempywaguylyem ekanibyryam âunduwâtaungâ lâpylâ — kely Jesus.

Aze teko wenoz maꞌe newe nehe, emono izupe nehe. — Emur ihewe nehe, pyhewe amuzewyr kar putar newe ihe nehe, aze iꞌi newe nehe, emono izupe nehe.

Pemeꞌẽ ꞌrã pẽvy ojerure vaꞌe pe rei, haꞌe pendekupe rei eme mbaꞌemo oiporuxe vaꞌe katy.

Ediani niɡ̶ina oko ane dipokotibece, codaa jinaɡ̶aciiletema niɡ̶ina ane dadilaɡ̶ataɡ̶awa.

Po ojipe'ga ei nde ve embuhu ti ji ve javo, a'ero ti emondo ga pe. Po ojipe'ga ei nde ve embuhu'rã ti ji ve javo, a'ero ti emondo'ã ga pe, ei Jesus'ga.

Ti tỹ ã mỹ nén ũ to: “inh mỹ nĩm,” hen kỹ ti mỹ nĩm nĩ. Ti tỹ ã mỹ: “inh mỹ prestar hemnĩ,” hen kỹ ti mỹ: vó, he tũg nĩ,” he tóg, Jesus ti.

Gwĩ oikotevẽ vaꞌe ojerure ramo nde-vy, emeꞌẽ katu íxupe. Ne mbaꞌe oiporuse vaꞌe-pe eiporuruka joty ave íxupe, heꞌi Hesu.

Abròrò itue‑di tamy òkeseõmyke iwòde‑ki ihuòtemy biwahinyke.

—“Mamaꞌe mũ emut jee”, ejeupe ꞌga amũ ꞌeramũ imonou etee futat ꞌga upe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —“Ekaraemã mũ emut jee raꞌne”, ejeupe ꞌga amũ ꞌeramũ “naani”, ere kasi ꞌga upe ne. Emono futat ꞌga upe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Godja me ar amã, “Imã angã”, anhỹr jabej tu kum angã. Godja me ar amã, “Imã angã. Ba kam ĩ amã kungã”, anhỹr jabej. Kwãrĩk wãnh kubê nê kêt. Ba ne ba ã ar amã ane. Nãm ã Jeju arkum ane.

Moropai anîꞌ erepamî ya aapia îꞌ rî esaꞌse. Mîîkîrî pia inesatîꞌpî tîîkî. Moropai anîꞌ erepamî ya aapia tîniru esaꞌse, aꞌnokoꞌpî pe eraꞌmakî tîwî tîkuꞌse pra —taꞌpî Jesusya.

Tikmũ'ũn te hãpxop 'ũm xak, nũy ta putpu xa' hõm, 'ãpu tu' hõm. Tikmũ'ũn te' hok xak hãpxop 'ũm, 'ãpu tu' hok hõm.

— Eyxewi iojuy buje, epeg̃ũm cuy cebe. Eyweju o'jekawẽn pima: “Eybubut epeg̃ũm cuy owebe darem. Waram iũmũm eywebe ma,” i; darem cuy epeg̃ũm cebe — io'e Jesus.

Manꞌoo a da hadoo do etsꞌẽẽ bä a hã. A hꞌëëd see a da hadoo do etsꞌẽẽ bä tabꞌaanh doo, manꞌoo né hẽ —näng mäh.

Te²yã¹nxe³jut3su² a²nũ²ai²na² wxa²yen³kxai²na² a²ten³jau³su² e³kxi¹nxain¹kxai²nãn²tu̱³ ũ³hũ¹txai¹nhẽ³li¹. Te²yã¹nxe³sxã³: “Wxa²yen³kxa² kwa² ũ³hũ¹sẽ¹li¹.” Nxe³nxain¹kxai²nãn²tu̱³ kwa² ũ³hũ¹txai¹nhẽ³li¹.

Hoka maika hatya axehena hiso xoalini hare hoka hisene enomana. Exahe hatya axehena hiso xoalini hare hoka isehetene homana maheta hoka hisene enomana — nexa Jesus.

Ija'aria bikanikhariahi ida kadanahina, ino'a bana. Ija'aria birihavini binofihi ida kadanahina, ikanarihaivinihi bana — va'ora ni'aha ada Jesus.

Aty ape my zeka “Kabo ja kabo ja” my zeka ibo nyny tsimy. Aty ape. “Anamy ty kabo nynyre tsimy bykyze ity wabehyrykzo” my. Yhỹ tsimy, kanamy ty nynyrezo tsimy — Sesus niy.

— Karãpe wẽtup ok hẽtup ekareꞌen kat koꞌi kat koꞌi miꞌi pote waku etum imikyꞌesat ewy are uimohey epiat hat moherep hamo are e. Iꞌewyte karãpe wẽtup ok tipuru ekat koꞌi pote waku etipuru ekat tope uimohey epiat hap moherep hamo ikyꞌe hap moherep hamo areꞌe e Iesui temiitꞌin me yityꞌok tote.

Koáne áva epemópiti ítikevo, peréxa. Áva kahá'ati váxeopi ítikevo, ívexamaka.

No'ó mɨ'ɨ̂re apêye noho sẽrikã́, o'ôya. Apêye noho mɨ'ɨ̂re wasokã́, “Wasó wee'”, niîtikã'ya, niîkɨ niîwĩ Jesu.

Mayanpis pishipacü ‘uycamay’ nishuptiqui'a uycuytac. Mayanpis mañaculcäśhuptiqui'a amatac mićha caychu.

Duré marĩ hã da te aiwi 're waptẽrẽ za'ra wa'aba mono wamhã, te za dama 're ĩsõmri za'ra wa'aba mo. Duré marĩ hã asibro hã taré a'â da te aiwi 're waptẽrẽ za'ra wa'aba mono wamhã, dawi 're sawi za'ra wa'aba mono õ di za, asimarĩ 'wa hã. Te za tô taré dama 're ĩsõmri za'ra wa'aba mo, a'â.


Nupunato kuepekõkara enery poko kyya xine(Ruk 6.27-28, 32-36)—Ynara kary roropa totase oya xine pakatokõ omihpyryme, “Oekyrykõ pyno ehtoko. Yrome oekyrykõ kara pyno hkopyra ehtoko,” katopõpyry totase oya xine.

Mẽ pamã axpẽn kĩnh ã Jejus kot mẽ pamã karõRukre 6.32-36 mããnẽn Rõmãn 12.14Nhũm Jejus arĩ mẽ kãm kapẽr nẽ mẽ kãm:—Nẽ na prem amnhĩ krã hkôt axtem nẽ tanhmã mẽ panhĩgêtjê mã mẽmoj jarẽnh to nẽ mẽ kãm: “Kêr ka mẽ amã mẽ akràmnhwỳjê pix kĩnh nẽ tanhmã mẽ ho mex to. No kêt mẽ kot tanhmã mẽ ato xwỳnhjaja kêr ka mẽ mãmrĩ mẽ kamã axàhkurê ho ri apa.” Anhỹr o mẽ kãm karõ.

Pomanatakini Pitiretini(Arókasi 6.27-28, 32-36)Iuaĩkana Xesosi sãkirauata:—Hĩkenakotapekari ia sãkiretxiti: “Hĩtiretariko hinirimane. Homanatariko himokaiakari.” Ikara atoko kitxakapirĩka auari.

Âizepanromo agâ koendâ lelâ itaungâ(Lc 6.27-28, 32-36)Jesus aguely:— Tutuzelâ âmaemo Moisés inweniby: “Âwynenimo lelâ iwynedaungâ. Âwynedânrymo kâjiwynedaundâ” kely myakâwândy inwenily.

— Pezamutar katu peàmàtyryꞌymar pe wà nehe, iꞌi Zezuz aꞌe kury(Uzeꞌeg wiwi Zezuz wemimuꞌe wanupe.)— Pezamutar katu pemyrypar pe wà nehe, napeakatuwawahy kwaw peàmàtyryꞌymar wanehe nehe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer.

Mborayvu re ijayvuaLucas 6.32-36— Pendu aipoꞌea ague: “Peayvu ꞌrã peneirũ kuery, haꞌe rã penderovaigua kuery re ma pendeaꞌe eme” ꞌea ague.Levítico 19.18

Leeditibige memaani ɡ̶adaxakawepodi(Lucas 6.27-28, 32-36)Owooɡ̶otitiwaji niɡ̶ijo jotigide moditibece, ‘Leeditibige memaani ɡ̶adoiigi, odaa ɡ̶adeleɡ̶edi niɡ̶ina anakaami leleɡ̶edi.’

Pearõ hete ti penhiarõe'ỹve'g̃a, ei Jesus'ga(Lucas 6.27-28, 32-36)—Pekwaha tuhẽ pe nhaneramonhava'ea mog̃itagwera, ei Jesus'ga. A'ea e'i: “Pearõ hete ti penhiarõheteve'g̃a. Tapearõi ti penhiarõe'ỹve'g̃a.” A'ea nhaneramonhava'ea mog̃itagwera i'ei, ei Jesus'ga.

Ẽg tỹ ẽg kato vãsãn mũ ag tó há nỹtĩnh ke(Lc 6.27-28, 32-36)“Topẽ tỹ ẽg si ag jyvẽn ũ mẽ ãjag huri, hã vỹ: “ã mré ke ag to há nĩmnĩ, kỹ ũ tỹ ã kato vãsãnsãn mũ ag to jũ nĩmnĩ gé,” he ja tóg nĩ, Topẽ ti.

Nde-rehe ijaꞌeꞌỹ ramo jepe, ehayhu joty kuri íxupe(Lc 6.27-28, 32-36 Rm 12.14)Upéi heꞌi jevy Hesu:—“Ehayhu katu nde reꞌýi-pe ha nde-rehe ijaꞌeꞌỹ vaꞌe-pe ani ave erehayhu teĩ” heꞌi arakaꞌe yma gware-pe. Upéa pehendu-ma.

Ihetxiu heka taholatenyte kawesemy: —Kai heka aõ hãwã ludu mahãdu luumy heka madònymyhỹke.Aòludumy aki ratxike wana tukumy atxike teramy atximahãke.

Pẽporomutar iki pẽẽ pejejee iporomutareꞌema ꞌgã nee(Luka 6.27-28, 32-36)—Pẽmuꞌjara ꞌgã ꞌã eꞌi pẽ nupe: “Pẽporomutar ete ki pẽẽ pejejekotyꞌaawa ꞌgã nee. Pereko esage etee ki ꞌgã. Aꞌere ki pejejee iporomutareꞌema ꞌgã pereko tywet”, ꞌjau ꞌgã pẽ nupe.

Arkum kurê djwỳnh jabêmã kute arkum arẽnh.(Ruk 6.27, 23.34; Kar 7.60; Rô 12.14)Ne kam ajte arkum,—Me ar amã, “Me bakukãmãre ne memã kum, ‘Ar amã amibu'ã me ja jabên kam amã akurê djwỳnh kurê’, ane. Me ã memã ane.” Nãm me ã ar amã ane.

Uyeyatonkon Pe Tîweꞌsen Saꞌnama Eꞌpai Awanî(Lc 6.27-28, 32-36)—Îꞌ taꞌpî toꞌya epuꞌnenan amîrîꞌnîkon: “Ayonpa awakîrikon puꞌkuru saꞌnama eꞌpai awanî. Moropai ayeyaton kuꞌtî ayewanma pe”,taa toꞌya.

'Ãhã' puknõg xop putup pax—Tikmũ'ũn te: “'Ãxapep-tup pax, pa' puknõg xi' gãy xop putup hok.” Kaxĩy.

— Kuyje Moisés o'jekawẽn.Eyduk'a xeayũ xipan epejukuk, i. Eykay itakomaayũ bit xipan g̃u juy epejukuk, i — io'e Jesus.

6. Baad ji awäd bä, ji majĩĩ sii hẽ ji kamahä̃n do ky nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jesus ky hadoo ẽnh:—Bë maa napäh né hẽ hahỹ ramejũũ do paah: “Makamahä̃n a da hadoo doo. Mahyb nꞌaa wareem a majĩĩ.”Rewitikos 19.18

A²nũ²a² txa²wã¹ko̱¹kon¹te²a² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ txa²wã¹yah³la²nãu³xu¹tai²na² yau³ã̱³xai²na² ain³kxain¹jau³xu¹tai²na² nxe³te³nah¹lxi¹: “A²nũ²a² wa³kxa² yxau³nũ¹jah¹la² a³lxi¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Yxãn¹ta¹ wxa²ko̱¹ko̱¹ah³la² hi̱t3jah¹lxi³hẽ¹li¹.” Nxe³ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txi³sxa³wi¹. A²nũ²a² ĩ³tih³nxe³nx2ti³ te²nãu³xu¹tai²na² wãn³txi³su² ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹.

Waiye Xamoka Xahalakoaharenae(Lucas 6.27-28, 32-36; Lucas 23.34; Atos 7.60; Romanos 12.14, 17-21)— Koxaka xasema kairaityakehenere: Hawaiyehena hihinaeharenai hoka hikirawanehena hahalakoaharenai.

Ija'ari kidiva'ahi hiriki-ra nofijahakivinivarani hini(Lucas 6.27-28, 32-36) Asia vara niha ada Jesus:

Mysukyrytsitsa humo mysipokzitsinaha.Kyze Sesus tihi:— Tubabatu myzotsa kytsa nisihyrinymyrykynaha:“Ahaututsa pauktsitsa humo tysipokzitsikinahaktsa kytsa! Asaktsa ahasukyrytsitsa mysisapybyikinaha” niaha.

Miꞌi hawyi Iesui toꞌe i itotiaria pe — Mio tã e miwan me saꞌawyꞌiwuaria ainãpin hanuaria — Waku ti aiwyriaꞌin sese yn watiꞌatukyꞌe kahato iꞌatuꞌe maꞌato ti waku ahewanĩkaptia ete haiwot takat ewy ipyꞌahak takat ewy watoĩneꞌen iꞌatuꞌe saꞌawyꞌiwuat ainãpin haria.

Muhíkova xâne puvo'óviti, konókoti ákoyea omótova vokóvo(Lk 6.32-36, 23.34; Át 7.60; Rm 12.14)—Kémoanenoe neko emo'úti “Hako motovâ yokóvo ne ínikene koane pívamaka ne puvópiti” koêti.

Marîre ĩ'yâ tu'tirãre ma'i dutíse niî'(Lc 6.27-28, 32-36)Jesu werê nemokɨ niîwĩ:—Apêye too dɨpórokãharãre niî'ke kẽ'rare tɨ'opã́: “Mɨsâ me'rakɨ̃hɨre ma'iyá. Mɨsâre ĩ'yâ tu'tigɨ pe'ere a'pe pũríya”, niîwɨ.

Ćhïnicücäta cuyaypi(Lc 6.27-28,32-36)“Unay uyalipäculanquitacmi: ‘Nuna-masiquita cuyacuywan licaycuy.Licaycuy Lv 19.18-ta. Ćhïnishüniquitañatac ćhïniy’ nishanta.

Da'ruiwapari'wa norĩ, da te 're ĩsawi pese za'ra mono zé wasu'u(Rucasi 6.27-28; 32-36)— Ãne hã ma tô duré 're ĩwapari za'ra wa'aba mo: “Asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ si te za 're ĩsawi pese za'ra wa'aba mo. Ai'ruiwapari'wa norĩ si te za asa asiwi 're ĩwẽ'õ pese za'ra wa'aba mo.”


Yrome ywy ynara ãko ase oya xine, oekyrykõkara pyno roropa ehtoko. Ooryhmarykohtao eya xine oturutoko toto poko Ritonõpo a, Omy kapuaõ poenõme oehtohkõme. Ynara exiryke, xixime tyrĩko Ritonõpo mana iirypyrymãkõ pona, kurãkõ pona roropa enara. Morararo konopo enehpõko Ritonõpo mana kurãkõ pona, iirypyrymãkõ pona roropa, enara. Oekyrykõ pyno rokẽ awahtao xine oty kara Ritonõpo mana. Moro pokoino oepehmara xine Ritonõpo mana kurã ke. Iirypyrymãkõ morararo, tyekyrykõ pyno toh mana. Oepekõ kara pyno ehtoko roropa.

Nom pa kot paj mẽ amã Tĩrtũm kot tanhmã ja hã karõ hto hã harẽ ka mẽ inhma. Kêr ka mẽ kot tanhmã ri mẽ atomnuj to xwỳnhjaja amnhĩ tã tanhmã mẽ ho hkêt nẽ. Ãm tanhmã mẽ ho mex to pix hkukamã mãn ajamaxpẽr. Nẽ mẽ ho Tĩrtũm wỳr pix kukamã mãn ajamaxpẽr. Na hte ã kaxkwa kamã Mẽpahpãm Tĩrtũmja amnhĩ nhĩpêx anhỹr o pa. Mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjaja nẽ mẽ kot amnhĩ to mex xwỳnhjaja nhũm hte mẽ ho hpimrààtã mẽ ho mex o axpẽn pyràk. Jao hamẽ wa hwỳr na rẽ nẽ hamẽ wa hwỳr myyti rẽ nhũm hamẽ wa kãm hirã ho pa. Jakamã kêr ka mẽ uràk nẽ mẽ piitã tãm mẽ hipêx o axpẽn pyràk. Mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjê mẽ mẽ kot amnhĩ to mex xwỳnhjê mẽ ho apimrààtã mẽ ho mex o axpẽn pyràk. —Nẽ xàt kaj mẽ amã mẽ piitã mẽ ho mex prãm kêt nẽ ãm mẽ kot mẽ ato mex xwỳnh pixjaja ka mẽ amã mẽ ho mex prãm nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nhũm ja kãm mex nẽ nà? Nà koja kãm mex kêt nẽ. Koja mẽhõ ato mex kêt tã kêr ka ãm amnhĩ rom ho mex nẽ. Nhũm Tĩrtũm ja hã apumu nẽ amnhĩm amex ã ajarẽ. Mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjaja na htem ãm mẽ kot mẽ ho mex xwỳnh pixjaja nhũm mẽ amnhĩ xwar mẽ ho mex. No tãm mẽ kot amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja na htem mẽ piitã mẽ ho mex o axpẽn pyràk. Mẽ kot tãm amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjaja nhũm mẽ ho hpimrààtã mẽ ho mex o axpẽn pyràk.

Ikara atoko itxama. Nota sãpiretaiko hĩte ipinimoni. Kona homanatapiri himokaiakari. Hĩtiretariko iua apaka. Hamanaãri Teoso hĩte omanatakani erekari isikini ĩkapani.

Urâ olâ warâ âyanmo auguely. Âwynedânrymo agâ koendâ lelâ itaungâ, ataen-homo mâinwyneguylymo agâ matomo ara. Ânguylâ inakanhe âedylymo watay, inakanhe aitobyry wâgâ Deusram ekadaungâ, eagâ koendâ lelâ itoem.

Amo ae zeꞌeg amumeꞌu putar peme ihe nehe kury. — Pezamutar katu peàmàtyryꞌymar pe wà nehe. Aze teko upuraraw kar maꞌerahy peme wà nehe, ikatuahy maꞌe penoz Tupàn pe nehe. — Emur ikatuahy maꞌe kwez teko wanupe nehe, Tupàn, peze izupe nehe.

Haꞌe rã xee ma aipoaꞌe pẽvy: Peayvu ꞌrã pendovaigua kuery voi, haꞌe Nhanderuete pe pejerure ꞌrã penderereko axy vaꞌe re,

Pida ejitaɡ̶awatiwaji leeditibige memaani ɡ̶aneloɡ̶ododipi. Codaa oeni motaɡ̶aneɡ̶eni niɡ̶ina anetiɡ̶adixoomitiwaji. Codaa otaɡ̶aneɡ̶eni Aneotedoɡ̶oji mipokitalo meote aneletema niɡ̶ina aneo ane beyagitaɡ̶adomitiwaji codaa niɡ̶ina anetiɡ̶adiatenitibece. Odaa jiɡ̶ikeenitiwaji mewi makaami lionigipi Ǥadiodi ane ideite digoida ditibigimedi. Iniaaɡ̶iniwa daɡ̶axa meletedoɡ̶odomi, igaataɡ̶a eote naɡ̶ani aligeɡ̶e ane nebi me naloteloco oko anele, codaa me niɡ̶ina oko ane beyagi. Codaa niwakateetedigi ebici niɡ̶ina oko ane iɡ̶enaɡ̶a, codaa me niɡ̶ina ane daɡ̶a iɡ̶enaɡ̶a. Igaataɡ̶a nige inoka emaani niɡ̶ina ane ɡ̶ademaanitiwaji, Aneotedoɡ̶oji ayajigotedaɡ̶awatiwaji ɡ̶anaɡ̶ajegi, igaataɡ̶a niɡ̶ina anodibatibigege ninyeelo ninionigi-eliodi romaanotedi, jiɡ̶idiaaɡ̶idi analeetibige doɡ̶owidi libeyaceɡ̶eco, pida idiaaɡ̶idi oyemaa lokaaɡ̶etedi.

—Jihi reki a'e pe me: Pearõ hete ti penhiarõe'ỹve'g̃a, ei Jesus'ga. Po g̃a ndekote'varuhui pe me, a'ero ti penhi'ĩ Tupana'ga pe emombyry ti g̃a pe javo, ei Jesus'ga. Nahã ti peko katu Tupana'ga ra'yramo yvagipeve'ga ra'yramo tiandepyry ti nhandejuvete'ga ja javo. A'ereki ga pyry hete okote'varuhuve'g̃a pe pyryve'g̃a pe no, ei Jesus'ga. Pyry hete ga g̃a pe oapoa japoi kwara japoi imomboruka g̃a pe. Ga pyry g̃a pe imongyrukari amana g̃a pe. Nahã ga g̃a nderekokatui okokatuve'g̃a okote'varuhuve'g̃a ndeheve, ei Jesus'ga. —Po penhiarõheteve'g̃a jate pe pearõ hete, a'ero Tupana'ga ei pe me: “Pe okote'varuhuve'g̃a ja reki penhiarõheteve'g̃a aromo penhiarõe'ỹve'g̃a arõe'yma.” Nahã ga ei pe me. A'ereki okote'varuhuve'g̃a – kiroki g̃a omono'ono'og̃uhũ itambere'ia governo pe – g̃a na jitehe oarõ oarõheteve'g̃a jate, ei Jesus'ga.

Isỹ ũri ãjag jyvẽn hã vẽ, ha mẽ: ũ tỹ ãjag kato vãsãnsãn mũ ag to há nỹtĩmnĩ, ũ tỹ ãjag vóg kónãn mũ ag to Topẽ mré vĩmnĩ. Hã ki ãjag tóg tỹ Topẽ krẽ nỹtĩ, ti ri ke han kỹ, ãjag jóg tỹ kanhkã tá nĩ ẽn ri ke han kỹ. Ti hã ne tóg rã hanꞌ, ti tỹ vẽnh kar kri jẽngrẽg kỹ san jé, ũn jykre kuryj ag kri, ũn jykre pãno ag kri ke gé. Ta han ti ke gé, ti tỹ vẽnh kar há han jé, ũn jykre kuryj ag, ũn jykre pãno ag ke gé. Ver tóg vẽnh kar to há nĩ, Topẽ ti,” he tóg, Jesus ti. “Ãjag mré ke ũ ag tóg ãjag to há nỹtĩ. Ãjag tỹ tag ag hã to há nỹtĩn kỹ tóg tỹ nén ũ tũ tĩ ver. Ũn jykre kórég ag vỹ ge nỹtĩgtĩ gé, governo mỹ jãnkamy mãg tĩ ag. Ũ tỹ ãjag to há nỹtĩ ag hã to ag tóg há nỹtĩ, vẽnh kato. Há ti nĩ, hã ra tóg tỹ nén ũ tũ nĩ ver.

—Ãy ae katu nde rekoha porãve hagwã amombeꞌu-ta peẽ-my. Nde-rehe ijaꞌeꞌỹ vaꞌe jepe, ehayhu joty íxupe. Nde rereko asy vaꞌe-rehe, ejapo joty oração. Embojeupi joty katu ne nheꞌẽ Nhandejáry-pe hese kwéry. Upéixa Nhandejáry rekoha. Upéixa ereiko vaꞌerã nde Ru yváy pygwa raꞌy tee ramo. Nhande resape uka vaꞌe peteĩxa nhande rereko. Hekoha vai vaꞌe-pe hekoha porã vaꞌe-pe ave omosẽ kwarahy omoendy-vy peteĩxa Nhandejáry. Hembiapo porã vaꞌe-pe hembiapo vai vaꞌe-pe ave omongy peteĩxa. Enterove vaꞌe-pe ohayhu-gwi ojapo upéixa. Pende Ru yváy-py oĩ vaꞌe ojapoha-rami ave, peẽ pejapo katu. —Nde rayhu vaꞌe-pe anho erehayhu ramo, “Hekoha porã eterei” ndeꞌi moꞌãiry nde-rehe Nhandejáry. Nde reko-ramima ave oiko gwĩ plata-py nhane mbopaga vaꞌety, hese imanduꞌa vai vaꞌe.

Tahe iwitxiramy ararybekre. Aòludu heka arabedeerynyke. Tukumy mabekemy inyõ aõhõkỹmydỹỹnana rotỹỹnyreri wana tamy rexitòenyke. Kia wese‑ki heka inytyby riòremy mabeke, Deuxu riòremy wahe. Tii dori juu riòlòdỹỹnymyhỹre inybina tyre‑ki wahe. Tule iny wiwihikỹ tule‑ki aõma biu heka tule riteònymyhỹre. Aõma iny òbitikõdu mahãdu tule‑ò. Tule òbiti mahãdu tule riteònymyhỹre. Aõma tukumy ahãte sohoji ratximyhỹre sohojile kai itukukeki. Kia heka awi aõkõ rare ibutumy òraru mahãdu heka tule riwinyremyhỹre kia wese. Aõma urile rybedỹỹ azry mahãdu, Aseriòre mahãdu. Series([], ) Series([], )

Aꞌere ꞌã je ꞌi pẽ nupe: Pereko esage pejejekotyꞌaawa ꞌga. Pejejee iporomutareꞌema ꞌgã nee nanẽ pejejejukau esage nũ. “Ejejuka esage ki ore rereko tyweara ꞌgã nee”, ꞌjau etee ki pẽẽ Jarejuwarete ꞌga upe ꞌga nee. Aipo apo re nipo pẽ nesakara ꞌgã ꞌi: “Aꞌjea futat. ꞌGã Kuꞌjywa ꞌga remiayuwaretea. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌã ꞌga ꞌjawe ꞌgã ojee iporomutareꞌema ꞌgã nereko esagei”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nesaka. Janeruwarete ꞌga mamaꞌe esagea wapo pãwẽ pãwẽ janee. Kwara ꞌga imuenyu esage maꞌe ꞌgã nupe, iaꞌwyreꞌema ꞌgã nupe we. Amana ꞌga imogyrukaa mamaꞌe esage apoara ꞌgã nupe, mamaꞌe tywera apoara ꞌgã nupe we— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee. —Pejejee iporomutat maꞌe ꞌgã nereko esagea etee sipo Janeruwarete ꞌga afutat? Pejejee iporomutareꞌema ꞌgã nereko tywera sipo ꞌga afutat? Naani. Pẽ mepy sipo ꞌga pejejee iporomutat maꞌe ꞌgã nereko esage are? Naani. Nomepyi futari ꞌga pẽ nupe. “Itywerete ꞌwyriara upe kaꞌaranũũ rerooara ꞌgã”, ꞌjau ꞌã pẽẽ jepi. Aꞌetea ꞌgã miamũ wereko esage ojee iporomutat maꞌe ꞌgã.

Nhym be, ba dja ba ar amã arẽ gar ama. Djãm ar amã akurê djwỳnh kurêmã? Kati. Dja gar amã akurê djwỳnh jabê. Me kute ar ajo Metĩndjwỳnhmã à'wỳr ne kum, “Dja ga o ajkẽ”, anhỹro baja dja gar meo Metĩndjwỳnhmã a'wỳ ne kum, “Dja ga o djuw mex”, ane. Amã akurê djwỳnh kaprĩ. Me kute ar amã kabẽn punuo baja ne kute ar ajo bikẽnho baja dja gar meo Metĩndjwỳnhmã a'uw.

Tîîse uurîya taa sîrîrî apîꞌnîkon, anîꞌ ayeyatonkon pe tîweꞌsen wanî ya, mîîkîrî saꞌnamatî kureꞌne. Moropai epîrematî mîîkîrî atarumaꞌtînenkon pona. Mîrîrî warantî ikupîyaꞌnîkon ya, ayunkon kaꞌ pon munkîyamîꞌ pe awanîkonpa. Maasa pra mîîkîrîya tamîꞌnawîronkon ton pe wei tîrî, morîkon ton pe moropai imakuiꞌsan ton pe. Mîîkîrîya konoꞌ tîrî, morî kuꞌnenan ton pe moropai imakuiꞌpî kuꞌnenan ton pe. Tîîse amîrîꞌnîkonya awakîrikon neken ayonpakon saꞌnama ya tiaronkon tîsaꞌnamai pra. Tîîse îꞌ ton pe mîrîrî warantî siꞌma “Paapa winîpainon yapisîuya”, kaiꞌma eesenumenkakon? Aꞌkî, mîrîrî warantî nîrî imakuiꞌsanya, tîniru yapisî pîꞌ teesenyakaꞌmasanonya ikupî.

Pa 'ãte': Gãy xop putup pax, xi' puknõg xop, xix Topa tu' xax, pu nõm hã hãmmaxnã', xa 'ãxop yãyhã Topa hã 'ãk-tok xop xe'e'. Yã Topa te mãyõn xat, pu' hep xop xohix pu hãm pukgã', yã hãpxopmã kummuk xop pu' mĩy, xix hãpxopmã max xop pu' mĩy kamah. Tute tex nũ'kutnãhã' hep xop xohix pu. Yã tikmũ'ũn te hãmyok mĩy xop pu nũ'kutnãhã', xix tikmũ'ũn te hãpkohe' mĩy xop pu tex nũ'kutnãhã kamah. 'Ãxop te 'ãxapep-tup xix tikmũ'ũn gãy xop putup nõg, puxix Topa xa pexkox yõg hãpxop 'ũm hõm hok. Yã tik kummuk xop te gohet pupi tayũmak pop, tute yãy xape xop mũn putup pax, xi' puknõg xop putup nõg.

— G̃asũ oce eywebe: Eykay itakomaayũ xipan cuy epejukuk. Xipan g̃u eykukayũ beam cuy epeyekawẽn Deus eju — io'e Jesus. — “On odin ip cekay,” i juy epe'e, kawẽnwẽn pima Deus pe.

Ỹỹ kä, ỹ herꞌoot hahỹỹ dꞌ bë hã: Bë kamahä̃n bë majĩĩ. Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ bë hã rejãã doo, bë Yb hỹ pong jé hawät do taah né bëëh, bë metëëh hyb nꞌaa ta tii hã. Bë Yb hỹ pong jé hawät do anoo papỹỹj bag tapahuunh doo, baad habok do sa hã, baad nabok do sa hã na-ããj hẽ. Baad habok do rababong bä tabanoo naëng badoos hyb nꞌaa, baad nabok do rababong bä na-ããj hẽ. Bë gadoo bë edꞌoo gꞌeeh hanäm do Pꞌop Hagä Do hanaa, jããm né hẽ bë kamahä̃n bä bë hã kamahä̃n doo? Dajẽẽr Roma buuj hã ji hepak do taa nꞌaa, bë ty nꞌaa gesꞌyyk doo, ti na-ããj rakamahä̃n sa hã kamahä̃n doo.

Nxe³yãn¹ta¹ txa²yxo²wãn³txa² e³kxi¹nx2ta¹tu¹wi¹. Wxa²ko̱¹ko̱¹nãu³xa² a³lxin¹txi³txai¹nhẽ³li¹. Ha³lo²a² khãuh³lxa³ti³hi¹nx2ti³si¹hain¹jau³nũ³a² Sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ nxe³kxan²ti³, “Wi¹lhin¹ju³ta² so¹lxi³ yxau³txai²lã¹. Khãuh³lxa³ti³hit1sah²lxin¹tũ̱³ka̱³txi³ ĩ³nxai²na²sa¹.” Yah³lxin¹jau³su² Sũ̱³na² ĩ³ye³kxi¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Ĩ³hi̱³txã²tain¹te²na² sa²kxai³lu² wi¹ju³ta³nũ³a² so¹lxi³ ĩ³wa²lã³xi²txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. A²nũ²ai²na² yxo²ha³nxe³lhxa³txi³ ko̱³nxe³ti³hit1sxã³ ĩ³yĩ¹li¹nx2ti³ta̱³nxa² khãuh³lxa³ti³nx2ti³ta̱³nxa² nxe³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ Sũ̱³na² wi¹lĩ²si¹hain¹ju³ta³nũ³a² Sũ̱³na² ĩ³ye³kxi¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe² kãi³ũ¹hain¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹wĩ³na² Si³yxau³tãu³a² oh³na² yxau³jah¹la² a²ki³lha³lxa²nãu³lot3nx2ti³tu¹wi¹. A²nxe³jah¹lai²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³nai²na² sa²kxai³lu² a²nũ²a² a²yxo²ha³kxa¹ wi¹lhin¹te²la³ ta̱³nxa² ko̱³nxe³thin¹te²la³ ta̱³nxa² nxe³te²na² a²yxo²ha³kxa¹ u³je³na³ka² ĩ³ha³te¹kxi²te²ju²hẽ³li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ a²nũ²ai²na² wi¹kãi³ta̱³nxa² ko̱³nxe³ti³ kãi³ta̱³nxa² a²yxo²ha³kxa¹ wẽ³ha²yau³xa² wẽ³hã¹si¹jau³su² sa²si¹hã³te²ju²hẽ³li¹. Jã¹nxe³kxe³kxa²ya̱³lhu² a²nũ²a² a³lxi²nx2tain¹te²na² so¹lxi³ a³lxi²yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ũ³yho³hi²yah³lxin¹ju³ta³nũ³a² kãi²nhĩ̱²nxa³lho³li¹. Nxe³sxã³ a²nũ²a²nãu³xa² ũ³yho³hi²ki̱³ki³a² so¹kxi²nẽ³tũ̱³ka̱³txa² te²yã¹nxe² kãi³ain¹nũn³te²ju²hẽ³li¹.

Hoka natyo atyo nomita xihiye: maika xawaiyehena xahalakoahenerenai, xiraexahena kirawaneterenai xiso ana. Nikareya xisaona hoka Xexe enokoa tyaonitere ityaninaiya xisaona. Hiyaiya, waiyexeharexenai, mawaiyexeharexenai xoaha ana atyo kamai axaokanatyakijita, exahe hoka aonekijita atyo waiyexe tyomiterenai, iniyalahare tyomiterenai xoaha ana. Hiyaiya, awaiyetiterenai xiso taitaiya xawaiyetita hoka xoanere hoka xoalini hare Enore xekane xahita xatyahita? Hiyaiya, nikare atyo kalorexe noloxa resebetyaseharenai haxawaiyetyaseharenai awaiyetyahitaha.

(-) Hari'a va'ora nakaidiva adani vaimajahahiriki.” Vakhaniha. Hovani a'onira onava'isohijahakiki bana ho Deua binofikia. Va'ora nakaidiva bana adani a'onira vakaimajahariki. Deu-ra vakanikharia mahija a'onira vanajaharihariki-ra va'ora nakaidivavini. Deus va'ora kajoamoraki adani ija'ari hojai jahakia vakahojaiki, ija'ari hojai jaharikia vakahojaiki vihiki. Deua binavagaki ada safini ija'ari hojai jahakia vakahojaiki, ija'ari hojai jaharikia vakahojaiki vanamana. Deua bihonariaki ada bahi ija'ari hahavi vakadimoni hina, ija'ari kahojai jahaki, ija'ari kahojai jahariki vakadimoni jaboni ada bahi. Vahoariha va'ora avakajoamoraki a'oni, oniani ida kodiabi'i kaisai a'onira nihaja. Deus va'ora kajoamorahahaviki adani ija'ari vajahaki vajahariki. Deus kahojaia vakahojai'a bana. Ija'ari Deu-ra avigariki va'ora vanakaidivavini adani nofini vihiki. Ija'ari hahavi hojani hiki ida nofini hiki-ra nakaidivavini. Avakadihojai jaboni ida va'ora avanakaidivaki adani a'onira vanofiki. Va'ora nakaidiva jaboni bana adani a'onira vanofiriki. Va'ora avanakaidivariha; ni-Deus avajahani arafiani-ra kahiki. Ni-Deus avakadihojai-ra naabosiki kidinahina jahakia.

Uta hi ahape:Ahasukyrytsitsa niwatihi tysipokzitsikinahaktsa kytsa! Asaktsa pahamyijakanaha sitsyhyryze Deus bo tsimypamykysokonahaze tihi:“O Deus myzo mysukyrytsitsa bo tysisapywykta” tsimaha. Iwa tsimaha zeka ahazo wata astatu tsimaha. Ihyrytsa tsimoziknaha. Atahi haramwe nizukni. Haramwe aparakbaha bo naharamweke, kytsa simysapyrẽtsa kytsa simysapybyitsa bo kino niwatihi naharamweke. Deus hyritsik myziwõkõ simysapyrẽtsa bo simysapybyitsa bo kino niwatihi aparakbaha bo pisapywyky. Ikiahatsa tihiktsa! Ahasukyrytsitsa bo tsipisapywykynaha. Ikiahatsa ahaututsa pauktsitsa bo zuba tsipisapywykynaha zeka ustsa kytsa bo batu Deus mytsaty “kaokzeka ahamysapybyitsa tu tsimykaranaha” my. Asaktsa simysapybyitsa tu atsatu mykaranaha. Siotutsa pauktsitsa myharape pokzitsikinaha. Ikiahatsa batu ahamysapy siwatsa zuba tsimaha.

Maꞌato Uito wẽtup sehay wo woronãpin yt iꞌatuꞌe hap ewy i. Uito ti mio tã are worohoꞌonãpin e. Pyno eweiꞌatukyꞌe ro ewanĩkaptia are. Pyno waku ahatyꞌi hatyꞌi haria upi wahẽtup Tupana pe — Etiꞌatupoityro o uhatyꞌi hatyꞌi haria Papai waku watoꞌe areꞌe. Miꞌi tã watunug mote aru Aiꞌywot atipy piat saꞌyruꞌin sakiꞌytꞌin no watopyhuꞌat kahato katupono ti Aiꞌywot atipy piat tiꞌatukyꞌe kahato tewanĩkaptia are e. Taꞌi toimoherep kahato iꞌatukyꞌe hap katupono toipoꞌoro iꞌaman at iꞌatumikoi moehãite hamo e. Taꞌi toiꞌatupoityro yt tokyꞌe hin i haria are. Taꞌi Aiꞌywot atipy piat tiꞌatukyꞌe kahato tewanĩkaptia torania e. Yt nakuat i nug haria ko kape toipoꞌoro iꞌaman at tokyꞌe haria mikoi koꞌi poityro hamo maꞌato iꞌewyte yt tokyꞌe haria i mikoi koꞌi kape toipoꞌoro wy iꞌaman at iꞌatukyꞌe hap moherep hamo are e. Pyno toꞌoꞌewyꞌewy toiꞌatukyꞌe towyriaꞌin tewanĩkaptia are e. Miꞌi tã ewy ti Tupana toĩneꞌen e. Pyno waku Tupana ewy watunug. Ewetunug wakuap yne miitꞌin me Aiꞌywot atipy piat minug ewy waku watunug are e. Miꞌi tã watunug mote ti aru iraniaꞌin teꞌerahaꞌat ahepiat miitꞌin yne kyꞌe hap kape hawyi ti aru teꞌeruwanẽtup hawyi — Taꞌi Tupana saꞌyruꞌin Tupana sakiꞌytꞌin mote ti meke tã taꞌatukyꞌe miitꞌin iꞌatuꞌe wyti aru e Iesui. IRUKA 6.32 PIAT EWYKatupono ti mesuwarotiaria yt Tupana mohey haria i tikyꞌe taꞌatukyꞌe haria sese yn e. Maꞌato yt taꞌatukyꞌe i haria ti yt taꞌatukyꞌe i raꞌyn e. Maꞌato miꞌiria ewywuat eikyꞌe haria yn naꞌyn eweiꞌatukyꞌe miitꞌin mote ti aru mesuwarotiaria ewy eweipyhuꞌat are e. Aikyꞌe haria yn watipowyro pote yt Aiꞌywot atipy piat yt ewy hin i watopyhuꞌat are e. Iwese rakaria wo watoĩneꞌen ahepiat iwese haria kape yn mote yt kat i haꞌup watipuẽti aru Aiꞌywot atipy piat kaipyi are e. Taꞌi marakꞌaria tiꞌatukyꞌe kuap taꞌatukyꞌe haria maꞌato atikyꞌesat eweiꞌatukyꞌe kahato yt eikyꞌe hin i haria are.

Itea hara ngixópinoe: Hako motovâ yokóvo ne puvópiti. Itíkina orásaum ne vaheréxoti ítukeinopi. Yane itínenoemo itukóvo koati kaná'uti xe'éxaxapa Itukó'oviti ya vanúke. Vo'oku poréxoa Yá'a íhae vanúke uhápu'iyea ne káxe xapa xâne ákoti aunáti, koánemaka xapa únati xâne. Kúteanemaka kíxoaku poréxea úko ne xâne ponóvoti ítuke, koánemaka ne ákoti aunáti ítuke. Itukapu póhutine xâne ákoti omotóvopi okóvo ako omótovo yokóvo, namo kíxoaye ápeyea némoepo xoko Itukó'oviti? Muhíkova ne koperáxinotihiko nâti, enepone yómoti ánu'ukea kóperau, ákomaka kamáxatika ne ákoti omotóva okóvo.

Yɨ'ɨ̂ pe'e mɨsâre werêgɨti. Mɨsâre ĩ'yâ tu'tirãre ma'iyá. Mɨsâre yã'âro uúkũrãre “Ãyuró wa'aáto”, niîya. Mɨsâre yã'âro weekã́, yã'âro buhíkã'mikã, naa yeé niiátehere Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basáya. Tohô weérã marî pakɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ põ'ra niî' niisére ĩ'yorã́sa'. Kɨ̃ɨ̂ ãyurã́, yã'arã́ tiropɨ muhîpũre bo'rê yuukã weemí. Meharóta ãyuró weerã́, yã'âro weerã́ tiropɨ akó pehakã́ weemí. Mɨsâre ma'irã́ di'akɨ̃re ma'ikã́, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyusére o'ôtisami. Niyéru wapa seérã kẽ'ra yã'arã́ niîmirã, naâ me'rakãharãre ma'isamá.

Ya'añatacmi ichá niycälic: Cuyapäcuy ćhïnishüniquicunäta. Amcunapi mana allin limäcunäpäpis ‘Allinca anwan caycuchun’ niycäliy. Ćhïnicüniquicunapäpis allinta lulaycälipuy. tumpäniquicunapäpis wañuchishunayquipä aticaćhäniquicunapäpis mañaculcay-ari. Chayta lulalmi janay pacha Diospa chulincuna caśhayquita camalächipäcunqui. Paymi intïta tamyäta allin mana allin nunapäpis uycamanchic. Sïchuśh sintinaculcäśhallayquiwan cuyanaculcaptiqui'a ¿ima allintatan lulaycuyanqui? Piyurnin jucha-sapacunäpis lulawshï-masincunacta cuyanmi.

Tane nherẽ, wa za duré wa hã aimawi aima waihu'u za'ra wa'wa, tô õhõ na rotizém na hã. Ai'ruiwapari'wa norĩ hã te za 're ĩsawi pese za'ra wa'aba mo. Duré te te aima 're ĩrob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono norĩ ãma, te za 're aimreme zusi aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩwẽ si te te tãma 're apisutu mono da, ta norĩ ma. Ãne te za dama 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo, Aimama aba 'ra na sena na da te 're aiwaihu'u za'ra wa'aba mono da, hâiwa ãma 're ĩsãmra mono 'ra na. E marĩ wa, te za ai'ruiwapari'wa norĩ hã 're ĩsawi pese za'ra wa'aba mo. Ni'wai ma, ĩsawi hã te te ba'a õ wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Uburé te te 're da'azawi pese, te te 're ĩsawi pese za'ra mono norĩ hã, duré te te 're ĩsawi õ za'ra mono norĩ zama. Aiwapsi te bâdâ hã te te dama 're rob'uiwẽ za'ra, 're ĩnomro wẽ mono norĩ ma, duré 're ĩnomro wasété mono norĩ ma zama, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimipisutuzéb zarina. Aiwapsi te duré tã hã dama 're ta'a za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti te te 're ĩ'madâ'â pese za'ra mono norĩ ma, duré te te 're ĩwapari za'ra mono õ norĩ ma zama, ĩsimipisutuzéb zarina. Rob'uiprazé ubumroi'wa norĩ hã bété. Ta norĩ hã dawi 're sipsaihuri u'âsi za'ra mono wa, te 're nomro wasété. Ta norĩ hã te tizawi pese 'wa norĩ si te te 're sawi za'ra. Tawamhã asawi pese 'wa norĩ si, 're sawi pese za'ra wa'aba mono wamhã, e te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩwẽ hã te te aima 're sõmri za'ra wa'wa. Mare di. Ĩwẽ hã te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono õ di za.


Mame oekyrykõ rokẽ omiroryhtao oya xine oepekõ maro, otãto kure Ritonõpo rĩko matou morara awahtao xine? Ritonõpo waro pyra exiketõ morararo, tyekyrykõ maro kure oturũko toh mana.

—Nẽ na hte mẽ hkwỳjaja ãm amnhĩ kwỳjê pix mã kapẽr mex o pa. Nom mẽ piitã tãm mẽ hipêx kêt nẽ. Nom kêr ka mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Kêr ka mẽ kurom mẽ piitã tãm mẽ hipêx o axpẽn pyràk. Mẽ akwỳjê mẽ mẽ akwỳ hkêt xwỳnhjaja ka mẽ hipêx o axpẽn pyràk. Nẽ tãm mẽ kãm akapẽr o axpẽn pyràk.

Hĩte misãkiretakaninani himisãkiretiniã, kãkiti Teoso mimarotakani atoko hĩtxa, kotxi ninoa misãkiretakani imisãkiretana.

Âpemugudomo agâ lelâ, ataen-homo agâ lelâ warâ mâsedaengulymo, âunâgumo warâ lâpylâ watay, âkelo modo takaze amidylymo mâkeba. Deus eynynâbaom modo mawânkâ tataen-ho modo agâ koendâ lelâ lâpylâ.

Aze pezeꞌegatu xo pemyrypar wanupe nehe, peiko amogwer wazàwe Tupàn huwa rupi nehe. Te Tupàn imuwete katu ꞌymar nezewe uzapo uzeupe aꞌe wà. Uzeꞌeg xo umyrypar wanupe wà.

Penderegua kuery pe anho ri pexarura vy mbaꞌe nunga py tu amboae kuery gui pendekuai porãve? Mbaꞌeta amboae regua kuery voi haꞌe rami ikuai.

Nige anicenitiwaji codaa nige ikeenitiogi ɡ̶ademaanaɡ̶aneɡ̶egi idiokidi ɡ̶adoiigi, odaa aɡ̶awiitetiwaji anele caticedi niɡ̶idi eledi oko anowo, igaataɡ̶a niɡ̶ina oko ane doɡ̶oyowooɡ̶oditeda Aneotedoɡ̶oji owo liciagi.

—Po pe nhi'ig̃atui pejikotyve'g̃a pe jate pendoryndoryvamo g̃a ndehe, a'ero ojipe'g̃a hohe rũi pe ndekokatui reki. A'ereki Tupana'ga kwahave'ỹve'g̃a onhi'ig̃atu ojikotyve'g̃a pe jate gworygworyvamo g̃a ndehe no, ei Jesus'ga.

Kỹ ãjag tỹ ãjag mré ke ag hã mỹ: ã mỹ há? hen kỹ tóg tỹ nén ũ tũ nĩ gé ver. Ũ tỹ Topẽ vĩ ki kagtĩg ag vỹ ge nỹtĩgtĩ gé. Ãjag mré ke ag hã mỹ ag tóg: ã mỹ há? he tĩ gé, hã ra tóg tỹ nén ũ tũ nĩ ver.

Nde reꞌýi anho ererovyꞌa ramo, “Hembiapo porã eterei” ndeꞌíry vaꞌerã nde-rehe Nhandejáry. “Xe rekoha porã” ere rei arã ndéjehe. Nde reko-ramima ave oiko vaꞌerã judeu eꞌỹ vaꞌe Nhandejáry kwaa eꞌỹha, gweꞌýi anho ogwerovyꞌa-vy.

Tulesỹ kia aõma aõkõ rare aõma tule heka judeukõdu mahãdu dori tule riwinyke, tii Deuxu rierykõre.

Pejejee iporomutat maꞌe ꞌgã nupe etee oporogyta maꞌeramũ ꞌã pejejemogyau Janeruwarete ꞌga rerowiareꞌema ꞌgã ꞌjawe. ꞌGa rerowiareꞌema ꞌgã miamũ oporogytau ojee iporomutat maꞌe ꞌgã nupe. Aꞌeramũ je ꞌjau pẽ nupe: ꞌGã nupe juejue ki peporogyta. Pejejee iporomutat maꞌe ꞌgã nupe, pejejee iporomutareꞌema ꞌgã nupe. Mĩmera ꞌgã nupe pejeporogytau pejejemogyau— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Godja gar anhõbikwamãbit akabẽn mex jarẽ djãm kam ar amexkumrẽx? Kati. Mỳkam? Bir, ar aje anhõbikwamãbit akabẽn mex jarẽnhkam. Aje akurê djwỳnhmã akabẽn mex jarẽnh kêtkam. Nãm ã me bẽnjadjwỳr bajtemmã pi'ôk kaprĩo atom djwỳnh meo ane. Me kute kurê djwỳnhmã kabẽn mex jarẽnh kêt. Djori kam me mex. Kati. Metĩndjwỳnh ne memã axwe jarẽ.

Moropai eeseurîmakon ya awakîrikon neken ayonpakon yarakkîrî, tiaronkon yarakkîrî teeseurîmai pra, îꞌ pe pra rî awanî. Mîrîrî warantî Paapa epuꞌnenan pepînya nîrî ikupî.

'Ãxop te 'ãxape xop mũtik hãm'ãktux puxehnãg, ha ta' puknõg xop te yãy xape mũtik hãm'ãktux kamah, nõm xop te Topa hã' puknõg xop.

— Eybureyũ eju acã eyekawẽn puje, ajo g̃u e'em cĩcã eyju. Imẽn tak Deus kay itabut'ũmayũ jekuku ip.

Jããm hẽ bë wakããn hedoo do bë edëë bä, ta wób badꞌoo do bahä̃nh nado bë badꞌoo. Jé Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do na-ããj né hẽ redëng sa wakããn, sa najiis.

Te²yã¹nxe³jut3su² a²nũ²a² ne³khauh²hain¹yah³lxin¹te²na² wxa²wã³tã̱³nãu³sxu² kxai²nãn²tu̱³ nxe³te²na² so¹lxi³ wi¹le³kxain¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wai³nhĩ̱²nxa³wi¹. A²nũ²a² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²nãu³xa² te²yã¹nxe² kãi³ain¹nũn³te²ju²hẽ³li¹. Nxe³te²nãu³xa² hai³txi³ ã³wa²to²hi² wi¹le³kxi²yah³lxi³hĩ̱³nx2nxa³lxi¹.

Hoka xihinaehare hiye taitaiya xikatyawaxita hoka hatyohare atyo maisa xoanereta xini. Hiyaiya, matyakekoneharenai kakoita atyo nikare tyaonita.

Avakadihojai hiki va'ora avanavaravaraki adani avakadiva'ahi. Ija'ari Deu-ra avigariki jaboni va'ora vanavaravaraki adani nofini vihiki. Va'ora vanavaravara jaboni bana adani a'onira vanofiriki. Va'ora avanavaravarariha adani a'onira vanofiriki; ni-Deus avakadihojai jahani arafiani-ra kahiki. Ni-Deus avakadihojai-ra naabosiki kidinahina jahakia.

Ikiahatsa ahaututsa pauktsitsa zuba awahoro bo mozumunahaze “O paku pakutynaha! Kawahoro eze ahawanu ty haĩtaha. Mydisahawy ty hauk tsimy” tsimaha. Iwa tsimaha zeka ahazikeditsa bo zuba ustsa kytsa ba ziksipokzitsi Deus okze ka sispirikpobyitsa watsa, asaktsa atsatu maha.

Iꞌewyte ti waku watiꞌatuwesat wuatꞌi miitꞌin are e. Yt naku i watiꞌatuwesat aiwyriaꞌin yn are katupono ti yne ti mesuwat yi tote taꞌatuwyriaꞌin wesat kuap are. Iꞌewyte yt Tupana mohey haria i iwesat kuap taꞌatuwyriaꞌin are. Pyno waku ti yne watiꞌatukyꞌe are e. — Pyno ereke uhyt mana mimi watoꞌe aikyꞌe haria pe yn mote mesuwarotiaria ewywuat watoĩneꞌen katupono miꞌiria ti taꞌatuwyriaꞌin taꞌatukyꞌe haria sese pe yn — Ereke ro eraꞌapyk mehĩ mana aimiꞌu raꞌyn iꞌatuꞌe maꞌato yt taꞌatuwesat i taꞌatuewanĩkaptia are. Maꞌato miꞌi tã aito pote iꞌatuꞌewywuat watopyhuꞌat mesuwe yi tote iraniaꞌin yt Tupana mohey haria i ewywuat e. Yt naku i rat miꞌi tã aito pote are e.

Itukapu póhutine ínikene itíkino únati, koati kutipasí keâti ne ákotihiko êxa Itukó'oviti, vo'oku énomonemaka kixóhiko itúkeovo.

Mɨsâ akawerérã di'akɨ̃re ãyuró uúkũ e'katírã, ãpêrã yɨ'rɨóro ãyuró weé wee'. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peótirã kẽ'ra tohôta naâ akawerérã di'akɨ̃re ãyuró uúkũ e'katísama. Tohô weérã niî pe'tirãre a'mêri ma'í, e'katíya.

Apanaculcäśhallayquiwan limaycanacul ‘mas allinninlämi cayá’ ¿niyanquichun imatá? Chaynüllá lulapäcunmi Diosta mana lisïcunäpis.

Duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u'õ'wa norĩ hã te te 're saze za'ra mono õ nherẽ, te tisiwadi norĩ ma, marĩ ĩwẽ hã te te tãma 're 'manharĩ za'ra, siré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ma hã. A norĩ wa'wa hã bété, asiré 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ ma si, marĩ ĩwẽ hã tãma 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wamhã, aiwapsi te aiwasété na dame 're aihâimana za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u'õ'wa norĩ siré.


—Omykõ kapuaõ kure nymyry mana. Imehnõ pyno mana. Morara exiryke, ipoenõme oexirykõke, isã ehtoko, imehnõ pyno ehtoko, tykase Jezu typoetory tomo a.

Kaxkwa kamã Mẽpahpãm Tĩrtũm pyrà nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjê mẽ mẽ kot amnhĩ to mex xwỳnhjaja mẽ ho apimrààtã mẽ ho mex o axpẽn pyràk. Na hte ã Tĩrtũmja mẽ panhĩpêx anẽ. Anẽ.

Ikinipoko hĩri iaxiti auakari kamakiti erekari, ininiã iua atokokana hĩtxĩkitakariko ikinipoko hĩte kamakiti erekari —itxa Xesosi.

Koendâ lelâ idânârâ kurâ domodo agâ itaungâ, Kunwym kaynonro ara, mâkâ idânârâ koendâ eni ara — kely Jesus.

Tupàn penu aꞌe, ikatuahy maꞌe romo hekon aꞌe. Nuzapo pixik kwaw ikatu ꞌym maꞌe aꞌe. Peiko izàwe nehe.

Haꞌe rã peẽ ma heko porã vaꞌe ꞌrã peiko opa mbaꞌe py, Penderu yva pygua opa mbaꞌe py heko porãa rami avi.

Odaa niɡ̶ida makaamitiwaji leeditibige mawii aneletema inatawece oko liciagi Ǥadiodi ane ideite ditibigimedi, igaataɡ̶a idioka limedi meletetema inatawece oko.”

—Pearõ hete ti g̃a nhaporemo penhiarõheteve'g̃a penhiarõe'ỹve'g̃a ndeheve. Nahã po ti pe ndekopyryvamo pejuvete'ga javijitehe yvagipeve'ga javijitehe nehẽ, ei Jesus'ga.

Hã kỹ vẽnh kar to vẽnh jykre kuryj han kỹ nỹtĩmnĩ, ũ tỹ ãjag kato vãsãnsãn mũ ag mré hã, ẽg jóg tỹ kanhkã tá nĩ ẽn ri ke han nĩ. Ti hã ne tóg vẽnh kar to vẽnh jykre kuryj han kỹ nĩ nĩꞌ. Ti ri ke han nĩ,” he tóg, Jesus ti.

—Peiko ae katu Pende Ru yváy pygwa reko-rupi. Haꞌe hekoha porã tee rei voi heko jejavy eꞌỹ reheve. Haꞌe-ramima peiko meme katu, heꞌi Hesu gwemimboꞌe kwéry-pe.

Òbitityhymy kaiboho boibeke. Aõma jiarỹ heka arabedeerynyrenyreri biu‑ki inytybyreny ratximyhỹre dori òbitityhy rare.

—Janeruwarete ꞌga ꞌã mamaꞌe esagea etee wapo pãwẽ pãwẽ janee. Aꞌeramũ ki pẽẽ pejejemogyau ꞌga ꞌjawe futat— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Kam ar ga dja gar amextire. Kàjkwakam ar Abãm prĩne mextirekumrẽx. Kudjwa ã ar amextireo anen amã akurê djwỳnh jabê. Nãm ã Jeju arkum ane.

Mîrîrî yeꞌnen yairî puꞌkuru eꞌtî eꞌtoꞌ yawîrî. Yairî puꞌkuru ayunkon Paapa, kaꞌ pon awanî manniꞌ warantî awanîkonpa —taꞌpî Jesusya.

—'Ãpu hãpxopmã max xe'ẽgnãg, nũy 'Ãtak Topa putuk, ha pexkox kopa' xip, tu hãpxopmã max xe'ẽgnãg mõ'kuma' mõg.

— Wuyebay xipat cĩcãat soat em. Ixe buxim cuy epesop- -wuyebay icẽmat puxim cuy epesop- -kabi beat puxim — io'e Jesus.

Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad hadꞌyyt hẽ bë babok, bë Yb hỹ pong jé hawät do baad hadꞌyyt hẽ tabawät doo da —näng mä Jesus kyyh sa hã.

Jã¹nxe³kxa²ya̱n³ti³su² Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³jah¹la² Oh³na² yxau³jah¹la² hãi¹nxe³kxe³hũ̱³sxã³ a³lxi²nha²jah¹lai²la¹wi¹. Nxe³kxa²yã¹nxe² kãi³sxã³ a³lxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹.

Hiyeta waiye maniyaira xisaona Xexe enokoa waiye tyaonitere akereta — nexa Jesus haxaotyakiraharenai hiye.

Deua binofiki ida ija'ari hahavi-ra va'ora avanakaidivavini. Nimania ida kidihojai jahaki. Kidihojai jahaka'oakia vakahojai'a bana. Jahaka'oaki ada avakadiabi'i nama hojaki. Ovari fori vihi'a bana — va'ora ni'aha ada Jesus.

Ikiahatsa mekywatsa tu tsimoziknaha. Abazubatsa humo ahamypokzitsiukoktsa! Deus ahazo wata astatu kytsa nasipokzitsiki hỹ — Sesus niy.

Pyno waku watopyhuꞌat hãpyk kahato rakaria wo aikotã Aiꞌywot atipy piat waku rakat ewy waku watunug are e. Aiꞌywot atipy piat Aikyꞌe kahato hano toĩneꞌen are e. Iwese kahato iperupꞌi kahato tewanĩkaptia ete towyriaꞌin ete are e. Pyno waku Tupana ewywuat kahato watopyhuꞌat mesuwarotiaria kyꞌe hap upi are e. Pyno toran naꞌyn mesup einãpin hap e Iesui ahepe tomohey haria pe mekewat yityꞌok tote miitꞌin sem toiꞌatumuꞌe hap tote.

Hukinóvoti ngíxeopinoe: Itíkapunoe ponóvoti kixoku itúkeovo kuteâti koêku Itukó'oviti, enepone Yá'a íhae vanúke.

Marî pakɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ yã'asé moogɨ́ niîmi. Mɨsá kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho yã'asé moorã́ niî nu'kukã'ya, niî werêkɨ niîwĩ Jesu.

Tayta Diosniqui tucuy śhun'unwan cuyaycuśhannuy amcunapis caycäliy.

Taha wa, te za a norĩ wa'wa hã uburé 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te da'ãma 're a'upai mono ãna, uburé te te 're ĩda'azawi pese mono ne.


Imehnõ akorehmary poko kyya xine—Ritonõpo eahmaryhtao oya xine imehnõ rãnao rokẽ pyra eahmatoko. Imehnõ neneryme rokẽ Ritonõpo eahmaryhtao oya xine otarãme, “Kure mase,” ãko oenenanõkõ mã repe. Yrome tynekarory kurã onekaropyra Ritonõpo oya xine mana. “Pake topehmase sã matose ahno tomo a,” ãko Ritonõpo oya xine mana. —Morara exiryke tymõkomokãkara akorehmaryhtao oya xine tokare pyra sã rokẽ akorehmatoko toto. Ajohpãkõ sã pyra ehtoko. Ajohpãkõ tymõkomokãkara akorehmãko tonesẽme rokẽ mã toto, oximõtoh tao roropa imehnõ zuromatohme tyya xine repe. “To! Kure mase,” kary etary se toexirykõke imehnomo a morara ãko mã toto. Etatoko pahne, mokaro kure exiry topehmase pake. Onepehmazomopyra kurã ke Ritonõpo ekurehnõko mana.

Mẽ pahte mẽ kêp amrakati xwỳnhjê ho mex rãhã hã mẽ pamã karõ Nhũm Jejus arĩ mẽ kãm kapẽr nẽ mẽ kãm:—Nẽ na htem mẽ piitã hkwỳjê noo mã tanhmã mẽ kêp amrakati xwỳnhjê ho mex to. Nom kãm mẽ hkaprĩ kamã tanhmã mẽ ho mex to hkêt nẽ. Ãm hkwỳjaja kot ja hã mẽ omunh nẽ mẽ mex ã mẽ harẽnh pix kaxyw na htem krĩ hkôt ri mẽ kêp amrakati xwỳnh piitã mẽ ho mex o pa. Nẽ mẽ pikuprõnh xà hã ixkre kamã kuhê nẽ tanhmã mẽ ho mex to. Mẽ hkwỳjaja kot ja hã mẽ omunh nẽ amnhĩm mẽ mex ã mẽ ho jarkrar kaxyw. Jakamã koja nhỹrmã Tĩrtũmja axte ja hã mẽ kãm mẽmoj mex nhõr kêt nẽ. Ra jar mẽ hkwỳjaja kot ja hã mẽ omunh nẽ amnhĩm mẽ mex ã mẽ harẽnh kênã. Jakamã kwa kêr ka mẽ ho mẽ uràk kêt nẽ. Nẽ tanhmã mẽhõ ho mex to kaxyw nẽ akwỳjê no kuhpa hã mẽ hkàx ã tanhmã mẽ ho mex to. No kot kaj mẽ noo mã tanhmã mẽ ho mex to. Mẽ kot hã apumunh nẽ ato jarkrar kaxyw tanhmã mẽ ho mex to nhũm kaxkwa kamã Mẽpahpãmja ja hã apumu nẽ mẽ hã tanhmã ato mex to hkêt nẽ. Koja ãm hã apumu. Series([], )

Xesosi Oerekari Teoso SikikoIuaĩkana Xesosi sãkirauata:—Erepaniko. Erekari pikamakasaaki, kona pikamapiri piuikiniua ĩkapani, erekari pikamakiti apanakini imarotini ĩkapani. Pikaminiãri erekari apanakini apokaerekatinii ĩkapani, kona papakapari piparĩka ĩki iaxiti, aĩri iaxiti auakari sikakiti.

Jesus tâdâsemawyadâdyly wâgâ aguehobyryJesus aguely.— Xirâ âyanmo augueho. Tâmaynelâ itaungâ, tâzenanaym kehoem âdylâ amânhepyra mitomoem, amyguepa mitomoem warâ. Igaromoem kulâ âdylâ koendonro amânhedylymo-ro watay, Deus ipywadaymbamo ise amânhetybymo wâgâ.

Uzeꞌeg purupuhareko haw rehe aꞌe kury(Naꞌe Zezuz umumeꞌu amo ae maꞌe wemimuꞌe wanupe aꞌe kury.)— Aze pezapo maꞌe Tupàn imuwete katu pà nehe, pezapo zo katu pe teko wanuwa rupi nehe, pekatu haw hexak kar pà wanupe nehe.— Amono e putar temetarer maꞌe hereko ꞌymar wanupe ihe nehe, teko wanuwa rupi ihe nehe. Aꞌe rupi teko uzeꞌegatu putar herehe aꞌe wà nehe, peze zo nehe. — Akwaw katu Tupàn pe hezeꞌegaw ihe, aꞌe rupi azeꞌeg putar izupe teko wanuwa rupi ihe nehe. Aꞌe rupi teko uzeꞌegatu putar herehe aꞌe wà nehe, peze zo nehe.— Azekwaku putar hemaiꞌu ꞌym pà teko wanuwa rupi nehe, hemaꞌuhez haw hexak kar pà wanupe nehe, aꞌe rupi uzeꞌegatu putar herehe aꞌe wà nehe, peze zo nehe. Taꞌe aze pezeꞌeg nezewe nehe, Tupàn numur kwaw ikatu maꞌe peme nehe, hekuzaromo nehe.

Nhanderuete pe mbaꞌemo jajapoa re ijayvua— Peiko kuaa pota avakue renonde eꞌỹ mbaꞌemo pejapo aguã Nhanderuete pe, haꞌe kuery oexa aguã rive. Haꞌe rami ri vy Penderu yva pygua gui mbaꞌeve ndapejopyi ꞌrã hekovia.Mateus 23.1-5

Jesus ɡ̶odiiɡ̶axi anodaaɡ̶ejinaɡ̶a me jaxawanaɡ̶a eledi okoJesus eɡ̶idaa diitigi me dotaɡ̶a, odaa mee, “Adinowetitiwaji! Niɡ̶ina nigaxawanitiwaji niɡ̶ina anida lemaɡ̶amatiigi, jinaɡ̶awii lodoe eledi oko, moleetibige metiɡ̶adiweniɡ̶ideni. Igaataɡ̶a nigawiitiwaji me lodoe eledi oko, odaa Ǥadiodi ane ideite ditibigimedi ayajigotedaɡ̶awa ɡ̶anaɡ̶ajegi. Enice niɡ̶ina maxawani okanicodaaɡ̶ica oko anida lemaɡ̶amatiigi, jinaɡ̶a adineleɡ̶enitiogi inatawece oko micataɡ̶a niɡ̶ina oko anokowo meletibigiwaji minoataɡ̶a niɡ̶inoa niiakanaɡ̶axiidi, codaa me ladicotiidi nigotaɡ̶a. Niɡ̶idi oko inoka odoletibige moiweniɡ̶ide. Ejitaɡ̶awatiwaji niɡ̶ina anewi, niɡ̶idi oko jiɡ̶idokida moiweniɡ̶ide, odaa aɡ̶odibatege naɡ̶ajegi ane domaɡ̶a yajigotediogi Aneotedoɡ̶oji.

Imondoteherame ti terekoi okokatu'ãve'g̃a ja, ei Jesus'ga—Tape'ei ti pejiyvyteri pe: “Nahanahã po ti ji rekokatui jirekokatua repiuka ojipe'g̃a pe. A'ero po ti g̃a ji mbohetei nehẽ.” A'ea ti tape'ei. Po pe ndekokatui tanhimbohete ti g̃a javo. Po pe ndekokatui a'ea rehe jate, a'ero po ti penduvete'ga yvagipeve'ga nomondoi pendekokatua kwepykava pe me nehẽ, ei Jesus'ga. —Nurã imondoteherame imbatere'ỹve'g̃a pe ti terekoi okokatu'ãve'g̃a ja. A'ereki ojatykahava pype g̃a omondo tehe imbatere'ỹve'g̃a pe cidade rapea rupi no. A'ereki pevo he'yjuhuve'g̃a ohooho jipi g̃a ndepiaga g̃a imondorame. A'ero g̃a ndepiagame g̃a g̃a mbohetei. G̃anemimbohetea jate ikwepykava okokatu'ãve'g̃a pe, a'e ji imombe'ukatuavo pe me, ei Jesus'ga. Tupana'ga po ti nombohetei okokatu'ãve'g̃a imondoe'yma g̃a pe g̃anemimondotehea kwepykava a'ero nehẽ, ei Jesus'ga.

Ẽg tỹ ũ jagãgtãn ke to vẽnh jykre“Kỹ ãjag tỹ Topẽ jykre han sór kỹ ũ tỹ vẽnh jykre pãno han mũ ag jykre ri ke han tũg nĩ. Ón kỹ ag tóg vẽnh kar rĩnve Topẽ jykre han sór tĩ, vẽnh kar tỹ ag ve jé, ag tỹ Topẽ jykre han mũ ẽn ti. Kar kỹ ag tóg hã ra hã tũ han tĩ sir. Kỹ ag ri ke han tũg nĩ, ke tũ nĩ (mũ) ra ẽg jóg tỹ kanhkã tá nĩ ẽn vỹ tóg ãjag mỹ ven ke tũ nĩ, ãjag tỹ ẽg jóg jykre han mũ ẽn kaja ti,” he tóg. “Hã kỹ ãjag tỹ ũn jagãgtar ag jagãgtãn kỹ ũ mỹ: “ag jagãgtãn inh tĩ,” he tũg nĩ. Ũ tỹ vẽnh jykre régre han mũ ag jykre ri ke han tũg nĩ. Ag tỹ ón kỹ ũ jagãgtãn kỹ ag tóg ẽpry jagma mũ kỹ (ag tóg) vẽnh kar mỹ: “ag jagãgtãn inh tĩ,” he tĩ. Ẽg vẽnh kanhrãn jafã jo ĩn krẽm ag tóg tag tó tĩ gé. Ag tỹ ẽprã ke ag tỹ ag mỹ vĩ há han ve sór vẽ, hã jé ag tóg ón kỹ ũn jagtar ag jagãgtãn tĩ. Ag ganho hã vẽ, ẽprã ke ag tỹ ag mỹ vẽnh vĩ há tó mũ ẽn ti. Kanhkã tá ag ganho ũ ve mãn ke tũ nĩ ha. Ãjag mỹ sóg ki hã tó mũ, ha mẽ,” he tóg, Jesus ti.

Ne rembiapo porã ramo, ani erejapo teĩ enterove resa-py erejehexa ukase-vyHesu heꞌi jevy gwemimboꞌe kwéry-pe:—Xáke, enhangareko porã katu ndéjehe, heꞌi. —Ne rembiapo porã ramo, ani erejapo teĩ enterove vaꞌe resa-py erejehexa uka porãse-vy imanduꞌa porã hagwã moꞌã nde-rehe. Upéixa ereiko ramo, “Hekoha porã upe vaꞌe. Íxupe gwarã ameꞌẽ-ta” ndeꞌi moꞌãi arã voi nde-rehe Nhandejáry pende Ru yváy pygwa. Nde rekoha oikwaa voi. Ani erejapo teĩ upéixa. Ndaipotái upéixa erenhemboete ukase ereiko-vy. —Iporiahu vaꞌe-pe eremeꞌẽse ramo, ani ereiko gwĩ gweko-gwi rei enterove resa-py ojehexa uka porãse vaꞌe reko-rupi, opyꞌa kyꞌaha omoꞌã kwaa vaꞌe reko-rupi. Atýra-py ojeporahéi haty-py omonheꞌẽ gwemimbygwasu, enterove imanduꞌa porã hagwã moꞌã hese. Tape-rupi ombopu onhemboete ukase-vy moꞌã. Anhetegwa vaꞌe amombeꞌu-ta peẽ-my. Hexaháry-pe onhemboete uka rire, mbaꞌeve nomeꞌẽ moꞌãvéi-ma íxupe Nhandejáry.

Wahisidỹỹna wiwihikỹ kai hãburu‑ki iwahisidỹỹõmy iny‑ò. Kai itxerenaõnamy biwahinymyhỹ. Aõkõkeki tiu inytybyreny‑ribi bitaõtyhy aòwy awahisidỹỹna.  Kai biwahinykeu iny adee aõmybo rurumyhỹreó. Uritere ibutumy iny itxerenamy iwahidỹỹõmyhỹ. Inyõ‑ò òbiti mahãdumy riwisỹnymyhỹre mahãdu, kia wesemy heka tii riwinymyhỹre heka. Dohodỹỹmy heto‑ki tuu riwinymyhỹre kia wesemy tule ibutumy hãwãhãkỹ ruetyawetyamy tuu riwinyrerimy ihỹre. Inatyhy dori adee rarybereri: —Aõma wahisidỹỹnatyhymy heka adee rarybereri: —Wahisidỹỹnaõ ixidee ritamyhỹre. Aõbo Deuxu wahisidỹỹnaõ heka adee riwahinyõtyhy. Tai heka Deuxu wahisidỹỹnatyhy riwahinyõtyhy tamyreny. Iny‑ò aõ biwahinykeki, abiòatyhy‑ò belyyõke. Wasilemy tamyreny awiòhedỹỹna biwahinyke. Iny tybyreny dori ibutumy aõna aõna ròtena rieryre aõwahisidỹỹna adee kidiwahinykre.

Pejejueape kasi pemono mamaꞌea Jarejuwarete ꞌga upe neAꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau akou ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ꞌgã neko esage are:—Jarejuwarete ꞌga upe mamaꞌe apou kasi peapo amutee ꞌgã nupe pejejee ꞌgã moporesakawamũ etee ne. Pẽnemiapo resakara ꞌgã nipo ꞌjau: “Kuu. Esage maꞌe ꞌga raꞌe”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe. Aꞌeramũ nipo nanuaramũ Janeruwarete ꞌga pẽ mepyaweꞌem pẽnemiapofer are. Aipo ꞌgã ꞌea te futat pẽnemiapofera repya raꞌe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Aꞌeramũ pẽẽ, imamaꞌeꞌema ꞌgã nupe mamaꞌe mono re imonoweꞌem amutee ꞌgã neape. Pejejuea tywi pejejaupe mamaꞌe mũ monou miamũ pẽẽ imomeꞌwaweꞌem pejejaupe, pejejerowiaraipeꞌema pejejemiapofer are. Sãꞌã ae mamaꞌe esage apoaramũ. Nan tee futat aipo ꞌgã numiamũ. Aꞌere ꞌgã iapoi amutee ꞌgã ojee ꞌgã moporesakawamũ etee. Judeu ꞌgã jatykaaw ipe kwaiwete ꞌgã ajatykau ꞌupa. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌgã neape mamaꞌe monou imamaꞌeꞌema ꞌga amũ upe. Amunawa myter ipe nanẽ ꞌgã mamaꞌe monou ꞌgã nupe nũ. Wemiapoa ꞌgã iapou mytuna ꞌgã nemiesagamũ. ꞌGã nupe esaukaripyramũ te ꞌgã iapoi. Aꞌeramũ nipo ꞌgã nesakara ꞌgã ꞌjau: “Kuu. Esage paꞌe ꞌgã naꞌe nũ. Mamaꞌea ꞌgã omono imamaꞌeꞌema ꞌgã nupe”, ꞌjau nipo ꞌgã ꞌgã nesakawe. Aꞌeramũ nipo ꞌgã nesakarera ꞌgã ꞌeawera etee futat ꞌgã nemiapofera repya. Janeruwarete ꞌga ꞌgã mepyaweꞌem anure— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe.

Kute ar ukaprĩ'ã arkum karõ.Ne kam ajte arkum,—Dja gar mekam adjukaprĩ. Djãm kam ar aje amim, “Ba memã amibẽn ne mekam idjukaprĩ gê ibu'ã me ja imã idjukaprĩ jarẽ”, anhỹrmã? Kati. Kwãrĩk wãnh amim anhỹr kêt. Dja gar memã amibẽn nhym me ar amã adjukaprĩ jarẽ. Djãm kam dja Metĩndjwỳnh ar amã akĩnh djà ngã? Ar aje memã amibẽnkam djãm ar amã akĩnh djà ngã? Kati. Kam ar aje memã amibẽnkam dja ar amã akĩnh djà nhõr kêt.

Tîweꞌtarumaꞌtîsanon Pia Untîrîkon Pîꞌ EeseurîmaJesusya taa koꞌmannîpî: —Aka! tîwarî panpîꞌ eꞌtî Paapa yapurî yeseru pîꞌ. Tiaronkonya ayeraꞌmatoꞌkon pe pra neken. Mîrîrî warantî ikupîyaꞌnîkon ya, Paapa, ayunkon kaꞌ pon nîtîrî, iwinîpainon yapisîyaꞌnîkon pepîn. Mîrîrî yeꞌnen anîꞌ tîweꞌtarumaꞌtîsen pia îꞌ rî tîîsaꞌyaꞌnîkon ya, “Mîrîrî kin tîrî pîꞌ wai koo iipia rî”, kîkatî, manniꞌkan seruꞌyeꞌ pe teesenkuꞌtîsanonya ikupî warantî pra. Maasa pra inkamoroya ikuꞌpîtî Judeuyamîꞌ epereꞌtoꞌkon yewîꞌkon kaisarî. Moropai pemonkonyamîꞌ wîtîtoꞌkon, eꞌmakon kaisarî pemonkonyamîꞌya tapurîtoꞌkon pe kaiꞌma. Ayenkuꞌtîuyaꞌnîkon pepîn, maasa Paapa winîpainon yapisî toꞌya pepîn. Maasa pra aasîrî pemonkonyamîꞌ piapai yapisîꞌpî toꞌya.

'Ãnõy pu hãmmaxnãhã'—'Õg pa 'ãti'! Hãpxopmã max hok, nũy mõ'ãmã hok, puyĩy tikmũ'ũn pẽnã'. 'Ãmhok. Pa Topa pu hãpxopmã max xe'e, puyĩy Topa pẽnã'. Pãyã xate' mĩy puyĩy tikmũ'ũn pẽnã', puxix Topa yũmũg Tak xa pexkox yõg hãpxop 'ũm hõm putup hok. —Xate tikmũ'ũn hok xop pu hãpxop hok hõm, 'ãpu 'ĩy hok. Yã mõ'ãmã'ax xop pa max, pãyã' kuxa kummuk, tu yãy yõg hãpxopmã max'ax 'ãktux, tu Topa pet kopa hãm'ãktux, xix kõmẽn kopa hãm'ãktux, pu tikmũ'ũn hãpxopmã'ax yũmmũg, tu: “Yã tik max, 'õhõm!” Kaxĩy. Yã Topa tep-tup nõg, tu: “Puxi'.” Kaxĩy. Tu pexkox yõg hãpxop 'ap hõm putup'ah, mõ'ãmã pax xop pu' hõm putup'ah.

O'jekawẽn Jesus jebekitkit pe.— Eyday'em'um cuy epesop — io'e Jesus. — Wara'acayũ be eyjojoap puxim g̃u cũg̃ ma epekuku — io'e. — Imẽn cuy epeg̃ug̃ẽ g̃u ixeyũ be eyjojoap puxim. Imẽn epeg̃ug̃ẽ bima, Deus xewi ka'ũmg̃u jeyjat, eye'eap puye. Ixe kabi beat xewi ka'ũmg̃u epejat — io'e ya'ĩjojo'ukayũ be. — Imẽnpuye ibubutbet'ũmat kay eyetabotaidabotbot pima, cebe eyebutbut'in ũmũm pima, eyawẽg̃ epeyawẽg̃mupõg̃põg̃ g̃u juy — Jesus o'e. — Eymug̃uykuku'ukayũ jawẽg̃ mupõg̃põg̃ ojuy ip imẽn ma. Deus uk'a be jawẽg̃ mupõg̃põg̃ ip, e dag̃ tak. Jebureyũ ekawẽn kay jĩjã ip, “Xipat cĩcãat ẽn,” i bima cebe ip. Iboap ekawẽn kay jĩjã ip. Icẽmãn oce eywebe. Jebikuyap tag̃ je'jat ip. Imẽnpit ka'ũma ma je'jat Deus xewi — io'e Jesus ya'ĩjojo'ukayũ be.

Tamawoob hẽ hedoo do Jesus ma metëëk Pꞌop Hagä Do ji wehꞌëëh do ky nꞌaa hãTi mꞌ Jesus ky hadoo:—Baad hedoo doo, Pꞌop Hagä Do karẽn do bë moo bok bä, tawꞌããts hẽ bë moo boo bë rajꞌaa etsë hyb nꞌaa nado. Baad hedoo do bë moo boo bä bë hã rajꞌaa etsë hyb nꞌaa, ti bä dooh bë gado wäd bä hanäm do ta säm bë Yb hỹ pong jé hawät do hanaa. 1. Nyy da ji badꞌoo kasꞌuut do matym nꞌaa ji anꞌoo bä do ky nꞌaa hahỹỹh—Ti hyb nꞌaa kasꞌuut do matym nꞌaa mabanoo bä, magamehä̃ manä torõm-bet, õm ramanatakëë hyb nꞌaa, jꞌooj madäk doo me ky kenꞌyym do rabahedꞌoo doo da panang tyw nꞌaa bä, tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot do yt hã, sa hã ta wób rajꞌaa etsë hyb nꞌaa. Baad bë ỹ maherꞌoot: Ta ti hedoo doo, sa hã rajꞌaa etsë doo me né hẽ ragado däk ta säm. Dooh ragado wäd bä hanäm do Pꞌop Hagä Do hanaa. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo.

Yen³kxa² wã²nhũ¹kxi²ki̱³ju³ta² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Ju¹ta³la³ nxe³ha²kxai³ wi¹lhin¹sxã³ kãi³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ a²nũ²a² sa²nẽn¹kxi¹nx2tain¹jau³nũ³su² yũ³tu¹wi¹. Nxe³nx2tain¹ju³ta² wi¹na³li¹. Yxãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² sa²nẽn¹kxi²si¹nx2ti³jau³su² jau³xa² so¹lxi³ kãi³sxã³ ãn³ten³jah¹lxi³hẽ¹li¹. Nxe³to³ta¹ nxe² kãi³sxã³ ãn³ten³yah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ kxã³nãu³a¹ Wxa²wĩ³na² Si³yxau³ka³txa² Oh³nãn¹jah¹la² wi¹kãi³yah³lxin¹kxa²yo³ha² ũ³hũ¹nx2ti³xa³lho³li¹. Jã¹yxah³lxin¹jut3su² a²nũ²a² yen³kxi³txa²te²na² hxi²nũ¹nu³hain¹yah³lxi³to³hin¹tãu³a² hai³txi³ ju¹ta³la³ kãin² ĩ³yũ¹khaix1yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. A²nũ²a² kwa² wi¹lhin¹ki³lxo³te²nãu³xa² nxe² kãi³ain¹te²ju²hẽ³li¹. Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nũ²kxi²thĩ³na² ã³wih¹sxã³ ĩ³yũ¹kxi² sxi²je³na² ai³sxã³ ĩ³yũ¹kxi² nxain¹te²ju²hẽ³li¹. Kwa² sa²nẽn¹kxi²nha²ju³ta² yxo²kwa̱i³nain¹te²ju²hẽ³li¹. A²nxe³te²nãu³xa² kãi³ain¹kxa²yo³ha² hĩ¹na¹ so¹lxi³ yũ³te²ju²hẽ³li¹.

Maoloxaharenai Kahinaetyaka Tahi— Hiriharíra! Hoka awa atyo hawenanaho waiyexe xema hisaonitere hiyeta, hatyoharenai hisoma halitinai haotita, waiyaha hiso maheta taita. Nikareya hisaona hoka maisaiya xoare hare Hexe enokoa tyaonitere ijita homana. Hoka maika xoalini hare hisehena maxiyeharehare ana hoka awa atyo hatyoharenai hiyakaikoatya, teraharetyoarenae akereta. Nikare atyo tyaonahitaha, halitinai ihalahareha ekakoaha maheta taita. Hoka exeharíra xotyaxematya: koxaka atyo kaxekaka enomanaha xoalinihare.

Ija'ari kajoamorahini varani hiniAsia vara ni'aha ada Jesus:—Avaabononi avakava'igairi bana! Hari'a avaabononi vavaboraboraha! Hari'a avaabononi vara vani'a afohanana: “Onofiki ida vahoariha ojahana-ra vanokivini, oniani ida kodibadani jahakia va'ora onanokiahivini hija.” Hari'a vanokivini vanofi. Vanokivini avanofihi; ni-avakadiabi'i nama hojakia binaabosiki bana ida avakadibadani jahaki kidinahina jahakia. Kanahinariki-ra ino'avini hiki ida kadanahina, hari'a ija'ari hoariha-ra nanamitha bana ino'avini hikia. Ija'ari abononi vaboraborahakia bivajahaki ida vahoariha avigavini, oniani ida kagahinaibakhiani-ra kahibakhiavini hija. Judeus kaija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorania abononi vaboraborahaki ida, hagihia adahaki abononi vaboraborahaki jaboni, ija'ari vahoariha-ra va'ora ananamithaonivini hiki ida kanahinariki-ra kajoamora'avini. Binofiki ida kidihojai jahaki-ra vara vani'avini khai vani'avini. Vakava'ibodivarani'a bana hida kodivarani. Ija'ari abononi vaboraborahahi; ni-Deua binaabosiki ida kanahinariki-ra kajoamoravini kidinahina jahakia. Kanahinariki-ra kajoamoravini abosinia gahina'iki hida ija'ari vahoariha kidihojai jahaki-ra vara vavani'avini.

Hawa kytsa tysipokzitsi.Kyze Sesus tihi:— Wabyziutaha kytsa! Hawa tsimyzurukunaha kytsa mysitsumuẽhĩnaha Deus humo ahaspirikporẽtsa. Ata zuba tsakurẽta ana hi tsimyzihikiknaha iwatsahi kytsa mysitsumuẽhĩnaha zeka kytsa bo zuba batu tsimaha. Ahasoho kytsa motsasonaha zeka “O asaktsa wasani” maha. Kytsa pahasapywyky ana hi tsimyzihikiknaha. Ana kino Deus okze batu imysapy my. Iwa ahasopyk zeka bijoikpe eze batu ahahuakak ahazo batu ahabo nyny my. Iwatsahi inamybyita tsipitsumuẽhĩze batu tyso “O kytsa hawa ty mykara iktsa tsimahaktsa!” tsimy. Iwa ahasopyk zeka zispihikbatakanahatsa watsa tsimaha. Asahi Deus wahoro eze motsasokonaha. “Mybo iktsataha! ske buruk kino niwatihi motsasokonaha mybo iktsa tsimaha” mykaranaha. Kytsa sisoho “O simysapyrẽtsa” maha. Deus ja. Deus sisoho nawa batu tyso. Kytsa zuba sisoho motsasokonaha. Bijoikpe eze batu sihuakak, Deus tuk sihuakak hana bo ja. Bykyze Deus isapyrẽnikia ty batu sibo nyny my.

Pyno ti miꞌi hawyi poꞌog Iesui toꞌe miitꞌin sem me yityꞌok tote — Uiwyriaꞌin e pyno yt naku i kahato watuwemõtypot Tupana potpap watunug turan e. Yt naku i kahato miitꞌin ehamo miitꞌin miat aimõtypot hamo wewoꞌi watunug Tupana potpap turan e. Pyno waku ti Tupana potpap watunug imõtypot hamo yn e. Pyno waku Tupana mõtypot hap yn aiwanẽtup hawe watunug imikyꞌesat ewy. Maꞌato aimõtypot miitꞌin kaipywiat hap yn watikat pote yt kat i aimõtypot hap sese watipuẽti Aiꞌywot atipy piat kaipywiat e. Pyno waku miitꞌin watiꞌatupowyro kat koꞌi kat koꞌi hap ete maꞌato aiwanẽtup hawe yt aimõtypot hamo i e. Waku Aiꞌywot atipy piat mõtypot hamo aiwanẽtup hawe e. Miꞌi pote karãpe hatek takat putꞌokꞌe ahowawi miꞌi pote waku watipowyro kahato maꞌato yt miitꞌin miat aimõtypot hamo i waku watipowyro e. Maꞌato Yt naku i aiwanẽtup hawe — Atipowyro miꞌi miit wuatꞌi ehamo uimõtypot kahato miitꞌin mesuwe hamo pãi yt naku i watoꞌe e. Yt naku i ahehay aiwanẽtup hawe aremowato wuatꞌi ehamo uiminug waku koꞌi wo e. Yt naku i aito typy wanẽtup haria ewy watoĩneꞌen e. Kat pote miꞌiria ti Tupana mõtypot yat pe tuwehytꞌok kahato Tupana mõtypot haria ewy teꞌeruwaꞌatunug maꞌato yt pywo piat i katupono — Uimõtypot mono taꞌatuꞌe hap yn taꞌatuwanẽtup hawe e. Miꞌiria ti toꞌowatkaꞌi ti Tupana mõtypot hamuat tuwak hamo — Toꞌiro toꞌiro Tupana mõtypot hamo iꞌatuꞌe iꞌatuehay maꞌato yt pywo pe i katupono iꞌatupyꞌa pe — Uruto ti poꞌog eikai Tupana mohey haria iꞌatuꞌe taꞌatuwanẽtup hawe yt kat i Tupana mõtypot sese hap iꞌatukai e. Taꞌi miꞌiria wyti getap upi upi oken upi upi Tupana mõtypot hap taꞌatunug teꞌeruwepe teꞌeruwanẽtup hawe — Uruto poꞌog urumõtypot urumohey taꞌatuꞌe haype e. Miꞌiria ti teꞌeruwanẽtup hawe ti typy wanẽtup haria e. Iꞌewyte ti miitꞌin ehamo oken upi getap upi ti taꞌatuꞌatumuꞌe Tupana ehay miitꞌin me haty wo maꞌato miitꞌin ehamo — Waku uimõtypot miitꞌin taꞌatuꞌe haype e. Pyno pywo pe ti areꞌe miꞌi hap ewy ewetunug mote wyti aru yt kat i ti aru Tupana kaipywiat eimõtypot hamuat e. Miitꞌin mimõtypot koꞌi yn eweikupteꞌen mesuwe wen maꞌato yt karãpe i aru Tupana mimõtypot wo eweikupteꞌen e Iesui miitꞌin sem me yityꞌok tote.

Ina kixovókoxopamaka Jesus:—Yokóhiyanavonoe, hako yoposíko noíxeokono ne únati ítike keha'âti iháyu'ikeopi po'ínuhiko xâne, vo'oku enepo akoéneye ne ítike, ákomo némoepo xoko Itukó'oviti, enepone Yá'a íhae vanúke. Koêku ne poréxoti huvó'oxeake ne xâne apêti konokínovati—Enepo áva peréxoake ne xâne apêti nókone, hako kutí koe pehúkoti inuxínopiti oxoti torombéta keha'âti noíxeokono ne ítike, kuteâti kixoku itúkeovo ne xâne ikútixapovoti koati sasá'iti ya po'ínuhiko. Vo'oku enepo apê pôreu ya íhikaxovoku hó'e koáne ya none ovokúti, énomone kixínoakeneye kaha'âtihiko ápeyea ihayú'ikoati. Koati emo'úti ra yunzó'inopinoe: Vo'oku íkomumuxeovone xâne, usóne námoepo nê'e. Yane ákonemo námoepo xoko Itukó'oviti.

Ãyuró weesétisekãhasere Jesu bu'ê'ke niî'Jesu a'tîro werê nemokɨ niîwĩ:—Mɨsâ weesére ãpêrãre ĩ'yâ dutirã, naâ ĩ'yóropɨ di'akɨ̃ ãyuró weetíkã'ya. Mɨsâ tohô weekã́ maa, marî pakɨ ɨ'mɨ̂sepɨ niigɨ́ neê kã'ró ãyusére mɨsâre o'ôsome. Tohô weérã mɨsâ pahasé kɨorãre wee tamúrã, niî pe'tirãre werêste pe'otikã'ya. Weé ta'sarã naâ nerê wɨasepɨ, tohô niikã́ makâ dekopɨ naâ weé'kere werêste pe'okã'ma. Masaré ãyuró uúkũ dutirã tohô weesamá. Mɨsâ naâ weeró noho weetíkã'ya. Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werêgɨti. Naâre masá ãyuró uúkũse me'ra wapá ta'a tohama. Tohô weérã naâ be'ropɨ́re bokasomé.

Jesusmi imanuy śhun'uwan lulaycunapi yaćhachin“Ama allin lulaycunacta lulayalcaychu nunacunaca lical alawaśhunallayquipä. Chaynüta lulaptiqui'a altu sïlućhu cä Diosninchic manam primiucta uśhunquiñachu. “Chaymi pishipacücunäta imallacta uyculpis ama llamadayänayquichu chay ishcay cära nunacunänu juntunaculcänan wasicunaćhüpis, läsacunaćhüpis lluypa ñawquin allinpa licachicuyllawan lulaśhancänu'a. Rasunpa, chay lulaśhanwan'a lluy alawaycuśha cananta ćhasquiycunñamari.

Dasisõ'a, marĩ hã da te dasima 're ĩ'manharĩ za'ra mono zé wasu'u— 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, 're aiwata za'ra wa'aba mono da, marĩ hã dama 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra wa'aba mono zém na hã ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di za, danho'a hã, ãne na hã taré da te 're ai'madâ'â wẽ za'ra wa'aba mono zô. Asimiza'rese te za 're anomro aba mo, ãne hã 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono tõ da. Ãne hã danho'a 're 'manharĩ za'ra wa'aba mono wamhã, Aimama 'wa hã hâiwa ãma 're ĩhâimana mono hã tinhoprubzé ĩwẽ uptabi hã te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono õ di za, marĩ ĩwẽ hã 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mono zé wa'rãmimhã. — Taha wa, ĩsibrob'õ norĩ ma, marĩ hã tãma 're ĩsõmri za'ra wa'aba mono zém na, da te 're aiwẽsãmri za'ra wa'aba mono da, dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono õ di za, ãne na hã. Ãne hã te ni'wam norĩ hã te te dama 're 'manharĩ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb 're, 'ri 're, duré 'ri nhi'riti na 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ ma zama. 'Re hâimana wẽ za'ra mono newa, te ta norĩ hã ãma 're dawata za'ra mono zô, ãne hã te te dama 're 'manharĩ za'ra. Tawamhã, ãma 're dawata za'ra mono wamhã, taha na si te za tô ãma 're hâimana za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhoprubzé hã nimahã bâtâ na hã tãma 're hâimana za'ra mono õ di za. Tô sena, wa ãne hã aima waihu'u sirõmo za'ra wa'wa.


Ritonõpo maro kuotururukomo(Ruk 11.2-4)—Mame Ritonõpo maro õtururukohtao ajohpãkõ sã pyra ehtoko. Xikihme owõnõko mokaro mana, oximõmãkõ rãnao, jarao roropa osema tao tõturutohkõme Ritonõpo maro repe. Etatoko pahne, mokaro pake topehmase sã mã toto.

Tanhmã mẽ pahte Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh to hã mẽ pamã karõRukre 11.1-13, 18.9-14Nhũm Jejus arĩ mẽ kãm kapẽr nẽ mẽ kãm:—Nẽ mããnẽn ja. Na htem hakwa pix o amnhĩ mex ã amnhĩ jarẽnh xwỳnhjaja Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh kaxyw nẽ mẽ kot Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre xà hã ixkreja wỳr agjê. Nẽ mẽ piitã mẽ noo mã kãm tanhmã amnhĩ jarẽnh to. Rỳ gàp kuhê nẽ mẽ piitã mẽ noo mã kãm amnhĩ jarẽ. Tã mẽmo kaxyw na htem mẽ noo mã Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽ? Nà ãm mẽ kot ja hã mẽ omunh nẽ mẽ mex ã mẽ ho jarkrar pix kaxyw. Nẽ mẽ harẽnh o: “E mũjti pumu. Na hte apkati mẽ ã Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh anẽ. Kot amnhĩ to mex xwỳnh mãn.” Anhỹr ã harẽnh kaxyw. Tã ra mẽ piitã mẽ kot ja hã omunh nẽ amnhĩm mex ã ho jarkrar jakamã koja Tĩrtũm axte ja hã tanhmã ho mex to hkêt nẽ. Ra pika ja kamã mẽ kot mẽ omunh nẽ mẽ mex ã mẽ harẽnh kênã.

Teoso Misãkiretiko Pirena(Arókasi 11.2-4)Iuaĩkana Xesosi sãkirauata:—Teoso himisãkiretakasaaki, kona hĩkamapiri kamisirienereri atoko hinini. Ninoa potxitari itiminina aiko Xoteo apotiitiniãtaãua, kimaporiã apaka, Teoso imisãkiretini ĩkapani. Ininiã ikinimane itikana. Hĩxinikari. Ninoa apakapapekari poxokonitxi uai ĩkorapokoriti auakari. Txamari ninoamoni atão poxokonitxi !auari.

Jesus Deus agâ aguykehoem konomedâdobyry(Lc 11.2-4)Jesus aguely:— Deus agâ amyguedaymo, koendonroem âdutuim modo ara inkâba itaungâ. Deus agâ adâkehomoem XYDYK idylymo, âtâ tâdâtâdyguyho oday, arua iskinarydâ warâ, kurâ domodo tâentoem kulâ. Deus koendonro nuduwâpyra ise eyanmo. Aitomobyry ebyrylâ awârâ kurâdoram âzehogueohomo. Xirâ mâuntudyzemo kuru wato.

Uzeꞌeg Tupàn pe zanezeꞌegaw rehe aꞌe kury(Uzeꞌeg wiwi Zezuz wemimuꞌe wanupe.)— Amo teko xe har nuzapo kwaw wemimumeꞌu kwer aꞌe wà. — Aiko Tupàn heruzar har romo ihe, iꞌi muaꞌu wà. Uzapo ikatu ꞌym maꞌe oho waiko wà. Hemuꞌem maꞌe romo wanekon wà. Uꞌàm zemonoꞌogaw pe wà, taw mytepe wà, Tupàn pe uzeꞌeg pà wà. Aꞌe rupi teko paw wexak putar wazeꞌeg mehe wà nehe, uzeꞌegatu putar wanehe wà nehe. Azeharomoete ko hezeꞌeg ihe. Upyhyk wemiapo kwer hekuzar kwez aꞌe wà, paw rupi aꞌe wà. Taꞌe wenu uzehe wazeꞌegatu haw aꞌe wà xe. Peiko zo wazàwe nehe.

Nhanhemboꞌe aguã re ijayvua— Haꞌe gui penhemboꞌe vy heko porã merami rive vaꞌe rami eꞌỹ pendekuai, mbaꞌeta haꞌe kuery ma onhemboꞌeaty py haꞌe tetã mbyte rupi onhemboꞌexe vai ꞌrã hoꞌamy avakue oexa aguã rive. Anhetẽ aipoaꞌe pẽvy: Haꞌe kuery ojopy ae ma hekovia.

Niiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶egi anodaaɡ̶ejinaɡ̶a me jotaɡ̶aneɡ̶enaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji(Lucas 11.2-4)Niɡ̶ina motaɡ̶aneɡ̶eni Aneotedoɡ̶oji, jinaɡ̶awii liciagi niɡ̶ina oko anokeo mele, ane lemaanigi me dabiditiniwace niɡ̶ina moyotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji catiwedi liɡ̶eladi Aneotedoɡ̶oji, inaa loɡ̶omoce ladicotiidi, owotibige minatawece oko onadi odaa oiweniɡ̶ide. Ejitaɡ̶awatiwaji niɡ̶ina anewi, aɡ̶odibatege anigetiɡ̶ica naɡ̶ajegi miniwataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji, inoka odibatege liweniɡ̶idenaɡ̶aneɡ̶egi niɡ̶ina oko.

Nahã ti pe'ji penhi'ig̃ame Tupana'ga pe, ei Jesus'ga(Lucas 11.2-4)—Tapekoi ti okokatu'ãve'g̃a ja penhi'ig̃ame Tupana'ga pe. A'ereki ikatu hete g̃a pe g̃a amame ojatykahava pype cidade rapea peahai pe no onhi'ig̃a Tupana'ga pe. A'ereki g̃a nhi'ig̃ame Tupana'ga pe he'yjuhuve'g̃a gwepia g̃a mboheteavo oko katu g̃a javo, ei Jesus'ga. G̃anemimbohetea jate oko ikwepykava okokatu'ãve'g̃a pe, a'e ji imombe'ukatuavo pe me, ei Jesus'ga. Tupana'ga po ti nombohetei okokatu'ãve'g̃a imondoe'yma g̃a pe g̃anhi'ig̃a kwepykava a'ero nehẽ, ei Jesus'ga.

Ẽg tỹ Topẽ mré vẽmén to vẽnh jykre(Lc 11.2-4)“Kỹ ãjag tỹ Topẽ mré vẽmén kỹ ũ tỹ vẽnh jykre régre han mũ ẽn ag jykre ri ke han tũg nĩ gé. Ag tỹ ón kỹ Topẽ mré vĩ kỹ ag tóg ẽg vẽnh kanhrãn jafã jo ĩn kãki jẽgjẽ kỹ nỹtĩ, ke tũ nĩ kỹ ẽmĩn kri, ĩn to hã. Kỹ vẽnh kar vỹ ag tỹ Topẽ mré vĩ mũ tag vég mũ sir. Kanhkã tá ag tóg ganho ũ ve mãn ke tũ nĩ ha. Ãjag mỹ sóg ki hã tó mũ, ha mẽ.

Oração erejapo ramo, a-rami ejapoUpéi heꞌi jevy Hesu:—Gwĩ nombojekwaái joty vaꞌe opyꞌa kyꞌaha, ojehexa uka porãse-vy rei ojapo vaꞌe moꞌã oração, onhemboꞌyse oração apo-vy. Ojeporahéi haty-py ojapo oração imanduꞌa porã hagwã moꞌã hese. Ojéhegwi rei ojapo moꞌã oração enterove resa-py. Onhemboete ukase-vy rei ae onhemboꞌyse tape kurusu-py. Anhetegwa vaꞌe amombeꞌu-ta peẽ-my. Ojekwaa porã rire, mbaꞌeve íxupe nombohekovia moꞌãvéi-ma Nhandejáry. Ani peiko teĩ haꞌe kwéry heko-rami, heꞌi.

Iwese budu mahãdu riwinymyhỹre wese uritere iwidỹỹõmyke. Kia wesemy aõkõ heka bexitòenyke. Ibuturu‑ò rexitòenymyhỹre dohodỹỹna hetowo‑ki heka lamamy rexitòenymyhỹre. Hãwãy‑ki dori rexitòenymyhỹre ibutu itxerenakemy. Inatyhymy heka adee rarybere: —Atarasana ibutumy ritare.

Jarejuwarete ꞌga upe ki pejejeꞌega pemono(Luka 11.2-4)—Jarejuwarete ꞌga upe pejejeꞌega monou ki, ꞌga upe etee futat pejeꞌeg. Aꞌere ꞌã ꞌga upe oporogyta ꞌme maꞌe ꞌgã porogyta ꞌmei etee ꞌga upe. Judeu ꞌgã jatykaaw ipe ꞌgã ꞌã Jarejuwarete ꞌga upe oporogytau ꞌme ajemogyau. Amunawa pyter ipe nanẽ ꞌã ꞌgã oporogytau ꞌme ajemogyau ꞌga upe nũ. Aꞌere ꞌgã amutee ꞌgã nemianuwamũ tee ꞌgã porogyta ꞌme ꞌga upe. ꞌGã wesakawamũ etee ꞌgã porogyta ꞌmei ꞌga upe. Aꞌeramũ nipo Janeruwarete ꞌga ꞌgã mepyaweꞌem anure— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Metĩndjwỳnhmã ar kabẽn'ã arkum ujarẽnh.(Ruk 11.1)Ne kam ajte arkum,—Metĩndjwỳnhmã ar akabẽnkam djãm aje me kute amijo 'êx ne ta kute amijo Metĩndjwỳnh mar mexja kudjwamã? Me kute memã amibẽn nhym me kute memã mex jarẽnh kadjy ne me me bikprõnh djàkam nàr pry bikjêrkam Metĩndjwỳnhmã kabẽno ku'ê. Djãm ar aje me kudjwamã? Kati. Kwãrĩk wãnh me kudjwa kêt. Mrãmri me kute amibẽnkam dja pykakam me ja memã mex jarẽ. Djãm Metĩndjwỳnh kute memã mex jarẽnhmã? Kati. Me kute memã amibẽnkam ne Metĩndjwỳnh mekam kĩnh kêtkumrẽx. Kam dja memã mex jarẽnh kêtkumrẽx.

Jesusya Yenupan Epîremantoꞌ Pîꞌ(Lc 11.2-4)—Eepîremakon ya, manniꞌkan seruꞌyeꞌ pe tîweꞌsanonya ikupî warantî kîꞌkuꞌtîi. Maasa pra inkamoro epîremapîtî Judeuyamîꞌ epereꞌtoꞌkon yewîꞌkon tapîꞌ satippe siꞌma. Moropai toꞌ epîremapîtî eꞌmakon, pemonkonyamîꞌ wîtîtoꞌ, eꞌmakon eraꞌtîtoꞌkon ta pîꞌ siꞌma. Tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌya teraꞌmatoꞌkon pe kaiꞌma, mîrîrî kupî toꞌya. Ayenkuꞌtîuyaꞌnîkon pepîn. Inkamoroya tamîꞌnawîrî tînapisîkon yapisîꞌpî pemonkonyamîꞌ winîpai, Paapa winîpai îꞌ yapisî toꞌya pepîn.

Tute Topa pu hãm'ãktux 'ãktux—Tikmũ'ũn te mõ'ãmã, yã' pa max, pãyã' kuxa kummuk, tu Topa pu hãm'ãktux hitop, tu kõmẽn yõg putat hã' xuktux, xix Topa pet kopa' xuktux, pu tikmũ'ũn pẽnã', nũy tu: “'Ũmax nõ'õm! Yã Topa pu hãm'ãktux pax!” Kaxĩy. Pãyã yã' koit.

— Eyju bit warara'acat mug̃uykuku'ukat puxim g̃u juy epesop. Soat etabutpe ip kawẽn pin Deus eju. Deus eju kawẽnwẽnap'a be kawẽn pin ip soat etabutpe- -uk'a ukpibubu dag̃ tak. Warara'acat pe jejojoan acã ip kawẽnwẽn Deus eju. Warara'acat kawẽn ãm ojuy ip. “Xipat ip. Deus kay jĩjã ip,” i. Warara'acat o'jewag̃uy cebe ip ojuy ip. Wararaãcat ijojom ip iap acã je'jat ip. Deus xewi bit ka'ũma ma je'jat ip.

2. Nyy da ji badꞌoo ji ky nꞌaa etsꞌẽẽ bä ky nꞌaa hahỹỹh—Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ bä, jꞌooj madäk doo me ky kenꞌyym do rabahedꞌoo doo da bë adoo manä da. Panang tyw nꞌaa kajatsëk bä, hajõk do rababok bä, tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot do yt hã na-ããj ti ragenꞌaak raky nꞌaa etsẽẽ rabë bä, ta wób rabahapäh hyb nꞌaa. Baad bë ỹ maherꞌoot: Ta ti hedoo doo, sa hã rajꞌaa etsë doo me ragado däk ta säm. Dooh ragado wät pé hanäm do Pꞌop Hagä Do hanaa. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo.

Sũ̱³na² e³kxi²ju³ta² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ Txa²wã¹sũ̱³na² e³kxi²yah³lxi³to³hin¹tãu³a² a²nũ²a² wi¹lhin¹ki³lxo³te²nãu³xa² te²yã¹nxe² kãi³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. A²nxe³te²nãu³xai²na² sa²kxai³lu² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nũ²kxi²thĩ³na² ã³wih¹sxã³ a²nũ²a² ne³kxaix3tãu³a² ĩ³sa²nxũ³sxã³ e³kxi²to³hi² sxi²je³na² nu²ki³ye³lot3tãu³a² ĩ³sa²nxũ³sxã³ e³kxi²to³hi² nxain¹te²ju²hẽ³li¹. Kwa²sa²nẽn¹kxi²nha²ju³ta² yxo²kwa̱i³nain¹te²ju²hẽ³li¹. A²nxe³te² he³la³kxi³nãu³xai²na² hĩ¹na¹ so¹lxi³ kãi³ain¹kxa²yo³ha² yũ³te²ju²hẽ³li¹.

Jesus Aotyakisa Iraexatyati Kakoa(Lucas 11.2-4)— Maika xiraexahena hoka awa atyo teraharetyoarenae iraexaitere akereta xisaona. Hatyonai atyo tityoaha xahohisakoatyakalati hanako exahe ahotiaho hare hoka iraexatyahitaha, kasani halitinai waiyahene aokahitaha hoka. Hoka exeharíra xotyaxematya: koxaka atyo kaxekaka enomanaha xoalinihare.

Jesus va'ora ka'ojomo'ivini hiki Deu-ra vara vani'ara kaimoni(Lucas 11.2-4)Asia vara niha ada Jesus:—Deu-ra vara avani'avini, hari'a ija'ari abononi vaboraborahaki fori vihi. Va'oaniaro vavajahaki ida judeus kaija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorania vigaana, vahoariha vanokija kaimoni ida Deu-ra vara vani'avini. Vavajahaki ida ija'ari vaipohikia vavaradahaki kania Deu-ra vara vani'avini, vahoariha va'ora vanokira kaimoni. Vakava'ibodivarani bana hida kodivarani. Ija'ari abononi vaboraborahahi; ni-Deua binaabosiki ida ija'ari. Deu-ra vara ni'avini abosinia gahina'iki hida ija'ari vahoariha kidihojai jahakia vakavaranina.

Hawa Deus bo tsimypamykysokonaha.Kyze Sesus tihi:— Deus bo tsimypamykysonahaze siharawatahanahatsa watsa byitaha! Asaktsa Deus bo mopamykysonahaze Deus wahoro eze ziknariktohokonaha iwaze kytsa sibo iktsa mykaranaha. Ske myparawy eze niwatihi nabo kytsa sibo iktsa mykaranaha ana kino mozihikiknaha. Kytsa sisoho tihi:“O asaktsa simysapyrẽtsa” mykaranaha. Deus okzeka batu. Asaktsa bijoikpe eze tu batu sihuakak. Deus sapyhaty batu sibo nyny my.

— Uiwyriaꞌin ahehay Tupana kapiat ahehay ikahu rakat iraniaꞌin ehamo aiwemõtypot hamo uito poꞌog Tupana kapiat uhehay ikahu rakat e kuap takat eikai aiꞌe hap aiwanẽtup hawe yt naku i ahehay e. Yt naku i typy ahẽgu wywo ahehay Tupana kape miitꞌin miat aimõtypot hamo aiwemõtypot hamo e. Pywo ti rat iraniaꞌin mesuwat yi totiaria iꞌatuehay kahato Tupana mõtypot hawe miitꞌin me iꞌatuehay se Tupana kape maꞌato yt pywo pe i iꞌatuehay e. Aikope aikope miitꞌin teꞌeruwaꞌatunug hap tote iꞌatuehay potꞌi kahato Tupana kape — Waku uimõtypot miitꞌin taꞌatuꞌe haype. Pyno eiweꞌeg wo o miitꞌin miat eimõtypot hap pupi are katupono miitꞌin miat neꞌi eimõtypot hap eweikyꞌesat pote miꞌi yn topyhuꞌat ehaꞌup mo e. Miꞌi hap kape eiwewanẽtup pote yt kat i i Tupana kaipywiat Tupana wehum ehetiat hap e.

Nókone kó'iyea ne xâne itûko orásaum(Lk 11.2-4)—Enepo itikánoe orásaum, hako kitêa ne xâne ikútixapovoti koati sasá'iti ya po'ínuhiko. Vo'oku enepo itûko orásaum, áhatihiko xe'ó kó'iyea ya íhikaxovoku hó'e koánemaka ya none ovokúti vékoheixoku xâne, kahá'ati noíxeokono. Koati emo'úti ra yunzó'inopinoe: Vo'oku íkomumuxeovone xâne, usóne námoepo nê'e. Yane ákonemo námoepo xoko Itukó'oviti.

Jesu “Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã, a'tîro sẽriyá” niisé niî'(Lc 11.2-4)Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã, weé ta'sarã weeró noho weetíkã'ya. Naâ nerê wɨase wi'seripɨ, tohô niikã́ masá pãharã́ yɨ'rɨáropɨ nu'kú, masá ĩ'yaáto niîrã Õ'âkɨ̃hɨre sẽrisamá. Mɨsâre diakɨ̃hɨ́ werêgɨti. Naâ ãpêrã ĩ'yasé me'ra wapá ta'a tohama. Be'ropɨ́re bokasomé.

(Lc 11.2-4)“Ñatac Dioswan amam aläjapa limanquichu chay ishcay cära nunacunänu'a. Maynümi nunacunäwan allinpa licachicuyninwan juntunaculcänan wasicunaćhüpis läsacunaćhüpis śhaycapacuycul mañacuypi wañupaculcan. Rasunpa, chay lulaśhanwan'a lluy alawaycuśha cananta ćhasquiycunñam.

'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're ĩdamreme zusi mono zé wasu'u(Rucasi 11.2-4)— Duré ni'wam norĩ hã te te sima 're ĩwẽ za'ra mono zéb zarina, te danho'a 're mreme zusi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. Hâiwi 're simasa mono sina, te 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma, 're mreme zusi, 're hâimana wẽ za'ra mono newa, da te 're 'madâ'â wẽ za'ra mono da. 'Ri nhi'riti wa, bâdâdi sitob ãma, te duré ãne 're mreme zusi, da'ahâ norĩ nho'a. Tawamhã, da te 're 'madâ'â wẽ za'ra mono wa, ãma 're dawata za'ra mono wamhã, taha na si te za tô ãma 're hâimana za'ra. Nimahã na hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhoprubzé hã tãma 're ĩhâimana za'ra mono da hã, mare uptabi di za, ta norĩ ma hã. Tô sena wa ãne na aima waihu'u sirõmo za'ra wa'wa.


Mame Ritonõpo maro õtururukõ se awahtao xine ynara rokẽ ehtoko. Oesaka xine omõtoko, nyhtoh taka. Apurutoko roropa, õturutohkõme Omykõ kapuaõ maro. Ritonõpo onenepyra matose repe, yrome oenetorỹko ynororo mana. Mame kurãkõ ekarõko oya xine mana, kure oenerykõke toiroro awahtao xine.

No mẽ kajaja. Kêr ka mẽ uràk nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Ãm Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh kaxyw nẽ akwỳjê no hkàx ã hitom wỳr agjê nẽ hitom kãm ahte kãm amnhĩ jarẽ. Hãmri nhũm Tĩrtũm tapxipix ja hã mẽ apumu. Mẽ amã amnhĩ to amnhĩrĩt kêt tã mẽ apumu. Hãmri nẽ mẽ ato mex nẽ.

Teoso pimisãkiretakasaaki, pisa pitenani auiniãtaã. Kona pauiritapiri ãti kaikotini pitekata Teoso pimisãkiretakasaaki. Iuaã pimisãkiretari piri matamatakoti. Iuaã iua atamataiko pite. Eereka isikaiko erekari iaxitikiri.

Koendonro lelâlâ Deus agâ agueze kydâtâdyguyly. Koendonro lâpylâ olâ kurâ kulelâ eagâ aguykely. Awylygue âji ânguy âynanâbyramo atodâ eagâ aguewâtaungâ. Kunwym Deus awâtârâlâ ise agâmolâ. Mâempyra lelâlâ wâne âmaemo, alâ olâ eagâ aguewâtaungâ. Âmaemo kulelâ eagâ amyguelymo tydase mâkâ. Arâ amituomo koendonro âyanmo xuduze.

Aze erezeꞌeg Tupàn pe nehe, eho neràpuz me nehe, ewàpytym uken nehe no. Aꞌe mehe ezeꞌeg neru ywate har pe nehe. Hexak pyr ꞌym romo hekon aꞌe. Wexak putar neremiapo kwer ikatu maꞌe imim pyrer aꞌe nehe. Umur putar hekuzar newe aꞌe nehe no.

Haꞌe rã peẽ ma penhemboꞌexe vy peike ꞌrã penderopy, okẽ pemboty ꞌrã guive. Haꞌe gui mae ma ꞌrã penhemboꞌe Penderu pexa eꞌỹ vaꞌe pe. Haꞌe ramo peikuaa uka eꞌỹ vaꞌe Penderu oexa vy omeꞌẽ ꞌrã hekovia.Lucas 18.9-14

Pida niɡ̶ida makaami, nigotaɡ̶aneɡ̶eni Aneotedoɡ̶oji, akaatiwece ɡ̶adiɡ̶eladi, anibatooni ɡ̶adapoagi, odaa otaɡ̶aneɡ̶eni Aneotedoɡ̶oji Ǥadiodi, leeɡ̶odi iniwa okanicodaaɡ̶ica ane onitice. Jiɡ̶iniaa Ǥadiodi ane ɡ̶adati okanicodaaɡ̶ica ane onitice odaa yajigotedaɡ̶awa ɡ̶anaɡ̶ajegi lodoe eledi oko.

—Ndehe reki, enhi'ig̃ame Tupana'ga pe, nde tehe ti eho enhonga pe hyrua pype hovapytyma. Pevo ti enhi'ĩ nhimi ejuvete'ga pe Tupana'ga pe. Ga gwepia pa reki. A'ero po ti ga ikwahavi nenhi'inhimima ojive nehẽ. A'ero po ti ga imondoi nenhi'ig̃a kwepykava nde ve nehẽ, ei Jesus'ga.

Ag jãvo ãjag tỹ Topẽ mré vẽmén kỹ ãjag ĩn kãra gemnĩ. Kỹ jãnkã nĩfénh nĩ. Kỹ tá Topẽ mré vĩmnĩ sir, ẽg jóg mré, ẽg tỹ ũn vég tũ ẽn mré. Kỹ tóg kanhkã tá ãjag mỹ nĩm ke mũ, ãjag ganho ti. Ẽg tỹ vẽnh vatánh tá nén han mũ ẽn vég tóg tĩ (mỹr), Topẽ ti,” he tóg, Jesus ti.

—Oração erejapo jave ae, eike katu koty-py. Ne rokẽ emboty ndejeheve. Upéi ne anho ha-py embojeupi ne nheꞌẽ nde Ru jahexa eꞌỹ vaꞌe-pe. Ha upe rire katu nde Ru yváy pygwa ne anho ha-py erejapo vaꞌe rexa-vy, nde rovasa porã vaꞌerã ombohekovia-vy nde-vy.

Inatyhy dori ritare. —Bexitòenykeu malòke aheto jurawo‑ò. Ixi‑di biijòtòbònyke. Ierykõnamy boo ratximyhỹreò heka bexitòenymy myike. Ibutumy heka boo aõbo wasimy iny riwinyriwinymyhỹremy robimyhỹre. Tai‑ki tahe bede ywina wihikỹ heka adee kidiwahinykre.

Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau wenupara ꞌgã nupe:—Pejemogy kasi ꞌgã ꞌjawe ne. Jarejuwarete ꞌga upe pejeporogytau pejejepeꞌauꞌi ꞌgã nui raꞌne. Pejejetee pejewau pejeꞌỹina pejeporogytau ꞌga upe. Jarejuwarete ꞌga upe eteꞌi futat peporogyta pejejemogyau. Aꞌeramũ nipo ꞌga anure pẽ mepyau ojeupe pẽporogyta are— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe, ꞌgã muꞌjau ee.

Ar aje mrãmri kum akabẽnmã djãm ar aje memã amibẽn kadjy me ipôkri adjãmmã? Kati. Kwãrĩk wãnh. Dja gar me kàxã ar anhõ kumoka'ê djwỳnhmã wadjàn amijã ijê. Ar Abãm djwỳnh ne bipdjur. Nãm te bipdjurn kute mỳjja bipdjur kunĩ pumũnh. Dja gar amijã ijê. Ne kam arỳm kum akabẽn jarẽ nhym arỳm ar apumũn ar ama. Ar aman arỳm ar amã akĩnh djà ngã nhym kam me kunĩ ar apumũ.

Tîîse mîrîrî warantî pra amîrîꞌnîkonya ikupî eꞌpai man. Eepîremakon ya, ayewîꞌkon ta ewontî. Moropai ayewîꞌkon manaꞌta yarakkantî, anîꞌya ayeraꞌmakon namai. Moropai epîrematî, manniꞌ anîꞌ neraꞌma pepîn, Paapa pîꞌ. Moropai mîîkîrî tamîꞌnawîrî îꞌ konekayaꞌnîkon eraꞌmanenya tîntîrî tîrî aapiaꞌnîkon.

Pa 'ãpet ha mõg, nũy mõhãmyĩnnĩn, nũy 'ãp-xehnãg hã 'õg 'Ãtak Topa pu hãm'ãktux, 'ĩhã xate nõm pẽnã 'ohnãg, ha' xupak, tu xa' hõm pexkox yõg hãpxop. Yã Topa 'õg 'Ãtak te hãpxopmã'ax xohix pẽnãhã'.

— Eyju bit eyduk'a be juy epeõm, Deus eju kawẽn ãm — Jesus o'e cebe ip. — Eyduk'a exĩntabi juy epetomudip, warara'acat pe eyjojoap puxim. Epetomudip, kawẽn ãm kabi beat eju- -ijo ba'oreat eju- -wuyebay eju. Deus imẽn eyjojo. Xipacat je'g̃ũm eywebe. “Xipat ẽn oxe,” i'e'em tak eywebe — io'e Jesus cebe ip.

Ti hyb nꞌaa, maky nꞌaa etsꞌẽẽ bä, ajëë suun a tób gawakõ gó, manoo gatsëë däg ta gawakõ, ti bä maky nꞌaa etsꞌẽẽ a Yb, hỹ pong jé hawät do ji nahapäh do hã. Tii bä kä, a Yb hỹ pong jé hawät doo, kejën doo gó maky nꞌaa etsẽẽ do hapäh doo, anoo da a hã ta säm baad hadoo doo.

Yxãn¹ta¹ wxãi²na² sa²kxai³lu²: “Sũ̱³na² e³kxi²to³ha¹tũ¹xã¹.” Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ²kxi²nẽ³jah¹la² nũh¹lxi³ ĩ³ye³kxi¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² te²hi²sen³su² hãi³a² e³kxi²ki̱³to³jau³xai²na² ĩ²kxi²nẽ³jah¹la² Te²hi²sen³kxai³lu² ũ³yho³hi¹nx2ti³tu¹wi¹.

Hiyeta xiraexatya xaokowihena hoka xiyane xihanako hoka xajihotyoa hoka xiwawaharenai xiraexatya Xexe Enore hiye hoka maisa xikawaiyakita. Xexe Enore atyoite waiyehena xisomitere ximeteneta hoka isehena xomana xoalinihare waiyexe hatyo nahalakoa.

A'onivani, Deu-ra vara avani'avini, avagorani katokinia avikha afohanana bana, vaaka'oaha bana ida bakatha mahija hoariha a'onira nokiravini. Nokiariha ada avakadiabi'i nama hojaki. Ahojani kaba'i ida vara avani'avini kidimoni, ovaria binokiki ida, a'onira no'avini hiki bana ida avakanikhariavini hiki.

Ikiahatsa Deus bo tsimypamykysokonahaze ahaõtutsakarawy bo tsimaha. Hokbotaha. Iwaze Deus tuk tsimypamykysonaha. Atahi iktsa zikybyi tahi atatu my. Kyze ahazo pahawabyze amy ty tsizapykykynahaze atsatu ahabo nyny my.

Pyno waku karãpe ahehay teran Tupana wywo pote waku wateke aikope aikope miitin yt uwe i ikuap ehamo i waku ahehay Tupana kape migꞌi wo yt heremo pyi i ahehay Aiꞌywot yn ikuap ahehay e. Miꞌi hawyi Tupana tikuap ahehay migꞌi wuat aipyꞌa pe pote Tupana tuwehum kahato ahowawi hawyi tutum ahepe aimiẽtup e. Taꞌi migꞌi wo wahẽtup wen maꞌato meiũran tutum naꞌyn aimiẽtup hawyi heremo kahato topyhuꞌat Tupana miium koꞌi wuatꞌi ehamo e Iesui.

Kene îti, enepo itîka orásaum, urukú yákoepo kúveu yóvoku. Exexó íxea ne péhapetea. Yépema ne Yá'a íhae vanúke, enepone ákoti inixoâti, yane iko'íparaxopeatimo nê'e. Koáhati iníxoti koekúti ákoti po'i noixoâti.

Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ẽho peórã, mɨsa yeé tũkupɨ sãháa, soperé bi'á, mɨsâ pakɨ Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ me'ra niigɨ́re sẽriyá. Tohô weekã́, marî pakɨ no'ó bahutíropɨ weesére ĩ'yâ pe'ogɨ, mɨsâre ãyusére o'ôgɨsami.

Amcunaćhüñatacmi ichá, mañacul'a wasiquita wićhacalcamul śhun'uyquićhu lluy pacaläśhancunäta lisï Taytallayquita mañacunqui. Chay pacaläśhancäta licä Tayta Diosmi lluypa ñawquin allinpa licaycuśhunqui.

Duré, a norĩ wa'wa hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're aimreme zusi aba mono da, te za 'ri para u 're asisisi aba mo, asõrõwa 'ri 're wa'wa u. Tawamhã te za asiré 're ĩ'ridawa nhitob za'ra wa'aba mo, Aimama aba ma, 're aimreme zusi aba mono da, romnhiwasi nimahã bâtâ na da te 're ĩ'madâ'â waihu'u za'ra mono õ ma hã. Ãne wamhã, aihâiba pisutu 're aimreme zusi aba mono ré, Aimama aba si te te ai'ãma 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono wa, te za taha si ĩwẽ hã te te aima 're sõmri za'ra wa'wa, ĩwa'rãmi.


—Morarame õtururukohtao Ritonõpo maro otomose oturupyra ehtoko. Ritonõpo waro pyra exiketõ sã pyra ehtoko. Mokaro ynara ãko, “Otarãme otomose kuotururukohtao kuetatorỹko Ritonõpo mana,” ãko toh mã repe.

—Nẽ mẽ kêp Tĩrtũm kra hkêt xwỳnhjaja na htem sãnti mã amnhĩ jarẽnh kaxyw nẽ xatã kãm amnhĩ jarẽ. Nẽ xatã kàx pêê kãm amnhĩ jarẽ. Nẽ hamaxpẽr o: “Kot paj xatã sãnti mã amnhĩ jarẽ nhũm inhmar japêr.” Anhỹr o hamaxpẽr jakamã xatã kãm amnhĩ jarẽ. No ãm htỳx ã hamaxpẽr anhỹr kaprỳ.

—Teoso pimisãkiretakasaaki, pimixinikariko pisãkire. Maxikatiĩka kona pisãkirauatape iuakata. Teoso sãkire mauiãkati xinikari Teoso kenakotiniri isãkire kotxi kaiãori isãkire.

— Deus agâ amyguedaymo, amyguehomobyrylâ adâkezezeba itaungâ. Deus einwântânry modo ara inkâba aitaungâ. Deus tydadyly waunlo ara, enanajimo, imeâgâemba kehoem adâkelymogue.

Aze erezeꞌeg Tupàn pe nehe, ezeꞌeg teteaꞌu e zo izupe nehe, taꞌe Tupàn aꞌuaꞌu wanupe uzeꞌeg maꞌe nezewe wanekon aꞌe wà xe. Uzeꞌeg teteaꞌu e wanupe wà. — Aze zazeꞌezeꞌeg teteaꞌu tupàn aꞌuaꞌu wanupe nehe, wenu putar zanezeꞌeg aꞌe wà nehe, iꞌi muaꞌu zepe uzeupeupe wà. Peiko zo wazàwe nehe. Aze pixikaꞌi pezeꞌegaw izupe nehe, wenu putar nehe.

— Penhemboꞌea py haꞌekue-ꞌekueꞌi rupi pendeayvu eme amboae regua kuery rami, mbaꞌeta haꞌe kuery oexaꞌã teĩ ijayvu reta rã oendua aguã re.

Niɡ̶ina motaɡ̶aneɡ̶eni Aneotedoɡ̶oji, jinoɡ̶opilaɡ̶atitibigeloco ɡ̶agegi ane diɡ̶icata ane niitigi, anee niɡ̶ina oko ane doɡ̶oyowooɡ̶oditeda Aneotedoɡ̶oji. Igaataɡ̶a odiletibige Aneotedoɡ̶oji daɡ̶a wajipatediogi niɡ̶ina meliodi me notaɡ̶anaɡ̶a.

—Penhi'ig̃ame Tupana'ga pe ti tapenhi'inhi'ĩtehei, ei Jesus'ga. Tupana'ga kwahave'ỹve'g̃a ja rũi ti penhi'ĩ ga pe. A'ereki onhi'ig̃ame Tupana'garũiva'ea pe g̃wemimbohetehara pe g̃a onhi'imbukuhu jupe. “A'ero po ti turi pyryva'ea nhande ve nehẽ,” ei g̃a novĩa ikwahave'yma, ei Jesus'ga.

“Ãjag tỹ ti mré vẽmén kỹ fagrĩnh mỹ ti mré vẽmén mág han tũg nĩ. Ũ tỹ Topẽ vĩ ki kagtĩg ag ri ke han tũg nĩ. Ãjag jãnjãn kỹ ag tóg ón kỹ vĩ mág han tĩ. “Ẽg tỹ vĩ mág han kỹ ti hỹn ẽg vĩ mẽg mũ,” he ag tóg tĩ, ón kỹ.

—Gwĩ judeu eꞌỹ vaꞌe Nhandejáry kwaa eꞌỹha onhemboꞌe mboꞌe rei. Heta nheꞌẽ oiporu rei vaꞌe omondo rei onheꞌẽ Nhandejáry-pe. “Xe nheꞌẽ puku ramo, anheꞌẽ porã-ma” heꞌi moꞌã ójehe. “Heta-gwi xe nheꞌẽ, ohendu-ta xe nheꞌẽ Nhandejáry” heꞌi moꞌã ójehe.

Tule rexitòenymyhỹreu uritere irehemy idi lamaõmy uritere ixityre ixityremy tamy ixitòedỹỹõmy wiwesewesehyyle. Judeukõdu mahãdu dori kawesemy riwinymyhỹre. Kiamy heka raraykywydynanymyhỹre aõma rexitòenyre ehehekỹkeki heka roholatyhykemy rohõtinymyhỹrenyre uritere widỹỹõmy iwese tii riwinymyhỹre wesemy.

—Peporogyta ekoete kasi Jarejuwarete ꞌga upe ne, ꞌga upe pejeporogytau ne. ꞌGa rerowiareꞌema ꞌgã oporogyta ꞌme etee ꞌga upe. Oporogytau ꞌme kwaiwete ꞌga upe. “Ojeupe je porogyta kwajamũ nipo ꞌga jejeꞌega renuwi”, ꞌjau ꞌgã ojeupe numiamũ.

Dja gar Metĩndjwỳnhmã amikabẽn jarẽ. Kwãrĩk wãnh me kwỳ kudjwa kêt. Me kwỳ kute apỹnh mỳjjao metĩndjwỳnh karõ nhipêx ne marja ne me 'êx ne arĩk mỳjjamã amikabẽn krãptĩ jarẽnh kajgoo ba. Ne arĩk amim, “Dja ba kum amijarẽnh krãptĩ gê ikabẽn krãptĩ man arỳm imarkumrẽx”, ane.

Eepîrematoꞌkon yai, eepîremakon ya, seꞌ tapairî mai tinnaꞌpopîꞌse pra eꞌtî, manniꞌkan Paapa epuꞌnenan pepînya ikupî manniꞌ warantî. Maasa pra inkamoro epîrema kusan pe tiwinan manaꞌpopîtî pîꞌ toꞌ koꞌmamî. Mîrîrî warantî neken Paapaya teepîremantoꞌkon eta kaiꞌma toꞌ esenumenka.

—Topa pu 'ãp-xehnãg hã hãm'ãktux, tu hãm'ãktux 'ãhĩynãg hok, 'ũpuknõg xop putuk. Nõm te Topa pu hãm'ãktux tox, tu hãm'ãktux 'ãhĩynãg, puyĩy Topa' xupax.

— Deus eju kawẽnwẽn pima, eyejoojuyap ade em g̃u juy epeyekawẽn — io'e. — Imẽn Judeu'ũmayũ o'jekawẽn ip Deus baroyũ be. Tũybe ocekawẽn kay ya'ĩjojo je'e oceju ade ma kawẽnwẽn puye iãn je'e ip.

Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ bä, bë ky nꞌaa jebaaj manä bë etsẽẽ doo, Pꞌop Hagä Do sa hꞌyyb gó nahapäh do rabahedꞌoo doo da. Rahꞌyy kahaꞌeeh do maa napäh raky nꞌaa etsẽẽ doo, hajõng do sa kyyh hyb nꞌaa redꞌoo.

Jã¹nxe³sxã³ Sũ̱³na² e³kxi²yah³lxi³to³hin¹tãu³a² wãn³txa² yau³ka³lxa¹txi³ kwa²to³toh³lxi³jau³xa² e³kxi²yah³lxi³toh³txa³hẽ¹li¹. Nxe³te²yãx1jau³xa² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ²ai¹nxa³tũ̱³ka̱³txa² nxe³te²yãx1jau³xa² e³ain¹to³te²ju²hẽ³li¹. A²nxe³te²nãu³xai²na² sa²kxai³lu²: “Yau³ka³lxa¹txi³ kwa²to³toh³lxi³ Sũ̱³na² e³kxi²sĩn¹to³ha¹kxai²nãn²tu̱³ ain³kxi²sa²sĩn¹tũ¹xã¹.” Ain¹jau³su² nxain¹ta¹ hai³txi³ ain³kxi²nũ¹hai¹nxa³lho³li¹.

— Xiraexahena hoka awa atyo Enore maniya mawenaneharenai akereta xiraexatya. Hatyonai atyo iraexahena hoka hatyaoseta iraexaheta xoahita, motya iraexatyaha kahareki hoka Enore semene aokahitaha.

Deu-ra vara avani'avini vani hari'a vidioni'imarini afobakhia ida avaathini Deu-ra avani'avini hi'iki. Vakhanimanira adani ija'ari Deu-ra avigariki. Deua bikamithaki vavanihaki ida vakadivarani vana'oadaki.

— Deus bo tsimypamykysokonahaze ahaharere tsizubarẽna batu tyso. Kytsa watsa asaktsa Deus humo sispirikpobyitsa asaktsa:“O katsaktsa tsimypamykysobanahaze Deus myhumo piwaby, katsa myharere atsatu tsimytsasoikiknahaze iwaze Deus myhumo piwabyky” mytsaty ahabyi mykaranaha. Siwatsabyitsa — niy.

Uiwyriaꞌin karãpe miitꞌin pyꞌasetpiat ahehay Tupana kapiat turan yt naku i watoꞌe aipyꞌa pe — Uhehay se Tupana kapiat pote mono miitꞌin mimõtypot no raꞌyn areĩneꞌen yt naku i watoꞌe e. Miꞌi tã watoꞌe aiwanẽtup hawe pote typy ihay rakat ewy watopyhuꞌat e. Yt naku i typy ihay rakaria wo watoĩneꞌen katupono miꞌiria Tupana kapiat taꞌatuehay turan iꞌatuehay ywop kahato miitꞌin miat taꞌatuehay ikahu kahato rakat hap kuap hamo iꞌatuehay. Yt naku i miꞌiria ewy watopyhuꞌat Tupana wanẽtup hawe e. Taꞌi tukupteꞌen miitꞌin mesuwarotiaria ihay suꞌat at kaꞌap haria iꞌatuehay kahato Tupana kape wẽtup sehay ahut ewy taꞌatuwẽpap kahato e. Yt atikyꞌesat i uimohey haria ahut koꞌi ewywuat iꞌatumisuꞌat suꞌat koꞌi e. Waku aipyꞌa pyi ahehay Tupana wywo e.

—Koáne enepo itîka orásaum, hako kitêa ne xâne ákoti êxa Itukó'oviti yómoti káyuixea yûho enepo itûko orásaum. Koati ikutíxatihiko yumopókonotimo vo'oku ixómoyea káyuixoa ne yûho.

Õ'âkɨ̃hɨre sẽrírã wãkûtimirã, pehetíri meharóta sẽri mɨhátikã'ya. Õ'âkɨ̃hɨre masîtirã, ɨ̃sâre pehé uúkũse me'ra tɨ'ogɨ́sami niîrã, tohô weesamá.

Ñatac Diosta mañacul'a ama limaychu yan'al cutipalcul cutipalcul limaśhallayquitá, Diosta mana lisï nunacunanu'a. Chaycuna chaynu mañaculcan ‘Achcacta limaptí Dios uyaliman'am’ nïcänuymi.

— Duré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, 're aimreme zusi aba mono wamhã, taré aimreme na 're sahu ahâ za'ra wa'aba mono õ di za apâre, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're aiwapari za'ra wa'aba mono õ newa. 'Re ĩhâimana u'âsi mono waihu'u'õ'wa norĩ si te timreme na te te tãma 're sahu u'âsi za'ra taré, taha zarina si te te 're pawaptob za'ra mono da newa.


Naeroro mokaro sã pyra ehtoko. Ritonõpo omykõme exiryke emero zuaro mana. Ise oehtohkõ waro roropa mana onekaropopyra ro awahtao xine.

Jakamã kwa kêr ka mẽ ho mẽ uràk kêt nẽ. Tĩrtũm ra kot mẽ ate mẽmoj tã hwỳr xàta ra ja kukamã kot omunh mex kênã kot ka kêt mẽ xatã hã hwỳr o akuhê.

Ikara atoko !pikamape pimisãkiretakasaakiri iua, kotxi pisãkirauatini apisapanika Teoso imarotapekari pinirekakiti.

Aguehomo ara inkâba aguewâtaungâ. Tutuze mawânkâ Kunwym Deus âdy ize matomo, mâenkadylymo iraynâlâ.

Peiko zo aꞌe teko wazàwe nehe, taꞌe penu ukwaw penemimutar aꞌe xe, pezeꞌeg ꞌym mehe we aꞌe xe.

Haꞌe rã peẽ ma peiko eme haꞌe kuery rami, mbaꞌeta Penderu oikuaa ma voi peipota vaꞌe, pejerure eꞌỹ mbove.

Jinoɡ̶otaɡ̶aneɡ̶eni Aneotedoɡ̶oji daɡ̶awii liciagi niɡ̶ina oko, igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji Ǥadiodi ja yowooɡ̶odi anopootibige, maleediɡ̶icatibige diɡ̶ipokitalo.

Tapekoi ti g̃a ja a'ero. A'ereki penduvete'ga okwaha pendekoa g̃wig̃wia ti g̃a togwereko javo. Peporanduva renonde ga hugwi ga okwahavipe pe mbatere'ymame, ei Jesus'ga.

Ag ri ke han tũg nĩ. Ẽg jóg vỹ nén kar ki kanhró nĩ, ãjag tỹ ti mỹ tó tũ ra tóg ki kanhró nĩ,” he tóg.

Ani peiko teĩ haꞌe kwéry heko-rami. Erejerure eꞌỹ reheve ne remikotevẽ oikwaa-ma Nhandejáry nhande Ru.

Inytybyreny dori rierymyhỹre aõmybo iny raraykynymyhỹré. Inyboho heka rexitòenymyhỹreu rierymyhỹre aõmybo inyboho rurumyhỹrenyre. Iny sõwemy rarybemyhỹrele aõkõ heka tii roholamyhỹre. Aõmybo iny rurumyhỹrenyre, heka bexitòenybenyke. Kia wese:

Aꞌere kasi peporogyta ꞌga upe aipo ꞌgã ꞌjawe ne. Pejejeaꞌawa etee peenũi ꞌga upe. Ojeupe peporogyta enune ꞌga pẽnemifutara kwaawi. Aꞌeramũ ki pẽẽ pejejemifutara etee enũina ꞌga upe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Kwãrĩk wãnh me kwỳ ja kudjwa kêt. Djãm we ar aje Metĩndjwỳnhkumrẽxmã akabẽn krãptĩ jarẽnh nhym kôt we kute amarmã? Kati. Ar Abãm djwỳnh, kubê Metĩndjwỳnhkumrẽx, djã ne mỳjjao metĩndjwỳnh karõ nhipêxja kudjwa amakkre kêt? Kati. Metĩndjwỳnhkumrẽx ne amak me:xkumrẽx ne tu kute ar amar. Ar anhõ mỳjja kêtja tu kute mar. Ar aje kum mỳjjao adjà'wỳr kêtri arỳm kute ar amar.

Mîrîrî yeꞌnen tauya sîrîrî, inkamoro warantî pra eꞌtî. Maasa pra Paapa ayunkonya tamîꞌnawîron îꞌ ituꞌse aweꞌtoꞌkon epuꞌtî pîꞌ man, maasa esatîyaꞌnîkon rawîrî epuꞌtî pîꞌ man.

Kaxĩy mĩy hok! Topa yã 'õg 'Ãtak, tu hãmyũmmũg xe'ẽgnãg, tu xatep-tup yũmmũg tap.

— Eyju bit ka'ũma. Imẽn epeyekawẽn g̃u juy Deus eju. Deus eyebay buxim. Kabi beat teku. Eyekawẽn awap, itaybit ajo-kug̃ g̃u eyju iam — io'e.

Bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ pooj jé bë Yb hapäh bë wë badoh doo. Ti hyb nꞌaa bë ky nꞌaa etsꞌẽẽ manä nanäng raky nꞌaa etsẽẽ doo da.

Nxe³ha²kxai³ te²yã¹nxe² kãi³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² te²hi²sen³kxai³lu² ã³ten³yah³lxin¹jau³su² e³kxi²yah³lxan³ta̱³lxa¹ ã²la² wi¹ko̱³nh²te²ju²hẽ³li¹.

Awa atyo hatyonai akereta xiraexatya. Xexe Enore atyo koxaka otita xoalini hare xaokitere xiyaxane nahitita.

Hari'a va'oaniaro fori vihi. Deu-ra vara avani'avini viahania, ovaria biogaki ida nahina avakainamoki.

— Iwa zeka batu ahasopyk. Ahazo ahasoho humo tsihyrinymyrẽta. Amy humo ahakubyri tsihyrinymyrẽta. Amy humo ahaku byri zeka tsizapykykynahaze botu inymyry. Tysapyky ahabyizetu ana humo tsihyrinymyrẽta — Sesus niy.

Waku ahehay Tupana wywo wen maꞌato ti yt naku i hupi te i hupi te i wahuꞌat wahuꞌat sehay Tupana kape are katupono mio tã ehehay Tupana wywo pote iraniaꞌin yt uimohey i haria ewywuat eweikupteꞌen e. Pywo pe ti Aiꞌywot atipy piat tikuap kahato aimiẽtup tewawiat wahẽtup hap eꞌyianmete toikuap taꞌyn kat koꞌi kat koꞌi aimiẽtup koꞌi toikuap. Toikuap sakpo aimikyꞌesat sese koꞌi katupono hewaure kaꞌa kahato ahehay kape aiwanẽtup hap yt wahẽtup i te pytkai e.

Hako ikítipasikova ne xâne kuteâti nê'e, vo'oku exo nékone ne Itukó'oviti, enepone Yá'a íhae vanúke. Tumúneke yépemi, éxoane ne nékone.

Mɨsâ naâ weeró noho weetíkã'ya. Marî pakɨ mɨsâ ɨasé nohore sẽriátoho dɨporo masî tohasami.

Amam paycunanu'a lulapäcunquichu. Manaläpis mañacuptiquim Dios'a yaćhanña ima pishipaculcäśhayquitapis.

Taha wa, ta norĩ ne 're aimreme zusi aba mono õ di za. E marĩ wa. Aimama aba wi, marĩ hã tiwi 're waptẽrẽ za'ra wa'aba mono õ ré, marĩ zô aiwi 're ĩrowaptâ'â za'ra wa'aba mono zé hã, te te 're awaihu'u sirõmo mono wa.