Typoetory tõ aropotopõpyry poko Jezu a, 12mãkomo(Mak 6.7-13 Ruk 9.1-6)Mokaro taropose Jezu a, imeimehnõ pata poro, morotõkõ amorepatohme eya xine Ritonõpo omiry poko. Ynara tykase ynororo eya xine,—Ytopyra ehtoko, juteutõkara esaka. Samariapõkõ esaka ytopyra ehtoko roropa. Izyraeu tomo a rokẽ ytotoko. Tytahse sã mokaro mana kaneru tõ samo, tosẽkõ onenetupuhpyra toexirykõke. Inymeropohpyry omipona pyra roropa mã toto.

Jejus kot mẽ kêp 12jê mã mẽ àpênh ã karõMakre 6.7-13 Rukre 9.1-6, 10.1-12, 10.14 mããnẽn Atre 13.50-51Hãmri nhũm Jejus mẽ ixrênh pa nẽ ma mẽ hwỳr mẽ ixrẽnh kaxyw tanhmã mẽ inhmã kapẽr to nẽ mẽ inhmã:—E. Kêr ka mẽ ma mẽ piitã mẽ kãm ri ijarẽnh o apa. No ãm kormã mẽ kêp Ijaew kêt xwỳnhjê nhõ pika hwỳr apa hkêt nẽ. Rỳ mẽ kêp Samar nhõ krĩ hwỳr ka mẽ apa hkêt nẽ. Ãm mẽ pahpê Ijaew nhõ krĩ kôt pix mã mãn ri apa. Mẽ kot tee ri amnhĩ kukamã hamaxpẽr o pa jakamã te mẽ kêp ôwêhti pikunor nẽ htỳx ri mex kêt nẽ pa pyràk.

Xesosi Iokanatana Imoianariakori Kãkitimoni(Marko 6.7-13 Arókasi 9.1-6)Ininiã Xesosi iokanatana ninoa isãkire isãpiretinina. Ia atoko õtãkikana:—Kona hĩsipeko Xoteo minakonimoni, apaka Samaria tõpa sitatxitimoni kona hĩsipeko.

Jesus tynynonro modo Deus wâgâ unâ iwâkuru egatuze ingonotobyry(Mc 6.7-13 Lc 9.1-6)Deus xunâry egatuze ani xina âjigonoholy. Xina idâly iraynâ, Jesus aguely:— Judeu keba modo ety anaxi tâtâzebane itaungâ. Samaria eynynonro modo ety anaxi tâtâzeba itaungâ warâ.

Zezuz omono kar aꞌe 12 wemimuꞌe taw nàn aꞌe wà kuryNaꞌe uremono kar taw nànàn aꞌe kury. — Pemumeꞌu hezeꞌeg purupe nehe, iꞌi urewe. (Aꞌe rupi — Zezuz hemimono karer, peze urewe pe kury). Nezewe iꞌi urewe. Peho zo zutew ꞌym wapyr ko ꞌar rehe nehe. Peho zo taw Xamari ywy rehe har wapyr ko ꞌar rehe nehe.

Marcos 6.7-11 Lucas 9.1-5Haꞌe gui doze guemimboꞌe kuery Jesus omondouka ta vy po rami ijayvu:— Tapeo eme judeu eꞌỹ vaꞌe ikuaia rupi, neĩ Samaria pygua kuery retã py voi pevaẽ eme.

Jesus iiɡ̶e niɡ̶ijoa dooze liiɡ̶exedi mowo ica libakedi(Marcos 6.7-13 Lucas 9.1-6)Jesus iiɡ̶e niɡ̶ijoa dooze ɡ̶oneleegiwadi, odaa ja najoitediniwace, meetediogi, “Jineɡ̶emiitiwaji liɡ̶eladi niɡ̶ina ane daɡ̶a judeutedi, codaa jinaɡ̶akaatiwece nigotadi samaritaanotedi. Pida oleetibige oko miditaɡ̶a ɡ̶odoiigi Israel, niɡ̶ijo ane aniatagigipi, ane liciagi niɡ̶inoa waxacocoli aneyamaɡ̶aticoace, odaa jaɡ̶aniadi.

Jesus'ga remimbo'eharava'ea omombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a(Marcos 6.7-13; Lucas 9.1-6)G̃ahã dozeve'g̃a Jesus'ga g̃a mondoukari tomombe'u ti g̃a Tupana'ga nhi'ig̃a javo. G̃a mondoukarame ga ei g̃a pe:—Tapehoi ti nhandere'yja'g̃arũive'g̃a cidades pe judeus'g̃arũive'g̃a cidades pe, ei Jesus'ga. Tapehoi ti pevo. Tapehoi ti samaritanos'g̃a cidades pe no, ei Jesus'ga. —Nhandere'yja'g̃a pyri jate israelitas'g̃a pyri jate ti peho. G̃a ko ovelhas ja. Ovelhas oka'nhy jipi herekoe'ymame gwepiakatuharamo. Akoja ja ko nhandere'yja'g̃a ika'nhyva'ea ja, ei Jesus'ga.

Jesus tỹ apóstolo ag jẽgnẽ(Mc 6.7-13 Lc 9.1-6)Ẽn ag jẽgnẽg tóg mũ sir, Jesus ti, ag tỹ vẽnh kar mỹ Topẽ kãmén jé. Ũ tỹ 12 (ke) ẽn ag jẽgnẽg tóg mũ, Jesus tỹ ũn kuprẽg ja ẽn ag. Kỹ tóg ag mỹ: “ver fóg ag mỹ inh kãmén mũ tũg nĩ, kanhgág ag mỹ kãmén tũg nĩ gé ver,” he mũ. “Kỹ Samaria tá ke ag jamã ki ge tũg nĩ gé,” he tóg. “Israel ag tãvĩ mỹ tómnĩ inhhã. Topẽ mỹ ag tóg tỹ carneiro vãfor ri ke nỹtĩ, kỹ ag hã mỹ tómnĩ ver,” he tóg.

Hesu omondo upéa doze gwemimboꞌe nheꞌẽ porã omombeꞌu hagwã(Mc 6.7-13 Lc 9.1-6)Upéa doze gwemimboꞌe omondo nheꞌẽ porã omombeꞌu hagwã:—Tapeho a-rami, heꞌi. —Ani ereho teĩ judeu eꞌỹ vaꞌe oiko ha-rupi. Tetã Samaritano oiko ha-rupi ani ereike teĩ upe-py. Tapeho ae katu Israel remiarirõre judeu kwéry oiko ha-rupi. Ovexa okanhy vaꞌekwe-rami oiko hikwái. Tapeho ae katu peheka-vy íxupe kwéry.

Jesuisi taerydỹỹna mahãdu waòinatxi reruòmy riteònyre. Tamyreny rarybere: —Judeukõdu mahãdu‑ò aõkõkre reteònyre. Aõma Samaria mahãdu hãwã heka ralòõhyymyhỹre. Kaiboho heka bòibenyke judeu mahãdu‑ò sohojile. Tiiboho Israeli riokore mahãduõ ihỹre. Aõma budoeni reòsamyhỹre mahadu wesemy tiiboho ratximyhỹrenyre.

Jejui ꞌga wemimuꞌe ꞌgã monoawet(Maku 6.7-13 Luka 9.1-6)Wemimuꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau oree:—Peꞌje pejewau je momeꞌwau kwe pewara ꞌgã nupe. Aꞌere ki judeu ꞌgã nupe etee je momeꞌu pejepe. Judeueꞌema ꞌgã nupe kasi je momeꞌu pejepe ne. Samari ywy pewara ꞌgã nupe nanẽ je momeꞌwaweꞌem nũ. Israeu juapyrera ꞌgã nupe etee futat pejewau morogyta esage momeꞌwau. Sãꞌã karupaꞌmĩ kaꞌjama ujar awi. Nan tee futat Israeu juapyrera ꞌgã jemogyi. Ymã te ꞌgã ypya Jarejuwarete ꞌga jeꞌega renuwi rakue. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌga kwaapa katu katu rakue— ꞌjau ꞌga oree. —Aꞌere ꞌawauwara ꞌgã nokwaawi futari ꞌga. ꞌGa remifutara nanẽ ꞌgã ikwaapeꞌema nũ. Aꞌeramũ ꞌgã ajemogyau karupaꞌmĩ kaꞌjama ꞌjawe— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Ar ja ne Jeju ar ano. Nãm ar àpênh djà'ã arkum karõn ar ano. Nãm arkum,—Kwãrĩk wãnh me bajtemmã ar amõr kêt ne kwãrĩk wãnh pykabê Xamarijkam krĩ'õmã ar adjàr kêt. Mebê idjaer ne me no akunon ate ar ba kute mrãmri ne mrykĩ'ãtomti no biknor pyràk. Me ja'ỳr dja gar mõ.

Jesus Nenupaꞌsan Esenyakaꞌmatoꞌ(Mc 6.7-13 Lc 9.1-6)Inkamoro warayoꞌkon yaipontîꞌpî Jesusya toꞌ wîtîtoꞌpe. Tîmaimu tîrîꞌpîiya toꞌ pia see warantî: —Attîkon ya, katîtî Judeuyamîꞌ pepîn pata yaꞌ. Moropai Samaria cidaderî pona kewontî —taꞌpîiya. —Tîîse aminke Paapa piapainokon Israel ponkon koreꞌta itesaꞌ pînon carneiro warainonkon muwatîi —taꞌpîiya toꞌ pîꞌ.

Yeyox te tik te 12 mõ'pokHa Yeyox te mõ'pok, tu:—Hãmpuknõg xop ha 'ãmõg hok, xix Xãmãnit yõg kõmẽn ha 'ãmõg hok, 'ãmhok. Pa 'Iyaet yõg tikmũ'ũn xax, yã Yõneo xop, yã kahnẽn te hãmyũmmũg hok putuk nõ'õm, tikmũ'ũn te nõm xaxok hah. 'Ũxax, nũy 'ũm pipi',

12 beayũ o'g̃uju Jesus. (-)— Epeju Israel naxeg̃ebitbit kay — io'e cebe ip. — Itabidaoayũ buxim ip — io'e. — Ovelhayũ buxim ip — io'e Jesus. — Wara'at eipi bewiayũ kay epeju g̃u — io'e 12 beayũ be. — Israel naxeg̃ebitbit kay acã juy epeju. Judeu'ũmayũ kay g̃u epeju, Samaria eipi beayũ kay g̃u dak — io'e.

Ti mꞌ Jesus mejũũ ta wób sa panang hẽnh rabahõm hyb nꞌaa. Hahỹỹ dꞌ mä tamejũũ sa hã:—Bë ahõm manä Judah buuj nadoo do wë. Bë ajëë pä manä Samarija buuj sa panang bä. Tawꞌããts hẽ Isaraéw buuj sa hꞌyyb gó dawëë Pꞌop Hagä Do mahä̃nh habong do wë bë ahõm, bꞌéé kanapëë bong do hadoo do sa wë.

Je³su²jah³la² a²sa³wi³ha³lxa² ĩ³sa²si¹hã³si¹hain¹jau³su²A²nxe²te² in³txi³nãu³xai²li² a²sa³wi³ha³lxi³khai³su² ha²kxai³ ĩ³sa²si¹hã³si¹hain¹jau³su² ĩ³ye³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Ĩ³sa²si¹hã³nx2ta¹tu¹wi¹. Nxe³nx2ta¹kxai²nãn²tu̱³ hai³txi³ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²nãu³lxa³ ai³yah³lxa³nha²kxai³ Sa³ma³ri³tã²na² sxi²jen³ti³la³ ai³yah³lxa³nha²kxai³ nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹.

Jesus Xaotyakiraharenae Hatene(Marcos 6.7-13; Lucas 9.1-6)Hatyaoseta Jesus axikatya hatyo 12-hare halitinai koni. Xanehenaha hoka nexa ihiyeha:— Awaira atyo majudeuneharenai tyaonitere nali xiyanehena, exahe awa atyo xiyane xikaokehena Samaria yerenai nawenakalanai nali. Xiyanira xatawehena Israel hotyalinai xahita hotohare. Hatyonai atyo kalaneronai hehanitere akereta tyaonahitaha.

Jesus va'ora karonaki adani kidipohi judeus kaija'ari vaibavia(Marcos 6.7-13; Lucas 9.1-6)Oniaroa, Jesus kania vahojaki adani kidipohi. 12 vihiki vaipohina adani. Va'ora ni'aha:—A'onira okaronaki ho akadija'ari vaibavia avarikhani. Hari'a avikha bana Samaria kasidajini kaibavinia. Hari'a avikha bana akadija'ari vihiriki vaibavia. Judeus kaija'ari vaibavi ka'oa avikha bana. Ovilia akamadaki fori vihiki adani judeus kaija'ari, ni-avigajahakiki kaho ada Deus.

Dose zinymyrykynahatsa nisipehaka.Asaktsa dose kytsa nisipeha. Atahi:— Ahatukytsa boktsa kytsa! Tsipiksinahaktsa! Ske buruk Sudeutsabyitsa hudikhudikwy bo ba zikumunaha. Samarija ezektsa hudikhudikwy bo ba zikumunaha ahatukytsa bo zuba tsipiksinaha. Asaktsa hozipyrykzatsa watsa. Hawa hozipyrykzatsa batu ske buruk nawa sizaratsa nikaranaha. Sudeutsa kahyrinymyrywy bo batu yhỹ zikaha, iwaze sizaratsa watsa niwatihi.

Toimõꞌẽ sese tesaika hap ahiagnia sopo hamo miitꞌin moehãite hamo hawyi toiꞌatupoꞌoro topotmuꞌeria tehay moherep hamo wuatꞌi tawa kape wuatꞌi miitꞌin me — Uipotmuꞌeria e eipe ti uimiꞌairoria 12 ok takaria e. Koitywy worohoꞌopoꞌoro raꞌyn eipe uhehay wakuat moherep hamo aiꞌywania Iuteu ywania kape e. Mesup atikyꞌesat eweimuꞌe aiꞌywania yn e. Yt atikyꞌesat i te eweiwat iraniaꞌin ywania kape e. Aiꞌywania kape yn waku mesup watiꞌatumuꞌe e. Iraniaꞌin pusu kuap haria kape yt eweiwat i mesup uhehay moherep hamo e. Yt naku i mesup eweiwat meimuẽwat yi Samaria ywania muꞌe hamo e. Yt eiwehytꞌok teiꞌo iꞌatuetawa pe iꞌatumuꞌe hamo mesup e. Pyno aiꞌywania tukupteꞌen aikotã aihũria hoꞌowasat rakaria ewywuaria e. Miꞌi pote waku aiꞌywania Iuteu ywania watiꞌatumuꞌe saꞌawyꞌi e.

Ítukevohiko ne nduse koeti íhikau Jesus(Mk 6.7-13; Lk 9.1-6)Enepohikoneko nduse koêti, énomone pahúko ne Jesus xapa xâne. Hara kíxovokoxoa inâ pahukôa:—Hákonoe yéno xapákuke xâne ákoti itukapu jûdeu. Hákomaka píhe pítivokonake íhaehiko Samâriya. Itea hane yapásika xanena ûti, uti íhae Izarâe, enepohikone kutí koeti moyónitihiko su'ûso ákoti koyonoâti.

Jesu kɨ̃ɨ̂ besé'kãrãre bu'ê duti o'o'ke niî'(Mc 6.7-13; Lc 9.1-6)Kɨ̃ɨ̂ beséka be'ro ɨ̃sâ dozere a'tîro niîwĩ:—Judeu masa niîtirã tiropɨ wa'âtikã'ya. Tohô niikã́ Samaria di'tapɨ niisé makaripɨre wa'âtikã'ya. Israel kurakãharã tiro pe'e wa'âya. Naâ Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ dutisére siru tuútirã, ovelha naâ wiôgɨre du'ti wiháa wisí'kãrã weeró noho niîsama.

Jesusmi yaćhaycachil puydïnincunacta caćhan(Mc 6.7-13; Lc 9.1-6)Lluy paycunactam Jesus caćhala: “Amam yaycapäcunquichu Samariaćhu malcacunäman nïtac mana-Israelcunämanpis. Sinu'a uwish-yupaypis pintïsha cä Israelcunällaman lipäculmi

Tawamhã Zezusi hã te te wazatõrĩ za'ra da, ma tô ãne wama roti za'ra, 12 na wahâiba norĩ ma hã:— Zudezu'õ norĩ nhipti'ai u 're anomro aba mono õ di za. Duré samaritanu norĩ nhipti'ai u 'ri nho'õmo mono bâ, 're asisisi aba mono õ di za. Izarazéhé nhihudu norĩ u si te za 're anomro aba mo, pone'ẽrebâ 'madâ'â ãna, siwa'ru 're ĩnomro mono ne, 're ĩdahâimana za'ra mono norĩ u si.


Morara exiryke Ritonõpo omiry poko amorepatatoko toto. Ynara kaxitatoko eya xine, “Oesẽkõ moe pyra mana. Enetupuhtoko oesẽkõme nymyry,” kaxitatoko eya xine.

Jakamã kêr ka mẽ ma mẽ hwỳr apa nẽ ã mẽ hkôt ri mẽ kãm akapẽr o apa anẽ nẽ mẽ kãm: “E kot kaj mẽ ate amnhĩ tomnuj kaga nẽ Tĩrtũm kôt amnhĩ xunhwỳ hãmri nhũm amnhĩ tã mẽ apumu nẽ mẽ ato hkra. Jakamã e kwa mẽ tokyx hkôt amnhĩ xunhwỳ.” Anẽ. Kêr ka mẽ ã mẽ kãm akapẽr anhỹr o ri mẽ hkôt apa.

Hãpokasaaki kãkitimoni, hĩtxariko: “Teoso ikinimane auĩte ininiua manapi paĩtiki apokako.”

Warâ ise amyguelymo: “Inepa ise Deus kurâ domodo iwymâryem idyly” myguelymo.

Pemumeꞌu ko zeꞌeg peho peiko nehe ty wà. Uhem eteaꞌi Tupàn pureruzeꞌegaw aꞌe nehe kury, peze peho peiko purupe nehe.

Peoa rupi pemombeꞌu yva pygua poꞌakaa ojekuaa aguã namombyryvei maa.

Emiitiwaji atematikani, eni, ‘Niɡ̶ina natigide Aneotedoɡ̶oji jiɡ̶idaaɡ̶eyatedigi me iiɡ̶e laaleɡ̶enali oko.’

Pehorame g̃a pyri ti pemombe'u katu g̃a pe. Pe'ji ti g̃a pe: “Tupana'ga oko g̃werĩ nhanderuvihavuhuhetero nhande repiakatuavo yvya koty nhande mongovo onhi'ig̃a rupi.” A'ea ti pe'ji g̃a pe, ei Jesus'ga.

“Ãjag tỹ ag mỹ tó kỹ tag tómnĩ, ha mẽ. Ũ tỹ kanhkã tá nĩ ẽn tỹ tỹ ãjag pãꞌi nĩnh ke vẽ ũri, hemnĩ, ag mỹ.

Pemombeꞌu mbeꞌu pehokwe-vy Nhandejáry rehegwa nheꞌẽ íxupe kwéry: “Ogwahẽ-ma ngatu hiꞌóra. Pene moꞌagwĩ-ma ou-vy Nhandejáry pende ruvixarã” peje kuri judeu kwéry-pe, heꞌi.

Aõma tamy marybebenyke: —Deuxu Iòlòna biu‑ki heka aõwesele kedehemynykemy ihỹre.

—“Otywer awi opoit maꞌe ꞌgã Janeruwarete ꞌga omogy wemiayuwamũ. Aꞌeramũ ki pẽẽ pejepoia pejetywer awi”, peꞌje ki pejewau ꞌgã nupe.

Ne me'ỳr bôx ne kàj bê memã kum, “Arỳm kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh kute pykabê amim õ me utàr ne ar meo ba 'ỳr”, ane.

—Atîtî inkamoro pîꞌ “Aminke pra tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe Paapa iiꞌtoꞌ man”, makatîi toꞌ pîꞌ. “Tîpemonkonoyamîꞌ pîikaꞌtîiya kupî sîrîrî”, makatîi.

nũy hãm'ãpak mãx'ax 'ãktux, hu: “Hõnhã Topa te yãy yõg tikmũ'ũn xat, puyĩy tu yĩpkox pi'.” Kaxĩy.

— “Ijasun Deus soat kukan je'e,” i juy epe'e Judeuyũ be, Israel naxeg̃ebitbit pe cucum pima eyju — Jesus o'e 12 beayũ be.

Bë mahõm me hahỹ panyyg bë maherꞌood sa hã: “Edaa däk hỹ pong jé hawät do ji tabagꞌããs doo”, näk da bë kyyh.

Nxe³sxã³ ai³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txi³txain¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³ain¹yah³lxin¹te³nah¹lxi¹: “Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lon³ju³ta³nũ³a² wxã³ti³wa³ki³lxon³na³li¹.” Nxex3tain¹yah³lxi³hẽ¹li¹.

Xiyane hoka xiyakai iraiti ihiyeha. “Okoi Xekohaseti enokoatare kalorexe tyaohena”, xexa ihiyeha.

Oniani ida a'onira okaronavini hija vakadiania. Va'ora vani'a: “Deua binofiki a'onira vaka'da'divini”.

Ske buruk tsimyzurukunahaze nisihobyknahatsa pe “Abaka myzubaha Deus tyryktsa moziknaha” tsimaha.

Putꞌokꞌeweiꞌe hawyi mio tã eweiꞌe ro itotiaria pe — Pywo ti aru tut irane Tupana Mipoꞌoro Aiporekuat nuat mehĩꞌin manaꞌin eweiꞌe o itotiaria pe e Iesui tomipoꞌororia pe tuwetiat ihay.

Pihénenoe, yokóyuhopoinoa itúkeovo kaxénane natíxea ne Íhae Vanúke xapa xâne.

Naâre werêrã wa'âya. “Kã'roákã dɨ'sá' Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ wiôgɨ sãhaátehe”, niîya.

‘Diosninchicpa gubirnunćhu canapä timpu jananchicćhüñam cayan’ nipäcunqui.

Ãne te za dama 're ĩrowahutu za'ra wa'aba mo: “'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zéb u hã romhuture di oto.”


Kurãkõkara mukurãkapotatose roropa. Aorihtyã mẽsemãkapotatose roropa. Ipũ imotatyã mukurãkapotatose roropa. Joroko tõ mutũtanohpotatose roropa jorokohpãkõ ae. Topehke pyra yjamitunuru tapoise oya xine. Morara exiryke imehnõ akorehmatatoko, topehke pyra roropa.

Hãmri nẽ akupỹm mẽ à xwỳnhjê ho mex o ri apa. Nẽ mẽ htyk xwỳnhjaja ka mẽ akupỹm mẽ ho htĩr o ri apa. Nẽ mẽ hkànhy rũnh xwỳnhjaja ka mẽ akupỹm mẽ ho mex o ri apa. Nẽ mẽ kamã mẽkarõmnuti xwỳnhjaja ka mẽ nê mẽ hano. E kêr ka mẽ ã inhỹ hã mẽ ho mex o ri apa anẽ. Na pa amarĩ tanhmã mẽ ato ka mẽ inhmã amnhĩrer kêt tã ra mẽ ate tanhmã mẽ ho mex to mã tãm. Tã kêr ka mẽ amnhĩ xwar amarĩ ri mẽ ho mex o ri mẽ hkôt apa. No ri mẽ ho mex pãnhã kàxpore hã axàhwỳr kêt nẽ.

Himakananitanako amianatakani. Maere matati erekapeka hĩtxĩkitakako apaka. Ipĩkani hõkitikako. Homitikariko maerekati matamatakoti kãkiti auaĩtotakini. Ikara atoko hĩkamako. Kona hĩte ĩkitxitari Teoso hãpakapakiti ĩkapani. Ininiã ikara atokokana hĩtxako. Kona hinirekapiri kãkiti iĩkitxitinii hĩte, hĩte sikakiti ĩkapani.

Tâwâneim modo kua ietaungâ. Tâjimituguelygue tâwâneim modo kua ietaungâ. Igueypy modo kurâem ietondaungâ. Kurâ domodo kadopâbeom modo kua ietaungâ warâ. Awârâ modo amânhetomoem tâbyguepa on-honrumo kâunduly. Awylygue kadopâbeom modo, tâwânuneim modo warâ kua ietaungâ, tâbyguepalâ.

— Pemukatu imaꞌeahy maꞌe peho pe wà nehe no. Pemugweraw kar umàno maꞌe kwer peho pe wà nehe no. Pemukatu iperewàtà maꞌe peho pe wà nehe no. Pemuhem kar tekwe ikatu ꞌym maꞌe peho puruwi pe wà nehe no. Amono e hekàgaw kwez peme ihe kury. Aꞌe rupi pepurumukatu e peho peiko nehe no, imekuzar kar ꞌym pà nehe no, iꞌi urewe.

Pemonguera imbaꞌeaxy vaꞌe, pemboete ju omano vaꞌekue, peikyꞌaꞌo lepra revegua, haꞌe peipeꞌa anha. Mbaꞌemo pejopy rive rire pemeꞌẽ rive ju ꞌrã joupe.

Icilatititiwaji eelotaginadi, codaa awii émaɡ̶aɡ̶a me newiɡ̶atace. Codaa awii niɡ̶ina oko ane dawace-loolatedi me nicilaɡ̶a. Iticoitedice niwicidi abeyacaɡ̶aɡ̶a anodakatiogi oko. Inoatawece niɡ̶inoa anabaategetiwaji aɡ̶ica loojedi, odaa jinaɡ̶a domaɡ̶a abanoonaɡ̶ani mawii niɡ̶ida ɡ̶abakeditiwaji.

Pemombi ti karugwara itetirũave'g̃a hugwi. Pemoka'ẽ ti g̃ajagwa ijaijauhuve'g̃a hugwi. Pembogwera ti omanove'g̃a g̃amanoa hugwi. Pembojipe'a ti Diabo'gapyriva'ea anhag̃a ojipe'g̃a hugwi. Nahanahã ti pepokopoko nhandere'yja'g̃a.—Ji pe mbopopoaka topoko ti g̃a g̃a javo, ei Jesus'ga. Ji nda'ei pe me: Opombopopoaka ji ko. Nurã ti pembuhu ji ve itambere'ia mbatera reheve. A'ea rũi ji a'e pe me, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. A'ero g̃a pokogame ti tape'ei g̃a pe: “Pembuhu ore ve itambere'ia mbatera reheve.” A'ea rũi ti pe'ji, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

Ũn kagyga ag hyn han nĩ gé. Ũn kãgter mũ ag rĩnrĩn mãn nĩ. Ũn kaga kren vãnh ẽn kren han nĩ. Vẽnh jagrẽ kórég ag pan nĩ. Ãjag mỹ sóg ge ra inh jykre nĩm mũ, kỹ ge ra ag mỹ han nĩ gé. Ag mỹ: inh mỹ kajãm, he tũg nĩ.

—Pembogwera gwera katu hasy vaꞌe-pe peho-vy. Pemoingove jevy katu omano vaꞌekwe-pe. Pembogwera katu mbaꞌasy vai-gwi ijai aipa vaꞌe-pe. Pemosẽ mosẽ katu anháy-pe. Pende rexakwaa rei hagwe-rami ave, pehexakwaa rei pende rapixa pembopaga eꞌỹ reheve.

Webinadu mahãdu heka biteytenyke. Aõma iny rubu‑wana witxi beakeki, biixixadỹỹnyke rubu‑ribi. Tykybina yjy yjyhykỹ‑ribi iny biteytenyke. Tyytybybina inywo‑ribi biteònyke. Iwese aõ tetate wese iòwykõ heka ijõ‑ò biwahinymahãke, iòwykõ wahe.

Ojeroꞌwu maꞌe ꞌgã pẽẽ ikatuꞌoka. Amanũ maꞌe ꞌgã pẽẽ imoferapa. Ipitoꞌom maꞌe ꞌgã pẽẽ imokãꞌjãu. Mamaꞌeukwaawa pẽẽ imoia mamaꞌeukwaawa rerekwara ꞌgã nui— ꞌjau Jejui ꞌga oree. —Tepãjẽa je amono pẽ nupe. Aꞌere naje mepyi pejepe tepãjẽa pejejeupe imono are. Aꞌeramũ pẽẽ pejewau ꞌgã katuꞌoka ekoete te futat pejejemogyau. “Je mepy pejepe. Pejekatuꞌokawera pemepy jee”, ꞌjaweꞌem futat pẽẽ ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Dja gar me kanêo mex ne ajte me ĩ kajêkam têo mex ne ajte akubyn me tyko tĩn. Ne ajte mekam me karõ punu janon kujate. Ba ne ba tu kajgo ar amã adjàpênh djà'ã karõ gar maro aba. Ikudjwa tu kajgo meo mexo aba. Kwãrĩk wãnh memã pãnh jarẽnh kêt.

Moropai ereꞌkîpankon mepiꞌtîtîi, moropai tiaron paran pîꞌ tîweꞌsanon mepiꞌtîtîi. Moropai isaꞌmantaꞌsan miꞌmîꞌsaꞌkatîi. Moropai oꞌmaꞌkon yarakkîrî tîweꞌsanon yapai menpaꞌkatîi. Mîrîrî warantî mîkuꞌtîi teꞌmai pra. Maasa pra teꞌmai pra sîrîrî meruntî yapisîꞌpîyaꞌnîkon. Mîrîrî warantî nîrî itîîtî antîrîkon itepeꞌpî tuwai pra.

Tikmũ'ũn hittupmã', xi' xax kunut xop pu' xax tapmã', xix hãmpakut xop xohix tupmã'. Tikmũ'ũn xakix xop hĩnnã putpu', xix yãmĩy kummuk mõy tikmũ'ũn kopah, pu tu hittup. Topa te xa' hok hittupmãhã', yĩy tayũmak pop hok 'ũyãnãn tu', 'ĩhã 'ãnõy hittupmã'. Yã' hok hittupmã'.

— Iwãtaxipipiayũ epeg̃u'ada juy ip — io'e cebe ip. — Ce'ũ'ũayũ dak epeg̃utait. Waram jetait ip — io'e Jesus. — Ierepayũ epeg̃u'ada juy — io'e cebe ip. — Ibiõg̃buk kẽrẽayũ dak epeg̃ujẽm cuy ibiõg̃buk ikẽrẽat kug̃ayũ bewi — io'e Jesus. — Imẽn epe'e juy wa'õbi- -ce'adaap epe'e juy. Epeteida g̃u juy. Imẽn ãm cuk og̃ũm wa'õbacaap eywebe teidam g̃u — io'e Jesus cebe ip.

Tawꞌããts hẽ sa nahëë bë hahëën hõm, dejëp do ragenä bong bë anꞌoo bä, rog manahuuh do sa nahëë bë ado hõm, karapꞌaar hꞌyyb nesaa do sa hã padëëk do bë hebëë hõm. Bag hẽnh ỹ banꞌoo däk bë hã ta ti bë bahajaa hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa bag hẽnh bë masaa sa hã.

Nxe³yah³lxin¹tãu³a² ĩ³ta³ka³txa² ĩ³ton³te²a² we²txi²yah³lxi¹nha²kxai³ a²nũ²a² ya³lu²kxai²nãn²tu̱³ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²si¹yhah³lxi¹nha²kxai³ a²nũ²a² khon³ta³kxi²sxã³ ka̱³lã̱un³ta³kxi²te²a² ĩ³we²nxi²yah³lxi¹nha²kxai³ a²nũ²a² ko̱³nxe³te² yãu³ka³txa² nxũ²kwa̱i³yxau³te²na² ĩ³nxũ²kwa̱i³li³si¹jau³su² kwa³na³yah³lxi¹nha²kxai³ nxex3jah³lxi³hẽ¹li¹. Wã²nxũ̱h¹sxã³ ĩ³hxi²ka¹txa²lxa¹wi¹. Yen³kxa² ũ³yho³hi²sah¹lxin¹ju³ta² ten³sa²nxa³nhai¹. Nxe³nx2ta¹kxa²yã¹nxe³sxã³ wi¹kãi³yah³lxin¹kxa²yo³ha² so¹kxi²yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Wã²nxũ̱h¹lxi³ a²nũ²a²nãu³xai²na² hxi²nũn¹tai¹yah³lxi³hẽ¹li¹.

Xawaiyehiheta jijikoahiterenai, hokakiti harenai xaiyatelikiheta. Xekasekiheta kamatinai enomanaha, xaxanikiheta tihanarenai enonyahitaha xoaha. Maxaimanehareta atyo kaxekakita xomana hoka hatyo hiyeta xisehena maxaimanehareta.

Va'ora vanajaha adani ija'ari asafi namani-ra najaharikia vakavamoniki, vakavamoniki vahoariha jaboni avanaihota'a bana. Va'ora avanahoki bana adani ija'ari vaabiniki. Ija'ari vakabajadiki-ra avanokihi; vahonaria bana ida bajadi afohanana akara'oja kaimoni. Avagahina'iki a'oni Deus danona, ija'ari-ra avaranaihotaja kaimoni, ni-aabosiki ida danona. Hari'a vakanikharia ida ija'ari-ra va'ora avaranaihotavini abosinia.

Simyitsapyrẽtsa tysizororowynahaktsa! Niakbanahatsa tynasihyrizikponahaktsa! Kytsa nibibibaiknahatsa sakõrõrõtsa humo tysizororowynahaktsa! Mybarawy ezektsa asahi hyrikoso sapybara pororo ziknakaranaha tysiksiwyhiknahaktsa! Deus hi sapyhaty ahabo nyny mykara iwatsahi myzubaha bo isapyha ty nyny tsimaha tysitsumuẽhĩnaha.

Miꞌi hawyi waku aimẽpuo aimẽpuo eikohyewyry hap upi iꞌahu rakaria o eweiꞌatumoehãite uhesaika hap wo e. Iꞌewyte ikuꞌuro rakaria eweiꞌatumoieĩneꞌen o uhesaika wo e. Iꞌewyte hepihi pihi rakaria o eweiꞌatumokãꞌã uhesaika hap wo e. Iꞌatupãꞌãu saꞌag koꞌi ahiagnia eweiꞌatusopo yne iꞌatupiit piat koꞌi uhesaika hap wo e. Taꞌatusaꞌup nug neran taꞌatumoehãite hap ete pote o wãiꞌeweiꞌe o iꞌatuepe e katupono ti yt haꞌup ete i ti atum naꞌyn uhesaika hap miitꞌin moehãite hamuat. Pyno miꞌi hap ewy ti yt kat saꞌup i ete eweiꞌatumoehãite miitꞌin uimiium ehepiat yt kat saꞌup i hap ewy e.

Keítapanoe ne ka'aríneti koane kéxepukapanoe ne xâne ivokóvoti. Keítapamaka ne xâne yúvone lépara, koane képuhikapamaka ne ndémoniu urúkovoti xoko xâne. Kuteâti ngixópiku ákoti ngaperáxapi, énomonemaka íxeaneye itíki ne itukéti ákoti keperáxa xâne.

Do'âtirãre yɨ'rɨóya. Wẽrî'kãrãre masoyá. Kamî boarã́re yɨ'rɨóya. Wãtiâ sãháa no'o'kãrãre kõ'â wĩroya. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre wee masísere wapa maríro o'ô'. Tohô weérã naâre yɨ'rɨórã, wapa seétikã'ya.

Ñatac lluy ishyäcunactapis, liprayücunactapis sänaycachipäcunquim. Wañüśhacunactapis śhalcachipäcunquim. Achatucunap maquincunapïtapis caćhaycachipäcunquim. Cay munaynïta dinbaldilla ćhasquiycuyal'a dinbaldillatacmi sänaycachinquipis.

Ĩhâzé ré norĩ hã te za duré 're ĩpese za'ra wa'aba mo. 'Re dadâ'â za'ra mono nherẽ, te za duré 're ĩdahâiwa'utu za'ra wa'aba mo. Ĩ'wa're ré norĩ zama te za 're ĩpese za'ra wa'aba mo. Wa'uburé hã te za dama 're ĩsãmra za'ra wa'aba mo. Wa'âbâ ãna wa tô ĩ̱waihu'u pe hã aima sõmri za'ra wa'wa. Taha wa, wa'âbâ ãna te za ãne uburé dama ãma 're ĩ'uwaimrami wẽ za'ra wa'aba mo.


Tineru anaropyra ehtoko, uuru, parata, tineru pisarara roropa anaropyra ehtoko. Pakara tõkehko anaropyra ehtoko roropa, oytorykohtao. Asakoro oupõkõ anaropyra ehtoko roropa. Toiro rokẽ arotoko oupõkomo, sapatu imepỹ anaropyra ehtoko roropa. Tymyxike pyra roropa ytotoko. Morara awahtao xine otuhse okohmarykohtao tyya xine otuhtoko imaro xine, oerohtamitukõme samo, tykase Jezu eya xine.

—Nẽ kêr ka mẽ ma mẽ hwỳr apa kaxyw anojarêt hãmri nẽ amnhĩ kôt akukrêx rũnh o apa hkêt nẽ. Ãm anhỹ kamã mẽ hwỳr apa. Nẽ akàxpore ho rax nẽ ho apa hkêt nẽ. Rỳ akawà kamã axê hkwỳ rỳ aparkà hõ xàr nẽ ho amõr kêt nẽ. Rỳ kô hõ py nẽ ri ho apa hkêt nẽ. Ãm anhõ mrykà pix jamỳ nẽ ma ho apa. Kêr kê mẽ ate Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre nẽ mẽ ho mex xwỳnhjaja mãn amnhĩ pãnhã mẽ amã mẽ axàpkur xà gõ ka mẽ kutã axàpkur o ri mẽ hkôt apa. Series([], )

Kona hanikapero txineiro oro kamakoro. Pirata kamakoro, ãtião txineiro apaka, kona hanikape.

Mydâdaymo âdylâ manâtomoem ouru, prata, dinheru, awârâ modo kadataundâ.

Pendekuꞌa re peraa eme peráta, ouro, prata neĩ overa vaꞌe guigua,

Codaa jinaɡ̶awii adeegi dinyeelo catinedi ɡ̶aninyeelaɡ̶axi. Codaa jinaɡ̶adeegi ɡ̶aniboco maniwiaje, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a anigetaɡ̶ani eledi ɡ̶anoecaɡ̶axi, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a eletidi ɡ̶awelatedi, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a ɡ̶agiilaɡ̶adi. Igaataɡ̶a ewi niɡ̶ina modi, ane diba leeditibige me dibatege ane yopotibige me yewiɡ̶a.

—Taperohoi ti itambere'ia pehorame, ei Jesus'ga. Taperohoi ti sacola pehorame. Taperohoi ti irũa tapy'ynhapira camisa'java'ea. Taperohoi ti irũa sapatos. Taperohoi ti yvyra pejikohavamo. A'ea nhaporemo ti taperohoi. Pevove'g̃a po pe poraka pe pokoga hamo, ei Jesus'ga g̃a pe.

Kỹ jãnkamy ma mũ tũg nĩ, jãnkamy mág, jãnkamy sĩ ke gé. Kỹ saco ma mũ tũg nĩ gé, bolso ẽn. Kur tỹ vẽnh kri rĩnh tũg nĩ, pẽn né ũ gé mũ tũg nĩ gé, pẽn to ró ẽn. Kỹ vãtó vyn tũg nĩ gé, kãtó ti. Inh rãnhrãj han ãjag tóg mũ. Kỹ ag tóg to ãjag jẽn ke mũ, vẽnh kato, ha vemnĩ,” he tóg, Jesus ti.

Ani ereraha teĩ plata nde kuꞌakwaha gwy-py. Hepy vaꞌe ouro ani ereraha teĩ. Ani ereraha plata. Moeda jepe ani ereraha teĩ. Nde vosa ani ereraha teĩ ave ne ndive ereho jave. Ne kamisa ani erembojoꞌa ave kuri. Nde pyryru, nde pykoka ave ani ereraha teĩ. “Ombaꞌapo vaꞌe-pe nhameꞌẽ hemikotevẽ” jaꞌe.

Uritere nieru wydyõmy, womati tỹrỹrỹhỹkỹ nieru aõkõ, prata womati nieru aõkõ, cobre womati nieru aõkõ wahe. Aõma anieru hyna nihikỹ wydyõmy, awa ijõ wydyõmy, ijõ dera wydyõmy. Aõma òwòru arirana wiòhedỹỹna wydyõmy. Aõmysỹdỹỹdu taòwy riwykre. Kia òbitire.

—Kaꞌaranũũa kasi peroo ne. Pejekaraemã nanẽ erawaweꞌem nũ. Pejejyrũ, pejepyapaap. Mĩmera miamũ kasi peroo ne. Pejepir arewara etee futar iki peroo. Ywyra nanẽ pẽẽ erawaweꞌem pejepo pe. Ojeupe peporogytaramũ ꞌgã pẽ mojemiꞌwaa. Aipoa esage— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Kwãrĩk wãnh kẽn karỳr nàr kryt jaka nàr kryt kamrêkbê kobri me kute o õ pi'ôk kaprĩja kwãrĩk wãnh byr ne ar anhõ katõk'y djàkam ir kêt. Kwãrĩk wãnh ar anhõ xakuo amõr kêt. Ar akà krãkà pỹnh ne ar aparkà amãnhkrut ne ar anhõ kô pỹnh dja gar o mõ. Jabit dja gar o mõ. Ar anhõ mỳjja ja'õ'ã kàtàm kwãrĩk wãnh o amõr kêt. Ar adjàpênh pãnh dja me ta ar amã ar anhõ mỳjja ngã. Nãm ã arkum karõo ane.

Attîkon ya îꞌ rî kîsatî asakunikon yaꞌ. Ouro moropai prata moropai tîniru enaꞌpî kîsatî itenseꞌ yaꞌ. Attîkon ya aponkon ton kîsatî moropai aꞌsaꞌsakon ton kîsatî. Moropai ameꞌsipukon kîsatî aapîtatoꞌkon ton. Maasa pra teesenyakaꞌmasanonya taꞌreꞌkon ton yapisî eꞌpai awanî —taꞌpîiya toꞌ pîꞌ.

Tayũmak xexka ta hok, xix tut ta hok, nũy hãpxop xuk, xix topixxax punethok ta hok, xix pataxax, xi' kuptõy ta hok. 'Ãmhok. Tikmũ'ũn hãm, puxix tu xit max, puxix tu' pip max kamah, yĩy hãpxop punethok ta hok. Pũyã tikmũ'ũn xa' popmã hãpxop xohix.

— Dinheiro epetujowat g̃u juy eyweju. Ouro epetujowat g̃u, prata dak ka'ũma. Cobre dak ka'ũma. Epetujowat g̃u juy dinheiro mũn'a be.

Dooh dꞌ bë mahũũm pé ta säm hadoo péh. Dooh dꞌ bë mahũũm ta hood hadoo péh, tatu hadoo péh, bë tsyym suun see hadoo péh, bë saroor see hadoo péh. Dooh bë mahũũm pé ỹ wén näng, moo bok do sa hã ramoo bok do säm ji banoo do hyb nꞌaa. Bë masa do bë hã ranoo da bë wë badoh doo.

Jã¹nxe³sxã³ ai³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ũ³yho³hi²ki³a² ou²ro²ki³su² ta̱³nxa² pra²ta²ki³su² ta̱³nxa² ko²bre²ki³su² ta̱³nxa² sa²so¹sxã³ tẽ³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Wã²lẽn¹ta³ tẽ³xãn³nha²kxai³ wã²la²ka³lo³la³ ka³lo³ã̱³ka³lo³la³ tẽ³xãn³nha²kxai³ yu³wi²kxi²nhãn¹ka³lo³la³ ko³lo³ã̱³ka³lo³la³ tẽ³xãn³nha²kxai³ tãu²ka³ta³la³ tẽ³xãn³nha²kxai³ nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³sxã³ ã³nhxi²nũn¹ta³kxain¹yah³lxin¹te²su² te²na² yen³kxa² wã²nhũ¹nx2ti³tu¹wi¹. Nxe³ju³tai²na² wain³na³li¹.

Awa atyo xakolahena xibosane ako ouro, prata exahe cobre hoko harenai. Xiyanehena hoka awa atyo xisakolane, ximanase hinamate, xiberekatane, xatyakasera harenai xakolatya. Hiyaiya, hakiterenaiya atyo maisa aliyakere makahinaetyakahare tyaonita.

Hari'a avavikha ida avaabononi avakaijahitavini kaimoni. Vanokha bana ada Deus a'onira kaijahitavini. Hari'a avavikha ida jiniro, jiniro 'ba'dani hiki avamasi'ahani bodinia. Avadairini vani avikha'a bana. Hari'a avakavikha ida sacola. Hari'a avavikha ida avakadimakari odoki hoariha avakadi'abosihi kaimoni. Hari'a avakavikha ida sandália, ava avaabononi avanadadavini kaimoni. Avakadibadani hiki ida ija'ari-ra va'ora avaranaihotavini. Jahaki ida a'onira vano'avini hiki 'bai, vada ibavini hikia. Avakadibadani abosini ida a'onira vakaijahitavini.

Okyrysaro ty koro koro byitaha! Ske buruk tsimykurunahaze ahaborohobyitsa ty! Wanuty pu pu byitaha! Ahasuk ty kino pok pok byitaha! ahahumokta tyzuba tsimaha. Ahapyrysuk ty estuba zuba korobyktaha! Ahazozowy ty wabehyryk wabehyryk byitaha. Amy tsimyzihikiknaha ana ty hi kytsa ahabo nyny maha. Ahahyriziktsokzawy humo ahadisahawy ty ahabo nyny maha.

Waku ti yt kat i hin i saꞌup ewetioto eiwywo are yt iꞌape rakat i wyti yt iꞌyhop takat i wyti. Yt kat i migꞌi wo ewetioto ehetineiru e. Uiwyriaꞌin yt atikyꞌesat i sẽtupꞌi sẽtupꞌi e haria wo eweikupteꞌen eimimuꞌeria pyꞌasetpe e. Waku yt kat i muꞌap saꞌup iꞌewyte eimiꞌu muꞌap upiat yt kat i ewetioto e. Waku wẽtup yn ehesokpe eipiit piat are iꞌewyte wẽtup yn epy sokpe eipy piat yn waku ewetioto e. Iꞌewyte ehekareꞌen koꞌi yt naku i ewetioto e. Eimipowyroria eipoi teran mote waku iꞌatuwywo ewehenuk are katupono saꞌawyꞌi Tupana toꞌe miwan ahepe — Ewetum no saꞌup eipotpap nug haria pe e Tupana miwan me.

Hákonoe yómo tiûketi piúsunake, enepone ôro, péhu yoko níki. Hákonoemaka yómo íhaku ípevo koeku yéni, koane hako yómo yesá'ikovope koane piríkatana. Muhíkova piló'ina hako yomâ, vo'oku koati motokeâti koúsokinokono nókone ne xâne ko'ítuketi.

Mɨsâ wa'ârã, neê niyéru miáatikã'ya. Neê ahûro noho miáatikã'ya. Su'tí, tohô niikã́ sapátu mɨsâ sãyasé me'ra di'akɨ̃ wa'âya. Tuakɨhɨ́ miáatikã'ya. Da'rarã́ naâ da'rasé wapa me'ra wapá ta'a ba'â masima. Tohô weérã mɨsâ bu'êrã wa'akã́, mɨsâre ba'asé wee tamúrãsama.

Lipäcul amatacmi apapäcunquichu illaytapis, üructapis, luncuyquitapis nï cambiacunayquipä müdanactapis nï śhucuyllayquitapis, nïtac garutillayquitapis. Lulapacücá lulaśhanpi ćhasquiycunanmari.

Rob'uiprazé ĩsapotore hã asiré 're 'wasari aba mono õ di za, ẽtẽ'ubuzi pré oru hã duré ẽtẽ'ubuzi'a prata zama. Dama romhuri'wai ma, te za dasa hã da te tãma 're sõmri za'ra, tiwi sô robaba wa. Taha wa, nimomo 're anomro aba mono wamhã, romramizé hã asiré 're 'wasari aba mono õ di za. Duré ai'uza misire ré si te za 're anomro aba mo. Aipara'uza misire ré si te za duré 're anomro aba mo. Wedehu hã asiwazusizé hã misire te za duré asiré 're ĩ'wasari aba mo.


—Mame imepỹ pata pona toytose awahtao xine imepỹ eneryhtao oya xine, mokyro oepekõme tyritoko. Mame eya toahmase awahtao xine, imaro ytotoko itapyĩ taka. Mame moroto rokẽ ehtoko, oytotohkõ ropa ponãmero.

—Nẽ kêr ka mẽ nhỹri krĩ hwỳr ajapôj nẽ kamã mẽhõ kot amnhĩ to mex xwỳnh japêr. Nẽ ra omu hãmri nẽ kuri mãn pôj nẽ hkôt apikamẽnh tãmtã kurũm akupỹm ajapôj nẽ ma nhãm krĩ hõ hwỳr mra.

—Sitatxi hãpokasaaki, hinitari kãkiti Teoso sãkire kenakotakani, hĩte apakapakani. Hĩkaikota ninoakata. Eereka kona hĩsipe ãti aapokomoni hĩkaikotini ĩkapani.

— Âtâ anaxi aintuomo, âdaunlo uguondo koendonro awyly etaungâ, târâ eagâlâ mitomoem. Mâkâ etydâlâ itaungâ, eagonro âtâ anaryam mydâlymo ara.

Aze pehem amo taw pe nehe, peho amo tàpuz huwake har pe nehe. Pekar pemuixe katu kar àràm aꞌe pe nehe. Aze pexak nehe, peker peho hàpuz me nehe. Peiko zo amo ae hàpuz me nehe. Xo aꞌe wi peho mehe zo peraha pemaꞌe aꞌe tàpuz wi nehe.

Haꞌe tetã py eꞌỹ vy tekoa oĩ vaꞌe rupi pevaẽa py peporandu ꞌrã heko porã vaꞌe oiko vaꞌea re. Haꞌe vaꞌe kuery ro py ae ꞌrã pepyta, peove aguã ára peve.

Nigakaatiwecetiwaji anigani nigotaɡ̶a domige nigotakawaana, odaa oleetibige liɡ̶eladi niɡ̶ina oko anodeemitetibige, odaa idiaaɡ̶onitetiwaji nigepaa limedi manotiticogi naɡ̶ani nigotaɡ̶a.

—Pevahemame g̃acidades pe g̃acidades'i pe no pe'ji ti cidadespeve'g̃a pe: “Ma'g̃a pyry avova'ero? Ga pyri ore pytapotari.” A'ea ti pe'ji. Pyryve'ga repiagame ti peju ga pyri jate pejijyje'yma garonga hugwi. Aerẽ po ti pe hoi ojipe pe cidade pe nehẽ. A'ero jate ti pejijyi garonga hugwi pejigwovo a'ero nehẽ, ei Jesus'ga.

“Kỹ ãjag tóg kejẽn ẽmã ũ tá junjun ke mũ. Tá ũn jykre há jãvãnh nĩ. Kỹ ẽn ĩn ra gemnĩ. Ẽn ĩn krẽm ãjag tỹ kurã ki kã panh ke ẽn tá krỹg nĩ.

Atygwasu-py ereike ramo, tetãꞌi-my ereike ramo ave, eporandu ranhe hembiapo porã porã vaꞌe-rehe. “Kipy kipy tipo oĩ hembiapo porã vaꞌe” peje. Epyta indive eresẽ peve pe tetã-gwi ereiko-vy upe-py.

Hetoõ malòke. Kia heka arayrubunykre. Adee riwahinykre ibutumy aõmybo rarumyhỹkre. Iu hãwãõ‑ò malokreu, hãbu ityhydỹỹdu mahãduõ biijekre. Taihyy bonykrehyy tahe iwitxira hãwã‑ò iribihyymy makre.

—ꞌGã ꞌwyrarete upe pejewaẽma pejewau pejeseawa rekaa. “Peꞌje pejejua pejesea ꞌau ore pyri” ꞌjara ꞌgã noga pype etee futar iki pejup. Peo kasi kwe pe pejejemogyau ne.

Ne kam ajte arkum,—Dja gar krĩrax 'õmã wadjàn me'õ mexja jabej. Kum ar akĩnh dja gar abej. Dja ar amã aminhũrkwã jarẽ gar kambit anhikwã. Me kurũm ar akatorkambit ajte anhũrkwã 'õdjwỳ jabej.

—Eerepamîkon ya cidade pona pemonkonyamîꞌ koreꞌta, eewomîkon ya amîrîꞌnîkon anapiꞌpai tîweꞌsen pemonkon muwatîi. Moropai mîîkîrî pia makoꞌmantîi attîkon pîkîrî.

—Kõmẽn xix xip tu xexka ha mõxakux, 'ãpu tikmũ'ũn max xax, xayĩy 'ũpet kopa 'ãpi', 'ãpihi nũy nox pi', 'ĩhã kõmẽn kopa hãm'ãpak max'ax 'ãktux, tu mõktu putpu 'ãmõg.

— Ajẽm pima ag̃oka be jeduk'a be eyg̃uyg̃uy pinat epetobuxik cuy. Ixe duk'a be juy epesopsop, ibo ag̃oka be bima — io'e Jesus.

—Panang bä bë kajaa bä, bë esóts jé ky enꞌyym doo, bë gadꞌoo doo. Tii bä ta ti hedoo do tób bä bë ayyw panang bë beréd hõm bä kä.

Nxe³ha²kxai³ ai³yah³lxin¹tãu³a¹ sxi²jen³na² ã³wih¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ thĩ¹nai²na² yxau²xai³te²a² wi¹lhin¹sxã³ sxi²lho³nx2ti³te²a² ã³ten³jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³te²he³la³kxah³la² a³txi²yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ nxe³thĩ³nai²na¹ yau²xai³jah¹lxi³hẽ¹li¹.

— Xiyane xikaokehena wenakalati exahe kiranexe wenakalatikoa hoka xatawa haliti waiyexe xahita, hoka waiye moka xiso hoka xisaona ehaliya xiyaneneheta kijiya.

Ija'ari vaibavi avakaikahihi, vanako'di bana ida ija'ari a'onira gathanijahakiki gorania. Sidajia ava'ajihirini oadani gorania vahojahaha'oadaha bana mahija avi'baivini avavadini jaboni.

Tsipomokonahaze myzubaha bo anahudikhudikwy ezektsa ahape maha: “Kawahoro bo pakutynaha” maha zeka yhỹ tsimaha. Iwahoro bo tsinapupunahaze anaeze tsimypykyryknaha. Ituk tsimytarenaha.

Miꞌi pote putꞌokꞌeweiꞌe wẽtup tawa pe iꞌatumuꞌe hamuat hawyi waku itote eweikat iwese rakaria eimimuꞌe kuap teran haria. Miꞌi hawyi waku eweikupteꞌen iꞌatuꞌyat pe aikope aikope — Uhyt mimi waku uruꞌyat pe eweikupteꞌen e haria yat pe e. Miꞌi tote waku eweikupteꞌen e. Yt eiwoꞌosat i teiꞌo getap upi getap upi meiẽwat tawa piat koꞌi upi e. Waku saꞌawyꞌitewuat eweikupteꞌen no — Uruꞌyat pe uhyt mimi waku meiũpe eweikupteꞌen e haria yat e. Miꞌi tote eweikupteꞌen mekewat tawa piaria eweiꞌatumuꞌe turan e. Miꞌi e hat yat pe yn eweikupteꞌen itote turan e. Pyno eweiꞌatumuꞌe yne mekewat tawa piaria hawyi waku eweinõꞌẽ mekewat iꞌyat pyi hawyi waku eweiwat wẽtup tawa kape e.

—Itukovo apêti pitivóko, áko'o ipuxóvokuti símeku, yapásika xâne usó koyêti poréxeopi yóki óvokuke. Énomone yávaheixa xokóyoke tukú koeti ipíhikopiku ne pitivóko.

Makâpɨ ehârã, “Ã'ritá ãyú tɨ'sami” mɨsâ niigɨ́ tiro tohâ ke'aya. Mɨsâ toó niiró põo tẽóro kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ niîya.

“Ñatac may malcamanpis ćhal, allin nunactam ashipäcunqui juc malcaman pasapäcunayquicama jamachipäcuśhunayquipä.

— Nimomo daza'rui u 're anomro aba mono wamhã, asô 're ĩtob'uzu za'ra wa'aba mono norĩ u si te za 're asisisi aba mo. Tawamhã tame te za ĩsiré 're aihâimana za'ra wa'aba mo, 'ri tede'wa siré, nimomo 're anomro aba mono zéb u hã.


Mame itapyĩ taka tomõse awahtao xine, “Oehno kene,” kahtoko. “Opyno xine Ritonõpo mana. Naeroro torẽtyke pyra ehtoko,” kahtoko eya xine, tapyitaõkomo a.

—Nẽ kêr ka mẽ mẽhõ nhõrkwỹ hwỳr pôj nẽ mẽ kãm: “E ot pa mẽ awỳr mõ. Nà koja Tĩrtũmja mẽ ato mex nẽ.” Anhỹr o mẽ kãm akapẽr.

Aapokotxi ãki hiĩroãkasaaki, hĩtxako: “Erekari Teoso sikakiti kaikotako hĩtekata,” hĩtxako.

Âdaunlolâ âtâ odaji igawândylymo watay, tonlo modo agâ âsedaenguwâdaungâ. “Deus koendâ nhese” kewâtaungâ eyanmo.

Aze peixe tàpuz me nehe, — Tuwe Tupàn ikatu haw xe pepyr hekon nehe, peze tàpuz izar wanupe nehe.

Oo py pevaẽ vy pexarura ꞌrã haꞌe pygua kuery pe.

Nigakaatiwecetiwaji diimigi, odaa anicenitiniwace niɡ̶ica oko niɡ̶eladimigipi.

Pepytarame g̃anonga pype ti pe'ji ongapypeve'g̃a pe pendoryvamo g̃a ndehe. Pe'ji ti g̃a pe: “Tu katu ti pepy'a!” A'ea ti pe'ji g̃a pe.

Kỹ ĩn ẽn krẽm nỹtĩ fag mỹ: “Topẽ jé ãjag ki rĩr, kỹ ãjag jé jatun mỹ nỹtĩ nĩ,” hemnĩ.

Ereike ramo óga-py, “Tapene mbopyꞌagwapy katu Nhandejáry” ere óga pygwa-pe.

Iu hetoõ‑ò malòkeu Deuxu ywina tamy marybekre, Deuxu deysanamy wahe.

ꞌGã nog ipe pejewau ki “ꞌAwamũ Janeruwarete ꞌga nepẽ muꞌarasigukari pẽ mogyau”, peꞌje pejewau pejesou ꞌgã nupe. “Arafutar ore Jarejuwarete ꞌga pẽ muekõẽãja pẽ mogya”, peꞌje ki ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Dja gar me ũrkwã 'õmã wadjàn memã umar mex jarẽ.

Mîîkîrî pemonkon yewîꞌ ta eewomîkon ya makatîi tîîwanmîra eꞌnîtoꞌ wanî pe man sîrîrî wîttî ta.

Tikmũ'ũn pet ha mõxakux, 'ãpu' xuxyã pu hãm'ãktux, hu: “Pũyã tikmũ'ũn kuxa mãm, nõm te 'ãpet kopa' pip,” Kaxĩy.

— Ixeyũ duk'a be õmõm pima, epeyekawẽn tuk'a beayũ eju. Kato juy epe'e cebe ip — io'e Jesus.

Ta tób bä bë ajëë pä bä, bë ky nꞌaa edëë ta yt hã hajꞌeenh doo.

Jã¹nxe³sxã³ sxi²ha² ã³wih¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lĩ³hen³txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹.

Maika xisoahena hatyako hoka xexa: “Wenati waiyexe waoka xomana”, xexa.

Ija'ari gorania avakaikahini, ija'ari vahojaki-ra va'ora vani'a'imidia bana: “Anofiki Deus a'onira no'avini va'i jahajahania.”

Ata wahoro bo tsinapupunahaze iwa tsimaha “O wahoro ezektsa ahatsyhyryze Deus bo tsimaha ‘Myzo tysisapywyky ahumo sakurẽtsa moziknaha’ ” tsimaha.

Miꞌi hawyi wẽtup yat pe eiwehytꞌok hawyi waku ewehẽtup Tupana pe — Tupana eweiꞌe etiꞌatumowepit kahato yne ro mesuwat yat piaria eweiꞌe eiwehytꞌok mekewat yat pe turan e.

Koeku yûrukivoa ne ovokúti símeku, yépemina unako koêku ukeâti xoko Itukó'oviti ne ko'óvokuti.

Kɨ̃ɨ yaá wi'ipɨ sãháarã, tií wi'ikãharãre e'katíse me'ra ĩ'yâya.

Paycunap wasinman yaycul'a ‘Diosninchic jawcallacta caycachishunqui’ nipäcuy.

Danhorõwa u 're asisisi aba mono wamhã, ãne te za 're ĩdazawi za'ra wa'aba mo: “Rowẽ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono.” Ãne te za 're ĩdazawi za'ra wa'aba mo.


Mame morotaõkõ kure oya xine ahtao moroto rokẽ toto maro mehtatose. Yrome ose pyra toto ahtao mytotatose ropa moro tae.

Koja mẽ ama nẽ amnhĩ wỳr awỳ ka mẽ amnhĩ tã mẽ omu nẽ mẽ kãm: “E koja Tĩrtũm mẽ ato mex nẽ ka mẽ ajamakêtkati nẽ ri axàmnhĩx apa.” Anhỹr o mẽ kãm akapẽr. No koja mẽ amnhĩ nhõrkwỹ nê mẽ akurê nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ omu nẽ mẽ ho mex kêt nẽ.

Kãkiti ipoxokoniritika apakapiniãi, hĩtxako: “Teoso takari erekari hĩtemoni,” hĩtxako. Imanirekakaniãi, hĩtxariko: “Teoso kona takari erekari hĩtemoni.”

Tonlo âtâ odano modo koendâ idaenkulymo, mâengatulymo tindadysemo warâ watay, koendâ ise Deus akaemo agâ awyly. Koendâ idaenkubamo, unâ mâengatulymo tindadysebamo warâ watay olâ Deus eagâmo koendâ itoem kâzekadaundâ.

Aze tàpuz me har pemuixe katu kar wà nehe, pezeꞌegatu aꞌe pe har wanehe nehe. Aze napemuixe katu kar kwaw wà nehe, pemuzewyr kar pezeꞌegatu haw aꞌe wi wanuwi nehe.

Haꞌe ramo oo pygua kuery heko porã ri ramo haꞌe kuery re oĩ ꞌrã peroayvu porãague. Haꞌe rã heko vai ramo pendere ae ju tojevy peroayvu porãague.

Nigele modibataɡ̶agitiwaji niɡ̶idi oko ane liɡ̶eladi niɡ̶ica diimigi, odaa ipokitalo Aneotedoɡ̶oji me ibinietediogi. Pida nige deɡ̶ele modibataɡ̶agi, odaa jiniɡ̶ipokitalo Aneotedoɡ̶oji me ibinietediogi.

Po g̃a pyryvamo, a'ero po ti g̃apy'a rukatui tuhẽ nehẽ.—Po g̃a ndapyryvi, a'ero ti pe'ji g̃a pe: “A'e tehe ji pe me pepy'a ti tu katu javo.” A'ea ti pe'ji g̃a pe tukatuyme ti g̃apy'a javo, ei Jesus'ga g̃a pe.

Fag tỹ ãjag mỹ vĩ há han kỹ fag tóg jatun mỹ nỹtĩ. Fag tỹ ãjag mỹ vĩ há han tũ nĩn kỹ fag tóg jatun mỹ nỹtĩ tũ nĩ. Fag javo ãjag tóg jatun mỹ nỹtĩ.

Óga pygwa pene mogwahẽ porã ramo, peheja katu pene nheꞌẽ íxupe. Ha napene mogwahẽi ramo, ani peheja teĩ íxupe pene nheꞌẽ. Upe pene nheꞌẽ perupa jevy katu íxugwi.

Kai awimy ityhydỹỹdu hetomy rỹike wana, biwahinyke aàlàna tamyreny. Kai òbitimy aõkõ atxiteri wana tahe uritere tamy Deuxu deysanamy tamy wahidỹỹõmy.

—“Peꞌje pejejua pejepytau oreꞌwyr ipe” ꞌgã ꞌeramũ ki peꞌje ꞌgã nupe: “Aꞌjea futat. Janeruwarete ꞌga akuꞌi muri pẽ nupe, pẽ mopyꞌataꞌwau aꞌjea futat”, peꞌje ki ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga oree. —“Narafutari ore pẽpyta orojeꞌwyr ipe” ꞌgã ꞌeramũ pẽẽ ꞌjau ꞌgã nupe: “Janeruwarete ꞌga akuꞌia namuraꞌuweri pẽ nupe”, peꞌje ki ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Dja me mex ne kum ar akĩnh gar memã umar mex jarẽ nhym me arỳm ar akabẽn kôt mrãmri umar mexkumrẽx. Nàr godja me kum ar akĩnh kêt jabej dja me umar mex kêt ne.

Anîꞌ amîrîꞌnîkon yapiꞌnen wanî ya morî pe mîîkîrî pia morî tîîwanmîn wanî yarakkîrî. Tîîse amîrîꞌnîkon yapisîiya pra awanî ya, atîtî iipiapai, iipia tîweꞌse pra. Mîrîrî yeꞌnen tîîwanmîn wanî pepîn iipia, tîîse aapiaꞌnîkon neken awanî.

Tikmũ'ũn te 'ãxop pu: “Mõnãy, nũy pihi' nũnteh,” kaxĩy, yĩy ta' pi', ha nõm tikmũ'ũn kuxa mãm putup. Pa tikmũ'ũn te: “Mõnãy hok, pa mõg!” kaxĩy, hu ta nõm tikmũ'ũn kuxa mãm 'ohnãg.

— G̃ebuje eyekawẽn kay ya'õpĩcũg̃cũg̃ je'e ip. Ya'õpĩcũg̃cũg̃ je'e ip, eyekawẽn kay buye. Imẽnpit wara'acayũ eyekawẽn kay'ũm pima bit, ya'õpĩcũg̃cũg̃ g̃u je'e ip. Epajẽm cexe ip. Imẽnpit te'e ma epe'e, “Wuykabia,” cebe ip. “Epeõm,” i g̃u je'e ip, eyekawẽn kay'ũm puye.

Ta tii bä hajꞌeenh do ky enꞌyym do rado bä, hanäm gó bë ragado bä, bë ky nꞌaa edëng do aym da sa wë. Hanäm gó bë raganado bä, bë ado hõm sa hã bë ky nꞌaa edëng do paah.

Nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ sxi²ha² yxau²xai³tũ̱³ka̱³txa² wi¹lhin¹kxi² sa²wi¹son¹nx2ti³kxai²nãn²tu̱³ a²wi¹lhin¹yah³lxin¹ju³ta² yxau³ya³nx2ti³tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ wi¹lhin¹kxi² sa²wi¹son¹nx2ti³xa³kxai²nãn²tu̱³ a²wi¹lhin¹yah³lxin¹ju³ta² yxau³ya³nx2ti³xa³lho³li¹. Sa²wa²li¹nx2ti³tu¹wi¹.

Hatyoako tyaoniterenai waiye mokaha xiso hoka maika mehexaikohaliti xaoka enomanaha. Hoka maika maisa waiyexeharexeha hoka xemaisaheta enonyahitaha xiraehenere.

Vagorana a'onira vagathanijahakiki bana adani ija'ari, va'ora vanava'isohiha'a: “Deus a'onira no'a'iki a'oni va'i jahajahania.” Vagorana a'onira vanofiriha, ni-a'onira vagathanijahakiki, va'ora vanava'isohi bana: “Jokoa Deus a'onira no'arihi va'i jahajahania.”

Anaeze tsimypykyryknaha wahoro ezektsa Deus wasania ty yhỹ mykaranaha zeka sakurẽtsa moziknaha. Wahoro ezektsa Deus wasania ty ahabyizeka batu siaku moziknaha. Ikiahatsa hi ahakurẽtsa tsimyziknaha.

Mekewat yat piaria iꞌatuwese kahato ehepiat taꞌatumuꞌe hap ete pote ti aru Tupana tiꞌatumowepit kahato mekewat yat piaria eimiẽtup Tupana piat hap ewy raꞌyn e. Maꞌato yt iꞌatuwese i pote Tupana yt tum i iꞌatumowepit hap eiꞌe hap ewy. Maꞌato yt iꞌatuwese i pote iꞌatuwepit hap eimiẽtup Tupana kaipywiat taꞌaipok meremo ehowawi e.

Enepone xâne ovâti ne ovokúti, itukapu usó koyêti poréxeopi yóki óvokuke, kousókinokonoatimo kuteâti yépeminoake xoko Itukó'oviti. Kene enepo hákoti koené'eye, hákoti unâti kixópiku, yoúkekemo yonópo ne yépeminoake xoko Itukó'oviti.

Mɨsâre yẽ'ekã́, “Mɨsâre ãyuró wa'aáto”, niîya. Mɨsâre yẽ'êtikã, niîtikã'ya.

Chay wasiyu allinpa ćhasquiycuśhuptiqui'a chaynu lulacachun. Mana ćhasquiycuśhuptiqui'a ama lulacachunchu.

Tawamhã danhorõwa u 're aihutu aba mono wi, da te 're ai'mazasi wẽ za'ra wa'aba mono wamhã, 're ĩsawi za'ra wa'aba mono zéb zarina, te za rowẽ na 're hâimana za'ra, 'ri tede'wa norĩ hã. Duré da te 're ai'mazasi wẽ za'ra wa'aba mono õ wamhã, rowẽ na 're hâimana za'ra mono õ di za, 'ri tede'wa norĩ hã.


Mame otarãme imepỹ tapyitaõkõ toitoine ose xine pyra exĩko mana. Otarãme patapõkõ toitoine roropa tymarõme ose xine pyra toh mana õmirykõ etary se pyra toexirykõke. Morara ahtao mytotatose ropa moro tae. Mame asãtajãkõ mysasakatatose mokaro neneryme, tyyrypyrykõ poko enetupuhtohme eya xine.

—Nẽ koja nhỹri krĩ hõ kamã mẽ akaga nẽ akapẽr mar kêt japêr. Ka mẽ tee ri amnhĩ tã mẽ kamã ama hãmri nẽ tokyx mẽ kurũm ajapôj nẽ ma akupỹm apa. Nẽ akupỹm anojarêt nẽ mẽ noo mã akuhê nẽ amnhĩ par ã awjagrô kapĩ nẽ ma apa. Mẽ kot Tĩrtũm kaga hã amnhĩ pumunh kaxyw ka mẽ ã mẽ noo mã amnhĩ nhĩpêx anẽ. Hãmri nẽ ma nhỹhỹm hpãnhã apa.

Atxiĩti aapokotxi hãpokasaaki, kãkiti iuaãtaã !apakapai. Atxiĩti !inirekarina hĩsãkire, ininiã iuasaaki hĩsipeka. Hĩtakanapariko iuaãtaã. Hĩpotorikasaaki, himakatxakari kipatxi hĩkiti mataã auakari. Ininiã iuasaaki ninoa imarotari Teoso kona apokaerekatana.

— Mârâ âtâ odano modo, xidadâ odano modo koendâ idaenkubamo, mâengatulymo tindadysebamo warâ watay, inepa târâpa âxiguewâdaungâ. Igasedaymo, âhurumo etary etywâdaungâ, xutoleguguewâdaungâ warâ, Deusram tânagazezeim awylymo xutuhoem, ize ato ara anipyra awylymogue, yeinwâmpyra awylymogue warâ.

Amo tàpuz me har aꞌe wà, amo taw pe har aꞌe wà, napemuixe kar kwaw aꞌe wà nehe, naꞌipurenu wer kwaw pezeꞌeg rehe aꞌe wà nehe. Aꞌe mehe pehem peho aꞌe wi wanuwi nehe. Pemuhàmuhàz ywy kuꞌi kwer pexapat rehe arer aꞌe pe wanupe nehe. (Taꞌe nuweruzar kwaw Tupàn zeꞌeg aꞌe wà xe.)

Haꞌe kuery napenemovaẽi, neĩ pendeayvu noenduxei ramo haꞌe vaꞌe oo eꞌỹ vy tetã gui peo ju vy pendepy regua gui peity-ity ꞌrã yvy kuꞌi.Atos 13.50, 51 18.6

Codaa nige deɡ̶ele modibataɡ̶agi anigini diimigi, domige anigani nigotaɡ̶a, codaa nige doɡ̶oyemaa mowajipatalo ɡ̶adatematiko, odaa niganotiticogi niɡ̶ini diimigi, domige naɡ̶ani nigotaɡ̶a, iticiɡ̶i ɡ̶awelatedi me ikeeni me daɡ̶adiaaɡ̶ica anenitege.

Po ongapypeve'g̃a ndohoryvi pe ndehe tapepytai ore pyri javo, a'ero ti tapepytai g̃anonga pype. Po g̃a nohendupotari pe imombe'urame Tupana'ga nhi'ig̃a g̃a pe, a'ero ti tapepytai g̃anonga pype, ei Jesus'ga.—Na jitehe ti tapepytai cidade pe g̃a ndoryve'ymame pe ndehe hendupotare'yma Tupana'ga nhi'ig̃a, ei Jesus'ga. Pehorame g̃a hugwi pemonduru ti otimbuguhua pejipya hugwi oropohi ore pe hugwi javo, ei Jesus'ga.

Kejẽn ũ tóg ãjag mỹ: “kãge jẽg ra,” henh ke tũ nĩ, ẽmã ũ tá. Kỹ tá kãpamnĩ, ag tỹ ãjag vĩ mẽ jãvãnh nỹtĩn kỹ. Tá kãpa kỹ ãjag pẽn hã kykũnh nĩ. Kỹ ag tóg ki kanhró nỹtĩ, Topẽ tỹ ag to kórég nĩ ti.

Ha oĩ ramo óga pygwa pende rerohory eꞌỹ vaꞌe, oĩ ramo tetã mygwa ave pene nheꞌẽ renduse eꞌỹha vaꞌe katu, pe tetã-gwi eresẽ jave, embovava nde py hoꞌapa hagwã yvy timbore nde py-gwi. Upéixa erejapo ramo, eremomanduꞌa uka arã hembiapo vaikwe-rehe. “Nhandejáry reꞌýi eꞌỹ-rami nipo raꞌe nhande” heꞌi vaꞌerã ójehe.

Aõma tii arybe‑ò roholaõkeki, kai hãwã‑ribi bexitake taheto‑ribi wahe. Tahe iribi bòhònykeu tahe awabrybyxi biubỹtỹnymy bòhònyke. Tii tahe tamyreny rioimyhỹre. Aõma tamyreny ibinatyhykre.

—Aꞌeramũ nipo pẽẽ pejewau majepeja ꞌgã amũ ꞌwyr ipe nũ. Aꞌeramũ nipo ꞌgã ꞌjau: “Noreporenuwiweri ore Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe. Aꞌeramũ ki peꞌje ꞌgã nupe “Janeruwarete ꞌga ꞌã wemiayuwamũ pefutat numiamũ. Aꞌere ꞌã nepefutari etee ꞌga. Aꞌeramũ nipo ꞌga anure pẽ muꞌarasiga pẽ mogyau”, peꞌje ki ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga oree uꞌama. —Aꞌeramũ pẽẽ ꞌgã ꞌwyrarete awi pejeꞌjãu pejepyapaawa nupãnupãu ajuee, ꞌyja motototoka jui. “Janeruwarete ꞌga pẽ katuꞌog are ifuewet numiamũ. Aꞌere ꞌã nepefutari etee ꞌga”, peꞌje ki pejepyapaawa nupãu ajuee ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Godja me'õ kum ar akĩnh kêt ne kute akabẽn mar prãm kêt jabej aparkà'ã me õ pyka ka'u. Me ũrkwã kurũm nàr me õ krĩrax kurũm ar akator kutã ar aparkà'ã me õ pyka ka'u. Aje me kute akabẽn mar prãm kêtjao amirĩt nhym Metĩndjwỳnh kute omũnh ne amũ 'õkam kute memã pãnh jarẽnh kadjy me õ pyka ka'u.

Moropai miarî tewîꞌkon ta cidade po ayapisîkon toꞌya pra toꞌ wanî ya morî pe, moropai amaimukon anetapai pra toꞌ wanî ya, miarî pai mepaꞌkatîi toꞌ koreꞌtapai. Moropai eepaꞌkakon pe miarîpai aꞌsaꞌsakon pîꞌ atapisîꞌpî non paꞌtîyaꞌnîkon eꞌpai awanî. Mîrîrî kupîyaꞌnîkon ya, Paapa pia morî pe pra toꞌ wanî, amaimukon anetapai pra toꞌ wanî ekaremekîyaꞌnîkon.

Pẽyã kõmẽn yõg tikmũ'ũn 'ãp-tup nõg, tu 'ãxĩnnã hok, 'ãpu mõy, tu hãpkõnõn xit 'ãpata tu', pu tikmũ'ũn xohix pẽnã', nũy yũmmũg. Yãp-tup nõg xop yĩpkox 'ohnãg.

— Eykay'ũmayũ bewi epejẽm cuy, eyekawẽn kay'ũmayũ bewi dak. Cẽm pima eyesandália epeg̃upoypoy, “Deus ipiat supi'ajoat eywebe ya'õ kay'ũm puye” iap mubapuk am ibo ka watwat pe. Imẽn cuy epe'e cebe ip, ag̃oka bewi wan pima, uk'a bewi wan pima — Jesus o'e 12 beayũ be.

Bë raganado bä, bë ramaa nanewë bä bë herꞌoot doo, bë tsyym suun bë tepyng padäg kꞌããts, ta ti tób bä naa, ta ti panang bä naa bë tsyym kasok bä.Tii da Jesus mejũũ rabadꞌoo, dooh baad tado bä Pꞌop Hagä Do panyyg panang buuj raky nadaheeh doo, panang buuj rabahapäh hyb nꞌaa.

Te²yã¹nxe³sxã³ sxi²je³na² ĩ²li³jen³su² je³nãn²tu̱³: “Wxãi²na² ten³nxa²lxi³sĩ¹nxa³nhai¹.” Nxe³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txi³la³ ain³kxi²ti³ten³ti³he¹xai¹nxa³kxai²nãn²tu̱³ sxi²je³nai²nãn²tu̱³ wa²li³jah³lxi³hẽ¹li¹. Wa²li³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ kĩ̱h³nũ³xa² wxa²yu̱³kxa² ti³son¹tũ̱³xa² ti³yu̱³tu̱n³ta³kxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³ain¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³ta² ĩ³yau¹ũ³ain¹yah³lxi³hĩ̱³nxa¹lxi¹.

Aliyako xamani hatyako exahe wenakalati tyaoniterenai maisa waiye mokahitaha xiso, exahe maisa semaxematyaha aokowiyahitaha xiraine hoka maika nalita xiyanehitiya hoka xiberekatane xamokotyahatya xexoakiheta maheta waikohese naliyerenai waiyane maheta.

A'onira vanofiriki vahabini bana adani gora kaija'arini, sidaji kaija'arini, ni-a'onira vagathaniki, ni-avaathini-ra mitha vani'avini-ra vanofiki jaboni, oniania va'ajihi'a bana. Ava'ajihini kaba'i va'ora vani'a bana: “A'dama-ra akana'dara'daravini hiki, aniaja kaimoni hida arabo khomakhomani a'dama hojaki, avarigaja kaimoni ida jaharini ariathi-ra avakajonivini.”

Asaktsa Deus wasania ty ahabyi zeka, ahaharere bo waby ahabyizeka meky botu tsimykurunaha. Tsimykuruzonahaze ahapyrysuk ty bok bokyktaha. Wytyk tazy ty mynatõ mysiwatawy. “Tahudikhudikwy ezektsa Deus harere bo batu hỹ” my.

Maꞌato wẽtup tawa piaria torania yt taꞌatuwanẽtup teran i ehehay uhepiat kape pote waku eweiwat i raꞌyn meiẽwat yt iwese rakat tawa pyi. Miꞌi hawyi iꞌatuehamo waku mekewat tawa okipy sawiu eweipikpikꞌok eipy etiat itotiaria uimohey hap pun haria hap moherep hamo e.

Koêkuti ákoti akahá'api, ákotimaka akahá'a kámokenoyea yiûho, enepo ipihíkapi óvoku itukovo pítivokona, ikétatahevexapapu. Kiríkapa ne ipú'ine poké'e hivíkuke, yexókoati ákoyeane omótokea íkameokono emo'u Itukó'oviti.

Mɨsâre yẽ'êti, mɨsâ bu'esére tɨ'ó sĩ'ritikã, tií wi'ipɨre wiháarã, ou tii makápɨre wiháarã, tii makákãhase di'ta mɨsâre wã'á'kere paâste kõ'aya. Tohô weérã mɨsâ a'ti makákãharã bu'îritima, niî ĩ'yorã́sa'.

Ñatac pï nunapis, may malcapis mana ćhasquil nï licaytapis munapäcuśhuptiqui'a aśhta ćhaquiquicunaćhu pulbu la'aśhuśhallayquitapis lluy tapsilculpulbu...tapsilcul: Caynu jinapäcula “Ampïñaćh cacun'a” ninanpämi. pasaculcay.

Duré nimomo darob u 're aihutu aba mono wamhã, asô 're datob'uzu za'ra wa'aba mono õ wamhã, da te 're aiwapari ze za'ra wa'aba mono õ wamhã, ta hawi te za 're aiwairébé aba mo. 'Re anomro aba mono zéb u, te za asisa'u aipara zapru hã 're ĩtata'a za'ra wa'aba mo, ti'ai u 're rere'e mono da, dapo're õ na 're danomro mono wa, 'râwi 're dasisãmri za'ra mono da.


Etatoko pahne, kurãkõ apiakaryhtao mokaro wãnohnõko Ritonõpo mana. Sotomapõkõ wãnohnõko roropa mana. Komorapõkõ roropa wãnohnõko mana. Yrome mokaro kuhse wãnohnõko mana, tyyrypyrykõ rumekary se pyra toto exihpyryme, tykase Jezu eya xine.

Koja nhỹrmã Tĩrtũm mẽ kot amnhĩ tomnuj mỳrapê tanhmã mẽ ho. Na pre ã Sotõ mẽ Komo nhõ xwỳnhjê nhĩpêx anẽ. Na prem amnhĩ tomnuj tỳx nẽ nhũm Tĩrtũm tee ri ja hã mẽ omu nẽ tanhmã hã mẽ homnuj tỳx to. Tã jar mẽ kãm ixkapẽr mar prãm kêt nẽ mẽ kot ixkaga xwỳnhjaja koja ja hã mẽ omu nẽ kot Sotõ mẽ Komo nhõ xwỳnhjê nhĩpêx o mẽ hipêx. No ãm tanhmã mẽ ho htỳx o mẽ hakre. Anẽ.Nhũm pre Jejus ã mẽ inhmã mẽ ixàpênh ã karõ anẽ.

Hĩxinikariko ia nisãkire. Kãkiti misiritiko õti apokasaaki, ninoa apiata misiritaãka. Sotoma sitatxiti auakani, Komoha sitatxiti auakani pakini misiritaãka poiãoka —itxa Xesosi.

Sodoma donro modo, Gomorra donro modo warâ myakâwândy ânguydo kulâ. Awylygue myakâwândy Deus peto in-hugueândyly nhonwamo adain-homoem. Xypyryem, idânârâ tynynâbanro modo enagazeze. Deus itaumbyry mâengatulymo izepanro modo olâ ise Sodoma donro modo, Gomorra donro modo warâ âsenagazedobyry takaze kehoem kuru âsenagazezeni. Xirâ mâuntudyzemo kuru wato — kely.

Pemaꞌenukwaw katu ko maꞌe rehe nehe ty wà. Amo ꞌar mehe nehe, Tupàn uzepyk putar purehe aꞌe nehe. Aꞌe ꞌar mehe nehe, uzepyk putar tuwe aꞌe taw pe har wanehe nehe. Uzepyk putar Xotom tawhu pe har wanehe nehe. Uzepyk putar Komor tawhu pe har wanehe nehe no, taꞌe kwehe mehe ikatu ꞌym maꞌe iapo har romo wanekon aꞌe wà xe. Uzepyk weraꞌu putar penenu ꞌymar ko ywy rehe har wanehe aꞌe nehe. (Taꞌe wenu Tupàn zeꞌeg aꞌe wà xe, nuzeruzar kwaw hehe aꞌe wà).

Anhetẽ aipoaꞌe pẽvy: Nhombopagaa ára py haꞌe vaꞌe tetã pygua kuery gui omboaxyave ꞌrã Sodoma haꞌe Gomorra pygua kuery.Lucas 10.1-12

Ejitaɡ̶awatiwaji niɡ̶ina anewi. Niɡ̶ica noko Aneotedoɡ̶oji nige iloikatidi niɡ̶idi oko leeɡ̶odi libeyaceɡ̶eco, odaa daɡ̶axa me beyagi niɡ̶ica anigotediogi niɡ̶idi oko caticedi me liciagi anigotediogi niɡ̶ijo niɡ̶eladimigipitigi Sodoma ajaa Gomorra niɡ̶ijo naɡ̶a yaaɡ̶adi niɡ̶ijo jotigide, leeɡ̶odi niɡ̶ijoa lakataɡ̶a ane beyagi.

Imombe'ukatuavo ji ei pe me: Aerẽ mbapava koty po ti g̃a hepiagi hahyva'ea ojihe Tupana'ga omanove'g̃a mono'ombavame g̃a ndeheve nehẽ. G̃a mono'ombavame po ti ga ei g̃a pe nhaporemo nehẽ peko te'varuhu pe javo. A'ereki g̃a nohendukatupotari ganhi'ig̃a. Koji'i po ti hahy g̃a pe Sodomapeve'g̃a hohe Gomorrapeve'g̃a hohe no, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

Ha mẽ, ki hã sóg tó mũ. Kurã tỹ ẽgno ki, isỹ vẽnh kar jykre tugnỹm ke kurã ẽn ki ag tóg jagãgtar nỹtĩnh mũ sir, ag tỹ ãjag vĩ mẽ jãvãnh nỹtĩn kỹ. Cidade tỹ Sodoma tá ke ag tóg jykre pãno nỹtĩ ja nĩgtĩ, cidade tỹ Gomorra tá ke ag ke gé. Kỹ ag tóg jagãgtar nỹtĩnh mũ gé, kurã ẽn kã. Hã ra ũn tỹ ãjag vĩ mẽ jãvãnh ẽn ag tóg ag jagãgtar kãfór han ke mũ (mỹr), ha mẽ,” he tóg, Jesus ti.

Amombeꞌu-ta peẽ-my anhetegwa vaꞌe. Upe áry-py, yvypóry rembiapo apokwe-rami ojererekoha áry-py, omoingo asy vaꞌerã gwĩ hekoha vai vaꞌekwe-pe Sodoma tetã mygwa amyrĩ kwéry-pe. Gomorra tetã mygwa amyrĩ kwéry-pe ave. Ogwereko asy vaꞌerã íxupe kwéry. Ha pe tetã mygwa-pe ne nheꞌẽ renduse eꞌỹ vaꞌe-pe katu ogwereko asyve syve vaꞌerã Nhandejáry, heꞌi gwemimboꞌe kwéry-pe.

Inatyhymy heka adee ararybekre. Sodoma hãwã mahãdu, Komora hãwã mahãdu inatyhymy heka ibinare tamyreny tahe isiraõkre aõhõkỹmy dỹỹnana wahe. Aõma kia hãwã arybe‑ò raholara heka kia ratyre heka tamy isiraõkre. Kia hãwã tahe aõnityhymy aõhõkỹmy rotỹỹnykre. Ywisidỹỹna txu heka rỹekreu wahe.

—Aꞌjea futat je ꞌi. Anure, wowase pẽ majatykaaw ipe nipo Janeruwarete ꞌga Sodom ipewarera ꞌgã nereko tyweretei Gomora pewarera ꞌgã netee. Sodom ipewarera ꞌgã ityweretei Janeruwarete ꞌga upe, Gomora pewarera ꞌga netee rakue. Aꞌeramũ nipo ꞌga ꞌgã nerekou tyweaete ꞌgã tywer are. Aꞌere “noreporenuwiweri ore Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are” ꞌjara ꞌgã Sodom ipewara ꞌgã tywera apyraawi. Aꞌeramũ nipo ꞌga taetu ꞌgã nerekou tyweaete etee te nũ Sodom ipewarera ꞌgã apyraapa— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Ba ar amã arẽ gar ama. Amrẽbê: me bakukãmãrekam ne me krĩraxbê Xôtômamẽ Gomorakam axwekumrẽx. Dja ĩ Metĩndjwỳnh kute me axwemã pãnh jarẽnh kadjy akati bôx nhym me arỳm tokry. Dja ajbir krĩrax jakamdjwỳ me axwe pãnh tokry:. Ne tokryo Xôtômakam me jamẽ Gomorakam me ja jakrenh me:x ne. Mrãmri ne ba ar amã arẽnhkumrẽx, ane. Jeju ã arkum 'ã karõo ane.

Ayenkuꞌtîuyaꞌnîkon pepîn. Îꞌ pensa pemonkonyamîꞌ yenumî Paapaya weiyu erepamî yai toꞌ eꞌtarumaꞌtî pe man. Mîrîrî yai toꞌ eꞌtarumaꞌtî pe man mararî pra, manniꞌkan Sodoma cidaderî ponkon nurîꞌtî moropai Gomorra cidaderî ponkon eꞌtarumaꞌtîꞌpî yentai —taꞌpî Jesusya.

'Ũxaxok hok: hãptup mõ'nãp-tup 'ĩhã Topa te' hep xop xohix yõg hãpxopmã'ax kopit, tu kõmẽn Xonõm yõg tikmũ'ũn kuxa kap-tup, xix kõmẽn Gõmõg yõg tikmũ'ũn kuxa kap-tup, pa tikmũ'ũn yĩpkox hok xop kuxa ka 'ohnãg.

— Deus kũyjobit'ũmayũ be ipiatpi'ajoap kabia bima, Sodoma ka watwat pe ipiat supi'ajoat, Gomorra ka watwat pe dak. Ixeyũ be iap podi ma bit ibo ka watwat pe ipiat supi'ajoat, eyekawẽn com ip ibu'u buye. Iboap kay g̃ebum cuy epesop — io'e.

Baad bë ỹ maherꞌoot. Sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy noo gó kä, Sodoma panang buuj, Gomoha panang buuj ta säm bahä̃nh Pꞌop Hagä Do anoo da nesaa doo, bë ganadoo do panang buuj hã.Dooh Sodoma, Gomoha panang buuj ramaa newë bä baad hadoo do Róh sa hã tamaherꞌoot do paah. Jesus ma matëg hyb nꞌaa jewyk Róh bahä̃nh, ti hyb nꞌaa sa kyyh maa nanewꞌëë do ta bahä̃nh ragadoo da nesaa do ta säm. Sodoma panang buuj ragadoo do bahä̃nh ragadoo ti ta säm nesaa doo. Né hup ỹ né hẽ ta ti ỹ herꞌoot doo —näng mäh.

Ya²la³tu̱³ e³kxi¹nx2ta¹wi¹. Kxã³nãu³u¹tai²na² So³to²ma²thĩ³nu¹tai²na² Ko³mo²ra²thĩ³nu¹tai²na² ha¹lin¹thĩ³nu¹tai²na² ko̱³nxe³thin¹khai¹nxe³thĩn³sain¹ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wi¹. Nxai¹nha²kxai³ yxan¹nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³nu²su² te²hi²sen³su² ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹kxa² yo³ha² sa³te̱¹txi³ ũ³yho³hain¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ sxi²jen³ta³ en²nxa²lxain¹thĩ³na² ã²la² sa³te̱¹txi³ ã³wa²tot1sxã³ ũ³yho³hain¹tu¹wi¹.

Aliterexe nomita xihiye: imiyanaose Enore axalihenere halitinai xowakiyaite, iniyalahare moka hatyo wenakalati tyaoniterenai Sodoma exahe Gomorra xahexe ite mokahene — nexa Jesus ihiyeha.

Vakava'ihoki bana ida Deus ija'ari hahavi-ra nasohivini kamahini. Deus va'ora va'adipa'itxiki adani Sodoma sidaji kaija'arini, Gomorra sidaji kaija'arini vihiki. Vajaharina kaba'i, Deus va'ora va'adipa'itxiki adani. Deus va'ora ni-va'adipa'itxiki adani hihida sidaji kaija'arini, avaathini-ra vakamithavini kaba'i vanofiriki.

Hanawa puruze Deus aparakbaha soho motsasoze, hawa ha ty kytsa tisapyrẽna nikaranahaze “O wasani nikaranaha” my. Ustsa kytsa hawa ha ty batu isapy nikaranahaze “O simysapybyitsa nikaranaha” my. Iwa purunahaze asaktsa Sodoma ezektsa humo tsihokdarẽna, Korora ezektsa humo kino niwatihi tsihokdaharẽna. Anahudikhudikwy anaeze Deus wasania ty batu hỹ nikaranaha tsihokdaharẽna baba — Sesus niy.

Katupono Tupana tikuap taꞌyn miꞌiria uimohey hap pun haria hawyi yt iwẽpohep hin i iꞌatuꞌapiheg haty wuat hap ete e. Karãpe Tupana tut wakuaria yt nakuaria i toꞌe hamuat hap eꞌat pe miꞌiria pe ti aru poꞌog poꞌog haty wo toꞌe — Yt nakuaria i sese eipe e aru Tupana uhetiat eimienoi pun haria pe. Taꞌi yt ipohep hin i ti aru iꞌatuꞌapiheg haty wuat hap ete are aikotã saꞌawyꞌi hap ewy. Saꞌawyꞌi te ti Tupana timoma kahato mekewat tawa Sutuma piaria iꞌewyte tawa Kumura piaria toiꞌatuwuk kahato aria wo iꞌatuminug saꞌag hap upi e. Taꞌi toiꞌatuꞌapiheg kahato ti meimuẽwat tawa piaria aria wo e maꞌato mekewat tawa uhehay pun haria ti aru poꞌog poꞌog toiꞌatuꞌapiheg wuatꞌi etawa puaria kai are poꞌog tawa Sutuma tawa Kumura wuk hap koꞌi kai aru uimipoꞌororia ehay pun haria pote e.

Koati emo'úti ra yunzó'inopinoe: Simapúne kaxena ipíhoponope Itukó'oviti, muhíkova ne koati váhere xâne mekúke íhae Sódoma yoko íhae Ngómora, ákomo itápana tiveko ipíhoponeake Itukó'oviti ne xanéhiko íhae neko pitivóko ákoti akahá'apinoe.

Diakɨ̃hɨ́ mɨsâre werê'. Õ'âkɨ̃hɨ masaré beseátihi nɨmɨ naâre ɨpɨ́tɨ waro bu'îri da'rêgɨsami. Too dɨpóropɨ Sodoma, Gomorra wamêtise makarikãharãre bu'îri da'rê'karo nemoró naâre bu'îri da'rêgɨsami, niîwĩ Jesu.

Rasunpa, chaynu nunacuná, malcacuná cäraycunan muyuncäćhümi Sodoma, Gomorra malcacunapïtapis mas mastalä mućhuycachisha can'a.

Tô sena, wa aima waihu'u za'ra wa'wa. Niwapsi 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma ĩsipo'ozéb ãma hã Sodoma ãma duré Domora ãma 're ĩdahâimana wasété uptabi za'ra mono norĩ ma, te te ĩrob'manharĩ pipa zém nhipai u, te za asô 're ĩtob'uzu za'ra wa'aba mono õ norĩ hã te te tãma 're arob'manharĩ za'ẽtẽ. — Ãne ma tô Zezusi hã wama waihu'u za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma.


Ritonõpo poetory ryhmary poko(Mak 13.9-13 Ruk 21.12-17)—Etatoko pahne kaneru tõ esẽ sã ase. Kaneru tõ sã matose. Aaropotorỹko ase kaikuxi tõ rãnaka samo seropõkõ esaka. Onokyro tuaro exiry sã tuaro ehtoko. Yrome utukuimo imehnõ zehno pyra exiry sã imehnõ zehno pyra ehtoko.

Jejus kot mẽ kêp 12jê hkukamã mẽ harẽnhMakre 13.9-13 Rukre 12.11-12, mããnẽn Rukre 21.12-17; Wam Pêtre 3.13-17, 4.12-19 Rukre 6.40 Juãw 15.20 Rukre 12.2-9Nhũm Jejus arĩ kot mẽ ixrênh xwỳnhjê mã kapẽr nẽ mẽ inhmã:—E kot paj ma mẽ hwỳr mẽ arẽ. Ma mẽ ate Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre ho ri mẽ hkôt apa kaxyw. Jakamã kot kaj mẽ te ôwêhti kot mry xoprê hwỳr amnhĩ to mrar nhũm kot hkwỳ hpar pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Koja mẽ hkwỳjaja mẽ ate mẽ ahkre ma nhũm ja mẽ kêp omnuj nẽ nhũm mẽ hã tanhmã mẽ anhĩpêx to. Tã nom kêr ka mẽ tee ri amnhĩ kukamã ajamaxpẽr nẽ amã mẽ uma hkêt nẽ.

Misirikaretxi Pirena(Marko 13.9-13 Arókasi 21.12-19)Iuaĩkana Xesosi sãkirauata:—Erepaniko, pamonõkoniri. Hĩte soti auĩte atoko hĩtxa, kotxi !kaposotiirei hĩte, iuaritika niokanatai kãkitimoni. Ninoa ãkiti atoko, ininiã erepaniko. Ininiã kimarorei hĩtxako. Imini kimaroreri atoko hĩtxako. Ininiã maerekati ninoa auakiti kona misiritai. Iuasaakiika kamoa atoko hĩtxako, kotxi kamoa !imisiritari kãkiti.

Jesus tâdâsenagazedyly wâgâ aguehobyry(Mc 13.9-13 Lc 21.12-19)Jesus aguely:— Ydataungâ. Deus xunâry egatuze ogonodylymo kâmayno modo duaxi, auwa tâwinzeim modo duaxi kaneru igonodyly ara. Âgâu ara, tonomegue itaungâ, kâmaynodâpa tâdâsemaguely mâuntuhomoem. Koendâ olâ itaungâ, papa ara, âdanimo mânhewiâpanânehomba mitomoem.

— Pepuraraw putar maꞌerahy nehe, iꞌi Zezuz wemimuꞌe wanupe kury(Uzeꞌeg wi wi Zezuz wemimuꞌe wanupe kury.)— Pezeapyaka katu hezeꞌeg rehe nehe ty wà. Àràpuhàràn ài peiko pe. Apomono kar putar zawaruhu teteaꞌu wapyr ihe nehe kury. Moz ukwaw katu weraꞌu maꞌe amogwer miar wanuwi aꞌe. Peiko moz zàwe nehe. Pykahu nuzàmàtyryꞌym pixik kwaw amogwer wiràmiri aꞌe wà. Peiko pykahu ài nehe. Pepuràmàtyryꞌym zo nehe.

Mbaꞌemo gui omonheanguague— Maꞌẽ, xee ma vexaꞌi rami romondouka aguara mbyte rupi. Haꞌe nunga rupi peiko kuaa ꞌrã mboi rami, haꞌe rã apykaxuꞌi rami ꞌrã pendekuai rive.

Icoa lawikodico niɡ̶ijo anodiotibece Jesus(Marcos 13.9-13 Lucas 21.12-17)Digawinitiwaji! Ǥadiiɡ̶eni micoataɡ̶a niɡ̶inoa waxacocoli memii liwigotigi oko ane liciagi diwilecoɡ̶oni. Enice ecoɡ̶otace owookoni nigepaa nige awii ane ɡ̶abakedi. Nigawii, odaa abakeni ɡ̶adacilo, me daɡ̶a beyagi ɡ̶adowoogo.

Omondo ahe hahyva'ea ahe ve(Marcos 13.9-13; Lucas 21.12-17)—Ji rendu ti, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. Kiro po ti ji pe mondoi okote'varuhuve'g̃a pyteri pe. Peko po ti pe ovelhas ja ipopoakare'ỹva'ea ja pejigwovo g̃apyteri pe nehẽ. Onharõ ja'gwara'java'ea lobos ovelhas pyhyga otiruahũro jupe. Na jitehe po ti okote'varuhuve'g̃a tiruahũro pe me nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe. Nurã po ti mboja ja penhimboko'i hete ikwahaheteavo penhimombaragwahava g̃a ndehe nhaneirũa rũi ko g̃a javo. Inambua nomondoi hahyva'ea nhande ve. Inambua ja ti tapemondoi hahyva'ea ojipe'g̃a pe. Peko katu katu ti ojipe'g̃a pe, ei Jesus'ga g̃a pe.

Ag tỹ Jesus tugrĩn ẽg to jũnh ke(Mc 13.9-13 Lc 21.12-17 12.11-12)“Carneiro vỹ vẽnh jy nĩgãn han ki kagtĩg nỹtĩ, mĩg tỹ ag mãn sór nĩn kỹ. Carneiro ri ke ãjag nỹtĩ, hã ra sóg ãjag jẽgnẽg mũ, ũ tỹ mĩg ri ke ag to, kỹ Topẽ hã tóg ãjag jy nĩgãn ke mũ sir. Hã kỹ vẽnh ki rĩr há han nĩ. Pỹn jykre han nĩ. Vãjig ti tĩ, pỹn ti, kỹ ẽg tóg kãnhmar ti tỹ hẽ ri ke tũ nĩgtĩ. Pỹn ri ke han nĩ. Kỹ sórãg jykre han nĩ gé. Jũ vãnh pẽ ti nĩ, nén ũ vẽnhmỹ han tũ ti nĩ. Kỹ sórãg ri ke han nĩ gé.

“Pende rereko asy vaꞌerã” heꞌi(Lc 12.11-12)Upéi Hesu heꞌi jevy gwemimboꞌe kwéry-pe:—Pejeapysaka katu xe nheꞌẽ-rehe. Xáke pende-rehe. Oromondo-ta hekoha vai vaꞌe paꞌũ-rupi ereiko hagwã. Ovexa jagwarete paꞌũ-my oiko vaꞌe-rami peẽ peiko arã ipaꞌũ-my. Aipo ramo penhangareko porã katu pendéjehe peẽ. Juꞌigwasu onhangareko ójehe ha-rami, peiko arandu katu peẽ ave. Pykasu inharõ eꞌỹ vaꞌe reko-rami, peiko katu peẽ ave.

Iwese budoeni ijòrò aholay‑ki rỹikre wese heka kaiboho boibekre. Hemylala erydỹỹna wesemy heka maraykynykre. Idi tahe sõwemy aõma ywina‑di maraykynybenykre bòtòewesena‑di.

Jejui ꞌga rur enune ojeapo maꞌe(Maku 13.1-13 Luka 21.12-19)—Sãꞌã kasurua tajau jarũ pyterimũ isea. Aꞌeramũ ꞌã tajaua iuꞌwau. Nan tee futat pẽẽ. Jarejuwarete ꞌga kwaapareꞌema ꞌgã pyterimũ pese. ꞌGã amũ nipo amaraꞌneramũ akou pẽ nee. Aꞌere ki pẽꞌakwaap pejejemogyau ꞌgã nupe. Pejepotaꞌwaramũ etee futar iki ꞌgã nee— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Ne kam ajte arkum,—Dja ba ar ajano gar arỳm aje mrãmri ne mrykĩ'ãtomti kute rop djàkrê katikôt ar ba pyràk. Amijã ano tỳx kute mrãmri ne kangã amijã no tỳx pyràk. Ne ar ajaxwe kêt kute mrãmri ne tut axwe kêt pyràk.

Epuꞌnîtoꞌ Moropai Eꞌtarumaꞌtîntoꞌ(Mc 13.9-13 Lc 21.12-17)—Maasa îꞌ tauya etatî. Amîrîꞌnîkon yarimauya sîrîrî nariꞌkon kaikusiyamîꞌ warainonkon koreꞌta attîkonpa. Amîrîꞌnîkon wanî carneiroyamîꞌ warantî. Mîrîrî yeꞌnen tîwarî eꞌtî, epuꞌnen pe eesenkuꞌtîkon namai. Tîîse eranmîra eꞌtî tiaronkon pîꞌ îꞌ imakuiꞌpî tîkuꞌse pra nariꞌ pe pra wakuꞌkaimîyamîꞌ warantî.

Tute hãpkummugã'ax 'ãktux—'Ũg 'ãpax: 'Ãte mõ'ãpok tikmũ'ũn gãy kopah. Pa mõxip, nũy hãmyũmmũg, pu 'ãkix hok, nũy hãmgãy te kahnẽn kix putuk hok. Kãyã gãy xop te hãmyũmmũg, xix kuxxuxtut gãy 'ohnãg. Xapi 'ãxop gãy hok kamah, pãyã hãmyũmmũg, nũy hãpkummuk mĩy hok.

— Ya'õpicũg̃ cuy epesop — io'e cebe ip. — Eymujum õn. Ovelha buximayũ eyju. Widayũ parakpe eyju ovelhayũ buxim. Imẽnpuxim eykay itakomaayũ parakpe eyju. Ovelhayũ be bit i'e baõre akuriceyũ be. Imẽnpuxim eywebe i'e ba'ore eykay itakomaayũ be.— Wa'õbi eyju buje, itaybit cĩcãayũm epesop. Ag̃ cĩcã juy epesop. Dao g̃u juy eyetakomãm cekay ip — io'e Jesus.

—Sa mahang bë ỹ mejũũ bꞌéé tabanasꞌaa mahang habëëh do hadoo. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ baad bë matakä sa hã, awꞌyy matakëë do hadoo. Tawꞌããts hẽ na-ããj hẽ kaja hẽ denaa hẽ bë hꞌyyb bë mahũũm sa mahang bë aboo bä. Hanäm gó bë aboo sa wë, gurii-i bawät do hadoo.Judah buuj sa hã awꞌyy kamatakëë. Gurii-i kaja hẽ ta hꞌyyb tamahũũm sa hã.

Ye³khãuh³lxa³thi¹nain¹ju³ta³nũ³a² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxe³jah³lxi³sa²lxi¹. O³ve²a² yã¹yxah³lxi¹lxi¹. Tũ̱¹ka̱³txai²na² ĩ³sa²si¹hã³nx2ta¹tũ̱³ka̱³txai²na² hau³xa² yã¹nxain¹na³li¹. Ko̱³nxe³ti³ kãi³sxã³ yxau²xai³ju³ta² so¹lxi³ te³nain¹na³li¹. Nxe³ha²kxai³ ĩ²khai¹nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Jã¹nxe³sxã³ txih³xa² ne³kheh¹te²ju²hẽ³li¹. Nxe³kxa²yã¹nxe² ne³kheh¹khaix1nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Te²yã¹nxũn³sxã³ kwa³sxa³xa² wi¹lhin¹te²ju²hẽ³li¹. Nxe³kxa²yã¹nxe² wi¹lhin¹khai¹nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹.

(Marcos 13.9-13; Lucas 21.12-17; 1 Pedro 4.12-16)— Xasemehena: naxikaita atyo xiso halitinai koni kalaneronai xanetere ahoxanai koni akereta. Hiyeta hoka xiriharíra xisaona owi akereta, watyaha maxalijiniharenehare tyaonitere akeretaira xisaona enekonyaha.

Jesus kaija'ari vajahariharina varani hini(Marcos 13.9-13; Lucas 21.12-19)Hari. Ija'ari a'onira vavajahariki vakadiania a'onira okaronaki bana ho. Ovilia fori avihiki a'oni. Va'oaniaro jomahi hiihiha fori vihiki adani. A'onira vaarivini-ra vanofiki fori vihiki adani.Hari. Makha biogaki ida abono-ra akadava'avini pohimajarara kaimoni. Makha fori vihi'a bana mahija avapohimajaravini. Ho'doko fori vihi'a bana jaboni mahija vahoariha-ra va'ora avanaibavijahajahakivini. Ho'dokoa ni-bikanapohimajaki ida kahoariha.

Sesus sininikarawy soho isukyrywy kino niwatihi nisihyrinymyryky.Mytsatyziutaha! Nanabyitaba pahapehaka ikiahatsa hozipyrykzatsa watsa parinitsa ahatuk maha. Iwatsahi pykyhytutaha! Wohorektsa watsa sispirikporẽtsa siwatsa kytsa bo tsimytsatyziukunaha. Amytudutsa watsa batu sakyri, ikiahatsa siwahatsa batu ahakyri tsimaha!

Uipotpoꞌoria eiweꞌeg wo o karãpe eweiꞌatumuꞌe wẽtup tawa yt uhehay kuap i te haria katupono ti aikotã aihũria awahuru koꞌi pyꞌasetpe tukupteꞌen hap ewy ti aru eweikupteꞌen eipe e. Uiwyriaꞌin worohoꞌopoꞌoro miitꞌin muꞌe hamo maꞌato o eiweꞌeg wo katupono ipoity kahato ti itote uimohey hap pun haria haiwot rakaria awyꞌato koꞌi ewywuaria e. Eiweꞌeg wo o uihũria eweiꞌatumuꞌe uhetiat turan. Waku pe iperupꞌi rakaria wo eweikupteꞌen eweiꞌatumuꞌe uhetiat turan aikotã pykasu tuweꞌeg wo kahato toĩneꞌen hap ewy. Iꞌewyte aikotã mio yt ikyꞌesat hin i toꞌauka hap ewy o eweikupteꞌen itote e.

Koyuhôa Jesus ápeyeamo tiú'iti koekúti simoâti ne xanéhiko hokoâti(Mt 24.9; Mk 13.9-13; Lk 21.12-17; 1 Pê 4.12)Ina kixovókoxopamaka Jesus neko íhikauhiko:—Koeku mbahúkeopinoe, kutí koe mbahúkoti su'ûso ya xapa yovîre. Itíkapunoekopo usokó koyêti kuteâti koeku koéxoe, koane itíkapumaka ákoti vaheréxa ítuke kuteâti koeku kurûte.

Jesuré ẽho peórãre yã'âro weeátehekãhase niî'Kɨ̃ɨ̂ opâturi niî nemowĩ:—Masîya. Yɨ'ɨ̂ mɨsâre wioró wa'teropɨ o'ôo'gɨ weé'. Ovelhare yaîwa wa'teropɨ o'ôo'gɨ weeró noho o'ôo'. Tohô weérã mɨsâre yã'âro weerí niîrã, pɨá kapêatiya. Mɨsâre yã'âro weemíkã, ãyuró weeyá naâre.

Jesus-laycu sasachacuycunam śhamun“Má, amcunacta caćhayalcac atücunap ćhawpinman uwishta-yupaymi. Chayurá culibraynüpis sumä-sumä fisyu-sapa caycäliy. Paluma-yupayñatac mansulla capäcuy.

Zezusi te te ĩsatõrĩ za'ra ma, za da te tãma 're ĩrob'manharĩ wasété za'ra mono zé wasu'u(Marcusi 13.9-13; Rucasi 21.12-19)Tawamhã Zezusi te duré wama rowasu'u za'ra, ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma:— Ma'ãpé ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Pone'ẽrebâire, robzahi wa'wa u 're ĩsisisi mono ne, wa za datẽme asatõrĩ za'ra wa'wa. Taha wa, te za asimiza'rese 're anomro aba mo, wahi ne. Duré utu'u, marĩ ĩwasédé hã te te 're ĩ'manharĩ za'ra mono õ ne, te za 're anomro wẽ wa'aba mo.


Tuaro ehtoko. Ozehno xine exiketõ mã ãpoitorỹko mana. Mame aarotorỹko mã toto terekatu tomo a. Oximõtoh tao opipohtorỹko mã toto. Kowenatu a aarotorỹko mã toto, tuisa konõto a roropa, ypoetoryme oexirykõke. Mame Ritonõpo omiry kurã poko toto zurũko matose. Juteutõkara zurũko roropa matose.

—E kwa mẽ o kora. Kêr ka mẽ ma mẽ hwỳr mra nẽ amnhĩ nê mẽ htãnopxar o ri apa. Koja mẽ hkwỳjaja mẽ akapẽr ma nẽ kêp mẽ aprãm nõkati. Nẽ mẽ apynê nẽ ma mẽ utàr xwỳnhjê hwỳr mẽ ato mra nẽ mẽ kãm tanhmã mẽ ato hêx to. Hãmri nhũm mẽ mar xà hkôt mẽ atak. Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre xà hã ixkre kamã koja mẽ ã mẽ anhĩpêx anẽ. —Nẽ koja mẽ ixtã tanhmã mẽ ato kaxyw mẽ apynê nẽ ma mẽ õ pahi hwỳr mẽ ato mra nẽ tanhmã kãm mẽ ato hêx to. Nom kwãr mẽ mamrĩ ã mẽ anhĩpêx anẽ. Koja mẽ ato anẽ ka mẽ kutã akrĩ nẽ mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr jarẽ. Ijaewjê mã nẽ mẽ kêp Ijaew kêt xwỳnhjê mã.

—Erepaniko. Araõkire hĩtxako. Auako kãkiti kinirão anikinii maxikatiĩka kãkiti misiritiko mereẽkanimoni. Apanakini xirokaiko hĩte maxikatiĩka aiko ãki Xoteo apotiitiniãtaãua.

Tonomeguelâ itaungâ. Yizepaom modo awâsemo, yeinwândylymogue. Adahoze âmaemo pymâ modo enadoram, mâzenagazeohomoem. Apiogüen-honzemo âtâ tâdâtâdyguyho oday.

Pemaꞌemuaꞌu katu teko wanehe nehe. Taꞌe amo awa pemunehew kar putar aꞌe wà nehe xe, tuwihaw huwa rupi peneraha pà aꞌe wà nehe xe. Pepetepetek kar putar zemonoꞌogaw pe aꞌe wà nehe no.

Penheangu ke avakue gui, mbaꞌeta penemboaxa ꞌrã huvixa kuery po py, haꞌe penenupã ꞌrã onhemboꞌeaty oĩ vaꞌe rupi.

Anidakitiogi niɡ̶ina oko. Igaataɡ̶a etiɡ̶adiwilotiwaji codaa etiɡ̶adadeegiticogi midiwataɡ̶a lacilodi moiwi anodigotaɡ̶awa, codaa icota metiɡ̶adalakenitibige catiwedi liiakanaɡ̶axiidi judeutedi, oyatitaɡ̶awa lalakenaɡ̶anaɡ̶atedi. Leeɡ̶odi maniwitici, odaa etiɡ̶adadeegiticogitiwaji midiwataɡ̶a lacilodi ane niiɡ̶enatakanaɡ̶a, codaa me midiwataɡ̶a inionaɡ̶a-eloodoli, odaa joɡ̶oiwi anigotaɡ̶awa, codaa odiiɡ̶enatakataɡ̶awa metiɡ̶adiloikatiti. Odaa jeɡ̶eniticitiwaji midiwataɡ̶a lacilodi ane niiɡ̶enatakanaɡ̶a, codaa me miditaɡ̶a ane daɡ̶a judeutedi.

—Penhimboko'i ti okote'varuhuve'g̃a hugwi pejikovo. A'ero po ti g̃a pe pyhygi pe nderohoahyavo imohig̃atuhara'g̃a ndovai pyteri pe ojatykahai pe nehẽ. Pevo po ti g̃a pe nupanupãi yvyra pyvõ, ei Jesus'ga g̃a pe. Governador'g̃a ndovai pyteri pe po ti g̃a pe nderohoukari gwuvihavuhu'g̃a ndovai pyteri pe no. G̃andovai pyteri pe po ti g̃a pe nderohoukari nehẽ timboja tehe ti g̃a ndehe javo. Nahã po ti g̃a ndekote'varuhui pe me nehẽ pendekoro g̃waramo jireheva'ero, ei Jesus'ga. A'ea rupi po ti pe ji mombe'ukatui g̃a pe judeus'g̃arũive'g̃a pe nhaporemo tojiko ti g̃a Jesus'ga rehe javo, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

Ẽprã ke ag tóg ãjag vóg kónãn ke mũ, isugrĩn. Ãjag pãꞌi ag mỹ ag tóg ãjag kãmén ke mũ, ag tỹ ãjag vóg kónãn jé. Ãjag vẽnh kanhrãnrãn jafã krẽm ag tóg ãjag mrãnmrãn ke mũ. Hã kỹ vẽnh ki rĩr há han nĩ. Fóg tỹ pãꞌi mág mỹ ag tóg ãjag ven ke mũ, pãꞌi mág ũ ag mỹ ke gé. Isugrĩn ãjag tóg vẽnh jagtar tag venh ke mũ, ãjag tỹ ag mỹ inh vĩ ti tó jé, fóg ag kar mỹ ke gé, kanhgág ag mỹ ke gé.

—Xáke pende reraha vaꞌerã pende ruvixa renda-py. Ojeporahéi haty haty-rupi pene nupã vaꞌerã. Xe-rehe ha-py pende reraha vaꞌerã mburuvixa renda-py. Mburuvixagwasu renonde-py ave pende reraha vaꞌerã. Judeu kwéry-pe, judeu eꞌỹ kwéry-pe ave, pemombeꞌu vaꞌerã Nhandejáry tuvixa mbaꞌe voiha.

Uritere inatyhy heka aramykre araròtenykre dohodỹỹna hetowo‑ò adi ralokre. Waòraru‑ki heka bede dinodu mahãdu heka araywisidỹỹnynakre. Judeukõdu mahãduko Rybewihikỹ Tỹmyra rarybekre. Tiiboho arahãtenykre. Series([], )

—Pejeaꞌgu te ki ajee pejejerowiareꞌema ꞌgã nui. ꞌGã amũ nipo pẽ pyyka pẽ nerawau oꞌwyriaꞌri ꞌgã nowase pẽ moporogytaukaa oꞌwyriara upe. Judeu ꞌgã jatykaaw ipe nipo ꞌgã amũ pẽ pyyka pẽ nupãnupãu. Je rerowiaaramũ pẽ nekoramũ nipo ꞌgã pẽ pyygi pẽ nerawau judeueꞌema ꞌgã ꞌwyriara ꞌgã nowase. Oꞌwyriararete ꞌgã nowase pejejerooramũ pẽẽ je ree morogyta esage momeꞌwau ꞌgã nupe. Aꞌeramũ futat nipo oꞌwyriara ꞌgã nowase pẽ nerawarera ꞌgã morogyta esagea pẽẽ imomeꞌu renuwi oꞌwyriara ꞌgã neewe futat— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Aminêje rĩt. Mỳkam. Bir, godja me ar ajo rôrôk ne ar ajo mõ. Nhym kam me krãptĩ kute ar akukjêr kadjy arỳm ar ajã akuprõ. Ar ajã akuprõ nhym me arỳm ar akaprêprêk. Mebê idjaer bikprõnh djàkam ar akaprêprêk. Mry kà punuo ar akaprêprêk ne. Imã ar adjàpênhkam dja me ar ajo rôrôk ne ar apa 'amỳn arỳm me bẽnjadjwỳr kabem ar apumjuw. Ne me bẽnjadjwỳr rũnh kabem ar apumjuw gar arỳm ijã memã amijarẽ. Nhym me me bajtem kabem ar apumjuw gar arỳm ijã memã amijarẽ.

Moropai tepuꞌse eꞌtî, ayarîkon toꞌya ya toꞌ epereꞌtoꞌ yewîꞌkon ta, apîꞌnîkon teeseurîmakonpa. Mîrîrî yai tiaronkonya apoꞌpîtîkon mîrîrî toꞌ epereꞌtoꞌkon yewîꞌ tapîꞌ poꞌpînnîtoꞌ ke. Uurî wenai mîrîrî warantî akupîkon toꞌya. Pata esaꞌ pia ayarîkon toꞌya moropai pata esanon esaꞌ pia ayarîkon toꞌya. Mîrîrî yai inkamoro pîꞌ umaimu ekaremekîyaꞌnîkon. Moropai manniꞌkan Judeuyamîꞌ pepîn pîꞌ nîrî umaimu ekaremekîyaꞌnîkon.

'Õg pa 'ãti'! Tikmũ'ũn gãy te 'ãmũg putup, nũy 'ãhĩy, nũy 'ãmõgã tik pa te hãmyũmmũg keppah, tu xikot hã 'ãkix putup Topa pet kopah. Yã 'ãxop mõg 'ũgmũtik, yĩy tikmũ'ũn te 'ãmõgãp-tup gohenanok xop keppah, xix hãpxexka yõg tik te' xat'ax keppah, pu 'õg hãpxopmã'ax kopit, yĩy 'ãxop te hãm'ãpak max 'ãktux putup 'ũxat'ax xop pu', xi' puknõg xop pu'.

— Ag̃ cuy epesop — io'e. — Eykay itakomaayũ jeydaomũn. Jeydujowat ip wuyekawẽn coco'ukayũ be. Jeymupokupok ip Deus eju kawẽnwẽnap'a be jetakomaap kay. Ixee bum jeymupokupok ip — Jesus o'e.

Baad bë kanä sa mahä̃nh. Bë da rahaëënh panang enäh do sa wahë nꞌaa sa moo gó, bë raky nꞌaa etyy hyb nꞌaa. Tób Pꞌop Hagä Do panyyg rayd naherot doo gó bë da rahewyyh. Hëp ỹ nꞌaa bë da ramahũũm sa wahë nꞌaa wë, hëëj bagã nꞌaa sa wë na-ããj hẽ, sa matym gó bë raky nꞌaa tapaa hyb nꞌaa. Këh ỹ nꞌaa bë herꞌood kän da tii bä sa hã, Judah buuj, Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ, raky nꞌaa napäh hyb nꞌaa këh ỹ nꞌaa.

Jã¹nxe³jut3su² te²yã¹nxe² a²nũ²a² ĩ²khai¹nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³jah¹lai²li² khãuh³lxa³thi¹txa²lxi³ha³tai¹. Wxa²hxi²kan¹txi³nãu³xa² ã³sa²so¹nx2ti³ha³tai¹. Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txa² ã³nũ²kxi²thĩ³na² ã³sa²so¹nx2ti³sxã³ ĩ³ta³lo³su²nx2ti³ha³tai¹. Yxo²ĩ²sah³lxin¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² wxa²ha³lo²a² wxa²wa³kxẽ³nxa² si³yxau³kxa³ta² Ko³ver³na³to²yah³lo²su² ha²kxai³ ã³sa²so¹nx2ti³ha²kxai³ wxa²nũ̱³ka̱³txa² a²wa³kxẽ³nxa² si³yxau³kxa³ta² pre³si³tẽn²jah³lo²su² ha²kxai³ ã³sa²so¹nx2ti³ha²kxai³ nxe³nx2tai¹nha³tai¹. Nxe³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ yxo²ĩ²sah³lxin¹ju³ta² ĩ³wã̱³txi¹nx2tain¹tu¹wi¹. Nxe³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ tũ̱¹ka̱³txai²na² whãi²na¹ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²nãu³xa² whãi²na¹ nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txain¹yah³lxin¹tu¹wi¹.

Xiriharíra xisaona. Hiyaiya, olatyahaite xiso hoka nolokahaite xiso kalorexenai ana, mokonasetyahaite xiso xahohisakoatyakalati hanako. Nohiyetaite xikakolatyaka xekohaseti exahe kalorexenai ana, axaliha maheta xiso. Hatyo xowakiyaite xiyakai iraiti waiyexe enomanaha, exahe majudeuneharenai ana hoka.

Avaabononi avakava'igairi'a bana. A'onira vavajahariki a'onira vagathiki bana a'oni, vakadija'ari vanasohiva abono vakadiania a'onira avarakhaki bana adani. Avavadadamiki bana ida omonina avakavaranijanarini. Judeus kaija'ari Deu-ra vara vani'avini kagorani bodinia dafi avihiki bana jaboni a'oni xikotxia. Oipohina avihini mani ida a'onira avisavini hija bana arabo kaka'da'dini, arabo ipohiki kaka'da'dini vihiki vakadiania, a'onira avanaathidanoararivini kaimoni. Jaharikia a'onira avarakhavini hiki bana oipohina avihini-ra vavajaharivini. A'onira vanajahariharivini kaba'i, asia omonina-ra vara vavani'a bana. Judeus kaija'ari vihiriki adani hi'adani arabo kaka'da'dini, va'ora vanava'isohi bana adani jaboni omonina.

Pykyhytutaha! Sudeutsa siharerewabynahatsa pahaoktyhyryknaha. Sudeutsa sidyhydyhywytsa bo anaeze hwitsa ty pahakikinaha. Kytsa sipehatsa, sikapitãotsa kino niwatihi sibo pahaoktyhyryknaha. Ikiahatsa siokerykze Deus wasania ty sibo tsimytsasonaha. Iwa Sudeutsabyitsa Deus wasania ty piwabynaha.

Eiweꞌeg wo o katupono tukupteꞌen ti aru itote eipyhyp teran haria e. Morekuat pupiat eipag neran nakaria surara pupiat eipag neran haria eiꞌapiheg eiꞌahyk ahyk hanuaria e. Aiꞌywania muꞌe Tupana ehay wuat hap yat pe ti aru e ehatyꞌi hatyꞌi ti aru eipetek petek popuo ti aru e. Miꞌi pote eweikupteꞌen iꞌatupyꞌasetpe aikotã pykasu koꞌi moi koꞌi weꞌeg hap ewywuaria eweikupteꞌen e. Meiũran ti aru ahewanĩkaptia ehereto taꞌatuporekuaria kape uhemiitꞌin eipe pote. Miꞌi hawyi taꞌatukyꞌesat kahato eipag taꞌatuporekuaria po pe eiꞌapiheg apiheg hap eiꞌahyk ahyk hamo e. Itote ti aru apoꞌiꞌatuꞌe eiwehay aparap teran haype apoꞌiꞌatuꞌe maꞌato waku eweiꞌatumuꞌe miꞌiria uhehay wakuat wo yn naꞌyn aiꞌywania akag koꞌi iꞌewyte iraniaꞌin ywania akag koꞌi uhehay kuap hamo e. Eweikupteꞌen aru itote uhetiat sehay moherep morekuaria piat hamo. Miꞌi pote o uiwẽ wywo o eweikupteꞌen itote e.

Yokóhiyanavonoe, vo'oku apêtimo xâne iyonópitinoe yuhoíkovokutike koane yehepóke'exopitinoemo xoko íhikaxovoku hó'e xanena ûti. Vo'oku itíkivonoe hokónuti, yomokónotinoemo yíhoikikono nonékuke ngovenâdo yoko nonékuke nâti. Itea kixínekonokenemoye motovâti keyúhoyi nonékukehiko, koánemaka nonékuke ne ákoti itukapu viyéno jûdeu koêku ra kitípone.

Ãyuró ĩ'yâya. Mɨsâre yẽ'ê, Judeu masa wiôrã tiropɨ miáarãsama. Naâ neresé wi'seripɨ mɨsâre tãrarã́sama. Tohô niikã́ yɨ'ɨ̂re ẽho peóse bu'iri tookãháse di'ta wiôrã tiropɨ miáarãsama. Naâre yee kitíre werêya. Tohô niikã́ ãpêrã Judeu masa niîtirãre werêrãsa'.

“Chaymi nunacunäpi sumäta cuydaculcänayqui. Malcap puydïninpa maquincunaman ćhulapäcuśhuptiquim juntunaculcänan wasicunäćhu lawćhaycälishunqui. Ya'a-laycum malcacunap mas puydïninmanlä ćhächipäcuśhunqui, chayćhu puydïcunätawan mana-Israelcunätapis ya'api willaycälinayquipä.

Taha wa, te za 're asipibui pese za'ra wa'aba mo, dawi. Ãté ni'wam norĩ hã te za te te sima 're aiwẽ za'ra wa'wa, te te 're aiwaibui wa'aba mono da, zudezu norĩ ma roti'wa norĩ u, te te 're asimroi wa'aba mono da. Tawamhã ta norĩ hã te te siwi 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono zéb zarina, te za duré ĩsimirowahutuzéb ãma da te 're ai'maipré'é 'wa, romhâ nhorõ 'manharĩ na. Duré ĩ̱'ãma si 're anomro aba mono wa, te za dama ĩpire norĩ u da te 're asimroi wa'wa, zudezu'õ norĩ nhib'apito norĩ u, te te 're aiwaihu'u za'ra wa'aba mono zéb zarina, te te siwi 're aiwẽ'õ za'ra wa'aba mono da. Taha ré, ĩsõ're 're aimasa aba mono ré, te za ĩ̱wasu'uwẽ na tãma 're ĩrowasu'u za'ra wa'aba mo, ĩsib'a'uwẽ norĩ ma zama.


Mame aarorykohtao terekatu a ohxirotohkõme, oserehpyra ehtoko. Torẽtyke pyra ehtoko ezukurukõ poko oya xine. “Otara ãko hano jyhxiroryhtao? Otãto toto ezuhnõko hano?” kara ehtoko. Toto maro awahtao xine, Ritonõpo ãkorehmatorỹko mana toto ezukuru poko.

—Nẽ koja mẽ ma mẽ õ pahi hwỳr mẽ ato mra nẽ ã mẽ anhĩpêx anẽ nom kêr ka mẽ tee ri tanhmã mẽ kãm amnhĩ jarẽnh to hkukamã ajamaxpẽr kêt nẽ. Koja Tĩrtũm Karõ tãm tanhmã mẽ akrã hto ka mẽ ô ri mẽ kãm akapẽr mex nẽ.

—Kãkiti misiritiko mereẽkarimoni hanikikosaaki, kona himaãkapeua hĩsãkirauatini apisa. Teoso sikaiko hĩsãpirena tĩkane.

Amyguehomo wâgâ tadahulizeba olâ itaungâ, pymâ domodo enadoram madahoduomo. Deus agâmolâ ise. Âurusemo amyguehomoem.

Aze peneraha tuwihaw wanuwa rupi wà nehe, pekyze zo wanuwi nehe. — Maꞌe aꞌe putar wanupe nehe, peze zo pezeupe nehe. Taꞌe aꞌe ꞌar mehe we Tekwe Puràg ukwaw kar putar pezeꞌeg àwàm peme aꞌe nehe xe.

Haꞌe rami avi penemboaxaa ramo pepẽxa rei eme marã rami eꞌỹ vy mbaꞌe nunga re pa pendeayvu aguã re, mbaꞌeta haꞌe vaꞌe hora-ve pendeayvurã oikuaa ukaa ꞌrã pẽvy.

Nigetiɡ̶adadeegiticogi lodoe ɡ̶oniwinoɡ̶odi, jinaɡ̶a ɡ̶adigecaɡ̶aleɡ̶eni ane alitigi ɡ̶agegi. Igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji eote mowooɡ̶otitiwaji niɡ̶ica ane alitigi ɡ̶agegi nigicota naɡ̶aca lakata nige limedi motaɡ̶ani.

—G̃a pe nderohoukarame g̃andovai pyteri pe ti tape'ei na'ẽ pejiyvyteri pe: “Maramarã po ti nhande nhi'ig̃i g̃a pe nehẽ? Gara po ti nhande ei g̃a pe nehẽ?” A'ea ti tape'ei pejivy'are'yma, ei Jesus'ga g̃a pe. G̃a pe nderohoukarame g̃andovai pyteri pe po ti Tupana'ga penduvete'ga okwahaheteuka pe me nehẽ nahanahã ti pe'ji g̃a pe javo.

Pãꞌi ag tỹ ãjag jé ke kỹ to jykrén tũg nĩ, ãjag tỹ ag mỹ nén tónh ke mũ ẽn ti to. Topẽ kuprĩg hã ne ãjag krĩn ke mũꞌ, kỹ ãjag tóg ti tỹ ãjag mỹ nén tó mũ ẽn hã tónh ke mũ, hora ẽn kã.

Pende reraha ramo, ani pemoĩ teĩ pende pyꞌa-rehe pene nheꞌẽrã. Upe óra-py ou rei vaꞌerã nde juru-py ne nheꞌẽrã.

Aõ heka belyyke ikoreny ibutumy roholakemy. Aramykeu heka uritere nohõtiõmyke aõmybo marybekremy ywisidỹỹna‑ki wahe. Bede heka ariwahinykre rybe ibededỹỹnanau. Rybeõmyke, urile rybeõmyke.

—Aꞌere kasi pekyje pejejerooramũ ne. “Maꞌja ꞌjau sipo je tejeꞌega ꞌgã nupe ꞌwei”, peꞌje kasi ne, pejekyjau ne. Janeruwarete ꞌga te pejeꞌegawa amut pẽ nupe peu pẽ nerooramũ— ꞌjau ꞌga oree.

Godja me ar ajo rôrôk ne ar ajo mõn me kabem ar apumjuw kwãrĩk wãnh ar amikukãm amim, “Mỳj dja ba aminêje memã ikabẽn on”? anhỹr kêt. Mỳkam? Bir, myt tãmkam dja ar amã akabẽn jangij.

Îꞌ pensa amîrîꞌnîkon yarî toꞌya yai eꞌtarumaꞌtîntoꞌ yaꞌ, kîsewankonoꞌmatî îꞌ kaiꞌma amaimu ton pra awanî pîꞌ. Maasa pra uurîya amaimukon ton tîrî îꞌ kaiꞌma epuꞌnen pe awanîkonpa. Toꞌ maimu yuꞌtoꞌyakon ton tîrîuya mîrîrî pe rî —taꞌpî Jesusya.

'Ãmõgã', 'ãpu 'ãxutigã hok, hu: “'Ãte putep 'ãktux'ax?” kaxĩy, xix: “'Ãte hãm'ãktux 'ũm 'ãktux'ax?” kaxĩy. 'Ãxutigã hok. Hãpxip 'ĩhã Topa te xa hãm'ãktux yũmmũgãp-tup, xa hãm'ãktux.

— Eyag̃uybabi'ũm g̃u juy epesop, eyetaybit'ũm puye ajom epeyekawẽn iam, apẽn epeyekawẽn iam tak. Eydujowatwan pima ip, Deus o'g̃uwẽn eywebe ajom epeyekawẽn iam. Imẽn jeymutaybin.

Bë ramoo maso däg bä, bë hyb nꞌaa tón manä bë herꞌoot do panꞌaa hã, nyy da bë herꞌoot do hã. Ti noo gó kanꞌoo däk da bë hã bë herꞌoot do panꞌaa.

Nxe³yãn¹ta¹ nxe³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ hxi²waun³txi³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Nxe³yah³lxin¹jau³su² nxe³yah²lxan³te³nah¹lxi¹: “Ĩh¹nxe³ ĩ³wa²lũ³xai¹na¹lhon³ku¹. Ĩh¹nxe³jau³ta̱³ ĩ³ye³kxai¹na¹lhon³ku¹. Nxa¹nha¹.” Nxe³jau³su², nxe²e³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Nxe²nxa³ha²kxai³ ĩ³wa²lũ³xi²yah³lxi¹nhĩ¹na¹ wãn³txa² wain³jau³xan²tu̱³ wi¹ko̱³nh²yah³lxin¹tu¹wi¹.

Awa atyo kolahenaha xiso axahenaha xiso maheta hoka ximawaiyeharehena xiraene kakoa. Hatyo xowakehena atyoite hoka Enore isehena xomana iraiti xirai maheta.

A'onira avanaathidanoararivini kamahini hari'a bana avakava'isokonijora ida vakadi'aathidanoarari avagathanivini. Vakadi'aathidanoarari avagathanivini kamahini, Deus a'onira nava'isohiki bana a'oni varani vara avavani'aki kaimonia.

Ahatsipa humo pahaoktyhyryknaha zeka ahaharere soho bo mytsaty mytsaty byitaha! Sipehatsa okeryk tsimytsasonahaze Deus pahatsumuẽhĩ. Iwatsahi ahaharere ty Deus hyrikoso humo mytsaty tsimaha. Ihumo ahahyrinymyrẽtsa hỹ.

Karãpe ahewanĩkaptia ehereto morekuaria kape turan o yt eiwewanẽtup koꞌi koꞌi teiꞌo — Kat uiꞌe hap kat uiꞌe hap koꞌi kape kat are aru atiwesat morekuat pãi yt eweiꞌe teiꞌo eiwanẽtup hawe katupono ti aru mekewat eꞌat pe Tupana hum naꞌyn eiwanẽtup hawe ehepiat iꞌatuwesat hamuat kat eweiꞌe kat eweiꞌe waku eweiꞌatuwesat hamuat e.

Enepo yamakánanenoe nonékukehiko, hako pipokéxinoa iséneu ne kixékumo yimópi, vo'oku yaneko káxe, yexókokonotimo yimópike.

Mɨsâre miáakã, mɨsâ uúkũatehere “De'ró wa'ârosari? De'ró niîrãsari?” niî wãkû ke'titikã'ya. Mɨsâ uúkũri kura Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâ uúkũatehere o'ôgɨsami.

Jinapäcuśhuptiquipis ama llaquiculcaychu ‘canan ¿imactatan limalishä?’ nil. Chay üram Dios umacta uśhunqui, imacta ninayquipäpis.

Tawamhã dama ĩpire norĩ u, da te 're asimroi wa'aba mono wamhã, asimirosa'rata na asisõwa asina 're aihâtâ'â za'ra wa'aba mono õ di za, niha tãma 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono zém na da hã. Da te aima 're ĩropipa za'ra wa'aba mono zéb u, da te 're asimroi wa'aba mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te za te te aima 're sõmri za'ra wa'wa, niha tãma 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono zéb da hã.


Morarame õmirykõ ke toto onezuhpyra matose. Ritonõpo zuzenu nekarohpyry ke rokẽ toto ezuhnõko matose.

Nẽ kot kaj mẽ amnhĩ krã hkôt ri mẽ kãm akapẽr kêt nẽ. Tĩrtũm Karõ nhỹ hã kot kaj mẽ ô ri mẽ kãm tanhmã axujarẽnh to.

Sãkiretxi hĩsãpiretakiti kona hĩte sãkireni. Erekari Matamatakoti, iuarako sikariko sãkiretxi hĩsãkirauatini ĩkapani iuasaaki.

Âunârymo wâgâ kulâ inkâba ise amyguelymo, Deus Ispiritury xunâry wâgâ.

Napemumeꞌu kwaw pezeꞌeg wanupe nehe. Taꞌe Penu Hekwe pepyꞌa pe har pemuzeꞌeg kar putar aꞌe nehe xe.

Mbaꞌeta pendejegui ae eꞌỹ ꞌrã pendeayvu, haꞌe rã Penderu Nheꞌẽ ijayvu ꞌrã pẽgui.Lucas 12.11, 12 1 Pedro 3.13-17 4.12-19

Igaataɡ̶a nige limedi motaɡ̶anitiwaji, ɡ̶adotaɡ̶a aicoɡ̶otedigi makaamitaɡ̶a, pida icoɡ̶otedigi mijotaɡ̶a Liwigo Aneotedoɡ̶oji ane Ǥadiodi anini makaamitaɡ̶atiwaji.

Hehe po ti gara'uva pe monhi'ig̃uka pe mbo'eavo nehẽ. Nurã po ti penhi'ig̃a rũi pe imombe'ui g̃a pe nehẽ, ei Jesus'ga g̃a pe.

Hã kỹ ãjag tỹ tó tũ vẽ sir. Ẽg jóg kuprĩg tỹ ãjag tỹ vẽmén hã vẽ,” he tóg.

Erenheꞌẽ ramo, ndahaꞌéi vaꞌerã ne arandu-rupi. Nde juru-py ae Nhandejáry ombou vaꞌerã nde-vy ne nheꞌẽrã. Pende Ru yváy pygwa vaꞌe nheꞌẽ marangatu ou vaꞌerã nde juru-py ne nheꞌẽrã ne monheꞌẽ hagwã.

Kai ixiwanale aõkõ marybeke. Aõma Deuxu Tyytybytyhy arãwiòhenanymyhỹrenyre.

—Napẽẽ tee rũi peporogyta ꞌgã nupe. Pẽnuwarete ꞌga ꞌAgesagea te nipo pẽ mueapyo pẽꞌeaw are— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Djãm ar ga dja gar amikabẽn jarẽ? Kati. Ar Abãm djwỳnh Karõ dja ar amã amikabẽn jarẽ gar arỳm amũ memã arẽ. Nãm Jeju ã arkum 'ã karõo ane.

—Mîrîrî amaimukon yuꞌtoꞌyaꞌnîkon wanî pepîn aawarîrîꞌnîkon aneporîꞌpîkon pe. Tîîse awanî Paapa yekaton winîpainon pe. Mîrîrî yeꞌnen mîîkîrî eseurîma amîrîꞌnîkon pe.

Yã yãy yõg hãm'ãktux xa yũmmũgãp-tup, xayĩy hãm'ãktux, tu 'õg 'Ãtak Topa Koxuk pupi hãm'ãktux.

Wa'õbi juy epeyekawẽn. Imẽn epeyekawẽnwẽn Deus biõg̃buk ma kawẽnwẽn je'e eywebewi- -Wuyebay biõg̃buk — Jesus o'e cebe ip.

Bë nado ti noo gó herꞌoot doo. Bë Yb hỹ pong jé hawät do Sahee erꞌoot da bë herꞌoot do hã —näng mä Jesus.

Wxa²wãn³txi³khai³sxu² e³yah²lxan³tho³li¹. Yxãn¹ta¹ Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹lai²na² wãn³txa² a²yxo²e³jau³su² yũ³yah³lxin¹tu¹wi¹.

Hiyaiya, xiraehenere atyoite maisa xiraene xini, xakore hoka Xexe Nisekohare atyoite iraehena xikoamaniyata — nexa Jesus.

Ni-avakava'ibodivaraniki bana ida varani vara avavani'aki kaimoni. Ma'onahai Jahaki avava'ini-ra nahonariahihiki bana a'oni, a'onira nava'isohivini hiki ida varani kodiabi'ia binofiki.

Ikiahatsa zuba batu tyso Deus hyrikoso ahatuk mynapykyryk iwaze wasani tsimytsasonaha. Atahi ahaharere piakse nawa pahatsumuẽhĩ. Ihumo ahahyrinymyrẽtsa hỹ.

Katupono ti aru mekewat eꞌat pe yt eiwat sehay hin i tuwẽtem eiwẽ pyi are maꞌato Aiꞌywot atipy piat Pãꞌãu kaipyi ti aru tuwẽtem eiwẽ pyi ehehay e.

Vo'oku hainamo ukeâti iséneuke ne yimópope, itea koati ukeâti xoko Itukó'oviti, enepone Yá'a íhae vanúke koeku itúkeovo Sasá'iti Omíxone koyuhô xikóyoke.

Tohô weérã mɨsâ basi meheta uúkũrãsa'. Espírito Santo marî pakɨ o'ôo'kɨ mɨsâre uúkũ dutisere uúkũrãsa'.

Chayćhu amcunachu manam limanqui, sinu'a Tayta Diosniquip Ispiritunmi amcunapi liman'a.

Tãma 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono wamhã, asi'uihâ na asimirosa'rata na tãma 're aimreme zusi aba mono õ di za. 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani na te te aima 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mono zéb zarina si, te za tãma 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo, danhib'apito norĩ ma.


—Morarame orutua kõ takorõ tõ ewokãko toh mana ekarotohme terekatu tomo a, aorihmapotohme. Turuikõ ekarõko roropa mã toto terekatu tomo a, aorihmapotohme. Jũkõ typoenõ ewokãko roropa mã toto. Imehnõ roropa tumykõ zehno exĩko. Toto orihmapõko mã toto. Mame emero porehme ozehno xine exĩko mã toto ypoetoryme oexirykõke. Yrome ooryhmatopõpyrykõ eanahtoryhtao oya xine, jurumekara roropa awahtao xine oorikyrykõ ponãmero, opynanohtorỹko ase.

—Nẽ koja mẽ hkwỳjaja ixtã mẽ akamã gryk nẽ. Nẽ mẽ atã àmnênh pix o pa. Nẽ mẽ kot mẽ apar kaxyw mẽ akwỳjê hã amỹnê. Koja mẽ anhĩpêêxà hkwỳjaja mẽ apê mẽ hkra hã amỹnê. Nhũm mẽ akra hkwỳjaja mẽ apê mẽ hipêêxà hã amỹnê. Nhũm mẽ atõ hkwỳjaja mẽ apê mẽ htõ hã amỹnê. Nhũm mẽ akatorxàjaja mẽ atã amỹnê. Hãmri nhũm mẽ apa. No ãm kwãr mẽ mãmrĩ ã mẽ anhĩpêx anẽ. Ã mẽ kot mẽ anhĩpêx anhỹr tã kêr ka mẽ tee ri amnhĩ kukamã ajamaxpẽr pê ixkaga hkêt nẽ. Mẽ ãm amnhĩ to htỳx rãhã ty. Hãmri nẽ akaxwỳnhja ma Tĩrtũm mẽ wa inhõ krĩ hwỳr axàpir kurê kumrẽx nẽ wa ixkuri akupỹm amex nẽ atĩr tũm nẽ apa ho apa. Series([], )

—Ãti õti hĩtari sikaiko hĩte homanatakinimoni okinii ĩkapani, kotxi hĩte auikari nota sãkire. Iua atokokanerako irĩtxi sikariko imi ãtimoni okiniri ĩkapani, kotxi imi auikari nota sãkire. Auako apaka imi omanatinina iri, inoro pakini, kotxi inoro, iri pakini auikari nota sãkire. Iua sikanako ãtimoni okinina ĩkapani.

— Ipemugudomoanlâ ise yeinwânni modo âzenagazeoly. Ipemugumolâ ise pymâdoram egamenrimo, âdyohomoem. Âjiukonoem, âjiwaigoruem warâlâ ise âsegamelymo. Tâjiunwym, tymery agâlâ ise âsegamelymo lâpylâ, âdyohomoem.

Amo awa omono putar wykyꞌyr tuwihaw wanupe aꞌe wà nehe, wazuka kar pà wanupe aꞌe wà nehe. Amo awa omono putar wywyr tuwihaw wanupe aꞌe wà nehe, wazuka kar pà wanupe aꞌe wà nehe. Amo ae awa omono putar waꞌyr tuwihaw wanupe aꞌe wà nehe no, omono putar wazyr tuwihaw wanupe aꞌe wà nehe no, wazuka kar pà wanupe aꞌe wà nehe no. Amo kwarer omono putar u tuwihaw wanupe aꞌe wà nehe, omono putar uhy tuwihaw wanupe wà nehe no, wazuka kar pà wanupe wà nehe no.

Amongue ojopy uka ꞌrã guyvy ae ojuka uka aguã, haꞌe tuu kuery ojopy uka ꞌrã guaꞌy kuery ae. Taꞌy kuery opuꞌã ꞌrã nguu kuery re ojuka uka avi aguã.

Niɡ̶ina oko icota moyajigo epaa nioxoadipi monigodi, codaa eniododipi oyajigo lionigipi, odaa nionigipi ja lakapetedi eliododipi, odaa joɡ̶owo monigodi. Leeɡ̶odi maniwiticitiwaji, inatawece oko icota moyelataɡ̶adomi. Pida niɡ̶ina ane daɡ̶a ika me niotici, codaa me daɡ̶a ika me idinakato, biɡ̶ida lewiɡ̶a ane diɡ̶ica liniogo.

Aerẽ po ti peirũ'g̃a pe nderohoahyukari gwuvihava'g̃a pe nehẽ tojuka ti g̃a g̃a javo. Penduva'g̃a no, g̃a po ti pe nderohoahyukari gwuvihava'g̃a pe nehẽ no tojuka ti g̃a g̃a javo. Penda'yra'g̃a vehevi po ti napearõa'javi pe nderohoahyuka gwuvihava'g̃a pe nehẽ no tojuka ti g̃a g̃a javo, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. G̃a nhaporemo po ti oko pa pe ndehe pe arõe'ỹheteavo pejikoga g̃waramo ji rehe. Po ti pe nhimboitai avuirama pepohire'yma ji hugwi, a'ero po ti ji pe nderohoi yvagi pe pe mongovo avuirama jijipyri nehẽ, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

“Hã ra ũ ag tóg ãjag mré pafa mũ fag kãmén ke mũ, pãꞌi ag mỹ, ag tỹ fag kãgtén jé. Kỹ ũ ag tóg ãjag krẽ kãmén ke mũ gé. Kỹ ũ ag tóg ãjag han mũ fag kãmén ke mũ gé, pãꞌi ag mỹ, ag tỹ fag kãgtén jé, mỹr, ha mẽ. Vẽnh kar vỹ ãjag to jũ kỹ ãjag vóg sór nỹtĩ, isugrĩn. Hã ra ũ tỹ isovãnh tũ ẽn hã krenkren ke mũ, kurã tỹ ẽgno ki,” he tóg, Jesus ti.

Ha tykeꞌýry oipyhy vaꞌerã heraha-vy gwyvýry ojuka uka hagwã. Tyvýry ojuka uka vaꞌerã gwykeꞌýry-pe. Túvy ojuka uka vaꞌerã gwaꞌýry-pe gwajýry-pe ave. Ha taꞌýry kwéry tajýry kwéry ave ogwereko asy vaꞌerã gwu-pe ojuka uka-vy. Imemby kwéry ojuka ukase vaꞌerã osy-pe. Xe-rehe ha-py enterovéa ipyꞌa vai vaꞌerã oiko-vy pende-rehe. Ha xéhegwi ova eꞌỹ vaꞌe, ogwereko asy ukaharã-pe onhemeꞌẽ eꞌỹ vaꞌe, ojerereko asy ramo jepe onhembopyatã joty vaꞌe katu, oresende vaꞌerã íxupe Nhandejáry.

Inyõ heka taseriòre rityhenykre. Tybyõ tule tariòre rityhenykre. Aõma iriòre tasỹ tyby‑ò iky reakre idi rirubunykre. Ihyy ibyrymy heka aluu aõkõkre waòraru‑ki. Ibutumy iny deramy rarehyyke waòraru‑ki: Inyõ tule òbitimy rarekreki, ikonanatxu‑u, Deuxu Iòlòna‑ò ralokre.

—Je rerowiareꞌema ꞌgã nipo wewirera ꞌga miamũ futat omono ꞌgã nupe, ijukaukaa, wewirera ꞌga je rerowiar ire. Waꞌyra ꞌgã miamũ nipo ꞌgã imonou ꞌgã nupe iapisaukaa. ꞌUwa miamũ, oya miamũ ꞌjau nipo ꞌgã imonou iapisaukaa ꞌgã nupe je rerowiaaramũ ꞌgã jemogyramũ— ꞌjau Jejui ꞌga oree. —Je rerowiareꞌema ꞌgã oporomutareꞌemamũ je ree. Aꞌeramũ nipo ꞌgã je rerowiaramũ pẽ nee nanẽ oporomutareꞌemamũ nũ. Aꞌere Janeruwarete ꞌga je rerowiar awi ipoireꞌema ꞌgã nerooi imogyau ojepyri nakwaparimũ ete rũi futat— ꞌjau ꞌga oree.

Ne kam ajte arkum,—Me kamy dja kurê djwỳnhmã kamy kanga nhym me arỳm me kupa. Nhym me bãmdjwỳ dja kurê djwỳnhmã kra kanga. Nhym me kra dja me kum bãmmẽ nã kurê ne memã ar kanga nhym me ar kupa. Imã adjàpênhkôt dja me kunĩ kum ar akurê. Dja gar ikôt ar aba tỳx rã'ã:n ijã adjukanga kêt ne kam 'ã aminhinomã amimẽ ba arỳm ar apytà.

Mîrîrî yeꞌnen tepuꞌse eꞌtî maasa pra amîrîꞌnîkon rumaka tiaronkon pepîn rî ayonpakonya aasaꞌmantakonpa. Moropai toꞌ yunkonyamîꞌya tînmukukon rumaka toꞌ saꞌmantatoꞌpe nîrî. Moropai toꞌ munkîyamîꞌ ena tîyunkon yeyaton pe moropai tîyunkon wîî meꞌpo toꞌya. Moropai tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌ yewanma pe amîrîꞌnîkon ena uyeseꞌ wenai. Tîîse anîꞌya yapîtanîpî ya, eꞌtarumaꞌtîntoꞌ meruntî ke tîîsaꞌmanta pîkîrî, mîîkîrî eꞌpîikaꞌtî pe man.

—Ha tikmũ'ũn punethok te yãy xape mõgãp-tup pu gãyxop tu kix, ha' tak xop tek-tok xop mõgãp-tup pu' kix, hak-tok xop te' tak mũtik yãytukmĩy putup, tu' kix putup, yã tikmũ'ũn xohix te 'ãp-tup nõg putup, 'ãmõg 'ũgmũtik hah, pa 'ãpu nõã' tot, ha mõktu' kux. Yã Topa te' gãyxop nõãp-tup, tu 'ãmõy putup hãpkummuk mĩy xop kopah, xa mõg.

— Adeayũ jebadipyũ kay itakoma je'e, ixeyũ webekitkit puye. Iwag̃o jekitpit tujowat cekay itakomaayũ be yaoka am. Ikitpit tak jewag̃o tujowat yaoka am. Ipotpet tak itakoma jĩjã je'e jebay kay. Jebay tujowat cebe ip, yaoka am — io'e.

Ti mꞌ taky hadoo ẽnh:—Hỹỹj näng doo, ta hỹỹj tanꞌoo däk da ta wób sa moo gó radajꞌëëp hyb nꞌaa. Ti hadoo né da tꞌaah näng do badꞌoo ta tꞌaah hã. Sa taah da hꞌyy kawereem sa yb wë, sa ỹỹn wë. Rahaëënh da sa yb sa ỹỹn ta wób sa moo gó radejꞌëëp hyb nꞌaa. Takꞌëp da sahõnh hẽ rakawajããn da bë wë hëp ỹ nꞌaa. Ti hadoo né da, jé hꞌyy kanerét do hã ỹỹ, tadajëb bä kä, edëb hadꞌyyt hẽ da hỹ pong jé Pꞌop Hagä Do pa.

Nxe³hĩ¹nai²na² yxo²ĩ²sah³lxin¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² a²nũ²a² ka³lxa¹txi³ ĩ³a̱n³ta³kxi¹nx2tain¹tu¹wi¹. A²nũ²a² yxo²ĩ²xa³te²na² sa²kxai³lu² a²lon³khai³xa² ĩ³su²lhã³si¹jau³su² ã³yũ³so¹ain¹tu¹wi¹. A²wĩ³na² sa²kxai³lu² a²wẽ³sa² khai³xa² ã³yũ³so¹ai¹nha²kxai³ a²wẽ³ha³lxai²na² sa²kxai³lu² a²wĩ³na² a²hã³ka³na² nxe³sxã³ ã³yũ³so¹ai¹nha²kxai³ nxe³ai¹nha³tai¹. Te²yã¹nxe³jut3su² nxe³nx2tain¹kxai²nãn²tu̱³ sa²yxo²ã³syah¹lxi³txa³hẽ¹li¹. Sa²yxo²ã³syah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ kxã¹nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lot3ju³ta³nũ³a² yxau²xai³yah³lxin¹tu¹wi¹. (-)

— Haiyaharenaite haximarene kaiserehare isehena hoka kaxaisakehena. Nikaretaite enexenaiha haisaninaeha mohena. Hoka ityaninaehaite kahalakoahareha hanexenaeha hanityonaeha kakoa hoka axaisakisahene. Tyotyahaite kirawaneha xiso nohiyiti. Hoka xala xamani atyoite tyaona noximi miyanitiye ferakene kijiya hoka hatyo atyoite kaiyakeheta iniyalahare nonitata — nexa.

Hora vanofiriki va'ora vani'aha adani arabo kaka'da'dini: “Jahaki ada oigamina abinina. Jesus ipohina hina mani ida abinina onofivini hija.” Vakhaniha. Hora vanofiriki vahoariha va'ora vani'aki bana adani arabo kaka'da'dini: “Jahaki ida kodisai vaabinina. Jesus ipohina vihina mani ida vaabinina va'ora onofivini hija.” Vakhaniha. Hora vanofiriki vahoariha va'ora vani'aki bana adani arabo kaka'da'dini: “Jahaki ida kodiamia, kodiabi'i vihiki vaabinina. Jesus ipohina vihina mani ida vaabinina va'ora onofivini hija.” Vakhaniha. Oipohina avihini mani ida ija'ari vaipohiki a'onira vavajaharavini hija bana. Avaabinirini oadani oipohina avihini-ra avakajonirihi; hora avakava'ipahinirihi; Deus a'onira akadava'aki bana a'oni, ni-akamadaki bana ida avama'onahani, Deus kania avarikhaki bana a'oni — va'ora ni'aha ada Jesus.

Sesus tuk zinymyrykynahatsa pe:— Kytsa situkytsa sisukyrytsitsa bo mysioktyhyryknaha, tsipahabawynaha. Iwa situkytsa tahabawynaha. Wastuhu Deus harere bo hyỹ mykaranaha. Ustsa kytsa Deus harere bo batu hỹ mykaranaha iwaze myharape metuwykynaha. Izotsa siharereziubyitsa tu sihyrytsa mysioktyhyrykyknaha iwaze tahabawynaha. Ihyrytsa niwatihi sizotsa humo tahakyrikinaha Deus harere humo sisukyrytsitsa bo tysioktyhyknaha tahabawynaha. Sizubarẽtsa kahumo batu siakparawy iwatsahi ahabo niwatihi batu siakparawy. Ikiahatsa kahumo ahaspirikporẽtsa tu iwatsahi kytsa aha humo batu siakparawy. Atakta tybyi zuba niy kahumo tispirikporẽta babata. Aty kaharere bo hyỹ mynakara zeka iwaze sinini my atakta Deus tuk tawahi mynapykyryk.

Iꞌewyte ti aru mekewat eꞌat pe eheykeꞌetꞌin eheywytꞌin eheinytꞌin ti aru ehewanĩkaptia wo ti tukupteꞌen uhehay moherep haria eipe pote e. Miꞌi hawyi ti aru taꞌatukat kahato aikotã miat eiꞌatuꞌuka hamuat e. Eiꞌywot eity ehaꞌyruꞌin ehakiꞌytꞌin ti aru eiꞌauka hamuat hap kat haria wo tukupteꞌen eꞌyat piaria e. Miꞌi hawyi ti aru eimẽpytꞌin iꞌewyte ehewanĩkaptia wo sese raꞌyn teꞌeropyhuꞌat wuatꞌi miitꞌin aru uhemiitꞌin no raꞌyn eipe pote e. Eityꞌin eiꞌywotꞌin iꞌewyte eiꞌauka teran haria wo tukupteꞌen katupono yt eweipun i uimohey hap pote e. Yt naku i kahato eipe iꞌatuꞌe aru ehete wuatꞌi miitꞌin uimohey haria eipe pote. Maꞌato uwe uwe uimohey te taꞌatuewanĩkaptia pyꞌasetpe pytkai uimiehakyeraꞌat nuaria sese wo teꞌeropyhuꞌat e.

—Apêtimo xâne kuríkoti koati po'ínu xoko payásotihiko, motovâti koépekeokono. Kúteanemakamo kíxoaku hóyeno ne xé'a. Apêtimakamo okópoti koati há'a yoko êno, kuri'ókoatimaka xâne koepékoatimo. Yupihóvatimo púveopi uhá koeti xâne vo'oku itíkivonoe hokónuti. Itea enepone koxuná'ixovoti ingéneke ákoti aukápapu ikéne tukú koeti hunókokuke, énomonemo pihopô vanúkeke xoko Itukó'oviti.

Masá yɨ'ɨ̂re ẽho peókã ĩ'yârã, naâ akawerérã warore wiá, wẽhe dutírãsama. Naâ põ'ra kẽ'rare tohôta weerã́sama. Põ'rá kẽ'ra naâ pakɨ sɨmɨáre meharóta weerã́sama. Yeé bu'iri niî pe'tirã mɨsâre ĩ'yâ tu'tirãsama. No'ó yɨ'ɨ̂re ẽho peó yapatígɨ noho yɨ'rɨgɨ́sami. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂ pakɨ tiropɨ katî nu'kukɨ̃'sami.

“Ñatac wawi-caśhacunam wañuyman ćhulaycanacun'a. Taytacunapis chulincunactam. Chulicunapis taytancunap cuntran ticlaculculmi wañuchipäcun'a. Ya'a-laycutacmi lluy ćhïnipäcuśhunqui. Ñatac camacaycäcama tacyaycücämi salbacun'a.

— Da te 're ĩ̱zaze za'ra mono 'ru te, te za dasisãnawãi uptabi nherẽ, da te dasima 're dahâiba nhomri za'ra, da te 're danhimroi mono da. Damama norĩ hã te za ti'ra ma, ãne te te tãma 're rob'manharĩ wasété za'ra, 'râwim nherẽ. Duré da'ra norĩ hã timama uptabi da nherẽ, te za sada 're hâimana za'ra, te te dama 're hâiba nhomri za'ra mono da, da te 're simroi mono da, ĩna me. Uburé te za da te 're ai'ruiwapari za'ra wa'wa, ĩ̱zazei'wa 're anomro aba mono wa. Tane nherẽ, asiptete sina õne haré ĩ̱'ãma 're anomro u'âsi aba mono wamhã, te za asina 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mo, asõ'reptu za'ra wa'aba zé hã.