—Zae rokẽ awahtao xine mõkomo pitiko eraseme awahtao xine, morararo matose zae ro matose tuhkã poko eraseme toehse awahtao xine. Morararo zae pyra awahtao xine tuhke pyra mõkomo eraseme awahtao xine, zae pyra ro matose exĩko tuhkãkõ poko eraseme toehse awahtao xine. Morararo tineru poko zae pyra awahtao xine sero nono po, ahnikãko rokẽ matose. Imeĩpo kurã onekaropyra Ritonõpo oya xine mana.

—Na hte Tĩrtũm tanhmã mẽ pakute hã mẽ pahpumunh mex nẽ. Koja mẽ amã mẽmoj gõ ka mẽ kãm hprãm xà hkôt ho anhõxỳ hkêt nhũm ja hã mẽ apumu nẽ axte mẽ amã mẽmoj gõ. Nom hpãnhã mẽ amã õr rax o wamta jakre nẽ kugõ. Nom kot ka mẽ ri mẽmojta o anhõxỳ ho ri apa nhũm tee ri ja hã mẽ apumu nẽ axte mẽ amã mẽmoj nhõr kêt nẽ. Koja mẽ amã mẽmoj gõ ka mẽ ho anhõxỳ ho ri apa nhũm ja kêp homnuj nẽ. Series([], )

—Axapitiki parĩkatxi atão pikaminiã, ininiã kãkiti auikariko piposotiniri parĩkatxi apiatakari pikamini apaka. Axapitiki piĩtiriuata mitxi, ininiã eereka kaiãori piĩtiriuata.

Âdiempa tâlâ tatogue, âkelomo emawyadâninra xuduze Deus toenzepa tâwâenseim târâ eydâ tatodâ. Âdiempa tâlâ tatogue, âkelomo emawyadâdânryram olâ ise Deus nudupa tâwâenseim târâ eydâ tatodâ.

Aze amo uzekaiw katu maꞌe pixikaꞌi maꞌe rehe aꞌe nehe, uzekaiw katu putar maꞌe uhuaꞌu maꞌe rehe aꞌe nehe no. Aze pixikaꞌi maꞌe rehe imunar aꞌe nehe, uhuaꞌu maꞌe rehe imunar putar aꞌe nehe no, iꞌi wanupe.

Mbaꞌeta mbovyꞌi oguereko kuaa vaꞌe ma heta vaꞌe voi oguereko kuaa ꞌrã. Haꞌe rã mbovyꞌi vaꞌe ndoguereko kuaai vaꞌe ma heta vaꞌe voi ndoguereko kuaai ꞌrã.

Niɡ̶ina ane yakadi me jinakatonaɡ̶atema niɡ̶inoa anicinoa ane diɡ̶ica jaoɡ̶ate, odaa yakadi me jinakatonaɡ̶atema niɡ̶inoa anicinoa anida ane jaoɡ̶ate. Pida niɡ̶ina ane daɡ̶a yakadi me jinakatonaɡ̶atema niɡ̶inoa anicinoa ane diɡ̶ica jaoɡ̶ate, odaa ayakadi daɡ̶a jinakatonaɡ̶atema niɡ̶inoa anicinoa anida ane jaoɡ̶a. Enice nige daɡ̶a yakadi metiɡ̶adinakatonitema niɡ̶inoa niliicaɡ̶ajetecidi niɡ̶ina iiɡ̶o, amiijo ica ane ɡ̶adinakatonitema niɡ̶icoa beɡ̶ewi me ɡ̶oniliicaɡ̶ajetecidi?

—Kiroki ga ndahe'yiva'ea repia katu – gaha he'yjuhuva'ea repia katu no ahe mbojikoga ojihe. Kiroki ga ndahe'yiva'ea rehe omotetirũa – gaha he'yjuhuva'ea rehe omotetirũa no ahe mbojikoge'yma ojihe, ei Jesus'ga. Po pe ndapepo'rukatui yvyakotyva'ea penhiitambere'ia, a'ero po ti Tupana'ga nomondoi oapoa pyryheteva'ea yvagipeva'ea pe me nehẽ topo'ruyme ti g̃a javo.

Ũ tỹ nén ũ sĩ ki rĩr há han kỹ tóg nén ũ ki rĩr há han kãn ke mũ gé. Jãvo ũ tỹ nén ũ sĩ ki rĩr kónãn kỹ tóg nén ũ ki rĩr kónãn kãn ke mũ gé sir. Ẽg tỹ ga kri nén vég mũ vỹ kãnhmar tũꞌ he mũ. Ãjag tỹ hã ra ga kri ãjag tũ ki rĩr há han tũ kỹ ãjag tóg kanhkã tá tỹ nén ũn tũ nỹtĩnh mũ gé.

Tereiporu porã ne mbaꞌe ereiko porã hagwã. Ndahetái ramo ne mbaꞌe, ereiporu kwaa ramo, iporã arã nde-vy. Hetave tave erereko ramo ereiporu kwaa arã upe ne mbaꞌe reta voi ave. Nde pyꞌa porã-gwi ereiporu kwaa ne mbaꞌe. Ha ndahetái ramo ne mbaꞌe, ndereiporu porãi ramo upe ne mbaꞌe mbovy, hetave tave erereko ramo, ndereiporu kwaái arã upe hetave vaꞌe ave. Nande reko porãi-gwi ndereiporu kwaái ne mbaꞌe. —Ha nane arandu porãi-gwi ndereiporu porãi ne mbaꞌe ko yvy pygwa. Mbaꞌéixa po ereiporu kwaa vaꞌerã Nhandejáry remimeꞌerã? heꞌi Hesu omombeꞌu-vy.

Aõmydỹỹnana aõ aõkõmy kai òbitimy masỹnykeki, tule aõ nihikỹmy kai iweselemy mabeke. Inyõ heka ibutemy wasikeki, tii tule aõ nihikỹmy rawasinykre. Kaiboho heka kabede nieru‑di òbitimy aõkõ atxibenykeki, tule biu‑ki araròsòna bitaõtyhy, aõ wiwihikỹ inatyhy wahe.

—Ikaꞌaranũũeꞌema ꞌgã amũ nipo okaꞌaranũũa wereko esage, mamaꞌe esage are etee imomyau. Aꞌe ꞌga nanẽ okaꞌaranũũ kwajamũ wereko esage futat nũ, mamaꞌe esage are etee imomyau. Imomyau ekoeteꞌema akou— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Ikaꞌaranũũeꞌema ꞌgã amũ okaꞌaranũũꞌĩnamũ imomyau ekoete etee futat. Aꞌe ꞌga nan tee futat okaꞌaranũũ kwajamũ omomy ekoete te futat ajemogyau— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau. —Nan pẽẽ iaporamũ Janeruwarete ꞌga namuraꞌuweri omamaꞌea pẽ nupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau uꞌama.

Arkati. Gêdja me'õ mỳjja kakritte kumrẽx, mỳjja ngrire kam àpênho djan prĩne o djuw mex ne o àkĩnh kêt, me'õ tãm gêdja arỳm ajte amũ ijukri mỳjja rũnhdjwỳo djuw mex. Nhym bep kati, gêdja me'õ mỳjja kakrittekam àpênho djan arỳm o akĩ ne kam ajte mỳjja raxkamdjwỳ àpênho djan adjwỳnhdjwỳo akĩ. Bir be, tãm. Dja gar pykabê mỳjja kakrit, pi'ôk kaprĩjao akĩ djãm Metĩndjwỳnh kute kàjkwakam õ mỳjja rũnh, õ mỳjja mextire kute ar amã õrmã got? Kati, arỳm ne ar akabi.

—Aꞌkî tauya sîrîrî, anîꞌ wanî mararon mîrikkî tîîse yapurî epuꞌnen pe tîweꞌsen mîrîrî yeꞌnen mîîkîrîya mararon pepîn yapurî epuꞌtî yairî. Tîîse anîꞌ wanî ya mararon pîꞌ amaꞌyeꞌ pe, mîrîrî warantî nîrî mararon pepîn pîꞌ amaꞌyeꞌ pe awanî. Tîîse amîrîꞌnîkonya ipîkku pe aweꞌtoꞌkon yapurî epuꞌtî pra awanî ya tarî non po, oꞌnon yeꞌka pe see ipîkku pe aweꞌtoꞌkon tîrî Paapaya eꞌpainon, kaꞌ pon aapiaꞌnîkon?

Tik te hãmyok mĩy, tu hãpxop kutõgnãg pẽnã max, puxix hãpxop xexka pẽnã max kamah. Kaxĩy tik kummuk te hãpxop kutõgnãg pẽnã kummuk, puxix hãpxop xexka pẽnã kummuk kamah. Tik te hãpkohe' mĩy, tu tayũmak hã' pẽnã kummuk, puxix kamah Topa yõg hãpxopmã max pẽnã kummuk.

— Eyju cedag̃ yopĩcat kug̃ pima, cedag̃ ma yobog̃at tak epejukuk. Warẽmtag̃ yopĩcat kug̃ pima bit, warẽmtag̃ ma yobog̃at tak epejukuk — io'e.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo:—Kanahën dꞌos hẽ ji ma hedoo doo, ji dajẽẽr hedoo doo, baad hanꞌyyh doo, hajõng do na-ããj hẽ baad tabanꞌyyh. Kanahën dꞌos hẽ hadoo do baad nanꞌyyh doo, hajõng do na-ããj hẽ dooh baad tanä bä. Ti hyb nꞌaa, badäk hahỹỹ bä bë wë hanäng do baad bë nanä bä, dooh da Pꞌop Hagä Do anꞌoo bä bë hã bë ma hehꞌäät do hỹ pong jé.

Ti³he¹nxa³wi¹. Nxe³yãn¹ta¹ yen³kxa² jũ¹lxi³te²a² wain³txi³ o²la³kxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ã²la² kãin²te²su² ju³ta² wain³txi³ o²la³kxah¹lxi³nũ³nĩn¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ jũ¹nxe² ki³han³sxã³ o²la³kxah¹lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ã²la² kãin²te²su² ju³ta² ki³han³sxã³ o²la³kxah¹lxi³nũ³nĩn¹tu¹wi¹. Jã¹nxe³ju³kxai³lu² wxa²yen³kxi³khai³xa² wain³txi³ o²la³kxah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ a²ha²jã¹nxe² Txa²wã¹sũ̱³na² yen³kxa² hxi²kan¹txi³ wain³txi³ o²la³kxah²lxan³so³li¹.

— Xala xamaniya atyo enaosexeta tyomita xoalinihare inirere hoka enaosexeta tehitiya atyoite tyoma xoalinihare kalorexe, exahe xala xamaniya atyo maisa waiyexe xoalinihare inirere háomane hiye hoka maisa tehitiya atyoite waiyexe xoalinihare kalorexe háomane hiye. Xiyaiya, xikaiwitaiya exe halitinai waikohekoa tyaoniterenai noloxa hoka xalaiya isehena xomana xiyehaliti aliterexe?

Oniani ida a'onira onava'isohivini hija. Ija'aria biogajahakihi ida hoariha kanahina pa'itxi-ra akadava'avini; biogahi jaboni ida nahina karaho-ra akadava'avini. Ija'aria biogarihi ida hoariha kanahina pa'itxi-ra akadava'ajahakivini; ni-biogaki ida jaboni hoariha kanahina karaho-ra akadava'avini. Avarigarihi ida hoariha kanahina kaidivaki-ra avarakadava'avini; ni-Deus a'onira no'aki kidinahina kaidivakia avarakadava'aki kaimoni.

Kyze ikiahatsa ja ahanamy zuba tsikaeni tsimaha zeka situk wasani tsimykaranaha iwaze ikiahatsa ahanamy tsizubarẽna tsimaha zeka situk niwatihi wasani tsimykaranaha. Ikiahatsa ja ahanamy zuba tsikaeni tsimaha zeka situk batu wasani tsimykaranaha. Iwaze ahanamy tsizubarẽna tsimaha zeka niwatihi situk batu wasani tsimykaranaha — niy. — Ikiahatsa namy zuba tsikaeni tsimaha zeka situk mybarapetu tsimykaranaha. Kytsa ahaokyrysaro humo tsimysispihikbatakanaha zeka ba zikspirikponaha. Ikiahatsa ahaspirikpo byizeka Deus isapyrẽnikia ty ba ahabo nyny ziky.

Pyno uiwyriaꞌin waku watunug yne aiweꞌeg hap ok tã Tupana mikyꞌesat yne ete sio motpap wato nug hap kaipyi sio kurin motpap hap nug hap kaipyi waku watimõtypot kahato Tupana aiminug koꞌi hap ete e. Karãpe aheso hap kurin miꞌi pote iꞌewyte aheso hap iwato hap watunug kuap pote Tupana yt aimohey kuap i pywo sehay nug hamo e. Maꞌato hãpyk kahato aiminug kurin yn mytkai miꞌi pote meiũran iwato rakat nug hamo Tupana aimohey kahato e. Maꞌato yt hãpyk i kurin kat aiminug kaipyi pote iꞌewyte yt aimohey hin i iwato rakat nug hamo e. Uiwyriaꞌin eiweꞌeg wo o ehekat mõꞌẽ hap ete. Waku hãpyk kahato eweimõꞌẽ Tupana miium ehepiat koꞌi e. Ehegyiꞌat hãpyk kahato hap kaipyi ti aru Tupana eikuap hãpyk sio yt sio ehekat iwato sio kurin hap e. Maꞌato hãpyk kahato ehekat mõꞌẽ hap taꞌakasa toikuap hawyi meiũran poꞌog tekat toimõꞌẽ kahato ehowawi eimohey hap toikuap hawyi eimohey hap upi e Iesui. Yt kat i i tomaꞌat hap toikuap eikai hawyi poꞌog tutum ehepe tekareꞌen hawyi iꞌewyte wuatꞌi eꞌat piat kareꞌen tutum ehepe wy e.

Enepone xâne motovâti kúveovokono pónea ítuke ya ákotike axu'ína, koati motovâtimaka kúveovokono ya xu'ínatike. Kene enepone ákoti oponóvo ítuke ya ákotike axu'ína, ákomakamo opónovo ítuke ya xu'ínatike. Enepo hákoti motôvo kívivokono unátiyea kixeku iké'itukexi tiûketi, kixovókuti íhae yâye yara kúveu mêum, namo kíxoaye peréxikonoa ne koati kaná'uti apeínoviti íhae xoko Itukó'oviti?

Kã'ró naâ kɨosé me'ra ãyuró weérã, pehé kɨosé me'ra kẽ'rare tohôta wee boósama. Ãpêrã naâ kã'ró kɨosé me'ra keoró weetírã, naâ pehé kɨosé me'ra kẽ'rare keoró weetí boosama. Mɨsâ a'ti nukúkãkãhase me'ra keoró weetíkã, Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre ãyusé, ɨ'mɨ̂sekãhasere o'ôsome.

“Rasunpa, caynu ashcunallaćhu chalapacuna nunacá achcaćhüpis chalapacunam can'a. Cay ashllaćhüpis mana chalapacunacá piyurćha canman achcawan'a. Cay pachäćhu cäcällamanpis mana chalapacuna cayalcaptiqui'a ¿pitan cunfiacuśhunquiman sumä imapis cäcätá?

Te duré tãma nharĩ za'ra:— Ãté ni'wam norĩ hã te za danhibrob 'rare hã, dazô te te 're 'madâ'â wẽ za'ra. Tawamhã dama umnhasi wa, te za da te tãma 're pisutu za'ra, danhibrob ahâ na, te te dazô 're 'madâ'â za'ra mono da oto. Tane, danhibrob 'rare, dazô te te 're 'madâ'â wasété za'ra mono wamhã, te za da te 're waihu'u za'ra, ĩsa'ẽtẽ na zama, za dawi 're ĩsipsaihuri za'ra mono na. Ti'ai ãma danhimarĩ hã, dazô 're 'madâ'â wasété za'ra wa'aba mono wamhã, e 'wa hã te za marĩ ĩwẽ uptabi hã te te aima 're pisutu za'ra wa'wa, sô 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono da. Mare di. Ni'wa, te te aima 're pisutu za'ra wa'aba mono õ di za.


Tomeseke pyra awahtao xine imepỹ mõkomory poko, oya xine mõkomo onekaropyra mã Ritonõpo omõkomorykõme.

—Nẽ kot kaj mẽ jar Tĩrtũm kot mẽ amã mẽmoj nhõr xwỳnhja ho anhõxỳ ho ri apa. Hã koja nhỹrmã kaxkwa kamã mẽ amã mẽmoj mex nhõr kêt nẽ.

Apanakini tii pimanĩkatakaniã, ininiã kona kãkiti sikai tiitxi pinakiti inini ĩkapani.

Koendâ nhuduypy amânhepyra âmaemo tarâ onro anaym watay, nudupa lâpylâ ise koendonro modo târâ eagâ mataymo.

Aze napezekaiw kwaw amo ae teko wamaꞌe rehe nehe, mo umur putar nemaꞌe ràm newe nehe, iꞌi wanupe.

Nhombaꞌe re napepena porãi rire mavaꞌe tu omeꞌẽ ta pendevy guarã vaꞌekue?

Niɡ̶ina nige daɡ̶awiitetiwaji niɡ̶ica ane iɡ̶enaɡ̶atema niɡ̶inoa ane nepilidi eledi oko, amiijo ica ane yajigotaɡ̶awa ica ane ɡ̶anebi?

Po pe ndapehepiakatui aheapoa ahe ve ahe mbojikoge'yma ojihe, a'ero po ti Tupana'ga nomondoi peapoa pe me nehẽ, ei Jesus'ga.

Ãjag tỹ ẽprã nén vég mũ vỹ tỹ Topẽ tũ nĩ. Ti hã mỹ ãjag tóg ki rĩr ke mũ. Ãjag tỹ ti tũ ki rĩr há han tũ kỹ tóg sir ãjag mỹ ãjag tũ pẽ ẽn nĩm ke tũ nĩ gé, kanhkã tá,” he tóg.

—Ha ndereiporu porãi ramo koꞌa-py ereiporu vaꞌe, avave nomeꞌẽi arã ne mbaꞌe teerã nde-vy.

Iny witxira nieru‑di heka òbitimy boibebenyõkeki, timybo anieru tyhy‑di òbitimy boibeke.

—Janeruwarete ꞌga maꞌe ete ate ꞌagamũ mamaꞌea. ꞌGa te ꞌã jane mogy ꞌagamũ omaꞌea ywy pype— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Omaꞌea mamaꞌe are ae jejuka esageꞌemamũ ꞌga namuraꞌuweri mamaꞌea ae upe peu— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama oporogytau.

Dja gar ari me õ nêkrêx prokam amikràn o adjàkĩnho aban ar mekbê o abikẽnho aba, djãm Metĩndjwỳnh kute ar amã anhõ mỳjja nhõrmã, anhõ nêkrêx djwỳnh kute ar amã õrmã? Arkati.

Moropai îꞌ kaiꞌma tiaronkon yemanne koꞌmannîpî epuꞌtîyaꞌnîkon pra awanîkon tanne îꞌ kaiꞌma Paapaya amîrîꞌnîkon pia ayemannekon ton tîrî eꞌpainon aapiaꞌnîkon? —taꞌpîiya toꞌ pîꞌ.

Xate 'ãnõy yõg hãpxop pẽnã kummuk, puxix tikmũ'ũn kuxa 'ãkopa yũm 'ohnãg, tu hãpxop max xa' hõm putup 'ohnãg kamah. 'Ãmhok.

Eyju warẽmtag̃ wara'acat pubut kug̃ pima, ka'ũma ma wara'at je'g̃ũm eywebe eybubun.

Badäk hahỹỹ bä bë hã Pꞌop Hagä Do anoo do baad bë nanä bä, dooh bë ma hanoo pé bë hã hỹ pong jé —näng mäh.

Wain³txi³ o²la³kxah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ti² wi¹la³ wa³kon³yah³lxin¹kxa² yo³ha² Txa²wã¹sũ̱³na² sa²kxai³lu² ũ³yho³hi¹nx2ti³xa³lho³li¹.

Exahe xikaiwitaiya haiyaharenai xiyehare hoka xalaiya isehena xomana xixiyehare kaiserehare? nexa.

Avarakadava'ajahakirihi ida hoariha kanahina. Ni-vahoariha no'ai hini vanofiki avakadimoni hini.

Ikiahatsa mektsa namy ty pykyhytu ahabyizeka, batu aty tohi ahanamy ty nynyzo ziky.

Uiwyriaꞌin eiweꞌeg wo o iraniaꞌin ekat eipo piat hawyi e. Yt etiꞌatumaꞌat reiꞌo iꞌatumipuru taꞌatuekat ete e. Maꞌato miitꞌin ekat etimaꞌat epo pe toĩneꞌen mote meiũran yt kat i Tupana tum tekat ehepe yt eimohey i pote e. Miꞌi hawyi yt karãpe i hekat rakano eweikupteꞌen yt karãpe i Tupana mipoityro wo eweikupteꞌen e Iesui.

Kene hákoti motôvo kívivokono péni ítike koeku iké'itukexi ítukevo po'i xâne, namo kíxoaye peréxikonoa koati ítikevomo?

Mɨsâ ãpêrã yeekãhasere keoró weé wee'. Tohô weérã mɨsâ, mɨsa yeé niî boo'kere yẽ'êsome.

Mana caynu nunap imallantapis mana sumä cuydayalcaptiqui'a ¿pitan ampá cunfiansanwan uycuśhunquiman tücäniquitapis?

Marĩ hã date hã, dazô 're 'madâ'â wasété za'ra wa'aba mono wamhã, e niha te za marĩ ĩwẽ hã da te aima 're sõmri za'ra wa'wa, ate da. Mare di. Ni'wa te te aima 're sõmri za'ra wa'aba mono õ di za. — Ãne Zezusi ma tô tãma waihu'u za'ra.


—Asakoro tosẽke exiry tupime mana. Ynara exiryke, toirõ pyno awahtao xine imepỹ se hkopyra exĩko matose mokyro pokoino. Mokyro maro oerokurukõke imepỹ maro oerokurukõ se pyra roropa exĩko matose. Morararo Ritonõpo poetoryme awahtao xine tyorõ onyripyra matose oesẽkõme, Ritonõpo poetoryme oexirykõke, tykase Jezu eya xine.

—Nẽ kot kaj apyxi nẽ anhõ patrãw hamẽxkrut nẽ arĩgro pyxi hã hamẽ wa kãm axàpênh o amỹkry hkêt nẽ. Kot kaj anẽ nẽ hõ gryk ã hõ kaga. Ja pyrà nẽ kot kaj mẽ jar pika ja kamã akàxpore nẽ akukrêx pix kukamã ajamaxpẽr o ri apa hã kot kaj mẽ amã hapê htỳx nẽ mẽ kêp ho anhõxỳ ho ri apa. Nẽ akukrêx rax gryk ã Tĩrtũm kãm hprãm xà hkôt akukrêx o tanhmã axpẽn to ajuta hto ho ri apa hkêt nẽ. Ja pymaj kwa kêr ka mẽ ãm Tĩrtũm pix mã mãn ajamaxpẽr rãhã ho ri apa. Jao te akukrêx nẽ akàxpore mã axàmnhĩx ri anhĩhkra karo ho ri apa pyràk. Anẽ.Nhũm pre ã Jejus mẽ ahkre anẽ.

—!Apakata kãkiti parĩkauatini ipi iauĩtena ĩkapani, kotxi atxiĩti ãti omanata, ãti itireta. Atxiĩti ãti apokaerekata, ãti inorita. Iua atokokana kãkiti kona posotari iparĩkauatini tiitxi ikinipoko iamotini ĩkapani, Teoso ĩkapani iparĩkauatakasaaki. !Apakata piauĩtetiniri Teoso, txineiro piauĩtetakasaaki —itxa Xesosi.

— Azagâ tywymâgueim kurâ watay, nuduwâpyra azakâlâ agueho arâ aguientoem; merâ âdylâ aguiendyse, mâkâ âdylâ aguiendyse lâpylâ. Aituo tokalâ aguehobyry lelâ aguienkyly. Arâ lâpylâ mawânkâ awâkâ Deusgue tywymâgu ize tawyly umelâ toenzepa dinheru izetonro modo, Deusgue iwymâgüem nudupa awyly — kely Jesus.

Awa nupuner kwaw mokoz awa hemiruzeꞌeg romo weko haw rehe aꞌe. Uzamutar katu putar uzarete aꞌe nehe. Naꞌiakatuwawahy kwaw inugwer rehe nehe. Weruzar putar uzarete nehe, nuzekaiw kwaw inugwer rehe nehe. Aze neremetarer nezar romo hekon nehe, Tupàn nuiko kwaw nezar romo nehe. Aze Tupàn nezar romo hekon nehe, neremetarer nuiko kwaw nezar romo nehe.

— Avave rei nombaꞌeapoi ꞌrã mokoĩ patõ pe. Mbaꞌeta peteĩ re ndaꞌijaꞌeive ꞌrã amboae oayvuve vy. Haꞌe rami eꞌỹ vy peteĩ ojou porãve vy amboae ma ndojou porãive ꞌrã. Ndaꞌevei Nhanderuete pe peiko aguã, peráta re ndaꞌevei reve.

Aɡ̶ica ane yakadi me dibatema iniwataale necalaixedi, igaataɡ̶a ini ane daɡ̶a yemaa, odaa iniaaɡ̶eledi baɡ̶a lemaanigi, domige ini ane nienaɡ̶aneɡ̶e, odaa iniaaɡ̶eledi aɡ̶alee deemitetibige. Odaa joaniɡ̶idaaɡ̶ee aɡ̶akati mabaatema Aneotedoɡ̶oji, nige leedi mawiite inoatawece onidaaɡ̶ida manigaanyetece dinyeelo.”

—Kiro po ti ji g̃a mombe'ui mokonha'g̃a ahepojykahara'g̃a pe me pe mbo'eavo, ei Jesus'ga. Tiruahũ ahe poravykyrame mokonha'g̃a pe opojykahara'g̃a pe. Po ahe oporavyky mokonha'g̃a pe, a'ero po ahe ojipe'ga arõhetei ojipe'ga arõe'yma. Ovy'a hete po ahe onhimiarõve'ga rehe ojipe'ga koty ojirovage'yma.—Na jitehe ahe nonhi'ĩpo'rukatui Tupana'ga ovy'aheterame itambere'ia rehe. Tupana'ga potaheterame ahe ndovy'ahetei itambere'ia rehe. Itambere'ia potaheterame ahe ndojirovagi Tupana'ga koty, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

“Ã jagrẽ régre nĩn kỹ tóg vẽnhmỹ tĩ. Ã tỹ Topẽ hã tỹ jagrẽ nĩn kỹ jãnkamy tãn ẽn tỹ jagrẽ nĩ sór tũg nĩ. Ã tỹ jãnkamy e ve sór kỹ ti hã mĩ ẽkrén kỹ ti hã vỹ tỹ ã jagrẽ nĩnh mũ. Kỹ ẽg tóg Topẽ tỹ ẽg mỹ nén tó mũ ẽn to jykrén há han ke tũ nĩgtĩ. Ã tỹ Topẽ to há nĩn kỹ ã tóg sir ga kri rico to vãsãn sór ke tũ nĩ. Ã tỹ ga kri rico nĩ sór kỹ ã tóg Topẽ mĩ ẽkrég tũ nĩ, ha vemnĩ,” he tóg, Jesus ti. Ti tỹ ẽg tỹ ti tũ hã to jykrén há to jykrén há han ke tón hã vẽ.

—Ndaikatúi erembaꞌapo mokõive-pe. Peteĩ vaꞌe-rehe nande aꞌe porãiry vaꞌerã. Ambue katu erehayhu tee vaꞌerã. Peteĩ vaꞌe-rehe ne rakateꞌỹve arã. Ha outro-rehe katu nerepenái arã. Peteĩ vaꞌe nheꞌẽ-rupi mate ereiko arã, heꞌi omombeꞌu-vy. —Upéixa ave ereiko ramo Nhandejáry nheꞌẽ-py, ndikatuvéi erepena eterei ko yvy-rehe oiko vaꞌe nde pirapire-rehe. Ne rakateꞌỹ eterei ramo pirapire-rehe, ipuꞌaka vaꞌerã nde-rehe. Nerepenái vaꞌerã Nhandejáry-rehe. Nde kupe-py rei oĩ vaꞌe-rami erereko vaꞌerã íxupe.

Inyõ iny inatxi deòdumy aõkõ rarekre. Inatxinaõ dori iluukre, ijõ ta iluukõkre. Deuxu dee maaõmysỹdỹỹõtyhy. Tiu nierurahi inatyhymy teamyhỹteki.

—Namukũja ꞌwyriara ꞌgã nemiayuwa rũi ꞌga amũ rekoi. Noporowykyaꞌuweri ꞌga amũ mukũja ꞌwyriara upe. Kasi aꞌe pe ꞌga ajepeja ꞌga ree etee ꞌga poromutaramũ akou ne. Majepeja ꞌga ree jẽmĩ oporomutareꞌemamũ ne. Wemifutara ꞌga jeꞌeg imũ etee mamaꞌe apou ne. Aꞌeramũ ꞌga wemifutareꞌema ꞌga jeꞌeg imũ mamaꞌe apoweꞌem ne. Nan tee futat pẽẽ. Pejekaꞌaranũũ kwaiwete are etee eaꞌat maꞌeramũ nepẽneaꞌaruꞌjawi Jarejuwarete ꞌga ree. Nepejemogypyygaꞌuweri kaꞌaranũũ are Jarejuwarete ꞌga reewe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau.

Ẽ, nhỹnh ne me'õ õ bẽnjadjwỳr amãnhkrut'õ amẽ arkum àpênh ar ba? Kati, gêdja o anen kam te o ane. Gêdja kum ja kurên kam kum ja jabê. Nàr kon, gêdja kum ja kĩnh ne kumãbit apê ne kam kum ja kurên kum àpênh kêt ne. Dja ga amã Metĩndjwỳnh kĩnh ne ajte amã nêkrêx kĩnh ne kam kute bẽnjadjwỳr amãnhkrutmã adjàpênh pyràk. Gêdja ga te o ane, ane.

Moropai taꞌpî Jesusya: —Asakîꞌnankon tîkaraiwarîtonon poitîrî pe anîꞌ wanî eserîke pra awanî. Maasa pra tiaron yapurîiya morî pe, moropai tiaron muꞌtunpaiya. Tiaron maimu yawîrî awanî tîîse, tiaron pîinamaiya pepîn. Mîrîrî warantî Paapa poitîrî pe eꞌnî tanne, ipîkku pe eꞌnîtoꞌpe tîniru yuꞌse esekaꞌnunkan eserîke pra awanî —taꞌpî Jesusya.

—Tikmũ'ũn te yãy xuxyã 2 pu' hãm hok, ka xuxyãp-xet putup pax, 'ĩhã' nõy putup nõg. Ha tikmũ'ũn xupkũmĩy, puxix tayũmak tu' hãm, pa tikmũ'ũn te Topa xak, puxix Topa tu' hãm. 'Ũkux. Kaxĩy.

Pũg̃'a be uk'a be bima, iba'ore ibuywatwat'ukat pe xepxepayũ beam kapik am. Kariwawayũ wara'at tag̃tag̃tag̃ e'em pima, itakoma kuka o'e pũg̃ kay jekariwa kay, wara'at jekariwa ikukpin cĩcã bima. Kũyjobit kuka o'e pũg̃ a'õ kay wara'at a'õ kay kũyjobit'ũm pima. Imẽnpuxim dinheiro kay jĩjã bima, Deus kay jĩjã g̃u kuka epe'e — io'e Jesus.

Ti mꞌ Jesus ky hado kän:—Dooh sa karom haja bä pawóp ta kariw nꞌaa sii tamoo wäd bä séd noo gó. Tii dꞌ tahado bä, ta kariw nꞌaa see dooh takamahä̃n bä, ta see ti takamahä̃n. Ta see wë da baad tamoo wät da, ta see taty nꞌaa gesꞌyyk da. Ti hadoo bë hã. Dooh bë haja bä bë hꞌyy keséj bä. Dooh bë haja bä Pꞌop Hagä Do hã bë hꞌyyb däg bä, dajẽẽr hã na-ããj hẽ bë hꞌyyb däng bä —näng mä Jesus.

A²nxe³jut3su² a²nũ²a² ha¹lin¹te²na² nxe³ya³sxã³ nxe³te²na² wãn³txai²na² hxi²kan¹ti³ sa²yxo²we¹ka³te²sxa³yu²hẽ³li¹. Nxe³sxã³ txa²wã¹hxi²kan¹ti³lo³tẽ³jah¹la² ka³na³ka³na³te²na² ĩ³hi̱³ki̱³sa²kxai³ txa²wã¹hxi²kan¹ti³lo³tẽ³jah¹la² ã̱³xai²na² a³lxi²ki̱³sa²kxai³ nxe³hĩ̱³ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ txa²wã¹hxi²kan¹ti³lo³tẽ³jah¹la² ka³na³ka³na³te²na² sa²yxo²we¹ki̱³sa²kxai³ txa²wã¹hxi²kan¹ti³lo³tẽ³jah¹la² ã̱³xai²na² sa²yxo²ã³ki̱³sa²kxai³ nxe³ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Jã¹nxe³jut3su² Txa²wã¹sũ̱³na² so¹lxi³ sa²yxo²we¹ta̱³nxa² yen³kxa² kwa² ũ³ha¹kxi²ki̱³ju³ta³nũ³a² o²la³kxi²ta̱³nxa² yu³ka³na³ka³na³ju³ta² so¹lxi³ hxi²kan¹txi³ kãi³ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Je³su²jah³lo²kxai³ nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

— Maisaiya atyo xala hare hinamahare xekohaseti wakanehare tyaonita haxowakita. Nikareya hoka hatya awaiyetita, hatya maisa awaiyetyare xoahaiya. Tyakekota hatya, hatya maisa tyakekore xoahaiya. Nikare tehitiyaiya maisa aliyakere Enore maniya hahekoita, olo xiyehaliti harenai maniya hahekoita xoaha haxowakita.

Hari. Honai abonoa ni-bikaabokaki ida ka'da'di vi'bamiki vaathi-ra naabahaha'oadahavini. Bivajahaki ada ka'da'di hoarana, athi-ra naabavini jaboni. Bada bini'avini oadani ida ka'da'di kabadani, ni-bikaabokaki ida ka'da'di hoariha athi-ra naabavini, oniani ida bikajonivini hija. Ka'da'di ada Deus. Ka'da'di fori hiki ida jiniro. Ija'ari va'ini-ra nahonariahihivini fori hiki ida jiniro. Ija'aria biva'ahavini oadani ida jiniro va'ini nahonariahihini hini, ni-biva'ahaki ada Deus va'i nahonariahihini hini — va'ora ni'aha ada Jesus.

Kyze ba aty tohi petoktsahatsa ipehatsitsa bo ziky myhyriziktsokzawy humo my zeka. Itsumuẽhĩtsa petoktsa hatsa bo ba zikaha. Petoktsa hatsa tsimysitsumuẽhĩnaha zeka estuba hi akparawy mozik. Ustakta akparawybyita mozik. Sitsumuẽhĩtsa mytsaty nikara:“O estuba zuba kakparawy. Ustakta batu kakparawy” Iwa mytsaty nikara. Sesus ispe niy ikiahatsa niwatihi. Deus harere bo hyỹ tsimaha zeka iwaze okyrysaro ty iokboha zuba ahakparawy. Ikiahatsa okyrysaro humo zuba ahakparawy zeka iwaze Deus harere bo batu yhỹ tsimaha — Sesus niy.

Uiwyriaꞌin eiweꞌeg wo o ehekareꞌen koꞌi wywo eweikupteꞌen e. Pyno wẽtup sehay i ahenoi teran ehepe e. Yt naku i kahato typy eikaꞌiwat e. Niatpo kahato ti pyno typy ok aikaꞌiwat pote e. Typy aikaꞌiwat hap kaipyi wẽtup aikaꞌiwat no wẽtup ahewanĩkap mo wẽtup aiwy ok sese wẽtup ahewanĩkap sese topyhuꞌat e. Katupono yt watunug kuap i typy ok mikyꞌesat i koꞌi e. Wẽtup ok aipoꞌoro — Etunug no miꞌi pytkai wẽtup ok — Yt e. Yt wateropat kuap i typy ok ahetuꞌisa koꞌi aipoꞌoro haria e. Miꞌi hap ewy kahato yt watunug kuap i typy Ahetupana wo e. Yt naku i watunug ahekat neꞌi ahetupana wo katupono miꞌi watunug hawyi ti Tupana sese yt watunug kuap i Ahetupana wo ahekat mowato hap kape yn aiwanẽtup hap hawyi e. Miꞌi hawyi Tupana yt aipoꞌoro kuap i towat nug hamo maꞌato ahekat kyꞌesat hap kape yn aipoꞌoro. Miꞌi tã neꞌi pote ti typy ahetupana rakano watoĩneꞌen.

—Ako ahinoêti motovâti pi'á kíxea pátarauxa. Vo'oku koêkumo ivávakea ne po'ínu, yane ákomo itúkoake ne po'ínu, áko'o itukovo yuíxovoxo ítukexeake ne po'ínu, yane ákomo itúkoake ne po'ínu. Kúteanemaka koeku ákoyea yusíka yíxivo ítuke Itukó'oviti koeku yíxivo kirí'uxi tîketina —kíxovokoxoane Jesus.

Neê ni'kɨ́ pɨárãre da'rá ko'te masitisami. Ni'kɨré ma'ígɨ, ãpiré ma'itísami. Tohô niikã́ ni'kɨ́ dutisére yɨ'tígɨ, ãpí yeé pe'ere yɨ'rɨ́ nɨ'kasami. Ã'rá weeró noho mɨsâ niyérure ma'írã, Õ'âkɨ̃hɨ pe'ere ma'i masítisa', niîkɨ niîwĩ.

“Chayurá śhun'uyquita tapucuy mayanninta atinayquipäpis. Manam pï sirbipacüpis ishcay patruntá sirbinmanchu. Juccätam ćhïninman, juccätam cuyanman; juccätam jamuyanman, juccätam wätanman. Chaynütacmi amcunapis nï Diostawan cäniquitá jucllaćhu sirbinquimanchu” nila.

Te duré tãma nharĩ za'ra:— Dama romhuri'wa hã ĩsib'apito maparane wamhã, aiwa te te tãma 're romhuri wẽ zahuré mono õ di za. Duré sahuré te te 're sawi pese zahuré mono õ di za. Misi te za te te 're sawi pese. Ĩhâiba amo si te za te te siwi 're wẽ'õ. Duré sahuré te te 're wapari pese zahuré mono õ di za, romhuri'wa hã. Misi te za te te 're wapari pese. Ĩhâiba amo si te za te te 're 'ruiwapari. Tane, a norĩ wa'wa hã rob'uiprazéb zô si asima 're romhuri za'ra wa'aba mono wamhã, e aiwa asimiromhuri za'ra wa'wa hã za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri me. Mare di. Aiwab õ di. — Ãne ma tô Zezusi hã tãma waihu'u za'ra, tisiré 're ĩnomro mono norĩ ma.


Jezu namorepatopõpyry(Mat 11.12-13 5.31-32 Mak 10.11-12)Mame parixeu tomo a Jezu omiry totase. Mõkomo satokõ ynaroro, tineru roropa se ynaroro. Naeroro Jezu typoihtose eya xine.

Hãmri nhũm Parijew nhõ xwỳnhjaja mar o kuhê. Na prem ra mẽ hikàxpore rax gryk ã Jejus kaga. Jakamã ã kot mẽ kãm kàxpore jarẽnh anhỹrja ma nhũm ja mẽ kêp omnuj nẽ nhũm mẽ hã hpẽr o pikẽnh o kuhê.

Teoso Sãkire Maxipokakani(Mateo 11.12-13 5.31-32 Marko 10.11-12)Pariseoakori ikara ikenakotakasaakina, inapetarina Xesosi, kotxi ninoa iteene potxitaro txineiro.

Jesus kurâdo nhenomedâdomobyry(Mt 11.12-13 5.31-32 Mc 10.11-12)Toenze kulâ dinheru izetonro mâkeba fariseu domodo. Aituo, “Deus ize ato amânhekylymo atay, toenzepa âdype midylymo wâgâ mâpaunzedylymo atay warâ iduakewâdaungâ” Jesus kely tindatuomo, aguehobyry wâgâ âwankuem nhedylymo.

Uzeꞌeg Zezuz Moizez zeꞌeg rehe aꞌe kuryZeꞌeg kwehe arer kwaw par parizew her maꞌe aꞌe wà, wenu izeꞌeg mehe aꞌe wà. Uzeꞌeg urywahy hehe wà, taꞌe uputar temetarer teteaꞌu aꞌe wà xe.

Fariseu kuery pe Jesus ijayvu eteagueFariseu kuery haꞌe nunga oendu vy ojojai rei okuapy, peráta re ndaꞌeveive vaꞌe vy.

Liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji adiniigi(Mateus 11.12-13 5.31-32 Marcos 10.11-12)Icoa fariseutedi anowajipatalo lotaɡ̶a Jesus, jonoɡ̶oyame leeɡ̶odi daɡ̶axa moyemaa dinyeelo.

Tupana'ga okwaha aherekote'varuhua(Mateus 11.12-13; 19.9; 5.31-32; Marcos 10.11-12)Jesus'ga imombe'urame g̃wemimbo'ehara'g̃a pe fariseus'g̃a ga rendupavi. Fariseus'g̃a opotaruhu itambere'ia. Nurã g̃a ndopotari Jesus'ga remimombe'ua. A'ero g̃a Jesus'ga jaihetei ga rerekomemuamo.

Topẽ jykre(Mt 11.12-13 5.31-32 Mc 10.11-12)Hã ra Fariseu ag tóg mẽg mũ, ti tỹ nén tó mũ ti. Jãnkamy mág hã to ag tóg há nỹtĩ, rico ke sór ag nỹtĩ, Fariseu ag. Kỹ ag tóg Jesus vĩ tag mẽ kỹ ag tóg ti to é he mũ.

Fariseu kwéry-pe onhemonheꞌẽ HesuOhendu-ma ramo upe nheꞌẽ fariseu kwéry, onhembohory hese. Plata rayhuha haꞌe kwéry. Ombaꞌe reta rayhuha ave haꞌe kwéry. Upéixa-gwi Hesu remimombeꞌu-rehe ndovyꞌáiry.

Fariseu mahãdu tamy roholareu, urile idi nierurahi risinyrenyre, tiiboho ire nieru ributunymyhỹrenyre bòdỹỹluurenyre.

Aipo ꞌga ꞌerauwe fariseu ꞌgã ꞌga rerekoemãu etee. Kaꞌaranũũa tee ꞌgã afutat. Aꞌeramũ ꞌgã Jarejuwarete ꞌga jeꞌega jẽmĩ futareꞌema. Aꞌeramũ ꞌgã aꞌeramũ Jejui ꞌga rerekoemãu etee.

Nhym bep mekbê pardjêu ne me Jeju kabẽn maro nhỹn aprỳo kumex. Me kum pi'ôk kaprĩ kĩnhkam, kam ne arẽ nhym kam me aprỳo kumex.

Paapa Maimu Eꞌtîꞌka Pepîn(Mt 11.12-13 5.31-32 Mc 10.11-12)Mîrîrî eta tîuyaꞌnîkon pe fariseuyamîꞌ eseurîmaꞌpî imakuiꞌpî pe Jesus winîkîi. Maasa pra kureꞌne inkamoroya tîniru yapurîꞌpî mîîtoꞌpe.

Yeyox te hãm'ãktuxHa Paniye yõg xop te' xupak, tu Yeyox hah yĩxix kummuk, hu' xox yĩxix, tu tayũmak hã kũmĩy, hu' gãy, tu' yĩxix kummuk.

Soat Fariseuyũ iboap o'ya'ĩjojo. Ixeyũ Jesus o'jowaywayway dinheiro kay jĩjã ip puye.

Pariséw dajẽẽr mä ragenꞌaak. Ti hyb nꞌaa Jesus herꞌoot do ramaa napäh bä mꞌ, raky nꞌaa rejãã mä Jesus.

Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ fa³ri³se²a² nũ̱³ka̱³txa² jau³jau¹xai²na² ain³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³tũ̱³ka̱³txai²li² ũ³yho³hi²txã³nxa² a³lxi²khai¹xai¹nha²kxai³ ĩ³wa³ka³si³xain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Niraene Haiyasenai(Mateus 5.31-32; 11.12-13; Marcos 10.11-12)Hoka fariseunai sema hatyoharenai hoka Jesus koexahalisaha, olo xiyehaliti harenai awaiyetyahitaha hoka.

Hari. Farisioa vakamitha'ihi ida Jesus athi. Jiniro-ra vanofijahakivini mani ida Jesus athi-ra vakanahahanihavini hija.

Sesus nisispirikpokozo.Pariseutsa Sesus harere ziwabynahaze iharere okyrysaro soho humo tahakyrikinaha. Asahi okyrysaro siakparawy iwatsahi zimyijakanaha.

Mio tã e pote itotiaria wekareꞌen kyꞌe haria teromõpusu kahato Iesui Tupana ehay Musei mienoi kaipywiat enoi haria — Yt eweꞌeg hin i ti Mehĩ iꞌatuꞌe. Waku kahato ti ahekat iwato iꞌatuꞌe.

Po'ínuhiko ihíkauvoti ítuke Jesus(Mt 11.12-13, 5.31-32; Mk 10.11-12)Yoko vo'oku ixómoyea ipúpakino isóneu kahá'ayea enó'iyea tiûketina ne farîzeuhiko, yupíhova koémoke'eyea neko yuho Jesus kamoánehiko.

Jesu tohô niisére fariseu masa tɨ'ókãrã niîwã. Naâ niyéru ɨâri pehase bɨkɨrã niî tĩharã, kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'órã, buhíkã'kãrã niîwã.

Dios yaćhanmi nunap śhun'unćhu ima pinsaśhantapisCay nishanta fariseocunaca uyalipäculmi illayta lägacuyalpis Jesusta asipapäcula.

Zezusihi nhimirowasu'u hâiba amo(Mateusi 11.12-13; 5.31-32; Marcusi 10.11-12)Tawamhã parisezu norĩ hã ma tô Zezusihi mreme hã wapari za'ra. Tawamhã rob'uiprazé zei 'wa, 're nomro mono wa, ma tô Zezusihi ma nharĩ za'ra.


Morara exiryke ynara tykase Jezu eya xine,—Amarokõ kure oexirykõ enepõko matose imehnomo a repe. Yrome Ritonõpo oenetorỹko okurohtao xine mana. Onyrityãkõ kure oya xine mã repe. Yrome Ritonõpo a popyra mana.

Hãmri nhũm amnhĩ tã mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Nà na ka htem te mẽ ate tãm mẽ kot amnhĩ nhĩpêx xwỳnh pyràk o amnhĩ nhĩpêx nom ri mẽ kãm amnhĩ to axêx o ri apa. No nhũm Tĩrtũmja kot tanhmã mẽ ate amnhĩ nhĩpêx to nẽ tanhmã mẽ ajamaxpẽr to hkôt mẽ apumunh par. Nẽ hprĩ hã mẽ anhõxỳ hã mẽ apumu. Te mẽ ate tãm amnhĩ nhĩpêx pyràk nom mẽ anhõxỳ kamã na ka htem apa. Mẽmoj te mex pyràk nhũm htem omu nẽ mex ã hkamnhĩx. No nhũm Tĩrtũm àhpumunh tỳx xà hkôt hprĩ hã mẽmojta pumu nhũm kêp omnuj nẽ. Mẽ akurom omnuj ã omunh kurê kumrẽx. Na hte hprĩ hã mẽ ate amnhĩ nhĩpêx ã mẽ apumu. Anẽ.

Ininiã Xesosi sãkirauata ninoamoni:—Hĩte txa apanakinimoni: “Ate !ikeroka. Peerekaua ate,” hĩtxa hĩsãkire. Txama Teoso imarotari hãkixinire. Kãkiti uãkatari erekari hĩkamini, txama Teoso omanatari hĩkamakiti.

Aituo myani Jesus aguely:— Âkelomo enanaji, koendonro âmaemo. Deus olâ tutuze koendonro keba mawylymo. Tywângueim ara kulâ kurâdo iomazeândoem amânhekylymo Deus xurâem.

Uzeꞌeg Zezuz wanupe. — Peiko muaꞌu ikatuahy maꞌe romo teko wanuwa rupi tuweharupi pe. Tupàn ukwaw tuwe pepyꞌa aꞌe. Naꞌimaꞌenukwaw kwaw maꞌe rehe teko wazàwe aꞌe. Teko nukwaw kwaw amogwer wamaꞌenukwaw paw aꞌe wà. — Kwa, ikatuahy kwez awa aꞌe, iꞌi teko izupe. — Naꞌikatu pixik kwaw aꞌe, iꞌi Tupàn izupe aꞌe, taꞌe ukwaw ipyꞌa aꞌe xe, ukwaw imaꞌenukwaw paw aꞌe xe.

Haꞌe ramo Jesus aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Peẽ kuery ma penhemboeko porã amboae kuery oexaa rupi. Haꞌe rã Nhanderuete ma oikuaapa pendepyꞌa re oĩ vaꞌe. Mbaꞌeta avakue ojou porãve vaꞌe ma Nhanderuete pe haꞌeveꞌỹ vaꞌe.

Odaa Jesus meetediogi, “Niɡ̶ina makaamitiwaji oleetibige niɡ̶ina oko modi ica makaami oko ane iɡ̶enaɡ̶a, pida Aneotedoɡ̶oji baɡ̶a yowooɡ̶oditediwece ɡ̶adaaleɡ̶enali. Igaataɡ̶a niɡ̶inoa ganicinoa analeetibige daɡ̶a diniwaloe, Aneotedoɡ̶oji yakadi me diɡ̶ica ane jaoɡ̶a.

Kiro Jesus'ga ei fariseus'g̃a pe:—Pehe peko katu ahe pejepiagame jate. A'ero ahe ei: “Tupana'ga roryroryvamo g̃a ndehe g̃andekokatua rehe.” Ikwahave'yma ahe ei nahã ombaragwahave'yma g̃waramo pendekote'varuhua rehe. Tupana'ga ki a'e te okwaha pendekote'varuhua. Aheremimboheteva'ea pe Tupana'ga ei: “Ite'varuhu hete!” ei ga.

Hã ra Jesus tóg ag mỸ: “ẽprã ke ag mỹ ãjag tóg há nỹtĩ ve nỹtĩ,” he mũ. “Hã ra Topẽ vỹ ãjag tỹ nén to jykrén mũ ẽn vég nĩ. Ón kỹ ãjag tóg há nỸtĩ. Ẽprã ke kãmĩ ãjag tóg tỹ ũn mág nỹtĩ. Topẽ mỹ ãjag tóg kórég nỹtĩ jãvo, ti mỹ kavéj ãjag tóg nỹtĩ,” he tóg.

Upéa-gwi Hesu heꞌi íxupe kwéry:—Peẽ penhemboheko marangatu rei yvypóry renonde-py. Peje rei pendejéupe “Aiko porã Nhandejáry nheꞌẽ-py” peje moꞌã, pende apu rei pendéjehe, pende rerovia rei kente kwéry. Nhandejáry ae ohexa porã nde pyꞌapy-py. Oikwaa-ma katu mbavaꞌe-rehe erejerovia ete. Oikwaa-ma ave mbavaꞌe-rehe erenhemongeta nde pyꞌapy-py, heꞌi onhemonheꞌẽ-vy íxupe kwéry. —Oĩ heta mbaꞌe, heta hembiapo ave ovale eꞌỹ vaꞌe voi katu Nhandejáry-pe. Ha kente kwéry heꞌi rei upe mbaꞌe-rehe, “Iporã katu” heꞌi rei hembiapo-rehe. “Ovale voi” heꞌi rei hese. Ndoikói peteĩxa Nhandejáry ndive-gwi, aipo heꞌi rei hese, heꞌi Hesu onhemonheꞌẽ-vy.

Tahe Jesuisi tamyreny rarybere: —Kaiboho heka òbitimy inyko‑ò ixi‑di atximahãtenyte. Ihãre tahe Deuxu timybo toimahãte rierymyhỹre aõna aõnareny bina. Aõmy hãbu rexinohõtinymyhỹre, aõtxi‑ki Deuxu‑ò awiõhyyre.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Pẽẽ ꞌã kaꞌaranũũa pemono ikaꞌaranũũeꞌema ꞌgã nupe jepi. “Esage maꞌe ꞌga raꞌe. Kaꞌaranũũa ꞌga omono itywet maꞌe ꞌgã nupe”, teꞌi etee ꞌgã oree ꞌjau, peꞌje ꞌã jepi. Maꞌeramũ ꞌã kaꞌaranũũa pemono ꞌgã nupe jepi. Aꞌere naJaneruwarete ꞌga rũi imonoukari pẽ nupe. Pemono ekoete te ꞌgã nupe. “Tore futarete ꞌgã ꞌjau”, peꞌje tee jepi— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Aꞌere Janeruwarete ꞌga pẽ kwaawi futari. Janeruwarete ꞌga naeaꞌari pẽ ꞌjawe mamaꞌe are etee— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Aeremifutara ꞌga nafutari— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Nhym kam Jeju memã kum,—Me ga ne ga we me amijo katàt amrãnh ne. Me kunĩ kute we me amex pumũnh ne kute me amã me amex jarẽnhmã ne ga we me amijo katàt amrãnh ne. Nhym bep kati, Metĩndjwỳnh ne kute prĩne me akadjwỳnhbê me apumũnh. Me aje amim mỳjja'ã karõjakôt ne me akadjwỳnhbê prĩne me apumũ. Be, mebêngôkre ne me me akrãkàbit pumũ, ga me kam kute amex pyràk nhym me me amex jarẽ. Bep kati, Metĩndjwỳnh kute prĩne me akadjwỳnhbê me apumũnh nhym mỳjja punubit me akadjwỳnhbê ikwãkam kum me amex kêt. Mrãmri me apunukumrẽx.

Inkamoro pîꞌ taꞌpî Jesusya: —Amîrîꞌnîkon eꞌkupî morî pe tiaronkon rawîrî awanîkon kaiꞌma. Tîîse Paapaya eesenumenkatoꞌkon epuꞌtî tanne ayewankon yawon. Mîrîrî amîrîꞌnîkon atapurîtoꞌ wanî pemonkonyamîꞌ pia wanî morî pe, taayaꞌnîkon tîîse Paapaya yewanmîrî —taꞌpîiya.

Pa Yeyox te:—Tikmũ'ũn te 'ãpẽnãhã', tu: 'Ũmax, kaxĩy, 'ãhã, pãyã Topa te 'ãkuxa kopa pẽnãhã', tup-tup nõg, 'ãkuxa kummuk hah.

G̃ebuje Jesus o'jekawẽn Fariseuyũ eju.— “Cũg̃ ma oceju Deus xe,” i napa ma eyju e'em warara'acat pe — io'e. — Deus pit itaybit ajo kay eyju g̃ebum iam. Ijodiat xe xipat cĩcãat Deus xe xipat g̃u — io'e.

Ti mꞌ Jesus ky hadoo sa hã:—Jꞌooj madäk doo me bë ky kenꞌyym ta wób sa matym gó. Ti hado né paawä bë hꞌyyb, Pꞌop Hagä Do hapäh bë hꞌyyb tym. Pꞌop Hagä Do makꞌyyts däk badäk hahỹỹ bä hanäng do takꞌëp rakamahä̃n doo.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Ko̱³nxe³ti³ o²la³kxah³lxi¹lxi¹. Yah³lxi¹nha²kxai³ a²nũ²a² wi¹le³kxi¹nx2tain¹ju³ta² ya³ni̱³li³yah³lxi¹lxi¹. Nxe² wi¹le³kxi¹nx2tain¹te³nah¹lxi¹: “Wain³txi³ o²la³kxah³lxi¹lxi¹.” Nxe³jau³xa² ya³ni̱³li³yah³lxi¹lxi¹. Yxãn¹ta¹ wi¹lhin¹ki³lxo³nyhah³lxi¹lxi¹. Nxe³ju³tai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² a²ẽ¹na² e³yah³lxin¹jau³xa² yxo²ha³kxa¹ a³la³kxi¹nxa²lxi³na³li¹. A³la³kxi²ha²kxai³ ten³nxa²lxi³xa³wi¹.

Hoka Jesus nexa: — Xiso atyo motya waiyexeharexenai ene xisaonita halitinai nahalakoa hoka Enore atyo waiyita xiyahekolanai. Hiyaiya, halitinai ana masakare waiyeterehare atyo Enore ana maisa waiyexe — nexa.

Oniaroa, Jesus va'ora ni'aha:—Vahoariha avakadihojai-ra vada vani'ahi; avajahaka'oaki a'onira vavanihaha. Deus vania biogaja ida avakadiva'ibodivarani. Ija'aria vavajahaki ida avakadihojai. Deus vania bivajahapa'itxirija ida — niha ada Jesus.

Niytahi Sesus Pariseutsa bo nipamykysokoze ispe niy:— Ikiahatsa kytsa okze tsinakaranaha:“O katsaktsa wasani tsimykaranaha” ahasopyk. Deus ahahumo tsihyrinymyrẽta. Wasanibara humo tsihyrinymyrẽta. Hawa mytsaty tsimykaranaha humo tsihyrinymyrẽta. Kytsa ahasoho bo mytsaty mykaranahaze:“O wasani mykaranaha” mytsaty ahabyitsa nikaranaha. Deus okzeka anaka imysapybara ty tsimykaranaha. Iwa Deus mytsaty nikara.

Miꞌi pote Iesui tiꞌatuwesat — Miitꞌin sehaꞌat turan ti wakuaria sese eipe eweikupteꞌen e. Yne eiminug koꞌi ewetunug eimõtypot hamuat hap miitꞌin ehamo e. Yt karãpe i ewetunug Tupana mõtypot hap eipyꞌa pe e. Eiwanẽtup hap ti Tupana tikuap kahato e. Toikuap kahato ti eipyꞌa piat eiwemõtypot hap yn nug neran hap eiwanẽtup hap e. Miꞌi hap upi mesuwarotiaria teꞌeruwehum kahato ehete e. Maꞌato Tupana ehaꞌat turan ti yt naku i sese nug haria kahato eipe e.

Ina kixovókoxoa Jesus:—Kutí kénoe koati ponóvoti ya nonékuke po'ínuhiko xâne, itea éxoa Itukó'oviti koêku ne iséneu. Enepone ínixone xâne itúkeovo yupihóvoti unáko, kótirina Itukó'oviti.

Tohô weekã́ ĩ'yâgɨ, Jesu naâre niîkɨ niîwĩ:—Mɨsâ masá ĩ'yóropɨ di'akɨ̃re “Ãyurã́ niîma” niikã́ ɨá'. Õ'âkɨ̃hɨ pe'e po'peápɨ mɨsâ weesétisere ĩ'yâ pe'okã'mi. Masá ĩ'yóropɨ “Ãyú yɨ'rɨa'” niisé nohore Õ'âkɨ̃hɨ tɨ'sâtisami, niîkɨ niîwĩ Jesu.

Chaymi Jesus: “Amcuna allin nunanülämá pasachiculcäñanqui caycunacta lulayalcalpis. Masqui chaynu jinapäcuptiquipis Dios'a yaćhanmi śhun'uyquićhu imacta pinsaśhayquitapis. Nunacunaca ama-pacha nipäcuśhantamari Dios'a millachicuypä lican.

Taha wa, te Zezusi hã tãma nharĩ za'ra, ãne:— A norĩ wa'wa hã aiwẽ newa, te ai'ãma 're dawata za'ra wa'wa. Tazahã asimirosa'rata 'wa hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, waihu'u pese di. Ãté, marĩ na te za dasima ãma 're dawata za'ra, ĩwẽ newa. Tazahã tãma wẽ õ wamhã, te za te te 're awẽ'õ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã.


—Pake kuekyrykõ ekepyã toytoytose Moeze nymerohpyry poe. Urutonõpo tõ omi poe roropa toytoytose toto. Moromeĩpo João, ahno ẽpurihkane tooehse. Mame ynara tykase João, “Emero ahno esẽme exĩko mã Ritonõpo,” tykase João. Seromaroro morararo Ritonõpo omiry ekaronanõ moro poko mã ekarõko. Tuhke ahno moro poko mã etãko toto. Ritonõpo riry se toto tosẽkõme.

Tĩrtũm kapẽr aa hapêx kêt ã harẽnhMatêwre 5.17-18Nhũm Jejus arĩ mẽ ahkre nẽ mẽ kãm:—Nẽ na pre finat Mojesja kumrẽx mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr kwỳ hã kagà. Tã nhũm hpãnhã Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr jarẽnh xwỳnh kwỳjaja mããnẽn mẽ kãm hkwỳ hã kagà. Nhũm prem kuma nẽ mẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx o ri pa. Tã nhũm finat Juãw Paxisja mẽ hpãnhã kato nẽ Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre ho ri pa. Tã pa hpãnhã ho mẽ ajahkre ho ri ixpa nhũm mẽ ohtô nẽ ixkôt amnhĩ xunhwỳ nẽ kãm ixkapẽr kôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o ri pa hprãm nẽ.

—Kitxakapirĩka kãkiti auikari Teoso sãkire Moisesimoni sikakori, Teoso sãkire sãpiretakani sãkire pakini. Xoão kapatxisareri apoka. Iuasaaki Teoso iokanapirena erekari auĩtetxi ininiãua sãpiretaãka. Itomaneri iteene nirekari isini Teoso auĩtetxi ininiãtaãua ĩroini.

— Saguhoem kydamudo âdara Deus ize ato adiendyly nhutulymo myakâwâm kâzewenry Moisés inweniby wâgâ, Deus eynynâ aguewâni modo nhenomedâdo wâgâ warâ. Warâ mykâinane kydamudo aidyly, até João Batista ume. Iwerâ ozelâ ani, âdara Deus pymâem idyly wâgâ João Batista aguely. Arâ lâpylâ urâ unâ koendonro kâengatuly, âdara Deus kywymâryem idyly wâgâ. Toenzepa kurâdo Deus tywymâryem ize awyly, pymâem atoram tâtâdyze awylymo warâ.

Zeꞌeg Moizez pe imur pyrer aꞌe, Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har wazeꞌeg awer imuapyk pyrer aꞌe no, uzapo kar maꞌe teko wanupe aꞌe wà, Zuàw purumuzahazahak maꞌe tur ꞌym mehe aꞌe wà. Amumeꞌu Tupàn pureruzeꞌegaw rehe zeꞌeg puràg teko ihe kury, ko ꞌar rehe ihe kury. Teko teteaꞌu ipureruzar wer hezeꞌeg rehe aꞌe wà kury. Heko wer Tupàn hemiruzeꞌeg romo aꞌe wà kury.

— Lei haꞌe profeta ombopara vaꞌekue ma João Batista oikoa ára peveꞌi guarã vaꞌekue. Haꞌe vaꞌe rire ma ayvu porã Nhanderuete poꞌakaa regua omombeꞌua ramo pavẽ onheaꞌã oupity aguã.

Aneotedoɡ̶oji domaɡ̶a yemaa niɡ̶ina oko me niiɡ̶axinaɡ̶anaɡ̶atece lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés, codaa modiiɡ̶axinaɡ̶atece lotaɡ̶a niɡ̶ijo jotigide Aneotedoɡ̶oji liiɡ̶exedi anoyeloɡ̶oditedibece lowooko. Aneotedoɡ̶oji domaɡ̶a yemaa doɡ̶odiiɡ̶axinaɡ̶atece niɡ̶inoa notaɡ̶a deɡ̶epaaɡ̶eno João Batista. Pida niɡ̶ijo maleeɡ̶ijo João, idokee me jeloɡ̶otaɡ̶a ɡ̶obodicetedi anele anodaaɡ̶eeteda Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e laaleɡ̶enali oko. Odaa natigide digawiniteloco inatawece oko ja dinoniciwaɡ̶aditibigiwaji me dinawanaɡ̶aditege niɡ̶ina noiigi ane iiɡ̶e Aneotedoɡ̶oji laaleɡ̶enali.

—Ymyahũ ymyahũva'ea ahe mbo'ei Moisésva'ea remimbo'eagwera rehe Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea nhi'ig̃agwera rehe no. A'ea rehe ymyahũve'g̃a g̃a mbo'ei ikwehe'i no nahanahã ti peko katu javo. Kiro João Batista'ga ag̃wamove'g̃a mbo'ei pyryva'ea rehe ji pavẽi, ei Jesus'ga. G̃a mbo'eavo ore ei g̃a pe: Kiro Tupana'ga oko nhanderuvihavuhuhetero nhande repiakatuavo. Orerenduve'g̃a heroviapotahetei orenhi'ig̃a. A'ero g̃a ei: “Toko ti ga oreruvihavuhuhetero.” A'ea g̃a ei ipotaheteavo ojikoga Tupana'ga rehe.

“Moisés tỹ ẽg mỹ Topẽ vĩ tó ja ẽn vỹ João tá krỹg, vãsỹ Topẽ vĩ tó tĩ ag tỹ ẽg mỹ nén tó ja kar ẽn ti. João tá ti krỹg, ẽg kygpég tĩ ẽn tá. João tá jun kỹ vẽnh ũ tỹ hẽn ri ke ag tóg vãsãnsãn tĩ, ag tỹ ve jé.

—Myamyrĩ ojerovia arakaꞌe Nhandejáry-rehe. Upéixa-gwi oiko porã arakaꞌe inheꞌẽ-py. Ohendu meme katu arakaꞌe Moisés amyrĩ rembihaikwe. Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety amyrĩ kwéry rembihaikwe ave ohendu meme ave arakaꞌe. Upéa-rehe oikwaa-ma arakaꞌe Nhandejáry remimbota ojapo hagwã, heꞌi.—Upe rire ou-ma vaꞌekwe João Batista. “Ou-tama Nhandejáry nhande ruvixarã” omombeꞌu meme. Upe rire ãy peve onhemosarambi rambi upe nheꞌẽ. Ha heta kente ikyreꞌỹ voi omoirũ hagwã Nhandejáry-pe. Oikese ha-py pyaꞌe aꞌe oike ha-rami ojapura-ma vaꞌe-rami omoirũse eterei Nhandejáry-pe gwuvixarã, heꞌi.

Moisesi bede ywina rybe tahe tule Deuxu Rybedu mahãdu awi rare, Joaõ Sebedỹỹdu rehemynyreu tahe ixãwire. Iu tahe Deuxu Iòlòna Rybe wihikỹ tamyra ròhònyre. Kia tahe iny ritohodỹỹnyre. Ibutumy iny kia‑ò ralokremy idi ratxireri.

—Ymã te ꞌã Moisesi ꞌga Janeruwarete ꞌga jeꞌega kwasiari inuga kaꞌaran are janee rakue. Moisesi ꞌga manũ re ꞌã, ꞌga amũ ete akou ꞌga pyꞌrau rakue. ꞌGa upe nanẽ ꞌã Janeruwarete ꞌga ojeꞌega rakue nũ. Aꞌeramũ ꞌga nanẽ futat ꞌã ꞌga jeꞌega kwasiaa inuga kaꞌaran are janee rakue. Ymã we ꞌgã ꞌã ajamuꞌjau Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are rakue— ꞌjau ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe. —ꞌAwamũ ꞌã Juã ꞌga nanẽ pẽ muꞌjau ꞌga jeꞌeg are raiꞌi nũ. “Pejetywer awi pepoiramũ Janeruwarete ꞌga pẽ monoi wemiayuwamũ”, ꞌjau ꞌã Juã ꞌga pẽ nupe raiꞌi. Aꞌeramũ ꞌã mytuna ꞌgã wekoweramũ Janeruwarete ꞌga remiayuwamũ raiꞌi. Aꞌeramũ ꞌã ꞌgã opoia otywer awi raiꞌi. Juã ꞌga ojeupe ꞌga momeꞌuramũ ꞌgã ꞌã opoia kwaiwete otywer awi raiꞌi. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga ꞌgã monou wemiayuwamũ— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau uꞌama ꞌgã nupe.

Amrẽbê ne me Môjdjê kukràdjàkôt ar amijo ba. Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnh kabẽnkôtmẽ ar amijo ba. Ar kôt me kute amijo ba rã'ã nhym arỳm Djuão ajte adjwỳnhdjwỳ bôx. Djuão kute ngônhmã me angjênhja adjwỳnhdjwỳ bôx. Ajbir ne Djuão tũmràm bôx ne ar memã 'ã ujarẽnh ny jarẽnho ba. Me kute axwemã irern kute Metĩndjwỳnh'ỳr amijo akẽx nhym Metĩndjwỳnh kute me utàr ne me kadjy bẽnjadjwỳr ne ar kute meo ba'ã ne memã ujarẽnh tẽ. Nhym me krãptĩ arỳm kute 'ỳr amijo akẽx prãmkumrẽx, kute mrãmri ne me krãptĩ kikre ngriremã ngjênh prãm ne kam 'ã kute aben nhingãnhja pyràk. Me kute ari 'ã ikjêo aben rẽnh ne 'ã kute aben nhingãnho kumexja pyràk. Nãm me ã kute Metĩndjwỳnh'ỳr amijo akẽx prãmkam ã ane.

Moropai taꞌpîiya: —Moisés nurîꞌtî nîmenukaꞌpî moropai Paapa maimu ekaremeꞌnenan profetayamîꞌ nurîꞌtî nîmenukaꞌpî ekaremekîꞌpî toꞌya João Batista nurîꞌtî erepamî pîkîrî sîrîrî non pona. Mîrîrî pata pai amenan itekare ekaremekîꞌpî toꞌya. Îꞌ kaiꞌma Paapa pemonkono pe pemonkonyamîꞌ enatoꞌpe ekaremekî toꞌya sîrîrî tîpose. Mîrîrî yeꞌnen tuꞌke pemonkonyamîꞌ esekaꞌnunka Paapa pemonkono pe tîwanîkonpa. Kaꞌneꞌ pe Paapa yenyaꞌ toꞌ eturumaka tesaꞌkon pe aweꞌtoꞌpe.

—Hõmã mõnãyxop hittap Mõyyex te Topa yõg xat'ax kax'ãmi, ha' nõy xop te Topa pupi hãm'ãktux, nũy tikmũ'ũn pu' xuktux, tu hãmyãxatamuk xohix hã hãmyũmmũgãhã', tu mõktu Yoãm xip, nõm tep-tox pix, ha hõnhã Topa te yãy yõg tikmũ'ũn xat, ha hãm'ãpak max 'ãktux, ha' xohix yĩpkox pip, puyĩy Topa yõg putat ha' mõg.

— Moisés ekawẽn tag̃ jekuku'uk osodop ip kuyjeayũ, Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ dak. G̃uyjom pit João Batista o'e'e adeayũ be: “Deus soat kukukan je'e,” i. Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukayũ imẽnpuxim imuwẽnuwẽn g̃asũ dak soat ip. G̃asũ adeayũ ibikuy Deus pe jekukan.

Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ky nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jesus ky hadoo:—Jowãw nu gahemꞌuun do kajaa do pooj jé, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod rerih do paa kametëëk paah. Hỹỹ kä, Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do ky nꞌaa hanäm do kametꞌëëg däg kän. Hajõk takꞌëp rahꞌyyb hedoo, Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do karapee rabahadoo hyb nꞌaa.

A²kxã³nxãn¹jau³xu¹tai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² ũ³wha²li¹jau³xu¹tai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³tũ̱³ka̱³txu¹tai²na² nxe³jau³xu¹tai²na² ĩ³yau¹ũ³nyhain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxe³ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² wxã³sxã³ ĩ³yau¹ũ¹nhẽ³te³nah¹lxi¹: “Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3ju³tai²li² hĩ¹na² yũ²na³li¹.” Nxe³nẽ³ti³ai¹ti¹tu³wi¹. Nxe³nẽ³lhĩ¹nãn¹te²tu̱³ a²nũ²a² ĩ²li³te²na² ã³yxo²o³tũ¹sxã³ Sũ̱³na² yxo²ĩ²kxai²nãn²tu̱³ a²ẽ¹na² sa²hau³ko³ju³ta² yũ²na³li¹. Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² a²nũ²a² ka³lxa¹te²nãu³xa² Sũ̱³na² wãn³txa² a̱in³so¹ai¹nha²kxai³ ya³lo³txi²sxã³ Sũ̱³na² yxo²ĩ²ain¹na³li¹.

— Moisés Xaotyakiraho, iraiti xakaisaseharenai xaotyakira xoaha xema halitinai tyaona João Batista kaotyakehenere kijiya. Hatyo najikinita Iraiti Waiyexe Xekohaseti enokoatare tyoanene Enore nalitare tahi kaxakaisaka hoka halitinai aiyateretyoahitaha exema maniya tyaonaha maheta.

Oniaroa, Jesus va'ora ni'aha adani ija'ari vajoroniki:—Moisés kohana binajiri'bo'da'iki ida Deus kava'isohihi jiriki. Deus athi namoniva abonoa vanajiri'bo'da'iki jaboni ida Deus va'ora nava'isohijoravini hi'iki. João Batista kharina oadani, ija'aria mitha vani'abakhiahi ida Deus athi vanajiri'iki. João Batista naothia kama'da'iki ida Deus monina jahaki akarafarakhama'ini. Ija'aria vakamithaki ida Deus ka'da'di hina kavaranihi. Vanofiki afohanana ida Deus va'ora vaka'da'divini, oniani ida kidiania vakaikahina vaabono avanadodovini hija.

Taparaktsa Moises harere zahahyrinymyryky Deus harere bo yhỹ nikaranaha. Taparaktsa Deus sohokotsa botu ziwatahakanaha ana humo hi sizubarẽtsa yhỹ nikaranaha. Iwatsa tu ziknapykyryknaha. Niytahi Suão Batista nipuruk. Iwaze Deus wasaniha nitsasoko. Kytsa bo wasaniha nitsaso:“Deus tyryktsa tuk mynapykyk. Taharere ba zimyi” niy. Abaka Deus sohokotsa atsatu mopamykysokonaha. Kytsa sizubarẽtsa Deus tyryktsa moziknaha. Sizubarẽtsa Deus harere ba zimyinaha — niy.

Koitywy iraniaꞌin tikyꞌesat kahato tuwehytꞌok Tupana etama piat hap e. Taꞌatukyꞌesat kahato Tupana taꞌatuporekuat no hap e. Miꞌi haria pyhyp haria kahato ti eipe e. Eweiꞌatumuꞌe kahato Musei miwan iꞌewyte Tupana ehay enoi haria miwan kaipyi iꞌewyte koran wuat hetꞌok hat Iuwãu ut hap kape miꞌiria maꞌato wẽtup sehay yn henoi Tupana ut Wuatꞌi Porekuat nuat hap ete yn iꞌatuehay e.

—Tukú koeti kaxena Xuaum Mbátita, hane apê Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse, koánemaka ne yútoe porófetahiko koyúhoti emo'u Itukó'oviti mekúke. Ukeátine kaxena Xuâum, turíxovone koyúhoyeovo ne inámati ihíkauvoti, enepone kixoku natíxea Itukó'oviti xapa xâne, yoko êno xâne koati xúnati yúmo'ixeovo itúkopeovo xanena Itukó'oviti koane yonópea natíxokuke.

Õ'âkɨ̃hɨ dutisé, kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisé pe'tisomé niisé niî'Jesu a'tîro niî nemokɨ niîwĩ:—João masaré wamê yeegɨ niîka teropɨ Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere, tohô niikã́ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'kere bu'ê tɨokãrã niîwã. Tiîta me'ra ma'ma kití nɨ'kákaro niîwɨ. A'tîro niîkaro niîwɨ. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peóse me'ra di'akɨ̃ kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niirópɨ wa'â no'orosa', niîkaro niîwɨ. Niî pe'tirã toopɨ́re ɨpɨ́tɨ sãháa sĩ'rima.

“Canan, má, Moiseswan, Diospa willacünincuna yaćhachishanca alli callpayümi cala Bawtisä Juan Diosman filtananpä willacuśhancäcamá. Chay pachapïmi lluy nunapis imanuypañapis Diospa gubirnunman yaycuyta munayalcan.

— Uburé marĩ hã Mozési te te dama 're ĩ'apisutu mono hã, da te 're 'madâ'â za'ra mono da, duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ nhimiroti hã ma tô dasipara bâ si, da te 're pese za'ra, Zuwã Batita datẽme morĩ õ ré. Tawamhã ĩwasu'uwẽ hã te oto da te 're wapari za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u hã. Taha wa, marĩ zô dasima ĩwẽzéb uwaibaba, da te 're ĩrob'ruiwapari za'ra mono ne, te za oto da te dasima 're rob'ruiwapari za'ra, ĩtẽme 're dasihutu mono da.


—Moeze nymerohpyry kure ro mana. Moromeĩpo otarãme kapu enahnõko mana. Sero nono enahnõko ropa mã otarãme. Yrome Moeze nymerohpyry onenahkapopyra mana, zae rokẽ exiryke Ritonõpo poe.

—Tĩrtũm kapẽr tũmja mex o mex. Koja aa hapêx kêt nẽ. Koja nhỹrmã kaxkwa nẽ pika wa hapêx pa no nhũm Tĩrtũm kapẽr tũmja aa hapêx kêt nẽ. Koja rãhã ho rãhã nẽ aa ihkjê ho mẽnh kêt nẽ. Anẽ.

—Teoso sãkire !ixipoka. !Ixipoka axapiti. Auapika imakinika isãkire. Itixi, iaxiti pakini xipokapitikako, iuaritika Teoso sãkire !ixipoka.

— Onro, kau warâ adainze. Deus aguiendyse ato Moisés iweniby olâ nâtugugueba. Âdaunloenlâ tokalâ ezewenry iweniby ewy tâtywâduneba ise warâ.

Amo ꞌar mehe ywak ukàzym putar aꞌe nehe, ywy ukàzym putar aꞌe nehe no. Tupàn numukàzym pixik kwaw ni pitài zeꞌeg kwehe arer pehegwer aꞌe nehe.

Haꞌe rami avi yva haꞌe yvy okanhymbaa gui haxyve peteĩ iparaꞌi lei re oĩ vaꞌekue oaxa rive.Mateus 11.12, 13 5.17, 18

Icota me daa ditibigimedi, codaa me iiɡ̶o, pida baɡ̶a dakake monidateci ligegi inoɡ̶aaɡ̶a liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji.

—Po yvaga opa. Po yvya opa. Moisésva'ea remimbo'eagwera ki a'e te ndopavi'i'i. Xunhi'i'ĩva'ea rũi po ti ipavi jugwi nehẽ, ei Jesus'ga.

Hã ra Topẽ jykre si ẽn tóg tũꞌ henh ke tũ nĩ gé, Moisés tỹ ẽg mỹ nén tó mũ ẽn ti. Ga vỹ tũꞌ henh ke tũ nĩ. Ki króm kãn kỹ tóg nĩnh mũ,” he tóg.

—Haꞌe-ta ave peẽ-my, áry opa vaꞌerã. Yvy ave opa vaꞌerã ave. Nhandejáry nheꞌẽ ae Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe ndopái vaꞌerã. Heꞌi hagwe-rami oikopa peve nonhehekoviarõ moꞌãi voi, heꞌi Hesu.

Biu, bede rexihuke tahe isiraõre. Deuxu rybe tahe rexihuõtyhy. Kia isiratyhy rare. Ityyriti rybe wedenaõ riõnonyõtyhy.

—Aꞌjea futat ꞌgã nemikwasiarer ymanera resageramũ janee ꞌawamũ miamũ futat. Aꞌjea futat nateepawaꞌuweri Janeruwarete ꞌga jeꞌega jane wi. Ywaga teepawamũ ywy retee ꞌeramũ miamũ futat nateepawaꞌuweri Janeruwarete ꞌga jeꞌega— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe uꞌama imomeꞌwau.

Nhym Metĩndjwỳnh kukràdjà tũmja, kute me mrãnh mex'ã memã karõja, djãm arỳm tũm ne apêxmã? Kati, gêdja rã'ã ne. Pykamẽ kàjkwabit dja apêx nhym bep Metĩndjwỳnh kabẽn dja tũmràm rã'ã rã'ã ne. Nhỹnh ne mỳjja ngrire, mỳrbê itàja 'õ biknormã? ane.

Mîrîrî warantî awanî tîîse penaroꞌ Moisés nîmenukaꞌpî Paapa maimu koꞌmamî yairî ipatîkarî. Kaꞌ moropai non ataretîꞌka, tîîse Paapa maimu eꞌtîꞌka pepîn, nem tiwin mai ena pepîn yairî pra —taꞌpî Jesusya.

—Ha pexkox te yãy xagogãp-tup, xix hahãm, pãyã Topa yõg hãmãktux xip ka'ok, ha' xaxogã 'ohnãg.

Kabi i'ũm, i'pi dak. Deus pe wuyawẽwẽap ekawẽn pit i'ũm g̃u- -pũg̃ em tak ka'ũma — io'e. — Soat em cedag̃ cĩcã wuywebe wuyeku am ixe ekawẽn tag̃ — io'e Jesus.

Ti hado né paawä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do dooh tahëëj bä. Wë, badäk hahỹ hëëj gawatsig né paawä, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do dooh tagawatsig bä. Dooh ta bód hadꞌos pé gawatsik péh.

Kxã³nãu³a¹ txa²wã¹ha³lo²ai²na² oh³nãn¹ko³nãu³a² yuh³nãn¹ko³nãu³a² nxe³sxã³ tĩ¹hxa³kxi²nẽ³ju³ta² yũ³tu¹wi¹. Nxe³kxan²ti³nũ¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² a³lu²xa³jau³su² jau³kxan²ti³ hai³txi³ tĩ¹hxa³kxi²nẽ³lxa³lho³li¹. Wãn³txu¹tai²na² e³kxi²jau³xu¹jã¹nxe² we¹thxa³tu¹wi¹.

— Maisaiya atyo hase xairatise hatyatare iraiti Xaotyakiyaho hiyetare mitita. Enokoa, waikohekoa harenai maiyareheta hotohariya.

Hari. Asia vara ni'aha ada Jesus:—Ihimiki bana ida nama, arabo hiki. Ni-ihimirihi ida Deus kava'isohihi jiriki. Ni-athi pitani pa'itxi hoarani Deua vara bivani'aki avisonirihi.

Sesus nisihyrinymyrykyzo Deus harere soho, Deus harere tawahi mynapykyryk niy.Amy ty taparaktsa, Deus sohokotsitsa botu ziwatahakanaha, ba zikokza. Bijoikpe mopyk naha humo ba ihokdaha wytyk mopyk naha humo kino ba ihokdaha. Deus iwatahaha ba zikokda. Ziwatahaka naha tsikaeni zuba ba zikokda. Mybarawy mopykze kino siwatahaha tawahi mynapykyk. Deus harere mynapykyk. Iwa Sesus nisihyrinymyrykyzoze niy.

Yne yne ti topyhuꞌat aru iꞌatuꞌe hap ewy e. Yne iꞌatumiwan hit koꞌi aikotã aikotã aru hap koꞌi topyhuꞌat yne e. Yt wẽtup i iꞌatumiwan kaipyi iꞌatueso hap — Tut ti aru tut ti aru iꞌatuꞌe hap yne e. Pyno yt karãpe i miꞌi hap iꞌatumiwan ikahuro aru e. Niatpo kahato ti aru iꞌatumiwan hit tuwemoma poꞌog niatpo at ikahuro hap kai e. Poꞌog niatpo waikiru koꞌi yne ikahuro hap kai e. Katupono miꞌi iꞌatumiwan hit toĩneꞌen wuatꞌi eꞌat pe e.

Ako'óneni oríko uké'eyea ra vanúke yoko poké'e yane veyópeovo póhuti kali telépu'i xapákuke ne létarana emo'úti yane Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse.

Õ'âkɨ̃hɨ Moisére kũû'ke keoró wa'ârosa'. Kɨ̃ɨ yeé kiti werê mɨ'tarã naâ ohâ'ke kẽ'ra keoró wa'ârosa'. Ɨ'mɨ̂se, a'tí di'ta pe'timíkã, Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ niî'karo noho keoró wa'ârosa', niîkɨ niîwĩ Jesu.

[Masqui chaynu captinpis manam ‘Camachicuypa yaćhachicuynin mïnusyälunñam’ niyächu.] Aśhwanpa, sïluca allpaca caśhancamá, camachicuycäpi manam juc litrallapis, nï uchuc unanchaycuśhallapis chincachishachu can'a.

— Pire u'âsi, te za dama 're hâimana za'ra, uburé marĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te dama 're ĩ'apisutu mono hã, da te 're 'madâ'â za'ra mono da, ĩsimiroti na rob'ui'éré 'rada hã. Hâiwa hã si'utõrĩ nherẽ, duré ti'a hã si'utõrĩ nherẽ, te za pire u'âsi dama 're hâimana u'âsi. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra.


—Mame orutua typyty rumekaryhtao imepỹ nohpo maro toehtohme, iirypyryme exĩko mana imepỹ nohpo poko exiryke. Popyra Ritonõpo a mana. Morararo tynio rumekahpõ maro ipytaryhtao iirypyryme exĩko mana imepỹ pyty poko toexiryke, tykase Jezu eya xine.

Mẽ pahte axpẽn kaga hkêt ã mẽ pamã karõMatêwre 5.31-32, 19.9-12 Makre 10.2-12Nhũm Jejus arĩ mẽ ahkre nẽ mẽ kãm:—Nẽ kêr ka mẽ aprõ kaga hkêt nẽ apa. Kot kaj mẽ hkaga nẽ hpãnhã nhãm hõ ho aprõ nhũm Tĩrtũm noo mã te ate wam aprõ kamã nhãm ho amnhĩkati pyràk. Nhũm ja kêp omnuj nẽ. Rỳ ka ra mẽhõ kot hprõ kaga xwỳnhta ka hpãnhã ho aprõ. Nhũm Tĩrtũm noo mã te ate wam mjên pê ho amnhĩkati pyràk. Nhũm Tĩrtũm pê ja omnuj nẽ. Anẽ.

—Teoso sãkire iõkatakori kitxakapirĩkari auapanika uatxa. Ininiã ĩtanorotxi asikakari ãto itakini ĩkapani inakari, maerekati ikama. Apaka sito takanapakoro takakari maerekatikanera ikama. Ikara Teoso sãkire auapanika. Kona ixipoka ikara —itxa Xesosi.

— Eagonro pekodo agâ mohogüinlymo, saguho âwydymo mâinmopygueduomo-ro watay, inakanhe midylymo awârâ. Aituo Deus izepa ato ara amidylymo. Deus xurâem, waunro tâjiwydylâ, iwydy kuru, nhatano keba. Pekodo imoyby agâ ohogüimby watay Deus izepa ato ara kulâ lâpylâ aidyly. Deus xurâem, waunroem eagâ ohogüimbylâ mawânkâ iso kuru — kely Jesus.

Aze awa upuir wemireko wi aꞌe nehe, aze aꞌe re hemireko wi aꞌe nehe, amo ae kuzà hereko pà aꞌe nehe, naꞌikatu kwaw Tupàn huwa rupi aꞌe. Aze amo ae awa wereko aꞌe kuzà aꞌe nehe, aꞌe heityk pyrer aꞌe nehe, naꞌikatu kwaw Tupàn huwa rupi aꞌe nehe no. Ikatu ꞌym maꞌe iapo har romo wanekon Tupàn pe wà nehe.

Mateus 19.9 Marcos 10.10-12— Guaꞌyxy gui opoi vy amboae re omenda vaꞌe ma itavy, haꞌe kunha oeja pyre re omenda vaꞌe itavy avi.

Diɡ̶ica ɡ̶oneleegiwa ane iticoitice lodawa, odaa ja lodawa eledi iwaalo. Odaa niɡ̶ini ɡ̶oneleegiwa ja doɡ̶olaɡ̶ataka. Odaa diɡ̶ica eledi ane lodawa naɡ̶ani iwaalo ane oiticoitice, odaa jaɡ̶aɡ̶a doɡ̶olaɡ̶ataka.

—Kiroki ga opohi g̃wembirekohẽa hugwi hẽa mondoheteavo – gaha ite'varuhu ojipehẽa rerekorame. Tupana'ga ndopotari ga ojipehẽa rerekorame. Hẽa rerekorame ga ajuajuri. A'ereki ga hembireko jitehe jypyvehẽa pavẽi. Na jitehe – kiroki ga gwereko garembirekoypyvehẽa ga pohirame hẽa hugwi – gaha ite'varuhu hẽa rerekorame. A'ereki ga gwereko garembirekohẽa. Tupana'ga ndopotari nanongara, ei Jesus'ga g̃a mbo'eavo.

“Ẽg prũg kỹ tóg ge nĩ, ha mẽ. Ã tỹ ã prũ fi fón kar kỹ ũ fi tỹ prũg mãn kỹ ã prũ tũ fi vẽ sir. Kỹ fi mén tỹ fi fón kỹ ũ tỹ fi tỹ prũg mãn kỹ fi mén tũ vẽ gé sir,” he tóg, Jesus ti. Ti tỹ Topẽ jykre kãmén hã vẽ.

Mendare rehegwa nheꞌẽ(Mt 19.1-12 5.31-32 Mc 10.11-12)Heꞌi ave:—Gwembireko-gwi opoi vaꞌekwe omenda jevy ramo ambue kunha-rehe, ojapo vai voi Nhandejáry renonde-py. Ha kunha ome oheja vaꞌekwe-rehe omenda vaꞌe ojapo vai ave Nhandejáry renonde-py, heꞌi Hesu omboꞌe-vy íxupe kwéry.

Hãbuõ tahãwyy‑ribi ixãwikeki, idi iwitxira‑wana roikeki, tii òtadu rare. Hãwyy ixedu‑wana tii roikeki, òtadu rare.

—“Kũimaꞌe ꞌga amũ nipo wemireko retyka awau amutee rerekou nũ” ꞌea niaꞌwyri Janeruwarete ꞌga upe. Itywerete aꞌe ꞌga akou Janeruwarete ꞌga rowase. Etygipyrer are, kũjã are nanẽ kasi peko ne nũ. Imen futat aipoa kũjã akou. “Pejejemogyau nipo pejejuemireko are” ꞌea Janeruwarete ꞌga nafutari— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe uꞌama.

Ne kam ajte Metĩndjwỳnh kukràdjà 'õ jarẽ. Me kute tu prõ'ỳr bakumrẽx ne kute kanga kêtmã memã arẽ ne memã kum,—Gêdja me'õ prõ'ỳr mõn ar o ban kanga ne kam pãnh atemã me'õ'ỳr mõn kam kute krô'ã prõ pyràk. Mjênja ne axwe. Nhym kam ajte me'õ ne prõ kanga nhym kam me'õja ne me'õ kute prõ kangaja'ỳr mõn kam arỳm kute me'õbê prõo àkĩnh pyràk, ane.

Moropai taꞌpîiya: —Warayoꞌya tînoꞌpî rumaka tîpo tiaron wîriꞌ yarakkîrî awanî ya, kureꞌne imakuiꞌpî kupîiya mîrîrî, Paapa maimu yawîrî pra awanî. Moropai anîꞌ wanî ya wîriꞌ tînyo rumakatîpon yarakkîrî, mîîkîrîya imakuiꞌpî kupî mîrîrî Paapa winîkîi, imaimu eꞌmenukasaꞌ yawîrî pra awanî —taꞌpî Jesusya toꞌ pîꞌ.

—Tikmũ'ũn te' xetut nĩm, tu 'ũn nõy mũg, yã hãpxopmã kummuk, ha tik nõy te' nõy xetut mũg, nũy yãytax, yã hãpxopmã kumuk kamah, tu' nõy hã' xupxet. Kaxĩy.

— Ag̃okatkat jetayxi epere buje, wara'at pu am jetayxim, ikẽrẽat kug̃ Deus xe. Imẽnpuxim cepere'ibit eju jewebumũn puje, ikẽrẽat kug̃ Deus xe ag̃okatkat — io'e cebe ip.

Ti hyb nꞌaa, jé ta ỹỹm heréd hõm doo, tii bä ỹỹnh see hã takatꞌëë däg bä, nesaa doo, Pꞌop Hagä Do ganadoo do tamoo wät. Ta see ỹỹm sii heꞌỹỹh do hado däk tii. Ajꞌyy see gatꞌëë däg bä ỹỹnh ta patug heréd hõm doo, nesaa doo, Pꞌop Hagä Do ganadoo do tamoo wät. Ta see ỹỹm sii heꞌỹỹh do hado däk tii —näng mä Jesus.

A²nxe³ju³kxai³lu² in³txai²li² txu¹ha² tĩ³na³ka³lxa² ã³nũ²la² txu¹ha² ta²ha¹ka³lxa² so¹kxai²nãn²tu̱³ txu¹ha² ã̱³xa² ũ³whĩn¹ta³kxi²nyhu¹kxa² yã¹nxa² hxi²ki³lxo³jah¹lo²su² hĩ̱³nx2na³li¹. Ko̱³nxe³ti³ kãi³ju³tai²la¹wi¹. Ãh¹lxi³sxã³ in³txa² txu¹ha² so³sxã³ye²nhyu¹in¹kxa² ti¹a² sxa³nũn³te²a² so¹ye³nyhu¹in¹kxai²nãn²tu̱³ txu¹ha² ã̱³xa² ũ³whĩn¹ta³kxi²nyhu¹kxa² yã¹nxe² hxi²ki³lxo³jah¹lo²su² hĩ̱³nx2na³li¹. Ko̱³nxe³ti³ kãi³ju³tai²la¹wi¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

— Hatya halitiya haiyanityo halakiheta hoka hatya ohiro kakoa tyaoheta hoka iniyalahare atyo tyoma. Exahe xala xamaniya ohiro ehalakisakahalo kakoa tyaoheta hoka iniyalahare atyo tyomita tehitiya — nexa Jesus.

Hari. Deua bivajahariki ida makhira kidigamo-ra nahojahavini, gamo hoariha-ra anakaravini. Ni-asohipa'itxiki ida kidihojai. Makhira hoariha bianakaraki ida gamo kidimakhira binahojaha'iki, hi'ada makhira jaboni badani Deua bivajaharikia kabadaniki ada. Adultério oniki ida vakadibadani niki.

— Maku tasukza zeka ba mektatsa tu ziakse. Aty taoke pimoewy zeka mektatsa tu piakse zeka Deus okzeka batu imysapy. Iwaze wytyk kino niwatihi. Atatsa kino tabarikta pimoewy zeka mektatu piakse zeka Deus okzeka batu imysapy. Atatsa batu imysapy — Sesus ispe niy.

Saꞌawyꞌi Musei toꞌe ainãpin hamuat — Yt etoiat teiꞌo eharyꞌi e. Etoiat hawyi yt naku i wẽtup ok etat e. Maꞌato wẽtup ok i etat hawyi yt naku i nug hano ereĩneꞌen e. Aikotã hewaire hewaire rakano ewy ereĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e. Yt eimikyꞌesat ewy hin i einãpin hap ehepe e. Yt etat reiꞌo haryporia saꞌawyꞌiwuat heꞌaito miꞌatoiat e. Maꞌato etat pote hewaire hewaire rakat ereĩneꞌen Tupana wanẽtup hawe e Musei saꞌawyꞌi ahepe. Miꞌi e hap miwan yt eweikyꞌesat hin i maꞌato toĩneꞌen ne wuatꞌi eꞌat pe eweikyꞌesat sio yt e.

Koeku kuríkoti yêno(Mt 19.9-12; Mk 10.10-12)—Enepone kuríkoti yêno ina okoyénopomaka po'i sêno, ya xoko Itukó'oviti koati aupú'ikoati ne inúxoti yêno. Kúteanemaka koêku ne koyenópati ne sêno kûre îma, ya xoko Itukó'oviti koati aupú'ikeatimaka inúxoti îma ne sêno —kíxovokoxoane Jesus.

Marâpɨtirã, nɨmôtirã kõ'asékãhasere Jesu uúkũ'ke niî'(Mt 19.1-12; Mc 10.1-12)Apêyere niî nemokɨ niîwĩ:—Ni'kɨ́ kɨ̃ɨ̂ nɨmoré kõ'â, apêgore nɨmôtigɨ noho yã'agɨ́ weeró noho tohasamí. No'ó marapɨ́ kõ'â no'o'ko me'ra nɨmôtigɨ kẽ'ra kɨ̃ɨ̂ nɨmó niîtigo me'ra a'me tãrágɨ weeró noho tohasamí.

“Chayurá walminwan laquinaculcul jucwan cuscäcá mansibacuyanmi. Chay jitaśha walmiwan cuscäcäpis mansibacuyantacmi” nila.

— Ni'wa hã aibâ hã timro te te rẽme wamhã, duré pi'õ aimawi na mro wamhã, te za tiwasédé hã 'manha, aibâ hã. Duré, pi'õ, da te ĩme na aibâ mro wamhã, te za duré 'manharĩ wasété. — Ãne, Zezusi ma tô tãma waihu'u za'ra, parisezu norĩ ma.


Sero Razaru ehtopõpyry poko tymõkomokẽ maroMame ynara tykase ropa Jezu eya xine,—Tymõkomoke exikety kynexine tupoke kurã ke. Typynehxo exikety zupõ kynexine. Itamurume tohke kurã ke kynexine roropa, tõkuke roropa.

Hikàxpore rax xwỳnh mẽ kêp amrakati xwỳnh wa harẽnhRukre 6.20-26Nhũm Jejus arĩ mẽ ahkre kamã mẽ kãm awjarẽ nẽ mẽ kãm:—Koja mẽhõ kàxpore rax xwỳnh ê mex pix kãm ri pa. Nẽ apkati mẽ apkur mex o pa.

Katiiri, Arásaro PakiniXesosi sãkirauatapanika. Ia atoko itxa:—Aua kiki katiiri. Peereri imãka. Põkamarari imãka. Apiaerekata imãka. Ikiniõtika peerekari ikiena. Imakinika iua auakiti peerekari. Iua aapoko ikiniõtika kiinirisaaki auakari atoko itxapika ikiena.

Jesus uguondo âdydo imeom sodo wâgâ, Lázaro wâgâ warâ unâ nhegatuhobyryAituo myani Jesus unâ nhegatuondyly, enomedâzemo:— Uguondo âdydo imeom sodo myani. Kopaelâgâembaba âtâ tywogonro iwâkuru, tâwâenseim warâ nhedyly. Âtybeom ara lelâ myani etydâ. Aunlolâ myani etydâ pyni tâwâenseim, tâkubâguneim modobe awyly.

Zezuz umumeꞌu iperew maꞌe Arazar her maꞌe rehe maꞌemumeꞌu haw aꞌe kuryZezuz umumeꞌu ko maꞌemumeꞌu haw wanupe aꞌe kury. — Kwehe mehe amo awa hemetarer katu maꞌe umunehew ukamir hekuzar katu maꞌe tuweharupi aꞌe. Maꞌe hekuzar katu maꞌe teteaꞌu umeꞌeg kar oho iko uzeupe tuweharupi aꞌe no. Uꞌu temiꞌu hekuzar katu maꞌe teteaꞌu aꞌe no.

Oguerekopa vaꞌe haꞌe Lázaro omombeꞌuague— Oiko peteĩ ava iporiau eꞌỹ vaꞌe, púrpura haꞌe ajukue iporãve vaꞌe py anho onhemonde vaꞌe, koꞌẽ nhavõ ngaru ojapo vaꞌe.

Natematigigi ica liico iniaa ica madewedi LázaroIca ɡ̶oneleegiwa liico ane dinixotinigilo nowoodi libinienaɡ̶a ane dakake loojedi. Eotibiga nalokeco, codaa ele maniodi.

Imbateheteva'ea Lázarova'ea pavẽiKiro Jesus'ga imombe'ui g̃a mbo'eavo. A'ero ga ei:—Ahe gwereko pa imbateheteva'ea. Nane'ymi ahe omongi tapy'ynhapipyryva ikatuheteva'ea. He'yi hehe. Huvihava'g̃a pira'java'ea ko ahepira hovy'iva'ea linho apopyra no pyryva'ea. Nane'ymi ahe herekoi ikatukatuva'ea jate i'gwoi'gwovo gworygworyvamo.

Ũ tỹ Topẽ vĩ mẽ jãvãnh ag tỹ nũgme ki várKỹ Jesus tóg ag mỹ: “kejẽn ũ tóg nĩgtĩ, ũn rico pẽ,” he mũ. “Kur kaja e tu ti tĩgtĩ, ũn tánh sá, kur ha pẽ. Kurã kar ki tóg vẽjẽn há ko tĩ. Festa ri ke han tóg tĩ, kurã kar ki.

Mokõi kwimbaꞌe rehegwa nheꞌẽUpéi Hesu omombeꞌu jevy arandu nheꞌẽ mokõi kwimbaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami.—Oiko vaꞌekwe peteĩ kwimbaꞌe imbaꞌe reta vaꞌe. Hepyve pyve vaꞌe ao meme voi katu haꞌe omonde. Ha okaru porã porã meme ave.

Ityhy mahãduõ riki tyy òwyhykỹwiwi‑di rexityynymyhỹre. Tii idi rexirabedesirananymyhỹre. Awimyhỹre tuu ratximyhỹre.

Ikaꞌaranũũ kwai maꞌe ꞌga imamaꞌeꞌema ꞌga reteeAꞌere Jejui ꞌga mamaꞌe mũ momeꞌwau ꞌgã nupe nũ, ꞌgã muꞌjawamũ nũ:—Kũimaꞌe ꞌga amũ akou waity esagea te imunepa rakue, ikaꞌaranũũ kwai maꞌe ꞌga rakue. Aꞌeramũ ꞌga maraka apou ꞌgã nupe auꞌjeteramũ akou rakue. Maraka apoaw ipe ꞌga mamaꞌe monou ꞌgã nupe. Kwaiwete ꞌgã mojemiꞌwaa rakue.

Radjaru mõn me'õ bẽnjadjwỳr 'wỳro nhỹ.Nãm ã Jeju memã anen kam ajte memã mỳjja 'õ'ã karõ ne memã,—Me'õ ne õ nêkrêx kumex ne kute amidjwỳnhbit mar. Nãm kubẽkà mex, kubẽkà pãnh raxbit jangij ne õ kwỳ krẽn djà mexbit kute mar. Myt kunĩkôt ne ã o anen õ kwỳ krẽn rax ne.

Ipîkku Pe Tîweꞌsen Pîꞌ Moropai Lázaro PîꞌJesus EseurîmaMoropai Jesusya taꞌpî: —Tiwin warayoꞌ wanîꞌpî ipîkku pe tîweꞌsen. Mîîkîrîya tîpon yekaꞌmapîtîꞌpî morî epeꞌke. Aakoꞌmanpîtîꞌpî morî pe maasa pra tamîꞌnawîron esaꞌ pe awanîꞌpî. Wei kaisarî itaꞌreꞌ wanîꞌpî mararî pra. Mîrîrî yeꞌnen îꞌ pîꞌ eesenumenka pra aakoꞌmamîꞌpî ipîkku pe tîwanî yeꞌnen.

'Ũptexop xexka xix NayTu xe hãm'ãktux, nũy hãmyũmmũgã', nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã', puyĩy Topa yõg hãm'ãktux pu' yĩpkox pip, hu:—'Ũptexop xip, tu topixxax max tat, tu ta' mĩy pax 'ãmuk xexkah,

G̃ebuje Jesus wuymutaybitbinap ekawẽn o'g̃uwẽn cebe ip.— Ag̃okatkat jexat o'jo'o'o- -iku jĩjãat o'jo'o'o — io'e. — Ibubut adeat osunuy. Ixat ku jĩjã osunuy. Jesay idip cĩcãat kug̃ osunuy.

Takꞌëp ma näng do Rasaro daheeh panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ panyyg gó mꞌ Jesus tabehꞌũũm. Ti mꞌ taky hadoo:—Hỹ hadoo ajꞌyy takꞌëp wekãp doo. Takꞌëp ky nꞌaa gebah, hetsooh, ta saroor ta hã hadäk doo. Takꞌëp hanäm doo gó tabawäd hadꞌyyt hẽ.

La²sa³rah³la² ĩ³yau¹ũ³jau³su²— Nxa²ha¹te¹ a²nũ²a² yen³kxih³khaix1te²a² yxau³nũ²nhai¹. A²wã²la³ka³lo³a² a³lxi²ka³lo³a² so¹lxi³ ũ³whi²kxi²nha²ha²kxai³ yain³txa² wi¹te²a² so¹lxi³ yai³nha²kxai³ ain¹nũ²nhai¹.

Kaoloxere, Lázaro Xoaha TahiJesus nehitiya ihiyeha: — Hatya haliti kaoloxere tyaonita hoka imiti karore ako taita ijoita, exahe fera hisehaliti tyomita.

Lázaro varani hina hidaAsia vara ni'aha ada Jesus:—Hojaki ada makhira kanahina'ahapikiki. Bikaimahaki ida makari kaidivaki. Va'ora kaboa'ibakhiaki adani kidiva'ahi ihinika karaho ko'baini-ra vahara kaimoni. Ni-nahina-ra kainamoki ada makhira.

Inamyrẽnikita Rasaru ahatsa soho nitsasoko.Sesus nisispirikpokozo. Abaka kytsa Deus harere bo hyỹ mykaranaha. Aiba ka iharere bo ba yhỹ zikaha. Sesus tihi:— Kyze maku estuba inamyrẽnikita tadisahawy humo zikzibyituhukutu isapyha ty zuba ziknakara. Tasuk ty ka ipokzitsia ty zuba ziknakara. Iwaze hi ziknatamyikahaka.

Miꞌi hawyi wẽtup sehay Iesui henoi iꞌatuepe. — Toĩneꞌen hekat rakat e. Miꞌi hesokpe ikahu kahato e. Wuatꞌi eꞌat pe yne imikyꞌesat koꞌi toĩneꞌen e. Ienuk hap tutunug kahato e. Yne miitꞌin itotiaria ikuap miꞌi hap ete e.

Iríku yoko LâsaruIna koe'íkomaka Jesus koeku íhikaxea:—Ápe hóyeno iríku ainóvoti koati kohépiti ipovóti kalísoti híyeu itúko ípovo. Yupíhovo úhepeko kóyeku koane unako níkea itukovo káxe.

Jesu pehé kɨogɨ́ yee kitíre, tohô niikã́ pahasé kɨogɨ Lázaro wamêtigɨ yee kitíre werê'ke niî'Jesu fariseu masare niî werêkɨ niîwĩ:—Ni'kɨ́ masɨ́ pehé kɨogɨ́ a'tîro weékɨ niîwĩ. Ãyusé su'tí sãyâ, ma'mâ su'a, niî pe'tise nɨmɨri bosê nɨmɨri weékɨ niîwĩ. Teé bosê nɨmɨrire de'ró niisé niî pe'tise me'ra ãyuró wee mɨhákɨ niîwĩ.

Jesusmi willan juc cäniyüpïtawan Lazaro śhutiyu wacchapïtaNilculmi juctapis willala cay nil: “Juc nunash cäniyu cäniyu rïcu cacula. Chayshi sumä allica fïnunnin müdanacunallawan müdacula. Chaynu cayalshi muyun-muyunpis allicá cumbidullacta lulachil micucula.

Ĩsibro pese wasu'u, ĩsibrob'õ meTawamhã Zezusi hã te duré tãma rowasu'u za'ra, parisezu norĩ ma, ãne:— Aibâ hã te 're mo, ĩsibro pe hã. Zazahâ ĩwa'âbâ za'ẽtẽ na si, te 're si'uza. Duré dasa ĩwẽ uptabi na si, te 're sa.


Mame imepỹ moroto roropa kynexine tymõkomokẽkara, esety Razaru. Orukoimohpe kynexine ynororo. Ẽmepyry pune Razaru anarokehpyra imehnõ kynexine tymõkomokẽ tapyĩ pota taka. Tymõkomokẽ napyry akumuru se rokẽ kynexine, tynapyryme. Mame erukoimory tometomese kaikuxi tomo a. Toetuarimase ynororo pitiko rokẽ pyra.

Nhũm amrakati xwỳnh pê Rajareja hkà nhyre nẽ arĩ pry kamã àhwỳr o hkrĩ. Nhũm htem hamỳ nẽ ma o pa nẽ hikàxpore rax xwỳnh nhõrkwỹ jakwakrem haxwỳ. Nhũm õ jakrêx kwỳ hkrẽr prãm xàj hakwa krem àhwỳr o hkrĩ. Nhũm rop hwỳr mra nẽ hkà nhy kunhnwỳnh o kuhê.

—Ãti kiki Arásaro inakori. Pamatinaniri. Minakati !auinari iua. Iua sirĩka katiiri aapoko patapi koa. Amianari aua iuamoni. Ininiã iĩto imakinika kakaro.

— Tâlâ pylâ myani uguondo âdy pebaom Lázaro keho. Toenzepa myani iwâgâ pinuri modo egasely. Kopaelâgâembaba myani adaholy, mâkâ âdypeom ety iwyantaji.

Amo hemetarer ꞌym maꞌe aꞌe taw pe hekon aꞌe no. Ipereperew aꞌe. Arazar her romo aꞌe. Tuweharupi teko werur Arazar aꞌe wà, hemetarer katu maꞌe hàpuz hukenaw pe aꞌe wà.

Oiko avi peteĩ ava poriaukueꞌi Lázaro hery vaꞌe, ijaipaꞌi vaꞌe. Iporiau eꞌỹ vaꞌe rokẽ yvyꞌiry omoĩa.

Pida onaɡ̶aɡ̶ini ica ɡ̶oneleegiwa madewedi ane liboonaɡ̶adi Lázaro, one diwexege lolaadi. Idiaaɡ̶itibige lapoagi liɡ̶eladi niɡ̶ini ɡ̶oneleegiwa liico. Lázaro walitibigege latijedi niɡ̶ini liico maniodi naɡ̶aleekoka aaɡ̶aɡ̶a aniodi. Icoa necexodi one onapitibece liwexegadi Lázaro.

—Aherongauhua apoa pyri porta pyri Lázarova'ea nhinog̃i. Ono g̃a ahe pevo jipi. Iporia'i Lázarova'ea ombatere'ymamo ojagwuhuro. He'yjuhu ahejagwa. Ougwei ahe imbateva'ea rembi'uagwera. “Po ga imbuhurukari ji ve hamo – kiroki ohiohi gajurua hugwi yvyvo ga i'urame,” ei ahe oyvyteri pe. Nhag̃watig̃a uhu ahejagwa rererereva okovo!

Kỹ ũn jagtar tóg nĩgtĩ gé. Ti jiji hã vỹ: Lázaro, he mũ. Vẽnh kaga fugfo han vãnh han tóg tĩ, kỹ tóg nỹ nĩ, ũn rico jãnkã ki. Ẽn vỹ kókĩr tĩgtĩ, ã kaga to. Kỹ tóg ũn rico jẽn vár ko sór tĩgtĩ, ti jẽn mru, hã ra tóg ti mỹ nĩm tũg tĩ. Cachorro hã ne ti pénĩn e nỹtĩ. Vẽnh fugfo han vãnh ẽn tugmãn ag tóg tĩ.

Ha hokẽ-my ogweru omoĩ-vy kwimbaꞌe iporiahu ete vaꞌe. Héry vaꞌe Lázaro. Hasy vaꞌe voi Lázaro. Ipire aipa vaꞌe voi. Ikangy voi hasy ete-gwi. Ha ivareꞌa eterei-gwi ogwapy oĩ-vy upe-py. Ohaꞌarõ hoꞌu vaꞌerã moꞌã. Tembiꞌu sururukwe hoꞌa vaꞌekwe hoꞌu hagwã oĩ upe-py. Onhemohygwyatã-vy moꞌã ou ohaꞌarõ oĩ-vy upe-py. Ha upéixa oĩ jave gwĩ jagwa ou ohere íxugwi ijai ai.

Tahe urimynodu tyymy binadumy iijò‑ki ixyby ixyby ratximyhỹre. Lazaru inire. Tii ityhy rỹsỹnauhe rirỹsỹkemy raòbirenymyhỹre. Ijòròsa dori ityybinatòmy dirahumyhỹde.

(20,21) —Ajepeja ꞌga ipitoꞌom maꞌe ꞌga otywereteramũ. Lasaru ꞌga rera. Aꞌeramũ ꞌga pytuna ꞌgã ꞌga rerawau ꞌga mỹina ikaꞌaranũũ kwai maꞌe ꞌga pyri ꞌga rejaa. “Siesak ꞌga mamaꞌeꞌi mũ mura ꞌga upe ꞌjau”, ꞌjau ꞌgã numiamũ. Aꞌere ꞌga namuriꞌi mamaꞌea ꞌga upe. Kasurua etee ꞌua ꞌga pira rerepa ꞌga wi, ꞌga pitoꞌoma rerepa. Series([], )

Nhym kikre jajkwa krekremã me'õ bikẽnhja ikwã. Myt kunĩkôt kikre jajkwa krekremã ikwã. Ne te kute õ anhy krẽn prãme. Me'õ kute myt kunĩkôt kubẽkà mex, kubẽkà pãnh rax jangjênh ne 'ã mrãnhja tãm ne te kute õ anhy krẽnmã kuri ikwã ne te 'ã 'wỳro ikwã. Idjibê ne Radjaru. Tãm ne prĩne karỳr tỳx ne, têmẽ prĩne tỳx ne. Karỳrmẽ tê tỳx nhym ta ikwã. Nhym bep roprebit ne 'ỳr màt ne karỳr kunuw, tê kunuw. Series([], )

Mîrîrî yai nîrî tiaron warayoꞌ wanîꞌpî. îꞌ ton pîn saꞌne, tîweꞌtarumaꞌtîsen, saꞌne. Moropai paran pokon, erekîꞌpan itesaꞌ poro iteseꞌ Lázaro. Mîîkîrî saꞌne yaapîtî toꞌya eꞌpîtîꞌpî mîîkîrî ipîkku pe tîweꞌsen yewîꞌ manaꞌta pia maasa pra aasarî eserîke pra awanî pîꞌ. Miarî mîîkîrî ipîkku mesari poi itaꞌreꞌ yaꞌpunuꞌpî eꞌsorokasaꞌ anonpapai aweꞌpîtîꞌpî. Mîîkîrî saꞌne erekîꞌ yameꞌkaꞌpî arinmarakayamîꞌya.

ha tik hok xip, tu' pakut, tu' pip 'ũptexop yõg hãmyĩkox tu', 'ũxuxet'ax Nay, 'ũkayax punethok tu' pip, tu' xit'ax 'ũm xak, putup tep-tex hah, ha kokex xop te tik kayax xup, tu' yõyxõg hã' xup.

Tadaybocat tak oabik ixe ibubut adeat tuk'a exĩntabi be- -ag̃okatkat. Xĩntabi xe abikbik'uk osunuy soat kabia. Lázaro i tadaybocat putet osunuy. Ade werowero kug̃ osunuy ixe Lázaro dag̃ soat tag̃. Oabik iboce ibinõmnõm kay itabiku buye, cemesa be jedudumat o pin puye. Imẽntak akuriceyũ oajẽm cewerowero kõnkõn ãm.

Ta tób noo bä tabahäng ajꞌyy kasuud is doo, ta waa hetsꞌẽs doo. Nahëë nyy is ta tii. Rog manahuuh do tii. Rasaro ta häd. Takꞌëp takarẽn paawä tabawëh, takꞌëp wekãp do tä hyyj kajäk do tũũ. Awaar rahedẽp ta rog, ta tii bä tabahëës bä.

Nxa²ha¹te¹ in³txa² yen³kxi³txa²te²a² yxau³nũn³nũ²nhai¹. A²sxih²yxo²a² a³lan²ta² yxo²ha³kxa¹ yxo²sxa³to³nhũ²nhai¹. Jah¹la²kxai³la¹ ĩ³yau³xa³kxi²sxã³ ka̱³lã̱un³ta³kxi²nũ²nhai¹. Nxe³ha²kxai³ hxi²kan¹txi³ wa³ko³nxa³ha²kxai³ hãi¹sxã³ yain³txa² yen³kxih³jah¹la² wã³kon³kxe³su²: “Ã³yũ³xi²sa²te³ji¹xã¹.” Ain¹tah¹lxa¹ yain³txi³la³ ã³yũ³xai¹nxa³nũ²nhai¹. Nxe³yãn¹ta¹ wai³a³lxa² wxã³nũ²la² yau³xa³kxi²je³na² ĩ³tũ̱n³ta³kxi²nũ²nhai¹. A²nxe³jah¹la² La²sa³ro³jah³lo²su² nũ²nhai¹. Series([], )

Nali tehitiya hatya haliti maoloxahare tyaonita, exahe kahonotirahiye, Lázaro nexarexe. Kahalakisakita minitaha kaoloxere hana haliya. Hoka Lázaro atyahita kanakaira maheta nakairati holoxo exoiterehare kaoloxere mexanekoata. Kajolonai kakoita tyoa takaxosetita ehonotiraosenai.

Hari. Hojamaniha ada makhira hoariha kanahinariki, onina Lázaro. Samosamohi na'bahaki abani hiki ada Lázaro. Oniaroa, kanahina'ahapikiki gorana banininija hojabakhiaha ada Lázaro. Binokhahi ida hoariha ko'bai ahabarini abono-ra vidorahavini kaimoni hini. Jomahia kidisamosamohi avakaabanaha.

Iwaze usta maku inamybyita. Rasaru inarokota inakõrõrõbaikta. Atahi inamyrẽnikita hokbowy baze ziknadyhyky. Tadisahawy zikziperyky. Inamyrẽnikita tisorekrẽta hi batu ibo nyny ziknakara. Tadisahawy tsihizik humo kino ba nyny ziknakara. Iwaze inamybyikita itsuhuha ty zuba ziknatadisahaka. Tsikuparinitsa iakõrõrõtsa ziknasihierokok.

Toĩneꞌen wy itote wẽtup ok yt hekat i rakat iꞌahu kahato rakat hepihi pihi rakat Irasaru e hap het rakat e. Miꞌi ti wuatꞌi eꞌat pe iwyriaꞌin terut hawyi taꞌatuꞌatoiat hekat rakat eꞌokenꞌypyke kat ẽtup ẽtup hamo e. Mipun miꞌu ieĩpyt koꞌi soꞌoẽtup hamo hekat rakat miꞌu iwato kahato mipun kaipyi maꞌato yt tohoꞌoium i yt hegyiꞌat hin i hekat rakat pote. Miꞌi tusake syꞌat pono ikuꞌuro raꞌyn. Miꞌi hawyi ti toto raꞌyn atipy kape e.

Ina apémaka hóyeno koéhati Lâsaru ákoti apeínoati. Enepone hóyeno, épemokenati. Êno ulaláketi muyókuke. Hane óvoheixo, páhapeteake óvoku neko iríku kuxoíxoti irihíkovoti íhone nikokónoti ukeâti mesánake neko iríku. Koane ápe tamúkuhiko ixómoti timarúkexea ne ulaláketi muyókuke.

Tiîtare ni'kɨ́ pahasé kɨogɨ waro Lázaro wamêtigɨ kɨ̃ɨ yaá wi'i sopé pɨ'topɨ duhî mɨhakɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́ niî pe'tiro kamî boâkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ pehé kɨogɨ́ ba'âste'kere yapî sĩ'rigɨ seé ba'akɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ yeé kamîre teê diâyɨapɨta wa'â, ne'rêkãrã niîwã.

Ñatac chayćhüshi intiru aychanpïpis matiryälla wi'imuśhtin Lazaro śhutiyu nuna cala. Payshi walan-walan chay rïcup wasinpa puncullanćhu jitaläcula. Chayćhüshi allucunäpis lläwala. Chaynu jitalayalshi munapäla: ‘Cay rïcup mïsanpi usücällapis imanuypalä shimïćhu licalinman’ nil.

Tawamhã aibâ ĩhâiba amo hã te 're sãmra, ĩsibrob'õ hã, ĩ'wa're ré hã, Razaru na ĩsisi hã. Ĩsiwadi norĩ hã te te siwi 're mrami, ĩsibro pese nhorõwa u, te te siwi 're simizusi mono da, 'ridawa u. Dasai rere'e na si, te 're sa. Wapsã si ma tô ĩ'wa're hã te te 're upsõmri siwi.


Mame mokyro tymõkomokẽkara toorihse. Aparão pũtokoxi zuzenu tarose Ritonõpo nenyohtyamo a, otuhtoh konõto pona kapu aka. Morarame tymõkomokẽ toorihse roropa. Ekepyry tonẽse nono aka jekyrỹpyamo a. Zuzenu toytose popynõ esaka etuarimatoh pona.

—Tã nhũm Rajare ty nhũm Tĩrtũm kapẽr o mẽ wrỳk xwỳnhjaja hwỳr wrỳ nẽ ma akupỹm kaxkwa hwỳr hkarõ ho mõ nẽ ho api. Hãmri nhũm kaxkwa kamã mẽ pahpãm Apraãw nhĩhkô hã hkĩnh nẽ apkur mex o hkrĩ.—Tã nhũm hikàxpore rax xwỳnhta mããnẽn hkôt ty. Nhũm hkwỳjaja hã akuprõ nẽ hã mur nẽ ma o tẽ nẽ haxà.

—Ikara atoko ininiã, eereka ipĩpe. Ininiã eereka Teoso nitiriakori iaxitikini anikari iua Teoso auinimoni. Kitxakapirĩka Apraão sari iuaã. Iuaã iua Arásaro aõkitari Apraão.—Eereka iua katiiri apaka ipĩpe. Ikataãka. Isari maerekani misiritikoãtaã.

— Aituo mâkâ kaikâ iguely. Anju domodoram myani egadopyry adaholy, kydamu Abraão eyam iwaguepa, Deus ize ato ara lelâ aini modoram. Tuomare kehoem myani târâ awyly. Mâkâ âdypeom tâigueze lâpylâ myani. Eguepybyry myani igueypy modo etadâdo odaji adaholy.

Amo ꞌar mehe umàno hemetarer ꞌym maꞌe aꞌe. Tupàn heko haw pe har weraha hekwe Àmàrààw pyr aꞌe wà, maiꞌu haw ywate har pe aꞌe wà. Hemetarer katu maꞌe aꞌe no, umàno aꞌe re aꞌe no. Iànàm utym aꞌe wà.

— Iporiaukueꞌi omano ma ramo anjo kuery ogueraa Abraão yvýry opytuꞌu aguã py. Haꞌe rã iporiau eꞌỹ vaꞌekue omano ramo ma onhono porãa.

Niɡ̶ijo ɡ̶oneleegiwa madewedi niɡ̶idiaaɡ̶idi ja yeleo, odaa aanjotedi joɡ̶oyadeegi liwigo me nicote liwai Abraão miditaɡ̶a nalooɡ̶o digoida ditibigimedi. Niɡ̶idiaaɡ̶idi niɡ̶ijo ɡ̶oneleegiwa liico jaɡ̶aɡ̶a yeleo, odaa joɡ̶onaligitini.

—Aerẽ iporia'iva'ea manoi Lázarova'ea. A'ero Tupana'gapyrive'ga ahera'uva rerohoi imondovo Abraãova'ea pyri yvagi pe.—Imbateva'ea manoi no. A'ero g̃a ahe tymi.

Kejẽn tóg ter mũ, ũn jagtar ẽn ti. Kỹ Topẽ tỹ jẽnẽ jafã ag vỹ ti va mũ mũ, ti kuprĩg ti, kanhkã ra. Tá Abraão tóg nĩ nĩ, ẽg jógꞌ jóg ve ti, kỹ tóg ti mré nĩ nĩ sir, ti tỹ tỹ ti krẽꞌkrẽ nĩn kỹ.Kar ũn rico tóg ter mũ gé sir. Kỹ ag tóg ga kãtá ti péju(g) mũ.

—Upe rire omano Lázaro. Omano ramo Nhandejáry rembigwái yváy pygwa ou ogweraha íxupe oiko hagwã Abraão amyrĩ ndive ogwenogwahẽ íxupe heraha-vy Nhandejáry renda-py.—Upéi omano ave upe imbaꞌe reta vaꞌekwe ave. Ha omoĩ hetekwe hetekwe rendaty-py.

Lazaru rurureu, ỹju mahãdu ridyrenyre biu‑ò ilabiereny rora‑ò, Abraõ wahe. Tule ityhy rurure idi rituunyrenyre.

Anure ipitoꞌom maꞌe ꞌga amanũmũ. Aꞌeramũ ꞌga manũ re ywagipewara ꞌgã ꞌua ꞌga rerawau ojepyri. Abraão ꞌga pyri ꞌga rerawau imỹina, ꞌga muapyka ꞌga mojemiꞌwaa. Aꞌere ikaꞌaranũũ kwai maꞌe ꞌga amanũmũ nũ. Aꞌeramũ ꞌga pytuna ꞌgã ꞌga rerawau ꞌga tyma.

Nhym õ mỳjja kêtja, Radjaru, arỳm ty nhym kam kadjy mrãnh djwỳnh kumỳn kàjkwamã Abraão'ỳr o tẽn o bôx. Nhym kam ar ingêt kukãmãre Abraãomẽ ro'ã ar ba. Nhym me'õ nhõ nêkrêx kumexjadjwỳ ty nhym me kam o mõn adjà.

Moropai mîîkîrî saꞌne saꞌmantaꞌpî. Moropai mîîkîrî eraꞌmai inserîyamîꞌ iiꞌsaꞌ wanîꞌpî. Yarîꞌpî toꞌya utamokon Abraão nurîꞌtî pia. Miarî aakoꞌmamîꞌpî iipia kureꞌnan entamoꞌkantoꞌ ta, taatausinpai puꞌkuru. Tîîkoꞌmanse puꞌkuru pra mîîkîrî ipîkku warayoꞌ saꞌmantaꞌpî nîrî iteꞌmaꞌpî pîꞌ. Mîîkîrî yuꞌnaꞌtîꞌpî toꞌya.

Hãpxip kutõgnãg tik hok 'ãxet'ax Nay xok, ha pexkox yõg nũ 'pok xop te' put, tu' tat, tu pexkox ha mõ'tat, ha mõnãyxop hittap 'Amanãm mũtik tihi pexkox kopah, tu' hittup, 'ĩhã 'ũp-texop xok kamah, ha nõ hãpkot,

— Lázaro'ũm e'ũ buje, Deus ekawẽn tojotjot'ukat ixe'ũm o'tujuu Abraão kay- -Deus xeat kay. Iku jĩjãat o'om osunuy Abraão eju. Ixe ibubut adeat'ũm pit oe'ũ. Ag̃okatkayũ ixe'ũm o'jokot.

Ti ajꞌyy hetsꞌẽs do dajëp bä kä, ããs ramasäg kän ta hꞌyyb tym hỹ pong jé kä, Abaraãm pa. Ti takꞌëp wekãp do dajëb kän na-ããj hẽ. Ti radakä jëng, tabanesaa hẽnh kä tabahõm.

Hã²wxãn³txa³ jah¹la²kxai³lu² ya³lu²nũ²nhai¹. Ya³lu²nũ²la² oh³xan¹tũ̱³ka̱³txa² wxã³sxã³ oh³nãu³a¹ A³bra³ãu²ah³la² yxaut3ju³ta² sa²so¹sũh³wxe³ain¹nũ²nhai¹. Hã²wxãn³txa³nũ² yen³kxih³jah¹la² ya³lu²nũ³nha²kxai³ sa²nĩ̱³kxain¹nũ²nhai¹.

— Hatyaoseta hatyo maoloxahare waini hoka anjonai kolatene Abraão tyaonitere nali, wenati waiyexe nali. Hatyaoseta hatyo kaoloxere tehitiya waini hoka kaxafityaka.

Hari. Oniaroa, abini'aha ada Lázaro. Deus ibavi kaija'arinia avisa'aha Deus ibavia. Akadi'arahoda okhananavaki Abraão kohana 'dihana vithi'aha ada Lázaro. Vi'baijabanaki adani ija'ari Deus kania, khai vakhanina.Hari. Abini'aha ada makhira kanahina'ahapikiki jaboni, ka'damaha'aha.

Iwaze Rasaru nihyrikosokda. Bijoikpe iknytsitsa Abarão bo zioktyhyryknaha. Abarão Deus baze mynapykyryk. Anabo bijoikpe iknytsitsa inamybyikita zioktyhyryknaha. Inamyrẽnikita kino niwatihi nihyrikosokda kytsa ziytyknaha. Iwaze inamyrẽnikita hyrizikararawy sinini ykarawy bo tasapy, anaeze sinini mynakara.

Meiũran Irasaru ikuꞌuro raꞌyn hawyi atipy piaria tioto wakuaria ienuk ieĩneꞌen hap kape haꞌaseꞌi Aparãu eꞌyatypiat heĩneꞌen hamo e. Miꞌi hawyi hekat rakat ikuꞌuro hawyi taꞌatusyp taꞌyn e.

Po'i káxe, ivókovone neko épemokenati, yane omópane ánjuhiko, enepone ovoxe Itukó'oviti vanúkeke, omopâti xoko Âbraum, yonópoku kasása'iupo Itukó'oviti. Yane ivókovonemaka ne iríku, ina ekoxókono.

Ni'kâ nɨmɨ wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ wẽrikã́, Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sekãharã Abraão niiró ãyurópɨ kɨ̃ɨ̂re miáakãrã niîwã. Be'ró pehé kɨó'kɨ kẽ'ra wẽrîa wa'âkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂re yaákãrã niîwã.

“Chaypïtash juc-punćhu'a wañucullan. Chayshi Diospa anjilnincuna paypa almanta puśhacula luryaman unay awilunchic Abrahamwan cusca cananpä. Chay jinamanshi rïcupis wañucuntac. Jinaptinshi lluy pampälälin.

Tawamhã ma tô oto dârâ, ĩsibrob'õ hã. Dâ'â wamhã, hâiwa u ma tô siwi ti'â, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa norĩ hã. Abra'ãhã 'rata, te oto 're sãmra, dame 're sai mono da. Ĩsibro pe hã ma tô duré dârâ. Dâ'â wamhã, ma tô dasiwi sẽrẽ ni, ab're 're.


Mame samũ tykase ynororo myhene, popỹno esao tahtao. Mame kakoxi tõsenuhmase ynororo ahtao, moero Aparão tonese eya, Razaru roropa tonese, Aparão maro.

Hãmri nhũm hkarõ ma mẽ kot amnhĩ xà htỳx kamã hamak tũm xà pê kuwy maatita wỳr ma mõ. Nẽ kamã amnhĩ xà htỳx kãm hamak rãhã ho pa. Hãmri nẽ amnhĩ xà hã maj kànhmã rĩt nẽ kaxkwa kamã Apraãw pumu. Nhũm Rajare ra kuri mex nẽ nhỹ.

Iuaã maerekani misiritikoãtaã auakasaaki, õtakoxiti atamatari Apraão, Arásaro pakini.

Deus ize ato aietânry modo egadopyry idâhoram myani adaholy. Toenzepa târâ âsenagazedyly. Tâsenagazeday, iwaguelâ Abraão nhedyly, eagâ Lázaro warâ.

Upuraraw maꞌerahy teteaꞌu tatahu pe wiko mehe. Umeꞌe ywate. Wexak Àmàrààw aꞌe pe. Wexak Arazar Àmàrààw huwake iapyk mehe no. Muite aꞌu wanekon izuwi wà.

— Haku vaikuea py iporiau eꞌỹ vaꞌekue oiko axy reve omaꞌẽ vy oexa mombyry Abraão haꞌe Lázaro ijyvýry oĩ rã.

Odaa beɡ̶eliodi me dawikode digoida lawikodadi émaɡ̶aɡ̶a. Igaanaɡ̶a noletibige, odaa ja nadi Abraão digoida ditigedi, iniaa Lázaro liwai Abraão.

Omanove'g̃a gwyri pe imbateva'ea ra'uva rekoi. Hahy hete imbateva'ea pe pevo. Kiro ahe jovavuri. Paivo ihoi ahema'ẽa Abraãova'ea repiaga. Ahe gwepia Lázarova'ea rekorame Abraãova'ea pyri hete.

Hã ra tóg nũgme ki kutẽ mũ, ti kuprĩg ti. Inferno tá ti vẽsỹrénh jagy han mũ sir. Kejẽn tóg kanhkã ki ẽvãnh mũ, kỹ tóg tá Abraão vég mũ, Lázaro ke gé, ti tỹ Abraão mré nĩn kỹ, kuvar há tá.

Omano rire-ma oime jave nhane mbohasa asy vaꞌe renda-py, ohasa asy-ma voi oiko-vy.—Upéi omaꞌẽ jave mombyry-kotypy ohexa Lázaro amyrĩ-pe oiko ramo Abraão amyrĩ ndive.

Tahe rubu‑ki rubu mahãdu bedebina‑ribi aõhõkỹmy dỹỹnana ityhy Abraõmy robire irehe‑ò Lazaru tule irora‑ki.

ꞌGa ꞌaga nanẽ awawayayau mamaꞌeukwaawa rapyaw ipe nũ. Aꞌeramũ ꞌga ꞌũina akou tyweaete. Tata rakuwa ꞌga mỹina ꞌga rerekou tyweaete. Aꞌeramũ ꞌga Abraão ꞌga piresaka. Ipitoꞌom maꞌefera ꞌga resaka Abraão ꞌga pyri. Mukuu ꞌga ꞌũina Abraão ꞌga resaka.

O mõn adjà nhym kam me tyk nhõ pykakam bôx ne kam tokry rax ne. Tokry: ne, ne kam tokry pymaje kàjmã rĩt ne amybỳm Abraão pumũ. Nhym ar Radjarumẽ ro'ã ar ba. Ar umar mexkumrẽx ne kĩnhkumrẽx ne ar ba.

Mîîkîrîya tîmoron epuꞌtîꞌpî mararî pra isaꞌmantaꞌsan pataꞌseꞌ yaꞌ, apoꞌ yaꞌ siꞌma. Miarî siꞌma mîîkîrîya tîtamo Abraão nurîꞌtî eraꞌmaꞌpî aminke morî pata yaꞌ. Moropai Lázaro nurîꞌtî eraꞌmaꞌpîiya iipia morî yaꞌ.

ha' xakix xop yõg pip'ax tu' mõg, tu' xũy xexkah, tu mõnãyxop hittap 'Amanãm pẽnãhã', ha hãptox tu' xip pepi', pa Nay te 'Amanãm mutik pepi' tihi',

— G̃ebuje ibubut ade osunuyiat Abraão o'jojojo wũy wi. Ipiat'ajojoap pewi o'jojojo. Lázaro dak o'jojojo Abraão xe.

Tabanesaa hẽnh takꞌëp tabahoop bä kä nesaa doo, dawëë naa tabahapäh Abaraãm, Rasaro häd näng doo kä, ta pa.

Sa²nĩ̱³kxain¹ka³tu̱³ ha³lo²a² ko̱³nxe³khaix1ju³ta² kãin² ye³khãuh³lxa³ti³nha²khai¹nxũ²nhai¹. Nxe³ain¹tãu³a² sa²yxo²ka²la¹nha²nũ²la² u²ju³ta² A³bra³ãu²ah³la² ĩ²ha²kxai³ La²sa³ro³jah³la² ã³ka³lu³sa²wxe³nha²kxe³su² ĩ²ha²kxai³ ain¹nũ²nhai¹.

Hoka kirakoane tyaonita kamatinai tyaonitere nali.— Hatyaoseta waiyakahena ene hoka Abraão waiya seko akiya, exahe Lázaro Abraão haliya.

Ija'ari abini'iki abononi ibavinia okha'aha. Oniaroa, bikamithahi ida imana 'banani karaho Ibavi Jaharika'oaki kania.Hari. Napaja nobanija va'ora anokifiani'aha adani Abraão, Lázaro khama. Abraão 'dihana hojaha ada Lázaro.

Inamyrẽnikita kytsa simysapybyikitsa sapy bo zumu. Iwaze nokponi Abarão bo iktsa niy. Rasaru kino ituk niapykyryk. Abaka inamyrẽnikita sinini mynakarata Abarão bo iktsa niy.

Maꞌato aria kape toto hoꞌopot hap aria wato pe toĩneꞌen e. Miꞌi hawyi hoꞌopot hap kaipyi hekat rakat tehaꞌat ywaipe hawyi taꞌakasa raꞌyn Irasaru aseꞌi Aparãu eꞌyatype raꞌyn toĩneꞌen.

Ipihóponovokutike yonópo neko iríku, koane yupíheovo koítoponeovo kotívetiya. Ina noiméxo ákotike malîka, yane noíxone Âbraum yoko Lâsaru ya xokóyoke.

Pehé kɨogɨ́ yã'arã́ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ bu'îri da'rê no'o'kãrã tiropɨ wa'âkɨ niîwĩ. Toopɨ́ kɨ̃ɨ̂ ĩ'yâ morogɨ, Abraão yoarópɨ ĩ'yâkɨ niîwĩ. Lázaro kɨ̃ɨ̂ me'ra niîkɨ niîwĩ.

Chay rïcu nunaca nina waläcäćhu ñacayalshi altucta licalcuśhanćhu Lazarocta licälun Abrahampa millayninćhu cayäta.

Tawamhã ropipa hã te te oto 're sépata za'ẽtẽ, adâ 're ĩsi'ubumroi mono zéb ãma hã. Ta hawi ma tô rob'madâ, ĩsibro pe hã. Te te rob'madâ'â wamhã, ma tô Abra'ã hã tisã, romhâ na. Ĩ'rata te Razaru hã nhamra, ĩsibrob'õ hã.


Mokaro eneryke tyya opore tykohtase ynororo, “Tam, Aparão, nupunato kueneko myhene. Razaru enehpoko xiaro ya. Tuna enehpoko eya ajohpãme samo ypotapihpyry piuka ãko nase apoto ke,” tykase ynororo.

Hãmri nhũm tee ri wa omu nẽ Apraãw mã akapẽr nẽ kãm: “Kwa Apraãw. Kwa we ixkamã axukaprĩ nẽ ixwỳr Rajare mẽ kê ixwỳr tẽ nẽ ĩhkrakrã ho gô htok nẽ ho inhõhto jakry. Na pa kuwy kamã amnhĩ xà htỳx kãm ijamak tỳx kumrẽx.” Anẽ.

Ininiã akiritari Apraão: “Toti Apraão, piamonĩkano. Pipaniãtariko Arásaro iãkiniri iuakoki iaã, tapikaka itxa ninamamoni. Ia xamina sikatsiitapitipono,” itxa.

Aituo myani adaenkely: “Tako Abraão, ytyendâlâ ikâ! Toenzepa tarâ peto onwaym kâsenagazedyly. Lázaro tâmary ewily paikaji inkuihoem aguekâ wao, ulu nhâkânwanâze âetoem. Kâenmaemba aze tarâ âdâpigu!” kely mâkâ âdypeombyry.

Uhapukaz wanupe. — Heru Àmàrààw, iꞌi izupe. — Hepuhareko katu pe ne ty, iꞌi izupe. — Emur kar Arazar xe nehe. Aze umuàkym ukwà ꞌy pupe nehe, heapeku rehe opokok pà nehe, aꞌe mehe hemuixàgahy kar putar aꞌe nehe. Taꞌe hakuahy tata ihewe aꞌe xe, iꞌi Àmàrààw pe, uhapukaz pà.

Haꞌe ramo ojapukai vy aipoeꞌi: “Xeru Abraão, xemboaxy ke, haꞌe vy embou Lázaro tomoakỹ okuã yy py xeapekũ omboaku roꞌy aguã, mbaꞌeta tataendy raku py aiko axy”, heꞌi.

Odaa ja dapaawe mee, ‘Eiodi Abraão, adiwikodeni! Anieni Lázaro me itiminatidi nibedona, amaleeɡ̶aɡ̶a ilege yoceligi, igaataɡ̶a ja daɡ̶axa me jawikode minataɡ̶a niɡ̶ina noledi.’

A'ero imbateva'ea onhi'ig̃a mondoi: “Amoi! Abraão!” ei ahe. “Ji porogwety po nde hamo! Embuhuruka ti Lázarova'ea ji pyri. Tomonde ti ahe opoakãtĩapy'ria yhya pype herua imbuhua nhikũa rehe imbohakuvia nhikũa. A'ereki hahyuhu ji ve tata pype.”

Kỹ tóg ag mỹ prẽr mũ. Kỹ tóg Abraão mỹ: “!..Ijógꞌ..!” he mũ. “!..Abraão..!” he tóg “!..Ijagãgtãn ra..!” he tóg. “Lázaro jẽnẽ ra, ti tỹ ã nĩ(gé) juja junun mrãn kỹ inh nũnẽ mrãn sĩ han jé. Inh mỹ tóg rỹjgy tãvĩ tĩ, pĩ kãki,” he tóg, Abraão mỹ, ũn rico ja ẽn ti.

Upéi osapukái Abraão amyrĩ-pe. Heꞌi “Xe poriahuvereko katu, xe ramoigwasu Abraão” heꞌi gwamoigwasu-pe. “Embou Lázaro xe pytygwõ uka-vy. Omoakỹmi hagwã jepe xe apekũ” heꞌi. “Okwã apy omoakỹ hagwã y-py omoroꞌysã hagwã xe apekũ” heꞌi. “Aiko asy eterei ko tata rendy-py” heꞌi.

Tahe ityhy dyryde: —Abraõ, walabie, wadi inihe bedexiwoboronyke. Lazaru ini wadee tebò‑ki beruty‑di kanake wadòròtò elehynamy. Jiarỹ dori raòhỹtỹhỹtỹreri kaheòtywo‑ki.

Aꞌeramũ ꞌga wafukaita ꞌga upe: “Abraão! Ene ꞌã jeramỹja! Ejemuaẽm iki je ree. ꞌYꞌia erurukat ara jee Lasaru ꞌga upe, ꞌga fãꞌĩ are etee jekũ muakỹmawamũ. Ekoay jekũ osinisiniga”, ꞌjau ikaꞌaranũũ kwai maꞌefera ꞌga ojeꞌega Abraão ꞌga upe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau.

Nhym kam Abraão pumũn kam kum amijo akijn kum, “Ngêtwa, ngêtwa Abraão, gop amrẽ amã ikaprĩn iwỳr Radjaru jano gê amrẽ iwỳr tẽn ngômã ikra nhôttebit jadjàn o inhõto ngo, ane. Ota ba kuwyjakam itokryo bit itokry”, ane.

Mîrîrî yeꞌnen mîîkîrî entaimeꞌpî. Taꞌpîiya Abraão pîꞌ: “Amoko aꞌnokoꞌpî pe saꞌne uyeraꞌmakî. Mîrîrî yeꞌnen Lázaro iiꞌtoꞌpe kaꞌkî upîikaꞌtîi. Tenya yeperu teuronkai tuna ka moropai aaiꞌtoꞌpe unu pona itîîse. Maasa pra tarî umoron epuꞌtî pîꞌ wai apoꞌ yaꞌ”, taꞌpîiya.

yĩp-texop te' xãnã ka'ok, hu: “Yã 'ãmãxap 'Amanãm'!” kaxĩy, ha: “Putep mũn putup xate'?” Kaxĩy. Ha' nõy te: “'Ũg 'ũm kuxa ka', 'ũkxũy hah. 'Ãpu, Nay nũ'kutnã', nũy yĩpkutok hã 'ũgyõyxõg 'ũm pix, kõnãg hã' pix. Yãk xũy xexka kuxap kopah.” Kaxĩy.

— “Ajot!” io'e ibubut ade tũibit Abraão be. “Etabotaidabotbon cuy eg̃uy okay,” io'e ya'õberen. “Lázaro juy eg̃udot okay idibi be ibu'abi muakõm ãm okõ mucuk am idibim,” io'e. “Ipiat'ajojom cĩcã õn daxa be,” io'e.

Ti wekãp do ky hadoo Abaraãm hã, takꞌëp ta kyyh: “Wahëh ỹỹ, Abaraãm”, näng, “ỹ matꞌyyd mehĩĩn”, näng ta kyyh. “Mamaherꞌood Rasaro ta moo poo tadatu naëng tahehꞌoos, nagat ỹ tadahꞌẽẽm hyb nꞌaa”, näng. “Takꞌëp ỹ bahoop baju doo, hahỹ tëëg hõõh”, näng wekãp do paa kyyh.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³kaix1te³nah¹lxi¹: “A³bra³ãu²ah³lĩ¹. Txa²wĩ³nĩ¹. Nxex3txe¹. Wi¹lhin¹sxã³ thãi³ti³la² sa²hau³kot3sẽ¹le¹. La²sa³ro³jah³la² sa²si¹hã³txai¹nhẽ³le¹. Ĩ̱³yau³xa² wxa²hxi²kũ̱³nha²sxã³ txa²yo²he³wa̱x3sa³si¹hai¹na¹jau³su² nxe³na¹nha²we¹. Txai²li² khãuh³nha²khai¹nxa¹nha²we¹. Ha³nxe²a² a³lan²khaix1nx3nha²we¹.” Ain¹nũ²nhai¹.

Hoka kawiyatya: “Abá Abraão, hairakoaneharehena natyo! Haxikahena Lázaro hoka hakahehi aolowatya one xaiya hoka tyoa noninise awehetya. Hiyaiya, kirakoane notyaonita exe irikati koni!” nexa.

Oniania, abono-ra vibaranaha'aha: “Bi'i Abraão, hora va'adi bana. Ihonaria bana ada Lázaro sa'a nokhoni-ra na'bavini paha mahija oabani-ra na'bavini. Afora'oamanija hida oabani. Okamithaki hida oimana 'banani karaho, siho kakhororoki kabodinia ohojaki ho.”

Iwaze Abarão bo huahua niy:“O kazo kahumo amypokzitsiukta! Ikia Rasaru kabo tyzipehakta. Tatsyhyry humo pihik ty sokyk ziyk. Sok my zeka bykyze atahi kastiãrik bo tsikziny itsikwarika ty. Uta izo humo mokorobaka. Sinini mynakara” niy.

Miꞌi hawyi tuwẽpowat — Aseꞌi e etipoꞌoro ro meikowo uhowawi Irasaru yꞌy wywo e. Waku topuĩꞌã etiat yꞌy wo uhẽku pen e. Ahoꞌopot kahato raꞌyn mesup uito aria pe e.

Ina vaûko Âbraum neko iríku. Hara kíxoa: “Pai, yokóseananu. Pehúkinana ne Lâsaru kaláka'ikea kirípuhi vô'u ina pehukâ njokóyoke motovâti íkasaxea nênem, vo'oku yupíhovone ngoítoponeovo kotíveti yara óvonzeixoku xapákuke ra yúku” kíxoane.

Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâgɨ, a'tîro karíkũkɨ niîwĩ: “Abraão, yɨ'ɨ̂re pahá yã'a kureya. Yɨ'ɨ̂ tiropɨ Lázarore o'ôo'ya. A'tî, kɨ̃ɨ yaá amû pi'ka me'ra akopɨ́ yosó, yɨ'ɨ̂ ye'mêro yapare yɨsɨá sãhakã weeáto. Yɨ'ɨ̂ a'tí me'e pekâ me'epɨre ɨpɨ́tɨ waro pi'etígɨ weésa'”, niîkɨ niîwĩ.

Chayćhu licalculshi ayaycaćhacuyan: ‘¡Tayta Abraham, llaquipaycallämay-ari! Caćhamullay Lazarocta-ari dïdu puntallanwanpis yacullacta śhutuycachimumänanpä. ¡Ay, cay acachäcuy imañaćh cacullanpis isisí!’ nil.

Te te 'madâ'â wamhã, ma tô tãma si'mahâ, ãne: “Wahi'rada Abra'ã, ĩ̱'ãma aipẽ'ẽzé na. Ma'ãpé, Razaru hã we ĩ̱tẽme satõrĩ, â we te te ĩ̱ma âri da, te te ãma ĩ̱nhoto di'i da, tinhiptõmo na, ĩ̱nhoto wahâ da. Ãme ropipa, wa oto te 're sépata za'ẽtẽ, unhama ãma.” Ãne te Abra'ãhã ma siwasu'u.


—Mame Aparão a tozuhse. Ynara tykase ynororo eya, “Kuku, oehtopõpyry poko enetupuhko. Orihpyra ro awahtao itamurume mõkomo kurã tapoise oya. Yrome Razaru arypyra, ehtomase myhẽ rokene. Ixihpyryme toehtoh rokẽ tapoise eya. Yrome seromaroro taro nase ymaro atãkyemãko. Mãpyra mase etuarimãko seromaroro.

Hãmri nhũm kuma nẽ kãm: “Tk. Nà kot pa awỳr mẽnh kêt nẽ. Na ka pre atĩr ri amex nẽ akĩnh nẽ ri apa. No nhũm Rajare akĩnhã hkà nhy rax nẽ amnhĩ xà htỳx kãm hamak rãhã ho ri pa. Tã ra jar inhĩhkô hã hkĩnh nẽ pa. Ka pre kurom amex nẽ apa htã kot kaj hpãnhã amnhĩ xà htỳx kãm ajamak rãhã ho ri apa.

—Apraão apakapapireta: “Pixinikariko kãkitikata pauakasaaki, kaiãori pitii aua pitemoni. Arásaro auakasaaki, kona minakati auari iua. Arásaro auakasaaki, amianarinani, natxinani pakini auari. Uatxa iua poxokoniuanãtakasaaki, pite atatsiitari pimisiritiko.

— Warâ olâ myani Abraão eyam aguely: “Âiguepa mawyly ume, toenzepa ani âdinherugu, âdydo imeom iwâkuru modope mawyly warâ. Lázaro ani âdy peba, toenzepa âsenagazedyly. Iwerâ mâkâ saguhoem âsenagazedyby Deus enado, awârâ modo nhewânukely. Âmâ toenzepa âsenagazeni iwerâ.

Uzeꞌeg Àmàrààw izupe kury. — Nemaꞌenukwaw ywy rehe nereko awer rehe nehe ty, heraꞌyr. Aꞌe pe nereko mehe erereko maꞌe ikatuahy maꞌe paw rupi ne. Ikatu ꞌym maꞌe iaiw maꞌe zutykaꞌi Arazar wereko aꞌe. Xe hekon kury, ikatu haw rehe hekon. Maꞌerahy ipuraraw paw rehe ereiko ne kury.

— Haꞌe rã Abraão aipoeꞌi: “Xeraꞌy, nemaꞌenduꞌa ke reiko teri vy opa mbaꞌe porã rerekoague re. Haꞌe rã Lázaro ma oiko axy rei vaꞌekue. Aỹ ma apy oiko opytuꞌua py, haꞌe rã ndee ma reiko axya py reĩ.Lucas 6.20-26

Abraão naɡ̶a igidi, meeta, ‘Ionigi, analakitibige makati inoatawece anele malee ɡ̶adewiki digoida iiɡ̶o, iniaa Lázaro inoka dibatege ane beyagi. Pida natigide Lázaro ja ilaɡ̶atini, akamaɡ̶akaami baanaɡ̶a awikodee.

—A'ero Abraãova'ea ei: “Pi'a,” ei ahe. “Nahembuhurukari ji. Ekwahava'ja ti. Emanoe'ymame nde erereko embatera ikatuva'ea ejoryjoryvamo. Lázarova'ea pe ki a'e te ite'varuhu hete omanoe'ymame. Kiro Lázarova'ea py'a u katu avo ji pyri. Nde ve kiro hahy hete.

Kỹ Abraão tóg ti mỹ: “inh kósin,” he mũ. “Ã tỹ ga kri tĩg ja ẽn ki ẽkré. Tá ã tóg há tĩ ja nĩgtĩ, jãvo Lázaro tóg jagtar ja nĩgtĩ. Kỹ tóg tag ki há han tĩ nĩ, jo ã tóg vẽsỹrénh jẽ nĩ, ã tỹ ti jagãgtãn ja tũ nĩn kỹ.

—Upéa-rehe Abraão amyrĩ heꞌi íxupe: “Namondo moꞌãi nde ha-py Lázaro” heꞌi íxupe. “Nde, tekotevẽ ne manduꞌa nde rekohagwe-rehe. Eremano eꞌỹ mboyve vaꞌekwe, ereiko ramo yvy ári ne mbaꞌe reta-rehe mate erepena vaꞌekwe ereiko-vy. Ha upe-py nde rekoha porã vaꞌekwe. Ãy ae katu ereiko asy vaꞌerã. Nde rekoha porãgwe ndovalevéi-ma vaꞌerã nde-vy. Erehasa asy-ta voi katu ereiko-vy” heꞌi íxupe. “Ha Lázaro amyrĩ nde ramigwa eꞌỹ vaꞌekwe. Haꞌe oiko ramo vaꞌekwe yvy ári ohasa asy voi vaꞌekwe. Ãy katu haꞌe oiko porã-ma” heꞌi Abraão amyrĩ imbaꞌe reta vaꞌekwe-pe.

Tukõleta, Abraõ narybede: —Dàà aõwiwihikỹ‑di tatemyhỹ‑di bexinohõtinyke. Tukõlemyta Lazaru aõbina binahakỹle rimyre. Tahe kaki aõwimy Lazaru ratxireri. Tukõmyta kai ibymy atxiteri.

—Aꞌeramũ Abraão ꞌga ꞌjau ꞌga upe: “Naani nũꞌũ. ꞌAuwaramũ ore ꞌã norooarũaꞌuweri peu enerekwaw ipe. Pẽẽ nanẽ pe awi pejejorarũmeꞌem ꞌau orerekwaw ipe nũ”, ꞌjau Abraão ꞌga ꞌga upe. “Nenereaꞌari nipo ejekwawer are? Ekaꞌaranũũ are etee ako ejerowiaraipa ikue. Aꞌeramũ ene ꞌawamũ eꞌỹina eko tyweaw ipe” ꞌjau ꞌga ꞌga upe. “Aꞌere ako Lasaru ꞌga nitywi mamaꞌea ikue. Aꞌeramũ ꞌga ꞌawamũ akou ꞌau futat je pyri wekõẽãjamũ. Wekõẽãimaweꞌemamũ futat ꞌga akou ꞌawamũ je pyri. Aꞌeramũ je aꞌeramũ ꞌga monoweꞌem futat kwe pe tejewi”, ꞌjau Abraão ꞌga ojeꞌega ꞌga upe.

Nhym Abraão kum, “Bir be, krãny, omũ. Atĩnri ne ga mỳjja mexbito amikĩnh ne. Nhym bep Radjaru ne kaprĩ, tĩnri kaprĩn ar ba. Ne kam arỳm jakam kĩnhkumrẽx ne. Ga ne ga arỳm pãnh atokryn akaprĩre.

Tîîse Abraão nurîꞌtîya imaimu yuukuꞌpî. Taꞌpîiya: “Upaꞌri, enpenatakî non po aakoꞌmamîꞌpî pîꞌ, morî pe puꞌkuru aakoꞌmamîꞌpî tîîwanmîra, tamîꞌnawîron esaꞌ pe awanîꞌpî. Morî pe awanîꞌpî aapia. Tîîse Lázaro saꞌne koꞌmamîꞌpî tîmoron tepuꞌse miarî. Tarîpai Lázaro nurîꞌtî man morî pe puꞌkuru tamîꞌnawîron mîrîrî winîpai. Taatausinpai awanî sîrîrî tarî. Tîîse amîrîya amoron epuꞌtî mîrîrî.

—Pa 'Amanãm te: “Xõnnũ', Topa te xa hãmmaxnãhã hãm tu', 'ĩhã Nay ha hãpkummugãhã', yã hõnhã' hittup pax 'ĩhã 'ãxũy,

— “Ka'ũma, og̃uju g̃u,” io'e Abraão bit. “Etabẽg̃ pima, ade idip cĩcãat kug̃ cuk adi eg̃uy. Lázaro bit ikẽrẽat kug̃ cuk adi osunuy itabẽg̃ pima. Ẽn ma ecokcok cuk adi eg̃uy. Ixe bit tadaybot osunuy. G̃ebum cuy eg̃uy iboap kay. G̃asũ bit ixe ma icokcok. Ẽn pit ipiat'ajojom,” io'e.

Ti Abaraãm ky hadoo ta hã: “Tah ỹỹ”, näng, “mahyb nꞌaa esꞌee baad mabawät do paah. Sahõnh paa tabanäng makarẽn doo”, näng. “Rasaro paa ti dooh. Nesaa do tagadoo paah. Hỹỹ kä baad ta hã kä. Hỹỹ kä hꞌyy gadajaa kän. Õm hỹỹ kä hahoop nesaa doo”, näng Abaraãm kyyh.

Nxa²ha¹te¹ A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² wãn³txi³kxai³lu¹: “Wẽ³sa² nxex3txe¹. Yuh³xan¹ko³xa² yxau¹nhĩn¹nai³tã² yen³kxa² wi¹te²a² yũ²khaix1nĩ¹nha²kxai³ jah¹la² kãin² ye³khãuh³lxa³ti³ha²kxai³ nyha¹hin¹tai¹tu³we¹. Yxãn¹ta¹ hĩ¹na² jah¹lai²li¹ wi¹lhin¹sxã³ yxau³ha²kxai³ wxãi²na² khãuhx3nha²khaix1nxĩ¹nha²kxai³ ya³hin¹ti²tu³we¹.

Hoka Abraão nexa ihiye: “Xoana hotita hikasetare xowaka tyotya xoalinihare waiyexe tyaonitere homana? Hoka Lázaro atyo iniyalahare taita kaxomokaka. Hoka kalikini atyo ali waiye tyaonita, hiso kirakoane hisaonitere nase.

Abraãoa bini'aha: “Iniani, kodisai. Ikava'ihokiria ida iabinirini oadani kadanahina jahaki-ra igathanibakhiavini. Lázaro, ni-nahina jahaki-ra gathaniki abinirina oadani. Hidakaba'i Lázaroa khai bini'a'iki ida Ibavi Jahaka'oakia hoja'ina. Imaina, ikamitha'iki ida iimani 'banani karaho.

Abarão ipe niy:“O batu ba. Ikia mytsatytykta! Ikia aokzetuze anamyrẽta ziknakara. Rasaru inamybyikita niy. Abaka Rasaru tsakurẽta. Ikia batu aku sinini tsimynakara” niy.

Yt kat i i yꞌy uiweꞌyꞌu hamo e. Mio tã e pote Aparãu tiwesat — Uhaꞌyru e etiwaure raꞌyn apo eieĩneꞌen ne turan aikotã ereĩneꞌen saꞌawyꞌi hap waku kahato yne emikyꞌesat koꞌi wywo maꞌato Irasaru ieĩneꞌen yi totiat turan hoꞌopot hap yn toĩneꞌen tuete ihakyꞌeꞌi e.

—Ina yumopâ Âbraum: “Nje'exá, puyákapanapa yokóvo enó'iyea apeínopiti koane unako kêku yovo'íko ya kúveu mêum. Kene Lâsaru, kotíveti kóyeku yanekôyo, itea kó'oyene uhepépotine koépoku koeku itúkeovoiko îti koitóponovo kotíveti.

Abraão kɨ̃ɨ̂re yɨ'tíkɨ niîwĩ: “Mɨ'ɨ̂ wãkûya. Mɨ'ɨ̂ katîgɨ, ãyú butia'ro niisétiwɨ. Ã'rí Lázaro pe'e maa yã'â butia'ro wa'âwɨ. Ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂ a'topɨ́re soó, e'katígɨ weemí. Mɨ'ɨ̂ pe'e pi'etígɨ weé'.

“Niptinshi Abraham nimula: ‘Yalpaćhacuy ïju, cawsayniquićhu imapïpis altullamá caculanqui imayquipis junta. Lazaro'a manam chaynüchu cala. Canan paymi cayćhu juc allin bïdacta talin. Amñatacmi mana allin bïdacta pasayanqui.

— Taha wa, ma tô Abra'ã hã asa tãma tinha, ĩsibro pese ma: “Ĩ̱nhihudu, aihâiba ré ré, aima 're rowẽ mono di. Uburé marĩ ĩwẽ hã ma tô asô 're simi'wara. Razaru hã, marĩ hã ĩwasétére si, ma tô da te tãma 're sõmri za'ra. Ãhãna hã rowẽ na te oto 're hâimana. A hã te oto ropipa, 're ĩsépata mo.