Imepỹ ynara ãko kyya xine mã repe, “Enetupuhnõko matose. Ywy kure imehnõ rĩko ase,” ãko mã kyya xine. Mokyro a ynara ãko ase, “Otãto imehnõ riryhtao kure onenetupuhpyra hma rorohpa? Popyra imehnõ riry oya eneryke tyya xine Jezu poetoryme pyra oekarõko mã toto. Yrome kure imehnõ riry ya eneryke tyya xine, ipoetoryme jenetupuhnõko mã toto,” ãko ase eya.

Nẽ kot kaj mẽ atõ ã ajamaxpẽr anẽ nẽ ajamaxpẽr o:—Nà Jejus kwỳjaja na htem ahpỹnhã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho pa. Na hte mẽ hkwỳjaja amnhĩ kaxyw Jejus kôt hamaxpẽr tỳx pix o ri pa. Nẽ mẽ hkwỳjaja tanhmã hkwỳjê ho mex to ho ri pa. Ã na htem ahpỹnhã tanhmã amnhĩ nhĩpêx anhỹr to ho pa. Anẽ.Kwa mẽ ri ã ajamaxpẽr anhỹr kêt nẽ. Mẽ hkwỳjê ho mex o mẽ pa xwỳnhjaja na htem Tĩrtũm hkôt hamaxpẽr pê mããnẽn hkôt amnhĩ nhĩpêx nẽ hkwỳjê ho mex o pa. Koja mẽhõ amnhĩ kaxyw Jejus kôt hamaxpẽr hã koja mããnẽn hkôt amnhĩ nhĩpêx pê tanhmã hkwỳjê ho mex to ho pa. Na htem amnhĩ kaxyw hkôt hamaxpẽr pix o pa hkêt nẽ. Na htem mããnẽn hkôt mẽ piitã mẽ ho mex o ri pa.

Kãkiti atxiĩti txari: “Pite auikari Teoso sãkire. Nota parĩkauata Teoso ĩkapani.” Piposotari atxiĩti poerekinino pauiãkiti, Teoso paniãtakiti pimakamakanisaaki? Kona piposota, kotxi atão pauiãkiti !auari. Notapekana, nota posotari noerekiniri nisãkire nauiãkiti nikamakitiã Teoso paniãtakiti nikamakasaaki. Ikara atoko nininiã, kãkiti imarotapitikari atão nauikiniri Xesosi sãkire.

Tâlâ wakeim modo: “Koendonro agânhepyra wâne urâ. Cristo kâinwândylygue olâ ise kâsemaguely” keimpe âmaemo ewy. Tâlâ pylâ olâ, “Urâ olâ, kâsemaguely ise koendonro agânhedylygue, Jesus kâinwâmpyra wawyly umelâ” keim modo. Eyanmo wauguely olâ: “Nuduwâpyra Jesus kieinwântoem, koendonro aguiempyra kulâ. Koendonro aguienkyly wâgâma Jesus tâinwânse lelâlâ kydawyly kienehonly” uguely.

Amo iꞌi putar aꞌe nehe. — Azeharomoete azeruzar Tupàn rehe ihe, iꞌi putar nehe. Inugwer iꞌi putar aꞌe nehe. — Azeruzar Tupàn rehe ihe, azapo ikatuahy maꞌe aha teko tuweharupi ihe no, iꞌi putar aꞌe nehe. Ihe Xiak amumeꞌu putar ko maꞌe peme ihe nehe kury. — Aze amo uzeruzar tuwe Tupàn rehe aꞌe nehe, aꞌe mehe uzapo putar ikatuahy maꞌe oho iko aꞌe nehe no. Aze amo uzeruzar Tupàn rehe aꞌe nehe, aze nuzapo kwaw ikatuahy maꞌe oho iko nehe, nuiko kwaw hehe uzeruzar maꞌe ài aꞌe nehe, aꞌe peme ihe kury. — Nuzawy kwaw hehe uzeruzar ꞌym maꞌe aꞌe, aꞌe peme.

Xapyꞌa rei amongue aipoeꞌi ꞌrã: “Peteĩ ojerovia ꞌrã, haꞌe rã amboae ma onheaꞌã ꞌrã mbaꞌemo ojapoa rupi”, heꞌi ꞌrã. Exa uka haꞌvy rejeroviaa mbaꞌemo rejapo eꞌỹ re. Haꞌe rã xee ma aexa uka ꞌrã ajeroviaa mbaꞌemo ajapoa py.

Daɡ̶a yemaa ini oko anee, “Akaami eni manakatoni Aneotedoɡ̶oji. Pida ee eledi jinakato, codaa jaote anele.” Odaa jiɡ̶ini eledi oko ane niniɡ̶odi, mee, “Jemaa manikeenitiwa manakatoni Aneotedoɡ̶oji, me diɡ̶icata ɡ̶abakedi anele. Pida ee baɡ̶a jikeetaɡ̶awa me jinakato Aneotedoɡ̶oji leeɡ̶odi niɡ̶inoa anele ane jaote.”

Igwete po ojipe'ga ei: “Jara'ga ojiko Jesus'ga rehe. Jara'ga oko katu,” e po ga. Na rũi, a'e ji. Kiroki g̃a ndokokatui – ndiukwahavi reki g̃ajikoga Jesus'ga rehe. Emo jirekokaturo g̃waramo po ti ji imboukwahavi nde ve jijikoga Jesus'ga rehe.

Ãjag kãmĩ ũ tóg hẽn ri ke mũn: “ũ tóg Jesus ki rã kỹ nĩ, jãvo ũ tóg ti jykre han tĩ,” he sór mũ, ãjag tỹ ti jykre han sór tũ nỹtĩn kỹ. Tag to sóg ãjag mỹ: “inh hỹn ne tugrĩn ki kanhrãn mũ, ã tỹ ti ki rã ja ti?” he mũ. “Ã tỹ ti jykre ki króm vãnh kỹ sóg ki kagtĩg nĩ. “Ti mỹ Jesus ki rã kỹ jẽ nĩ vỹ?” he jé sóg ke mũ ã to. Ã jãvo sóg ti jykre han tĩ inhhã. Hã to ã tóg ki kanhró nĩ, sỹ ti ki rã kỹ jẽ ti,” he jé sóg ke mũ, ãjag tỹ inh ki jẽmẽn kỹ.

Oĩ paraꞌe pene paꞌũ-my gwĩ xe remimombeꞌu ombojevyse vaꞌe: “Ndahaꞌéi peteĩxa nhande reko nhande Nhandejáry ndive jaiko porã vaꞌe kwéry” heꞌi rei vaꞌerã. “Oĩ hese ojerovia tee vaꞌe. Oĩ ave hembiapo porã rei vaꞌe” heꞌi rei vaꞌerã. “Mokõive ombovyꞌa vaꞌerã Nhandejáry-pe” heꞌi rei vaꞌerã nhande reko-rehe. “Xe, xe rembiapo porã-rehe ambovyꞌa Nhandejáry-pe. Nde ae, Ajerovia-ma Hesu-rehe ere-gwi nde ave erembovyꞌa íxupe. Ndahaꞌéi peteĩxa nhande reko nhambovyꞌa hagwã íxupe” heꞌi rei arã nhande reko-rehe.Aipo peje ramo, aipo ramo tanhemonheꞌẽ xe peẽ-my. Mbaꞌeixa-rami po ereiko arã Hesu reroviaha ramo ne rembiapo porã eꞌỹ reheve? Mbaꞌeixa-rami po ereikwaa arã nde ae nde jeroviaha? Xe ae xe rembiapo porã-rupi aikwaa uka enterove-pe Hesu-rehe ajeroviamaha. Iporã voi nhande reko nhambojoja nhane nheꞌẽ ndive.

Inyõ rarybeke‑wana: —Kai atyhyna dire. Jiarỹ waõwidỹỹna ijõdire. Biteòsinyke wadee atyhyna sohojile tamyreny wina‑di aõkõ. Tahe jiarỹ tamyreny waywina‑di adee ariteòsinykre kia òraru‑ki bobike jiarỹ Kristumy retyhynyrerimy. Watyhyna iny idiõre waõwidỹỹna ijõõre‑wana.

Jejui ꞌga rerowiaaramũ nipo pẽẽ mũ ꞌjau, “Je nanẽ Jejui ꞌga rerowiaara”, ꞌjau nipo pẽẽ. Aꞌere nipo nepeenuwi katu katu ꞌga porogyta. Aꞌere nipo aipo ꞌe reewi nepejopoari, pejejemuaẽmeꞌema pejejuee. Aꞌeramũ nipo aꞌjea futat Jejui ꞌga rerowiaararete ꞌga ꞌjau aipo ꞌjara ꞌga upe: “Jejui ꞌga rerowiaara je, ere ꞌã. Aꞌere ꞌã nerepoari ꞌgã ekou. Je te ꞌã aꞌjea futat ꞌga rerowiararetea. Esak je ꞌga jeꞌeg imũ etee ꞌgã poara”, ꞌjau nipo ꞌga ꞌga upe. Aꞌeramũ je aꞌeramũ ꞌjau pẽ nupe: Jarejuwarete ꞌga rerowiarareteramũ ae ꞌga porogyta renuwi. Opotaꞌwa esageramũ ajuee. ꞌGa jeꞌeg imũ mamaꞌe apoareꞌemamũ ae ꞌga rerowiareꞌema ꞌgã ꞌjawe etee futat ae rekoi. Aꞌeramũ pẽẽ Jejui ꞌga rerowiarareteramũ mamaꞌe apou ꞌga jeꞌeg imũ etee futat. Aꞌeramũ ꞌgã pẽ nesaka, ꞌga jeꞌeg imũ mamaꞌe aporamũ. “Kuu. Nan te ae Jejui ꞌga rerowiaaramũ raꞌe”, teꞌi ꞌgã pẽ nesaka ꞌjau.

Godja me'õ amã,—Ẽ, ga ne ga we aje Metĩndjwỳnh mar. Ba ne ba imã me kaprĩn ije memã mỳjja nhõro iba. Goja gu baje tu amim Metĩndjwỳnh markumrẽx jabej aben kabi. Ga amã me kaprĩ kêtkam dja ba te apumũn amim, “Kon. Kute Metĩndjwỳnh mar kêt pyràk”, ane. Bajbit dja ba imã me kaprĩn memã mỳjja nhõro iba ga arỳm ipumũn ijã amim, “Be, djãm mrãmri tu kute amim Metĩndjwỳnh markumrẽx. Ga, ukaprĩn kute memã mỳjja nhõrja pumũ”, ane. Ga kam arỳm ipumũ. Ba tu ije amim Metĩndjwỳnh markumrẽxja pumũ. Dja ã me'õ amã ane.

Yai pra anîꞌya taa: —Inna taatîpon mîîkîrî, tîîse tiaron pîꞌ taiya: —Morî teseru kenan mîîkîrî —taiya. Mîrîrî pîꞌ tauya apîꞌnîkon. Oꞌnon yeꞌka pe epuꞌtoꞌpeuya innape ikuꞌnen pe awanî iteseru morî pe pra siꞌma? Epuꞌtîuya eserîke pra. Tîîse aronne epuꞌtîuya innape ikupîiya morî iteseru wenai.

Tikmũ'ũn te: “'Ãkuxa yũm ka'ok, ha 'ãte hãpxopmã max,” kaxĩy. Yĩy 'ãte: Tikmũ'ũn te 'ãkuxa yũm'ax pẽnã hok, 'ĩhã xate hãpxopmã 'ohnãg. Pãyã 'ãte hãpxopmã max'ax hã xa' mũg, xayĩy pẽnã', nũy tuk kuxa yũm ka'ok yũmmũg. Yã hãpxopmã'ax max hã tikmũ'ũn te' pẽnã'ax,” kaxĩy.

Warara'acat aco'i e'em wuywebe: — Ẽn ma etabut — i. — On pit xipan warara'acat kug̃ — i.Õn pit e'em eywebe:— Warara'acat itaybit g̃u wuyetabut Jesus kay iam, wuyju xipan warara'acat kug̃'ũm pima bit — i. — Itaybit je'e ip wuyetabut cekay iam wuyju xipan warara'acat kug̃ pima — i õn e'em eywebe.

Bë see apäh ky hadoo hã ỹỹ: “Ta see Jesus hã tahꞌyy kaꞌeeh, ta see baad hadoo do moo hewꞌëët doo”, näng apäh. Ta ti hã hahỹỹ dꞌ këh ỹỹ: Mametä hã ỹỹ mahaja bä paawä Jesus hã mahꞌyy kahaꞌeeh doo, baad hadoo do mamoo nawäd do hã. Tii bä da baad hadoo do ỹ moo wät do hã ỹ metëëh a hã Jesus hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh doo.

Nxe³ha²kxai³lu¹ a²nũ²a² e³kxi²sa²ke³la³te²kxai³ nxe³te³nah¹lxi¹:— Wxãi²li² yxo²ĩ²nhãn¹ju³ta² yũ³nhĩ¹lxi¹. Yxãn¹ta¹ txai²li² hãi¹nxe³sxã³ wi¹lhin¹ju³ta² kãi³a¹kxe³su² so¹lxi³ nxe³jah¹lo²sa¹wi¹, yxo²ĩ²nha²nxa³kxan²ti³nũ¹. Nxe³sa²jau³su² nxe³hĩ̱³nx2na³la². Nxe³ha²kxai³ ĩ³wa²lũ³xi²na¹te³nah¹lxi¹:— Hai³txi³ ha³na³ka³lxin³jut3su² te²sxa³wi¹. Wi¹lhin¹ju³ta² kãi³xãn³kxai²nãn²tu̱³ yxo²ĩ²ye¹nx2nxãn³tai¹. Nxe³yãn¹ta¹ txai²li² yxo²ĩ²te²sa¹wi¹. Nxe³te²sa¹ha²kxai³ wi¹lhin¹ju³ta² kãi³a¹kxe³su² yxo²ĩ²ye¹nxãn²tai¹.

Hatya ite nehena: “Hiso atyo hityakekota, hoka natyo atyo waiyexe notyomita. Hahotikisa nomani hityakekone xoalini hare waiyexe himaomanehareta hoka natyo ite nahotikisa notyakekoni homana waiyexe nománi hiyeta”.

Niki vahabini ida ija'ari avahararania hojaki nihahi:—Ivani ivakaijokaki ada Deus. Hovani ni-ovakaijokaki. Kaba'i, jahaki ida kodibadani, hoariha-ra okajoamorabakhiavini — niki vahabini ida ija'ari. Ogathaniki bana hida athini:—Hora nanokiahivinihi bana ida Deu-ra ivakaijokavini, badani jahakia ikabadanirini kaba'i. Ni-ikaabokaki. Hovani, ira onanokiahivini hiki bana ida Deu-ra ovakaijokavini, badani Deua binofikia okabadanina.

Wastuhu mype:— Ikiahatsa Sesus humo ahaspirikporẽtsa iwatsahi Deus okzeka ahamysapyrẽtsa tsimaha. Uta hi kytsa humo kamypokzitsiukrẽta iwatahi Deus okzeka kamysapyrẽta — my.Utakta ipe my. Kytsa humo imypokzitsi byizeka, ustsa batu sihyrinymyry. Sihyrinymyry byizeka katsaktsa Sesus humo myspirikporẽtsa tsimaha. Katsa Sesus tuktsa babatsa ahawatawybyitsa. Kytsa tsimysipokzitsikinaha zeka iwaze katsaktsa Sesus humo myspirikporẽtsa ana humo hi aparakbaha sihyrinymyrẽtsa. Iwa my.

Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe iraniaꞌin ahepe — Maꞌato tukupteꞌen ni Iesui mohey haria yt kat i taꞌatuminug wakuap koꞌi e haria. Miꞌi hawyi eheso kahato are iꞌatuepe katupono Iesui mohey hap sese kaipyi tuwẽtem wuatꞌi waku nug hamuat koꞌi are. Yt pote yt kat i Iesui mohey sese hap aikai are iꞌatuepe. Uito ti atimoherep uhepiat Aikaꞌiwat mohey hap miitꞌin kyꞌe hap wywo are.

Ínani áva koêti: “Hane apê xikóyoke kívivo Itukó'oviti, kene únati ngixoku indúkeovo apê njokóyoke” koêti. Itea hara ngôe: Namo kíxoaye éxokeonu kaná'uyeaxo kúveovo Itukó'oviti ne xâne ákoti únatinoe ítuke? Kene ûndi, énjokovo ngúveovoxo Itukó'oviti vo'oku únati índuke.

Apé tero weégɨ yɨ'ɨ̂ niî'kere ẽho peótigɨ noho a'tîro niî boosami. Ni'kɨ́ ãyusére weetímigɨ, “Jesu Cristore ẽho peó'”, niî boosami. Ãpí “Ãyusé pe'ere weé'”, niî boosami. Kɨ̃ɨ̂ tohô niisére a'tîro werêgɨti. Kɨ̃ɨ̂ ãyuró weetíkã, de'ró weé marî kɨ̃ɨ̂ “Jesu Cristore ẽho peómi” niî ĩ'yâ boosari? Ãyuró weekã́ maa, kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristore ẽho peósere masî boosa'.

Ñatac waquinnin nin'aćh: “chalapacuyllanchicpam” nil, waquinnin'a “lulaycuyllanchicpam” nil. Ya'añatacmi ní: ¡Má, imactapis mana lulallal'a chalapacuyllayquita camalaycachimay-ari! Ya'añatacmi ichá allin lulaynïpa tantiaycachishä chalapacuyní caśhanta.

Ãté ni'wa hã te za ãne dama siwasu'u: “Wa hã marĩ ĩwẽ na, wa tô te 're da'apawaptob u'âsi. A hã ma tô dama 're asiwasu'u mo, Zezu Cristuhu zazei'wa 're aimorĩ na.” Ãté ãne te za dama tinha, ni'wa hã. Tawamhã, wa hã wa aré asa tãma waihu'u, ãne: “Ni'wa hã Zezu Cristuhu zazei'wa na dama 're siwasu'u mono nherẽ, ĩwẽ na te te 're da'apawapto mono õ wamhã, tô senai õ di, dama 're ĩsiwasu'u mono zé hã. Wa hã Zezu Cristuhu zazei'wa, wa 're mo. E niha te za ãne wamhã, dasiwi ĩ̱waihu'u ni, tô sena na, ĩsazei'wa 're ĩ̱morĩ na. Marĩ ĩwẽ na te 're ĩda'apawapto mono zéb zarina si, te za dasiwi ĩ̱waihu'u ni, tô sena na dama 're ĩ̱siwasu'u mono na, Zezu Cristuhu zazei'wa 're ĩmorĩ na.


Toiro Ritonõpo mana. Moro enetuputyryke oya xine Ritonõpo poetoryme osekarõko matose repe. Yrome joroko tõ roropa moro enetupuhnõko Ritonõpo exiry poko. Oserehnõko toto, ekurãkara tokurehse toexirykõke.

Na ka hte mẽ akwỳjaja ã ajamaxpẽr anẽ nẽ ajamaxpẽr o:—Nà Tĩrtũmja pyxi mex o pyxi mex. Tã kot paj jam ijamaxpẽr rãhã ho ri ixpa nẽ ra ixpê hkra hã ri ixpa. Nom kot paj kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx o ri ixpa hkêt nẽ.Anhỹr o ajamaxpẽr nẽ ã ajamaxpẽr anhỹr kaprỳ.Nẽ ãm hãmri na ka htem Tĩrtũm pyxi mex o pyxi mex ã harẽ. Nom na htem jam hamaxpẽr kôt pix mã kêp hkra hkêt nẽ. Mẽkarõmnutijaja na htem haxwỳja Tĩrtũm pyxi mex o pyxi mex kôt hamaxpẽr tã mẽ kêp hkra hkêt. Na htem ã hamaxpẽr anhỹr pê kãm uma ho pa.

Pite auikari ãtinani Teoso auini. Ininiã erekapitikari pauikakiti. Txamari ikara !imakatxakari pimaerekani Teosomoni pisini ĩkapani, kotxi Satanasi nitiriakori apaka auikari ãtinani Teoso auini. Iua xika ninoa titinanaka ipĩkarauatiniãna. Ninoa imarotari ãti õti ixipokinina.

Tutuzelâ âmaemo Deuspe awyly. Âkealâ awârâ. Awârâ mâuntulymogue kulâba olâ ise mâzemakeolymo. Kadopâ inakai modo mawânkâ Deuspe awyly tutuzemo lâpylâ, tytazemo-ro warâ.

Pezeruzar peiko Tupàn rehe. — Pitài zo Tupàn aꞌe, peze izupe. Aze naperuzar kwaw nehe, peiko putar Zurupari hemiruzeꞌeg wazàwe nehe. Uzeruzar Tupàn rehe aꞌe wà. Ukwaw heko haw wà. Nuweruzar kwaw wà. Aꞌe rupi uryryryryz izuwi ukyze pà wà. Taꞌe amo ꞌar mehe uzepyk putar wanehe aꞌe nehe xe.

Ndee rerovia teve Nhanderuete peteĩꞌi oikoa? Haꞌevea rami reikuaa teĩ anha kuery voi haꞌe rami oguerovia oryryipa reve.

Niɡ̶ida makaami jowooɡ̶odi me iwaɡ̶atakani mokiniwatece Aneotedoɡ̶oji me Ǥonoenoɡ̶odi. Odaa doane mele! Pida jowooɡ̶otaɡ̶a codaa me niwicidi abeyacaɡ̶aɡ̶a oyiwaɡ̶adi mokiniwatece Aneotedoɡ̶oji me Ǥonoenoɡ̶odi, codaa eliodi modoitalo.

Kiro ji ei nde ve a'ero: Ererovia ko nde Tupana'ga gaha jate ko Tupanamo javo. Pyry hete nde heroviari a'ea. Anhag̃a vĩa reki gwerovia a'ea no Diabo'gapyriva'ea. Heroviarame anhag̃a ohyhyjuhu okyhyjiavo Tupana'ga hugwi. Emo gwerovia tehe okokatue'yma.

“Topẽ vỹ tỹ ũn pir nĩ,” he ãjag tóg tĩ gé. Ãjag tỹ ki hã tó vẽ. Kỹ Japo ag vỹ tag tó tĩ gé. “Pir tóg nĩ, Topẽ tĩ,” he ag tóg tĩ gé, Nén-Kórég ag. Ag tỹ ti pir ki kanhró (hã) ra ag tóg krenkren ke tũ nĩ, ag tỹ ti jykre han tũ nĩn kỹ. Hã kỹ ag tóg kamẽgmẽg kỹ jũrũn ke tĩ sir, ag tỹ Topẽ to jykrén kỹ, Japo ag. Hã kỹ ẽg tóg ẽg tỹ Topẽ kãmén há (hã) ra krenkren ke tũ nĩ gé, ẽg tỹ ti jykre han tũ nĩn kỹ.

“Peteĩ anho Tupã Nhandejáry” peje nipo raꞌe. Upéa peje ramo anhetegwa voi ne nheꞌẽ. Upéa mante ere ramo ae neꞌírã ererovia porã-ma íxupe. Anháy kwéry upéixa ave heꞌi hese. Onheresende eꞌỹ hagwã jepe ikyhyje-ma íxugwi.

Kai bityhynyke Deuxu sohojile raremy. Kia tahe awire urile diabo tyytybybina tule Deuxu rityhynyre. Tai ilau ruberumyhỹre.

“Kuꞌjywa ꞌga etee futat Janeruwaretea. Nirũi futari ꞌga”, teꞌi ꞌga pẽ nesaka ꞌjau. Aꞌjea futat aipoa morogytaa. Aꞌere ꞌã pẽẽ ꞌga porogyta renupareꞌemamũ mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara remiayuwãuwe pejemogy. Mamaꞌeukwaawa nanẽ ꞌã Janeruwarete ꞌga okwaap futat numiamũ. “Oporogyta renupareꞌema ꞌgã ꞌga omono tata rakuwa upe ꞌgã nerekou tyweaete” ꞌe ꞌã ikwaapa futat numiamũ. Aꞌetea ꞌã nuerowiari ꞌga porogyta. Mamaꞌe tywera apo are etee futat ꞌã weaꞌaramũ. Oyyita futat tee Janeruwarete ꞌga wi. Ikyjea erekou imoyyita futat tee. Aꞌetea ꞌã nuerowiari ꞌga porogyta.

Be, ga ne ga we aje Metĩndjwỳnh rax markam memã kum,—Metĩndjwỳnh pydjibit. 'Õdjwỳ kêtkumrẽx, anhỹro aba. Be, mrãmri. Djãm gajbit aje Metĩndjwỳnh rax mar? Kati. Xatanaj nhõ me karõ punudjwỳ kute Metĩndjwỳnh rax mar ne kam ajte kum me kaprĩ kêto ba. Ne kute rax markam abenmã kum,—Metĩndjwỳnh pydjibit. 'Õdjwỳ kêtkumrẽx, anhỹro ba. Ne kam tu umaje terte:t.

Innape tiwin Paapa wanî kuꞌnen amîrî? Morî pe man. Tîîse oꞌmaꞌkon, Makui poitîrîtonon nîrî innape Paapa kuꞌnenan. Moropai mararî pra toꞌ esiꞌnîpî ipîꞌ.

'Ok 'ãkuxa yũm ka'ok Topap-xehnãg kopah? Yã' max. Yãmĩy kummuk xop kuxa mãm ka'ok kamah, tu Topa yĩpkutuk, tu yãy nuhuknãm 'ũkuxãnõg tu'.

Eyetabut pũg̃ ma Deus kake iap kay. Imẽn xipat cĩcã. Ibiõg̃buk kẽrẽayũ dak itabut pũg̃ ma Deus kake iap kay. Imẽnpuye ip ikarabakbak jeparara pibun.

Jããm hẽ sét ub né hẽ Pꞌop Hagä Doo, maky daheeh, mahanäng? Tawꞌããts hẽ né paawä ta tii, karapꞌaar hꞌyyb nesaa do na-ããj né hẽ rahapäh tii. Ti hadoo né hẽ, kajajãn bong Pꞌop Hagä Do rajeỹỹm do hyb nꞌaa.

Nxe³yãn¹ta¹:— Txa²wã¹sũ̱³nu²su² kãin²khaix1jah¹la² ka³na³ka³na³tã³li¹. Nxẽn¹jau³su² ha²kxai³ yxo²ĩ²nxa²ta²lu¹wa². Ju¹tai²li² wain³na³la². Nxe³yãn¹ta¹ a²ta³a² nũ̱³ka̱³txa² yxo²ĩ²ain¹nũn³te²ju²hẽ³la². Yxo²ĩ²sxã³ yu̱h³lxain¹te²ju²hẽ³la². Yu̱h³lxi³sxã³ ka³ta̱³ta̱³tain¹te²ju²hẽ³la². Yxo²ĩ²ain¹kxan²ti³nũ¹ Sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²we¹tai¹nxa³wa², a²ta³a² nũ̱³ka̱³txa²sa³.

Homana atyo Enore haterore. Ehekore! Tihanarenae tehitiya tyakeko hoka mairaha hoka tatakoaha hamairaneha.

Ni-ikajari'daki ada Deus hoarana ka'oa hojaki. Ka'oa oamani ida. Ni-arajomaki ida ijari'darini Deus ira akava'ijoaja kaimoni. Jahari kahonai abono vanokiarikia vakajari'darihi jaboni ida. Kaba'i, vatharararaki adani, vaimahidana. Ni-Deus va'ora akava'ijoaki, ni-bada vani'aki ida badani Deua binofiki.

Deus babata estuba zubata tu. Ana humo hi ahahyrinymyrẽtsa. Wasani tsimaha. Hyrikoso sapybaratsa kino niwatihi Deus estuba zubata tu sisopyk. Iwatsahi sipybyrẽtsa mytydydykyryknaha tu. Deus hi:— Ikiahatsa batu ahamysapy — my iwatsahi sipybyrẽtsa. Ana humo hi spiriktsokda spiriktsokda byitaha!

— Uruto ti uruimohey kahato Tupana iꞌatuꞌe uhepe iraniaꞌin. Uruimohey sese Tupana wẽtup yn toĩneꞌen iꞌatuꞌe uhepe. Pyno waku miꞌi tã watomohey iꞌatuepe wen maꞌato eiweꞌeg wo o katupono iꞌewyte ahiag timohey kahato wy wẽtup yn Tupana toĩneꞌen hap tokenꞌẽ popuo. Ahiagnia timohey Tupana toĩneꞌen hap wen maꞌato yt Tupana mikyꞌesat ewywuat nug hin i haria wo tukupteꞌen. Ahiagnia taꞌatumohey saꞌag pytkai.

Kitípoakopo ápeyea póhuti koati kaná'uti Itukó'oviti? Mbiú kôe kitípi, itea neíxipa, vo'oku muhíkova ne ovóxehiko Satánae, kutípoamaka nê'e koane yupíheovo honóno'okea vo'oku koati pikoti Itukó'oviti.

Mɨsâ “Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá niîmi”, niî ẽho peó'. Ãyú niî' mɨsâ tohô niisé. Wãtiâ kẽ'ra mɨsâ weeró nohota teeré ẽho peósama. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre uîrã, nara sãásama. Naâ tohô ẽho peómirã, Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró weetísama.

Chaynütac amcuna jucllaylla Tayta Dios caśhanta quiripäcuśhayquicá allinmi. Chaynüllá aśhta supaycunäpis quiripäculmi chucchupäcun.

Misire uburé danhib'apito uptabi hã te 're sãmra. Ãne na hã aima waihu'u pese di. Taha wasu'u na ma tô ãma ĩsaze. Wa'uburé norĩ zama ma tô misire Danhib'apito uptabi wasu'u hã waihu'u za'ra. Taha wa, te pipa te, 're rẽrẽ'ẽ za'ra.


Tuaro pyra roh matou? “Ritonõpo enetupuhnõko ase,” karyhtao, yrome imehnõ onyripyra kure awahtao xine toiparo rokẽ, “Ritonõpo enetupuhnõko ase,” ãko matose, tuaro pyra oexirykõke.

ã mẽ ajamaxpẽr anhỹrja mex kêt. Koja mẽhõ amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr ã amnhĩ jarẽnh tã hkôt amnhĩ nhĩpêx o pa hkêt japêr. Hãmri nẽ ãm amnhĩ kaxyw hkôt hamaxpẽr ã amnhĩ jarẽnh hkaprỳ. E kot paj ixprĩ hã mẽ amã ja jarẽ ka mẽ inhma.

!Kiĩkitei pite. Pinirekatari noerekinii !apakata pisãkireẽ pauikiniri Xesosi sãkire, iua paniãtakiti iaõka pimakamakanisaaki. Iuasaaki pisãkire na atão. Ipĩkari atoko itxa.

Tuândy awâkâ, “Jesus tâinwânse urâ, âdy koendonro agânhepyra olâ urâ âkelomo xurâem” keim. Koendonro aguienkyly wâgâma Jesus tâinwânse kydawyly kienehonly.

Maꞌe kwaw ꞌymar ài peiko. Aze amo uzeruzar Tupàn rehe nehe, aze nuweruzar kwaw nehe, aze nuzapo kwaw ikatu maꞌe oho iko nehe, aꞌe mehe wiko uzeruzar ꞌym maꞌe ài nehe. Amumeꞌu putar uzeruzar maꞌe kwehe arer waneko awer peme ihe nehe kury. Aꞌe rupi peze putar nehe, — Azeharomoete aze amo uzeruzar Tupàn rehe nehe, uzapo putar ikatu maꞌe nehe no, peze putar nehe.

Haꞌe gui ava hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe, reikuaa porãxe teve jajeroviaa ndajaexa ukai ramo mbaꞌeverã ndovareia?

Nagoodi ida yetole! Jikeetaɡ̶awa niɡ̶ina oko midokida me ligegi me nakato Aneotedoɡ̶oji, pida aɡ̶eo ane liiɡ̶enatakaneɡ̶egi, odaa niɡ̶ica eliwaɡ̶atakaneɡ̶egi niɡ̶ini oko aɡ̶ica niwaló.

Nde nderekwahavihu naerũ. Takwahavuka ji nde ve kiro a'ero. Nhanderekokatue'ymame nhande xajiko tehe Tupana'ga rehe.

Ãjag tỹ tag to jykrén tũ nĩn kỹ ãjag tóg krĩ tũ (pẽ) nỹtĩ (mỹr). Ẽg tỹ ti vĩ ki króm tũ nĩn kỹ ẽg tóg ón kỹ ti ki ge kỹ nỹtĩ. Nén ũ tũ vẽ sir, ẽg tỹ ti ki ge kỹ nỹtĩ tag ti. Ẽg mỹ tóg nén ũ há han ke tũ nĩ.

Pende tavy vyteri nipo raꞌe. Napene manduꞌavéi-ma nipo raꞌe hekoha porã eꞌỹ reheve oiko jave heꞌi ramo “Arovia-ma Hesu” ndovaléi voi ijeroviaha. Upéa nheꞌẽ pemokanhy-ma nipo raꞌe pendejéhegwi.

Inatyhyna iaõmy widỹỹnana ihoõkeki, aõ aõkõ wese rare. Kia tetyhynyõlemahãte aõbo, hãbu itxỹtere.

Pejeagairanamũ etee ꞌã pejejemogyau. “Jarejuwarete ꞌga rerowiaara je”, ꞌjau nipo pẽẽ numiamũ. Aꞌere nipo pẽꞌme ate. Peenuw ete agawewi futat ꞌga porogyta numiamũ. Aꞌetea pẽẽ enupareꞌema ꞌjawe ete peko, ꞌga jeꞌega rupi etee pejejemogyaweꞌem. Aꞌeramũ pẽẽ aꞌeramũ pejejemoryteeu pejejemogyau.

Kê, ano kêt, mỳkam ne ba te ar amã,—Dja ga memã kum, “Ba ne ba tu amim Metĩndjwỳnh markumrẽx”, anhỹro aban amã me kaprĩ kêt ga mrãmri akajgokumrẽx. Ga, me arỳm tykkam kute amingrẽk kêt ne kajgo nõrja pumũ. Gadjwỳ ne ga ã akajgoo ane. Mỳkam ne ba te ar amã ja jarẽ gar imar kêt?

Inna taawon neken morî kupîiꞌma pra eꞌpîikaꞌtî pepîn. Pakko amîrî. Inna taatoꞌ neken wanî îꞌ pe pra rî. Mîrîrî epuꞌtîya pra nan?

'Ãptox ka'ok, tu hãmyũmmũg 'ohnãg! 'Ãkuxa yũm ka'ok, 'ĩhã hãpxopmã max 'ohnãg, tu' hitop hã 'ãkuxa yũm, 'ap puxi'ah.

Eyag̃uyba'arẽm cĩcã. Te'e ma wuyju e'em: — Ocetabut Jesus kay — i, xipan warara'acat kug̃'ũm pima. Iboap iba'arẽm aco'i eyxe. Imẽnpuye Abraão og̃uwẽn eywebe eymukũyjo am.

Hꞌyy gatamah do õm! Makarẽn ỹ metëëh a hã daap hẽ ta tii da ji hꞌyy kae bä, baad hadoo do ji hꞌyy kaꞌeeh do metëë nꞌaa ji moo nawäd bä?

Ĩ³yxah³son³txa³hẽ¹la². Wi¹lain³kxi²sah¹lxi³hẽ¹la². Je³su²jah³la² wãn³txa² yxo²ĩ²kxan²ti³ yxãn¹ta¹ sa²yxo²we¹txa³kxai²nãn²tu̱³ kwa² yxo²ĩ²hĩ̱³nx2na³la².

Maotikoniti! Nahotikisa ite homana. Tyakekoti waiyexe maomakahare atyo maisa xoare tyomare.

Ikabajadi'oamanija. Iogaria koda hida kodivarani? Bada ini'aravini oadani ida badani Deua binofiki, ni-nahina kaimoni Deu-ra ikajari'daravini-ra ikahiki.

O tsiwakyrirẽta! Iwa tsimytsasokonaha zeka Sesus humo myspirikporẽtsa ja iwaze kytsa humo batu ahamypokzitsi asatu tahaspihikbatakanaha. Ikiahatsa Deus humo batu ahaspirikpo. Iwa pahawatawyhik.

Yt kan hamo i — Atomohey kahato Tupana watoꞌe hawyi yt kat i watunug wakuap miitꞌin me. Miꞌi tã watunug pote — Heso kahato rakaria eipe iꞌatuꞌe iraniaꞌin ahepe teꞌeruwanẽtup hawe. Ahehay wo yn watomohey Iesui pote yt aiweꞌeg hin i aito.

Iti ákoti isóneu, enjókopeatine ákoyea itóponone kúveovo uti Itukó'oviti ákotimaka únati kixoku vitúkeovo.

Mɨsâ diakɨ̃hɨ́ wãkú wee'. Tɨ'o masítirã weeró noho niî'. Marî “Jesu Cristore ẽho peó'” niîmirã, ãpêrãre ãyuró weé ĩ'yotirã, Jesu Cristore diakɨ̃hɨ́ ẽho peótisa'.

Tullu umacuna, chalapacuyninchic ¿mana imactapis lulaptinchic'a imapäpis nï bälï caśhanta licaycachinactalächun munayalcanquipis?

E niha te rosa'rata ãna 're aihâimana mo. Ãté ni'wa hã te za dama 're siwasu'u, Zezu Cristuhu zazei'wa 're ĩmorĩ na. Tane nherẽ, marĩ ĩwẽ na te te 're da'apawapto mono õ wamhã, marĩ dai õ di za, dama 're ĩsiwasu'u mono zé hã. Ma'ãpé, ãne hã waihu'u.


Kytamurukõ Aparão poko ourutorỹko ase tuaro oehtohkõme. Iirypyry tykorokase Ritonõpo a, otato aexiryke. Tumũkuru tarose eya etapatohme repe tynekaroryme Ritonõpo a, aomipona toehtohme.

Mẽ panhĩgêt finat Apraãw na pre amnhĩ kaxyw Tĩrtũm mã hamaxpẽr nẽ hkôt ri amnhĩ nhĩpêx mex o pa. Tã nhũm amnhĩ tã kamã hamak kaxyw hkra Ijak ã kuwỳ nhũm kuma nẽ ra kot kãm hpĩr nẽ õr kaxyw nhũm Tĩrtũm amnhĩ tã omu nẽ amnhĩm mex ã harẽ. Hãmri nẽ kot hkra hpĩr nê kãm kapẽr.

Maxinikariko ate apika atokirini, Apraão. Kitxakapirĩka isikasaakiri amarite Isaki inakori Teosomoni sikakori takikoãtaã, iuasaaki Teoso apokaerekatari ikamakiti, kotxi ikamakiti oerekari Teoso, iua auikiniri isãkire, ininiã Teoso kamaerekatari iua.

Enanâguewâdaungâ Deus aguehobyry kydamu Abraãoram, Abraão tâinwântâ lelâlâ awyly tientoem: “Âmery Isaque xyâgâ, ânguydo imeom yam mâengamehoem mâyân-ho ara” kewândymy. Aituo Abraão tuhu angatoam ietyby onwa Isaque nhadyly, nheguetunâdyly. Nhâly ume kehoem myakâwândy: “Akâiedâ! ‘Aiekâ’ uguehobyry amânhetoem on-hondybyem mawyly xutuaguilâ” kely Deus Abraãoram.

Apuranu penehe. Maꞌe zaneipy Àmàrààw uzapo aꞌe, uzemukatu pà Tupàn pe kwehe mehe aꞌe. Amumeꞌu putar peme. Weruzar izeꞌeg. Omono waꞌyr Tupàn pe. Uzuka eteaꞌi waꞌyr maꞌeaꞌyr ài Tupàn pe imono pyr ài aꞌe. — Ezuka zo neraꞌyr nehe ty, iꞌi Tupàn izupe. — Nekatu ihewe kury, taꞌe ereruzar hezeꞌeg ne xe, iꞌi izupe.

Nhaneramoĩ Abraão ndaꞌu ojerovia etea oexa uka eꞌỹ re ri omboeko porãa rakaꞌe? Mbaꞌeta altar áry guaꞌy Isaque omeꞌẽ aguã rami oiko.

Aneotedoɡ̶oji yakadi ɡ̶onelokodi Abraão niɡ̶ijo jotigide me iɡ̶enaɡ̶a leeɡ̶odi ane loenataka, niɡ̶ijo naɡ̶a eyiwaɡ̶adi, odaa ja domaɡ̶a ibootalo Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ijo lionigi ane liboonaɡ̶adi Isaque. Abraão eo ladienigi wetiadi, odaa ja ipeketeloco Isaque, jaigo me domaɡ̶a yeloadi me yocaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji.

Ehepia re ko Abraãova'ea nhaneramonhava'ea. Tupana'ga e'i hako: “Tahepia ti ji Abraão'ga ji rendukatui.” A'ero Tupana'ga ei ahe ve: “Ekwava'ẽ ti ji ve eja'yra'ga jukavo Isaque'ga jukavo.” Igwete Abraãova'ea imbojo'ajo'ari ita ikwava'ẽhava japovo. A'ea arimo ahe gwa'yrava'ea nog̃i takwava'ẽ ti ga Tupana'ga pe javo. Ahe gwa'yrava'ea jukag̃werĩrame Tupana'ga ahe mombigi a'ero. Igwete Tupana'ga ei: “Kirog̃we ji hepiagi,” ei ga. “Abraão'ga pyry tuhẽ. A'ereki ga g̃wendu katu nhinhi'ig̃a,” ei Tupana'ga hako.

Ẽg jógꞌjóg ve tỹ Abraão to jykrén nĩ. Topẽ tóg ti mỹ: “ã kósin tỹ Isaque tãnh kỹ pũn, inh mỹ,” he ja nĩ. Kỹ tóg ti mỹ: “hej,” he ja nĩ sir, Abraão ti. Hã kỹ tóg Topẽ mỹ há nĩ sir, Abraão ti, ti tỹ ti vĩ ki króm to há ja nĩn kỹ. Kỹ tóg ti to: “inh ki rã há han ja ti nĩ,” he mũ, Topẽ ti, Abraão to.

Upéixa-gwi apomomanduꞌa jevy-ma Abraão amyrĩ rekokwe rehegwa nheꞌẽ-rehe. Gwekoha porã reheve ojerovia vaꞌekwe Nhandejáry-rehe hemimbota ojapo-vy. Omeꞌẽ hagwã Nhandejáry-pe ojuka-ta moꞌã vaꞌekwe gwaꞌýry Isaque-pe. Nhandejáry omboete-vy hemimbota ojapo-vy, ojuka-tama ramo Nhandejáry heꞌi “Ojerovia tee nipo raꞌe xe-rehe. Xe remimbota ojapo hagwã nahakateꞌỹi gwaꞌýry-rehe. Oiko xe nheꞌẽ-rupi. Ipyꞌa potĩ-ma Abraão” hei hese.Gn 22.1-14

Inylabiereny Abraõ tariòre‑di Ijai rixiwenykemy idi ratximyhỹu, kia‑ki Deuxu riòbitinyre.

Pẽneaꞌar iki Abraão ꞌga ree. Abraão ꞌga ꞌã janeypya. ꞌGa ꞌã ako Jarejuwarete ꞌga porogyta renuparareteramũ rakue. Maꞌja ajee ꞌga wapo ojefutarukaawamũ Jarejuwarete ꞌga upe rakue? Majepei tee ꞌã Abraão ꞌga raꞌyra ꞌga rakue. Aꞌeramũ ꞌã ꞌga oporomutaramũ nanimenime waꞌyra ꞌga ree rakue. Aꞌeramũ ꞌã Janeruwarete ꞌga ꞌjau ojeupe rakue: “Ejaꞌyra ꞌga ejuka iapyau jee, aꞌe pa je ꞌga upe kwy. Taesak ꞌga aꞌjea futat tejerowiara ꞌjau kwy”, ꞌjau ꞌã Janeruwarete ꞌga ojeupe rakue. Aꞌeramũ ꞌã ꞌga ꞌjau Abraão ꞌga upe rakue: “Ejaꞌyra ꞌga eroo ywytyra apyteꞌrarimũ. Peu ꞌga terejuka iapyau jee ꞌjau”, ꞌjau ꞌã ꞌga ꞌga upe rakue. Aꞌeramũ ꞌã Abraão ꞌga waꞌyra ꞌga rerawau ꞌga ꞌeawer ipe rakue. Aꞌere ꞌã Janeruwarete ꞌga jeꞌegi erujewi ꞌga upe rakue nũ. Aꞌeramũ ꞌã ꞌga ꞌga raꞌyra ꞌga jukaukareꞌema ꞌga upe rakue. “Aꞌjea futat je rerowiar ape raꞌe. Je muoryw ape ipyu, jeporogyta renuwa pyu. Ene ꞌã eneresagesage jee”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga Abraão ꞌga upe rakue.

Dja gar me bakukãmãre Abraão man kôt ije ar amã arẽnhja ma. Djãm Abraão kute amim Metĩndjwỳnh mar kajgo? Kati. Nãm tu amim markumrẽx ne kam kabẽn kôt amijo tẽ. Nãm kabẽn kôt Metĩndjwỳnh nhõ kikam kra Idjak djin bit kute bĩn 'ỳr. Nhym Metĩndjwỳnh Abraão pumũn arỳm amim,—Mrãmri ne Abraão imã axwe kêt ne mex, ane.

Îꞌ wenai Paapaya Abraão nurîꞌtî utamokon eraꞌmaꞌpî yairon pe? Mîîkîrî Abraãoya tînmu, Isaque, tîrîꞌpî Paapa pia tînpoꞌtî pataꞌseꞌ pona. Mîrîrî kupîꞌpîiya Paapa maimu yawîrî, innape ikupî tîuya yeꞌnen. Mîrîrî kupîiya wenai, morî pe, yairon pe eraꞌmaꞌpî Paapaya.

Tep te xĩy Topa te mõnãyxop hittap 'Amanãm max 'ãktux? 'Amanãm tek-tok 'Iyak hõm'ax, nũy kuxap hã mõ'hap Topa pu', hu Topa te 'Amanãm max 'ãktux, 'ũyĩpkox xip hah.

Ixe Abraão jekpot o'jomõg̃ yawajeat'a jeje- -wita'a jeje. Isaque o'jomõg̃. Daxa jeje o'jomõg̃ Deus etabutpe yaoka am.— Abraão cũg̃ ma oxe — i juk adi o'e Deus Abraão ekũyjobicap co buje.

Bë hyb nꞌaa newë ër wahë makũ Abaraãm. Pꞌop Hagä Do mejũũ do taky daheeh do hyb nꞌaa né hẽ Abaraãm baad tabahado däk paa Pꞌop Hagä Do matym gó, ta tꞌaah Isak tabanꞌoo däk noo gó Pꞌop Hagä Do hã tabajuu hyb nꞌaa paawä.

A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² txa²wã¹wĩ³nu¹kxai³lu² ĩ²jah¹lxi³hẽ¹la². Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² e³kxi²te³nah¹lxi¹:— Wxa²ki³lha³lxa² I³sa²kah³lai²li² tẽ³ka³tu̱³ wã³la³ka³txa² ka³la³ja¹hẽ³li¹. Ka³la³ya³hin¹kxai²nãn²tu̱³ txah³lxa³kxa³txa² ũh³wxe³ja¹hẽ³li¹. Ya³hin¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²wẽ³sa² ĩ³su²lhã³txa²hẽ³li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² Sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²we¹te³lhxã³ ka³la³ya³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² nxa²ha¹te¹ Txa²wã¹sũ̱³na² sa²yxo²we¹nha²ju³ta² ĩ²ha²kxai³ hãi¹nxã¹si¹jau³su² kwa³na³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² a²wãn³txi³kxai³lu¹:— Sa²yxo²wet1sa¹nha²kxai³ wxa²ẽ¹nãu³ai²na² wain³te²lo³txa²ha¹wi¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Xoaneretya hoka wahetakomaniyere Abraão Enore tyakeko? Enawenane hiyeta awaiyetene, haisani Isaque aisa hoka fetatya aokowihenere hiyeta.

Vara ovani'aki bana ada akadija'ari okhananavaki Abraão kohana. Deus Abraão sohika'oana-ra kahi'iki. Abraão Deu-ra kajari'daravini mani ida Deus athi-ra naabavini hija. Deus Abraão-ra kaijo'avini hiki ada kidisai Isaque. Deu-ra kanava'igakamarivini hina.

Abarão soho piwatawyky. Tubabatu Abarão Deus humo tispirikporẽta ziknakara iwatahi iharere bo hyỹ ziknakara, iwatahi tispirikporẽta hỹ. Deus harere bo zuba hyỹ ziknakara iwatahi zikzuruku. Abarão tatse ty para bete zihoek. Siraratsa wezowy bete tatse zihoek, iwatahi tatse ty Deus bo nyny niy.

Watikuap taꞌyn aikotã saꞌawyꞌite ahaꞌaseꞌi Aparãu tunug nu kawiat heiam aikope aihũ watiwuk Tupana mowepit hamuat hap ewy. Miꞌi hap tote toiporokpun tosaꞌyru Isaki iꞌauka hamo Tupana piat ipoꞌoro hap ewy. Miꞌi hawyi miꞌi tã iminug kapiat tehaꞌat howawi Tupana hawyi — Waku kahato rakat en Aparãu e Tupana tope. Eminug kaipyi mesup atikuap sese raꞌyn uimohey hat sese en e Tupana tope.

Noixó íxea ne Âbraum. Hainá'ikopo vo'oku ítuke ínixinoake Itukó'oviti itúkeovo ponóvoti nonékuke? Énomone yaneko itúkeaku yuhó'inoa Itukó'oviti enepo usó koyê koépekea Izáki, enepone xe'éxa, itukoâti ikó'iparaxoke Itukó'oviti ya átake.

Dɨporókɨ̃hɨ marî yẽkɨ Abraão yeekãhasere werêgɨti. Õ'âkɨ̃hɨ Abraãore diakɨ̃hɨ́ta yɨ'ɨ̂re ẽho peómiti kɨ̃ɨ? niîgɨ, kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Isaquere wẽhé ɨ̃hâ moro peo dutikɨ niîwĩ. Abraão Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'tíkɨ niîwĩ. Tohô weégɨ kɨ̃ɨ̂ makɨ́ Isaquere, kɨ̃ɨ̂re wẽhé ɨ̃hâ moro peogɨti niîgɨ, ɨ̃tâ mesa bu'ipɨ dɨ'te peókɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ “Abraão yɨ'ɨ̂re ãyuró ẽho peómi. Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ niîmi”, niîkɨ niîwĩ.

Má, ¿manachun lulayninpa awquillunchic Abrahamta Tayta Dios allinpa licaycula chay chulin Isaacta wañuycäpä uycuśhanpa?

Duré ma'ãpé ãma rosa'rata pese, wahi'rada Abra'ãhã wasu'u na. E marĩ wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wahi'rada hã te te 're wẽsãmri. Ti'ra Izati hã te te tiwi sawi ãna, te aré tĩwĩ, ẽtẽ za'ra nhisiwi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma ĩsõprubzéb da hã, te te ĩ'ruzéb zarina. Taha wa, ma tô wẽsã.


Menetupuhtou? Ritonõpo omipona Aparão toehse. Tosẽme Ritonõpo tonetupuhse eya roropa. Morara exiryke, aomipona Aparão exiryke, tonetupuhse eya ipunaka. “Toiro ise ro ase kure oehtohme,” kara Ritonõpo eya.

Ra kot amnhĩ kaxyw hkôt hamaxpẽr nẽ hkôt amnhĩ xãm jakamã mããnẽn hkôt amnhĩ nhĩpêx nẽ ra kot kãm hkra nhõr kaxyw Tĩrtũm amnhĩ tã omu nẽ amnhĩm mex ã harẽ. Na pre ã finat Apraãw Tĩrtũm kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx mex anhỹr o pa. Jao amnhĩ kaxyw hkôt hamaxpẽr mex ã amnhĩ to amnhĩrĩt.

Ininiã himarotari atão iua auikiniri Teoso sãkire. Ikamakiti oerekari isãkire atão inini. Hĩxinikari iua. Atão ikamari Teoso paniãtakiti, ininiã atão iua auikari Teoso sãkire.

Deus “Aiekâ” kehobyry ara kehoem myakâwândy Abraão aidyly, Deus tâinwânse lelâlâ tawyly tienehon-hoem, adienkyly modo wâgâ.

Uzeruzar hehe aꞌe. Weruzar izeꞌeg aꞌe no. Uzeruzar maꞌe azeharomoete har romo hekon aꞌe, taꞌe weruzar izeꞌeg aꞌe no xe.

Maꞌẽ, ojerovia ete haꞌe oexa uka guive, mbaꞌeta mbaꞌemo ojapoa py oexa uka ojerovia etea.

Leeɡ̶odi me nakato Aneotedoɡ̶oji, odaa jeɡ̶eo ane liiɡ̶enatakaneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji. Igaaneɡ̶eo niɡ̶ijo ane liiɡ̶enatakaneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji, odaa jeɡ̶epaanaɡ̶a yoniciwadi eliwaɡ̶atakaneɡ̶egi.

Erekwaha nde kiro. Abraãova'ea ojiko Tupana'ga rehe. A'ero ahe hendukatui ganhi'ig̃a. Hendukaturame ahe ojiko katu hete ga rehe a'ero.

Ve ra ha. Ti tỹ Topẽ ki rã kỹ jẽn kỹ, hã kỹ tóg ti mỹ: “hej,” he ja nĩ, Abraão ti. Kỹ tóg, ti tỹ ti mỹ: “hej,” hen kỹ (tóg) ti ki rã kỹ jẽ ẽn to tar nĩ sir, Topẽ vĩ ki króm ke to. Ge ti nĩ (mỹr).

Ojerovia tee hese oiko-vygwi Nhandejáry remimbota ete ojapo vaꞌekwe oiko-vy Abraão. Ohexa uka ijeroviaha gwembiapo porã-rupi.

Tabimahãte aõbo. Abraõ tatyhyna iwidỹỹna‑wana aõna aõna riwinyre. Ityhyna riwiòhenanyre.

Abraão ꞌga werowiat ꞌga porogyta rakue. Aꞌeramũ ꞌga ꞌga ꞌeawer imũ etee futat mamaꞌe apou akou Jarejuwarete ꞌga upe. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga ꞌjawarũ Abraão ꞌga upe. “Ene ꞌã aꞌjea futat je rerowiar ape”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe rakue.

Ga, Abraão kute tu amim markumrẽx ne kam kute kabẽn kôt amijo tẽmja pumũ. Nãm kabẽn kôt amijo tẽn kam arỳm tu amim Metĩndjwỳnh mar mexkumrẽx ne.

Innape imaimu kupîꞌpî Abraãoya epuꞌtî pîꞌ naatîi inkupîꞌpî wenai. Moropai inkupîꞌpî wenai yairî innape tîkuꞌtoiꞌya epuꞌtîꞌpî Paapaya.

Yũmmũg. 'Amanãm kuxa yũm ka'ok Topa kopah, tu' yĩpkox xip, tu hãpxopmãhã kamah.

Apẽn cuk adi itabut osunuy iap tag̃ oeku. Big̃ ma Deus kay itabucap yobog̃ o'e jetabucap tag̃ oeku buye.

Mahyb nꞌaa newë, baad Pꞌop Hagä Do hã Abaraãm hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa taky daheeh na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do mejũũ doo. Pꞌop Hagä Do mejũũ do tamoo wät do hyb nꞌaa, hehꞌäät däg tahꞌyy kaꞌeeh doo.

Nxe³ha²kxai³ A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³kxa²yu³su² wãn³txai²na² yxo²ha³kxa¹ sa²yxo²we¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ sa²yxo²we¹tha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ã²la² kãi²non³sxã³ wain³txi³ yxo²ĩ²ta¹hxai²hẽ¹la².

Ityakekone, enómane waiyexe harenae hiyeta atyo kawaiyaka. Ityakekone hatyo waiyexe tyomehenere hiyeta masakare waiye tyaona.

Iogaria koda hida kodivarani? Abraãoa bivakaijokaki ada Deus, bada bini'aki jaboni ida Deua bihonariavini hiki. Deus athi-ra naabavini mani ida Deu-ra vakaijokavini najahaka'oani hija.

Iwaze asiba tatse zibezetatu Deus zipeha tahi nikara. Abarão Deus harere bo hyỹ ziknakara. Iwaze Deus Abarão pe niy:— O wasani tsimykara. Kaharere bo hyỹ zuba tsimykara — niy.

— Waku en Tupana katupono ahaꞌaseꞌi pot timoherep tepiat Tupana mohey hap tominug wo. Imohey hap toimoherep kahato wuatꞌi pe tominug wo. Toꞌokupitu kahato imohey hap iminug koꞌi. Iꞌe hap tutunug hap kaipyi Tupana tikuap tomohey hap sese ahaꞌaseꞌi pot Aparãu saꞌawyꞌi.

Yokómomapihi koêku neko Âbraum ákoyea iríkaka neko kúveovo Itukó'oviti koánemaka ne itúkea páhoenoa Itukó'oviti itúkea. Koati vo'ókuke neko kixoku itúkeovo éxokopeova Âbraum kúveovoxo Itukó'oviti.

Mɨsâ masî'. Abraão Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peósere ĩ'yógɨ, ãyuró weékɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peógɨ, keoró weé yapatíkɨ niîwĩ.

¿Manachun chalapacuynin lulayninwan cusca caycula? Cay lulayninpamari chalapacuynin sumä camalaycachisha tacyaycachisha cala.

Abra'ã hã ma tô mreme 'manha, te te sina 're umnhasi za'ẽtẽ mono wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te tãma ĩropisutuzém na, ĩsihudu hã ahâ da. Ĩmreme hã te te ĩ'manharĩzéb zarina, wa tô ãma waihu'u za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiropisutuzé hã tô sena te te sina 're ĩ'umnhasi mono zém na.


Zae Ritonõpo omihpyry, ynara katopõpyry, “Ritonõpo tonetupuhse Aparão a. Morara exiryke Ritonõpo enetuputyryke eya kurãme tonese eya,” tykase. Mame, “Jepeme Aparão mana,” tykase roropa Ritonõpo ipoko.

Nẽ kormã Apraãw wa hkra hkêt ri nhũm Tĩrtũm wa kãm hkra jarẽ nhũm kuma nẽ hkra hkukamã amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr tỳx o pa nhũm amnhĩ tã omu nẽ mex ã harẽ. Nẽ kêp hkràmnhwỳ hã harẽ. Kapẽr ã kagà htũm kot ja jarẽnh kot: Na pre Apraãw hkra hkukamã amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr tỳx nhũm amnhĩ tã omu nẽ amnhĩm mex ã harẽ. Anẽ.

Ininiã Teoso sãkire iõkatsopatakori apokapeka. Itxari: Apraão auikari Teoso sãkire, ininiã Teoso txĩkitakari iua atão inakari ikamini, Teoso apakapiniri ĩkapani.Ininiã iua akiritaãka Teoso moianari.

Deus itaumbyry awo wâgâ iwenibyem: “Deus aguely Abraãoram: ‘Pymâ Deus tâinwânse lelâlâ âmâ. Awylygue âdy iwentâdo lâpeba âmâ’ kely.” Aituo myakâwândy Abraão “Deus eataen-ho” kehonly.

Tupàn zeꞌeg kwehe arer pape rehe imuapyk pyrer umumeꞌu Àmàrààw heko awer. Azeharomoete aꞌe zeꞌeg. — Àmàrààw uzeruzar Tupàn rehe aꞌe. Aꞌe rupi — Nekatu ihewe ne kury, iꞌi Tupàn izupe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer. — Hemyrypar romo ereiko kury, iꞌi tuwe Tupàn Àmàrààw pe.

Haꞌe rami vy ae ojeupity ipara re oĩ vaꞌe: “Abraão ojerovia Nhanderuete re. Haꞌe ramo ojeroviaa re omoĩ teko porã” heꞌiague. Ipara avi oiny: “Ixupe ‘Nhanderuete irũ’ ꞌea.”Gênesis 15.6

Odaa jiɡ̶icotece niɡ̶ijo aneeta Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶anaɡ̶axi, niɡ̶ijo mee, “Abraão nakato Aneotedoɡ̶oji, joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji me yakadi me iniɡ̶ina oko ane iɡ̶enaɡ̶a.” Odaa jeɡ̶eyatedigi Aneotedoɡ̶oji me “Lokaaɡ̶edi Aneotedoɡ̶oji”.

Tupana'ga rembikwatijarukara omombe'u nhog̃wenonde Abraãova'ea pyryva hako. A'ereki ikwatijara e'i: “Abraão'ga gwerovia hete Tupana'ga nhi'ig̃a. A'ero Tupana'ga ei ga pe: ‘Ndepyry hete nde’,” e'i ikwatijara hako. Igwete ahe Tupana'ga nhi'ĩpo'rui okovo. Igwete Tupana'ga e'i: “Abraão'ga ko jipy'a ja,” ei ga ahe mombe'gwovo hako.

Rán kỹ tóg nĩ gé, Abraão ti, kỹ tóg: “Topẽ vĩ kri tóg fi, Abraão ti,” he mũ, Topẽ vĩ tỹ rán kỹ nĩ ki. “Hã kỹ ẽg jóg mág tóg ti to: “inh ki rã há han ja ti nĩ,” he ja nĩgtĩ. Kỹ Topẽ tóg ti to: “ũ tỹ iso há nĩ ẽn,” he tĩ,” he tóg, Topẽ vĩ tỹ rán kỹ nĩ ki, Abraão to.

Upe rire Nhandejáry heꞌi kwatia-rehe onheꞌẽ-py: “Abraão ojerovia Nhandejáry-rehe. Ojerovia tee ójehe-gwi, Ipyꞌa potĩ-ma, heꞌi hese Nhandejáry.” “Xe irũ tee-ma voi Abraão” heꞌi ave hese.Gn 15.6

Tahe iwese ritidỹỹnamy roire wesemy tuu rotỹỹnyre aõmybo heka rarybera Abraõmy: —Boholake, Abraõ heka Deuxu rityhynyre. Tai Deuxu tii riòbitidỹỹnanyre. Tule, Deuxu tabiòwamy rininire.

Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga Abraão ꞌga remiapofera kwasiarukari kaꞌaran are ꞌgã nupe rakue. Aꞌjea futat aipo ꞌea. “Abraão ꞌga aꞌjea futat je rerowiaararetea. Jejekotyꞌaawaretea nanẽ ꞌga nũ. Aꞌeramũ ꞌga aꞌjea futat wesageramũ jee”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukaa kaꞌaran are ꞌgã nupe rakue.

Kam ne me aben djô'ã Abraão jarẽ:n arẽnho mõr tãmtã nhym kam arỳm Môjdjê katon arỳm abatành ne. Ne kam arỳm me bakukãmãremã kum, “Abraão ne tu amim Metĩndjwỳnh markumrẽx nhym arỳm kum axwe kêt jarẽ nhym arỳm kum mex”, ane. Ne kam pi'ôkkam no'ôk ne. Be, mrãmri ne kôt arẽnhkumrẽx. Nãm arẽ nhym me aben djô'ã abenmã kum,—Mrãmri ne Metĩndjwỳnh Abraãoo õbikwakumrẽx, ane.

Mîrîrî warantî eeseraꞌma pena îꞌ taꞌpî Paapa kaaretarîya yawîrî. Taꞌpîiya: —Innape Paapa kupîꞌpî Abraãoya. Mîrîrî yeꞌnen yairon pe eraꞌmaꞌpî Paapaya—taꞌpîiya. Taatoꞌ mîrîrî Paapa kaaretarî. Moropai tîwanîyakon pe Abraão esatîꞌpîiya.

Yĩy Topa yõg tappet te: 'Amanãm kuxa yũm ka'ok Topa kopah, yĩ' kuxa tupmãhã', pu tu max,” kaxĩy. Ha Topa te 'Amanãm hã' xape'.

Deus ekawẽntup e'em: Abraão itabut osunuy Deus kay, i. Imẽnpuye:— Cũg̃ ma ẽn oxe — io'e Deus cebe, i.Jekpot aoka ojuy bima itabut osunuy Deus ekawẽn kay. Imẽnpuye:— Abraão obure — i juk adi o'e Deus.

Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do kyy kerih do paa hã: “Abaraãm ky dahé kän Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Taky daheeh do hyb nꞌaa né kä mꞌ, baad tawén hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó.”Genesis 15.6 Abaraãm moo wät do hã, taky daheeh do hã, te hub né hẽ ta ti kerih do kametä däk. Pꞌop Hagä Do najiis ramaneëëj kän Abaraãm.

Jã¹nxe³jut3su² Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹txã³nxai³tã² nxe³te³nah¹lxi¹:— A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ²ta¹hxai²hẽ¹li¹. Nxe³ha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² wi¹lhi¹ti³hi¹ta¹hxai²hẽ¹li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Jã¹nxe³nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² ãh¹ e³kxi²te³nah¹lxi¹:— A³bra³ãu²ah³lai²li² txa²sa³wi³sai²la¹wi¹. A³lxi²na¹nhai¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Exakere kaotyaka Iraiti Waiyexe nanekoa aokitere akereta: “Abraão Enore tyakeko, hoka ityakekone hiyeta waiyexe haliti aokene”. “Nohinae Abraão”, nexa Enore exaokaka.

Oniania, namithaki ida athii Deus athi kapapirania hojaki: “Abraão Deu-ra vakaijokavini mani ida kidimahi sohika'oani Deua bikahivini hi'ia.” Oniaroa, Deus Abraão-ra vara vani'aki: “Kodiva'ahi ada Abraão.”

Deus ipe tu isopyk:— Abarão kaharere humo tispirikporẽta iwatahi “O atahi tsimysapyrẽta my” Tatse asiba zibezetatu kaharere humo tispirikporẽta — niy. Tapara Deus hi:— O atahi kaharereziuwy niy. Abarão kaharere tsihokdaharẽna iwatatu ma nikara — niy.

Aikotã Tupana toꞌe saꞌawyꞌi hap ewy — Uiwy kahato ti en Aparãu e. Uimohey hat sese ti en e. Hãpyk kahato rakat en uiwanẽtup hawe uiwy e Tupana tope.

Yanê'e, koúsokovone ne yutoéti ya emó'uke Itukó'oviti, enepone koêti: “Koati kuvóvoti Itukó'oviti ne Âbraum. Yane ínixoa Itukó'oviti itúkeovo ponóvoti nonékuke” koêti. Ina koemáka: “Íhaxeokono ínikone Itukó'oviti ne Âbraum” koémaka.

Kɨ̃ɨ̂ ãyuró weekã́, dɨporókãharãpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'ke keoró wa'âkaro niîwɨ. Naâ Abraãore a'tîro ohâkãrã niîwã: “Abraão Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peókɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂re ‘Ãyugɨ́ niîmi’, niî ĩ'yâkɨ niîwĩ”, niî ohâ no'okaro niîwɨ. Abraãore masá “Õ'âkɨ̃hɨ me'rakɨ̃hɨ niîmi”, niîkãrã niîwã.

Cay lulayninpam lulacacüla: “Abraham Tayta Diosman chalapacuptinmi allinpäña ćhasquiycula” nil isquirbishanca. Jinaman “amigun” nishalämi cayculapis.

Tô sena, Abra'ãhã wasu'u na da te ãma ĩrob'ui'éré hã. Ãne ãma ĩrob'ui'éré hã: ‘Abra'ã hã ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, danhib'apito uptabi na waihu'u. Ma tô duré te te sina 're umnhasi za'ẽtẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te tãma ĩropisutuzém na. Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're wẽsãmri, Abra'ã hã.’ Ãne ãma ĩrob'ui'éré hã. Duré, Abra'ã hã tãma sawi pese wa, ma tô sima sisi, tisiwadi uptabi na.” Ãne wa aré asa tãma waihu'u.


Menetupuhtou? Kukurãkatorỹko Ritonõpo mana, tõmipona kuahtao xine, enetuputyryhtao kyya xine roropa.

ã na pre finat Apraãwja hkra kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr anhỹrja o ra hkôt amnhĩ nhĩpêx nẽ ra kot kãm hpĩr kaxyw. Nom kop apu amnhĩ kaxyw hkôt hamaxpẽr pix nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx kêt ronhỹx pre Tĩrtũm tee ri amnhĩ tã omu nẽ amnhĩm mex ã harẽnh kêt nẽ. Na htem amnhĩ kaxyw Tĩrtũm mã hamaxpẽr nẽ mããnẽn hkôt ri amnhĩ nhĩpêx mex o pa nhũm amnhĩ tã mẽ omu nẽ amnhĩm mẽ mex ã mẽ harẽ.

Ininiãkara ia himarota. Teoso kamaerekatari kãkiti ãkixinire isãkire iaõka ikamakasaaki. Kona Teoso kamaerekatari kãkiti ãkixinire, isãkirenoka auakasaaki. Inirekari atamatiniri kãkiti parĩka apaka.

Arâma kieinwândyly kienehonly, “Aiekâ” kehobyry aguiendylygue. Arâpa watay, kieinwândyly âdyem nitaymba, Deus xurâem tâwentâguezenry keba kurâ-ro warâ.

Aꞌe rupi pekwaw ko maꞌe nehe kury. Teko uzemukatu kar Tupàn pe aꞌe wà, ikatu maꞌe wemiapo kwer rupi aꞌe wà. Aze uzeruzar hehe wà nehe, aꞌe mehe ikatu putar Tupàn pe wà nehe, aze weruzar izeꞌeg wà nehe no. Aze uzeruzar hehe wà nehe, izeꞌeg heruzar ꞌym pà wà nehe, naꞌikatu kwaw izupe wà nehe.

Haꞌe rami rire jajeroviaa jaexa uka ramo mae ꞌrã nhanemboeko porãa, jajeroviaa re riveꞌỹ.

Odaa ja jakataɡ̶a me jinataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji me dibatetege oko me iɡ̶enaɡ̶a leeɡ̶odi niɡ̶ina oko meo ane liiɡ̶enatakaneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji, idiɡ̶ida aleeɡ̶odi niɡ̶ina oko moka ligegitibece me nakato Aneotedoɡ̶oji.

Pekwaha pe a'ero. Po nhande jikogi Tupana'ga rehe nhandekokatuavo, a'ero po ga ei nhande ve: “Pepyry hete pe a.” Po nhande jikotehei nhandekokatue'yma, a'ero po Tupana'ga nde'i a'ea nhande ve.

Hã ki ãjag tóg vég mũ. Ẽg tỹ ti vĩ han kỹ tóg ẽg to: “inh ki rã há han ja ti nĩ,” henh ke mũ gé. Ẽg tỹ ón kỹ ti ki rã kỹ nỹtĩn kỹ ẽg tóg hã ra ti mỹ há tũ nỹtĩ, Topẽ mỹ, ẽg tỹ ti vĩ ki króm tũ nĩn kỹ.

Upéa-rehe nhane manduꞌa ramo jaikwaa arã ave: Ojerovia rei hese vaꞌe nombovyꞌái Nhandejáry-pe. Ohexa porãse ave nhande rekoha nhande-rehe Nhandejáry “Ipyꞌa potĩ-ma” heꞌi hagwã nhande-rehe.

Betehebeny ini. Inyõ iòbitidỹỹmy ronyke‑wana inatyhyna sohojidile aõkõ tii ihỹke, tahe iwidỹỹna‑di tule wahe.

Jane nanẽ nũ, “Jarejuwarete ꞌga je arowiat” ꞌe re mamaꞌea siapo ꞌga jeꞌeg imũ etee. Ojeꞌega rupi etee mamaꞌe apoareꞌema ꞌgã nupe ꞌga, “esagesage ꞌga jee”, neꞌiaꞌuweri. Oporogyta renupara ꞌgã nupe etee ꞌga ꞌi, “esage ꞌga jee”, ꞌjau.

Ga, me kute tu amim markumrẽx ne kam kute kabẽnkôt amijo bakam Metĩndjwỳnh arỳm kute memã axwe kêt jarẽnhja pumũ. Djãm me kute mar kajgokam Metĩndjwỳnh kute memã axwe kêt jarẽnh? Kati.

Mîrîrî yeꞌnen pemonkon eraꞌma Paapaya yairon pe, tîmaimu yawîrî aakoꞌmamî wenai. Tîîse inna taawon morî kupîiꞌma pra, mîîkîrî eraꞌmaiya pepîn yairon pe.

Yĩ' yũmmũg. Yã Topa te tikmũ'ũn putup pax, 'ũyõg hãxopmã'ax hãp-tup pax, 'ũkuxa yũm ka'ok ha hãpxopmãhã', ha' kuxa tupmãhã'.

— Ẽn cũg̃ ma oxe — i'e'em Deus wuywebe wuyetabut puje acã g̃u.Wuyetabucap tag̃ wuyeku buje bit: — Cũg̃ ma ẽn oxe — i'e'em wuywebe.

Wyt ta maab hẽ: Pꞌop Hagä Do karẽn do ji moo wät do hyb nꞌaa na-ããj hẽ baad däg ji hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do matym gó. Jããm hẽ ji hꞌyy kaꞌeeh do hyb nꞌaa hadꞌyyt nado.Dooh Tsijaag ma metꞌëëg bä jããm hẽ baad hadoo do ji moo wät do hyb nꞌaa baad ji hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó. Hahỹ ti Tsijaag hanäng péh: Hehꞌäät tado bä ji hꞌyy kaꞌeeh doo, tii bä baad hadoo do Pꞌop Hagä Do karẽn do ji moo wät. Jé Pꞌop Hagä Do ji hã karẽn do ky nadaheeh doo, dooh tahꞌyy kae bä hehꞌäät. 2.26 hã Tsijaag ji tamaherꞌoot nyy dꞌ tahanäng péh.

Jã¹nxe³jut3su² yxo²ĩ²nha²ki̱³ju³ta² wain³na³la². Yxãn¹ta¹ Sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²we¹ki̱³sxa³kxai²nãn²tu̱³ hxi²kan¹txi³ wain³te²lo³tẽ³hĩ̱³nx2nxa³wa².

Enore atyo haliti tyakekota, waiyexe tyomehena hoka. Maisa ityakekone hiyeta taita xini. Exeharenae hiyeta ite waiyekehalakehena xomana.

Hari. Avarigaki ida ija'ari Deu-ra vakaijokavini arajomarini. Badani Deua bihonariakia kabadanihi jaboni, oniani ida Deua kidimahi sohika'oani bikahivini hija.

Deus mype my:— Ikiahatsa ahamysapyrẽtsa tsimaha. Kahumo ahaspirikporẽtsa. Kaharere bo hyỹ zuba tsimykaranaha zeka wasani tsimaha, iwa tsimyzurukunaha — mykara.

Uiwyriaꞌin imohey hap toĩneꞌen ahehay pe yn mote Tupana yt aimohãpyk kuap i katupono uiminug wakuap kaipyi yn watimoherep kuap Tupana mohey hap sese toĩneꞌen aipyꞌa pe. Maꞌato yt kat i imohey hap moherep hap aikai waku nug hap koꞌi miꞌi pote yt toĩneꞌen i Iesui mohey hap sese aikai maꞌato heso rakaria wo watopyhuꞌat aito.

Neíxoaneikopo, koati vo'oku kixoku itúkeovo ponópinovo ne xâne nonékuke Itukó'oviti, kene haina pohúneti vo'oku pohu koyuhó kíxea kúveovo Itukó'oviti.

Kɨ̃ɨ̂ tohô weé'kere wãkûrã, marî a'tîro masî'. Marî Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã ãyuró weekã́, Abraãore weeró noho marí kẽ'rare “Ãyurã́ niîma”, niî ĩ'yâsami. Marîre “Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó'” niî uúkũse ɨseri me'ra di'akɨ̃ “Ãyurã́ niîma”, niîtisami.

Licay-ari, chaynümá lulayninchicpa nunaca allinpa licaycuśha canchic; manam chalapacuyllanchicpachu.

Taha wasu'u zarina, ma'ãpé marĩ hã ãma waihu'u za'ra wa'aba. Zezu Cristuhu zazei'wa na dama 're dasiwasu'u za'ra mono nherẽ, marĩ ĩwẽ na da te 're da'apawaptob za'ra mono õ wamhã, e te za te te 're da'awẽsãmri, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã. Mare di. Wanhib'apito zazei'wa 're danomro mono wamhã, te za marĩ ĩwẽ na da te 're dapawaptob za'ra. Tawapsi, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te 're da'awẽsãmri.


Morararo Raape kynexine. Mokyro orutua kõ poko exikety kynexine. Yrome Ritonõpo enetuputyryke tyya, Jozue poetory tõ towomase eya tytapyĩ tao. Mame taropose ropa toto eya tyoro osemae, onetapara toto ehtohme. Morara exiryke kure mokyro tyrise ropa Ritonõpo a tõmipona toehse exiryke.

Mẽhõ ni kuprỳ finat Raapja na pre ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt hamaxpẽr pê tanhmã hkôt amnhĩ nhĩpêx to ho pa. Na pre Ijaew myja wa hamẽxkrut nẽ ma Raap nhõ krĩ hwỳr wa tẽ. Mẽ hã ukapi nẽ kot mẽ hkurê kaxàr kaxyw mẽ hwỳr wa tẽ. Hãmri nhũm Raap Tĩrtũm kot wa mẽnh ã wa omunh kurê kumrẽx nẽ pôristi kot tanhmã wa ho pymaj amnhĩ nhõrkwỹ kamã mẽ kêp wa ho amũxu nẽ wa nê mẽ kãm tanhmã hêx to. Nẽ hpãnhã nhãm pry hõ hkôt akupỹm wa kumẽ nhũm wa hkà hkĩnh pê ma akupỹm mex nẽ tẽ. Hãmri nhũm Tĩrtũm wa hã Raap pumu nẽ amnhĩm mex ã harẽ.

Ãto atão Teoso sãkire auiãkaro nisãpiretai hĩte. Kitxakapirĩka kanokarero Haapi inakoro aua. Teoso kamaerekatari oa ãkixinire, kotxi oa apakapana Xosoee iokanatakini otixine apokasaakina. Oaãpoko okipatana ninoa. Iuasaaki oa oerekana ãti kimaporiti imitekinina ĩkapani.

Enanâguewâdaungâ pekodo MON waunlo Raabe, azagâ uguondo israelita nhoentobyry. Sodadu israelita domodo iray igonotyby myakâwândy akaemo azagâ, xidadâ enuagaenze. Deus wâgâ unâ tindatyby tâinwânse tawylygue myakâwândy Raabe akaemo azagâ uguondo tâty oday soense tyanepa awyly. Ilâpyryem âsemaguehomoem eagonro ânwa oze indâwantâdylymo. Adienkyly wâgâlâ tâinwânse tawyly nhenehonduo, ewentâdo lâpeba Deus xurâem.

Nezewegatete Haꞌaw heko awer aꞌe no. Uzemukatu kar Tupàn pe, taꞌe uzapo ikatu maꞌe hemiruzeꞌeg wanupe xe. Zutew umur kar mokoz awa aꞌe taw pe wà, Haꞌaw heko haw pe wà. — Pexak aꞌe pe har wakàgaw nehe, iꞌi wanupe wà. Haꞌaw hàpuz me wanon wà. Teko umumeꞌu wanur awer taw pe har wanuwihaw wanupe wà. Taw pe har ipuruzuka wer zepe aꞌe mokoz zutew wanehe wà. Haꞌaw umuixe kar aꞌe awa wàpuz me wà. Upytywà wà, waho àwàm hexak kar pà wanupe wà. Upytywà taw wi waho mehe wà no. Hemiapo kwer ikatu Tupàn pe. Aꞌe rupi ikatu maꞌe romo hekon izupe kury. — Izypy mehe ereiko kuzàwyzài romo ne. Nazepyk kwaw nerehe neremiapo kwer hekuzaromo ihe nehe kury, taꞌe erezeruzar herehe ne xe, heremiruzeꞌeg wapytywà pà ne xe, iꞌi Tupàn Haꞌaw pe.

Raabe itavy rei vaꞌekue voi ojeroviaa oexa uka ramo omboeko porãa rakaꞌe. Mbaꞌeta haꞌe vaꞌe ma oikuaa pota aguã ombou pyre kuery omovaẽ rakaꞌe, haꞌe gui amboae tape rupi ju omondouka guive.

Idaaɡ̶igote Aneotedoɡ̶oji naɡ̶ajo iwaalo agopeloa ane liboonaɡ̶adi Raabe me yakadi me iɡ̶enaɡ̶a leeɡ̶odi loenatagi anele, niɡ̶ijo mele me dibatege mini liɡ̶eladi niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi liiɡ̶exedi Aneotedoɡ̶oji loiigi. Odaa Raabe yaɡ̶aditiniwace niɡ̶ijoa ɡ̶oneleegiwadi me doɡ̶oyakadi laxakawepodi, odaa jeɡ̶eo mopitibeci odibata eledi naigi me diɡ̶icata ane doidetema.

Oro Raabeva'ea vehevi no akwaimba'eva'ea upaharava'ea. Ojikoga g̃waramo Tupana'ga rehe Raabeva'ea israelitasva'ea pokogi hako. Nurã Tupana'ga ei: “Pyry hete ko hẽa,” ei ga. Nahã ko ahe rekoi hako. Tupana'ga omombe'u na'ẽ Raabeva'ea re'yjava'ea gwyra israelitasva'ea pe tamondo ti g̃agwyra pe me nehẽ javo. Nurã israelitasva'ea hoi g̃wenonde hepianhimima Raabeva'ea re'yjava'ea gwyra. Ahe jogwerohorame hepiaga, Raabeva'ea ahe mbuhurukari g̃wonga pe ahe mima ojigwyripeva'ea hugwi. Aerẽ Raabeva'ea ahe mondoi irũa rupi pehea rupi topyhygyme ti g̃a g̃a javo. Nurã Tupana'ga ei hako: “Raabehẽa pyry hete g̃a pokoga.”

Raabe fi to jykrén nĩ gé, ũn mén jafã ẽn fi to. Ẽg povo vỹ ũ ag jẽgnẽ ja nĩ, ag tỹ fi jamã ve jé, cidade mág ẽn ti. Kỹ fi tóg ag mỹ: “kãge jẽg ra,” he ja nĩ. Kỹ fi tóg ag kanhrãn ja nĩ sir, fi jamãn ki, ag tỹ ẽpry ũ mĩ kãpa jé, ẽmĩn ũ mĩ, ag kato tẽ ag tỹ ag vég tũ nĩ jé. Tag to fi tóg kren mũ (mỹr), fi tỹ tag han to. Kỹ Topẽ tóg fi to: “inh ki rã há han fi,” he ja nĩ sir, fi tỹ ti vĩ kri fi to.

Upéixa voi ave Raabe amyrĩ Nhandejáry reroviaha-rupi hembiapo porã vaꞌekwe. Kunha ikwimbaꞌese vaꞌe jepe upe hembiapo porã-rehe “Ipyꞌa potĩ” heꞌi joty vaꞌekwe hese Nhandejáry. Josué amyrĩ remimondo vaꞌe-pe Raabe omogwahẽ porã vaꞌekwe gwóga-py. Ojahoꞌi íxupe imonhemi hagwã. Tape ambue-rupi omondo ijukaharãgwe-gwi iresende-vy. Upe hembiapo porã-rehe Nhandejáry heꞌi hese “Ipyꞌa potĩ-ma” heꞌi hese.Js 2.1-21

Ijõre tahe: Raabe, aderanamy raremyhỹ. Iribi tii Deuxu rybedeòdu mahãdu riyrubunyra rubu lau, tahe riteònyre rywasi witxira‑di. Kia widỹỹna Deuxu Raabe riòbitidỹỹnyre.

Nan tee Raape ẽẽ rakue. Kũjãmeneꞌema agawewi ẽẽ rakue. Aꞌetea ẽẽ Janeruwarete ꞌga rera renupawe werowiat akou rakue. Aꞌeramũ ẽẽ ꞌga remiayuwa ꞌgã mima ojeꞌwyr ipe ꞌgã aꞌgwau ꞌgã nee ifuewet maꞌe ꞌgã nui rakue. Kaaruwamũ ẽẽ ꞌjau ꞌgã nupe: “Ajepeja pe rupi pekwap pejekaꞌjama wã nui”, ꞌjau ẽẽ ꞌgã nupe rakue. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga ꞌjau ẽẽ upe: “Je rerowiar ape ekou raꞌe. Jeremiayuwa ꞌgã nee erejejuka esage raꞌe. Aꞌeramũ ene ejesageramũ jee. Aꞌeramũ je ene rerekou tywereꞌem eneremiapofer are”, ꞌjau ꞌga ẽẽ upe, wemiayuwa ꞌgã ẽẽ iapisiukareꞌemamũ rakue.

Me'õ nire kuprỳ Rabedjwỳ. Djãm Rabe kute Metĩndjwỳnh mar kajgo? Kati. Nãm tu amim markumrẽx ne kabẽn kôt amijo tẽ. Nhym kam arỳm kum axwe kêt jarẽ. Nhym Djodjuwe kute ar anorjadjwỳ Rabe kum ar kaprĩn arỳm arkum aminhũrkwã jarẽ. Arkum arẽn arỳm ar kurê djwỳnhbê arkum atemã pry 'õ jarẽ. Nhym kam ar umar mex ne akubyn 'ã mõn bôx. Nãm ã Rabe kum ar kaprĩo ane nhym Metĩndjwỳnh arỳm kum axwe kêt jarẽ.

Mîrîrî warantî Raabe nurîꞌtî eꞌpîikaꞌtîsaꞌ wanîꞌpî. Pena mîîkîrî Raabe wanîꞌpî eseporo rî tîweꞌsen wîriꞌ. Tîîse Paapa pemonkonoyamîꞌ pata eraꞌmanenan yapisîꞌpîiya tewîꞌ ta morî pe. Toꞌ pîikaꞌtîꞌpîiya tiaron eꞌma ta pîꞌ toꞌ wîtîtoꞌpe taꞌpîiya. Mîrîrî kuꞌsaiꞌya wenai Raabe eraꞌmaꞌpî Paapaya yairon pe.

Xotit Ha'ap te 'Iyaet yõg tik xop hã tu tehet, nõm xop te' puknõg yõg hãm pẽnã'ax, ha putat nõy ha' mõgãhã', puyĩy tu nũmãn, yĩy hãpxopmã max, ha Topa tep-tup pax.

Imẽnpuxim Raabe jetabucap tag̃ oeku kuyje yapoan ma'g̃u. Ixe Raabe Josué emumujuyũ o'g̃unẽm jeduk'a be. G̃uyjom ip o'g̃uju wara'at e dag̃ yaokaap puxim. Imẽnpuye:— Cũg̃ ma ẽn oxe — io'e Deus Raabe be.

Ti hadoo Rahab häd näng do hã, ỹỹnh pooj jé hajõk do sii heỹỹh doo. Tamoo wät do hyb nꞌaa baad tawén hado däk Pꞌop Hagä Do matym gó, sa panang begꞌããs do ta tób bä tagadoo do hyb nꞌaa, ta tyw nꞌaa see tametëëh hyb nꞌaa kä kejën doo gó rabahõm hyb nꞌaa.

Te²yã¹nxe³jut3su² Ra³a²ba³ka³lxa² te²yã¹nxũn³ta¹hxai²hẽ¹la². A²kxã³nxa² kuh³lxa³sin¹sxã³ o²la³kxi²ta¹ka³lxu³su² ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³ta¹ka³lxai²na² sa²kxai³lu² in³txi³nãu³xa² Txa²wã¹sũ̱³nai²na² ĩ³sa²si¹hã³jah³la²nãu³xai²li² wi¹lhau³ko³ta¹hxai²hẽ¹la². Wi¹lhau³ko³te³nah¹lxi¹:— Tĩh³na³ wxã³ya³hin¹tĩh³nai²li² wa̱³li²ya³txa³hẽ¹li¹. Sun²tã¹nx2tai¹nha³tai¹. Tĩh³nu² ã̱³lxi³tĩh³na² wa̱³li²ja¹hẽ³li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³kxan²ta² wi¹lhin¹ju³ta² kãi³ha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhit1sxã³ ĩ³yĩ¹li²ta¹hxai²hẽ¹la².

Xiyaiyehena Raabe enatyalolo nawenane. Israel hotyali kaoka enomana hoka waiye mokahene hoka hotikisa haho ahoti enomanaha hoka waiye xanehenahitaha. Hatyo enómane hiyeta Enore tyakekone.

Hari. Onivani fori hija ida namitha'iki jaboni Raabe kohana kania. Gamo makhira-ra odoraoniki ida. Kaba'i, Raabe va'ora kajoamora'aha adani Israel kaija'ari Canaã kaarabonia vavanavanahaki. Va'ora anaihotaki Raabe va'ora kakodiavini hagihi hoariha avikhana. Va'ora kakodiavinia kabadanini mani ida Deu-ra kajari'daravini-ra nanokiavini hija, oniani ida kidimahi sohika'oani Deua bikahivini hija.

Iwaze Hahabe inarokotatsa. Atatsa kytsa iakparawy tatsa. Iwatatsa tu Deus humo tispirikporẽtatsa nikara. Atatsa Sosue tuktsa sisukparakatsa tawahoro eze nisiokpitsĩhik. Sosue tuktsa Deus tyryktsa niaha. Asahi nisiokpitsĩhikze. Bykyze usta ske bo nisiwatawyhik iwatsahi sisukyrytsitsa batu isty ba. Iwatahi Deus atatsa soho tihi nikara:— Uta atatsa pibetesa. Atatsa wasani my — niy. Iwa atatsa zibetesa.

Saꞌawyꞌi mana Irapi timoherep kahato Tupana mohey tepiat hap katupono toiꞌatuporereke toꞌyat pe typy ok surara Isareu ywania Tupana mipoꞌoro koꞌi sepiok e hanuaria. Miꞌiria pe mana Irapi timoherep muꞌap wẽtup iꞌatupopy hamuat migꞌi wo toimoherep iꞌatuehakyeraꞌat hap katupono iraniaꞌin surara tikat miꞌiria iꞌatuꞌuka hamo. Miꞌi hap ewywuat mana Irapi tunug hawyi Tupana tikuap taꞌyn tomohey hat raꞌyn toĩneꞌen hap. Miꞌi hawyi toiehakyeraꞌat mekewat haryporia yt iweꞌeg i rakat wuatꞌi ihainiaꞌin wywuat ieĩneꞌen hat pytkai.

Kúteanemaka koeku Râbe mekúke, enepone mohîti sêno inúxotike. Hainá'ikopomaka vo'oku kátarakea neko hóyenohiko kutí'inoke ponopóvoti nonékuke Itukó'oviti? Énomone neko hóyenohiko pahoéti komómoponea koêku ne poké'e mekúke, pahukoâmaka Râbe vekópea ya po'íke xêne koitóvati ya anáne.

Apêgo dɨporókõhopɨ Raabe wamêtigo yeekãhasere werêgɨti taha. Koô Judeu maso niîtigo ɨmɨaré a'me tãrá wapá ta'ago niîko niîwõ. Tohô weesétimigo, Õ'âkɨ̃hɨ yarã Judeu masare wee tamúko niîwõ. Naâ Josué o'ôo' no'o'kãrã koo yaá makapɨ ĩ'yâ du'tirã ehâkãrã niîwã. Koo yaá makakãharã naâre wẽherí niîgo, koo yaá wi'ipɨ naâre nɨóko niîwõ. Be'ró naâre naâ du'ti tohaátihi ma'are ĩ'yóko niîwõ. Koô tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ koôre “Ãyugó niîmo”, niî ĩ'yâkɨ niîwĩ.

Chaynütacmi jucnin jucnin wayapawan cä Rahab śhutiyu walmictapis awayta śhamücunäta jamaycachil juc-lädu caminupña ayichiyta yanapäśhanpa Tayta Dios allinpa licaycula.

Ra'abihi zama ma tô wẽsã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ĩsimipawapto wẽ zém na. Ra'abi hã, pi'õ aré 're ĩhâimana wasété mono. Ta hã ma tô duréihã Izarazéhé nhihudu norĩ hã pawaptob zahuré, wapsãi'a'wa norĩ hã, pi'uriwi ti'ai wẽ zô robzabui'wa norĩ hã. Tinhorõwa u ma tô 'mazasi zahuré, tame sõtõ zahuré da, duré sa zahuré da. Bâdâdi amo na pi'uriwi apâ datẽme neb zahuré da, ma tô duré pawaptob zahuré. Taha wa, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã wẽsã pi'õ hã, aibâ norĩ hã te te pawapto wẽ zahuré wa.


Tokoke sytatose repe, yrome tuzenuke pyra kuahtao xine orihnõko sytatose. Oty katohme pyra kuokokõ mana, tuzenuke pyra ahtao. Moro saaro Ritonõpo enetuputyryhtao kyya xine, yrome kure imehnõ onyripyra kuahtao xine. Toiparo rokẽ, “Ritonõpo enetupuhnõko ase,” ãko sytatose. Osenekunohnõko rokẽ sytatose.

Tã kot kaj mẽ atõ amnhĩ kaxyw Tĩrtũm kôt ajamaxpẽr ã amnhĩ jarẽnh tã hkôt amnhĩ nhĩpêx kêt japêr. Hãmri nẽ apê hkra hã amnhĩ jarẽnh kaprỳ. Te ra mẽhõ htyk nẽ nõr tã nhũm mẽ kot arĩ htĩr ã harẽnh kaprỳta pyràk.

Kãkiti ĩtoã ixinire mauakanisaaki, iua ipĩpe. Iua !kakamareri. Ininiã iua atokokana iua sãkire iua auiãkiti ipinakari atoko, erekari imakamakanisaaki. Iua auiãkitinani, isãkirenani, !imakatxakari imaerekani.

Kâgadopyry âzetyly-ro watay, igueypyem kurâ. Arâ lâpylâ, Deus aguiendyse ato aguiempyra kurâ-ro watay, “Jesus einwânni urâ” kykeho, âdyem nipyra awyly. Igueypy ara kulâ Deus kâendyly.

Aze zanerekwe uhem oho zaneretekwer wi nehe, aꞌe mehe zamàno putar nehe. Nezewegatete aze naxiapo kwaw ikatu maꞌe nehe, nazaiko kwaw uzeruzar maꞌe azeharomoete har romo nehe. Umàno maꞌe kwer ài zaiko putar nehe.

Mbaꞌeta nhanenheꞌẽ reveꞌỹ vy nhanderete omanogue itui. Haꞌe rami ae avi jajeroviaa voi xapyꞌa rei mbaꞌeve py jaexa uka eꞌỹ ramo omanogue ae avi opyta.

Igaataɡ̶a jiɡ̶idaaɡ̶ee niɡ̶ina ɡ̶odolaadi me diɡ̶icata ɡ̶odiwigo miditaɡ̶a, odaa jeɡ̶emeɡ̶egi. Jiɡ̶idaɡ̶aɡ̶a ejinaɡ̶a nige daɡ̶a jaoɡ̶a ane niiɡ̶etedoɡ̶owa Aneotedoɡ̶oji me jikeenaɡ̶a mewi mejiwaɡ̶atakanaɡ̶a, odaa ɡ̶otiwaɡ̶atakaneɡ̶egi ja micataɡ̶a niɡ̶ina émeɡ̶egi.

Nhande manorame nhandera'oa oko tehe. Na jitehe nhanderekokatue'ymame nhande xajiko tehe Tupana'ga rehe.

Ge ti nĩ gé, ẽg mỹ. Ẽg tỹ ti ki ge kỹ nỹtĩn kỹ ẽg tóg ti vĩ kri fig mũ, Raabe fi ri ke. Ẽg tỹ ti vĩ han tũ nĩn kỹ tóg ẽg mỹ nén ũ há han ke tũ nĩ gé, ẽg tỹ ón kỹ ti ki ge mũ tugrĩn, ẽg fár tỹ kuprĩg tũ ra ter kỹ nỹ ẽn ri ke ti nĩ.

“Hesu-pe arovia-ma” jaꞌe ramo nhane rembiapo porã eꞌỹ reheve, hetekwe ndovaleveiha-rami ave ndovaléi nhande jeroviaha.

Iwese umy tyytyby‑di aõkõ rubumy rỹimyhỹre wese, tule inatyhyna sohojile aõ aõkõ rare tamywina‑di aõkõreki heka rubu wese rare.

Sãꞌã ywyrapara aꞌwyreꞌema uꞌyweꞌeme. Nan tee futat jane. “Jarejuwarete ꞌga je arowiat”, ꞌjarekoetearamũ ꞌga jeꞌega rupi etee mamaꞌea niapoi. Iaꞌwyreꞌemamũ ae rekoi. Aꞌeramũ ki pẽẽ, “Jarejuwarete ꞌga je arowiat” ꞌjaramũ mamaꞌe apou ꞌga jeꞌega rupi ete nanẽ nũ.

Be, tãm ne ja. Me tyk arỳm karõ biknorkam kute amingrẽk kêtkumrẽx ne arỳm kajgo. Gwaj badjwỳ. Gwaj baje Metĩndjwỳnh kabẽn mar kajgon kôt amijo baba kêtkam ne kam baje memã kum,—Ba ne ba tu amim Metĩndjwỳnh markumrẽx, anhỹrkam arỳm bakajgo. Bakajgo kute mrãmri ne me tyk kajgo pyràk.

Isaꞌmantaꞌpî wanî itekaton ton pra. Mîrîrî warantî awanî inna taatîpon Paapa maimu yawîrî pra siꞌma. Tîweꞌpîikaꞌtîtoꞌ eporîiya pepîn.

Tikmũ'ũn koxuk te' yĩn nĩm, puxix tikmũ'ũn tu xok, hã kaxĩy tikmũ'ũn kuxa yũm ka'ok, tu hãpxopmã hok, puxi' hi xe'e hok.

Wuybiõg̃bukbek'ũm pima, te'e ma kuka wuyjebit kug̃ ace. Ace'ũ kuka. Imẽnpuxim wuyetabucap tag̃ jekukum'ũm pima, te'e ma kuka ace: — Ocetabut Jesus kay — i.

Ji hꞌyyb tym tamaa wäd bä ji dajëp. Ti hadoo ji hꞌyy kaꞌeeh do hã. Baad hadoo do ji moo wät do badoo bä ji hã, dajëp do hadoo tii bä ji hꞌyy kaꞌeeh doo.

Jã¹nxe³jut3su² txa²wã¹nũ²ai²li² ĩ³ya¹txa³sxã³ ya³lu²te²jai¹ti²tu³wa². Te²yã¹nxe³sxã³ Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² kwa² yxo²ĩ²ki̱³kxai²nãn²tu̱³ yxãn¹ta¹ sa²yxo²we¹ki̱³sxa³kxai²nãn²tu̱³ txa²wã¹yxo²ĩ²kxi²ki̱³ju³ta² wã³nxĩn¹te²sxa³yu²hẽ³la².

Hiyaiya, nikare tehitiya haréti maisekoharehare hoka ekamane tyaonita. Nikare tehitiya tyakekoti: waiyexe maomakahare hoka ekamane akere tyaonita.

Hari. Hojarihi ida ija'ari ma'onahani kidiania; aba'oki ida ija'ari. Onivani fori hija ida ija'ari Deu-ra vakaijoka'badaraki. Bada bini'aravini kaba'i ida badani jahaki Deua binofiki, Deu-ra vakaijokavini-ra kahihi; bivakaijoka'badaraki ada. Aba'oki fori hiki ida Deu-ra vakaijokavini.

Katsa tsimyhyrikosokdanahaze mynury wytykoke bo mytsahoroknaha. Myhyrizikararawyta meky botu tasapy. Ikiahatsa Deus harere bo batu hỹ ihumo batu ahaspirikpo. Iwatsahi ba ziktsasonaha:— O katsaktsa Sesus humo myspirikporẽtsa — tsimaha. Iwaze sizubarẽtsa humo batu ahamypokzitsi iwa tsimykaranaha zeka mybarapetu tsimykaranaha. Deus harere bo ma ahabyi zeka iwatsahi batu ituktsa babatsa tsimaha.

Pywo ti rat uhekatuwyria yt kat i aipãꞌãu pote yt kat hamo i aipiit katupono ikuꞌuro raꞌyn. Aheha piat toto hawyi — Ikuꞌuro sese raꞌyn iꞌatuꞌe. Miꞌi hap ewy ti yt kat i miitꞌin powyro hap Iesui mohey hap moherep hap aikai hawyi ikuꞌuro rakat ewy raꞌyn watoĩneꞌen yt iwese rakat ewy i yt kat nug hat wo i raꞌyn watoĩneꞌen. Yt watimoherep Iesui piat miitꞌin kyꞌe hap iraniaꞌin me ahegyiꞌat hamo pote yt kan hamo i watoꞌe hatek takaria pe — Uruimohey kahato Iesui watoꞌe aiꞌe hap. Pywo ti rat uimienoi are uito Tiaku.

Vo'oku enepone kúveovo Itukó'oviti ne xâne ákotimaka únati kixoku itúkeovo xánena, hane koéneye muyôti uké'etine omíxone, ákotine ehevákapu.

Marî ehêri põ'ra du'úka be'ro marî ɨpɨ́ katîtisa' maha. “Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó'” niîmirã marî ãyuró weetíkã, wẽrîka ɨpɨ weeró noho niísa'.

Maynümi nunap aychan mana almayu cayal wañüśhaña cayan, chaynümi chalapacuyninchicpis mana wayuyniyu cayal'a wañüśhaña.

Wa za duré aima romnhimiré'é za'ra wa'wa. Ni'wa hã dâ'â wamhã, oto ĩpẽ'ẽzani hã tãma hâimana õ wa, ĩhâiba hâ si te za tihâiba. Tane ni'wa hã Zezu Cristuhu zazei'wa na dama 're siwasu'u mono nherẽ, marĩ ĩwẽ na dapawaptob ãna 're hâimana mono wamhã, dama 're ĩsiwasu'u mono zép si, te za taré 're hâimana.


Kuomirykõ pokoJakorõ tomo, Jezu poetory tõ amorepananõ mã iirypyryme toehse ahtao, toto wãnohnõkohxo Ritonõpo mana. Naeroro tuhke pyra Jezu poetory amorepananõme ehtoko.

Mẽ kot Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre xwỳnhjê jarẽnhNẽ kwa Kris kôt ixkwỳjaja. Mẽ axohtô nẽ mẽ amã Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre hprãm tã kormã ja kaxyw mẽ apiitã mẽ amex kêt. Mẽ ixte Tĩrtũm kapẽr o mẽ ajahkre xwỳnhjaja kot paj mẽ tanhmã amnhĩ tomnuj to japêr nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ ixpumu nhũm ja kêp omnuj nẽ. Mẽ ixte kapẽr o mẽ ajahkre ho mẽ ixpa kênã kot pa hkêt mẽ ri tanhmã amnhĩ tomnuj to ho ri ixpa. Jakamã kot kaj mẽ Tĩrtũm kapẽr piitã hkôt ri amnhĩ nhĩpêx mex nẽ rĩ kormã ho akwỳjê jahkre ho ri apa.

Kãkiti Nini PirenaNitariakori, !apakata itori hĩte Teoso sãkire oerekakani hininiua, kotxi ate Teoso sãkire oerekakani maerekati akamakasaaki, apiata Teoso misiritaua ate.

Kulugue inakanhe aguykeho kaindâ lâpylâÂmaemo ewy aguipalâ tâise Jesus eynynonro modo âtâdyguyhodâ enomedâniem ini, Cristo eynynâ ypemugudo. Xina Deus wâgâ enomedâni modo ise, âdalâ kulâ xina aidyly-ro watay, âsenomedâni modo takaze kehoem tâwentâguezeim, tutuzelâ âmaemo.

Uzeꞌeg zaneapeku rehe aꞌe kuryHerywyr wà. Aze uzeruzar maꞌe teteaꞌu heko wer Tupàn zeꞌeg rehe upurumuꞌe maꞌe romo wà nehe, tuwe rihi. Taꞌe xikwaw ko maꞌe zane xe. Aze upurumuꞌe maꞌe uzapo ikatu ꞌym maꞌe aꞌe nehe, hemimuꞌe uzapo putar ikatu ꞌym maꞌe izàwegatete aꞌe wà nehe no. Aꞌe rupi aze upurumuꞌe maꞌe uzapo ikatu ꞌym maꞌe aꞌe nehe, Tupàn uzepyk weraꞌu putar hehe azeharomoete aꞌe nehe. (Taꞌe uzapo kar wemimuꞌe wanupe xe.)

Nhaneapekũ nhanemboeko vaia re ijayvuaIrmão kuery, ndaꞌevei peẽ kuery heta peiko aguã poromboꞌea, mbaꞌeta jaikuaa poromboꞌea kuery rekokue re oikuaa potaa poyive ꞌrãa.

Leeditibige me jajacaɡ̶ataɡ̶a ɡ̶onioladiInioxoadipi, jiniɡ̶ikani deɡ̶eliodi niɡ̶ina akaamitiwaji doɡ̶owote me niiɡ̶axinaɡ̶anadi niɡ̶ina mateciɡ̶itiwaji. Igaataɡ̶a owooɡ̶otitiwaji niɡ̶ina Aneotedoɡ̶oji nige iwi anigoteta oko, daɡ̶axa me dakaketoɡ̶odomi anigotedoɡ̶owa niɡ̶ina ane jiiɡ̶axinaɡ̶anaɡ̶atece lotaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji.

Tape'ete'varuhui tiNhiirũ, tape'epavi ti: “Tambo'e ti g̃a Tupana'ga nhi'ig̃a rehe.” Tape'epavi ti a'ea. A'ereki Tupana'ga po ti e'i nhandereaporog̃ita pe nehẽ. Nhande rekoe'ymame ganhi'ig̃a rupi po ti ga ei nhande ve: “Peko te'varuhu pe,” e po ti ga nhande ve nehẽ. Nhande ve kaitu po ti ga ei a'ea nehẽ nhande jara'g̃a mbo'embo'erame nhande rekoe'ymame Tupana'ga nhi'ig̃a rupi.

Ẽg tỹ ẽg nũnẽ tỹ Topẽ vĩ mranh ke tũInh kanhkãꞌ, kãnhmar jagnẽ mỹ: “sỹ ã kanhrãn há tóg tĩ, ã tỹ kygnẽ to,” he tũg nĩ. Ẽg kar vỹ kygnẽg tĩ. Kỹ Topẽ vỹ ẽg tỹ kygnẽ to ẽg vóg kónãn mág mũ, ẽg tỹ kãnhmar ẽg mré Jesus ki ge kỹ nỹtĩ ag kanhrãn sór kỹ.

Nhande juru ipuꞌaka nhande-rehe“Xe ave, amombeꞌuse Nhandejáry nheꞌẽ poromoꞌaranduha-rami” ere ramo, pejeapysaka kóa xe nheꞌẽ-rehe, xe reꞌýi kwéry. Ogwahẽ arã nhande óra nhane rembiapokwe-rehe nhane monheꞌẽ hagwã Nhandejáry. Ore oroporomoꞌarandu vaꞌekwe-pe ore rereko asyve vaꞌerã Nhandejáry ore rembiapo vaikwe-rehe. Upéa-gwi haꞌe-ta peẽ-my iporãve ndahetái pene paꞌũ mygwa oiko inheꞌẽ poromoꞌaranduhaty.

Uritere, waseriòreboho, bedeerydỹỹdu mahãdumy aõkõ ixi‑di norenykõmyke. Ibede õnana hitxina txuu dorihe aõnihikỹkre bede erydỹỹdu mahãdu dee.

Auꞌje pejejeꞌegaiw ireKunumĩmet. Kũjãmet. Pẽẽ mũ nipo pẽnekowet Jarejuwarete ꞌga porogytafer are pejejamuꞌjaramũ. Aꞌere ki pẽneapyo raꞌne ꞌga jeꞌeg are pejejamuꞌe are. Kasi aꞌe pe ꞌga pẽ nereko tyweretei pejejamuꞌe tyweramũ ne. Moromuꞌjaramũ tee ꞌgã ꞌjawe kasi pẽẽ ne, pejejamuꞌe re peo pejejemogyau mamaꞌe tywera apou ꞌgã nupe ne. Nanuaramũ pejamuꞌe futat numiamũ. Aꞌere pejejamuꞌe reewi mamaꞌe tywera apou nũ ꞌea niaꞌwyri. Kasi aꞌe pe nanuaramũ pẽnemimuꞌefera ꞌgã ꞌi ajaupe ne: “ꞌGa ꞌjawe tee futat jane iapoi”, ꞌjau ꞌga remimuꞌefera ꞌgã ajaupe ne. Aꞌeramũ nipo Janeruwarete ꞌga ajamuꞌe tywearera ꞌga rerekou tyweaete, ojeꞌeg are ꞌgã muꞌe tyweramũ. Moromuꞌjatyweara ꞌgã akotee maꞌe ꞌgã tywera wapyraap Jarejuwarete ꞌga upe.

Me õto djujabê kêt'ã ujarẽnh.Akmere, àpnhĩre ar, ar akrãptĩ ne gar aje amijo memã kukràdjà'ã adjujarẽnh djwỳnh prãm. Djãm kam mex? Kati.Mỳkam ne mex kêt? Bir, gwaj bakunĩ bakabẽn kwỳ kajgo. Gwaj bakabẽn kajgokam bamex kêt. Ga ren ar abê memã ujarẽnh djwỳnh kêt ne ren akabẽn kajgo ren gajbit amex kêt. Me krãptĩmã adjujarẽnh kêtkam ga ren gajbit amex kêt. Nhym be, kati. Ar akabẽn kajgo'ã memã adjujarẽnhkam me krãptĩ arỳm ar akabẽn man arỳm ar adjô'ã mex kêt. Nhym kam Metĩndjwỳnh arỳm pãnh ar amã ajaxwe rax jarẽ.

Uyonpayamîꞌ, uurîꞌnîkon tiaronkon yenupanenanya imakuiꞌpî kupî ya, utarumaꞌtîkon Paapaya tiaronkon tarumaꞌtî tîuya yentai. Mîrîrî epuꞌtî pîꞌ naatîi. Mîrîrî yeꞌnen tiaronkon yenupanenan pe tuꞌke amîrîꞌnîkon eꞌpai pra awanî.

Tikmũ'un yõyxõg'Ũkxape xop: 'Ap max'ah, tikmũ'ũn punethok te' nõy xop pu hãmyũmmũgã', 'ĩhã yãy kotĩnnãhã' pip. 'Ũyũmmũgã'ax, puxix Topa' yĩkopit putup, nũy yũmmũg, pẽyã hãmyũmmũgã max, pẽyã hãmyũmmũgã kummuk.

Okitpitpiyũ, warẽmtag̃ ma wuyju jekukum pima, xipat g̃u Deus xe. Itabucayũ mutaybitbin'ukat warẽmtag̃ ma jekukum pima bit, ibodi ma xipat g̃u cexe. Imẽneju ade g̃u juy ey'in itabucayũ mutaybitbin'ukan je'e.

Ji nooh, ji nagꞌaad ky nꞌaa hahỹỹhWakãn haa, bë hapäh hahỹỹh: Ta wób bahä̃nh Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da ta ky nꞌaa ma mehetëk do sa hã.Ta wób bahä̃nh Pꞌop Hagä Do wén gahëën ta ky nꞌaa ma mehetëk hedoo do sa hã, baad ta kyyh rabahapäh do hyb nꞌaa. Ti bahä̃nh taky nꞌaa etyy do hyb nꞌaa ta kyyh ma mehetëk do sa hã, tawꞌããts hẽ dooh hajõk bë mahang karẽn do ta ky nꞌaa ma mehetëk rabahadoo hyb nꞌaa.

Txa²wã¹e³kxi²ki̱³jau³su²Txa²wã³tã̱³nãu³xãi³. Ko̱³nxe³ti³ kãi³sxã³ yxau²xai³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² a²yen³nãu³kxai³lu² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²nẽ³lhĩ̱³nx2na³la². Nxe³yãn¹ta¹ a²nũ²a² ĩ³tih³nxe³te²su² te²a² wen¹ki̱³te³na¹ hã²wxãn³txa³ ko̱³nxe³ti³ kãi³sxã³ yxau²xai³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ kãi²non³sxã³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²nẽ³lhĩ̱³nx2na³la². Nxe³ju³tan¹te²kxai³lu² a²nũ²a² ĩ³tih³nxe³te²nũ³su² ka³lxa¹te²nũ³a² wen¹yah³lxin¹ju³ta³nũ³a² wai³nxa³wa². Yxãn¹ta¹ ka³lxa²nxa³te²nãu³xa² wen¹yah³lxin¹ju³ta³nũ³a² wain³na³la².

Nohinaeharenae, haiyanae taita ite xinekonitare tyakekohatiyenae xaotyakisase tyaona. Hiyaiya, wiso waotyakijiterenae xiso ite masakare wikaxaxalisakehena haiyanae xahexe. Hatyo harenae waiyekehalakita xomana.

Vakadivarani-ra bana avakava'igairiva adani Cristo kaija'ariOigamina, kodivarani vihiki adani Jesus Cristo kaija'ari-ra va'ora vaka'ojomo'iki Deus athia. Harivani, va'ora aka'ojomo'ira adani jaboni. Ni-jahaki ida ija'ari vaipohiki avakadiania vahojana, vahoariha-ra vaka'ojomo'ivini-ra vanofivini. Avarigaki ida namithaki bana akadiania. Ija'ari ka'ojomo'iva abono arihina, hojai asohiriki-ra anamonahahi; Deus haria kapataki fori arihihi, haria nasohira kaimoni. Ni-va'ora nasohivini arafiaki adani ija'ari ka'ojomo'iva abono vihiriki.

Myharere nitsasoko.O katukytsa myharere soho motsaso. Hawa tsimytsasokonaha pykyhytutykta. Mysapybyitsa tsimykaranaha zeka Deus hi:— Batu ahamysapy — my. Katsa parakbaha myzubabyitsa tu myharere piwabykynaha ana humo hi pimyikiknaha zeka batu isapy tsimaha. Ahahyrinymyrytsa tsimaha zeka sizubarẽtsa ahaharere piwabykynaha Deus hi:— Ahamysapybyitsa tsimaha — my. Sizubarẽtsa humo hi tsipimyikiknaha. Iwatsahi sihyrinymyrykytsa batu sizuba.

Uiwyriaꞌin eiweꞌeg wo o — Uito poꞌog torania kawiat woꞌomuꞌe hat eiꞌe hap wywo katupono miitꞌin muꞌe haria kape yn Tupana poꞌog ihaꞌat sio taꞌatumuꞌe hap ewy taꞌatunug sio yt teꞌeropyhuꞌat sio taꞌatunug taꞌatuepiat miitꞌin nãpin hap ewy sio yt hap kape tehaꞌat kahato Tupana. Maꞌato yt watunug i ahepiat miitꞌin nãpin hap miꞌi pote poꞌog aiꞌapiheg hap topyhuꞌat aipotmuꞌeria kai katupono yt watunug i Tupana ainãpin hap koꞌi pote miꞌi pote ti — Typy ihay haria eipe e aru ahepe Tupana mekewat eꞌat pe karãpe Tupana timoherep yne miitꞌin me uwe waku uwe yt naku i hap airo hap eꞌat pe. Miꞌi tupono waku perupꞌi puo watiꞌatumuꞌe miitꞌin are. Waku watoꞌe aiwanẽtup hawe — Yt hãpyk i ahenoi pote atiꞌaparap kahato Tupana pe waku watoꞌe aipyꞌa pe.

Konókoti véxea sayá'ikopea yuho ûtiItínoe mbo'ínu xoko Vúnae, unatíne ákoyea axú'ina xâne xepákukenoe oposíkoti payásoti itukéti imokóvokutike íhikaxea po'ínuhiko, vo'oku enepomo yuhaíkapavine Itukó'oviti vo'oku kixoku vitúkeovo, uti ihíkaxeati emó'u, véxoa ákoyeamo íyuhixavi Itukó'oviti enepomo hákoti vitukôa kuteâti ne víhikaxone.

Marî uúkũri ye'merokãhase niî'Akawerérã, mɨsâ masísa'. Ɨ̃sâ mɨsâre bu'erã́ mɨsâ nemoró nɨkɨ̂ ĩ'yase me'ra besé no'orãsa'. Õ'âkɨ̃hɨ yeere bu'erã́ ãyuró weetíkã, Õ'âkɨ̃hɨ ãpêrã yɨ'rɨóro bu'îri da'rêgɨsami. Tohô weérã mɨsâ wa'teropɨ niirã́ pehêterãkã masaré bu'erã́ niiró ɨá'.

Limayninchicta sujitacuśhunChalapacü-masïcuna, ama-ari yaćhachicü-tuculcaypi wañupacuyalcaychu, yaćhachicücunaca sumätalä licaycuśha cananchicta yaćhayalcalñá.

Damreme wasété ãna 're ĩdahâimana za'ra mono zém na rowasu'uĨ̱sisãnawã norĩ, Wanhib'apito zazei'wa norĩ ma rowahutu'wa da hã, ãté ai'umro na si te za 're asirowahutu'wa za'ra wa'aba mo. E marĩ wa, wa ãne aima waihu'u za'ra wa'wa. Nimahã bâtâ na te za wahâimanazém na wa'awaihu'u, Wanhib'apito hã. Tawamhã wa norĩ hã dama rowahutu'wa nherẽ, marĩ, wa te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono zém na, te za sa'ẽtẽ wama nharĩ za'ra, Wanhib'apito hã, wasiré ĩsazei'wa norĩ nhipai u.


Kymarokõ emero azahkuru sytatose. Toitoine rokẽ pyra. Kuomirykõ poko iirypyryme exĩko roropa sytatose. Kuomirykõ poko iirypyryme pyra kuahtao xine, kure rokẽ sytatose. Orẽpyra sytatose exĩko. Kyyrypyrykõ poko pyra roropa sytatose exĩko.

Nẽ mẽ pahpiitã na pu htem tõhã mẽ pajakwa ho tanhmã amnhĩ tomnuj to. Mẽmoj tã axpẽn kãm pagryk nẽ tanhmã mẽ kãm pakapẽr punuj to. Nom koja mẽhõ tanhmã kapẽr punuj toja nê amnhĩ to htỳx nẽ hãmri nẽ tãm amnhĩ nhĩpêx o pa.

Amakinika ate kerokapanikari. Kãkiti makerokakaniãri isãkire, ininiã erekari iua. !Auiritari iĩto kaminiri maerekati.

Idânârâ kurâdo Deus izepa ato adyese lelâ. Âdykâ lâgâlâ ânguy Deus izepa ato aniempyra nipyra. Mâkâ âdalâ kulâ aguedânry, Deus ize ato ara isezedyly lakuru. Adâkeho modo, adienkyly modo, tyangahu oday tunâry modo warâ tymanâze mawânkâ.

Wyzài ꞌar mehe xiawy Tupàn hape zane. Aze mo awa nuzawy pixik iwer uzeꞌeg mehe, aꞌe mehe mo ikatuahy maꞌe romo mo hekon aꞌe. Iawy ꞌymar romo mo hekon. Uzeruzeꞌeg mo azeharomoete.

Mbaꞌeta nhande kuery haꞌe javive ꞌrã jajeity uka opa mbaꞌe py. Oayvu py ndojejavyi vaꞌe ma opa mbaꞌe py ꞌrã heko porã, haꞌe guete regua haꞌe javi guive ojoko kuaa.

Okotawece idioka limedi minoa ɡ̶obatico. Pida niɡ̶ina oko ane diɡ̶icata me dibatá me dotaɡ̶a, joaniɡ̶iniaaɡ̶ini niɡ̶ica oko ane diɡ̶icata libatiigi, odaa yakadi me yajacaɡ̶adi lolaadi.

Nhande nhaporemo nhande rekote'varuhuparavuhui jipi. Nhande'ete'varuhue'ymame po nhande rekokatuhetei. A'ero po nhande imombigi nhanderekote'varuhua nhaporemo no.

Ẽg kar vỹ kygnẽ (ka)mẽ nỹtĩ. Ũ tỹ ã vĩ ki kygnẽg tũ pẽ nĩn kỹ tóg kuryj kar nĩ sir. Ẽg pi(jé) ne ki kygnẽg tĩꞌ, ẽg tỹ ẽg vĩ ki kygnẽg tũ nĩn kỹ.

Nhande kwéry, enterove, nanhane arandúi voi. Jajejavy javy voíte jaiko-vy. Nhande juru nhane mbojejavy rei ave. Ha nanhanheꞌẽ reíry ramo mbaꞌeve-rehe ndajajejavýi arã raꞌe. Upéixa ramo ndajajejavýi arã raꞌe, nhande puꞌaka tee arã raꞌe nhandéjehe.

Inyboho ibutumy sõwemy òraruna‑txi aõu aõu resemyhỹrenyre. Inyõ tarybe‑ki raòrarunyõkeki, tii iny òbiti rare.

Aꞌje futat ꞌã ae mamaꞌe tywera apoareꞌemamũ nokoi amũ. Jejui ꞌga rerowiaaramũ miamũ ꞌã jane jareꞌakaꞌjãmaiwamũ mamaꞌe tywera apou. ꞌGa amũ iypy we ajaupe ojeꞌegaiweꞌem ire amunipo ꞌã ꞌga amũ rekoi wesageramũ. Aꞌere ꞌã ae nitywi futari amũ iypy we ajaupe ijeꞌegaiweꞌemamũ rakue. Iypy we ꞌga amũ ajaupe ojeꞌegaiweꞌem ire amunipo ꞌã ꞌgã wesageramũ futat ajemogyau. Nuapoi futari amunipo ꞌã ꞌga mamaꞌe tywera. Aꞌere ꞌã ae nitywi te nanuaramũ rakue.

Me bakunĩ bakupãnhtã bakabẽn kajgo kumex. Godja ren me'õ kabẽn kajgo kêtkumrẽx jabej ren prĩne kute katàt amijo ba kadjy mex.

Maasa pra tamîꞌnawîronkon uurîꞌnîkonya imakuiꞌpî kupî unukon ke, uyeserukon ke, esenumenkantoꞌ ke, tuꞌke. Tîîse anîꞌya tîwî imakuiꞌpî teeseurîmatoꞌ rumakasaꞌ ya, tamîꞌnawîrî imakuiꞌpî teseru rumakasaiꞌya mîrîrî. Moropai morî pe puꞌkuru awanî.

Yũmũg xohix te hãpkummuk mĩy, ha tikmũ'ũn yãy yĩy'ax hã hãpkummuk 'ãktux hok, puxix 'ũmax xe'ẽgnãg, tu yãy mõgã max.

Soat wuyju imudopatpan soat kabia. Soat em wuyekawẽntip pima bit kuka ikẽrẽat kug̃ g̃u ajop Deus xe. Ka'ũma em wuyekawẽnkẽrẽ bima wuya'õbaca kuka ajop ikẽrẽat mujurũg̃ap puxim.

Sahõnh hẽ ëër, ër besꞌõõs hajõng. Hỹỹ kä, ajꞌyy taherꞌoot do hã nesꞌõõs doo, baad hadꞌop do tii. Tahajaa sahõnh hẽ nesaa do mahä̃nh baad takanä bä.

A²nũ²a² hãi¹nxe³ti³xa¹ ko̱³nxe³ti³ kãi³ki̱³te²jai¹ti²tu³wa². Nxe³yãn¹ta¹ e³ki̱³jau³xai²na² wain³jau³xa² so¹lxi³ e³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ e³ki̱³sxa³kxai²nãn²tu̱³ a²nũ²a² hxi²kan¹te²su² ki̱³tu¹wa². Nxe³sxã³ twa²wã¹nũ²nãu³ai²na² whãi²na¹ hxi²kan¹txi³ ĩ³hau³kon³nha²hĩ̱³ki̱³tã³la².

Wityotya maisa ehekore wisaonare kahareki. Hoka hatyaiya waiyexe taita iraeta hoka hatyo atyo waiye kaiserehare, waiye atyo haháre kaxaikota.

Harivani hahavi aragaribakhiaki ida hojai asohiki. Ija'aria vara bivani'aha'oadahaki ida varani asohiki, ka'oa hini, sohika'oahi ida kidimahi. Bikaabokaki ida abononi niha nini hahavi-ra vaka'da'divini.

Natabyituhukutu tsipimyikiknaha. Myharere tisapyrẽna zuba zeka iwaze katsa Deus harere bo hyỹ tsimykaranaha, mysapyrẽtsa tsimoziknaha. Imysapybara ka batu mykparawy, wasaniha humo zuba tsimykaranaha.

Pyno torania aito iꞌaparap haria watoĩneꞌen. Maꞌato ahehay wo ahẽku wo yt watiꞌaparap i pote yt karãpe i saꞌag nug hano watoĩneꞌen katupono aipyꞌa piat aiwanẽtup hap moherep hap ahehay topyhuꞌat. Karãpe yt watiꞌaparap i ahehay wo pote hãpyk pe kahato watoĩneꞌen aheĩneꞌen hap tote. Ahehay hãpyk takat watunug kuap pote watuwepoꞌoro kuap yne aipiit wakuap nug hamo.

Vo'oku kaná'uti enó'iyea pahúnevo ûti, heú koeti ûti, itea enepo áva xâne ákoti pahukápu ya yuhóke, koati itopónoati ne nókone kó'iyea epó'oxo koati éxoti herú kíxea sayá'ikopeovo.

Marî niî pe'tirã pehetíri yã'âro weésa'. No'ó ni'kɨ́ neê kã'roákã yã'âro uúkũtigɨ, ãyugɨ́ waro niîmi. Kɨ̃ɨ̂ yã'âro uúkũse ɨserire ka'mú ta'a masigɨ, kɨ̃ɨ̂ yã'âro ɨâri pehasere ka'mú ta'a masimi.

Ñatac lluymá imallaćhüpis mana allinta lulalpuyanchic. Limayninchicćhu ima mana allinllactapis niycücämi ichá sumäpa allincäćhu cayan. Chayurá lluy aychantapis sujitacunmanmá.

Uburé wa norĩ hã wa za nimahã na wahâimanazém na upa za'ra ni. Ni'wa hã timreme na te te 're upai mono õ 'wa'âhã, aré 're hâimana wẽ mono di. Tiwasédé hã te te 're 'manharĩ tõ mono da, 'râwi sihâimanazéb uwati da hã, aré tãma waihu'u pese di.


Kawaru mytaka kurimene pitiko rĩko ahno, tõmipona xine kawaru ehtohme. Moro kurimene pitiko rokẽ repe. Yrome ike kawaru panahmãko mã toto, tõmipona xine toto ytotohme.

Mẽ pajakwa jarẽnhEpes 4.29Na htem nhỹhỹm kawar o juk kaxyw hakwam kàx jagjê nẽ kãm nhỹhỹm o htẽm prãm xà hkôt ma nhỹhỹm ho juk o tẽ. Kàxja hkryre nhũm kawar rũnh tã no nhũm kãm ma nhỹhỹm ho mrar prãm xà hkôt ho juk o mra.

Anirekasaakiri kavaro kĩpitiniri anireẽkiti, atakari inamaã metaoke ĩpiriãketakari. Ininiã iuasaaki ikamariko anireẽkiti. Ia metaoke axapitikeri, iuaritika aposotari akakiriokiniri kavaro, ininiã isari anirekinimoni.

Kawaru itano tyese kurâ, ize kydato ara aguientoem. Mârâgue kulâ mâkâ kiempagunâdyly, kiangâikely warâ.

Xipyhyk maꞌe kawaru izuru pe har zane, izuru pe imono pà zane. Pixikaꞌi izuru pe har. Uhuaꞌu kawaru. Aze ximono izuru pe nehe, zapuner zaneremiapo putar haw iapo kar pà kawaru pe nehe. Aꞌe rupi zapuner imuata kar haw rehe wyzài taw pe zaneremimutar rupi nehe no.

Kavaju re minha ijuru xã nhamoĩ ꞌrã jaipotaa rami jareko aguã. Haꞌe rami vy hete haꞌe javi ꞌrã jaaxea rupi jaraa.

Niɡ̶ida moko jaoɡ̶ate lowacaɡ̶a apolicaɡ̶anaɡ̶a jaoɡ̶atibige me jajacaɡ̶ataɡ̶a, odaa jakataɡ̶a me jadeegaɡ̶aticogi niɡ̶ini eijeeɡ̶agi nelegi okanicodaaɡ̶ica ane jemaanaɡ̶aticogi.

Ehepia te cavalo. Nhande timongi freio cavalo juru pe toko ti nhaneremimbotarimova'ea rehe javo. Freio ko xunhi novĩa. Emo a'ea pyvõ nhande timbojirova pa cavalo imondovo.

Cavalo to jykrén nĩ. Freio tỹ ẽg tóg ti jẽn kãra fig tĩ. Kỹ ẽg tóg tỹ ti vóg tĩ sir, cavalo ti, kỹ tóg ã tĩg ke ẽn ra tĩ mũ sir, ũ tỹ cavalo kri nĩ ẽn ti.

Pene manduꞌa porã kena. Kavaju juru-py nhamoĩ imbogwataharã. Mixĩ jepe ogwerogwata porã ojáry-pe kavaju. Ijáry oipota ha-rupi oho joty kavaju.

Iwese awaru iny riraòmyhỹre wese taumy ibutumy riraòmyhỹre. Awaruru‑ki juraròsòna rirutymyhỹreu, tii iraròsòna‑di rare. Tai tahe awaru iny riywinymyhỹre iumy ibutumy iny riraòmyhỹre.

Sãꞌã ae kawaruu ꞌarimũ wapyg enune imoryꞌweawa monoa ijuru pe. Aꞌeramũ ꞌã ae imoryꞌweawa iãma koka opo pe. Aꞌeramũ ꞌã ae kwe katy ikwawiweramũ kwe katywara iãma matãu jupe. Ko katy ikwawiweramũ ꞌã ae ko katywara iãma matãu jupe nũ. Inugagatu pe rupi. Ee oporomoryꞌweweramũ ꞌã ae imoryꞌweawa iãma matãu pãwẽ jupe. Aꞌeramũ futat ꞌã opytau. Niapoiꞌi agawewi futat ꞌã imoryꞌweawa. Aꞌetea ꞌã wereko.

Ga, me kute mry'ãkrĩo mrãnhja pumũ. Nãm me kute krã djên ajkwa katikôt kàxiràx jadjuw ne ari o krã kukẽnho mrã. Ga, te mry rũnh nhym me kute ajkwakôt ar krã kukẽnho mrãnhja pumũ.

Aꞌkî, uurîꞌnîkonya bridia yekaꞌma sokoroꞌpan kaware mata yaꞌ attîtoꞌpe oꞌnon poro ituꞌse eꞌnîtoꞌ yawîrî.

Tikmũ'ũn te kãmãnok mõgãhã', tu pipkup kohe te kamãnok yĩkox kopa' xip hã mõgãhã', pu mõg, ha yũmũ'ãte yĩmũ' mãm, nũy nõ mõg.

Cavaro big̃e asubig̃emuõm wuyõhõ bi be ixeyũ be kũyjobit am wuya'õ kay. Wuyju pinap tag̃ cucum ip, ibig̃e yopĩt ma'g̃u.

Ta meduug nꞌaa ji dadäg bä kawaaro noo hã ji raky daheeh do heen nꞌaa, ji hajaa ji medug bä ta hã sahõnh hẽ.

Te²yã¹nxe³jut3su² kwa³thi³la³ka³txa² ka³jũ¹lxi³kat3su² tẽ³sxã³ ka²va¹la² sa²yxo²wi¹kxai²nãn²tu̱³ wain³txi³ sa²yxo²wet1sai¹nhĩ̱³nx2na³la². Sain¹kxai²nãn²tu̱³ ha³lo²a² ĩ²li³ju³ta² ai³si¹ha¹jau³su² kwa³na³a¹kxai²nãn²tu̱³ wain³txi³ ai³hĩ̱³nx2na³la².

Kawalonae kanasako examemakisakala wamoka hoka waokitere akereta tyaona maheta, aliye maniya xamani xane waokita hoka waokitere akereta waxanikisahitene.

Vara ovani'aki hida rajomi kavaranihi. Anaibaviki ida nahina pa'itxi cavalo bodia aka'darisafiani haria vaadahavini sohira kaimoni. Nini vani akaabokaja hida cavalo adahana hanaja okhana anofivini ibavinia.

Pikuza bo mytsaty tsimaha. Pikuza sake zozowyty isake bo tsykyk tsimahaze. Iwatahi pikuza kino mytuk paikpa mykara. Hana bo tsimykuru tsihikiknahaze kino mytuktu mokuru iwatsahi isakizozowy isake eze tsykykby tsikaha. Mystĩazik isakizozowy hyrity wata.

Aihũ Kawaru wẽ sakpo watikytyt saity hawyi miꞌi ete watimohãpyk aikotã hewyry aimikyꞌesat ewy hamo. Kurin kat ete pyi watimoewyry aihũ iwato sese pytkai.

Vípihinoake imoîne ne kámo maka akútipovine. Yanê'e, véxoane koêku ne uhá koeti mûyo, viyonoâti ya koêkutike vâha viyónea.

Mɨsâre werêgɨti. Marî cavalore komé be'tore ɨsêropɨ tuu sãárã, tií be'toakã me'ra kɨ̃ɨ̂ pahigɨ́ niîmikã, marî wa'â sĩ'riropɨ kɨ̃ɨ̂re wa'â duti masisa'.

¿Manachun cawallucta uchuy jaquimallawan, may-lädu munaśhanchicmanpis jinantin cawallucta puśhananchic?

Marĩ ĩsyryre na wa za aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. Ĩsi'uwazi nhi'odo hã, wa za awaru zadai'ré 're, wa te 're sé, wa te wasima ĩwẽzéb uwaibaba, wa te wata pi'ra da, awaru hã.


Morararo wapu konõto. Mame tyryrykane konõto wapu arõko, yrome ãpuitoh pitiko ke wapu ãpuine ãpuĩko mana, tõmipona wapu ytotohme.

Nẽ gô xujanãr kãm pàr rũnhta rũnh tã na hte kôk àpêr tỳx nẽ ma nhỹhỹm o pa. Nẽ pĩ ho pàr o juk xàta hkryre htã ma nhỹhỹm ho juk o mõ. Nhỹhỹm pàr o mrar xwỳnh kãm o mõr prãm xà hkôt o mõ.

Apaka hĩxinikaroko maporo. Maporo mitaro. Ĩtima kataparari anikaro. Maporo oerekakire axapitiki, iuaritika kãkiti kakiriokaro maporo oerekakireẽ, ininiã maporo sari kãkiti nirekinimoni.

Etaungâ pepi imâsedo; sapezenru ton-honreim mârâ igononi, leme imeimbyry kulâ olâ sani sagâikeim warâ.

Pemaꞌenukwaw kanuhu rehe nehe no. Uhuaꞌu kanuhu. Ywytu ipureraha wer hehe zanewi aꞌe. Nueraha e kwaw, taꞌe xiraha zaneremimutar rupi zane xe, taꞌe heta hekwar heruwakaw hehe aꞌe xe. Xipyhyk heruwakaw. Xiruwak kanuhu ipupe zaneremimutar rupi.

Peikuaa pota avi kanoã guaxu ikuai vaꞌe re. Haꞌe nunga ma tuvixa ete, haꞌe hexe yvytu oipeju atã teĩ imbojeapaa kyrĩꞌi vaꞌe py imboguataa kuery ogueraaxea katy rei ꞌrã ogueraa.

Digowootiwaji naɡ̶ana etogo-nelegi. Niɡ̶ina niocodi ane yoniciwadi yamaɡ̶a, pida jakataɡ̶a me jadeegaɡ̶a etogo-nelegi jibakenaɡ̶a nolaakanaɡ̶atawaanigi. Odaa naɡ̶ana etogo igo niɡ̶ica ane yemaa meyaticogi niɡ̶ina nawaligenatakanaɡ̶a.

Na jitehe itayharuhua no. Yvyruhua a'ea mondomondo yhya rehe. Emo imopyryrỹhara'ga ipyhygi leme tamondo katu javo. Leme ko xunhi novĩa. Emo a'ea pyvõ ga omopyryrymba itayharuhua hehãiva'ea imongovo g̃wemimbotarimova'ea rehe.

Kỹ canoa mág to jykrén nĩ gé. Éhé tóg nỹ, hã ra kãka vỹ ti tĩn tĩ. Kỹ ag tóg ti vóg jafã tỹ ti vóg tĩ. Kỹ tóg ag mỹ ki ke tĩ. Ti vóg mũ ag mũnh ke ra tóg tĩ mũ sir. Ti vóg jafã sĩ ra tóg ki ke mũ, canoa mág ti.

Kanoagwasu tuvixa vixa vaꞌe-rehe pene manduꞌa ave. Imbogwataha mixĩ jepe ogwerova joty kanoagwasu ijáry-pe. Imbogwataha-rehe imbogwatase ha-rupi, ogweraha joty ojáry-pe. Yvytu hatã vai-rupi jepe oho joty.

Betehebenyke iny heòty lawò nihikỹ‑ò iraròsòna iyjatyhyre tahe iraròsòdỹỹdu idile riraòmyhỹre titxibo inonana‑ò yhy nihikỹ iwetxi kedeakreki, ihãrele iraròsòna riraòmyhỹre.

Sãꞌã yaruu kuꞌookawa nanẽ nũ ꞌã niapoiꞌi agawewi. Aꞌetea ꞌã ikuꞌookara ꞌga anugatu ikuꞌookaꞌwi pyu, ꞌy rypojuga rupi inuga esage.

Ga, me kute tekrekam no'i kryreo kà rũnho baja pumũ. Nãm te kà rũnh nhym te kôk djàbêr tỳx nhym me tekrekam no'i kryreo unênh ne o krã kukẽnh o baja pumũ.

Moropai apoꞌ yen pîꞌ esenumenkanpaiꞌnîkon. Kureꞌnan mîrîrî aꞌsitunya itukka. Tîîse itesaꞌya yarî siꞌmîrikkî naire ke, oꞌnon poro ituꞌse tîweꞌtoꞌ yawîrî.

Kamah mĩpkox xexka te kõnãg yĩmũ mõg, ha 'ãmuuh ka'ok te' mõgãhã', pa tikmũ'ũn te mĩm kutõgnãg hã' mõgãhã, nũy nõ hãpkux xuhmĩy yĩmũ 'ãpep hãmnak hah.

Imẽnpuxim kobexixi yobog̃ cĩcãat. Imu'abicũg̃cũg̃ap'ip pit yop'ĩt ma. Kabidoxixi kobexixi mujujum. Imẽnpit iboap'im acã kobexixi mu'abicũg̃cũg̃ wuyju pinap tag̃, yop'ĩt ma'g̃u.

Marakate na-ããj né hẽ. Aee né paawä, takꞌëp tabahëm do mahũũm né paawä, ta poo wõj nꞌaa mahũũm rakarẽn hẽnh ta du wõd nꞌaa me, nadꞌëëd its né paawä ta tii.

Te²xa²yã¹nxe³jut3su² na³vi²o²tẽ³na² ĩ²jah¹lxi³hẽ¹la². Ka³lo¹ai²li² ka³lo³kãin²khaix1ka³lo³a² yũ³te²jai¹ti²tu³wa². It3tai²li² ũ̱n³te²a² sa²so²xai³te²jai¹ti²tu³wa². Nxe³ka³lo³ai²li² ka³lo³kãin²kxan²ti³ ã³nxai³ju³ta² hau³ko³ka³txa² yũ³te²ju²hẽ³la². Ka³jũ¹lxi³kat3su² te²ju²hẽ³la². Nxe³sxã³ a²wa³kxẽn³yah³la² ha³lo²a² ĩ²li³ju³ta² ai³ju³ta² ten³kxai²nãn²tu̱³ sa²hau³kot3sxã³ ai³te²jai¹ti²tu³wa².

Xahekotya kanowa kalorexe tahi: Kalore xakore hoka hoholati kinaterexe hoholasekoaitene. Kirane xakore kanowa xaetonakisakala hoka alyako xamani exaetonakisase xane aohena hoka hatyo maniya xaneta.

Vara ovani'aki ida rajomi kavaranihi hoariha. Sirisiriki danokia biakaabokavini kaba'i ida kanava kakaraho-ra aakarojavini, kanava kanasohiva abonoa bikaabokaki ida kanava-ra kanasohivini jakoma kapa'itxia, kaadahaja kaimoni hanaja aakhani bikanofivini hiki kania.

Tsaraha puẽtsikbyita bo mytsaty tsimaha. Tsaraha puẽtsikbyita zopok humo mokuru. Iharazozikwy humo mokuru. Hana bo iharazozikitsa mozihikik na ha bo hi zuba tsaraha mokuru. Iharazozikwy humo hi mokuru. Mystĩazik iharazozikwy hyrity wata.

Iꞌewyte aheꞌyara iwato kahato rakat pytkai watimohãpyk kahato yꞌy puo apukuita kurin kat no. Miꞌi hawyi aimikyꞌesat ewy toto aheꞌyara iwato kahato pytkai. Imohãpyk hap kurin hetuꞌa pe toĩneꞌen wen maꞌato totomoesaika kuap yne wasere wato pytkai waku ahewyry.

Yokómomapihimaka koêku ne koati hána'iti vatéke. Koati xúnati ihunóvoti iyonôa, itea kalîhuti ne avékovope veínoake iyonoâti sá'iri'okea ya koêkuti âha iyónea.

Yukɨ̂sɨ pahipɨhɨ́ kẽ'ra tohôta niî'. Tiwɨ́ pahipɨhɨ́ niísa'. Tohô niîmikã, wĩ'ró ɨpɨ́tɨ wẽe tutuámikã, tiwɨré au masísama. Tiwɨré aurí pĩhi kã'a pĩhiákã niîmikã, tii pĩhí me'ra naâ wa'â sĩ'riro pe'e auósama.

Chaynütacmi barcucta may-chica jatun cayaptinpis, maynu waywa apaycaćhaptinpis manijäca munaśhanman lichin uchuy manijacullanwan.

Uba're wasu'u na, te za duré ãma ĩrosa'rata za'ra wa'wa. Uba're hã sa'ẽtẽ nherẽ, te za rowa'u'u za'ẽne hã te te 're simro. Tawamhã, ĩwairĩzé hã syryre nherẽ, te za taha na ĩ'mapraba'wa hã te te 're pizari uba're hã, te te sima ĩwẽzéb uwaibaba, wara da.


Morohne sã kunurukõ mana, pitiko rokẽ repe. Yrome epoe tuhke kuomirykõ tũtãko mana. Tuhke roropa kuepyrypatohkõ tũtãko kunurukõ poe.Enetoko ke apoto pitiko repe yrome emãnõko mana. Itu zahkãko mana. Wewe zahkãko roropa itamurume, kõme itu exiryke. Moro saaro kunurukõ pitiko repe. Yrome kunurukõ poe omi rypyry itamurume tũtãko mana. Mame omi xihpyry tũtaryhtao kunurukõ poe, kuosenetupuhtohkõ roropa iirypyryme exĩko mana. Apoto pokõ zatyry sã roropa omi xihpyry tũtaryhtao kunurukõ poe. Poetome ro kuahtao xine omi rypyry tũtapitõko mana kunurukõ poe. Zumo toehse kuahtao xine omi rypyry tũtãko ro mana kunurukõ poe. Apotoimo konõto oepyry sã kyzahkase xine, moro sã kuomirykõ mana.

Ja pyrà nẽ mẽ pajakwaja hkryre htã na htem ho kapẽr o tanhmã mẽ hipêx to ho pa. Tõhã ho kapẽr mex nẽ nhũm mẽ kuma nẽ hkĩnh nẽ. Nẽ tõhã ho kapẽr punuj nẽ nhũm mẽ tee ri mẽ kapẽr ã mẽ kuma nẽ hkaprĩ nẽ rỳ kapẽr xwỳnhta kamã gryk nẽ. Mẽ pajakwa hkryreja te kot kuwy jakrax kryre pyràk. Kot ka kuwy jakrax grire ho tẽ nẽ nhỹri põti kamã amẽ nhũm kôk ho apê nhũm hpôk rax tokyx anẽ. Hãmri nẽ ma pà ho hkaxàr par o mõ nẽ ho hkaxàr pa. Mẽ pajakwaja mã kot anhỹr. Kot kaj atỳx ri tanhmã ho akapẽr punuj to nhũm mẽ ama nẽ axpẽn mã anhĩxi ho krĩ nhĩpêx ka amex kêt nẽ apa. Rỳ ka atỳx ri ajakwa ho tanhmã akwỳjê ho akapẽr to nhũm mẽ tee ri amnhĩ tã ama nẽ hkaprĩ nẽ rỳ akamã gryk nẽ. Satanasti nhỹ hã na htem ã mẽ hakwa ho kapẽr punuj anẽ.

Iua atokokana, aĩtoã auakari anini apaka axapitiki, iuaritika iposotari iteene maerekati ikamini. Hĩxinikariko. Xaminaminiki axapitiki, iuaritika iposotari iotikiniri itori kikio.

Alâpylâ kulu, imeimbyry kulâ wâne, sawoem kitoem, imâsedoem kehoem kydâdutuhoem warâ adyese olâ. Etaungâ! Peto imeimbyry wâne, poji imeâgâemba tugueze olâ!

Nezewegatete zaneapeku zane no. Pixikaꞌi zaneapeku. Uhuaꞌu hemimumeꞌu kwer ikatu ꞌym maꞌe. Tata pixikaꞌi maꞌe aꞌe, uhàuhàz kaꞌa uhuaꞌu maꞌe hapy pà aꞌe. Nezewegatete ximumeꞌu temuꞌemaw uhuaꞌu maꞌe zaneapeku pupe zane, teko teteaꞌu wamuzeàmàtyryꞌym kar pà zane. Ximuaiw teko teteaꞌu waneko haw zaneapeku pupe.

Haꞌe rami ae avi nhaneapekũ, mbaꞌeta nhanderete regua kyrĩꞌi vaꞌeri onhemboyvate reia rupi ꞌrã ijayvu, peteĩ tata ravijukueꞌi kaꞌaguy tuvixa vaꞌe omoendypaa rami avi.

Jiɡ̶idaaɡ̶ee niɡ̶ida ɡ̶odoceligi catiwedi ɡ̶onioladi. Jiɡ̶idaaɡ̶ee me lionicawaanigi me iteloco ɡ̶odolaadi, niɡ̶ida ɡ̶odoceligi catiwedi ɡ̶onioladi eote me idinanenaɡ̶atece niɡ̶inoa anicinoa ane nelecoli.Digawinitiwaji! Niɡ̶ina ɡ̶alewakawaanigi yakadi meo me yabidi eliodi nialigi. Niɡ̶ida ɡ̶onioladi liciagi noledi. Eetece inoatawece ane latopaco ane beyagi digoina iiɡ̶o. Joaniɡ̶idaaɡ̶ee niɡ̶ida ɡ̶onioladi eote inoatawece codaa eo ɡ̶odolaadi me napioyaɡ̶adi nibeyacaɡ̶a. Micataɡ̶a niɡ̶ida ɡ̶onioladi daɡ̶a noledi, niɡ̶ina noledi ane daɡ̶a ipe, ane diiticogi oko abeyacaɡ̶aɡ̶a me nawikodeeɡ̶a. Niɡ̶ini noledi yaaɡ̶adi idatawece ɡ̶odewiɡ̶a, inatawece ɡ̶odolaadi, inoatawece ɡ̶odowooko, codaa ane ɡ̶odoenataka.

Nhanekũa xunhiete'i jitehe novĩa. Emo a'ea pyvõ nhande timboheteteheuhu reki.Ehepia tata no. Tata'ia nhande imondygi. Igwete tata ihoihoi imbokaipava ka'gwyra imbote'varuhupava. Tata javijitehe ko nhanekũa nhandera'oa rehe. A'ereki ombote'varuhu pa. A'ea pyvõ nhande xanhi'ĩ te'varuhu nhanenhimbote'varuhupava. Nhanderekoa nhaporemo nhande'ete'varuhua imongote'varuhui. Diabo'ga reki ombote'varuhu nhanenhi'ig̃a imongote'varuhupava.

Ge tóg nĩ, ẽg nũnẽ ti. Sĩ ti nĩ (mỹr), hã ra ẽg tóg tỹ vĩ mág han tĩ gé.Pĩ ri ke tóg nĩ. Ti sĩ ra tóg kejẽn vãnh pũn tĩ (mỹr), nẽn kar ti. Ẽn ri ke tóg nĩ, ẽg nũnẽ ti. Tỹ ẽg tóg vẽnh jykre pãno tó tĩ. Kỹ ẽg tóg ẽg vĩ tag to kavéj kar nỹtĩ, ẽg tỹ ẽg vĩ tag to ti vĩ mranh kỹ. Ẽg kãsir nỹtĩ ra ẽg tóg vẽnh jykre pãno tó tĩ, ẽg sanh há nỹtĩ ra ke gé, ẽg kófa ra ke gé. Japo tỹ ẽg krĩn hã vẽ, ẽg tỹ ẽg vĩ ki Topẽ vĩ mranh jé.

Haꞌe ramigwa voi nhande juru. Nhande rete rehegwa mixĩ voi nhande juru. Mixĩ ramo jepe ipuꞌaka tee joty heta mbaꞌe-rehe.Nhane manduꞌa kena tata-rehe ave. Mixĩmi oĩ ramo hesaꞌimi ramo jepe ojepota joty. Hendy-ma oho-vy. Nande puꞌakavéi-ma hese. Kaꞌagwygwasu jepe ohapypa voi oho-vy. Tuvixa vaꞌekwe jepe ohapypa voi. Upéixa ete nhane nheꞌẽ ojepyso oho-vy. Tata-rami voi anháy rembiporu-rami nhande juru. Nhanheꞌẽ hetave ramo nhande reity vaive ive oho-vy nhande juru. Nhande rapypa vaꞌerã nhande juru.

Iwesele iny dòròtò rare. Iyjatyhyre ihãrele aõnihikỹmy rarybemyhỹre. Betehebenyke iny heòty helỹỹresi iyjare, ihãrele òtiranihikỹ ritoonymyhỹre. Dòròtò tahe heòty wese rare. Sõwemy heka òraru riwinymyhỹre. Dòròtò bede aõmydỹỹnanabina dinodu wese rare, inyumy susudỹỹdu dòròtò rare. Sõna bede tòtee‑ribi diabo mahãdu‑ribi heka nade. Series([], )

Nan tee futat ꞌã janekũa. Niapoiꞌi agawewi futat. Aꞌetea ꞌã ae morogytauu momeꞌwau ipyu.Tata ꞌywa nanẽ ꞌã niapoiꞌi agawewi nũ. Aꞌetea ꞌã kouu pype amuꞌaramũ enyu ko pype ojepojeꞌogukareꞌema weny re. Nan tee futat ꞌã janekũa nanẽ nũ. Morogyta momeꞌu re opikeꞌema futat nũ okwasiꞌwau ꞌã. Jarejemoteꞌarukaa ꞌã jarejeꞌegaiwa pyu, jarejemogyau ipyu futat ꞌã jarejojeꞌẽwuꞌjaga. Niapoiꞌi agawewi ꞌã janekũa ꞌupa janejuru pe. Aꞌetea ꞌã jane ipyu futat jarejemoteꞌaa. Ipyu futat jane ꞌã jarejeꞌegaiwamũ jarejemogyau. NaJarejuwarete ꞌga jeꞌeg imũ rũi jane ꞌã jarejojeꞌẽwuꞌjaga jarejemogyau. Mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara jeꞌeg imũ te jane jojeꞌẽwuꞌjagi.

Me banhõto kute kà tekrekam no'i pyràk. Me banhõto te kryre gu me o mỳjja rũnho amra. Nhym kuwy kryredjwỳ. Ga, te bà rũnh nhym me kute kuwy kryreo kunĩmã angjênhja pumũ. Me banhõto ne kute kuwy pyràk, kute bàmã angjênh pyràk. Apỹnh me axwe djàri kunĩkôt ne gu me banhõtoo arẽn arỳm ipêx. Me banhĩ katikôt ne me banhõto ikwã. Ne kam kute prĩne me bajo punu prãm. Me banhõtoo bakabẽnja ne tu apỹnh mỳjja kunĩo tuknĩn o punu. Kute mrãmri ne kuwy kryre kute bàmã angjênh nhym mỳjja kunĩ xêtja pyràk. Me axwe nhõ bẽnjadjwỳr ja ne kute me banhõtoo krĩ djwỳnh.

Mîrîrî warantî uurîꞌnîkon wanî. Siꞌmîrikkî pe unukon wanî. Tîîse kureꞌne imakuiꞌpî pîꞌ eseurîman eserîke awanî tiaronkon tîmaꞌtanîꞌse.Aꞌkî, kureꞌnan yuꞌ aramî siꞌmîrikkî apoꞌ yarîn wenai. Mîrîrî warantî unukon wanî, apoꞌ warantî. Imakuiꞌpî pe puꞌkuru unukon wanî uyawonkon pe. Mîrîrî imakuiꞌpî sorokaiya mîrîrî tamîꞌnawîrî uukoꞌmantoꞌkon yaꞌ. Uyewankon kîꞌpaiya. Mîrîrî imakuiꞌpî Makui winîpai tuiꞌsen.

Ha tikmũ'ũn yõyxõg kaxĩy, 'ũk-tõgnãg, pãyã 'ũyĩy'ax te hãpxopmã xexka'. Kuxap kup kutĩgnãg, pãyã hãmhipak xexka mõ'xut xexka', hã kaxĩy 'ũyõyxõg kutĩgnãg, pãyã' yĩy'ax te hãpkummugã xexka', tu Hãmgãyãygnãg yõg kuxap gãy putuk, tu' nõy kuxa tuknõgãhã', tu mõktu kummugã xexka', 'ũxupmãhĩy kummuk tu'.

Imẽnpuxim wuykõ dak ikõ'ĩt ma. Inaka wuykõm ma soat em xipan jewemuwẽnuwẽn wuyju.Daxae ie'ĩt ma. Inaka yopmupik put yop'ade. Wũy jĩjã imupikupig̃ yopĩt ma'g̃u o'jesop. Wuykõ ikõ'ĩt ma. Inaka wuykõm ma wuyju ikẽrẽat mubapukpug̃ soat em. Wuyekawẽnkẽrẽ bima, wuyag̃uymukẽrẽrẽrẽn apẽn daxae yopmukẽrẽrẽnap puxim. Bekin pin ma wuyekawẽnkẽrẽ. Aypan pima bin ma dak wuyekawẽnkẽrẽ. Daxa bog̃ tag̃wiat e buxim wuykõ.

Ti hadoo ji nagꞌaad hã. Nadꞌëëd its né paawä ji nagꞌaad, kasabꞌee hajõng tahajaa. Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Hëëj baeh do ahõng, nadꞌëëd its né paawä ta hõõ du nꞌaa doo. Tëëg hõõ hadoo ji nooh, ji nagꞌaad. Séd dó nesaa do ta hanaa. Ji nagꞌaad ji merꞌoot do hanaa né hẽ hesus do hadoo sahõnh hẽ ji hã, ji herꞌoot do hyb nꞌaa. Nesaa do ji nagꞌaad herꞌoot do hanaa, ji karehejãã do sahõnh hẽ. Tii dꞌ hadꞌyyt hẽ ji gawät. Ji madajëp né hẽ ta tii da. Tëëg hõõ tabanesaa do hanäng doo hẽnh naa tagahõõ do hadoo ji nagꞌaad.

Jã¹nxe³ha²kxai³ txa²wã¹yxo²he̱³lxa² yã¹nxũn³te²ju²hẽ³la². Yxo²he̱³jũ¹nxe³kxan²ti³ wãn³txa² wxi²kan¹jau³jau¹xai²na² e³to³te²ju²hẽ³la². Te²yã¹nxe³jut3su² ha³lo²a² ĩ²jah¹lxi³hẽ¹la². Kwẽ³kon³tãu³a¹ hãix1ta³ka³txa² ka³ka³na³ka³nat3sxã³ hãix1tũ¹kxai²nãn²tu̱³ ha³lo²a² yxo²ha³kxa¹ i̱³hxan³te²jai¹ti²tu³wa². Jã¹nxe³ju³tai²li² txa²wã¹yxo²he̱³lxa² wãn³txa² ha³nxe² yã¹nx2na³la². Ko̱³nxe³ju³ta² kãin² e³te²ju²hẽ³la². Txa²wã¹nũ²a² whãi²na¹ ã³kho³tẽ³toh³te²ju²hẽ³la². Jã¹nxe³te²a² sa²kxai³lu² wẽ³sa² we¹nhĩ¹nãn¹te²tu̱³ ko̱³nxe³jau³xa² e³to³te²ju²hẽ³la². Ko̱³nxe³khaix1jah¹lai²na² wãn³txa² Sa³ta³na²jah¹lai²na² wãn³txa² e³to³te²ju²hẽ³la². Ha³nxe² i̱³sa²tẽ³ko³xa² yxau³jah¹lai²na² wãn³txa² so¹lxi³ e³to³te²ju²hẽ³la².

Nikare atyo niniseti tyaonita. Kirane xakore hoka kahareya kaxaokowiharetyoaka hoka maisaiya haiyanae hiye waiyeta.Xiyaiya, nikaretaiya inirere irikati hiyetaiya kalore xakore koloho hoka kalore kera. Niniseti atyo irikati akereta. Ewaxirahare kakoare atyo hoka haréti tyotya ahowetitita, komaniyatita wiso. Irikati toloko tare keritere akereta niniseti aiyalaharetita wawenane, wawenane atyo irikati maniya mokita.

Hari. Oniaroa, ija'ari abanini maina-ra vara ovani'aki ho bana. Ija'ari abononi niha nini pa'itxi ida abanini. Kaba'i, abanini vania ija'aria binamonahaja ida athii masini karaho. Ija'ari abanini siho kakhororoni kapa'itxi fori hiki ida. Vakava'ibodivarani bana, siho kakhororoni pa'itxia biakaabokaki ida ava na'bahaki-ra jama bodinia anaha'divini. Sihoa bikaabokaki ida nahina-ra nihimavini, onivani fori hija ida jaboni ija'ari kavarani nahina-ra nihimavini-ra kaabokavini. Ka'da'di jaharika'oaki kidija'ari-ra va'ora vaka'da'divini vani fori hija ida ija'ari abanini ija'ari abononi vaka'da'divini. Binajahariki ida ija'ari abononi hahavi. Siho kakhororoki nahina amonahaki hahavi-ra nihimavini vani fori hija ida ija'ari kavarani jahariki kidimahi nihimani hini. Siho kakhororoki, Ibavi Jaharika'oaki bodinia kakhaonaniki fori hiki ida ija'ari kavarani jahariki.

Iwatatu mystĩazik tsikaeni tsibik tsizubarẽna ihumo tsimytsasoikiknaha. Nanabyi tsimytsasokonaha batu pyk zikaha. Mystĩazik izo waha. Izo tsikaeni niahatu zuba waratok humo mynapokze mokorobaik. Izo tsikaeni zuba iwahatu mynapokbaik. Mystĩazik niwatihi. Mystĩazik izohyritywa. Mystĩazik humo tsimypamykysokonaha. Tsimysapybyrikinahaze batu imysapy tsimaha. Katsa izo hyritywaha tsimaha. Izo mokorobaikze hwitsa morõktsiroronaha. Batu sapy my. Myharere ty sizubarẽtsa tsipimyikiknaha zeka batu imysapy tsimaha. Satanas humo myharere pisapybyriki. Zikzibyituhukutu ihumo tsimysapybyrikinahaze Satanas harere bo yhỹ tsimykaranaha. Iwa katsa mystĩazik humo tsimykaranaha. Mystĩazik tsikaeni tsibik ihumo amy ty batu sapy tsimykaranaha.

Miꞌi hap ewy ahẽku topyhuꞌat kurin aipiit kai mekewat saity aihũ Kawaru wẽ sakpuat ewy mekewat imohãpyk hap kurin hetuꞌa piat aheꞌyara etiat hap ewy. Taꞌi ahẽku ti yt iwato i pytkai — Uito poꞌog torania kai watoꞌe ahẽku hit no. Iꞌewyte aikotã aria hit taꞌat go iwato rakat rote igag nakat rote hap ewy meremo aria iwato kahato topyhuꞌat itote. Miꞌi hap ewy ahẽku hit kaipyi iwato kahato saꞌag tuwenug. Ahehay saꞌag ni aiwanẽtup hap maꞌat kuap hat toĩneꞌen. Aimaꞌat hat kahato ti rat ahẽku. Woꞌoeremopusu hap tuwẽtem ahẽku pyi aiwoꞌomaꞌatꞌi maꞌatꞌi hamo. Aikotã aria ahekareꞌen wuk hap ewy ahehay toĩneꞌen. Ahehay aikotã mekewat saꞌag nug hat eiam wyti aria wato yn toĩneꞌen. Ahehay saꞌag ahẽku kaipywiat miitꞌin wuk hap ewy topyhuꞌat. Ahehay wo miitꞌin maꞌat hap topyhuꞌat katupono aheĩneꞌen hap mokoꞌi mokoꞌi hap aiwanẽtup hap pyi tuwẽtem ahẽku pyi are. Taꞌi aimohun hap wyti ahehay saꞌag.

Kúteanemaka koêku ne nene ûti ya muyókuke ûti. Kalîhaxo, itea ako malíka yónoku kópuhiu. Yokómomapihi kíxoaku kalîhuti irúmene yúku oró'okea êno hána'iti hôi. Kúteane koeku yúku ne nene ûti. Ako hunókoku ne váhere koekúti kópuhiu. Ya xapákuke po'ínuhiko iháxakoku muyo ûti, koatíne vo'oku kópuhiu nene ûti kopíti'inoke ûti. Kuteâti koeku yúku oró'okea, énomonemaka kíxoaneye nene ûti koésayu'ixea heú koeti kóyeku ûti ya koeku vóvea yara kúveu mêum. Yoko kutí koe yúku ukeâti ipihóponovokutike.

Tohôta wa'ása' marî uúkũri ye'mero me'ra. Marî uúkũri ye'mero kã'á ye'meroakã niîmiro, pehête uúkũse me'ra pãharã́re dohórẽ' masi'. Pekâ me'e kã'á me'eakã me'ra marî sĩ'a yoómikã, pahiró nɨkɨ̂ ɨ̃hɨ́sa'. Marî yã'âro uúkũse ɨseri pekâ me'e weeró noho niî'. Ye'mêro kã'á ye'meroakã niîmikã, tií ye'mero me'ra pehé yã'asé uúkũ masisa'. No'ó ɨaró niî pe'tise yã'asé wa'ása'. Teé yã'âro uúkũse wãtî me'ra dɨ'pôkãtisa'. Niî pe'tiro marî katirí ɨmɨ̂koho marî weesétisere dohórẽ'sa'.

Chaynümi shiminchicćhu uchuy allullanchicpis; maynu-maynücunactalämi limälunmanpis. ¿Manachun uchuy nina lataycuśhallanpi munticunactapis mallülunman? Cay allunchicpis ninanümi; llapan aychanchicpïta caymi mana allincäwan juntäśha cayan, lluy aychanchicman misminanpä. Nunäpa cawsayninchictam latachin; jinal quiquinpis wiñay nina waläcäwan latächisha cayan.?

Tane danhoto hã syryre nherẽ, te za marĩ hã ĩhawi te te 're ropé. Wa za duré unhama ro'o wasu'u na aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa, ĩsyryre na. Unhama ro hã syryre nherẽ, te te 're ropéi mono wamhã, te za marã za'ẽne hã 're sihõmo. Tane danhoto hã unhama ro'o ne, te aiwa dama 're hâimana za'ra. Danhoto hawi, te za sipu'u pese na damreme wasédé hã te te 're ropé. Ta hawi te za 'râwi 're dasiwasété za'ra. Unhama ro hã te za danhimarĩ hã te te dawi 're uprosi. Tane danhoto wasété na, te za dahâimana wẽ hã da te dasiwi 're uprosi za'ra. Ropipa hawimhã te za damreme wasédé hã te te dama ãma 're sãna'rata, wa'uburé hã.