Mokyro tonese ya ahtao, nono pona epukase imyhtokoxi, ahno ekepyry samo. Mame tapose ywy eya tomary ke apotunuru wino. Ynara nase ya,—Oserehpyra exiko. Ywy ase Osemazuhme aexihpyry, Etyhpyryme aexihpyry, enara.

Pa tee ri tanhmã kute hã omu nẽ inhmã ma htỳx kumrẽx nẽ umaj tẽm nẽ hpar pê te ixtyk pyrà nẽ nõ. Hãmri nhũm ixtã upôk rũm ĩhkraja xi nẽ inhmã kapẽr nẽ inhmã:—Kwa amã ixpuma hkêt nẽ. Pa na pa. Amnepê mã kormã mẽmoj kator kêt ri pa pre raa. Nẽ ixrãhãã. Koja nhỹrmã mẽmoj akupỹm hapêx pa arĩ ixrãhã ixpa ho ixpa.

Natamatakasaakiri, nirika ikitimoni. Koriãkari atoko nitxa. Ininiã iuasaaki itakari iuako ikikomonikiri nota nopini. Itxano:—Kona pipĩkarauatape, kotxi ikinipoko auini apisapanika nota aua. Ikinipoko xipokaãka atoko nota auapanika.

Kâentuo, iekomadâ; ipebaji kehoem yihuguely igueypy ara. Aituo tâmary aho eynynonrogue MÂʼ yedyly. Aguely:— Tyanepa ikâ. Idânârâ adaguho urâ. Idânârâ adaimpygueduo, ipa witaymba ise urâ.

Hexak mehe azemomor heꞌar pà ipy huwake ihe kury, awa umàno maꞌe kwer ài hezu pà ihe kury. Naꞌe opokok herehe aꞌe, opo awyze har pupe aꞌe. Uzeꞌeg ihewe. — Ekyze zo ihewi nehe ty, iꞌi ihewe. — Izypy mehe arer romo aiko ihe. Iahykaw rehe àràm romo aiko putar ihe nehe no, iꞌi ihewe.

Haꞌe gui aexa vy ipy yvýry haꞌa ajupy omanogue rami. Haꞌe ramo opo oiporu kuaa regua xere omoĩ vy aipoeꞌi:— Ekyje eme. Xee ma jypyꞌigua haꞌe opa vygua,

Naɡ̶a jinadi, odaa janitiogi loɡ̶onaka micataɡ̶a émeɡ̶egi. Pida dibatediloco, odaa meetiwa, “Jinaɡ̶adoii! Ee odoejegi codaa mowidijegi.

Ga repiagame ji ari gapya pyri omanove'ga ja jikyhyjiavo g̃waramo ga hugwi. A'ero ga pokogi ji rehe opoa pyvõ ojohukoty rũi. Kiro ga ei ji ve:—Terekyhyji ti ji hugwi. Jihi ako jipe jypyva'ero. Jihi ako mbapavava'ero.

Sỹ ti ve kỹ sóg ti pẽn krẽm kutẽ mũ, ga kri. Ter ve han inh. Hã ra tóg ã pẽgja tỹ inh mẽg mũ, kỹ tóg inh mỹ: “inh kamẽg tũg nĩ,” he mũ. “Ũn ve vỹ tỹ inh nĩ, ẽgno ke gé.

Ahexa-ma íxupe-ma ramo haꞌa ipy renonde-py. Omano vaꞌe-rami voi xe haꞌa ipy renonde-py. Haꞌe katu oakatúa gwigwa opo omoĩ xe-rehe.—Ani erenhemondýi teĩ xéhegwi, heꞌi xe-vy. —Xe ko mbaꞌe ypyrũha voi, heꞌi xe-vy. —Ipaha ramo voi ko xe aiko vaꞌe voi, heꞌi xe-vy.

Kia ibutumy rabireu, jiarỹ resera bede‑ò rubu wesemy. Tii ruruwe‑ribi debò watyre‑ki ritidire, rarybere: —Buberuõtyhy! Jiarỹ juhuludu rare, ihewoludu rare.

ꞌGa resakawe je teꞌaa ꞌga rowase, amanũ maꞌe ꞌjawe. Aꞌerauwe ꞌga opo monou, ojakwatawa katywara monou, jeapyteꞌrarimũ.—Erekyje awi je wi. Ymã we ako maꞌeferamũ je. Ywy apoeꞌemauwe je rekoi ikue. Mamaꞌe teepaw ire miamũ nipo je etee futat je rekoi ꞌau— ꞌjau ꞌga jee.

Ba omũn kam itu mỳrbê tỹm kute ityk pyràk ne itu mỳrbê tỹm ne nõ, itĩn prãme. Nhym kam ta ijã ikra dji, ubôko ijã ikra djin kam imã,—Kwãrĩk wãnh atĩn prãm kêt. Ba ibê mỳjja kunĩ krax ne kam ajte ibê mỳjja kunĩ 'ênhôt.

Mîîkîrî eraꞌmauya pe esiꞌnîpîꞌpî kureꞌne. Mîrîrî yeꞌnen esenumîꞌpî irawîrî, iꞌpu pia isaꞌmantaꞌpî warantî. Tîîse mîîkîrîya tenya tîrîꞌpî meruntî winon upona. Taꞌpîiya upîꞌ: —Eranneꞌ pe pra eꞌkî. Maasa pra uurî mîîkîrî tamîꞌnawîron eꞌkupî pra tîîse esiꞌpî. Moropai tamîꞌnawîron ataretîꞌkasaꞌ tîpo uukoꞌmamî ipatîkarî —taꞌpîiya.

Ha 'ãte' pẽnãhã', tuk nãhã 'ũpata yĩkak, tuk xok putuk. Pa tik nũn, tu nũktuk yĩmũ' yĩm xix, tu:—'Ãkuxa nõg hok. 'Ũgmũn yã mãxap xi' ka'ax. Yã hõmã' xip'ah hãm xexka xix yõg hãpxop xohix 'ĩhãg xip. Ha ta' nõg putup hãm xexka xix yõg hãpxop xohix, 'ĩhãg xip putup.

Ixe dobuxik puje o'at cewap ce'ũat puxim. I'at puje o'jewebumõg̃ wabi jeje iba'at kadi.— Epararam g̃u juy eg̃uy — io'e owebe. — Ka'ũma kake bimaat õn. Soat i'ũm puje dak õn acã ocepoyat — io'e owebe.

Ajꞌyy ỹ bahapäh bä, tũũ ỹ badëë jat tii bä ta tsyym pa dajëp do hajad hõm do hadoo. Tii bä ta moo hub tadasooh hã ỹỹ, ti taky hadoo: “Eỹỹm manäh. Ỹ né hẽ jããm hẽ pooj jé hawät doo, ỹ né hẽ tagadëëg ub hawät doo.

Nxe³nxa²ha¹te¹ nxe³na¹jut3su² jah¹lai²li² ĩ²a¹tãu³ yu̱h³lxi³sa²jau³su² a²ne³kxai³tãu³a² ã³ya³hi²na¹hẽ³la². Ya³lu²na¹jut3sũ̱³nxe² ã³ya³hi²na¹hẽ³la². Nxa²ha¹te¹ jah¹lo²kxai³ ĩ²sa³ha²kxai³ wxa²hxi²waih³sa³na²hẽ³la². Wxa²hxi²waih³sa²sxã³ e³kxi²sa²te³nah¹lxi¹:— Yu̱h³lxi³txa³hẽ¹li¹. Txai²na² Je³su²jah³lo²na¹xai²na² sa²kxai³lu² a²wi¹lhĩ¹nãn¹jah¹lo²su² te²sa¹ha²kxai³ ne³ki³san¹jah¹lo²su² te²sa¹ha²kxai³ te²sa¹wi¹.

Nowaiyene hoka nexoa ikiji haliya, nomaotyani akatya. Xakore hoka hakahe hafihini maniya ekaokakisa nohiye hoka nexa nohiye: — Awa atyo himaira. Natyo atyo hetatiye, miyanitiye xoaha.

Hari. Oniaroa, onokivini vani oimahidakaraho'ihi. Viaha oadari'ihi, o'bisoni'ihi, abiniki fori ohi'ihi. Ovari hora kadasa'aha sa'a aniaja, hora ni'aha:—Hari'a imahida! Hovani ookhananavaki ho. Hovani okasiagaki ho.

Ibo ikozoze, iokeryk iknaraha, ikumuza tawata ikyzik. Iwaze tapanuryk taba tatsyhyrype ty kahumo paik niytahi:— Apyby byihu ja! Utakta koikny baktatu my. Nanabyi isuknihibabyize nawa tatu. Kawahi nawa tatu.

Araꞌakasa howawi hawyi araꞌat yi tote uhowa yi kape hap ewy ipoityꞌi uhetiat hawyi ipy yatype genꞌẽ pono ikuꞌuro rakat ewy areĩneꞌen. Miꞌi pote tuweponug uipiit ete topo sese kai haype toꞌe — Uimikyꞌe Iuwãu e yt erekenꞌẽ teiꞌo uipupi e uhepe. Pywo ti rat uito wuatꞌi eꞌyianmete wuat eꞌat piat ieĩenꞌen hat Uito e iꞌewyte yt kat i raꞌyn topyhuꞌat re mesuwarotiat pytkai aru areĩneꞌen ne Uito e uhepe.

Noinjoâne, íngorokovone nonékuke. Kutí koene ivongóvotine. Ina ipíhoa ne vô'u éxope njokóyoke, koane kíxeonu:—Hako píke. Undíne itukóvo tûri koane hunókoku ne uhá koeti koekúti.

Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâ ɨkɨágɨ, wẽrîgɨ weeró noho kɨ̃ɨ̂ dɨ'pôkãri tiro bɨrɨ̂ ke'akãti. Yɨ'ɨ̂ tohô wa'akã́ ĩ'yâgɨ, kɨ̃ɨ̂ diakɨ̃hɨ́kãha amukã me'ra yãa peó, yɨ'ɨ̂re niîwĩ:—Uîtikã'ya. Yɨ'ɨ́ta niî mɨ'tagɨ, niî tɨogɨpɨ niî'.

Cayta licälul-pacham ćhaquinman wañüśhanuy cućhpälú; payñatacmi allï maquinta ya'aman ćhulaycamal niman: “Ama manchacuychu. Ya'a cayá Puntäwan Ipämi.

Tawamhã õ hã te 'madâ'â wamhã, wa tô ĩpapara aime sa'ẽtẽ, ĩ̱dâ'â ne, ĩ̱pahi te. Tane nherẽ, ma tinhib'rata nhimire niwĩ ĩ̱'upi, ĩ̱pahi tõ da. Ãne te ĩ̱ma tinha:— Ĩ̱ma aipahi tõ. Wa hã ĩsãna'rata hawimhã marĩ õ ré hã, wa tô 're ĩ̱hâimana. Uburé marĩ hã si'utõrĩ pese nherẽ, ĩsarina ĩ̱si'utõrĩ õ di za, wa hã. Õne u'âsi, wa za 're ĩ̱hâimana.


Orihpỹme exiketyme ase. Jorikyase repe. Yrome eneko ke, orihpỹme ase jũme. Orihtoh esẽme ase, aorihtyã esẽme roropa.

—Na pa pre ty tã akupỹm ixtĩr. Nẽ ixtĩr o ixtĩr. Kam ixpumu. Kot paj axte ixtyk kêt nẽ. Ixpê mẽhtykjê hpãm jakamã papxipix na pa hte mẽ htyk ã arĩgro jarẽ nhũm mẽ hã ty nẽ ma mẽhtykjê papxà hwỳr ma pa.

Nota auãkipika inakarino. Nota koriãkaripekano, iuaritika hãtamatano. Ãtipirika auãki inakarino nota. Ameẽ. Kaposotiireno nota, kotxi nipaniãtari kãkiti ipinini. Niposotiire aua niokanatiniri kãkiti maerekati kamakani misiritikoãtaã.

Mâkâ iguedânry urâ! Yiguewâm wâne. Kurâem witonmâ olâ, aunloenlâ witoem. Iguewâtyby modo kurâem kânhetondoem aguehoymbyem urâ. Ânguy igueypyem nâtâzezedaymba ise, kurâem itondoem agânhetuo. Etadâdyby wâne myara akaemo, urâ pylâ xave etaguehomo sodo-ro myara.

— Wikuwe maꞌe romo aiko ihe. Amàno ihe, aikuwe ihe kury, iꞌi ihewe. — Emeꞌe herehe nehe kury ty, aiko putar tuweharupi nehe, awyze har rupi nehe, iꞌi ihewe. — Apuner teko wamumàno kar haw rehe ihe wà. Heta hekàgaw màno haw heruzeꞌegaw rehe ihe kury. Heta hekàgaw umàno maꞌe kwer wanekwe waneko haw heruzeꞌegaw rehe ihe no, iꞌi ihewe.

oikove vaꞌe guive aiko. Mbaꞌeta amano vaꞌekue, teĩ aỹ ma aikove ju arakaꞌe rã peve guarã. Areko avi omanogue retã rokẽ peꞌaa.

Ee Niɡ̶ijoa ane yewiɡ̶a. Ideleo, pida niɡ̶ina natigide idioka limedi me idewiɡ̶a. Odaa jiɡ̶idaaɡ̶ee. (Amém.) Iciagi niɡ̶ina oko anida lakabakenaɡ̶anaɡ̶adi leeɡ̶odi mida naɡ̶atetigi, ida yoniciwaɡ̶ateloco némaɡ̶a codaa aneiticoace émaɡ̶aɡ̶a.

Avuirama ji rekoi. Amano hete ji. Ji repia kiro. A'ereki ji akoji. Nane'ymi ti ji rekoi nehẽ. Duas chaves ji areko. Nurã huvihavamo ji ei okote'varuhuve'g̃a pe: Pemano ti. Huvihavamo ji ei g̃a pe no: Peho ti omanove'g̃a gwyri pe okote'varuhuva'ea gwyri pe, a'e ji g̃a pe, ei ga. Pevo rũi ji amondo okokatuva'ea, ei ga.

Rĩr inh jẽ nĩ. Ter ja inh nĩ, hã ra sóg rĩr jẽ nĩ, kỹ sóg ter mãn ke tũ pẽ nĩ. Isỹ ũ mỹ: “ter jé ã tóg ke mũ,” hen kỹ tóg ter ke mũ. Isỹ ũ mỹ: “ter ke tũ ã tóg nĩ,” hen kỹ tóg ter ke tũ nĩ gé, kỹ tóg vẽser jamã venh ke tũ nĩ gé,” he tóg.

—Xe aikove tee vaꞌe voi, heꞌi. —Amano tee vaꞌekwe. Amano rire aikove jevy-ma. Ãy katu ndapavéi-ma vaꞌerã voi aiko-vy. Namanori norivéi-ma vaꞌerã xe, heꞌi. —Xe aipota ramo omano, omano arã yvypóry, ha ndaipotái ramo omano, nomanói ave vaꞌerã. Xe nheꞌẽ-py ae mate omano vaꞌerã. Xe nheꞌẽ-py ave omano vaꞌekwe opyta vaꞌerã imbohasa asy hagwã-py, heꞌi xe-vy onhemombeꞌu-vy.

Jiarỹ rurure, iribi tahe rexixare rubu‑ribi, aõu aõu tahe jiarỹ watxireri. Tiu aruruõtyhy. Rububede dinodu heka jiarỹ watxireri, ityre waruru rare.

—Okoeteete maꞌea ꞌã je. Amanũ je ako ikue. Aꞌere ako je ferawi etee ikue nũ. Namanũuꞌjawaꞌuweri je. ꞌAwamũ je ywy pewara ꞌgã manũawa kwaapawi. Je futat nipo ꞌgã moferapa nũ— ꞌjau ꞌga jee.

Bajbit ne ba ije amitĩn mar. Arỳm ne ba ty ne kam arỳm ajte itĩn ne. Amrẽ ipumũ. Ba dja ba itĩn rã'ã rã'ã. Ba ne ba ikabẽno me tyk kadjy me anor djwỳnh ne kam ajte ikabẽno me tyk nhõ pyka'ỳr me anor djwỳnh.

—Uurî mîîkîrî manniꞌ ipatîkarî tîîkoꞌmansen. Uurî saꞌmantaꞌpî teuren tîîse eꞌmîꞌsaꞌkaꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen saꞌmantantoꞌ yentai wanî, ipatîkarî tîîkoꞌmansen pe. Uurî wanî saꞌmantantoꞌ esaꞌ pe, moropai saꞌmantantoꞌ pataꞌseꞌ arakkanmokanen pe wanî sîrîrî.

'Ũkxip. Hõmã 'ũkxok, pa pẽnã' 'ũkhi putpu', tuk xip putup mõkumakmõg hãmyãxatamuk xohix kux 'ohnãg hã. 'Ũgka'ok. 'Ãte' xat, puxi' xakix 'ũxohix. 'Ãte' xat hok, puxi' xakix hok. 'Ãte xakix xop xat kamah.

— Soat em ma õn wetabẽg̃. Kuy juk adi we'ũ ojop. G̃asũ bit ocetait waram. Waram pit oje'ũ g̃u. Wa'õbi ma ijodiacat je'ũ'ũm. Wa'õbi ma ce'ũ'ũayũ dopdopap pe jeedop ip — io'e owebe.

Ỹ né hẽ Hedëb Hadꞌyyt Doo. Ỹ dajëb né paawä, ỹ awäd hadꞌyyt hẽ hỹỹ kä. Ỹ né hẽ dejëp do rababong bä, Ades häd näng do tëg wë däk doo”,Hahỹỹ dꞌ Jesus hanäng péh tii: “Ỹ né hẽ ti dejëp do hã mejũũ doo. Ỹ né hẽ ti herꞌoot do nyy da ỹ badꞌooAdeshäd näng doo bä, dejëp do rababong bä habong do sa hã.” näng ta kyyh.

Ka³te̱n³yah¹lo²su² te²sa¹i¹. Kxã³nxai³tã² ya³lu²na¹hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹ hĩ¹na² ka³te̱n³yu³ta² so¹lxi³ yũ³te²sa¹i¹. Wãn³txi³khai³xai²la¹wi¹. Jã¹nxe³na¹ha²kxai³ ya³lu²nẽ³ju³ta² a²wa³kxẽn³yah¹lo²sa¹i¹. Ya³lu²te²a² ha³lo²a² a²yxo²ha³kxa¹ a²wa³kxẽn³yah¹lo²sa¹i¹.

Natyo atyo heko notyaonitere. Nowaini xakore hoka nokaseheta, hoka heko ite nomakamanihare notyaona. Nawaiyoreta atyo kamatinai tyaonitere nali akiti kakoa hoka nali tehitiya Xekohaseti notyaonita.

Ohokihaha'oadaha'oamanija. Mitha ini'a! Oabini'iki ho, oahoki'iki ho. Ohokihaha'oadahaki ho. Ohonariafiahaki ida ija'ari abinini kamahini, va'ora ohonariafiahaki jaboni adani ija'ari kohana vaibavia vahojaki.

Tapara ikumuzaspyk abaka kawahi hawa tohi kasuknihukbyita mynapykyryk. Mybarawy ezektsa mohyrikosokdanahaze kahumo isapyha eze mopykyryknaha, isapy ykarawy bo maha, kahumo ahabo mysipehaka.

Iuwãu e erahaꞌat ro uhowawi e. Haꞌawyte areĩneꞌen eipyꞌasetpe. Miꞌi hawyi uikuꞌuro sese koitywy areĩneꞌen i raꞌyn wuatꞌi eꞌat piat hamo e. Miꞌi pote uiꞌe hap uhehay upi yn miitꞌin tuwẽtem kuap guꞌuro pyi e. Iꞌewyte uhehay upi yn miitꞌin tuwat taꞌatuꞌapiheg aria wuat eꞌat piat hamuat kape e uhepe.

Undi úkeaku ne apéyeati ákotinemo hunókoku. Ivóngovo yanekôyoke, itea enjépukopo ungópea xapa ivokóvoti. Ákonemo hunókoku ámbeyea. Enepone ivókeovo xâne koane pahúkeokono ipihóponovokutike, undíne exêa koêku.

Katî nu'kugɨ niî'. Too dɨpóropɨre wẽrîwɨ. Ni'kâroakãre katî nu'kukã'. Yɨ'ɨ̂ masaré wẽrî duti masi'. Pekâ me'epɨ wa'â duti masi'. Ãpêrã kẽ'rare “Pekâ me'epɨ wa'âsome”, niî masi'.

Cawsäcämari. Masqui wañülulpis cananmi ichá wiña-wiñaypä cawsayá. Maquïćhümi cayan wañuycäpis, nina waläcäman jitaycuycäpis.

Wa tô dârâ aré. Ĩ̱dâ'â nherẽ, wa oto 're ĩ̱hâimana u'âsi. Ĩ̱dâ'â waihu'u õ di za oto. Ma'ãpé, ãne hã waihu'u pese. Te ĩ̱sima ĩpisutuzéb zarina, wa te te 're da'anho'reptu, adâ 're ĩhâimana za'ra mono zém hawi, 'Re ĩhâimana u'âsi mono 'rata, 're dahâimana u'âsi za'ra mono da.


Naeroro pape imeroko onenery tõ poko, seromaroro ehtoh poko te, imeĩpo ehtoh poko, enara.

—E kêr ka ate mẽmoj pumunh xwỳnhta pumunh tỳx nẽ akwỳjê mã hã kagà. Nẽ mẽmoj kormã kot amnhĩ nhĩpêx kêt nhũm ate omunh mã xwỳnhta ka inhỹ hã mẽ kãm hã kagà. Mẽ kot kamã harẽnh nẽ mar tỳx kaxyw.

Piõkatsopatari mitxi patamatakiti, uatxaika patamatakiti pakini. Apikomoni noerekakiti apaka piõkatsopata, kotxi noerekaiko katana itiximoni ĩkari.

Awylygue wayam aini modo mâenkyly wâgâ iwenigâ, iwerâ aini modo wâgâ, ilâpygueduo aini modo wâgâ warâ.

— Naꞌe aꞌe newe ihe kury, emumeꞌu ko maꞌe teko wanupe nehe ty, ko zeꞌeg imuapyk pà pape rehe nehe ty, iꞌi ihewe. — Emumeꞌu maꞌe ko ꞌar rehe har nehe, emumeꞌu maꞌe uzeapo maꞌe ràm nehe no, iꞌi ihewe.

Haꞌe nunga rupi embopara ke mbaꞌemo rexa vaꞌekue, mbaꞌemo aỹ oiko, haꞌe arakaꞌeve rã oiko vaꞌerã guive.

Enice idiitedi niɡ̶inoa ananati natigide, codaa anicota micotece.

—Nurã, João, ekwatija ti enhimbiepiaga mombe'gwovo, ei ga ji ve. Ekwatija ti ag̃wamova'ea mombe'gwovo nahanahã kiro javo. Ekwatija ti aere'ĩva'ea mombe'gwovo no nahanahã ti nehẽ javo, ei ga.

“Rán nĩ, ã tỹ nén vég mũ tag ti, ẽprã ke ag tỹ ũri nén vég mũ ti, ag tỹ kar kỹ nén venh ke mũ ti ke gé,” he tóg.

—Ehai katu kwatia nheꞌẽ. Ne rembihexavyrã ehaipa. Ãy oiko vaꞌerã ahexa uka-tama nde-vy. Upe rire oiko jevy vaꞌerã yvypóry renonderã-rehe ahexa uka-tama nde-vy erehai hagwã nde kwatia-rehe.

Biritinyke ibutumy tuu tabita wiji. Tule aõbo idi kanakemy biritinyke.

—ꞌAwamũ ejemiesager are kaꞌarana ekwasiat. ꞌAwamũ ꞌã je ojeapo maꞌe resaukari enee. Anure ojeapo maꞌea nanẽ nipo ene esaka nũ. Aipoa ejemiesager are juejue kaꞌarana ekwasiat— ꞌjau ꞌga jee.

Aj, dja ga on 'ã pi'ôk no'ôk, aje omũnhja'ã pi'ôk no'ôk ne. Arỳm kator ga aje omũnhjamẽ mỳjja kraxje kator kêt rã'ãmẽ. Amẽ dja ga 'ã pi'ôk no'ôk ne.

Mîrîrî yeꞌnen tamîꞌnawîrî mîrîrî aneraꞌma menukakî. Mîrîrî aweꞌkupî manniꞌ, moropai aweꞌkupî kupî manniꞌ nîrî menukaya eꞌpai man.

'Ãpu hãmpẽnã'ax kax'ãmi yã hõnhã yõg hãpxopmã'ax kax'ãmi xix hãptup yõg hãpxopmã'ax kax'ãmi kamah.

— G̃axĩn ma ejojojoiaptup cuy etupmubararak, g̃asũ jebapukpug̃ ewebe iaptup tak, g̃uyjom je'bapuk ewebe iaptup tak — io'e owebe.

“Ti hyb nꞌaa merii mahapäh doo”, näng ta kyyh hã ỹỹ. “Merii mahapëë däk doo, mahapäh doo, ta jawén hana do panꞌaa na-ããj hẽ”, näng ta kyyh.

Nxe³na¹ha²kxai³ wxãi²na² sa²kxai³lu² ha³lo²a² ĩ²in¹ju³ta² ũ³wha²li¹li¹nha²kxai³ hĩ¹na² yũ³kxe³su² ũ³wha²li¹li² yen³kxa² kxã³nãu³a¹ yũ³kxe³nũ³a² ũ³wha²li¹li² nxe³sẽ¹li¹.

— Hiyeta hoka maika haxairahena hiyaiyehenere tahi, kalikini kaotyakiterehare, exahe jikiniti maniya kaotyakehenere harenae tahi.

Ivani João, inajiri bana ida inokiki. Ira onanokiahivini hiki ida nahina namithaki, nahina namithaki kaimoni hiki — hora ni'aha.

Iwaze amy tsipinynaha ana hi tsiwatahakta! Kyze hawaha abo motsaso. Tsizubarẽna abo piwatawy ana hi tsiwatahakta!

Miꞌi hawyi — Iuwãu e emiwan nug uimimoherep tepiat emiꞌakasa aikotã topyhuꞌat irane hamuat iꞌewyte mesup muat toĩneꞌen hap ewywuat hap etiwan no e iꞌewyte aikotã aikotã irane atunug uimimoherep epe hap ewy e uhepe.

Yitáxa uhá koêti ra neíxonemeku, koáne ra koekúti neíxone yara koeku kó'oyene, koánemaka ra neíxoneikomo.

Mɨ'ɨ̂ ĩ'yâ'kere, ni'kâroakã niisére ohâya. Be'ropɨ́ mɨ'ɨ̂ ĩ'yaátehe kẽ'rare ohâya.

Cay lluy licaśhayquicunacta isquirbiy, imacuna canan pasaśhancunätapis, chaynütac śhamücunäćhu ima pasanancunätapis.

Taha wa, uburé marĩ hã ĩ'ab'madâ hã te za ĩ'a'ui'é, ãhãna ĩpusi mono hã, duré nimahã na ĩpusi mono da hã.


Zuaro pyra mase repe. Otuarõtanohpõko ase sẽ xirikuato poko jemahpo setimãkomo, mõ nãparina apõ poko roropa uuru risemy, setimãkomo. Toto ewomananõme mã toto. Nãparina apo moro setimãkõ ypoetory tõ enetupuhtoh moro.

—Nẽ kot paj axte ixprĩ hã ate mẽmoj pumunh xwỳnhta jarẽ ka inhma. Nà kanê pê 7ta te mẽ kot krĩ hkwỳ pê 7 kamã mẽ kêp ixkwỳ hã axpẽn wỳr mẽ pikuprõnh xwỳnhjê pyràk. Nẽ inhĩhkra kamã kanhêti pê 7ta te kêp inhmã mẽ kot mẽ hamãr xwỳnhjê pyràk. Anẽ.

Kiripa ninoa iõriki setxi pakini niuako nikikomoni auakani? Teoso nitiriakori itxauana. Ninoa anikari nota sãkire nisãkire auiãkanimoni ninoa setxi sitatxi auakanimoni. Kiripa ninoa setxi tirikapi topãkini oro kamakori? Nisãkire auiãkani ninoa setxi sitatxi auakani itxauana —itxa Xesosi Xoãomoni.

Sete ximukâ lelâ metai iemaym, aho eynynâ, sete candelabru modo sawo duay wawyly warâ. Mâuntuba olâ âmâ âdy mâentyby awyly. Wakeze xirâ auguely. Sete xidadâ anaym yeinwânni modo mâenanâgueholâ ise awârâ sete candelabru ourugueto modo. Awârâ sete ximukâ ise ynynonro modoram unâry egatuwâni modo mâenanâgueho-ro warâ — kely keankâ Jesus.

— Emeꞌe ko 7 zahytata hepo pe har wanehe nehe ty, iꞌi ihewe. — Maꞌe romo wanekon aꞌe wà, iꞌi ihewe, herehe upuranu pà. — Nerekwaw kwaw ne, aꞌe rupi amumeꞌu putar newe ihe nehe kury, iꞌi ihewe. — Ko 7 zahytata aꞌe wà, hereko haw pe har romo wanekon aꞌe wà. Uzekaiw katu aꞌe herehe uzeruzar maꞌe 7 zemonoꞌogaw pe har wanehe aꞌe wà, iꞌi ihewe. — Ko 7 tatainy aꞌe wà no, aꞌe 7 zemonoꞌogaw pe har romo wanekon aꞌe wà no, iꞌi ihewe.

Haꞌe gui sete jaxy-tata xepo aiporu kuaa regua py areko vaꞌe, haꞌe sete tataendy renda ouro guigua rexa vaꞌe ma ndoikuaa ukaai teri. Sete jaxy-tata ma anjo kuery sete igreja ikuai vaꞌe pegua, haꞌe rã sete tataendy renda ma sete igreja ae — heꞌi.

Jiɡ̶ijo me dinaɡ̶aditedini, aɡ̶ica ane yowooɡ̶odi anodaa diitigilo niɡ̶ijoa seete yotetitedi ananati ibaaɡ̶adi ijaaɡ̶ijoa seete noledaɡ̶axiidi oolo. Digawini anodaa diitigi niɡ̶ijoa seete yotetitedi, niaanjotedi niɡ̶idiwa seete lapoli loiigi Ǥoniotagodi, odaa niɡ̶idiwa seete noledaɡ̶axiidi, baɡ̶a niɡ̶ijoa seete lapoli loiigi Ǥoniotagodi.”

—Kiro ji imombe'ui onhimiva'ea ikwahavuka nde ve, ei ga ji ve. Nde erehepia jaytata'ia jipo pe jijohukoty rũi. Sete ko jaytata'ia. Seteve'g̃a pe Tupana'gapyrive'g̃a pe ji ei jaytata'ia. G̃ahã yvagipeva'ero omombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a gareheve'g̃a pe. Kiroki gareheve'g̃a ojatyka henduva ganhi'ig̃a cidades pe yvya koty – g̃a pe g̃a omombe'u. Sete ko g̃acidades. Sete ko hyapehava no nerembiepiaga ouro apopyra. Tupana'gareheve'g̃a pe cidadespeve'g̃a pe ji ei hyapehava. G̃ahã okwahavuka Tupana'ga pyryva ojipe'g̃a pe.A'ea ga ei ikwahavuka onhimiva'ea ji ve.

“Krĩg ag vég ã tóg jẽ nĩ, inh nĩgé kãki. Kỹ ã tóg néj tỹ kri vin jafã ag vég mũ gé, ouro tỹ vela tỹ kri vin jafã tỹ 7 (ke) tag ag. Nhỹ ã mỹ kãmén, ã tỹ nén vég mũ tag ti. Krĩg tỹ 7 (ke) tag ri ke ag nỹtĩ, Topẽ tỹ jẽgnẽ jafã ag. Inh ki ge kỹ nỹtĩ ag ki ag tóg rĩr tĩ, Topẽ tỹ jẽgnẽ jafã tag ag. Sỹ ã mỹ cidade tỹ 7 (ke) tó mũ ẽn tá ag nỹtĩ, inh mré ke ag, ag tỹ ũn ki rĩr mũ ag. Kar kỹ néj tỹ kri vin jafã ri ke ti nỹtĩ, ũ tỹ inh ki ge kỹ nỹtĩ tag ag,” he tóg, ũ tỹ tỹ ẽprã ke nĩ ve ẽn ti.

Upéa erehexa vaꞌe-rehe aikwaa uka-ta ave nde-vy. Sete jastata erehexa vaꞌe xe po-py. Sete tataendyꞌy paꞌũ-my anhemboꞌy aĩ-vy. Upe vaꞌe-rehe amombeꞌu-ta nde-vy. Oĩ sete tetã-my xe reroviaha kwéry onhomboaty aty meme hikwái. Upe tataendyꞌy heꞌise upe tetã-rehe. Ha upe vaꞌe kwéry rerekwa oĩ xe remimoĩgwe sete ave. Jasytata heꞌise upe xe remimoĩgwe-rehe, heꞌi xe-vy. Upéixa heꞌi xe-vy, Hesu xe-vy anho mante ojehexa uka vaꞌekwe.

Adee aritỹnynyke aõbo kia ibutumy rare. Debò inatxi reurò taina heka wadebò‑ki rare. Kia taina heka dohodỹỹna mahãdu ỹju wese rare. Loosòna mynyna heka dohodỹỹna mahãdu wese rare.

—Nenereapyoi ejemiesager are. Aꞌeramũ je ꞌawamũ ene mueapyou ee. Sete jaytataa je areko tepo pe, tejakwatawa katy. Sete tatarana renawa nanẽ ꞌã ene esaka. Sete tatarana renawa ꞌjawe futat je rerowiaara ꞌgã. Sete amunaw ipe ꞌgã jemogyi ajatykau ajamuꞌjau je ree. Jarejuwarete ꞌga ree ꞌjau ꞌgã ajamuꞌjau akou. Aꞌeramũ ꞌgã tatarana ꞌjawe ajemogyau. Sãꞌã tatarana mamaꞌe resaukara ae upe. Nan tee futat je rerowiaara ꞌgã jamuꞌei je ree, Jeruwarete ꞌga ree ꞌjau. Je rerowiaara ꞌgã ꞌwyriaraPastor ꞌjawa poromũ. ꞌgã ajemogy jaytata ꞌjawe— ꞌjau Jejui ꞌga jee.

Mỳkam ne ba kanhêtireo 7 idjubôko 'amỳn o dja ga omũ? Ne kẽn karỳro ngônhpôktio 7jadjwỳ, mỳj ne ja? Bir, ba amã arẽ ga ama. Ẽ, ngônhpôktio 7ja ne kubê apỹnh krĩ djàri me kute amim imar ne kute ikôt aben pydji 'ã akre kubê 7. Apỹnh krĩkam me kute ikôt aben pydji'ã akre kubê 7 ne ja. Nhym kanhêtireo 7ja ne kubê apỹnh krĩ djàri me kute ijã abeno bikprõnhja kadjy mrãnh djwỳnh ta ne 'ã akre, ane.Nãm ã Jeju imã kabẽn ane ba kuma.

Mîrîrî asakîꞌnan miaꞌ pona tîîmoꞌtaiꞌnon kaiwanoꞌ aneraꞌmaꞌpî uyenya meruntî winon yaꞌ moropai asakîꞌnan miaꞌ pona tîîmoꞌtaiꞌnon apoꞌ yaponseꞌ pe aneraꞌmaꞌpî wanî see warantî: Manniꞌkan asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtaiꞌnonkon kaiwanoꞌyamîꞌ wanî inserîyamîꞌ pe. Inkamoro wanî asakîꞌnan miaꞌ pona tîîmoꞌtaiꞌnon soosi tawonkon koꞌmannîꞌnen pe. Moropai mîrîrî asakîꞌnan miaꞌ pona tîîmoꞌtaiꞌnon apoꞌ yaponseꞌ wanî mîrîrî soosikon pe —taꞌpîiya.

'Ãte xa' yũmmũgãhã hãpxop xaptop, yã tikmũ'ũn te nõm yũmmũg 'ohnãg. 'Ũpip mãyõnnãg xohix te' 7 'ũgyĩpxe'e kopah, ha' pip kũyãnãm tat'ax te' 7. Mãyõnnãg te' 7 yã pexkox yõg nũ'pok'ax te' 7, yã nõm te Yeyox kopa kuxa mãm xop te' 7 pẽnãhã'. Ha ta kuyãnãm tat'ax yã kõmẽn te' 7 yõg Yeyox kopa kuxa mãm xop te' 7. Kaxĩy.

— Kasopta kug̃ õn oba'at kadi- -7 beata — io'e owebe. — Lamparina mũn tak 7 be opop. Iboap ejojojo kuy — io'e owebe. — Apẽg̃ap ibo iam pit etaybit g̃u. Iboam pit õn jemutaybin — io'e owebe. — Lamparina mũn Jesus kay itabucayũ buxim- -7 beatka watwat puxim- -Deus ekawẽn tojotjot'ukayũ buxim — io'e.Imẽn onõg̃pikadiat o'jekawẽn owebe- -Jesus o'jekawẽn owebe.

“Õm ỹ maherꞌoot hỹỹ kä nyy dꞌ tahanäng pé ta ti setsi hedoo do sagõõh moh ỹỹ gó mahapëë wät doo, setsi ta bag tyng daheeh”, näng mäh. “Setsi hedoo do sagõõh, setsi ããs hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do setsi hedoo do panang bä habong do hagꞌããs doo. Setsi ta bag tyng, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do setsi hedoo do panang bä habong doo”, näng ta kyyh.

Nxe³nxa²ha¹te¹ ha³lo²a² wã²nã³ũ¹nxa²ha¹tu¹wi¹. Hi³ka²ta³nãu³xa² hxi²tẽ³a¹tũ̱³ka̱³txa² e³lxah²lxi³ wã²nã³ũ¹hi² sxi²ha² sa²kĩ̱x3kxi²nẽ³ka³txa² ou²ro² wxe³ki̱³ka³txa² e³lxah²lxi³ wã²nã³ũ¹hi² nxe³nxa²ha¹tu¹wi¹. Nxe³ju³ta²sa¹. Hi³ka²ta³nãu³xa² ki³ha¹li¹ ki³ha¹li¹ ki³ha¹li¹ ka³na³ki¹ nxe³ki³nãu³xai²na² hi³tẽ³nha¹kxen³ti² a²si³yxau³tãu³a² sa²kxai³lu² a²hxi²kan¹ta² jah¹la²nãu³xai²la¹i¹. Je³su²jah¹lai²na² wãn³txa² yxo²ĩ²sxã³ yxau²xai³tũ̱³ka̱³txi³nãu³xa² 7 nxe³ tũ̱³ka̱³txi³nãu³xa² a²hxi²kan¹ti³sain¹na³li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ ha³lo²a² sa²kxĩ̱³kxi²nẽ³ka³ta² 7 nxe³ta³ka³txai²na² sa²kxai³lu² Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² yxo²ĩ²sxã³ yxau²xai³tũ̱³ka̱³txin³txi² nxe³ain¹na³li¹. Nxe³te²sẽ¹li¹. Je³su²jah³la² nxe³na²hẽ³la².

-se xorese hiyaiyehenere nokahikoi fihi maniya, exahe 7-kase ouro nomakere xaokanatyakalatinae hiyaiyehenerenae metaharetere atyo exe: 7-kase xaokanatyakalati hiyaiyehenere atyo aimenekoita 7-hare tyakekohatiye hotyalinai. 7-se hiyaiyehenere xorese atyo aimenekoita ekaxaikotyaseharenae — nexa nohiye.

Asia vara hora ni'aki ada:—Osa'a aniaja inoki'iki hada 7 boviri. Inoki'iki jaboni hida 7 lamparina fori hiki kaathiraki, ouroa amonahaki ida. Ni-ija'aria avigaki kaho ada 7 boviri, 7 lamparina fori hiki kaathiraki nahina hini. Ira onanamithaki bana ho nahina hinia. 7 boviri fori vihiki adani Jesus Cristo kaija'ari-ra va'ora vaka'da'diki Ásia kaarabonia vahojaki. 7 lamparina kaathiraki fori hiki ida 7 sidaji Jesus Cristo kaija'aria vavajoronibakhia'iki — hora ni'aha.

Hawa ha ty tsihokdaharẽnaha zeka abo motsasoziuku. Kapanuryktabatsaktsa sete byrisoiktsa maha. Sete rikatsa, Sesus tuktsa watsa maha. Ana bo hi iktsa tsikyze hawa ha ty tsihokdaharẽna zeka abo piwatawy. Ana humo kino pahyrinymyry. Rikatsa Sesus tuktsa watsa maha. Asaktsa siuzuzukwy waha kaharere piwabynaha asahi sete hudikhudikwytsa Asia eze tu maha. Byrisoiktsa sete bijoikpe iknyktsa Deus tsumuẽhĩtsa watsa maha. Asaktsa Sesus tuktsa nisipokzitsiziukunaha — niy. Iwa atakta kasukpe baze nipamykysoko atahi Sesus nikara. Kabo nitsasoko hỹ.

Mũki 7 waikiru uipo sese kawiat atomoherep taꞌyn epe. Katupono atikyꞌesat etikuap yt uwe mikuap i aikotã aru kat kat koꞌi ewywuat tukupteꞌen hap e. Iꞌewyte atimoherep teran epe mekewat emoꞌakasa hap 7 ariãty wẽtup teiam mywiat hẽtyhot rakat nu Uru kawiat etiat e. Miꞌi ti atimoherep teran kat som kat som miꞌi ewy hap topyhuꞌat hap mekewat ariãty eiam e. Iꞌewyte kat kawiat uipo sese kawiat 7 waikiru e hap som kat ewy hap e uhepe. Iuwãu e mekewat 7 waikiru uipo sese kawiat tukupteꞌen aikotã uimohey haria akag koꞌi yi Asia totiaria tawa piat Tupana mõtypot yat apykok haria miꞌi aikotã 7 waikiru ewywuat tukupteꞌen aikope teꞌeruweꞌatunug hap tote mekewat 7 tawa yi Asia piaria akag koꞌi 7 waikiru uipupiat ewywuat koꞌi are e uhepe. Mekewat ariãty eiam 7 haga rakat miꞌi ti aikotã uimohey haria yi Asia piaria ewy e. Wẽtup haga wẽtup tawa piaria uimohey haria ewy wẽtup haga wẽtup tawa piaria ewy hap ewy teꞌeropyhuꞌat uimohey haria teꞌeruweꞌatunug haria ti teꞌeropyhuꞌat mekewat 7 rakat ariãty ewy 7 tawa Asia piaria e uhepe ihay huhuꞌe hap ewywuat puo e Iesui uhepe.Uito Iuwãu uimiꞌakasa hap ahenoi.

Enepora he'ono'ú koetí'iko kixó'ekone, enepone seti koeti hékere neíxone pe'úkuke vô'um énjopeke, koáne ra íhaku yúku ôro, harâ'a: Enepora seti koeti hékere, hane kixó'eko seti koeti inuxínoti itukéti xapákuke ne seti koeti imokóvokuti. Kene ne seti koeti íhakuhiko yúku ôro, seti koeti imokóvokutihiko kixó'eko —kixónune.

Apêyere masá too dɨpóropɨ masî no'oya marí'kere werêgɨti. Ã'rá sete yõkoá a'tîro niî sĩ'rirã weemá. Naâ yɨ'ɨ̂re ẽho peóse kurarikãharã wiôrã sɨ'orí niirã́ niîma. Sete sĩ'óo'se ouro me'ra weé'kepagɨ kẽ'ra a'tîro niî sĩ'riro weé'. Teé tiikésepagɨ yɨ'ɨ̂re ẽho peóse kurarikãharã niîma, niî sĩ'riro weé', niîwĩ.

Canan tantiachishayqui cay allï maquïćhu anćhish uyllurcuna cäcunätawan anćhish candilïrucunäta: chay anćhish uyllurcunaca anćhish malcaćhu chalapacücunap willacünincunam.willacünin: Griego limayćhu “anjilwan” “willacü” chay ninallanmi. Chay anćhish candilïrucunäñatacmi chay anćhish malcaćhu cä chalapacücunaca cayalcan” nil.

Ãhãna wa za duré aima waihu'u. Wasi hã ĩ̱nhib'rata nhimire niwĩ te ĩtété za'ra hã ĩ'madâ hã, te ãma ĩsimiré'ézé hã waihu'u õ di, a hã. Duré rob'uiwẽ uparizé hã ĩ'madâ'â za'ra hã te ãma ĩsimiré'ézé hã, waihu'u õ di duré. Taha wa, wa za oto aima waihu'u, te ãma ĩsimiré'é zahuré zé hã, waihu'u da. Wasi hã 7 na ĩhâiba za'ra hã, ĩ̱nhib'rata nhimire niwĩ te ĩtété za'ra hã, ĩsazei'wa 'madâ'â'wa norĩ, te wasu'u. Duré rob'uiwẽzé sima'warazé hã, duré ĩsisiwimhã ĩro'o ré hã 7 na ĩhâiba za'ra hã, ĩsazei'wa norĩ te wasu'u, 'ri nho'õmo mono bâ siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã. Ãne te ãma ĩsimiré'é zahuré zé hã. — Ãne ma tô ĩ̱ma waihu'u, ĩ̱tẽme ĩwi hã.


Jezu nymeropohpyry Epezupõkõ neneryme—Naeroro Pape imeroko ynenyokyhpyry neneryme, Epezupõkõ amorepane neneryme. Ynara imeroko,“Ynara kary se xirikuato apoine, setimãkõ apoine, tomary ke tapotunuru wino. Nãparina apõ rãnakuroko ytoytõko roropa ynororo.

Epes kamã Jejus kwỳjê hwỳr kagàNhũm Jejus arĩ inhmã kapẽr nẽ inhmã:—E kêr ka krĩ pê Epes kamã ixkwỳjê jamãr xwỳnh wỳr kagà nẽ amẽ. Nẽ kagàja kamã mẽ kãm ixkapẽr jarẽ nẽ mẽ kãm:Pa Epes kamã ixkapẽr mar kaxyw axpẽn wỳr apikuprõnh xwỳnhjaja. Ot pa mẽ awỳr ixpẽr mẽ. Ixpê ixupôk o kanhêti ho 7 nẽ hamỳnh nẽ ho ixãm xwỳnhta na pa. Nẽ ixpê ôr o kanê pê 7 nhĩpôk ri ixpa xwỳnhta na pa ã mẽ awỳr ixpẽr mẽnh anẽ.

Xesosi Iokanapirena Épeso AuakanimoniXesosi misãkiretari Xoão:—Piokanatariko ia nisãkire Teoso nitirimoni, Teoso sãkire auiãkanikata auakarimoni Épeso sitatxitiã:Ninoa setxi iõriki maĩkakarino nota. Nimaĩkari ninoa iõriki niuako nikikomoni. Ninoa setxi tirikapi topãkini oro kamakori sauaki tĩpokotakarino nota. Ia nota sãkire.

Efesodâ Jesus einwânni modoram unâ egatuhobyryAituo keankâ Jesus yam aguely:— Xirâ iwenigâ Efesodâ ynynonro modoram unâry egaturin-am.“Sete ximukâ tâmary aho eynynâ sawâni, sete candelabru modo duay adakobâni warâ urâ. Ytaumbyry xirâ âmaemo Éfeso donro modoram:

Zezuz omono kar uzeꞌeg uzeruzar maꞌe Ew tawhu pe har wanupe aꞌe kuryNaꞌe aꞌe zahytata wanereko har uzeꞌeg ihewe aꞌe kury. — Emono kar hezeꞌeg uzeruzar maꞌe Ew tawhu pe har wanupe nehe ty, pape rehe imuapyk pà nehe ty, iꞌi ihewe. — Nezewe iꞌi aꞌe zahytata wanereko har aꞌe kury, aꞌe tatainy huwake wiko maꞌe aꞌe kury, ere wanupe nehe ty, iꞌi ihewe.

Éfeso pygua igreja kuery pe ombopara ukaague— Embopara Éfeso tetã py igreja kuery ikuai vaꞌe pegua anjo pe: “Po rami ijayvu opo oiporu kuaa regua re sete jaxy-tata oguereko vaꞌe, haꞌe sete tataendy renda ouro guigua mbyte rupi avi oiko vaꞌe:

Nigegi ica lapo loiigi Ǥoniotagodi ane idei manitaɡ̶a nigotaɡ̶a ÉfesoOdaa meetediwa,“Idiitema niɡ̶inoa yotaɡ̶atibige niaanjo lapo loiigi Ǥoniotagodi ane idei manitaɡ̶a nigotaɡ̶a Éfeso, lotaɡ̶a Niɡ̶iniwa ane nolitedini seete yotetitedi codaa anigotedigi liwigotigi niɡ̶idiwa seete noledaɡ̶axiidi oolo.

Tupana'ga omondouka onhi'ig̃a ojiheva'ea pe Éfesopeva'ea pe—João, ei Jesus'ga ji ve, kiro ti ji imombe'ui ikwatijaruka nde ve Tupana'ga rembiepiukara ji ve, ei Jesus'ga ji ve. A'ea ti ekwatija Tupana'gapyrive'ga pe yvagipeve'ga pe – kiroki ga omombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a Tupana'gareheve'g̃a pe cidade de Éfeso pe, ei Jesus'ga ji ve. Ekwatija ti ga pe tomombe'u ti ga g̃a pe Jesus'ga rembikwatijarukara javo, ei Jesus'ga ji ve.A'ero Jesus'ga imombe'ui ji ve. Nurã kiro ji ikwatijari Jesus'ga remimombe'ua nhitena imondovouka Tupana'gapyrive'ga pe cidade de Éfeso pe.Nde ve Tupana'gapyriva'ea pe ji ei a'ero: Kiro koi Jesus'ga nhi'ig̃a nde ve:—Jihi reki apyhy jaytata'ia jipo pe jijohukoty rũi jigwojigwovo hyapehava pyteri pe. Sete ko jaytata'ia. Sete ko hyapehava no ouro apopyra.A'ea Jesus'ga ei. Nde ve ga ei tomombe'u ti ga nhinhi'ig̃a Tupana'gareheve'g̃a pe cidade de Éfeso pe javo. Kiro koi ganhi'ig̃a g̃a pe:

Jesus tỹ Éfeso tá igreja tá ke ag mỹ ã vĩ jẽnẽ“Ũ tỹ cidade tỹ Éfeso tá inh mré ke ag ki rĩr mũ ẽn mỹ tag rán nĩ, ha mẽ,” he tóg, ũ tỹ tỹ ẽprã ke nĩ ve ẽn ti. “Ũ tỹ ã mỹ vẽnh vĩ jẽnẽg mũ vỹ krĩg tỹ 7 (ke) génh kỹ jẽ nĩ, ti pẽgja tá ti nĩgé kãki, hemnĩ. Kỹ tóg néj tỹ kri vin jafã tỹ 7 (ke) kãmĩ tĩ mũ gé, hemnĩ.

Hesu reroviaha Éfeso tetã mygwa pegwarã nheꞌẽ—Ehai katu xe nheꞌẽ kwatia-rehe, heꞌi xe-vy. —Éfeso tetã mygwa-pe anhemonheꞌẽse, heꞌi. —Xe-rehe ha-py onhomboaty aty vaꞌe kwéry rerekwa-pe xe remimoĩgwe pegwarã ehai katu xe-vy, heꞌi. —Ko vaꞌe ehai íxupe gwarã, heꞌi vaꞌekwe xe-vy.—Ko xe po akatúa-py areko vaꞌe sete jasytata vaꞌe voi xe, heꞌi ójehe. —Sete tataendyꞌy paꞌũ-rupi ogwata vaꞌe voi ko xe, heꞌi ojehegwa ohai uka-vy.

Kia heka biritinyke Efesu dohodỹỹna ỹju‑ò: —Kaa heka inyõ rybe rare. Tii taina debò inatxi reurò rimymy idi rỹimyhỹ iruruwe‑ribi debò wahe. Tii loosòna mynyna yky‑ki rariareri. Kia womati tỹrỹrỹhỹkỹ‑di relere wahe.

Efesu pewara ꞌgã nupe Jejui ꞌga ꞌeawetAꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau jee:—Jejeꞌega ekwasiat inuga Efesu pewara je rerowiaara ꞌgã ꞌwyriara ꞌga upe— ꞌjau ꞌga jee.—Sete je jaytata areko tejakwatawa katy tepo pe. Sete tatarana renawa pyterimũ je teatau tekou. Ouru apopyrera pyterimũ tekou teatau. Je ꞌã amuꞌakwaap pẽẽ mamaꞌe are.

Epexukam ar ja arỳm kum Metĩndjwỳnh kĩnh ngrire.Nhym kam ajte imã,—Ẽ, ar kute krĩraxbê Epexukam amim imar ne kute ikôt aben pydjija kadjy mrãnh djwỳnhjamã dja ga pi'ôk no'ôk ne. Dja ga arkum ikabẽn jarẽ. Ba ibê Bẽnjadjwỳr Jeju dja ga arkum ikabẽn jarẽn arkum, “Ẽ, ba ije idjubôko kanhêtireo 7 ne 'amỳnhja, ne ba kẽn karỳro ngônhpôktio 7kam imrãnhja, ba. Ba ne ba ar amã ikabẽn ne.

Éfeso Ponkonya Itekare EtaMoropai taꞌpîiya: —Éfeso pon soosi koꞌmannîꞌnen inserî pia kaareta menukakî, see warantî taatoꞌ:Sîrîrî itekare wanî umaimu pe. Uurî manniꞌ asakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtaiꞌnon kaiwanoꞌyamîꞌ wanî uyenya meruntî winon yaꞌ. Moropai eraꞌmapîꞌse asarî koꞌmannîpî manniꞌ asakîꞌnan miaꞌ pona tîîmoꞌtaiꞌnon konekasaꞌ ourokon apoꞌ yaponseꞌ koreꞌta pîꞌ.

Kõmẽn 'Ep yõg kuxa mãm xop pu hãm'ãktuxTu xe:—'Ãpu kax'ãmi pexkox yõg nũ'kutnã'ax pu nõm te kõmẽn 'Ep yõg Yeyox kopa kuxa mãm xop pẽnãhã'. 'Ãpu kax'ãmi', hu:“'Ãte xa hãm'ãktux. 'Ãte mãyõnnãg te' 7 tat 'ũgyĩpxe'e hã, tu hãpkumep kuyãnãm tat'ax yãnãm 'ãta yĩxux kote'.

— Cartadup cuy etupmubararak Éfeso ka watwat kukukat awẽwẽaptum- -Jesus kay itabucayũ kukukat awẽwẽaptum — io'e owebe onõg̃pikadiat.Õn ma kasopta kug̃ oba'at kadi. 7 beata kug̃ õn. Lamparina'a mũn pidase õn cũg̃cũg̃- -7 beayũ pidase- -ouro mug̃ẽg̃ẽyũ pidase. Jeyawẽ õn.

Ta hã hꞌyy kaꞌeeh do Epeso panang bä habong do hã Jesus maherꞌoot do hahỹỹhTi taky hadoo:—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Epeso panang bä habong do hagꞌããs do hã:

E²fe³so³thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³tih³nxe³jau³su²Nxe³nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Ũ³wha²li¹txa²hẽ³li¹. E²fe³so³thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txa² Txa²wãn³txa² yxo²ĩ²sxã³ yxau²xai³tũ̱³ka̱³txai²na² sa²kxai³lu² a²hxi²kan¹jah¹la² ũ³wha²li¹lhi¹hin¹jau³su² nxẽn¹te³nah¹lxi¹:“Nxex3sah²lxi³wxi¹. Txai²na¹xai²na² hi³ka²ta³nãu³xai²na² 7 nxe³ka³txa³ti³nãu³xai²na² hxi²tẽ³nha¹ka³txai²na² txa²yxo²wãn³txai²la¹wi¹. Sxi²ha² sa²kĩ̱³ki³ka³txa² ou²ro²ka³txai²na² 7 nxe³ka³txa³txi³nãu³xai²na² nu²ki³ye³lã³nãu³a² ai³lha²thet3ta¹kxai²na² txa²yxo²wãn³txai²la¹i¹.

Iraiti Éfeso Nali Tyaoniterenae Ana— Exakere haxairahena tyakekohatiyenai hotyali Éfeso nali tyaoniterenae kaxaikotyasehare ana: Exe iraiti atyo etake 7-se xorese tokitere hakahe fihi maniya hoka 7-kase ouro nomakere xaokanatyakalatinae nenekesene tonitere niraene.

Jesus Cristo kaija'ari Éfeso sidajia vahojaki vakadimoni ida papira athiniJesus Cristo kaija'ari Éfeso sidajia vahojaki vakadimoni hida papira athini. Jesus hora honariavini va'ora vaka'da'diki okajirihivini, va'ora nava'isohira kaimoni hihida athia. Jesus va'ora ni'aha:—Hovani ogathira ada 7 boviri ipohina osa'a aniaja. 7 lamparina fori hiki kaathiraki ouro amonahaki kahararakhamania oadahaki ho.

Deus soho Sesus tuktsa bo asaktsa Epeso eze mynakykpykyknaha.Sesus hi:— Uta tsiwataha Sesus tuktsa Epeso ezektsa myspirikpokotsa bo tsimy. Ipe tsimy:“Uta hi Sesus byrisoiktsa ty kapanuryk taba sete ahatsa ty paik ikykarata”. Sete rikatsa suk tazahara buruk pitabaka. Rikatsa suk eze ouro ty suknihitsa.

Miꞌi hawyi Aheykeꞌet Iesui toꞌe uhepe — Iuwãu e mio tã etiwan no uimohey haria tawa EWESU apykok hat pe tawa Ewesu piaria etiat. Mio tã ereꞌe — Pyno atikyꞌesat ereĩneꞌen uipo pe katupono tukupteꞌen uipo sese kai raꞌyn 7 waikiru koꞌi ewy 7 ok takaria Tupana mõtypot yat piaria apykok haria e. Uito ti uhewyry eipyꞌasetpe aikotã aikotã ariãty yt hẽtyhot kahato i rakat moẽtyhot hat ewy e. Uhewyry eipyꞌasetpe eimoẽtyhot hamuat e. Eipe wẽtup haga 7 haga pyꞌasetpiat ariãty eiam ewy mekewat 7 ariãty wẽtup eiam hekat rakat pyꞌasetpuo e.

Koyuhópeti páhoenokono xâne imokóvokutike ya pitivóko koéhati ÉfezuIna kixopónumaka:—Hara ákoe yitóxinoake ne inuxínoti itukéti imokóvokutike ya Éfezu:“Hara koe emó'uinombinoe, undi namukoâti ya pe'úkuke vô'u éxopeke ne seti koeti hékere, undímaka ixómoti yóno xapákuke ne seti koeti íhaku yúku ainóvoti ôro:

Éfesokãharãre ohâ'ke niî'Jesu Cristo a'tîro niîwĩ:—Éfesokãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́re a'tîro niî ohâya: “Yɨ'ɨ̂ sete yõkoáre diakɨ̃hɨ́kãha amukãpɨ kɨó'. Tohô niikã́ sete sĩ'óo'se ouro me'ra weé'kepagɨ wa'teropɨ sihâ'.

Efesoćhu chalapacücunämanmi willacunJinaman'a niman: “Efesoćhu chalapacücunäpa willacüninman cay niyäta isquirbiy:Chay allï maquinćhu anćhish uyllurcunacta uywäcämi, jinaman ürupïta luläśha anćhish candilïrucunap ćhawpinćhu pulïcämi niyäśhunqui:

Épézu ãma ĩsazei'wa norĩ ma rotizé wasu'uTawamhã Zezusi hã ĩ̱tẽme ĩwi hã ma tô duré ĩ̱ma roti, ãne:— Zuwã, te za oto ĩrob'ui'é, Épézu na 'ri nho'õmo nhisi ãma ĩ̱zazei'wa norĩ 'madâ'â'wai ma. Te aima ĩwaihu'uzém na te za tãma ĩrob'ui'é, ãne:“Wa hã wa ĩ̱si'uihâ na aima roti za'ra wa'wa, wasi hã 7 na ĩhâiba za'ra hã ĩ̱nhib'rata nhimire niwĩ te ĩtété za'ra hã, duré 7 na rob'uiwẽzé sima'warazé wa'wa 're ĩ̱morĩ hã, oru 'manharĩ wa'wamhã.


Onyrihpyrykõ waro ase, ỹme oerohtopõpyrykõ roropa. Penekehpyra oehtopõpyrykõ waro roropa ase. Iirypyrymãkõ rypyry se pyra oexirykõ waro roropa ase. Ynara kananõ mã, ‘Ywy roropa Ritonõpo nymenekahpyry ase imehnõ amorepaneme,’ kananõ zae ehtoh tukuhse oya xine. Ajohpe toto ehtoh waro toehse matose Ritonõpo nymenekatyãme pyra toto exiryke.

Na pa hte tanhmã mẽ ate amnhĩ nhĩpêx to ho apa hã mẽ apumunh mex o ixpa. Na ka htem inhmã amnhĩ nhĩpêx mex nẽ pa ja hã mẽ apumu. Mẽ kot ixtã mẽ anhĩpêx kati htã ka mẽ kutã amnhĩ to htỳx nẽ ixkaga hkêt nẽ. Nẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjê hkôt amnhĩ nhĩpêx o ri apa hkêt nẽ. Nhũm ixte mẽ awỳr mẽ rẽnh ã amnhĩ to hêx xwỳnhjaja mẽ awỳr pan pôj ka mẽ aprĩ hã mẽ kot amnhĩ to hêx ã mẽ omu. Hãmri nẽ tee ri mẽ kot amnhĩ nhĩpêx ã mẽ omu nẽ amnhĩ nê mẽ hanor kurê kumrẽx. Ãm hãmri na ka htem ã mẽ hipêx anẽ.

Nimarotari ikinika hĩkamakiti. Nimarotari itori parĩkatxi pamimari hĩkama. Parĩkatxi kamimari inakasaaki, kona hĩtakanapari. Maerekati kamakani apokasaaki hĩtemoni, kona hĩte apakapana. Apokapeka apanakini kãkiti hĩtemoni. Itxana: “Teoso iokanatakiniraua ate.” Txamari, kona atão ninoa sãkire. Nimarotari kona hĩte auiritana ninoa kaminiri maerekati. Hĩte atamakaerekatana. Eereka himarotari kona atão ninoa sãkire.

“Tutuze urâ idânârâ urâem amânhetybymo. Ton-honre minasemo ize wato ara lelâ amitomoem. Toenzepa tâsenagazeze minasemo, yeinwândyly mâinmopa olâ âmaemo. Konokuze kulâ, ‘Cristo xina igononi iwâgâ agueze’ kewâni modo, agueduo, tâpaunzeze âmaemo, âkealâ, âkealâba warâ awyly mâuntuhomoem. Tutuze olâ urâ, aguelymo mâinwâmpyra mawylymo, kewâdylymo kulâ awylygue.

Naꞌaw izeꞌeg Ew tawhu pe har wanupe nehe kury. — Akwaw penemiapo kwer ihe. Pemaꞌereko katu peiko ihewe. Akwaw pemaꞌereko katu haw. Hemuꞌem maꞌe pepyr har aꞌe wà, ipurawy kar wer Tupàn hape rehe peme aꞌe wà. Nan kwaw pa. Napepytuꞌu kwaw herehe pezeruzar ire. Akwaw pepytuꞌu ꞌymaw ihe. Heta amo ikatu ꞌym maꞌe iapo har pepyr aꞌe wà. Napezeruzar kwaw wazeꞌeg rehe. Akwaw wazeꞌeg rehe pezeruzar ꞌymaw ihe. — Uruiko Zezuz hemimur karer romo ure, iꞌi muaꞌu amo peme aꞌe wà no. Pezeapyaka katu peiko wazeꞌeg rehe. Numumeꞌu kwaw Tupàn zeꞌeg azeharomoete har aꞌe wà. Aꞌe rupi, — Hemuꞌem maꞌe romo peiko, peze wanupe. Aꞌe rupi napezekaiw kwaw wanehe. Akwaw wanehe pezekaiw ꞌymaw ihe.

“Xee aikuaa peẽ kuery reko. Xevy pe pembaꞌeapoa haꞌe peĩ atãa voi aikuaapa, haꞌe heko vai vaꞌe kuery ayvu re ndapejapyxakaia guive. Peaꞌanga apóstolo onhemoingo rive vaꞌe, haꞌe vy ijapu vaꞌe memea peikuaa.2 Coríntios 11.13-15

Ejitaɡ̶awatiwaji jowooɡ̶odi ane ɡ̶adoenataka. Jowooɡ̶odi meliodi mabaa, codaa madinatiitalo niɡ̶inoa ane dakaketaɡ̶adomi, codaa me daɡ̶akati madinatiitiogi oko abeyacaɡ̶aɡ̶a anidi ɡ̶adiwigotigitiwaji. Jowooɡ̶odi madineenitiogi niɡ̶ijo anodi me liiɡ̶exegi Aneotedoɡ̶oji pida aɡ̶ewi, odaa jaɡ̶anati me awitakaɡ̶aɡ̶a.

—Opokwaha hete ji, ei Jesus'ga. Peporavyky hete pe pejikovo nhinhi'ig̃a rupi penhimomiranama. A'ereki pe ndapepotari okote'varuhuve'g̃a pepyteri pe. Ojipe'g̃a uhu pe pyri pe mbo'epota ore ko Cristo'ga moirũharamo javo. A'ero pe ei: “Mara'ngu po g̃a gamoirũhara'g̃a? Mara'ngu po Tupana'ga g̃a mbuhuruka nhande pyri tombo'e ti g̃a onhi'ig̃a rehe? Tihepia ti,” pe'e pe. G̃andeaporog̃ita mombaragwahavame pe ikwahavi g̃a'mbea. Nhimoirũhara'g̃a rũi ko g̃a, a'e ji, ei Jesus'ga.

Ãjag tỹ nén han mũ ki kanhró sóg nĩ, he ti, hemnĩ iso. Vãsãn ãjag tóg tĩ. Iso krónh ke tũ ãjag tóg nỹtĩ. Ũn jykre pãno ag tóg ãjag mỹ kórég nỹtĩ. Ãjag kãmĩ ũ tóg ón kỹ: apóstolo vỹ tỹ ẽg nỹtĩ, he ja nỹtĩ. Ag jykre tugnỹm kỹ ãjag tóg ag ón mũ tag to ag pan.

—Koꞌãy anhemonheꞌẽse nde-vy, heꞌi ohai uka-vy. —Aikwaa porã-ma nde rekoha. Erembaꞌapo apo porã meme. Eremboykepa voi teko rei-rupi oiko vaꞌe kwéry pendéhegwi. Ndererovia reíry ave enterove vaꞌe-pe. “Xe Tupã Nhandejáry remimondo vaꞌe” heꞌi ramo peẽ-my, erejeapysaka porã ereikwaa porã hagwã ijapu vaꞌe paraꞌe, Nhandejáry nheꞌẽ mombeꞌu ãꞌã ãꞌãha rei paraꞌe, Nhandejáry nheꞌẽ tee omombeꞌu vaꞌe paraꞌe, oakã-gwi rei paraꞌe omombeꞌu nheꞌẽ. Ereporandu kwaa voi nheꞌẽ-rehe. Ha nde katu ndererovia moꞌãi voi ijapu vaꞌe nheꞌẽ. Aikwaa-ma katu xe nde rekokwe.

Aaõmysỹdỹỹna wiwihikỹ reeryre, awoxierysytere tule. Hãbu bina tiu aitxerenaõna toite. Inyõ Deuxu deòdumy iximy uritere rybedu, teurihitenyte. Kia iruirybe teerytenyte.

Pẽnemiapofera je akwaap. Kwaiwete ꞌã pejeporowykyau jee. Je rerowiareꞌema ꞌgã ꞌã pẽ nerekou tyweaete je rerowiaramũ. Aꞌere ꞌã pejejereko tywera upe pẽnuag pejejemogyau pejepoireꞌema je rerowiar awi. Mamaꞌe tywera apoara ꞌgã nee ꞌã pejeporomutareꞌemamũ. ꞌGã amũ ꞌã ꞌua owaẽma pẽ nupe aiꞌi. “Jejui ꞌga ꞌã ore mut pẽ muꞌjau ojeꞌeg are”, ꞌjau futatee ꞌã ꞌgã ꞌua pẽ nupe raiꞌi. Aꞌere ꞌã neperowiaraꞌnei ꞌgã naiꞌi. “Aꞌjea sipo Janeruwarete ꞌga ꞌgã muri?” ꞌjau ete ꞌã pẽẽ pejejaupe raiꞌi. ꞌGã jeꞌega renup katu re ꞌã pẽẽ ꞌgã kwaapa raiꞌi, ꞌgã ꞌme kwaapa raiꞌi.

Gar ikabẽnkôt ar amijo aba ba arỳm omũ. Ar adjàpênh rax, ar aje ijãno adjãm ne aje ikanga kêt ba arỳm omũn kam ikĩnhkumrẽx. Nã gãm ar abê me axwe kĩnh no kati ba arỳm omũ. Nhym me wã we kute ‘Jeju kute ar ijanor’ anhỹrja gar te kabẽn mex jabej kam aman kam arỳm prĩne mekmã akato. Me wã ne me 'êxnhĩkumrẽx. Me tãm ne gar arỳm mekmã akaton abê me kĩnh no kati.

Epuꞌtî pîꞌ wai tamîꞌnawîrî îꞌ ankupîꞌpîkon. Kureꞌne eesenyakaꞌmasaꞌkon epuꞌtî pîꞌ wai, tîrumakai pra. Teuren tuꞌke amîrîꞌnîkon yonpa tonkon seruꞌyeꞌkon erepamîꞌpî aapiaꞌnîkon unaipontîꞌsan pe tîweꞌkuꞌse. Tîîse inkamoro wanîꞌpî seruꞌyeꞌ pe. Seruꞌyeꞌ pe inkamoro wanî epuꞌtîꞌpîyaꞌnîkon. Mîrîrî yeꞌnen, toꞌ maimu pîinamayaꞌnîkon pra awanîkon.

'Ãte 'ãxop yõg hãpxopmã'ax yũmmũg. 'Ãte' yũmmũg 'ãxop te hãpxopmã max punethok, tu Yeyox tu 'ãxop pip ka'ok. 'Ãte' yũmmũg 'ãxop te' tot 'ohnãg tik kummuk. Tik kummuk te: ‘'Ũgmũg pip Yeyox yõg mõ'pok xop kopah.’ Kaxĩy. Pa 'ãxop te yõg hãpxopmã'ax kopit, tu' koit yũmmũg.

Wetaybit cũg̃ ma juk adi epekuku iam. Wetaybit cuk adi epeyekapikpik cĩcã iam. Eyetaxi dak cuk adi epesop ipiat'ajojom. Xipat'ũmayũ kay g̃u jĩjã dak eyju. Jewexe Jesus emumujũyũ dak cuk adi epesubuyxijojo- -“Jesus a'õbi oceju kawẽn idipat muwẽnuwẽn eywebe” i napa ma e'e'ukayũ. Eyetaybit napa ma e'em ip iam.

Ỹ hapäh sahõnh hẽ bë moo bok doo. Takꞌëp Pꞌop Hagä Do wë bë moo bok ỹ hapäh. Hꞌyy ganajëng doo me bë gadoo bë ahoop do ỹ hapäh. Dooh bë gado bä bë mahang nesaa do moo hebꞌooh do ỹ hapäh. Bë metä wät, ỹ hapäh, nanäng ajyy daap menꞌyyh doo, ‘Kristo mejũũ do ãã’, hanäk doo. Daap ti ramenyyh bë hapëë däg kän.

Wxa²nũ̱³ka̱³txi³nãu³ ĩ³nxai²na² ĩ²nx2ti³te²sa¹i¹. Yxau²xai³lyah³lxin¹ju³ta² ĩ²nx2ti³te²sa¹i¹. Nxũ²kwa̱i³lxũ¹sxã³ o²la³kxi²sxã³ yxau³yah³lxin¹ju³ta² ĩ²nx2ti³te²sa¹i¹. Ko̱³nxe³ti³ kãi³te²la³ te³nxa²lxan³tai¹ti²tu³wi¹. Txa²sa³wit3su² ki³lxo³tain¹tai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ ĩ³wa³ka³nxe³sain³yah³lxi³sã²nĩn¹tai¹ti²tu¹wi¹. Nxe³yãn¹ta¹ ĩ³ki³ha¹kxi²nẽ³tũ̱³ka̱³txi³sa²kxe³su² a³ya³tain¹yah³lxin¹tai¹ti²tu³wi¹.

Waiyekehalakita nomani xisomiterenae. Kalore xahaka nomani, hoka maisa ximaxahareta xihatene kakoa. Maisa iniyalahare nomaseharenae xawaiyetita. Xahasakaharetita Jesus niraine kakoare aokowitereharenae, xakore hoka maoseratyaliyenai atyo. Nikare xamokahitene xawaiyore ekakoaha maheta.

A'onira ooga'oamanija, jahaki ida avakadibadani, karahoki ida. Nahina jahariki namithani kaba'i avakadiania, ni-hora avakava'ipahini'iki. Ni-va'ora avava'ahaki adani ija'ari hojai jaharikia vakahojaibakhiaki avakadiania vahojana. Deus athi avikhava abono vihina-ra vakahi'badaraki adani. A'onivani avakaijo'aki ida vakadivarani, oniani ida korijanahi abono vihina va'ora avarigavini hija.

Utakta kapehawy ipe my:“Utakta ahanyba hỹ. Hawa tarabajaziu tsikykaranaha humo botu iktsa iky. Hawa tsimyzurukunaha humo ana kino ahanyba. Kahumo sinini tsikykaranahaze ahapunihikrẽtsa tsikyziknaha. Kytsa simysapybyitsa nikaranaha batu ahakparawy. Asaktsa ahabo zumunahaze tihi katsaktsa Deus wasaniha makzohotsa zispihikbatakanaha. Simyspihikbatanikitsa soho ikiahatsa sakzohotsa ja tsikaha. Siharere humo batu ahaspirikpo asaktsa zahaspihikbatakanahatsa iwatsahi ahamytsatyhaĩrẽtsa.

Uimohey haria tawa Ewesu piaria worohoꞌokuap kahato eipe. Uipotpap nug kahato haria eipe are e. Yt eipohep hin i uheropat hap ete e. Yt eweikyꞌe hin i yt naku i nug hap neꞌi. Atikuap eheko waku hap. Karãpe wẽtup ok putꞌokꞌe eimuꞌe hamo turan hepamo ihay eweimohey sio uhehay wo sio yt hap kuap hamo e. Maꞌato yt uhehay i neꞌi pote meremo — Eso i rat eweiꞌe tope. Ewehãꞌãg kahato mekewat sio Tupana mipoꞌoro wẽtup miit sio tuwehay pyi neꞌi hap kuap hamo e.

Énjoa ne kixeku itíkivonoe, enepone kixeku ke'ítukeyi ya índukeke ákoyea kemúya'ika iséneu. Énjoa ákoyea sikó íxea ne váherehiko xâne xepákuke itúkea âha itúkea. Énjoamaka hixépinoe ne xâne koyúhoti itúkeovo mbáhoe itea ákoti akaná'u. Koati yexoâti itúkeovo semékenovo'itihiko.

Niî pe'tise mɨsâ weesére yɨ'ɨ̂ masî'. Mɨsâ da'rasé, mɨsâ wãkû tutuasere masî'. Tohô niikã́ yã'âro weerã́re mɨsâ ɨatísere masî'. Mɨsâ basi ãpêrã naâ niisétisere ĩ'yâ masi'. Naâ ‘Jesu Cristo bese kũú'kãrã niî'’, niîma. Tohô niîmirã, niîtima. Tohô weérã naâre ĩ'yârã, ‘Niî soorã niîma’, niî'. Mɨsâ naâ tohô weesére masî'.

Ya'a tuquictam yaćhayá ima lulaśhayquitapis, allicta lulapäcuśhayquitapis, imacta ñacal jinalla awantapäcuśhayquitapis, mana allin luläcunäta mana awantapäcuśhayquitapis, chaynütac ‘Jesuspa puydï caćhancunam capäcú’ nil casquishcunäta chalapapäcuśhayquitapis.

Épézu ãma ĩ̱zazei'wa norĩ, uburé 're aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã ĩ̱ma waihu'u pese di. Asimi'ẽ na te ĩ̱ma 're ĩromhuri pese za'ra wa'aba mo. Da te aima 're rob'manharĩ za'ẽtẽ za'ra wa'aba mono nherẽ, aiwasété u 're aipizari za'ra wa'aba mono õ di, apâ. 'Re ĩdanomro wasété mono norĩ nhimiroti hã te 're ĩwẽ'õ pese za'ra wa'aba mo. Ni'wa hã Zezusihi zadawa wasu'u'wa na aima siwasu'u za'ra wa'aba wamhã, awa'awi 're saze za'ra wa'aba mono õ di. Ĩsimiroti hã te a'â 're ĩwapari za'ra wa'aba mo. Tawamhã ĩ'uwaibaba'õ na te te aima 're sadawa wasu'u za'ra wa'aba mono wamhã, awa'awi te asina 're ĩwaihu'u za'ra wa'aba mo, ĩsadawa nhipese na. Taha wa, te ã norĩ hã 're ĩwẽ'õ za'ra wa'aba mo.


Penekehpyra matose. Metuarimatose ypoetoryme oexirykõke, poremãpyra roropa matose.

Nẽ mẽ kãm ixkurê xwỳnhjaja kot tanhmã ixtã mẽ atomnuj tỳx to htã ka mẽ kutã amnhĩ to htỳx nẽ aa ixkaga hkêt nẽ. Nẽ ixkôt amnhĩ nhĩpêx mex rãhã ho ri apa. Ãm hãmri na ka htem ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri apa.

Himisiritaãka nisãkire hĩsãpiretini xika, iuaritika himĩteenekari ikinipoko nota ĩkapani. Kona hĩsãpaka hĩparĩkauatini nota ĩkapani.

Ynynonro keba modo inagazedâmo, yeinwândylymogue. Mâzenagazeolymogue kulâ yeinwâmpyra mipyra olâ keankâ âmaemo. Toenzepa wâne mâzenagazeomo, tuomareba mipyra olâ mataunaguynre.

Pepuraraw maꞌerahy kwer peiko. Napezàn kwaw ipuraraw mehe. Napepytuꞌu kwaw ikatuahy maꞌe iapo re. Napepytuꞌu kwaw herehe pezeruzar ire. Nan. Pekàg tuwe maꞌerahy kwer ipuraraw mehe.

Peĩ atã, haꞌe xerery rupi pendekuai ramo pendereko aꞌãa rã pendekuerai eꞌỹ re peropoꞌakapa guive.

Jiɡ̶ixomaɡ̶ateenitedijotiwaji ɡ̶adawikodico, codaa meliodi mawikodee Ee leeɡ̶odi, pida aɡ̶ica daɡ̶akaami agecaɡ̶alodipi.

—Penhimomirana pe pejikovo nhinhi'ig̃a rupi. Pejikoga g̃waramo ji rehe pe peporavyky pene'õe'yma.

Iso tar ãjag tóg nỹtĩ. Isugrĩn ãjag tóg jagtar, ge ra ãjag tóg iso krónh ke ja tũ nĩ.

Xe aikwaa ave erehaꞌarõ teeha. Ha erehasa asy asy-ma xe-rehe ha-py. Na nde kweráiry vyteri joty xe raꞌarõ-vy.

Kaiboho tawoxieryterenytenyte. Tule aõhõkỹmy tatỹỹnytenyte waòraru‑ki, wijile tule wahe.

Mamaꞌeay upe ꞌã pẽnuag je ree. Nepepoiri ꞌã jeporowyky awi raiꞌi— ꞌjau ꞌga ikwasiarukaa jee.

Nã gãm ar ijãno djan amibê ijo abiknor kêtkumrẽx ne. Nãm me ikôt ar ajo ajkẽ gar tu ate akrãn aje amibê ikanga kêt ba arỳm omũn kam ikĩnhkumrẽx ne.

Moropai mîrîrî wenai irumakayaꞌnîkon pra awanîꞌpîkon. Tamîꞌnawîrî aweꞌtarumaꞌtîtoꞌkon yapîtanîpîyaꞌnîkon uwenai, tîrumakai pra, moropai yairî maꞌre teenai pra.

'Ãxop te hãmmax hip. 'Ãxop yã yõgnũ xop, hu 'ãxop xũy, pa 'ãxop te hãpxopmã max kux 'ohnãg.

Itabut'ũmayũ juk adi ipiat o'supi'ajojoat eywebe, eyetabut okay buye. Eyetaxi bit epesop ipiat'ajojom. Eybu'u g̃u juk adi epesop eyetabut am okay.

Hꞌyyb jawyg gó bë gado hadꞌyyt hẽ baad nadoo do hëp ỹ nꞌaa bë ahoop doo. Ỹ hapäh, ti dooh bë hꞌyy gejë hõm bä.

Te²yã¹nxe³sxã³ ha³lo²a² ko̱³nxe³kxi¹nx2ti³tai¹ti²tu³wi¹. Txa²wãn³txa² sa²yxo²wet1sah¹lxin¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² ye³khãuh³lxa³thi¹nx2ti³tai¹ti²tu³wi¹. Nxe³kxa²ha³ta̱³nxãn²ti³ hai³txi³ ã³na¹sah²lxan³tai¹ti²ti¹. Hãi¹nxe³sxã³ thãi³ti³la² wi¹lo²la³kxi²yah³lxin¹tai¹ti²tu³wi¹.

Heko xisaona noximi ximaxamaikoharenehareta, iniyalahare xakore xikaxomokaka nohiyeti hoka. Maisa ximaxahareta hekoti.

Kodija'ari avihini mani ida vahoariha a'onira vanajahariharivini hija, kaba'i ni-hora avakava'ipahini'iki, hora avavakaijokabakhia'iki a'oni.

Kytsa kaharere bo yhỹ ahabyitsa mykaranaha sispirikpobyitsa tu pahasukyrykynahaze ikiahatsa ahakubyrisorokrẽtsa ziknakaranaha. Sihumo batu ahasukatsihik kahumo sinini tsikykaranaha.

Ewehoꞌopot kahato raꞌyn uimohey hap upi e uimohey motꞌi haria eipe e. Taꞌi uheropat motꞌi kahato haria eipe pãi are.

Koatímaka ipíheti tumúne hékinu ákoti kirikâ, koane êno keítoponivo kotíveti vo'ónguke, ákoti ivakápu iséneu.

Yeekãhásere da'rárã, mɨsâ ɨpɨ́tɨ pi'etíwɨ. Mɨsâ teé pi'etísere nɨ'kawɨ́.

Jinaman ya'a-laycu ima ñacaycunacta ñacal mana jucmanyällal masïsu śhaycapäcuśhayquitapis yaćhayämi.

Da te 're ai'ruiwapari za'ra wa'aba mono wa, 're robzépata za'ẽtẽ za'ra wa'aba mono nherẽ, 're ĩ̱rẽme za'ra wa'aba mono õ di. Ĩ̱wi 're aipizari za'ra wa'aba mono õ di. Ĩ̱'ãma si te 're aihâimana nhiptete za'ra wa'aba mo.“Ãne wa tô te 're aiwaihu'u za'ra wa'wa, 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mono zém na hã.


Yrome toiro ohxirorykõ se ase, ypyno hkopyra matose osemazuhme ypyno oehtopõpyrykõ sã pyra matose toehse.

ãm mẽmoj pixi na ixpê omnuj. Amnepê mã kormã mẽ ate ixkôt amnhĩ xunhwỳr nyw ri na ka prem amã axpẽn kĩnh nẽ axpẽn to mex o ri apa. Nẽ mẽ amã axpẽn tã ma ho te mẽ amã amnhĩ tã ma pyràk o axpẽn nhĩpêx. Tã tanhmã ajamaxpẽr to nẽ axte ã axpẽn nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Jao te mẽ amã ixkĩnh kêt pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Pa tee ri ja hã mẽ apumu nhũm ja inhmã mex kêt nẽ.

Ikara hĩkamakiti erekari, txamari hĩtakanapari hĩtiretinino. Merepanika hĩtiretano.

“Tâlâ olâ inwentâdomo. Waunroem yeinwâmpygueduomo ywynedylymo ara inkâba ywynedylymo iwerâ.

Pitài zo maꞌe penemiapo kwer naꞌikatu kwaw ihewe. Kwehe mehe heamutar katu pe. Naheamutar katu kwaw pe kury. Ko ꞌar rehe heamutar katu haw uzawy heamutar katu awer izypy mehe arer aꞌe.

Haꞌe rami avi pendereko regua peteĩ ma naxembovyꞌai, mbaꞌeta pejepeꞌa ma jypyꞌi mborayvu rupi pendekuaiague gui.Mateus 24.12, 13

Pida ida ane jinaditaɡ̶adici niɡ̶ida makaamitiwaji, aɡ̶aleeɡ̶ademaani daɡ̶a liciagi niɡ̶ijo jotigide maleekoka ademaani.

Jypya pe ji arõhetei. Ag̃wamo pe ji aro'ĩ reki. A'ea ji ndapotari, ei Jesus'ga.

Hã ra sóg nén ũ sĩ tó sór mũ, ãjag mỹ. Ãjag tỹ nén han mũ ũ tóg inh mỹ há tũ nĩ. Ãjag tỹ inh ki ge vén kỹ ãjag tóg iso há tãvĩ nỹtĩ ja nĩgtĩ, kỹ tóg há tĩ ja nĩ, hã ra ãjag tóg ũri krónh ke mũ.

Upéixa nde rekokwe porã jepe ndavyꞌapáiry vyteri nde-rehe ndaxe rayhugwasuvéi-magwi. Yma nde xe rayhu tee voi vaꞌekwe. Ha ãy katu ndaxe rayhuvéi-ma. Ne manduꞌa kuꞌa kuꞌa rei-ma xe-rehe. Nde resa yvuku rei-ma mombyry-gwi xe-rehe. Upe vaꞌe nde rekoha-rehe xe ndavyꞌái voi.

Kiaremy tahe sohojile wadee ibinare. Iwese juhuu waluu wesemy aõkõ wiji ahãtenyte.

—Aꞌere je mamaꞌe mũ re je jeꞌegayi pẽ nupe. Je rerowiaa ypy ypy we ꞌã pejeporomutaramũ je ree nanimenime rakue. Aꞌere ꞌã pẽẽ ꞌawamũ inãinãnĩꞌĩ etee pejeporomutaramũ je ree.

Bep mỳjja pydji ne ba omũn ikaprĩre. Amrẽbê ar aje amim ijo amirĩt totokbê ne gar amã ijabê ne jakam arỳm amã ikĩnh ngrire.

Tîîse îꞌ taatouꞌya man tarîpai apîꞌnîkon. Inîꞌrî kureꞌne uyapurîyaꞌnîkon pra eenasaꞌkon naatîi eꞌmaiꞌ pe uyapurîꞌpîyaꞌnîkon warantî. Moropai ayonpakon saꞌnamayaꞌnîkon pra eenasaꞌkon. Mîrîrî man morî pe pra.

'Ãxop te hãmmax mĩy, pa 'ãxop te hãpkummuk mĩy kamah. Yã hõmã 'ãxop tek putup pax max, pa hõnhã 'ãmhok.

Imẽnpit soat g̃u eyekukuap xipat oxe. Koap pima okukpin cĩcã og̃uy eyxe. G̃asũ bit ka'ũma. Okukpinsũ ma eyxe g̃asũ bit. Imẽn xipat g̃u.

Ti hadoo né hẽ, sét hẽ ti ỹ ganenꞌaak bë hã: Dooh ỹ bë kamahä̃n wäd bä, pooj jé ỹ bë kamahä̃n wät doo da.

Nxe³ta¹ kxã³nxa² a³lxi²khaix1sah¹lxin¹tai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ hĩ¹nai²na² jũ¹nxa² so¹lxi³ a³lxi²sah¹lxi¹lxi¹. Ju¹tai²li² ten³sa²nxa³nhai¹.

Xakore hoka inira maisa xawaiyeta nomani. Maisa atyo xawaiyetyare natyo hetatiye akereta.

Jahani kaba'i ida avakadihojai vara ovani'a'iki, ni-ovajahaki ida avakadihojai hoariha. Oogaki ida hora avanofijahakijanaravini. Kodiania avaabononi gahinai avanihavini vani hora avanofironijahakija. Ni-hora avanofibiininivini fori avihijanaki.

Iwa tsikykaranaha. Iwatsa tu kahumo tsikaeni zuba ahamypokzitsi anasoho humo mopamykysoko. Tapara kahumo tsimyspirikponahaze kahumo ahamypokzitsirẽtsa. Abaka batu kapokzi tsikaeni zuba ahamypokzitsi. Batu wasani zikaha.

Waku kahato eipe e wen maꞌato wẽtup yt naku i eikawiat yt uimowepit hin i hap toĩneꞌen. Saꞌawyꞌi uikyꞌe kahato haty wo maꞌato mesup yt saꞌawyꞌiwuat yt ewy i raꞌyn uikyꞌe eipe. Uiꞌatoiat uikyꞌe saꞌawyꞌiwuat hap ete e. Haty kahato uipyꞌa pe miꞌi hap uhete e.

Itea anéye íninjone ovópikunoe: Énomone ne ákoyeane akútea kêkunoe inúxotike, yaneko itikóvoikonoe xâne yupihóvoti ákoyea omótovonu okóvo.

Mɨsâ ãyuró weemíkã, apêye noho mɨsâre werê nemo sĩ'ri'. A'tîro niî'. Mɨsâ neê waro ma'í nɨ'ka'karo weeró noho weé wee'.

Chaynu captinpis caymi ichá cunca cuchuyniqui cayan: Puntanüñachu manañam canan cuyacuyniqui.

Tane nherẽ, marĩ hã te ĩ̱wi ro'wa'ré, te ai'ãma ĩwaihu'u za'ra wa'wa hã. Duréihã ĩ̱zazei 'rata za'ra wa'aba hawimhã, aré aima ĩ̱zawi pese za'ra wa'aba di. Aré aima dazawi pese za'ra wa'aba di duré. Tane nherẽ, oto aima dazawi prã za'ra wa'aba di, ĩ̱zama.


Wenikehpyra ehtoko ypyno oehtopõpyrykõ poko. Oorypyrykõ irumekatoko ropa, osemazuhme ypoko oehtopõpyrykõ sã oehtohkõme ropa. Oorypyrykõ onurumekara ro awahtao xine, oehnõko ropa ase oya xine, okyryrykõ syryhmase tosae, nãparina apony.

Kwa mẽ tokyx ja hã amnhĩ pumu nẽ akupỹm mẽ ate ixkôt amnhĩ xunhwỳr nyw ri mẽ ate axpẽn nhĩpêxta o akupỹm axpẽn nhĩpêx o apa. Kot kaj mẽ anhỹr kêt kot paj te mẽ apê mẽ anhõ kanê hpyr nẽ kapôt ã mẽnh pyràk o mẽ anhĩpêx ka mẽ ri apa nẽ gaa nẽ apikaprãr pa. Tã mẽhõ koja mẽ amỳr pê mẽ anhõ krĩ kamã mẽ kãm ijarẽnh o pa?

Hĩxinikariko merepitipanika hĩtiretinino. Uatxa poiãoka hĩtiretano. Iuaĩkana hĩkamariko merepitipanika hĩkamakiti atoko. Himatakanapakaniãri ikara himaerekani, patimari napokini hĩtemoni. Nimakatxakariko hĩtirikapite topãkini. Ininiã Teoso sãkire auiãkani !auaika ereẽ, himatakanapakaniãri ikara himaerekani.

Saguhoem ywynedomobyry enanâguewâdaungâ. Tâjityenzelâ itaungâ, iwerâ toenzepa ywynebyra mawylymogue. Toenzepa ywynedondaungâ, saguhoem ywynedomobyry ara. Odopâze urâ. Izepa wato aiedyly mâinmopa âmaemo-ro watay, inagazezemo urâ. Candelabru ejidydâpa ejikely wâne myara ise aedylymo, amidylymo mâungukeba âmaemo watay.

Petyryk muite ihewi. Muiteaꞌu peiko ihewi ko ꞌar rehe. Aꞌe rupi aꞌe peme kury. — Petyryk ikatu ꞌym maꞌe wi nehe ty wà, aꞌe peme kury. — Peho Tupàn hape rupi nehe ty wà, peho awer izypy mehe arer zàwegatete nehe ty wà. Aze napepytuꞌu kwaw ikatu ꞌym maꞌe iapo re nehe, aꞌe mehe azur putar pepyr ihe nehe, aꞌe tatainy iꞌok pà henaw wi ihe nehe.

Penemaꞌenduꞌa ke magui pa peꞌaague re. Pejeko rerova ke, pendekuai ju jypy peikoague rami. Haꞌe rami eꞌỹ rã pẽa py aju vy aipeꞌa ꞌrã pendevygua tataendy renda oĩaty gui, pejeko rerova eꞌỹ ramo.

Odaa jipokotaɡ̶awa manalakitibigetiwaji anodaaɡ̶eni maleekoka ademaani, adinilaanitece niɡ̶ida ɡ̶abatiigitiwaji, odaa awiitace niɡ̶ijo anenitiwaji jotigide. Nige daɡ̶a adinilaanitibecetiwaji, janagi, odaa inoɡ̶atice ɡ̶adoledaɡ̶axitiwaji miditaɡ̶a ane limedi.

Pekwahava'ja ti a'ero. Tapekwahava'japigi ti no. Nahanahã pe peko katu jypya. A'ea rupi pe pyryvamo. A'ea ti pekwahava'ja pepohia pejikote'varuhua hugwi pejeaporog̃ita rerojijyita ji arõhetea'java. A'ero ti pe ndekoi pejikoypyagwera rehe nehẽ. A'ero ti pe nhoarõhetea'javi pejikoheteavo nhinhi'ig̃a rupi pejogwerekokatuavo nehẽ, ei Jesus'ga. Po pe ndaperojijyi pejeaporog̃ita, a'ero ti kotihĩ ji ruri javo pe me nehẽ. Ako ti ji ga ja nehẽ – kiroki ga gwekyi hyapehava tokoa'javyme ti pyte'mbia rehe javo. Ga ja ti ji rekoi pe me nehẽ tapekoa'javi ti Tupana'gareheva'ero javo, ei Jesus'ga.

Ãjag tỹ vãsỹ iso tar ẽn mĩ ẽkrén nĩ. Ãjag jykre kórég tovãnh nĩ. Ãjag tỹ inh ki ge vén ẽn ri ke han mãn nĩ, iso há tãvĩ nỹtĩ mãn nĩ. Ãjag tỹ tag han sór tũ nỹtĩn kỹ sóg ãjag ki jun kỹ (sóg) ãjag tỹ néj tỹ kri vin jafã ẽn ma tĩg ke mũ, ha vemnĩ.

—Ne manduꞌa katu upe nde reko porãgwe-rehe. Ãy ae katu haimete ndaxe rayhuvéi-ma. Erova jevy katu xe-rehe nde resa. Ejevy jevy katu yma ne rembiapo porã nhypyrũgwe-rupi ereiko jevy hagwã. Ndererovái ramo nde resa xe rayhu porã jevy hagwã, aha vaꞌerã nde ha-py arova vaꞌerã ndéhegwi nde rataendyꞌy ererova eꞌỹ-gwi nde rekoha.

Kaiboho heka atyhyna‑ribi ahewo‑ò tadòòsetenyte. Kiaremy ta idi bexinohõtinymy bexirãhĩbenyke. Iwese juhuu atximahãte wese, ixityre boibekemy. Kiamy aõkõkeki, aloosòna mynyna ay‑ribi aritakre.

Pẽneaꞌaruꞌjaw iki je rerowiar ypy ypyawer are. Je rerowiaa ypy ypy ꞌã pẽẽ pejeporomutaramũ nanimenime je ree rakue. Mamaꞌea ꞌã pẽẽ iapou jeremifutar imũ etee rakue. Aꞌere ꞌã pẽẽ ꞌawamũ naiꞌjawe rũi pejemogy. Aꞌeramũ ki pẽẽ pejepoia pejetywer awi. Je rerowiar ypy ypyawera upe ki pejejewya nũ. Kasi aꞌe pe je tatarana apykawa peꞌai pẽ nui ne. Aꞌeramũ nipo pẽẽ jejeꞌega momeꞌwauꞌjapeꞌema pejejaupe.

Gop ar amim akaton wãnh ajaxwemã anhiren iwỳr amijo akẽx. Nã gãm ar ibê amiptàr mex ne. On ar ajte akubyn amã ijabên kam ajte akubyn imã apê kute amrẽbê imã ar adjàpênh ja pyràk. Dja gar ã anhỹr kêt ba wãm ar awỳr tẽn kam ar abê ngônhpôktiwã kaba nhym arỳm ãm djà kaprỳ.

Tîîse maasa enpenatatî, îꞌ kaiꞌma amîrîꞌnîkon atarimasaꞌ pîꞌ uupiapai. Mîrîrî pîꞌ teesenumenkai ayeserukon moꞌtanîꞌtî imakuiꞌpî winîpai. Moropai eꞌmaiꞌ pe ikupîꞌpîyaꞌnîkon warantî ikuꞌtî. Tîîse ayeserukon moꞌtanîpîyaꞌnîkon pra awanîkon ya, uuipî aapiaꞌnîkon moropai amoꞌkauyaꞌnîkon apataꞌseꞌkon yapai, moropai manniꞌ apoꞌ yawittanîpî yaponseꞌ moꞌkauya.

'Ãpu hãmpe'ãpaxeh. Hõmã 'ãxop te hãmmax mĩy, pa hõnhã 'a kaxĩy'ah. 'Ãpu hãpkummuk mĩy kux, nũy putpu mõg, nũy xe' mĩy 'ãxop te nõm mĩy hãmãxap. Pa 'ãxop te hãpkummuk kux 'ohnãg, kopxix 'ãxop hak mõg, nũy xut 'õg kuyãnãm tat'ax.

G̃ebum cuy epesop apẽn koap pima okukpin cĩcã eyju okuk iap kay- -apẽn g̃asũ bit eyju okukpin g̃u iap kay dak. Warẽmtag̃ ma okukap cuy epeyepere. Waram g̃uto okukpin cĩcã juy epesop okug̃. Eywebe warẽmtag̃ ma okukap epere'ũm pima bit, õn ma ojot eykay. Apẽn wuyju lamparina'a mũn muwedewedem wara'at muy ãm tũyap pe iap puxim eyju g̃u webekitkiyũm epesop. Jeymuwedewede õn. Warara'acayũ ma ojomuy webekitkiyũm eydieg̃.

Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa newë ta ti takꞌëp bë esꞌõõs doo, ỹ bë kamanahä̃n wät doo. Tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd kamehĩĩn. Pꞌaa hẽnh bë moo boo baad hadoo do pooj jé bë moo bok do paah. Bë tꞌyyd kamanehĩĩn bä, ỹ da ana bë wë, ỹ ado hõm da bë bag tyng tabasooh doo bä naa.

Nxe³sxã³ wi¹lĩ²nha¹jah¹lxi³hẽ¹li¹. Ĩ³ãin²ta³kxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Wi¹kãi³yah³lxin¹kai³ jã¹nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Yxãn¹ta¹ nxe³yah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ wa̱³li²na¹tu¹wi¹. Wa̱³li³na¹kxai²nãn²tu̱³ sxi²ha² sa²kĩ̱³ta³ka³txa² tẽ³ki̱³ka³tu̱³ ka³txã̱³xa² ka³txa² sa²wih³wẽ̱³no³ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Nxe³kxa² yã¹nxe³sxã³ a²nũ²a² ã̱³xai²na² sa²wih³wẽ̱³no³nx2ti³sxã³ txa²wẽ³ha³lxi³te²lo³tai¹na¹ha³ta²wi¹. Ĩ³ãin²ta³kxi²nha²lxan³kxai²nãn²tu̱³ nxe³nx2ta¹ha³ta²wi¹.

Xotyaxemahena xawenane hetatiye. Xahalakihena iniyalahare xawenane hoka hetati xisomiterehare xisomehitiya. Maisaiya hoka notyoa hoka xiyaokanatyakala kase enawenane aoseta niyeheta.

Vakava'ihoki bana ida mahi 'bo'dakari hora avanofijahaki'avini. Oniaro kari kodiania avarajahamisijahakiki a'oni. Avaabononi vaka'da'digaria bana! Vakava'ipahinika'oa bana ida avakadihojai asohiriki mahija kodiania avarajahamisi'ianavini. Hojai asohiriki-ra avakava'ipahinika'oarihi; avakadiania okhahi, oanija kaimoni ida avakadilamparina fori hiki, oniani ida kodija'ari a'onira nihajanarija.

Hawa ahasopyk mytsatytaha! Hawa tsipiksapybyrikinaha awatutaha! Hawa tapara kahumo tsikykaranaha atsawatuzoktaha! Ahasopyk ty tymoewy byizeka ahabo mozumuze aharika isapyrẽnikia piakse. Ustsa rika ahasapyekze piakse. Ikiahatsa kasohotsitsabyitsa tsimoziknaha, ustsa kytsa mysiwatawy asaktsa kasohotsitsa moziknaha ahasapyekze piaksenaha.

Pyno eiwanẽtup o aikotã saꞌawyꞌiwuat uikyꞌe haty wo ehepiat hap kape uimikyꞌeria e. Mesup uikyꞌe hap waure haria wo eweikupteꞌen e. Eweiꞌaipok to uhowawi i uikyꞌe pote areꞌe ehepe maꞌato yt pote ariot eheꞌariãty sasep hamo e. Miꞌi hawyi iꞌypyryp hap yn toĩneꞌen itote e. Koitywy 7 ariãty toĩneꞌen maꞌato ahasep hawyi ti aru eiwat pote iꞌypyryp yt naku i topyhuꞌat e. Eweiꞌaipok to uhowawi areꞌe ehepe tawa Ewesu piaria e.

Puyákapanapanoe yokóvo neko inúxoti kêku, motovâti ínixi ákoyeane melíke'eka kó'oyene. Konókoti ikétivexi iséneuke koane ípeki ne kixeku itíkivo. Yaúkapapunoe itíkopi kuteâti kixeku itíkivo inúxotike inâ hekônu. Kene enepo hákoti keyúseopovo, neíxapu vo'oku unge'éxoatimo ne itíkivo kouhápu'ikoti xâne enepo hákoti ipekôa ne kixeku itíkivo.

Tohô weérã mɨsâ neê waropɨ ãyuró weé'kere wãkûya. Mɨsâ yã'âro weé'kere bɨhâ wetiya. Neê waropɨ niiséti'kereta weeyá taha. Mɨsâ dɨka yuútikã, mɨsa yaá kurakãhagɨ sĩ'óo'kɨhɨre kõ'âgɨti.

Chayurá maynu calućhüña caśhayquita yalpaćhacul-ari wanaculcul allaycuycäćhu lulaśhayquita lulaycuy. Mana wanacuptiqui'a śhalcamul-pacham candilïruyquita quitäśhayqui.

Ma'ãpé, ĩ̱'ãma asipo're pu'u za'ra wa'aba. 'Re ĩ̱zawi pese za'ra wa'aba mono zém hawi ma tô asina ĩrosapari za'ra wa'wa. Taha wa, aiwasété wi, te za oto 're aipizari za'ra wa'aba mo, apâ. 'Re ĩ̱zazei 'rata za'ra wa'aba mono hawi, 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mono ne, te za oto apâ 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mo. Ãnei õ wamhã, aiwasété wi 're aipizari za'ra wa'aba mono õ wamhã, wa za atẽme ĩ̱morĩ za'ra wa'wa, rob'uiwẽzé sima'warazé hã ate wa'wa hã te aiwi âri za'ra wa'aba da. Te aiwi âri za'ra wa'aba wamhã, robaba di za oto, ate za'ra wa'wa hã. Ãne, wa aima waihu'u sirõmo za'ra wa'wa.


Yrome toiro oehtohkõ poko ose xine ro ase, Nikorai poetory tõ se pyra matose ipunaka, ysamo.

Nẽ mẽ kêp Nikoraw nhõ xwỳnhjaja na ka htem mẽ kot tanhmã amnhĩ tomnuj to hã mẽ omu nẽ ixpyrà nẽ apê ja hprãm nõkati nẽ mẽ hkôt ri amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ. Pa ja hã mẽ apumu nẽ ixkĩnh nẽ.

Auapitika atão hĩkamakiti, kotxi hĩte omanatari Nikoraito inakoni kamakiti. Nota apaka omanatari ninoa kamakiti.

“Koendâ lelâlâ, Nicolau eynynonro modo nhenomedâdomo izepa mawylymo. Ienudâba lâpylâ akaemo aidyly.

Amo ae maꞌe penemiapo kwer ikatu ihewe. Napeakatuwawahy kwaw Nikuraw hemiruzeꞌeg wanehe pe, taꞌe ipurapo kar wer ikatu ꞌym maꞌe rehe peme aꞌe wà xe. Ihe ihe no, naheakatuwawahy kwaw wanehe ihe no.

Haꞌe rami avi pendereko regua peteĩ oĩ xembovyꞌa vaꞌe: Nicolaíta kuery reko ndapejou porãia. Haꞌe vaꞌe kuery reko ma xee voi ndajou porãi.

Pida ida aneletaɡ̶adicitiwaji. Ǥadelatema loenataka niɡ̶ijoa ane liboonaɡ̶adi ‘nicolaítatedi’, aneji me idelatema.

—Ojipe'g̃a oko te'varuhu Nicolau'ga ja gareheva'ero. Pe ndapepotahetei g̃andekote'varuhua. Pe ipotare'ymame pyry ji ve. A'ereki jihi ji ndapotahetei g̃andekote'varuhua no, ei Jesus'ga.—A'ea nhaporemo ti ere Tupana'gareheve'g̃a pe cidade de Éfeso pe, ei Jesus'ga nde ve ikwatijaruka ji ve.

Nén ũ tóg hã ra há nĩ, ãjag tỹ nén han mũ ũ ti. Nicolaítas he mũ ẽn ag jykre to ãjag tóg kórég tãvĩ nỹtĩ, isỹ ag jykre to kórég kóm, he tóg, hemnĩ, Éfeso tá ke ag mỹ, vẽnh rán ki,” he tóg inh mỹ, ũ tỹ tỹ ẽprã ke nĩ ve ẽn ti.

—Oĩ joty peteĩ mbaꞌe erejapo xe mbovyꞌa vaꞌe. Xe-rami nde ave nde jegwaru gwĩ Nicolaíta rembiapo-rami hembiapo vaꞌe-gwi, heꞌi.

Kiaremy ta akireny sohojile awire wadee. Kaiboho heka Nikolaita mahãdu iaõaõna widỹỹ derarenyre wawesemy.

Aꞌere pẽẽ, je ꞌjawe futat, Nikurai ꞌga remiayuwa ꞌgã nemiapo are nepẽporomutari. Aipoa esage jee. Nikurai ꞌga remiayuwa ꞌgã oꞌme are ajamuꞌjau. Aꞌeramũ je ꞌgã nemiapofer are teporomutareꞌemamũ tekou— ꞌjau Jejui ꞌga ikwasiarukaa jee.

Nhym bep me punubê Nikôrij, me tãm, me kabẽn punu ar baja. Me tãm ne gar me kabẽn punukam amã me kurêkumrẽx. Mrãmri, kam ne mexkumrẽx. Mrãmri ne gar amã me kabẽn punuja kurêkumrẽx. Kam ne mexkumrẽx. Badjwỳ ne ba imã mekbê Nikôrij me kabẽn punukam imã me kurêkumrẽx.

Tîîse morî moro man aapiaꞌnîkon. Amîrîꞌnîkonya manniꞌkan nicolaítayamîꞌ nîkupîꞌpî yewanmîrî, yairî pra toꞌ yeseru wanî yeꞌnen. Mîrîrî warantî nîrî uurîya yewanmîrî yairî pra toꞌ yeseru wanî yeꞌnen.

Pa 'ãxop max, yã 'ãxop tep-tup nõg Nĩkonax xop yõg hãpxopmã'ax. 'Ãtep-tup nõg kamah.

Obuxim eyju dak Nicolai a'õkayayũ ekawẽn kay'ũm cĩcã. Iboap xipat oxe.

Ti hadoo né hẽ, ti anäng na-ããj hẽ hahỹ baad bë badꞌoo doo: Takꞌëp bë ganenꞌaak Nikoraw ma metëëk do ky sꞌũũt doo.Dooh ji hapëë wäd bä jaa ti Nikoraw. Jããm hẽ ji hapäh ta ky sꞌũũt do ma metꞌëëk doo. Tahajaa mäh, sa nooh, ji awëë bä ta wób sa kabarii rahyb nꞌaa jewꞌyyk do tä nꞌaa. Tahajaa mä na-ããj hẽ ji hꞌyy karẽn do sii ji baheꞌỹỹh. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang rakarẽn rakamekuunh. Ỹ na-ããj hẽ takꞌëp ỹ ganenꞌaak tii.

Nxe³yãn¹ta¹ wi¹kãi³ah³lxin¹ju³ta² yũ³yah³lxi³nũ³ni¹lxi¹. Ni³ko³lai²ta² nũ̱³ka̱³txa² ko̱³nxe³ti³hi¹nha²kxai³ yxo²kwĩ̱¹kxi²sa³nhai¹. Tũ¹ka̱³txai²na² yxo²kwĩ̱¹kxi²na¹kxa²yã¹nxe² yxo²kwĩ̱¹kxain¹yah³lxi³nũ³nĩn¹tai¹. Ju¹tai²li² wain³txi³ kãi³yah³lxi¹lxi¹.

Hoka exe akiti waiye nohiye: maisa xawaiyetyare nicolaíta yerenai tyomitereharenae. Hatyoharenae maisa waiyeta tehitiya nomani.

Avakadihojai hoariha ovajahaki. Avakaramonaki ida Nicolao kaija'ari vakadihojai. Hovani jaboni okaramonaki ida.

Ikiahatsa Nikorai harere batu ahakparawy uta niwatihi iharere batu kakparawy. Asaktsa Nikorai tuktsa hawa ty mykaranaha batu ahakparawy tsimaha, uta niwatihi hawa ty mykaranaha batu kakparawy.

Tukupteꞌen tawa EWESU piaria uimohey haria muꞌe haria uhyt Nikuraita mimuꞌeria — Waku eharyꞌi uiat uheharyꞌi wo hawyi uheharyꞌi ewano e haria toꞌope yt naku u. Waku ehaiwot ro eweikupteꞌen miꞌi potmuꞌeria ete katupono Uito iꞌewyte uhaiwot areĩneꞌen iꞌatupotmuꞌe hap upiaria ete e Iesui.

Itea anéye koekúti íninjone unátiyea, énomone ra pívi kixoku itúkeovohiko ne nikolaíta, kuteâtimaka mbúvea.

Apêye mɨsâ weesé pe'e ãyú niî'. Nicolaíta wamêtiri kurakãharã weesétisere mɨsâ neê kã'roákã ɨá wee'. Yɨ'ɨ́ kẽ'ra teeré neê ɨá wee'.

Ñatac ‘Nicolaitas’ nipäcuśhan nunacunap lulaynincunacta ya'anüpis amcuna ćhïnishayquicá allinniquipämi cayan.

Duré, misi asimirosa'rata za'ra wa'wa hã, ĩ̱ma ĩwẽ hã. Nicora'ihi nhimiroti wasédé hã te te 're ĩwapari za'ra mono norĩ hã te 're hâimana wasété za'ra. 'Re ĩhâimana wasété za'ra mono zé hã ĩ̱ma wẽ õ di, wa hã. Ta hã ĩ̱sine 're wẽ'õ pese za'ra wa'aba mono wa, taha wa, ai'ãma ĩ̱ma 're rowẽ za'ra wa'aba mono di.


Typanare awahtao xine, Zuzenu nekarohpyry ypoetory to netaryme, moro etatoko. Otato ehtoko.Poremãpyra awahtao xine orihpỹme oritorỹko ase. Ritonõpo esao epery zoko nae. Moro epery enahnanõ mã orihpỹme exĩko. Moro epery ekarõko ase oya xine, enara.”

Tã ixte mẽ amã ixkapẽr jatur xà na ja. Kot kaj mẽ amã ixkapẽr mar prãm hã kot kaj mẽ ã Tĩrtũm mẽ wa Ixkarõ nhỹ hã ixte mẽ amã ixkapẽr anhỹrja ma nẽ kãm ajamaxpẽr tỳx rãhã ho ri apa.Tĩrtũm nhõ krĩ kamã mẽmo pĩ hpàr kuhê xwỳnh. Mẽ kot ô hkur nẽ axte htyk kêt nẽ pa ho pa mã xwỳnhta. Kot kaj mẽ ate amnhĩ tomnuj nê amnhĩ to htỳx nẽ arĩ inhmã hprãm xà hkôt amnhĩ nhĩpêx rãhã ty pa akupỹm mẽ ato mẽ atĩr nẽ ma pĩ hpàrta wỳr mẽ arẽ. Ka mẽ ma hwỳr mra nẽ ô hõ hta nẽ akrẽ nẽ axte atyk kêt kumrẽx nẽ apa ho apa.E ãm ja pix na hapêx. Anẽ.—E Juãw. Kêr ka Epes kamã ixkwỳjê jamãr o pa xwỳnhta wỳr ã ixkapẽr ã kagà anẽ nẽ mẽ hwỳr amẽ. Anẽ.Hãmri pa kuma nẽ ô ri mẽ kãm hã kagà hpa.

Kakenakokii hĩte, ininiã hĩkenakotariko Erekari Matamatakoti sãkire Teoso sãkire auiãkanimoni. Maerekati makamakati nauiritako amãtiiri Teoso tixine apanĩkaki auakari itximini. Iua amãtiiri tximakari auapika ãtipirika Teosokata,—itxa Xesosi Épeso auakanimoni.

“Awylygue auguely mâuntudyze mataymo, idataungâ Deus Ispiritury aguely idânârâ yeinwânni modoram.“Âmaemo xypyry etaji kehoem yeinwândyly imodânry modo, Deus enadoram alehozemo urâ, âji iwâkuruam, âigueompyra mitomoem. Nady ewily kyigueânehondânrybe târâ. ‘Tâwâlâ xirâ nady ewily einwâtaungâ’ keze urâ âyanmo” — kely keankâ Jesus Efesodâ tynynonro modoram.

Aze peapyakwar heta henu haw nehe, pezeapyaka katu Tekwe zeꞌeg rehe nehe, uzeruzar maꞌe wanupe imumeꞌu pyr rehe nehe. — Aze teko upytuꞌu ikatu ꞌym maꞌe iapo re nehe, aze uzapo ikatuahy maꞌe oho iko nehe, aze nupytuꞌu kwaw Tupàn hemiapo putar haw iapo re nehe, aꞌe mehe aꞌe teko wiko putar Tupàn heko haw pe nehe, umàno ꞌym pà nehe. Heta maꞌywa ꞌyw purumuigo kar maꞌe aꞌe pe. Aꞌe teko upuner putar iꞌa kwer iꞌu haw rehe nehe, iꞌi Tekwe peme, iꞌi Zezuz Ew tawhu pe har wanupe.

Ijapyxa oĩ vaꞌe ke toendu igreja kuery pe Nheꞌẽ ijayvu rã. Mbaꞌeta ogueropoꞌakapa vaꞌekue pe ameꞌẽ ꞌrã Nhanderuete ꞌamba re yvyra tekove meꞌẽa hiꞌaĩ vaꞌeꞌa hoꞌu aguã.”

Ane yemaa me wajipa, dice ajipaata ane ligegitiogi Liwigo Aneotedoɡ̶oji niɡ̶idiwa lapoli loiigi Ǥoniotagodi! Nigica ane iɡ̶eke ane beyagi, jajigota me yakadi me yeligo ela naɡ̶ada niale aneo lewiɡ̶a oko ane yeligo, naɡ̶ada niale ane idei midiwa lawodigijedi Aneotedoɡ̶oji.”

—Peapyakwa pe. Pehendu katu Tupana'ga ra'uva ea Tupana'gareheve'g̃a pe a'ero, ei Jesus'ga.Kiroki ga g̃wendu katu Tupana'ga nhi'ig̃a onhimomiranama jipi – gaha ti oho Tupana'ga pyri opytavo pevo avuirama nehẽ. Pevo ti ji jukari ga pe yva hugwi ahemongohava hugwi – kiroki yva o'ã Tupana'ga remityma pyteri pe ahererekokatuhava pyteri pe. I'urame ti ga nomanoa'javi nehẽ, ei Jesus'ga ikwatijaruka ji ve.

“Ũ nĩgrẽg nỹtĩ ag tỹ tỹ jẽmẽ jé, Topẽ kuprĩg vĩ ti. Ũ tỹ inh ki ge kỹ nỹtĩ ag hã mỹ tóg tó tĩ, Topẽ kuprĩg ti,” he tóg. “Ũ tỹ isovãnh tũ ẽn vỹ ka kanẽ há konh ke mũ, ka tỹ ẽg rĩnrĩr han mũ ẽn kanẽ, Topẽ jakré ẽn kanẽ,” he tóg, ũ tỹ tỹ ẽprã ke nĩ ve ẽn ti. Ti tỹ Éfeso tá ke ag mỹ vẽnh vĩ jẽnẽg mũn hã vẽ.

—Ne aranduse vaꞌe, ejeapysaka porã katu ko Tupã Nhandejáry Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe nheꞌẽ-rehe. Hesu reroviaha kwéry pegwarã-rehe ejeapysaka porã katu. Onhembohekopyatã uka vaꞌe xe-vy, ojehesa rerova eꞌỹ vaꞌe xéhegwi vaꞌe-pe ae haꞌuka-ta yváy pygwa yva aju Nhandejáry kokwegwasu mbyte-py oĩ vaꞌe yva aju. Upe yva aju hoꞌu vaꞌe oikove arã opa eꞌỹ vaꞌerã voi, heꞌi. —Upéa haꞌese nde-vy anhemonheꞌẽ-vy, heꞌi ohai uka-vy Éfeso tetã mygwa kwéry pegwarã. Upéa heꞌi xe-vy Hesu, xe-vy anho mante ojehexa uka ramo vaꞌekwe.

Iny rybeõ ijohona mahãdu boholabenyke Deuxu Tyytybytyhy rybe‑ò timybo Ityhydỹỹdu mahãdu‑ò rarybemyhỹre: —Inyõ òraruna ijesu ritakeki, tamy jiarỹ umytuedeõna ariwahinykre. Kia tahe Deuxu bederaty ritokre, Deuxu oworu‑ki rỹimyhỹre wahe. Kia bederaraty inyru wahidỹỹdu rare.

—Ee pejejeapyoweramũ ki Jarejuwarete ꞌga ꞌAgesage jeꞌega peenuw esage je rerowiaara ꞌgã nupe ꞌga jeꞌegamũ. Jarejuwarete ꞌga jeꞌega renupara ꞌgã nipo awau amanũ re ꞌga pyri. Peu futat je yꞌwa mũ monou ꞌgã nupe. Aipo yꞌwa ꞌwau ꞌgã ajemogyau nakwaparimũ ete rũi ꞌga pyri. Aipoa yꞌwa ꞌywa uꞌam Jarejuwarete ꞌga rupaw ipe— ꞌjau ꞌga jee.Aipoa ꞌga ꞌeawera je ikwasiaa inuga Efesu pewara ꞌgã nupe ꞌga jeꞌeg imũ etee futat.

Gora ar ajamak mex jabej on ama. Metĩndjwỳnh Karõ ne ar kute amim imar ne apỹnh kute ikôt aben pydjijamã kabẽn. Gora ar prĩne kabẽn ja ma. Ẽ, ar me kuràm atỳx ne aje ijãno adjãm, ar gajbit dja ba ar amã pidjô kute meo tĩnja jarẽ gar gajbit ku. Pidjô kute meo tĩnja ne Metĩndjwỳnh nhõ pykakam dja, kàjkwakam Metĩndjwỳnh nhõ pyka mexkumrẽxkam. Tãm dja gar ku”, ane. Nãm ã Jeju imã kabẽn ane. Ba ibê Djuão ne ba kuman ar amã arẽ.

Mîrîrî yeꞌnen tauya sîrîrî anetapainon wanî ya, sîrîrî itekare etakî, îꞌ kaiꞌma Morî Yekaton Wannî eseurîma soosikon tawonkon pîꞌ.Moropai imakuiꞌpî yentai eenaꞌpî ya, Paapaya itîrî, tînmîri yaꞌ tîweꞌsen yekkari wanî enaꞌtoꞌpeiya. Mîrîrî tauya manniꞌ, ipatîkarî enen koꞌmannîtoꞌ tîînen eporîiya—taꞌpîiya.

'Ãyĩpkox pip, nũy ta xupax Topa Koxuk te nõm 'ãktux Yeyox kopa' kuxa mãm xop pu'.” Kaxĩy.

Deus biõg̃buk imẽn Jesus a'õkayayũ awẽwẽm. Eyetaybin pin eyawẽwẽ ãm pima, eya'õpicũg̃cũg̃ cuy epesop.Imẽn ma õn Éfeso ka watwat kukukat awẽwẽm — i juk o'e owebe onõg̃pikadiat- -Jesus. — Owebe yawẽwẽaptup cuy etupmubararak ixe beaptum — i juk o'e owebe.

“Bë sahõnh hẽ, bë maa newë hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do hã Pꞌop Hagä Do Sahee maherꞌoot doo. Jé nesaa do hã jꞌaa ketsë do hã ỹ anoo da joom ji hedꞌëëp do ag tabepóh hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do panang bä hahäng doo.”Genesis 2.9

Jã¹nxe³jut3su² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² ĩ³tih³nxe³nx2ti³ju³ta² ten³na³li¹. Ya²la³tu̱³ wi¹ko̱³nh²ti³ten³nyhah¹lxin¹kxai²nãn²tu̱³ a²wãn³txai²li² wi¹lain³kxi¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. A³lxi²khaix1sah²lxin¹sxã³ yxau²xai³lyah¹lxin¹kxai²nãn²tu̱³ kxã¹nãu³a¹ hi³sa³ka³txa² hi³a²nxã̱³kxa² Txa²wã¹sũ̱³na² ha³lo²a² wi¹wen¹te²a² ka³te̱n³sa²sih¹ki̱³txã³kxa³nxũ³a² ka³ten³si¹nhẽ³nxa³ki³nũ³a² ũ³hũ¹nx2ta¹tu¹wi¹. Ye¹nx2ta¹wi¹.” Je³su²jah³la² nxe³na²hẽ³la².

Hiyeta hoka xikatanakoakore atyo xasema maheta hoka xasemehena Enore Nisekohare iraehenere tyakekohatiye hotyalinai hiye. Jiyahao akahenerenae ana ite nisa atyali menanehaliti natyaliya kekoaretere Enore hananehare konitare hiyeta hoka kanakaira.

Avamorobohahi; mitha vani'ajahaki bana ida Ma'onahai Jahaki kodija'ari-ra nava'isohivini hiki.Jesus Cristo va'ora ni'aha adani kidija'ari:—Ija'ari Jahari athi-ra kajoniki, ni-hora kava'ipahinipa'itxiki, oniani ida Deus kania arakhani hija bana. Oniani ida ihi'ai jahaki Deus karakhajahi kania hojaki-ra havini ova'ahavini hija bana. Ija'ari-ra nahokihaha'oadahaki hida ihi'ai avani bononi — niha ada Jesus.

Aty Deus hyrikoso harere piwaby tsihikik zeka atakta piwabytokto. Hawa ha ty Deus hyrikoso Sesus tuktsa bo maha piwabytoktonaha! Asaktsa kaharere bo hyỹ mynakaranaha. Kahyrikoso humo sipunihikrẽtsa moziknaha wihara ty sibo nyny my. Hwi Deus ziparikik tasapy eze tu tawahi ba iharaparahuk. Ana wihara humo, Deus tuk tsimynapykyryknaha. Aty wihara pezuk zeka ba zikara. Anawahi katuk ahawahi tsimynapykyryknaha isapyrẽnikia ty ahabo nyny my” — niy. Atakta kasukpe baze niy atahi:— Kaharere tsipiwataha — kape niy.Iwa kapehawy Epeso ezektsa myspirikpokotsa bo my niy.

Uimohey haria ehewaure kaꞌa kahato ro kat som Tupana Pãꞌãu toꞌe topotmuꞌeria pe Tupana mõtypot yat piaria pe yi Asia tote e. Ewetum no ehewaure kaꞌa Tupana Pãꞌãu einãpin hap kape e. Uimohey haria e pywo pe ti uimikoi ypia pe toĩneꞌen wẽtup uimikoi ywa pyꞌasetpe eimoieĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat hap e. Uwe uwe uimohey tokuꞌuro hap kape iꞌewyte uwe uwe topyhuꞌat ahiag potiãꞌãg hap akit hat tokuꞌuro hap kape miꞌi hat pe aru areꞌe — Waku etuꞌu ro uimikoi ypia ywa eimoieĩneꞌen wuatꞌi eꞌat piat hamo areꞌe aru e Tupana Pãꞌãu ehepe e mekewat waikiru ipupiat rakat uimiwan nug hamuat tawa EWESU piaria pe.

“Koêkuti kamoâti, ivávaka yuhó'inoa Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti ne xanéhiko yara póhutihiko imokóvokuti.“Enepone itoâti tarú'uxea uhá koêti ra tiú'itihiko koekúti, mborexoâtimo níkea há'i ne tikóti yane óvoku nonéti natíxokuke Itukó'oviti, enepone kixo'êkinoviti únatinoe koekúti vitapána ne inámapoti apéyeati ákotinemo hunókoku xoko Itukó'oviti” ákoe ne yítoenoa —kixónune.

Espírito Santo Jesu Cristore ẽho peórãre uúkũmi. O'mê peeri kɨorã́ kɨ̃ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá. A'tîro niî'. Yɨ'ɨ̂ pakɨ tiro ãyuró Paraíso wamêtiropɨ ni'kâgɨ yukɨ̂gɨ niî'. Ãyuró weé yɨ'rɨ wetírã ẽho peó du'utirã tigɨ dɨkáre ba'â, katî nu'kurãsama”, niî ohâya, niîwĩ.

Linliyu cal'a chalapacücunäta Chuya Ispiritu nishanta uyaliculcay. Imaćhüpis masïsu llalliycücätá quiquin Dios maynu sumä-sumä caśhancäćhu wiñay simpripä cawsachicü jaćhap mishquintam uycuśhä” nil.

“A norĩ wa'wa hã asimipari pese aba wamhã, ma'ãpé wapari pese za'ra wa'aba, Ĩ̱mama pẽ'ẽzani hã ĩ̱zazei'wa norĩ ma, te te ĩrotizém na hã. Ãne ĩsimiroti hã: Ni'wam norĩ hã tidâ'âzéb u ĩ̱wi sipizari ãna Satanasihi ãma te te ĩ'ai'uté za'ra norĩ hã ta norĩ ma si, wa za tãma pisutu za'ra, rob'rãi u'â hã te te 're huri u'âsi mono da. Taha wede hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono 're ĩsãmra u'âsi mono zéb ãma te 're sa, rowẽ uptabi ãma hã, ĩ'rã hã da te 're huri mono wa, dadâ'â ãna 're ĩdanomro u'âsi mono zé hã. Ãne Ĩ̱mama pẽ'ẽzani te te ĩrotizé hã.” — Ãne ma tô Zezusi hã ĩ̱ma waihu'u, Épézu ãma ĩsazei'wa norĩ, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ ma, te ãma rob'ui'éré da.


Jezu nymeropohpyry Eximinapõkõ neneryme—Imepỹ pape imeroko ynenyokyhpyry neneryme, Eximinapõkõ amorepane neneryme. Ynara kaxiko eya,“Ywy ase osemazuhme aexihpyry, etyhpyryme aexihpyry, enara. Aorikyhpyryme ro ase. Tõsemãse ropa ase. Ynara kary se ase oya xine,

Emĩnã kamã Jejus kwỳjê hwỳr kagàHãmri nhũm hpãnhã Emĩnã nhõ xwỳnhjê kaxyw inhmã kapẽr nẽ inhmã:—Nẽ hpãnhã Emĩnã kamã ixkwỳjê jamãr xwỳnh wỳr kagà nẽ mẽ hwỳr amẽ. Nẽ mẽ kãm ixkapẽr jarẽ nẽ nẽ mẽ kãm:Pa Emĩnã kamã ixkapẽr mar kaxyw axpẽn wỳr mẽ apikuprõnh xwỳnhjaja. Ot pa mẽ awỳr ixpẽr mẽ. Ixrãhã ho ixrãhã ixpa xwỳnhta na pa. Amnepêm kormã mẽmoj piitã hkêt ri na pa pre ixrãhã nẽ ri ixpa. Koja nhỹrmã mẽmoj akupỹm hapêx pa arĩ ixrãhã ho ixrãhã nẽ ri ixpa. Na pa pre ty no ãm akupỹm ixtĩr o ixtĩr. Tã pa ã mẽ awỳr ixpẽr mẽnh anẽ.

Xesosi Iokanapirena Esimina Auakanimoni—Piokanatariko ia nisãkire Teoso nitirimoni, Teoso sãkire auiãkanikata auakarimoni Esimina sitatxitiã:Ikinipoko auini apisapanika nota aua. Ikinipoko xipokaãka atoko, nota auapanika. Nipĩpe, iuaritika iuaĩkana nõkitikaua. Uatxa !nipinaika. Ia nota sãkire.

Esmirnadâ Jesus einwânni modoram unâ egatuhobyryAituo keankâ Jesus agueondyly:— Xirâ iwenigâ Esmirnadâ ynynonro modoram unâry egaturin-am.“Idânârâ adaguho urâ. Idânârâ adaimpygueduo, ipa witaymba ise urâ. Yiguewâm wâne, kurâem witonmâ olâ. Ytaumbyry xirâ âmaemo Esmirna donro modoram:

Zezuz omono kar uzeꞌeg uzeruzar maꞌe Ezimir tawhu pe har wanupe aꞌe kury— Emono kar hezeꞌeg uzeruzar maꞌe Ezimir tawhu pe har wanupe nehe kury ty, pape rehe imuapyk pà nehe kury ty, iꞌi ihewe. Naꞌaw izeꞌeg awer kury. — Izypy mehe arer romo aiko ihe, iahykaw rehe àràm romo aiko ihe. Àmàno, akweraw wi no. Nako hezeꞌeg xe nehe kury.

Esmirna pygua igreja kuery pe ombopara ukaague— Haꞌe gui Esmirna tetã py igreja kuery ikuai vaꞌe pegua anjo pe ju embopara: “Po rami ijayvu jypyꞌigua haꞌe opa vygua, omano vaꞌekue ri oikove ju vaꞌe:

Nigegi ica lapo loiigi Ǥoniotagodi ane idei manitaɡ̶a nigotaɡ̶a EsmirnaOdaa meetediwa,“Idiitema niɡ̶inoa yotaɡ̶atibige niaanjo lapo loiigi Ǥoniotagodi ane idei manitaɡ̶a nigotaɡ̶a Esmirna, niɡ̶inoa lotaɡ̶a Niɡ̶iniwa anodoejegi codaa mowidijegi, Niɡ̶iniwa ane yeleo, pida ja yewiɡ̶atace.

Tupana'ga omondouka onhi'ig̃a ojiheva'ea pe Esmirnapeva'ea pe—João, ei Jesus'ga ji ve, kiro ti ji imombe'ui ikwatijaruka nde ve Tupana'ga rembiepiukara ji ve, ei Jesus'ga ji ve. A'ea ti ekwatija Tupana'gapyrive'ga pe yvagipeve'ga pe – kiroki ga omombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a Tupana'gareheve'g̃a pe cidade de Esmirna pe, ei Jesus'ga ji ve. Ekwatija ti ga pe tomombe'u ti ga g̃a pe Jesus'ga rembikwatijarukara javo, ei Jesus'ga ji ve.A'ero Jesus'ga imombe'ui ji ve. Nurã kiro ji ikwatijari Jesus'ga remimombe'ua nhitena imondovouka Tupana'gapyrive'ga pe cidade de Esmirna pe.Nde ve Tupana'gapyriva'ea pe ji ei a'ero: Kiro koi Jesus'ga nhi'ig̃a nde ve:—Jypyva'ero ji ako jipe. Mbapavava'ero ji ako. Amano hete ji. Aerẽ ji kwerava'javi.A'ea Jesus'ga ei. Nde ve ga ei tomombe'u ti ga nhinhi'ig̃a Tupana'gareheve'g̃a pe cidade de Esmirna pe javo. Kiro koi ganhi'ig̃a g̃a pe:

Jesus tỹ Esmirna tá igreja tá ke ag mỹ ã vĩ jẽnẽKỹ tóg: “ũ tỹ cidade tỹ Esmirna tá inh ki ge kỹ nỹtĩ ag ki rĩr mũ ẽn mỹ tag rán nĩ, ha mẽ,” he mũ gé, ũ tỹ tỹ ẽprã ke nĩ ve ẽn ti. “Ũ tỹ ã mỹ vẽnh vĩ jẽnẽg mũ vỹ tỹ ũn ve nĩ, hã ra tóg tỹ ẽgno nĩ gé, hemnĩ. Ter ja ti nĩ, hã ra tóg rĩr mãn, hemnĩ iso.

Hesu reroviaha Esmirna tetã mygwa kwéry pegwarã nheꞌẽ—Ehai jevy katu xe nheꞌẽ kwatia-rehe, heꞌi jevy xe-vy. —Esmirna tetã mygwa-pe anhemonheꞌẽse ave, heꞌi. —Xe-rehe ha-py onhomboaty aty vaꞌe kwéry rerekwa-pe xe remimoĩgwe pegwarã ehai katu xe-vy, heꞌi. —Ko vaꞌe ehai íxupe gwarã, heꞌi vaꞌekwe xe-vy.—Xe ko mbaꞌeve vyteri ndoikói ramo xe aiko-ma voi vaꞌekwe. Opa ramo jepe xe aikove joty vaꞌerã. Apa eꞌỹ reheve voi xe aikove joty arã. Amano-ma vaꞌekwe. Upéi aikove jevy vaꞌekwe. Ãy katu namano jevyvéi-ma vaꞌerã xe, heꞌi ójehe. —Anhemonheꞌẽse nde-vy, heꞌi ohai uka-vy vaꞌekwe.

Kia heka biritinyke Esmirna dohodỹỹna ỹju‑ò: —Kia heka Juhuuludu rybe rare, Ihewoludu rybe rare. Tii rururibile rexixare.

Esmirna pewara ꞌgã nupe Jejui ꞌga ꞌeawetAipo ꞌe re ꞌga ꞌjau jee nũ:—ꞌAwamũ jejeꞌega ekwasiat inuga Esmirna pewara je rerowiaara ꞌgã ꞌwyriara ꞌga upe, aꞌe je enee— ꞌjau ꞌga jee.—Je ako ypy maꞌea. Maapawera nanẽ je nũ. Je amanũ ikue. Aꞌere je ferawi etee ako ikue nũ. Je tejeꞌega kwasiarukaa ꞌga upe imonou pẽ nupe.

Emĩnakam ar ja tokry.Nhym kam Jeju ta ajte imã,—Ẽ, krĩraxbê Emĩnakam ar kute amim imar ne kute ikôt aben pydjija kadjy mrãnh djwỳnhjamã dja ga pi'ôk no'ôk ne. Dja ga arkum ikabẽn jarẽ. Ba ibê Bẽnjadjwỳr Jeju dja ga arkum ikabẽn jarẽn arkum, “Ẽ, ba ibê mỳjja kunĩ krax ne kam ajte ibê mỳjja kunĩ 'ênhôt. Ba ne ba tyn kam ajte itĩn ne. Ba ne ba ar amã ikabẽn ne.

Esmirna Ponkonya Itekare EtaInîꞌrî taꞌpîiya: —Esmirna pon, soosi koꞌmannîꞌnen, inserî pia kaareta menukakî, see warantî taatoꞌ:Sîrîrî itekare wanî umaimu pe. Uurî manniꞌ tamîꞌnawîron eꞌkupî rawîrî esiꞌpî, moropai tamîꞌnawîron ataretîꞌkasaꞌ tîpo uukoꞌmamî. Uurî manniꞌ isaꞌmantaꞌpî tîîse enen wanî sîrîrî tarîpai.

Kõmẽn 'Exmĩy yõg kuxa mãm xop pu hãm'ãktuxTu xe:—'Ãpu kax'ãmi pexkox yõg nũ'kutnã'ax pu nõm te kõmẽn 'Exmĩy yõg Yeyox kopa' kuxa mãm xop pẽnãhã'. 'Ãpu kax'ãmi, hu:“'Ãte xa hãm'ãktux. 'Ũgmũn yã mãxap xi' ka'ax. Yã hõmã' xip'ah hãm xexka xix yõg hãpxop xohix, 'ĩhãg xip. Ha ta' nõg putup hãm xexka xix yõg hãpxop xohix, 'ĩhãg xip putup, tuk xok tãmnãg pa putpuk hi'.

— Cartadup cuy etupmubararak Esmirna ka watwat kukukat awẽwẽaptum- -Jesus kay itabucayũ kukukat awẽwẽaptum — i juk o'e owebe Jesus.Ka'ũmg̃u bimaat õn. Soat i'ũm puje dak õn ma og̃uy. Kuy juk ade we'ũ ojop. G̃asũ bit ocetait waram. Jeyawẽ õn.

Ta hã hꞌyy kaꞌeeh do Es-Mirina panang bä habong do hã Jesus maherꞌoot do hahỹỹhTi taky hadoo:—Hahỹỹ da merii karom ỹỹ hã, hã ỹ hꞌyy kaꞌeeh do Es-Mirina panang bä habong do hagꞌããs do hã:

Es3mir²na³thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³tih³nxe³jau³su²Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la² ĩ³ye³kxi²xi²te³nah¹lxi¹:— Ũ³wha²li¹txa²hẽ³li¹. Es3mir²na³thĩ³nãn¹tũ̱³ka̱³txa² Txa²wãn³txa² yxo²ĩ²sxã³ yxau²xai³tũ̱³ka̱³txai²na² sa²kxai³lu² a²hxi²kan¹jah¹la² ũ³wha²li¹lhi¹hin¹jau³su² nxẽn¹te³nah¹lxi¹: “Nxex3sah²lxi³wxi¹. Txai²na² Je³su²jah³lo²na¹xai²na² sa²kxai³lu² a²wi¹lhĩ¹nãn¹jah¹lo²su² te²sa¹ha²kxai³ ne³ki³san¹jah¹lo²su² te²sa¹ha²kxai³ te²sa¹wi¹. Kxã³nxai³tã³ ya³lu²na¹hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹ ka³te̱n³su² ĩ³sa²yxau³xi²na¹hẽ³li¹. Hĩ¹na² ka³te̱n³su² yxau²sa²tẽ³a¹wi¹. A²nxe³na¹jut3su² txa²yxo²wãn³txai²la¹wi¹.

Iraiti Esmirna Nali Tyaoniterenae Ana— Exakere haxairahena tyakekohatiyenai hotyali Esmirna nali tyaoniterenae kaxaikotyasehare ana: Exe iraiti atyo etake Hetatiye, Miyanitiye tyaonitere niraene, waini hoka kasehetehenere niraene.

Jesus Cristo kaija'ari Esmirna sidajia vahojaki vakadimoni ida papira athiniJesus Cristo kaija'ari Esmirna sidajia vahojaki vakadimoni hida papira athini. Jesus Cristo hora honariavini va'ora vaka'da'diki okajirihivini va'ora nava'isohira kaimoni hihida athia. Jesus va'ora ni'aha:—Hovani okhananavaki ho. Hovani okasiagaki ho. Oabini'ina naothinia oahoki'iki ho.

Deus soho Sesus tuktsa bo asaktsa Esmirina eze mynakykpykyknaha.Sesus hi:— Uta kasoho tsiwataha Sesus tuktsa Esmirina ezektsa myspirikpokotsa bo tsimy. Uta kasoho sibo uzuzukukwy eze kaharere piwabykynaha, myspirikpokotsa ipe tsimy:“Utakta taparakta koikny bakta tu my. Nanabyi isuknihibabyize nawa tatu my. Bykyze mybarawy mopykze nawa tatu my. Uta zikbezespyknaha abaka kawahi kaspitu mynapykyryk. Ahabo kasoho ty my.

Miꞌi hawyi toꞌe i raꞌyn uhepe mekewat 7 waikiru ipo piat rakat — Iuwãu e wẽtup uhehay etiwan hawyi etipoꞌoro wẽtup Tupana mõtypot yat piaria kape e. Etipoꞌoro uhehay iꞌatuꞌapykok hat kape. Uimohey haria tawa SIMINA piaria kape e. Mio tã etiwan — Tawa SIMINA piaria uimohey haria Uito ti areĩneꞌen wuatꞌi eꞌyianmiat ieĩneꞌen hat e. Iꞌewyte areĩneꞌen aru yi waikiru koꞌi kahuro pytkai hap eꞌat e. Mesuwe saꞌawyꞌi uikuꞌuro maꞌato mesup areĩneꞌen i raꞌyn e.

Koyuhópeti páhoenokono xâne imokóvokutike ya pitivóko koéhati ÊzmirnaIna kixopónumaka nê'e:—Hara ákoe yitóxinoake ne inuxínoti itukéti imokóvokutike ya Êzmirna:“Hara koe emó'uinombinoe, undi tûri koane hunókoku ne uhá koeti koekúti, ûndi ne koépeuti yanekôyo, itea enjépukopone ungópea xapa ivokóvoti:

Esmirnakãharãre ohâ'ke niî'Opâturi Jesu Cristo niî nemowĩ taha:—Esmirnakãharã, yɨ'ɨ̂re ẽho peóri kurakãharã wiôgɨ sɨ'orí niigɨ́ kẽ'rare a'tîro ohâya: “Yɨ'ɨ́ta niî mɨ'tagɨ, niî tɨogɨpɨ niî'. Yɨ'ɨ̂ wẽrî masá'kɨ niî'.

Esmirnaćhu chalapacücunämanmi willacunChaynütacmi niman: “Esmirna chalapacücunäpa willacüninman cay niyäta isquirbiy:Puntäwan Ipämi, wañuśhanpïpis śhalcamücämi

Esimina ãma ĩsazei'wa norĩ ma rotizé wasu'uTawamhã Zezusi hã ĩ̱tẽme ĩwi hã ma tô duré ĩ̱ma roti, ãne:— Zuwã, te za oto ĩrob'ui'é, Esimina na 'ri nho'õmo nhisi ãma ĩ̱zazei'wa norĩ 'madâ'â'wai ma. Te aima ĩwaihu'uzém na te za tãma ĩrob'ui'é, ãne:“Wa hã wa aima roti za'ra wa'wa, duréihã marĩ õ ré 're ĩ̱hâimana mono. Uburé marĩ hã si'utõrĩ pese nherẽ, ĩsarina ĩ̱si'utõrĩ õ di za, wa hã. Wa za 're ĩ̱hâimana u'âsi. Wa tô dârâ aré. Ĩ̱dâ'â nherẽ, wa tô apâ hâiwa'udu, 're ĩ̱hâimana u'âsi mono da oto.


oetuarimarykõ waro ase. Tymõkomoke pyra oexirykõ waro ase. Yrome tymõkomoke nymyry matose. Okerekeremarykõ waro ase juteuimo tomo a. ‘Juteume ase,’ ãko toh mã repe. Yrome juteukara mokaro. Joroko tamuru poetoryme rokẽ toh mana.

Nà na pa hte mẽ ate tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho apa hã mẽ apumunh rãhã ho ixpa. Na hte mẽ kãm ixkurê xwỳnhjaja ixtã mẽ atomnuj to ka mẽ apê amrakati nẽ ri apa. Nom mẽ ate tãm amnhĩ nhĩpêx jakamã te mẽ apê mẽ hikukrêx rũnh kumrẽx xwỳnhjê kot amnhĩ nhĩpêx pyrà nẽ ixkukwak ri akĩnh rãhã ri apa. Na hte mẽ kêp Ijaew ã amnhĩ to hêx xwỳnhjaja mẽ ato kapẽr punuj rũnh o pa. Mẽ kot Tĩrtũm kôt amnhĩ nhĩpêx ã amnhĩ jarẽnh tã no ãm hkôt amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ. Ãm Satanasti kôt pix mã na htem amnhĩ nhĩpêx o pa.

Nimarotari hãtatsiire. Nimarotari hĩte minakati !auari. Iuaritika ikinipoko erekari aua hĩtemoni. Nimarotari apanakini misãkirepiretinii hĩte. Ninoa txa: “Xoteoakorira ate.” Txama kona atão Xoteoni !itxauana. Ninoa apotiitiniãtaãua Satanasi nakiti.

“Tutuze urâ, mâzenagazeolymo, âdypeom keba mawylymo warâ. Yeinwânni modoram kâunduly tâlâ olâ âmaemo. ‘Judeu urâ’ kewâni modope awâtârâ, Deus xurâ keba olâ akaemo. Âunâguenimo kulâ akaemo awyly, tutuze urâ. Deus keba nheinwânkylymo, Satanás kulâ.

Pepuraraw maꞌerahy kwer peiko kury. Akwaw ipuraraw paw ihe. Maꞌe hereko ꞌymar romo peiko. Akwaw maꞌe hereko ꞌymar romo peneko haw ihe. Nan kwaw pa. Hemetarer katu maꞌe ài peiko, taꞌe maꞌe teteaꞌu pereko putar Tupàn heko haw pe peneko mehe nehe xe. Amo Zutew pepyr har aꞌe wà, Tupàn heruzar ꞌymar aꞌe wà, uzeꞌeg zemueteahy waiko penehe aꞌe wà. Akwaw wazeꞌeg zemueteahy haw ihe. Zurupari hemiruzeꞌeg romo wanekon wà.

“Xee aikuaa pendekuai axy haꞌe pendeporiaukueꞌi vaꞌea. Haꞌe rami avi perekopa vaꞌe guive. Aikuaa avi judeu rami rive onhemoingo vaꞌe kuery pendere ijayvu rei okuapya. Haꞌe vaꞌe kuery ma Satanás peguarã rive onhemboaty vaꞌe.

Ejitaɡ̶awatiwaji me jowooɡ̶odi ane ɡ̶adoenataka, codaa ane ɡ̶adawikodigi, codaa jowooɡ̶odi makaami madewetedi. (Pida digoina meetaɡ̶a idiwa ɡ̶aniliicaɡ̶ajeteciditiwaji). Codaa jowooɡ̶odi niɡ̶inoa ɡ̶anotaɡ̶atiwaji liwitakeco niɡ̶idi anodi me judeutedi, pida aɡ̶ewi me judeutedi. Pida ida aneetege liiakanaɡ̶axi Satanás.

—Opokwaha hete ji, ei Jesus'ga. Hahy hete pe me. Napembateri pe avo. Yvagi pe ki a'e te pe pereko pa.—Akwaha ji g̃a pe mbotegweterame. “Ore ko Tupana'gareheva'ero. A'ereki ore ko judeusramo,” ei g̃a novĩa. Tupana'gareheve'g̃a rũi ko g̃a reki, a'e ji, ei Jesus'ga. A'ereki g̃a nohendukatui Tupana'ga nhi'ig̃a. Ombopogwe g̃a Satanás'ga reki onhimono'ono'og̃a ganhi'ig̃a renduva, ei Jesus'ga.

Isugrĩn ag tóg ãjag to kórég nỹtĩ, kỹ ãjag tóg jagãgtar nỹtĩ. Ki kanhró sóg nĩ. Ge ra ãjag tóg inhhã rico ri ke nỹtĩ. Ãjag to ag tóg vĩ kónãn tĩ, ũ tỹ ón kỹ: “Judeu vỹ tỹ ẽg nỹtĩ, Topẽ tũ vỹ tỹ ẽg nỹtĩ,” he mũ ag. Ag pi(jé) tỹ Topẽ tũ nỹtĩꞌ. Satanás tũ vỹ tỹ ag nỹtĩ.

—Xe aikwaa-ma nde rekoha. Nde erehasa asy ereikovyha aikwaa-ma. Nde poriahu tee voi nde ereiko-vy. Upe jave jepe heta joty ne mbaꞌerã yváy-py.—Aikwaa ave heta onheꞌẽ vai vai rei nde-rehe. Aikwaa voi inheꞌẽ kwéry: Xe judeu kwéry vaꞌe ko xe. Upéa-rehe xe Nhandejáry reꞌýi, heꞌi rei rei ójehe okwa-vy. Xe ae haꞌe-ta, Haꞌe kwéry anhaygwasu reꞌýi vaꞌe voi, haꞌe voi hese kwéry. Nde-rehe onheꞌẽ vai vai vaꞌe-rehe aipo haꞌe.

Aõhõkỹmy dỹỹnana reerymyhỹre. Uriterenodu wesemy toite. Ihãre tahe aõna aõnawiwi ahõrõreny rare. Aòludu mahãdu umy rarybereri ibinamy. Tiiboho Satanasi mahãdu roire. Judeu mahãdu aõkõ roire tiiboho tuu raryberehãre.

Akwaap katu katu futat je pẽẽ. Mamaꞌeay upe pẽnuag pejejemogyau je ree. Nepẽtywi pẽẽ mamaꞌe pyu ꞌau. Aꞌere pẽẽ imamaꞌe kwai maꞌerama futat pejemogy. Jeremiayuwa pẽẽ. Aꞌeramũ pẽẽ iporiaeꞌema futat. ꞌGã amũ nipo pẽ agoꞌwau je ree. Aipo ꞌgã nipo ꞌjau: “Judeuretea futat ore. Aꞌeramũ ore Jarejuwarete ꞌga remiayuwaretea futat. Ore te futat ꞌga remiayuwaretea. Pẽẽ naani”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe. Oꞌmeramũ te ꞌgã ꞌi. NaJaneruwarete ꞌga remiayuwa rũi agawewi ꞌgã. Mamaꞌeukwaawa remiayuwa te ꞌgã. Mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara tee ꞌgã amuoryp ajemogyau.

Me kute ar ajo bikẽnhja ne ba arỳm omũ. Ar anhõ mỳjja kêt, anhõ nêkrêx kêtja ne ba arỳm omũ. Nhym bep kati, nĩjar anhõ nêkrêx kumex. Mrãmri pykakam ar abakam arỳm anhõ mỳjja kêt nhym bep kàjkwakam anhõ mỳjja kumex. Nhym me kwỳ ta amijo Metĩndjwỳnh kra, amijo mekbê idjaer ne ar ajaprỳ ar o ba, ba arỳm omũ. Djãm mekbê Metĩndjwỳnh kra? Kati, Xatanaj nhõ àpênh ne wã ne kam mã kôt ar aben pydjio ba.

Epuꞌtî pîꞌ wai tamîꞌnawîrî îꞌ kaiꞌma aweꞌtarumaꞌtîtoꞌkon. Inna seruꞌ pepîn, îꞌ ton pra tîweꞌsanon pe awanîkon, tîîse îꞌ kaiꞌma ipîkku pe awanîkon Paapa pia. Moropai manniꞌkan Judeu pe toꞌ esenposaꞌ yeꞌnen, Paapa pemonkono pe tîweꞌkuꞌsanon epuꞌtî pîꞌ wai. Tîîse Paapa pemonkono pe pra kinî toꞌ wanî. Inkamoro eseurîma koꞌmannîpî imakuiꞌpî pe apîꞌnîkon. Inkamoro wanî manniꞌkan Makui pemonkonoyamîꞌ epereꞌtoꞌ tawonkon pe.

'Ãte' yũmmũg 'ãxop xũy. 'Ãte' yũmmũg 'ãxop putexop 'ohnãg, pa 'ãmhok, 'ãxop putexop xexka'! 'Ãte' yũmmũg tikmũ'ũn te 'ãxop 'ãktux kummuk, tu hãm'ãktux hu: ‘'Ũgmũg yã Yoneo xop kopak pip.’ Kaxĩy. Pa 'ãmhok, yã' koit, yã Hãmgãyãgnãg yõg xop kopa' pip.

Wetaybit eyju ipiat'ajojom iam. Wetaybit eydadaybot iam tak. Deus xe bit soat kug̃ eyju. Jewexe Judeuyũ eymuymuy. “Judeuyũ oceju- -Deus ebekitkiyũ” i napa ma e'em ip. Satanás a'õ kayayũ ixeyũ bit.

Ỹ hapäh bë hã rarahejãã doo. Ỹ hapäh bë kasꞌuut. Bë kasuud né paawä, bë hꞌyyb gó ti anäng hajõng baad hadoo doo. Ỹ hapäh Judah buuj wób bë raky nꞌaa rejãã doo, nesaa do bë ky nꞌaa ranoo doo. Judah buuj sa noo né paawä, dooh karapé haa hehꞌäät rado bä tii. Nesaa Do Yb karom né tii.

O²la³kxah³lxin¹ju³ta² ĩ²nx2ti³te²sa¹wi¹. Khãuhx1nyhah¹lxin¹ju³ta² ĩ²nx2ti³te²sa¹wi¹. Yen³kxi³txa²yah³lxin¹kxe³su² ĩ²nx2ti³te²sa¹wi¹. Yxãn¹ta¹ wxa²ẽ¹nãu³ai²na¹ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² wi¹lũ³yho³hi¹nx2ti³ju³ta² yũ²na³li¹. Jã¹nxe³sxã³ ko̱³nxe³te²lo³nx2tain¹ju³ta² ĩ²nx2ti³te²sa¹wi¹. Nxe²e³kxi¹nx2tain¹tũ̱³ka̱³txa² hai³txi³ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³khai³su² nxa³wi¹. Ki³ha¹kxi³nẽ³lhxã³ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³su² ki³lxo³nyhain¹na³li¹. Yxãn¹ta¹ ai¹nxa³wi¹. Sa³ta³na²jah¹la² sa³wi³ha³lxi³khai³sain¹na³li¹.

Ximakawatiharene waiyekahalakita nomani. Ximaoloxaharene, ximaxiyeharene waiyekahalakita nomani. Xakore atyo hoka Enore nali atyo xikaoloxere kalore. Waiyekahalakita nomani tehitiya judeu aokowiterenae xakore hoka maisa atyo judeunai xini. Iniyalahare irae ahitaha xiyaokaka. Ahalakoahaliti anere hotyalinae atyo.

Oogaki ida vahoariha a'onira vanajahariharivini. Oogaki jaboni ida avakanahina'ahapikirini. Hovani a'onira onava'isohivini hiki ipohiki ida Deus kanahina avavahojaki. Oogaki ida jaboni ija'ari avakadiania vahojaki a'onira vakanavaranihavini varani jaharikia. Vaabono vani'a'badaravini judeus kaija'ari vihina. Judeus kaija'ari vihiriha adani. Hora vanofiravini mani ida Jahari kaija'aria va'ora onaonivini hija.

Ahasoho inyba hỹ. Hawa sinini tsikykaranaha ana humo hi kahyrinymyrẽta. Ahanamybyitsa tsimaha, kaokze kahanamyrẽtsa tsimaha, wasani tsimaha iwatahi isapyrẽnikia ty ahabo nyny mykara. Asaktsa ahape katsaktsa Sudeutsa tsimaha mybarapetu mykaranaha Kiristu humo siharerewabymybarẽtsa, ahahumo kino niwatihi siharerewabymybarẽtsa maha. Satanas harere bo zuba yhỹ mynakaranaha. Kiristu harere bo batu yhỹ zikaha.

Uimohey haria tawa SIMINA piaria worohoꞌokuap kahato eipe. Waku sakpoꞌe eipe e. Uheropat haria seseria kahato eipe e. Atikuap ewehoꞌopot uhetiano hap e. Atikuap aikotã hoꞌopot kahato popuo eipotpap uimikyꞌesat nug hap ete. Satek takaria eweikupteꞌen maꞌato uiwanẽtup hawe hekat kahato rakaria wuatꞌi eꞌat piaria eweikupteꞌen e. Iꞌewyte atikuap aikotã itotiaria tukupteꞌen hap eiꞌatusatyꞌi satyꞌi kahato haria e. Atikuap aikotã uruto yn ni Tupana kuap haria katupono Iuteu ywania sese uruto iraniaꞌin ehepe maꞌato eipe yt eweiꞌe. Miꞌiria taꞌatuehay saꞌag wo ehepe. Yt Tupana emiitꞌin hin i miꞌiria maꞌato ahiag mõtypot yat piaria miꞌiria e. Yt Iuteu ywania hin i maꞌato ahiag ywania saꞌag tukupteꞌen miꞌiria Iuteu ywania ran neꞌi koꞌi e.

Énjoa yupíheovonoe keítoponivo kotíveti, koane ákoyea apeínopiti. Itea po'i koêku, itínoe koati ênoti apeínoati ya nonékuke Itukó'oviti. Énjoamaka itúkoheyea kêkunoe ne koyúhotihiko itúkeovo jûdeu, ikútixapovotihiko koati kaná'uti xanena Itukó'oviti, itea haîna. Koatíhiko xanena Satánae.

Niî pe'tise mɨsâ weesére masî'. Mɨsâ pi'etíse, pahasé kɨosere masî'. Tohô pahasé kɨomirã, pehé kɨorã́ weeró noho niî'. Apêyere masî'. Ãpêrã ‘Judeu masa niî'’, niîma. Tohô niîmirã, mɨsâre yã'âro uúkũma. Naâ Judeu masa waro niîtima. Naâ wãti yaá kurakãharã niîma.

cay niyäśhunqui: Yaćhayämi ima lulaśhayquicunactapis, ñacaśhayquicunactapis, waccha cayniquicunactapis. ¡Chaynu cayalpis sumä cäniyümá cayanqui! Yaćhayätacmi chay ‘Diospa nunam, Israel caśhtam capäcú’ nil yan'al nïcunaca jamuyalcäśhuśhayquitapis. Aśhwanpa Satanaśhpa nunancunamari cayalcan.

Ĩ̱ma waihu'u pese di, da te aima 're ĩrob'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono zém hawi, 're ĩrobzépata za'ra wa'aba mono zé hã. Duré, ĩ̱ma waihu'u pese di, asibrob'õ na 're ĩrobzépata za'ra wa'aba mono zé hã. Tane nherẽ, te asibrob ahâ ne, rowẽ na 're aihâimana za'ra wa'aba mo, ĩ̱nhimipawaptobzém na si 're aihâimana za'ra wa'aba mono wa. Duré ni'wam norĩ hã te te dama 're aiwasu'u wasété za'ra wa'wa. Te te dama 're aiwasu'u wasété za'ra wa'aba mono zé hã ĩ̱ma waihu'u pese di. Ta norĩ hã zudezu na 're poto za'ra mono zahã, te Satanasihi nhimiroti zarina si, siwa'ru 're hâimana za'ra.