Ritonõpo a Tuzenu ekarotopõpyryjuteutõkara aPeturu a toto zururuhtao ro Ritonõpo zuzenu tyhtose. Tõmiry etananõ aka tomõse. Moroto juteu tõ kynexine roropa Peturu marõkomo.—To! tykase toto. Tõsenuruhkase toto, juteutõkara aka roropa Ritonõpo zuzenu tomõse exiryke. Toto aka Ritonõpo zuzenu omomyry tonetupuhse eya xine, imeimehnõ omiryae toto otururuke, “Imehxo Ritonõpo mana,” kary etaryke roropa tyya xine. Morarame Peturu tõturuse tymarõkomo a, Series([], ) Series([], )

Nhũm Simãw Pêtre ã mẽ kãm ujarẽnh anhỹr rôm nhũm Tĩrtũm mẽ kot mar o hkrĩ xwỳnhjê hwỳr amnhĩ Karõ rẽ nhũm mẽ hwỳr wrỳ nẽ mẽ hkarõ mã gjêx pa. Hãmri nhũm mẽ Tĩrtũm mã mex o mex ã harẽnh o hkrĩ. No ãm mẽ kapẽr kãm harẽnh kêt nẽ. Mẽ kapẽr kwỳ hõ ho kãm mex o mex ã harẽ. Aa mẽ kot mẽ kapẽr mar kêt tã ra ho kapẽr mex nẽ. Jakamã nhũm Jope rũm mẽ kot Simãw Pêtre hkôt mẽ mõr xwỳnhjaja. Ijaew kwỳ kot ra Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja amnhĩ jaêr pê ja hã mẽ omu nẽ axpẽn mã:—Hêxta waa nẽ. Mẽ kêp Ijaew kêt tã nhũm Tĩrtũm kot mẽ panhĩpêx pahpyrà nẽ mẽ hwỳr amnhĩ Karõ rẽ nhũm mẽ hwỳr wrỳ nẽ mẽ kãm agjê. Nà ãm hãmri na mẽ pahpyrà nẽ ã mẽ hipêx anẽ. Anẽ.Hãmri nhũm Simãw Pêtre mẽ kuma nẽ mẽ kãm: Series([], ) Series([], )

Xoteo Minakaniua PatxisatikoPetro sãkirauatapanika inakasaaki, Erekari Matamatakoti apoka ikinika Petro sãkire kenakotakanimoni.

Deus Ispiritury judeu keba modo onwa âetobyryPedro aguely ume, idânârâ akaemo unâ idataynrim modo onwa xytâguywânmy Deus Ispiritury.

Tekwe Puràg ur uzeruzar maꞌe zutew ꞌym wapyꞌa pupe aꞌe kuryIzeꞌeg mehe we Tekwe Puràg uhem wà izeꞌeg henu har wanupe kury.

Judeu eꞌỹ vaꞌe kuery re Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ oguejyagueHaꞌe nunga re Pedro ijayvu teri oiny jave ayvu re ojapyxaka okuapy vaꞌe haꞌe javive re Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ oguejy.

Aneotedoɡ̶oji yajigotediogi Liwigo niɡ̶ijo ane daɡ̶a judeutediEɡ̶idaaɡ̶ee Pedro me dotaɡ̶atibece, odaa Liwigo Aneotedoɡ̶oji ja dinikatiogi ijotawece niɡ̶ijo anowajipata me datematika. Niɡ̶ijoa judeutedi anoyiwaɡ̶adi Jesus lixigaɡ̶awepodi Pedro ane icoɡ̶oticogi Jope, eliodi moyopo leeɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji meledi yajigotediogi Liwigo niɡ̶ijo ane daɡ̶a judeutedi. Leeɡ̶odi mowajipata modotaɡ̶atigilo eletidi iolatedi ane diɡ̶ica modotaɡ̶atigi codaa owajipatiogi modoɡ̶etetibigimece Aneotedoɡ̶oji leeɡ̶odi meliodi loniciwaɡ̶a. Odaa Pedro jeɡ̶ee, Series([], ) Series([], )

Tupana'ga ra'uva uhu Cornéliova'ea pyriPedro'ga nhi'ig̃ame g̃a pe Tupana'ga ra'uva ruri g̃a pyri nhaporemo g̃a pojykavo – kiroki g̃a g̃wendu Jesus'ga mombe'ua. Kiro g̃anhi'ig̃a aherembikwahave'ỹva'ea a'ero. Igwete g̃a Tupana'ga mbohetehetei upa. Henduvame g̃anhi'ig̃a judeus'g̃a nhimomby'ai a'ero – kiroki g̃a uhu Pedro'ga rupi Jesus'gareheve'g̃a.—Iii! Judeus'g̃arũive'g̃a pyri vehevi Tupana'ga omondo gwa'uva g̃a pojykavouka no! ei g̃a ojohupe.Igwete Pedro'ga ei g̃a pe: Series([], ) Series([], )

Topẽ kuprĩg tỹ tỹ ag jagrẽ nĩPedro tỹ ver tag tó kỹ vãhã Topẽ kuprĩg tóg ag ki rã mũ, ũ tỹ ti vĩ mẽg mũ ag ki. Kỹ Israel ag tỹ Jesus ki ge kỹ nỹtĩ ag mỹ tóg e tĩ, ũ tỹ Pedro mré kãmũ ag mỹ. “Topẽ kuprĩg tóg tỹ ag jagrẽ nĩꞌ,” he ag tóg. “Ag tỹ tỹ fóg nỹtĩ ra tóg ag ki rã mũꞌ,” he ag tóg. “Vẽnh vĩ ũ tugtó ag mũ (mỹr),” he ag tóg. “Vẽnh vĩ ẽn ki ag tóg Topẽ mỹ: há ã tóg nĩ, he mũ,” he ag tóg. Series([], ) Series([], )

Onheꞌẽ jave, ogwahẽ ou-vy Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe. Omohynyhẽmba ipyꞌa upe pygwa kwéry-pe ogwejy-vy. Entéro ohendu vaꞌe-pe gwive inheꞌẽ, ogwereko.  Upéa rexa-vy opondera hese kwéry gwĩ judeu vaꞌe, Hesu reroviaha Jope-gwi ou vaꞌekwe Pedro ndive. Ohendu nheꞌẽ ambue-py oikwaa eꞌỹ reheve onheꞌẽ ramo judeu eꞌỹ vaꞌe, Nhandejáry-pe ombotuvixa mbaꞌe ramo, ohendu inheꞌẽ ave. Upéa-gwi heꞌi ojóupe:—Maꞌerã ogwahẽ íxupe Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe? heꞌi opondera-vy hese. —Nugwĩ judeu eꞌỹ kwéry-pe ave ohexakwaa rei nipo raꞌe Nhandejáry inheꞌẽrã-my. Omeꞌẽ rei nipo raꞌe íxupe Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe oiko hagwã ipyꞌa-py kwéry, heꞌi ojóupe opondera-vy hese.Upe-ma ramo heꞌi Pedro gweꞌýi kwéry-pe: Series([], )

Pedro rarybemy raremyhỹu, Deuxu Tyytybytyhy ibutu rybe‑ò ijohonadu tyre‑ki resemy ralore. Pedro‑wana rare mahãdu, judeu mahãdu òbiti, tahe riòtiinyre judeukõdu mahãdu‑ki Deuxu Tyytybytyhy ralòmy rareki. Raholare dori rybe witxira‑di raryberenyreò, tiiboho Deuxumy heka reàlàmyhỹre. Tahe Pedro tamyreny rarybere: Series([], ) Series([], )

Judeueꞌema ꞌgã nupe Uꞌagesage monoawet Pedro ꞌga porogyta ꞌga ꞌamamũ Janeruwarete ꞌga Uꞌagesage mua imogeu ꞌgã pype ꞌgã nerekwaramũ. Aꞌerauwe ꞌgã ojeꞌeg amuteeramũ Jarejuwarete ꞌga muorypa.—Nitywi ꞌga amũ ene ꞌjawe. Ene etee te ꞌã eneresage oree— ꞌjau ꞌgã ojeꞌega ꞌga upe ꞌga muorypa.ꞌGã nemikwaaweꞌema jeꞌega ꞌga ꞌAgesage iapoukaa ꞌgã nupe. Aꞌeramũ judeu ꞌgã, Jope awi Pedro ꞌga rupi ꞌut maꞌefera ꞌgã erowiaa.—Kuu. Jane upe etee te sipo ꞌga Uꞌagesage muri pa, saꞌe nãꞌã jane reꞌã. Aꞌere pa ꞌga ꞌã judeueꞌema ꞌgã nupe we Uꞌagesage muri nũ— ꞌjau judeu ꞌgã ajaupe, oporesagamũ ee.Aꞌeramũ Pedro ꞌga ꞌjau opytuna ꞌgã nupe: Series([], ) Series([], )

Pedru memã ja jarẽnho dja nhym Metĩndjwỳnh Karõ arỳm me kunĩkam ruw ne ar meo ba. Me kute kabẽn maro ỹrja kunĩkam ruw ne ar meo ba nhym me arỳm apỹnh me ba djàkam me kabẽnkam kabẽno kumex. Me kute me kabẽn mar kêtjakam ne me kabẽno kumex. Ne apỹnh me kabẽnkam Metĩndjwỳnh rax jarẽnho kumex. Nhym Pedrukôt ar bôxja arỳm kuma. Kôt ar bôx jamã ne me kum me my kà rênhne jarẽ. Ar ja ne ar amrẽbê tu amim Jeju markumrẽx. Nãm ar me kabẽn man arỳm mekam no tyn djan abenmã kum,—Je, amrẽbê me babê idjaermãbit ne Metĩndjwỳnh kute Karõ janor. Ne kam arỳm jakam tu me bajtemmã Karõ jano, ane.Nhym Pedru arkum, Series([], ) Series([], )

Judeuyamîꞌ Pepîn Esaꞌ Pe Morî Yekaton Wannî EnaMîrîrî yai Pedro eseurîma tanne, itekare pîꞌ etanenan pemonkonyamîꞌ Judeuyamîꞌ pepîn Cornélio yewîꞌ ta tîweꞌsanon esaꞌ Morî Yekaton Wannî enaꞌpî. (45,46) Mîrîrî yeꞌnen Judeuyamîꞌ pepîn eseurîma tiaron mai ta, etaꞌpî Judeuyamîꞌ Pedro yarakkîrî iipîꞌsanya Paapa yapurîꞌpî toꞌya. Morî pe anna pîikaꞌtîsaꞌ Paapaya sîrîrî taa toꞌya etaꞌpî Judeuyamîꞌya. Mîrîrî pîꞌ innape Jesus kuꞌnenan Judeuyamîꞌ Jope poi iipîꞌsan Pedro yarakkîrî esewankonoꞌmaꞌpî kureꞌne toꞌ pîꞌ. Taꞌpî toꞌya: —Aꞌkî, Paapaya Judeuyamîꞌ pepîn pia nîrî Morî Yekaton Wannî tîrî kaꞌrî uurîꞌnîkon warantî —taꞌpî toꞌya. Mîrîrî yeꞌnen Pedroya taꞌpî toꞌ pîꞌ: Series([], ) Series([], )

Topa Koxuk te Yoneo hã' puknõg xop ka'ogãhã''Ap Pet te hãm'ãktux kux'ah, 'ĩhã Topa Koxuk te' puknõg xop ha yĩxohoh, nõm te hãm'ãpak ha' yĩxohoh, ha Yoneo yõg kuxa mam ka'ok xop te' yẽy, tu:—Topa te kama' puknõg xop ha yãy Koxuk nũ'kutnãhã'! Kaxĩy. Ha' puknõg xop te yãy pu' puknõg yĩy'ax hã hãm'ãktux, Topa te' ka'ogãhã, puyĩ' xuktux, nũy Topa 'ãktux max nõmhã'. Series([], ) Series([], )

Pedro kawẽnwẽn pima Deus biõg̃buk o'kop Judeu'ũmayũ kay.Soat pe oõm- -o'ya'ĩjojo'iayũ be- -Judeu'ũmayũ be. Yag̃uy'ũm cĩcã ip o'e Judeuyũ- -Jesus kay itabucayũ- -Pedro ejuayũ. Yag̃uy'ũm ip o'e Deus jebiõg̃buk o'g̃uõm Judeu'ũmayũ be buye. Tũybe wuywebe acã Deus jebiõg̃buk g̃uõm iãn o'e ip. Ya'õba'arẽmat'a'õm kawẽnwẽn ip o'e Judeu'ũmayũ.— Deus, ẽn xipat cĩcã — io'e ip ya'õba'arẽmat'a'õm.Judeuyũ iboap o'ya'ĩjojo. Imẽneju Pedro o'jekawẽn jebureyũ eju- -Judeuyũ eju. Series([], ) Series([], )

Ti mꞌ Peed erꞌoot nä mꞌ, sahõnh hẽ ta kyyh maa newꞌëë do sa hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do Sahee bajëng. Ti mꞌ Judah buuj Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, Peed sii hanꞌaa doo, rameuuj bong mäh, Pꞌop Hagä Do Sahee Judah buuj nadoo do sa hꞌyyb gó tabajëng do hyb nꞌaa. Ramaa napäh mä kyy wób me rerꞌoot doo, Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë doo. Series([], ) Series([], )

Sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²a² nxũ²kwa̱i³yxau³jau³su²Ĩ³ye³ta³lu²nxa³ta̱³lxa¹ Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³txa² hi²sen³kxai³lu² a²nũ²a² ain³kxi²nyhain¹te²a² ã³nxũ²kwa̱i³wi¹yhah³lxi³ta¹hxai²hẽ¹la².  Nxe³tãu³a² wãn³txa² a²nũ²a² ã̱³sa²nũn³te²a² e³jau³xa² ĩ³ye³kxi² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³sa²nẽn¹kxi² nxe³yah³lxi³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ain¹jut3su² Pe²jah³lai²na² ã³si³tẽ³kxi²tũ̱³ka̱³txu¹tai²na² o²lain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³txa² hi²sen³su² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²su² te²a² ã³nxũ²kwa̱i³wi¹hain¹nũn³nĩn²tai¹. Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Series([], )

Majudeuneharenae Ana Isekohaliti Waiyexe Exoa(Atos 2.1-4; 8.14-17; 19.1-7)Pedro iraetata hoka Isekohahaliti Waiyexe exoa hoka kaxaihakoretya tyotya semaxemaiterenae iraiti. Judeunae Jesus koamaniya tyaoniterenae Jope nalita tyoiterenae Pedro xema hakaharetyoaha. Enore exaoretya Isekohaliti Waiyexe majudeuneharenae ana hiyeta. Semehenaha atyo, iraihenaha atyo xakotinae masemakahare. Ihalahare tyaonaha Enore kakoa.Hatyaoseta Pedro nehena: Series([], ) Series([], )

Ma'onahai Jahaki Cornélio-ra va'ora avi'onani'ikiVara nina kaba'i ada Pedro, Ma'onahai Jahaki va'ora avi'onani'aha adani Pedro athi-ra vakamitha'iki, hi'adani judeus kaija'ari vihiriki. Hari. Vava'i bodini vara nikaraho'aha adani Jesus vaipohihava abono Jope sidajia vikhaki, Pedro-ra vavaipohihaki. Pedro-ra va'ora nava'ibodivaranikarahoki ida Deus Ma'onahai Jahaki-ra karonavini judeus kaija'ari vihiriki vakadiania. Ma'onahai Jahaki va'ora avi'onanivini mani ida arabo hoariha kaija'arini athini ogavaharikia va'ora naathija. Khai vakhanina, vara vavani'aki jaboni ida Deus jahana. Pedroa vakamitha'iki ida Cornélio vakadivarani. Vakava'ibodivarani'ihi ida Ma'onahai Jahaki Deua bikaronavini vakadiania. Series([], ) Series([], )

Deus hyrikoso bipyritsa bo izumu.Peduru nipamykysoko tuze Deus hyrikoso bipyritsa bo inasik. Ziwabykynahatsa bo Deus hyrikoso zumu. Sudeutsa, Sesus tuktsa asahi Peduru tuk zumukunaha nipybynaha. Deus hyrikoso bipyritsa bo zumu. Iwatsahi sipybyrẽtsa. Bipyritsa Deus bo nipamykysokonaha. Ustsa harere ty Deus bo nipamykysokonaha. — O Deus ikia tsamysapyrẽta — nikaranaha. Series([], ) Series([], )

Mio tã e Peteru turan Tupana Pãꞌãu Wakuat putꞌokꞌe raꞌyn ikuap haria pe. Miꞌi hawyi ipotmuꞌeria Peteru wywo hewyry rakaria Iuteu ywania teꞌeruwanẽtup kahato hawyi — Pywo ti rat Tupana tum naꞌyn Topãꞌãu Wakuat surara Kuneriu ywania pe yt uruꞌywania hin i miꞌiria pytkai iꞌatuꞌe teꞌeruwanẽtup hawe. Tupana Pãꞌãu Wakuat teke hawyi iꞌatuehay wẽtup pusu puo. Wẽtup pusu puo raꞌyn Tupana Pãꞌãu Wakuat kaipyi iꞌatuehay itotiaria. Miꞌi hawyi itotiaria timõtypot kahato raꞌyn Tupana. Series([], ) Series([], )

Namukoâne Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti ne ákoti itukapu jûdeuIxómoiko koyûho ne Pêturu, evésekone ne Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti xokóyoke uhá koêti neko kamokénoti emo'u Pêturu. Enepohikoneko jûdeu kutípoti Jesus xánena Pêturu, yupíhova iyúpaxeovo vo'oku ikó'iparaxeokonoanemaka xâne ákoti itukapu jûdeu ne Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti. Kámea evo jûdeu ne yûho enepo koyûho po'ínuhiko yuhôti ákoti itukapu éxone koane iháyu'ikea Itukó'oviti. Ina kôe ne Pêturu: Series([], ) Series([], )

Judeu masa niîtirãre Espírito Santo dihatá'ke niî'Pedro uúkũri kurata kɨ̃ɨ̂ weresére tɨ'orã́pɨre Espírito Santo dihatákɨ niîwĩ. Tohô wa'âka be'ro apêye uúkũsere uúkũ masitimi'kere uúkũ nɨ'kakãrã niîwã. Tohô niikã́ “Õ'âkɨ̃hɨ, mɨ'ɨ̂ ãyú yɨ'rɨagɨ niî'”, niîkãrã niîwã. Naâ tohô uúkũkã tɨ'órã, Pedro me'ra wa'â'kãrã Judeu masa Jesuré ẽho peórã tɨ'o mariá wa'âkãrã niîwã.—Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore o'ôo'ami Judeu masa niîtirã kẽ'rare, niîkãrã niîwã. Series([], ) Series([], )

Diosmi Chuya Ispiritunta un mana-Israelcunämanpis Niyaptinmi Chuya Ispiritu chayćhu uyalïnincunaman ji'alpämun. Chayćhu Diospa Ispiritun llapanta duyñuchacuycul imaymana mana uyalipaśh limaycunacta limayächiptinmi, ñatac Diosta alawayaptinmi, Pedrocta liwshï Israel chalapacü-masincunañatac: “¿Diosninchic Chuya Ispiritunta mana-Israelcunactapis uñächun?” nil licapäcuyalcan.

'Re ĩhâimana u'âsi mono hã zudezu'õ norĩ ma, Tipẽ'ẽzani te te tãma ĩsõmri za'ra zé wasu'uTawamhã Pedru hã zahadu te te tãma rowasu'u za'ra ré, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra, Pedruhu mreme wapari'wa norĩ ma hã. Taha wa, ĩpẽ'ẽ mono bâ ma tô sisisi, hâiwa hawimhã. Tawamhã zudezu norĩ, Zezusihi zazei'wa 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, Pedruhu siré, Zopi hawi ĩsi'aba'ré norĩ hã ma tô ãma titob'uzu za'ra, zudezu'õ norĩ ãma, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Tipẽ'ẽzani hã ta norĩ ma zama, te te oto sõmri za'ra wa. Taha wa, te zudezu'õ norĩ hã damreme amo na sima robzanhamri za'ra, timreme nai õ nherẽ. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, te duré tiwata za'ra, ĩwaihu'u pese na. Ãne hã te te wapari za'ra wamhã, te zudezu norĩ hã sima nharĩ za'ra, ãne:— Oro õ norĩ hã zudezu'õ za, ma 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra. — Ãne te zudezu norĩ hã sima nharĩ za'ra.Taha wa, te Pedru hã tãma nharĩ za'ra, ãne: Series([], ) Series([], )


—Sẽpurihkatone toto tuna kuaka, kysã xine moxiã aka Ritonõpo zuzenu tomõse exiryke, tykase Peturu eya xine.

—Kwa pu mẽ hkrã kumrãr kurê kumrẽx. Ra Tĩrtũm Karõ kot mẽ pahpyrà nẽ mẽ hkarõ mã gjêx kênã kot kêt mẽhõ mẽ nê tanhmã mẽ pahpê àmnàr to. Ra mẽ kot mẽ pahpyrà nẽ Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr kênã. Anẽ.

Ininiã Petro txari:—Ninoa Xoteo minakaniua apakapapekari Erekari Matamatakoti ate apakapiniri atokokana. Ininiã apakatapitika ninoa patxisatiko ãparaaã. Kona kãkitini iotokakana ipatxisatikona.

— Jesus tâinwânse asaemo iwerâ. Etaungâ. Kuonwa tâetobyry ara, Deus Ispiritury nhonwamo nâetai. Tâwâlâ batiza âieholymo, Jesus tâinwânsemo awyly xutuhoem — kely.

— ꞌAw teko wereko Tekwe Puràg upyꞌa pe aꞌe wà, zanezàwegatete aꞌe wà, iꞌi wanupe. — Ni amo nupuner kwaw wamupytuꞌu kar haw rehe wà nehe. Tuwe uzemuzahazahak kar wà nehe, iꞌi wanupe.

— Amongue ndaꞌu ojoko ꞌrã yy py kovaꞌe kuery romongarai aguã? Mbaꞌeta nhande rami avi kovaꞌe kuery voi ojopy raꞌe Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ — heꞌi.

“Niɡ̶ina oko joɡ̶odibatege Liwigo Aneotedoɡ̶oji digo mokotaɡ̶a me jibaɡ̶atege. Odaa aɡ̶ica ane yakadi me yolitege me dinilegetinigi ninyoɡ̶odi.”

—Nhande pyri na'ẽ ko Tupana'ga ra'uva uhu ikwehe. Kiro gara'uva ruri g̃a pyri na jitehe no, ei Pedro'ga. Timobatiza ti g̃a yhya pyvõ a'ero, ei ga ga pe.

Kỹ Pedro tóg: “ũ tóg ag to: ag kygpenh ke tũ ẽg nĩ, henh ke tũ nĩ (mỹr),” he mũ. “Topẽ kuprĩg tỹ ag jagrẽ nỹtĩ. Ẽg ki rã ri ke han tóg ag ki, Topẽ kuprĩg ti. Kỹ ẽg hỹn ag kygpenh mũ ha,” he tóg, Pedro ti.

—Ãy katu omohynyhẽmba-ma ipyꞌa kwéry judeu eꞌỹ vaꞌe-pe Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe, nhande pyꞌa omohynyhẽmba vaꞌekwe-rami, heꞌi. —Upéixa ramo nhamongarai íxupe. “Nhamongarai eꞌỹ teĩ íxupe kwéry” ani jaꞌe teĩ íxupe kwéry, heꞌi gweꞌýi kwéry-pe Pedro.

—Inyõ rarybeõkre, iratysebedỹỹõmykemy, tiiboho dori Deuxu Tyytybytyhy‑di ratxirenyre inyweserenyle.

—Jane upe ꞌga Uꞌagesage muawera ꞌjawerimũ ꞌga Uꞌagesage muri ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌawamũ jane ꞌjawe futat ajemogyau— ꞌjau ꞌga opytuna ꞌgã nupe. —Nepefutari nipo pẽẽ mũ ꞌgã pymĩa ꞌy pe jarejeꞌjawe?— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.—Naani nũꞌũ. Jaruete futari nũꞌũ— ꞌjau ꞌgã Pedro ꞌga upe. —Jejui ꞌga ꞌgã erowiar ire jane ꞌgã pymĩãu ꞌy pe, Jejui ꞌga rerowiara resaukaawamũ— ꞌjau ꞌgã Pedro ꞌga upe.Aꞌeramũ ꞌgã ꞌjau:—Aꞌjea futat ore Jejui Kristu ꞌga rerowiari— ꞌjau ꞌgã Pedro ꞌga upe.

—Be, amrẽbê Metĩndjwỳnh kute me bamã Karõ janorkôt ne arỳm jakam ã me bajtemmã anoro ane. Me babê idjaer ren amrẽbê abenmã, “Kwãrĩk wãnh ngômã me bajtemja jangjênh kêt”, ane. Nhym be, jakam Metĩndjwỳnh kute memã Karõ janorkam me baje ngômã me angjênh kadjy amimar, ane.

—Insamoro Judeuyamîꞌ pepîn esaꞌ pe Morî Yekaton Wannî enan pîꞌ man uurîꞌnîkon esaꞌ pe tîwanî manniꞌ warantî. Mîrîrî yeꞌnen anîꞌya taa eserîke pra awanî toꞌ esenpatakona pepîn taa eserîke pra awanî —taꞌpî Pedroya.

Ha Pet te:—'Ũ 'ũm te' puknõg xop pup-tox pix'ax xat hok? 'Ak mũn'ah. Yã Topa te yãy Koxuk nũ'kutnãhã' puknõg xop hah, 'ũgmũg putuk! Kaxĩy.

— Deus jebiõg̃buk o'g̃uõm cebe ip — io'e. — O'g̃uõm cebe ip apẽn cuk o'g̃uõm wuywebe iap co'i — io'e. — Imẽnpuye cedag̃ g̃u du ocewebe ixeyũ mubatisaan? — io'e. — Abu dak kuka o'e ocewebe “Cedag̃ g̃u,” i? — Pedro o'e.

Ti mꞌ Peed ky hadoo:—Dooh hewaat pé ranu kemuun hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do Sahee bajëng do hyb nꞌaa sa hꞌyyb gó, ër hã tabajëng do hadoo —näng mä Peed.

Nxa²ha¹te¹ Pe²jah³lo²nu¹tai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² A²yãu³ka³txa² ã³nxũ²kwa̱i³wi¹hain¹nũn³na³li¹. Txa²wã¹kxi³nãu¹xai² yã¹yxe¹nxain¹na³li¹. Nxe³ha²kxai³ ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ¹kxi²sa²sai¹ain¹ju³ta² wain³na³li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

— Exe halitinae ana Isekohahaliti Waiyexe kaoka tehitiya kaokitere womana akereta. Nikare hoka xalaiya mahokoanehena ebatixatyakaha one kakoa?

Hari. Pedroa bini'aha:—Ma'onahai Jahaki-ra agathanivini vani fori vanihaha vagathanivini ada Ma'onahai Jahaki. Vaathi hiki jaboni ida arabo hoariha kaija'arini athini. Nahina koda va'ora kaathirirara hadani kanai karajomihia? — niha ada Pedro.

Iwatahi Peduru tatuktsa pe niy:— Deus hyrikoso sibo inasik. Tapara mybo inasik aba astatu sibo izumu. Iwatsahi katsa mysiharasusukunaha zeka wasani ja my. Batu aty tohi mype zeky:“O isty harasusu byitaha ziky” — niy.

Miꞌi hawyi Peteru toꞌe toꞌywania Iuteuria pe — Eweiꞌakasa ro aikotã mesup Tupana tum naꞌyn Topãꞌãu Wakuat Itaria ywania piat hap e aikotã tutum ahepe saꞌawyꞌiwuat hap ewy mehĩꞌin manaꞌin e. Miꞌi tupono apo waku watiꞌatusetꞌok miꞌiria yꞌy wo sio yt e Peteru toꞌywania pe. Miꞌi hawyi — Waku iꞌatuꞌe.

—Ápeikopo motovâti itópea áhikeovo râ'a ya iháke Jesus? Vo'oku aínovonehiko namúkotine Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti kuteâti koêku yanekôyoke inâ namukôa ûti, uti jûdeu.

Pedro kɨ̃ɨ̂ me'ra wa'â'kãrãre niîkɨ niîwĩ:—Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore o'ôo'ami ã'rá kẽ'rare marî Judeu masare weeró nohota. Tohô weérã “Wamê yeetikã'ya, Espírito Santore moomá”, niî ka'mú ta'ata basió wee'. Naâ Jesu Cristore ẽho peóma. Tohô weérã naâre wamê yeero ɨá', niîkɨ niîwĩ Pedro. Be'ró Cornélio kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re “A'topɨ́ pehête nɨmɨri ɨ̃sâ me'ra tohâ ke'a ni'iya yuhûpɨ”, niîkãrã niîwã. Tohô weégɨ naâ me'ra tohá ni'ikɨ niîwĩ.

Chaynalcaptinmi Pedro nila: “Ya'anchicnüpis Chuya Ispiritucta ćhasquiyalcaptin'a ¿imam atajanman paycunapis bawtisacüśha cananpä?” nil.

— 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra, te te wama ĩsõmri za'ra ne hã. E 'wa hã te za tawamhã â hã tiwi sawi za'ra, â dawabzuri hã te te 'manharĩ tõ za'ra da, ĩwa. Mare di. Te za tô 'manharĩ za'ra, ta norĩ hã. — Ãne ma tô tãma nharĩ za'ra.


Peturu oturutopõpyry Jezu poetory tomo aJerusarẽ poMorarame, “Juteutõkara a Ritonõpo omiry tapoise mana,” kary totase Jezu poetory tomo a, Juteapõkomo a. Morarame Jerusarẽ pona Peturu toytose ropa ahtao, imaro tõsezusezuhse toto oxime jekyry tomo, juteu tomo.

Simãw Pêtre kot hkwỳjê mã Konẽre jarẽnhAtre 10.1-48 Hãmri nhũm Simãw Pêtre ma akupỹm mõ. Jutej kamã krĩ pê Jerujarẽ wỳr ma akupỹm mõ hãmri nẽ pôj. Hãmri nhũm Jutej kamã Jejus nhỹ hã mẽ ahkre xwỳnh maatijê mẽ mẽ kot Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja Ijaew kêt xwỳnhjê jarẽnh ma. Konẽre mẽ hkwỳ kot mẽ uràk nẽ Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr ã mẽ harẽnh ma. Jakamã nhũm Simãw Pêtre akupỹm mẽ hwỳr pôj nhũm mẽ omu nẽ mẽ hã àhkukjêr kurê kumrẽx. Hãmri nhũm mẽ hkwỳjaja mẽ hã kãm akir nẽ kãm: Series([], )

Petro SãpiretakitiXesosi iokanatakini, Teoso sãkire auiãkani Xotéia tõpa auakani apaka kenakotari Xoteo minakaniua auikinirina Teoso sãkire.

Pedro Cesareiadâ aityby modo Jerusalémdâ nhegatuhobyryJesus tunâry egaturin-em induakeyby modo, Judéia eynynâ Jesus einwânni modo warâ indadylymo myani Cesareiadâ aityby modo egary. “Judeu keba modo Deus itaumbyry tindatuo, Jesus neinwândâmo” kely myani indakylymo.

Pet umumeꞌu wemixak kwer aꞌe kuryZezuz hemimono karer aꞌe wà, uzeruzar maꞌe Zutez ywy nànànar aꞌe wà no, wenu aꞌe zutew ꞌym wazeruzar haw aꞌe wà, wenu Tupàn zeꞌeg rehe wazeruzar haw aꞌe wà.

Pedro guekokue re ijayvuagueHaꞌe gui Judéia py apóstolo haꞌe irmão kuery ikuai vaꞌe oendu okuapy judeu eꞌỹ vaꞌe kuery voi Nhanderuete ayvu ogueroviaague.

Pedro yatematitiogi loiigi Ǥoniotagodi digoida Jerusalém icoatawece ane ixomaɡ̶ateetedijo manitaɡ̶a nigotaɡ̶a CesaréiaNiɡ̶ijoa eletidi liiɡ̶exedi Aneotedoɡ̶oji icaaɡ̶ica eledi ɡ̶onioxoadipi ane liɡ̶eladi nipodigi Judéia odibodicetibige moyalaɡ̶atiogi ane daɡ̶a judeutedi modibatege lotaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji. Pida niɡ̶ijo Pedro noɡ̶opitacibigimece nigotaɡ̶a Jerusalém, odaa niɡ̶ijo lapo judeutedi joɡ̶odinotigimadetege Pedro, leeɡ̶odi odiletibige daaditaɡ̶adiaa yotete lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés.

Pedrova'ea omombe'u pa Jerusalémmeva'ea peAerẽ ojipe'g̃a g̃a mombe'ui javo Judéiapeve'g̃a gwyri pe.—Judeus'g̃arũive'g̃a g̃wendu katu kiro Tupana'ga nhi'ig̃a no, ei g̃a g̃a mombe'gwovo.Jesus'ga moirũhara'g̃a pe g̃a imombe'ui jara'g̃a pe no Jesus'gareheve'g̃a pe. Aerẽ Pedro'ga jivyri ua Jerusalém me. A'ero judeus'g̃a nhi'ig̃ayvari ga pe Jesus'gareheve'g̃a.

Pedro tỹ Jerusalém tá ã tỹ nén han mũ tóKỹ Jesus tỹ ũn vin mũ kar ag vỹ jẽmẽg mũ, fóg ag tỹ Topẽ vĩ kri fig mũ ti. Judéia kar mĩ ag tóg jẽmẽg mũ, Jesus mré ke kar ag. Kỹ Pedro tóg Jerusalém ra tĩ mũ. Kỹ tá Jesus ki ge mũ ag tóg ti mré vĩ mũ. Ti mré vĩ mũ ag tóg: “vẽnh kar vỹ ãjag gré junjun fár kym ke mũ, ẽg jykre han jé, ag tỹ Topẽ jykre han sór kỹ,” he ag tóg tĩ. Ẽn ag vỹ Pedro mỹ vĩ mũ,

Pedro omombeꞌu Cornélio rehegwa nheꞌẽ(At 10.9-48)Ha upéi katu Cornélio kwéry rerakwã osarambi oho-vy. Ha Hesu remimondo, Judéia yvy rupigwa oĩ vaꞌe gwive ave Hesu reroviaha vaꞌe, ohendu herakwã:—Judeu eꞌỹ kwéry ko ohendu raꞌe Nhandejáry nheꞌẽ nhande kwéry-rami, heꞌi ojóupe imombeꞌu-vy. Upéixa ramo Pedro ogwata ou-vy Jerusalém tetã-my. Upe-py ogwahẽ ramo, onheꞌẽ poxy íxupe upe pygwa judeu vaꞌe:

Judeukõdu mahãdu Deuxu rybe roholamy rityhynymyhỹre. Kia‑ò tahe Jesuisi erydỹỹna mahãdu roholare kiamy ityhydỹỹdu seriòre mahãdu tule roholare. Judeia bede ludu ratximyhỹ mahãdu ibutumy kia rare. Pedro ixityre Jerusalẽ‑ò rehemynyreu, tahe judeu ityhydỹỹdu mahãdu tuu tamy narybede.

Pedro ꞌga wekwawera momeꞌuawetPoje judeueꞌema ꞌgã nera okwasiꞌwasiꞌwau Judeja ywy pe. Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã, Jejui ꞌga remimonofera ꞌgã netee ꞌgã nera renupa. “Judeueꞌema ꞌgã nanẽ ꞌawamũ Jejui ꞌga rerowiaaramũ” ꞌe renupa. Aꞌeramũ ꞌgã amũ ifutareꞌema. Jerusareg ipe ꞌga jewyramũ peuwara ꞌgã amũ ojeꞌegayau Pedro ꞌga upe:

Pedru kute Djeruxarẽkam me jamã amikôt amijarẽnh.(Kar 10.9)Nhym kam me bajtemdjwỳ arỳm tu amim Metĩndjwỳnh kabẽn markumrẽx nhym me kwỳ arỳm amũ memã arẽnho ipôk ne. Nhym pykabê Djudêjakam Jeju kute ar anorja arỳm me arẽnh ma. Nhym Jeju kukwakam me kute abeno kamydjwỳ me arẽnh ma. Nhym kam Pedru arỳm akubyn krĩraxbê Djeruxarẽmã tẽn bôx. Nhym me kute amim Jeju mar kwỳ mebê idjaer kukràdjà tũm'ã no tỳxi. 'Ã ne me memã me my kà rênhne jarẽ. Pedru bôx nhym me my kà rênhne arỳm Pedrumẽ aktã kabẽno aben japanho dja.

Judeuyamîꞌ Pepîn Eꞌpîikaꞌtîsaꞌ WanîEkaremekî Pedroya Jerusalém Ponkon PîꞌCesaréia po Pedro wanî tanne, Judéia pata ponkon Jesus naipontîꞌsan moropai tiaronkon innape Jesus kuꞌnenanya Judeuyamîꞌ pepîn yekare etaꞌpî. Îꞌ kaiꞌma Paapaya toꞌ pîikaꞌtîꞌpî etaꞌpî toꞌya. Mîrîrî koreꞌta Pedro erepamîꞌpî. Mîrîrî yai Jerusalém pona Pedro erepamî pe, Pedro pîꞌ toꞌ oꞌmaꞌta piaꞌtîꞌpî. Taꞌpî toꞌya ipîꞌ:

Pet te hãpxopmã'ax 'ãktuxHa hãpxexka Yonex kopa' pip Yeyox yõg mõ'pok xop, xi' xape xop, tu' puknõg xop kuxa mãm ka'ok'ax 'ãpak, ha Pet nũn, tu nũktu xupep Yenoyanẽn tu', ha' xape xop te' puknõg xop te yãyhã Yoneo hãmãxap putup, hu' mãnõg,

Judéia eipi watwat o'yawẽg̃coco ip- -Jesus emumujuyũ. Warara'acayũ dak o'yawẽg̃coco ip Jesus kay itabucayũ. Judeu'ũmayũ dak Deus ekawẽn kay o'e iap awẽg̃ o'yawẽg̃coco ip. Pũg̃pũg̃ Jesus a'õkayayũ'in iboap awẽg̃ kay g̃u o'e ip- -Judeuyũ. Tũybe soat Jesus kay itabucayũ juy jedaypu'ag̃obixeedakatkan iãn o'e ip.Jerusalém ka be Pedro ajẽm puje ixeyũ Judeuyũ Pedro o'g̃ukorẽm.

Peed maherꞌoot do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã ky nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ, Jesus mejũũ doo, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Judah häj nꞌaa bä habok do na-ããj hẽ raky nꞌaa napäh Judah buuj nadoo do na-ããj hẽ ragadoo do Pꞌop Hagä Do panyyg. Ti mꞌ Peed kaja hõm bä kä Jerusarẽnh hẽnh, Judah buuj wób Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, masuuj noo byyh kehõk doo, ranabuuj gedoo mä Peed.

Pe²jah³la² wãn³txa² yxo²ĩ²sxã³ hxi²kan¹te²nãu³xa² ĩ³hen³txi³jau³su²Jã¹nxe³jau³su² u²lxi³ ha³ta̱³nxe³ha²kxai³ yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² Ju³te²a²ko³xa² yxau²xai³tũ̱³ka̱³txan²tu̱³ nxe³jau³jau¹xai²na² ain³kxi² a³pos²to³lo² nũ̱³ka̱³txa² ain³kxi² nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³nah¹lxi¹:— Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²a² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ain³kxi²sxã³ sa²yxo²we¹tain¹nũ²nhai¹. Ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Pedro Awaiyekehalakatya Tyotya Tyomehenere TahiHatyaoseta Jesus niraine kakoarenai, exahe haiyanae Jesus xema maniya tyaoniterenae semaha Judéia koa nali majudeuneharenae nawenane Enore niraine xema maniya. Pedro haikoaheta Jerusalém nali hoka haiyanae kinatyaxa irae ekakoa, kasani haomanere milihi aikotiterenae taita tyaona Enore koamaniya aokahitaha

Pedroa vara bivani'aki Cornélio varani hinaHari. Oniaroa, Jesus Cristo kaija'ari, Jesus athi avavaadahaoniva abono khama Judéia kaarabonia vahojakia vakamitha'ihi ida moni, judeus kaija'ari vihirikia vanofi'ihi ida Jesus athi-ra vanaabavini. Oniaroa, Judéia kaarabonia ajoi'aha ada Pedro, Jerusaléa kaikahi'aha. Jesus Cristo kaija'ari vahararana vahojamaniha adani makhira isani-ra vakarajomivini-ra vanofiki siikosida karajomihia. Va'ora vanofiki adani judeus kaija'ari vihiriki-ra vakarajomivini jaboni.

Peduru Sesus tuktsa bo Serusarẽhe eze nipamykysoko.Sakzohotsa Sesus tuktsa kino niwatihi Sudeja eze tu bipyritsa Sesus humo sispirikporẽtsa ziwabykynaha. Wastuhu Sudeutsa anahi ziwabykynahaze batu simyzihik. Sizubarẽtsa Sesus tuktsa tahapiakzyzyk tsihikiknaha zetu mytsaty nikaranaha. Peduru Serusarẽhe bo ziksizoze asaktsa zibetsakaknaha.

Miꞌi hawyi iraniaꞌin 12 ok takaria tikuap taꞌyn aikotã wẽtup ywania timohey Tupana ehay Peteru wẽ pywiat hap. Miꞌi hawyi meremo yne yi Iuteu piaria Iesui mohey haria — Pywo ti rat mesup taꞌyn iraniaꞌin ywania — Uruimohey ehay Tupana iꞌatuꞌe aiꞌywania ewy iꞌatuꞌe toꞌope. Miꞌi hawyi taꞌaipok Peteru tawa Ierusarẽi kape yi Sesareia kaipyi hawyi iraniaꞌin Iesui mohey haria Iuteu ywaniaria sese iꞌatupyꞌahak Peteru ete katupono toiꞌatumuꞌe raꞌyn iraniaꞌin ywania pote.

Koyuhópo koeku ítuke ne PêturuEhane eyékoxoa ápostuluhiko yoko po'ínuhiko kutípoti Jesus ya uhá koeti Njúdeya kutípeanemaka emo'u Itukó'oviti ne po'ínuhiko xâne ákoti itukapu jûdeu. Itea seopóne Pêturu ya Njeruzálem, poé'ainoa isóneu po'ínuhiko jûdeu hokoti Jesus, inixoâti ákoyea yusíka aínavokoxeovo xâne ákoti sirkunsidá akôe. Hara kixóhiko Pêturu:

Jesuré ẽho peórãre Pedro Jerusalẽ́pɨ kɨ̃ɨ̂ werê'ke niî'Judéiapɨ niirã́ Jesu bese kũú'kãrã, tohô niikã́ Jesuré ẽho peórã toopɨ́ niirã́ Cornélio kẽ'ra Judeu masa niîtimirã naâ Jesuré ẽho peósere tɨ'ókãrã niîwã. Teeré tɨ'ó'kãrã niî yuurã, Pedro Jerusalẽ́pɨ tohatákã, tookãhárã Judeu masa Jesuré ẽho peórã kɨ̃ɨ̂re tu'tîkãrã niîwã:

Pedrom mana-Israelcunäćhu ima pasaśhantapis willanChaynu mana-Israelcunamanmi Diospa limayninta ćhasquïlälishanta puydï yaćhapacücunäwan Judeaćhu chalapacücunaca yaćhälälin. Chaymi Jerusalenta Pedro cutiycüluptin, Moisespa camachicuyninta rispitachï malca-masincunañatac jamuyäcuyalcan:

Pedru hã zudezu'õ norĩ u timorĩzém na ĩsiwasu'uzéTawamhã ĩsazei'wa norĩ hã, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, Zezusihi zadawa wasu'u'wa norĩ me, ma tô wapari za'ra, ãne: “Zudezu'õ norĩ zama ma tô, u, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã saze za'ra, Zezusihi wasu'uwẽ hã.” Ãne ma tô ĩsazei'wa norĩ hã rowasu'u hã wapari za'ra, daza'rui mono bâ. Tawamhã Pedru hã ma tô apâ mo, Zeruzarẽ u. Wisi wamhã, ni'wam norĩ hã ma tô tãma nharĩ za'ra. Zudezu'õ norĩ ãma te ãne sima rosa'rata za'ra, ta norĩ hã: “Zezusi hã da te saze za'ra nherẽ, danhihâiwata nhihâri õ wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're da'anho'reptui mono õ di za.” Ãne te sima rosa'rata za'ra.


Mame Peturu a turuse ropa toto emero. Kure turuse toto. Ynara tykase ynororo eya xine,

Hãmri nhũm Pêtre tee ri mẽ kuma hãmri nẽ hprĩ hã mẽ kãm amnhĩ jarẽ. Nẽ tanhmã Tĩrtũm kot kãm Ijaew kêt xwỳnhjê jarẽnh to hã mẽ kãm harẽ nẽ mẽ kãm:

Ininiã Petro sãpiretari ikinipoko itiãkiti, ikenakotakiti pakini.

Aituo myani Pedro koendâ kehoem idânârâ aityby modo nhegatuly, târâ Jopedâ tatay aitaymby modo ara myani nhegatuly.

Aꞌe rupi Pet umumeꞌu maꞌe uzeapo maꞌe kwer paw aꞌe kury, maꞌe izypy mehe arer we uzeapo maꞌe kwer aꞌe kury, aꞌe zutew wanupe aꞌe kury.

Haꞌe ramo Pedro omombeꞌupa jypyꞌi guive jorire-rire oiko vaꞌekue. Haꞌe vy aipoeꞌi:

Odaa Pedro ja yatematitiogi ijoatawece niɡ̶ijoa ane ixomaɡ̶ateetedijo manitaɡ̶a nigotaɡ̶a Cesaréia, aɡ̶ica ane yaɡ̶aditema, meetiogi,

Igwete Pedro'ga ei g̃a pe.—Tamombe'u pa ti kiro pe me.

Ha Pedro katu ojeapysaka porã ranhe inheꞌẽ-rehe. Upe rire ae omombeꞌupa íxupe kwéry. Ojehu vaꞌekwe gwive omombeꞌu:

Iribi tahe Pedro ikoreny relyyre ibutumy taaõna aõnamy. Kia wesemy Pedro rarybere:

Aꞌerauwe Pedro ꞌga wekwawera momeꞌwaupap ꞌgã nupe uꞌama.

Nhym Pedru akubyn amijo tẽn krax kurũm prĩne 'ã memã ajarẽn memã kum,

Mîrîrî tîpo Pedroya tamîꞌnawîrî tarakkîrî eꞌkupîꞌpî, tîneraꞌmaꞌpî ekaremekîꞌpî eta toꞌya tanne, ikîꞌpî pata pai. Mîrîrî etaꞌpî toꞌya tamîꞌnawîrî îꞌ kaiꞌma Pedro eseurîma. Taꞌpîiya:

G̃ebuje Pedro apẽn o'jebapuk cebe ip iap o'g̃uwẽn cebe ip.— Mẽnpuk, obureyũ! — io'e. — Eya'õpicũg̃cũg̃ puk! — io'e.

Ti mꞌ baad Peed baherꞌoot sa hã sahõnh hẽ tahapäh do tahewäd nä hẽnh. Hahỹỹ dꞌ mä ta kyyh:

Nxai¹nha²kxai³ Pe²jah³lo²nu¹ta²kxai³ wãn³txai²na² yxo²ha³kxa¹ nxe² ĩ³yau¹ũ³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Pedro xakaihakatya tyotya hawaiyane tahi akiti, hetatiye aoseta, waiye awaiyekehalakatene enomanaha.

Oniaroa, Pedro va'ora nava'isohihahavivini hiki ida namitha'iki.

Niytahi Peduru sibo iwaha tyhi nitsasoko. Pykyhytu nipamykysobaik.

Miꞌi hawyi Peteru henoi kahato tewyry yne raꞌyn hap iꞌatuepe.

Yane heú kíxoa kayúmakopinoa Pêturu kixoku koêku. Hara kíxovokoxoa:

Naâ tohô niikã́ tɨ'ógɨ, naâre niî pe'tise kɨ̃ɨ̂re toopɨ́ wa'â'kere nɨkɨ werê pe'okã'kɨ niîwĩ:

Niptinmi Pedro imanuy caśhantapis manyapi willala

Tawamhã Pedru hã ma tô tãma siwasu'u za'ra, ĩsãna'rata hawi uburé ãma ĩromhâimana mono zém na hã. Ãne te tãma siwasu'u za'ra:


—Jope po exiase oturũko Ritonõpo maro. Morarame otuato panõ enease josenety. Nyhtoase sã kapu ae yneneryme. Mame typorohse ymyhtokoxi.

—Kwa mẽ ã ri ajamaxpẽr anhỹr kêt nẽ. E pa mẽ amã amnhĩ jarẽ ka mẽ inhma mãn. Nà na pa pre jãã Jope kamã Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh o nhỹ nẽ te ixpimtir kãm mẽmoj pumunh pyràk. Nhũm mẽmojja te mẽ hpipro xà pyrà nẽ kaxkwa rũm ixwỳr wrỳk o mõ pa ixprĩ hã omu.

—Xopi sitatxiti nauakasaaki, Teoso nimisãkiretakasaaki, nitaponemoni natapari mãkatxi mata atoko inakari iaxiti katxakaãpotini. Ipi, ipi pakini imapotomatare iaxirikaãka. Iua apoka nota takote.

— Târâ Jopedâ Deus agâ augueday kogonekâ ienu oday âtygaduo sedâ, lençol imâsedo keankâ, quatro iopiry wâgâ ekâjibyem. Wopaylâ keankâ mârâ.

— Amo ꞌar mehe Zo taw pe hereko mehe azeꞌeg teko Tupàn pe ihe. Aexak maꞌe hepuahu pe har zàwenugar. Aexak maꞌe ywak wi wezyw maꞌe. Pànuhu zàwenugar aꞌe, hemeꞌymeꞌy rehe ipyhyk kar, wezyw wà heruwake upyta pà.

— Xee ma Jope tetã py anhemboꞌe ainy jave, xeakanhy vy aexa peteĩ ajukue tuvixa vaꞌe ramigua oguejy ouvy rã. Ijapy irundyve re omboguejya yva gui. Haꞌe vy xeaꞌi py peve ou.

“Idiaaɡ̶ejotice nigotaɡ̶a Jope, eɡ̶idaaɡ̶ee me jotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji, odaa jiɡ̶ijo yakatigi micataɡ̶a daɡ̶a igeedi. Jinadi ajo niɡ̶elate nelegi ane dinigoe ijoatawece cwaatolo liwailidi. Odaa naɡ̶ajo niɡ̶elate ja dinikatini icoɡ̶otibigimece ditibigimedi, nipegitiwa.

Jihi ko ako na'ẽ Jope pe nhinhi'ig̃a Tupana'ga pe ikwehe, ei ga. A'ero ji hepiagi yvagipeva'ea. A'ereki Tupana'ga gwepiuka ji ve hyrua tapy'ynhapira'javuhuva'ea, ei ga g̃a pe. Yvaga hugwi ijyvi ua. Quatro ko ipyhykava imbojyhava. Igwete ijyvi ua opiga ji ypyvo, ei ga.

kỹ tóg: “cidade tỹ Jope tá sóg nĩ ja nĩ, kỹ sóg Topẽ mré vĩ nĩ ja nĩgtĩ. Ti mré vĩ kỹ sóg nén nẽ vég mũ,” he tóg. “Nén gé(g) tĩg jafã vẽ, kur mág ri ke. Ti péno kygje tóg kanhkã tá kãtére mũ. Kỹ tóg inh ki jun mũ.

—Kweheve kuri aime Jope tetã-my. Nhandejáry ndive anhomongeta jave ojehexa uka xe-vy. Xe-vyte ojehexa uka, heꞌi. —Ahexa ombogwejy ramo tupa arigwa ramigwa tuvixa vaꞌe. Irundy joapy joja reheve oipyhy joja imbogwejy-vy. Yvate-gwi ombogwejy. Opyta oĩ-vy xe yke-rehe.

—Jòpe hãwã‑ki watxiwãhã. Tahe rabire rasinawesemy rià nihikỹ biu‑ribi robehere‑ò. Iwese inyõ iòhòti inaubiòwa‑ki rimymyhỹre wesemy wadee robehemy roimyhỹre.

—Naani. Jope pe tekou je tejeꞌega monoi Jarejuwarete ꞌga upe teꞌỹina aiꞌi. Aꞌe pype je taityuu resaka aiꞌi. Ae fayuwa ꞌjawe etee futat je esaka. Ywag awi ijyp turamũ. Tuwi te taitya. Taity apou imotatusĩmũ. Aꞌe pype je wyra tesirũmera resaka.

—Be, krĩraxbê Djopekam ne ba Metĩndjwỳnhmã ikabẽno nhỹ. Nhym mỳjja ijaêrbê inokrekam amirĩt ba omũnho nhỹ. Mỳjja kute kubẽkàti pyràk. Nhym mỳjja idja kunĩ 'ãnh 'amỳn iwỳr o rwỳko mõ. Ne arỳm iwỳr o bôx.

—Aꞌkî Jope cidaderî po siꞌma uurî weꞌneꞌpîtî warantî wanîꞌpî, uurî epîrema tanne eraꞌmaꞌpîuya kaꞌ esettapuruka moropai kamisa waraino kureꞌnan autîꞌpî kaꞌ poi asakîrîrî yaretî pîꞌ ewaꞌtîsaꞌ pe. Mîrîrî autîꞌpî non pona uupia —taꞌpî Pedroya toꞌ pîꞌ.

—'Ãte Topa pu hãm'ãktux Yop kopah, tu yãy koxuk hã' pẽnãhã', ha pexkox tu topixxax xexka yĩxohoh, tu' kuxyã hã' hĩy, tu' nũn tu nũktu 'ũgha' nũn.

— Jope ka be bima kawẽnwẽn mo oce Deus eju. Wexey jo'iat ojojojo. Kabi kadi wi pag̃o bog̃ kopkom iap mo ojojojo wexey jo'iat pe — io'e. — Okay kopkom o'e. Yabikirikirik o'e ebadipdip abi eju.

—Panang Jopéh häd näng doo bä ỹ bagëë wät bä, ỹ ky nꞌaa etsẽẽ bä, sꞌëëh hadoo hã ỹỹ. Ỹ hapäh hỹ pong jé naa tabahyng, ỹ bagëët bä, ta hood pããn hadoo doo. Ta sasu hã pããn kamewyyt.

Ĩ³yau¹ũ³te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³sa²lxi¹. Ju¹tai²na² ĩ³yau¹ũ¹nx2ta¹tu¹wi¹. Ã³wi¹lhĩ¹na² Jo³pe²thĩ³na² ha³la³ka³lxa³lo³na¹hĩ¹nai³tã² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²na¹tãu³a² hxi²sxã³nhot3sa²jut3sũ̱³ju³ta² ĩ²a¹hẽ³li¹. Ĩ²a¹ka³tu̱³ta¹ wã²la²ka³lo³hũ̱³ka³lo³a² kãin²ka³lo³a² oh³sĩ̱³na² a³ka³nxi²sxã³ ã³yu³lho¹je²na²hẽ³li¹.

— Notyaonita wenakalati Jope nali hoka nokaxawaiyanikisaki. Nowaiyehena atyo, motya imiti taose kalohero enokoata tyoa ewaikoatyoa. Olatyoare etonone xalakakoa maniya tyoa amematyoa nohaliye.

—Jope sidajia ohojana kari Deu-ra vara oni'avini kaba'i vadami fori hikia onoki'iki ida makari karaho fori hiki akaahohaninikhamaki nama gaarini. Kodiania maakari'ihi, daani'ihi ida makari fori hiki.

— O katukytsa wabytaha. Utakta Sopa eze tuze Deus bo ikpamykysoko. Katsotyspykwaha inyze. Panu sihezõni hyritywaha inyhik. Panu bijoikpe ikny inasik. Itsihara humo paik paik niaha. Panu sihezõni inasikze kabaze pyk niy.

Mio tã e toiꞌatuwesat — Uhytꞌiꞌin manaꞌin waku kahato Tupana katupono tawa Iope pe toimoherep uhepe tehay. Gaꞌatpo areĩneꞌen tawa Iope piat turan areto uhehay Tupana wywuat hamo e. Miꞌi hawyi itote herewe kahato araꞌakasa uimuꞌetu atipy kaipywiat sokpe iwato rakat kawiat heiam 4 haity hẽpe etiat rakat. Miꞌi taꞌapyk uhowawi atipy kaipyi saity koꞌi upi. Miꞌi hap kape araꞌakasa uimuꞌetu.

—Ixómoti indûko orásaum yanekôyoke ya pítivokona Njópi, apé kôe éxokonuke Itukó'oviti ya kutí koeti njopúne, itea iyukovó ngoyêti. Noinjo koekúti kutí koeti hána'iti ramápu'i ípe ika'oké kixeókonoti koaturu koeti kêno evesékinonuti ukeâti vanúke. Ako ahíkapananu ókoku.

—Ni'kâti Jopepɨ niîgɨ, yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre sẽrirí kura kẽ'esé weeró noho ɨ'mɨ̂sepɨ apêye noho dihátikã ĩ'yâwɨ. Ni'kâro su'tîro weeró noho bahurí kaseroho dihátiwɨ yɨ'ɨ̂ tiropɨ. Toó ba'pâritise sumútohori dɨ'téka kasero niîwɨ.

cay nil: “Jope malcaćhu cayalmi Diosta mañacuyälá. Chayćhümi suyñuynïćhünuy altu sïlupi bäjämun juc baytanuy tawan puntanpi watacuśhanuy puntäman.

— Zopi ãma ĩ̱nhamra ré, wa tô marĩ hã 'madâ, ĩ̱nhotõ õ nherẽ, ĩ̱nhotõ 'rowi te ĩrosawẽrẽ ne. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, ĩ̱mreme ré, wa tô 'madâ. Zazahâ hâi wawẽ ne hã ma tô we ĩ̱tẽme si'ra, hâiwa hawi. Ĩhâ nhipti wahuré na ma tô we ãma wasisi. Tawamhã ĩ̱nho're ma tô nomro.


Moro ao onokyro panõ enease eeryhpo, kapau, pakira, mũpo, rere, okoi, torõ tõ panono, enara sã tonese ya.

Nhũm kamã mry piitãã. Mry xoprê nẽ mry xuwapô nẽ mry hpar o ri pa xwỳnhjaja nẽ mry htu mỳr pê ri pa xwỳnhjaja nẽ àk. Nẽ mẽ pahte hkur xwỳnhjaja nẽ mẽ pahte hkur kêt xwỳnhjaja.

Iteene nimixinitari mãkatxi mata ãki auakani. Natamatari ikini sereti kaxipirini. Aua pirãtxi. Aua ĩtopa auakani. Aua imini, araãkani pakini.

Koendâ mârâ ioday senuagaendâ. Toenzepa ânguydo imeom sedâ, idu odano, poji anano, âtâ inatano, onro wâgâ ârahujini, kaynâ tawâguneim modo warâ. Idânârâ mâkâ modo kâzewenry eynynâ tâsenry lelâ keankâ.

Ameꞌegatu ipupe har wanehe. Aexak maꞌeaꞌyr teteaꞌu ihe wà: miar, tezu, moz, wiràmiri, wiràhu.

Ipy katy amaꞌẽ vy aexa ipy irundy vaꞌe yvy re ikuai vaꞌe, mymba inharõ vaꞌe, yvy rupi otyryry haꞌe guyra oveve vaꞌe.

Naɡ̶a jiwitinece, odaa ja jinadi inoatawece eijedi cwaatolo loɡ̶onaka, niɡ̶inoa eijedi ane doxice, inoa ane oyawaligeɡ̶etinigi iiɡ̶o le, codaa me ilaaɡ̶axodi.

Hepiakaturame ji hepiagi ipype ipyva'ea onharõva'ea hyryryva'ea. Ipepova'ea ji ahepia no, ei ga.

Kỹ sóg kãki ẽvãnh mũ, kỹ sóg bicho kar vég mũ, fa tỹ 4 ke ti nỹtĩ, nẽn tãn ag mré hã, ag nug kri mũ tĩ ag mré hã, sẽsĩ kar mré hã, jẽsĩ kar.

Amaꞌẽ hese. Ipy-rehe amaꞌẽ aĩ-vy. Upe-py ahexa mymba gwive, kaꞌagwy rupigwa mymba gwive ave. Gwye-rehe osyryry vaꞌe gwive, gwyra gwive ave ahexa.

Tahe aõbo heka iwo‑ki ratximyhỹdi, retehenihikỹmy rãiwãhã iròdu deborehekỹ wesemy ratximyhỹ iwo‑ki. Abòròrò wesemy tai ratximyhỹ, iròdu wese, nawii wese tai ratximyhỹ, inyboho rirỹsỹõmyhỹre wesemy.

Wata maꞌe, oyryryk maꞌe, owewe maꞌe ꞌjau je esaka ipype aiꞌi— ꞌjau Pedro ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau.

Ba kam arỳm omũnho dja nhym apỹnh pykakam mry kunĩ, ropmẽ mry ngãngão mrãnhmẽ àkmẽ kadjwỳnhbê nõ ba omũ.

—Moropai eraꞌmaꞌpîuya. Mîrîrî yaꞌ tuꞌke kamoyamîꞌ wanîꞌpî moropai oꞌmaꞌkon, non poro tîroꞌtakon po taasaꞌsenan wanîꞌpî, moropai toronyamîꞌ wanîꞌpî —taꞌpîiya.

'Ãte' pẽnã ka'ok, ha xokxop gãy xop kopa' xuk, xi' kep hã' mõg xop, xix putuxnãg,

Xipan mo oceak cekay. Puca mo ojojojo- -cũg̃cũg̃ayũ, wurũrũg̃ayũ dak, pupumayũ dak, widayũ dak. Soat ip i'opi wuyxe — Pedro o'e.

Baad ỹ bahegꞌããs hꞌëëd ta gó hanäng péh. Tii bä harꞌëëng, tababo nꞌaa, tawꞌëëd sii hẽ ỹ hapäh ta gó. Ta mahang ti anäng ër ky nꞌaa jawꞌyyk do hyb nꞌaa ër nawëh doo.

Ã³yu³lho¹je²nũ²la² wã²lẽ¹nãu³ai²na² ka³yxuh³xa² ka³lxa¹txi³ wi²sxa³ye²na²hẽ³li¹. Ka³yxuh³xa² wi¹te²su² wi²sxa² ka³yxuh³xa² ko̱³te³su² wi²sxa² txih³xa² wi²sxa² a̱i³ka² wi²sxa² nxa²hẽ³li¹.

Waiye atyo nowaiyehena, owene atyo kirakaharenae tyaonita enako, xalakakoa kijiye, xalijiniharexenae, waikoa nolokoiterehare, kotehalanae hare.

Vada oni'ahi ida makari bodinia hojaki igitha ipohiki. Onoki'ihi ida arabo kahijava, nama kahijava, tapo'ija hiki.

Iktsaziu iky. Anaeze siraratsa sizubarẽtsa, pyryhyktsa watsa sisarakatsa meky meky watsa tu iwatsa iksinyky.

Miꞌi hawyi arahaꞌat hawyi araꞌakasa mekewat mysop puo miat topyt wuat hewyry rakat koꞌi. Miꞌi koꞌi yt naku i yne aimiꞌu wo aito Iuteu ywania pote. Miꞌi hap koꞌi kape araꞌakasa. Arahaꞌat hawyi itote moi koꞌi iꞌewyte weita koꞌi hawyi uruwu koꞌi yt naku i aimiꞌu wuat rakat koꞌi kape araꞌakasa.

Ina ngomomâ'axo kúveuke. Yane noínjone hó'openoya. Ápe apêti koaturu koeti hêve, yoko ipúhokovoti, yoko há koeti poké'eke yoneâti hûra, koánemaka hó'openo ôti.

Yɨ'ɨ̂ yẽ'e nohó niîti? niîgɨ, tii kaséropɨ niisére ĩ'yâwɨ. Niirã́ nɨkɨ sãyâwã. Wa'îkɨ̃rã, nɨkɨ̂kãharã, ekarã́, pĩroâ, mirikɨ̃hɨá sãyâwã.

Chayta licaycunäpämi mana micuna imaymana anla uywacuna cayäñä, jatun uywacuna, munti uywacuna, pälï uywacuna, imaymana culucunapis.

Ĩ'remhã te 'madâ'â wa, wa tô ropodo hã ab'madâ, ĩpoto mono bâ. Abaze hã siwazari, wa tô ab'madâ, ĩsahi zama. Ti'ai baba di'i na te te sina 're ĩrobâdâ za'ra mono norĩ zama, duré hâiwi 're ĩsisa'rei mono zama, si hã wa tô ab'madâ, siwazari.


Morarame omi etase, “Peturu, moxiã etapako õtyme,” nase sã ya.

Kamã mry piitã pa omu. Hãmri nhũm Tĩrtũm inhmã: “Pa Simãw Pêtre? Mãn ka ra amã prãm nẽ nà? E kànhmã xa nẽ axàmnhĩx mãmrĩ mryta õ kapi nẽ apĩ nẽ ho anẽ nẽ aku. Piitã mẽ ate hkur mã mex.” Anẽ.

Iuasaaki nikenakotari sãkiretxi iaxitikiri: “Põkitikaua. Oka, nika pitxako,” itxa.

Ilâpygueduo keankâ Deus yam aguely kâindadyly. “Aukâ, Pedro! Xyâgâ, sâkâ warâ awâkâ mâenkyly ewy” kely keankâ Deus.

Naꞌe ainu amo izeꞌeg mehe. — Epuꞌàm, Pet, ezuka amo nehe, eꞌu amo nehe, iꞌi ihewe.

Aendu avi peteĩ ayvu “Pedro, epuꞌã ke, ejuka haꞌe heꞌu”, heꞌi vaꞌe xevy.

Odaa ja jajipata ijo ane dotaɡ̶a digoida ditibigimedi, aneetiwa, ‘Adabititini, Pedro! Anigoti niɡ̶idiwa eijedi, odaaɡ̶eliciteda!’

Igwete ji henduvi Tupana'ga nhi'ig̃a jijive. “Pedro,” ei ga. “Here ijukavo i'gwovo,” ei ga ji ve, ei ga.

Kỹ sóg vẽnh vĩ mẽg mũ, kỹ tóg: “tágꞌ, vỹ,” he mũ. “Tãnh kỹ kó,” he tóg.

Upéi ahendu xe-vy onheꞌẽ vaꞌe: “Ekwa katu, Pedro. Ejuka ereꞌu vaꞌerã” heꞌi xe-vy.

Iribi raholare rybeõ‑ò: —Myike, Pedro, birubunyke hewa aõtxile birubunyke tibo biròkemy. Aõkõrewa Wanyrỹ, tiu heka reròõwãhãre. Judeu mahãdu bede ywina heka tiu iny kia riròõtyhy.

—Aꞌe pype Janeruwarete ꞌga ojeꞌega jee: “Ere efuꞌama amũ jukau iꞌwau”, ꞌjau ꞌga jee.

Nhym kam kàjkwa kurũm me'õ kabẽn ba kuma. Nhym imã, “Ẽ Pedru kàjmã djan 'õnh bĩn krẽ”, ane.

—Mîrîrî yai mai, Paapa maimu etaꞌpîuya. Taꞌpîiya upîꞌ: “Pedro, eꞌmîꞌsaꞌkakî kaꞌneꞌ pe ayoꞌ ton wîîkî moropai entamoꞌkakî”, taꞌpî Paapaya upîꞌ etaꞌpîuya —taꞌpî Pedroya.

ha' yãnmũn xupep'ax te: “Pet, 'ãyok, nũy kix, nũy mã'!” kaxĩy.

— Deus mo o'jekawẽn oweju. “Pedro,” i mo o'e owebe. “Ixeyũ juy eyaoka exan,” i mo o'e — io'e.

Ti ỹ maa napäh kyyh herꞌoot do hã ỹỹ: “Asꞌëëg gꞌëëd. Manaboh a tä”, näng mä hã ỹỹ.

A²nxe³hĩ¹na² oh³xan¹ta² e³jau³xai²na² ain³kxai¹na¹te³nah¹lxi¹: “Pe²jah³lãi³. Ĩ³sa²yxau³txu¹li¹. Ã³nan³txa²sxã³ nũ̱¹hi̱³lhĩ¹txu¹li¹.” Sain¹na²hẽ³li¹.

Hatyota nasemehena atyo, iraiti nexa: “Pedro, haisehena hoka hanisa”, nexa.

Onokivini naothinia okamitha'ihi ida athii hora ni'avini: “Pedro, gaa'a mahija igitha-ra inaabinivini kada'bai kaimoni.”

Iwaze iaksoho iwaby:“Peduru kyiktykta! Azohotsa ty tysibakta.”

Miꞌi hawyi atikuap sehay — Peteru e epoĩꞌãm no hawyi etiꞌatuꞌuka ro emiꞌu wo uimiium koꞌi hawyi etuꞌu ro e.

Yane ngamone emo'úti kixónuti: “Yexépuka Peturú. Képeka koêkuti yarâ'a, ínamo nikêa” kixónune.

Yɨ'ɨ̂ tohô ĩ'yarí kura Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re uúkũkã tɨ'owɨ́: “Pedro, naâre wẽhé ba'âya”, niîwĩ.

“Chaypïtam ayalpämun: ‘Pedro śhalcuy, wañulcachil, micuy’ nil.

Ni'wai mreme hã wa tô duré wapa. Te ĩ̱ma tinha, ãne: “Pedru, aiwahutu. Asima 'maiwĩrĩ da, asai hâ.” Ãne ma tô ĩ̱ma tinha.


Yrome ezukuase, “Onetapara ase. Jotỹtory tõ moxiaro. Moinoro ase toto onõpyra, ypoetoae ro,” ase eya. Yrome jezukuase ropa, “Õty ynekarohpyry poko, ‘Jotỹtory tõ moxiaro,’ kara exiko,” nase ropa ya.

—Pa tee ri kuma nẽ kãm: “Kwa Pahi Maati. Mẽ ixpê Ijaewjaja mẽ ixte mryja piitã hkur kêt. Ãm hkwỳ hpix na pa htem kuku. No ja hkwỳ aa mẽ ixte hõ hkwỳ hkrẽr kêt.” Anẽ. Nhũm inhmã: “Nà nom kot anhỹr tãã. Kot paj pam amã mẽmoj jarẽ ka kamã anhõkre kahak kêt nẽ. Jakamã e mãmrĩ amnhĩm hõ kapi nẽ apĩ nẽ ho anẽ nẽ axàmnhĩx hkwỳ hkrẽ.” Anẽ.

Txamari nitxari iua: “Apiananiri, konapitini. !Ninikari nipokori mauiritakoti ia atoko inakari, kotxi pamininiri,” nitxari.

“Kâmpyra ise aze, Pymâ! Xina ezewenry eynynâ tâseim keba kulâ kântaymba ise urâ” uguely keankâ.

— Nan kwaw ty, tuwihaw, aꞌe izupe. — Naꞌu pixik kwaw iaiw maꞌe ihe. Zeꞌeg kwehe arer nuꞌu kar kwaw agwer maꞌe urewe, aꞌe rupi naꞌu pixik kwaw ihe, aꞌe izupe.

Haꞌe ramo xee aipoaꞌe: “Any teve Senhor, mbaꞌeta xejuru py oike vaꞌeꞌỹ teri haꞌeveꞌỹ vaꞌe nhomongyꞌaarã”, haꞌe.

Pida meji, ‘Okoo, ajakadi Iniotagodi Aneotedoɡ̶oji! Ajao niɡ̶ida anenita. Igaataɡ̶a aniɡ̶ica daɡ̶a jeligo niɡ̶inoa aneeta ɡ̶onajoinaɡ̶aneɡ̶eco me napioi, codaa me yolitoɡ̶odomi me jelicaɡ̶a.’ Pida niɡ̶ijo nigegi ane icoɡ̶otibigimece ditibigimedi jeɡ̶eetaciwa, ‘Jinaɡ̶aleetibige ɡ̶anajoinaɡ̶aneɡ̶eco doɡ̶oyolitaɡ̶adomi melici niɡ̶ijo baanaɡ̶a yapitaɡ̶adi Aneotedoɡ̶oji, odaa jeɡ̶ee yakadi melici.’

“Avi ahã,” a'e ji. “Mbatete'varuhua ndokiangavi jijuru pe,” a'e ji ga pe. Emo ga ea'javi ji ve yvaga hugwi: “Jihi a'e pyry jupe. Ite'varuhu terei jupe a'ero,” ei ga ji ve, ei Pedro'ga.

Kỹ sóg ti mỹ: “nejé,” he mũ. “Nén ũ jẽggry ko ja tũ sóg nĩ,” he sóg ti mỹ. “Ẽg jykre tũ vẽ, ẽg tỹ bicho ẽn kon kỹ,” he sóg ti mỹ. Kỹ tóg inh mỹ tó mãn mũ gé, kanhkã tá vẽnh vĩ ti, kỹ tóg: “Topẽ tóg hã ra to: há tĩ nĩ, he mũ. Kỹ jẽggry tũg nĩ,” he tóg, kanhkã tá.

“Ndaꞌu moꞌãi, xe Járy” haꞌe íxupe. “Ãy peve neꞌírã vyteri haꞌu soꞌo vai. Yma gware nheꞌẽgwe-rupi ndaꞌúi hiꞌupy eꞌỹ” haꞌe íxupe. Heꞌi jevy xe-vy yváy-gwi onheꞌẽ vaꞌe: “Nhandejáry ko heꞌi-ma ramo, Iporã jaꞌu, Hiꞌupy eꞌỹ, ani ere teĩ” heꞌi xe-vy.

Tahe ixityre rybeõ tamy rarybere: —Marybeõke kia ibinamy. Aõbo Deuxu awimy rarybere, kia wiji tahe ibinamy aõkõ rare. Deuxu dee awikeki, kia awi rare. Series([], )

Aꞌere je ꞌi ꞌga upe: “Naani. Wyraiwa ꞌagamũ jee. Naraꞌui ore ꞌaga wyra jepi”, ꞌjau je ꞌga upe— ꞌjau Pedro ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe. —Aꞌeramũ ꞌga aipo je ꞌeramũ ojeꞌeguꞌjapa jee nũ: “Naani. Aipo ere awi jeremiapofera mamaꞌe upe. Je te ꞌã aapo eneremiꞌuramamũ. Aꞌeramũ ene aipo ꞌjawarũeꞌem jeremiapofera mamaꞌe upe. Wyraiwa ere awi jeremiapofera upe”, ꞌjau ꞌga jee aiꞌi— ꞌjau Pedro ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Ba kuman arỳm kum, “Bẽnjadjwỳr djwỳnh, kati. Môjdjê kute mỳjja kakrit, mỳjja punu wã nêje me imã kabẽn kôt ije kur kêtkumrẽx”, ane. Nhym kàjkwa kurũm me'õ ajte imã, “Be, Metĩndjwỳnh kute mỳjjao mex kwãrĩk wãnh ga kum kakrit jarẽnh kêt”, ane.

—Tîîse yuukuꞌpîuya: “Kaane, Uyepotorî, inkamoro yeꞌkakon yanîuya eserîke pra wai, anna Judeuyamîꞌ nanîkon pepîn, nura pe toꞌ wanî yeꞌnen”, taꞌpîuya —taꞌpîiya. —Tîîse inîꞌrî Paapa maimu etaꞌpîuya. See warantî: “Inkamoro yeꞌkakon pîꞌ nurakon yanîuya pepîn tîkai pra eꞌkî. Uurî nîkupîꞌsan inkamoro tansenonkon pe”, taꞌpî Paapaya upîꞌ —taꞌpî Pedroya.

Pa 'ãte: “'Ak mũn'ah. 'Ãte' mã xet xokxop nõm mã hok xop,” kaxĩy. Ha' yãnãn, hu: “Topa te nõm putup, yĩ' max,” kaxĩy.

— “Ka'ũma, okukukat,” i mo oce cebe. “I'opi beku ocexe Judeuyũ xe. Ojo'o g̃u buk,” i mo oce cebe — io'e Pedro.

Ti ỹ ky hadoo: “Dooh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Dooh ỹ hewë bä nesaa doo, maganenꞌaak doo”, näng këh ỹỹ. Tii bä hỹ pong jé naa kyyh herꞌoot pꞌaa hẽnh hã ỹỹ: “Mamaneëëj manä nesaa doo me, baad tabahado däk Pꞌop Hagä Do anoo doo”, näng mä ta kyyh.

Nxe³sain¹nxa²ha¹te¹: “Ti³hex1sa²nxa³nhai¹. Ka³yxuh³xa² wi¹lxa³te²a² hai³txi³ hi̱³lhĩ²te²txã³wi¹.” Nxe³ai¹na¹hẽ³li¹. Nxa²ha¹te¹ oh³xan¹jau³xa² ãh¹ain³kxi²na¹te³nah¹lxi¹: “Ka³yxuh³xai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹te²lo³jau³su² nxe³nxain¹kxai²nãn²tu̱³ ĩ³so¹jĩ²sẽ¹li¹. Ka³yxuh³xai²li² ko̱³nxe³te²lo³jau³su² ĩ³ye³txa³hẽ¹li¹.” Nxe³sain¹na²hẽ³li¹.

Hoka nomi: “Maisaiya, Xekohaseti, maisa xoana xowaka nanisare kaiyalaharexe manikakahare”. Hatyaoseta enokoata iraiti nehitiya: “Awa atyo kaiyalahare manikakahare hexa Enore koxaka waiyexe kanikakere mohenere xaokaka”.

Ogathani'ihi ida athii: “Kodika'da'di, jokoa onaabinirihi oni igitha. Ni-igitha havahaki hojaki. Ni-hoaranija oha'iaki ida igitha kaaji hiki.” Onihi. Nama okamitha'ianahi ida athii: “Deus kaaji hirini bikahivini kaba'i, hari'a kaaji hini kahi. Ni-makhaniki havahani.” Hora ni'ahi ida athii.

Batu ba. Asaktsa batu kawahatsa. Sudeutsa batu niwaha ty ka hauk zikaha. Utakta Sudeu iwatahi ba zikboro. Deus ipe niy:“Asahi azohotsa niy. Utahi azohotsa ty ikia bo nyny my zeka azohotsa soho ty ka sosobyity niy. Uta wasani my zeka wasani mykara” niy.

Miꞌi hawyi atiwesat — Uikaꞌiwat yt naku i atuꞌu miꞌi koꞌi are katupono yt naku i watuꞌu miꞌi aito Iuteu ywania pote e. Yt atikyꞌesat hin i miꞌu puꞌi meimuẽwat koꞌi Uikaꞌiwat are itote uimuꞌetu. Taꞌi yt karãpe i miꞌu puꞌi yt naku i rakat miꞌi atopag uiwẽ pe are uimuꞌetu e Peteru. Miꞌi hawyi toꞌe i uhepe ywaiti pyi sehay — Waku emiꞌu wo e Tupana epe pote waku etuꞌu mehĩ e uhepe e. Yt miꞌu i yt ere teiꞌo Tupana mimowaku koꞌi kape e katupono toiꞌatumowaku raꞌyn meimuẽwat koꞌi e.

Ina ngixôa: “Ako kalíhuina Unaém, vo'oku ako níngeaku kuteâtihiko râ'a, koekúti ákoti asasá'i nenékuke, ákotimaka parexâ hó'e ûti níkeokono” ngíxoane. Ina apépomaka ne emo'úti inu'íxoti vanúkeke kixónuti: “Enepora kasása'iupo Itukó'oviti, hako keyuhôa itúkeovo ákoti asasá'i” kixónune.Yoko pí'apene yanê'e.

Yɨ'ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ̂re yɨ'tiwɨ́: “Ba'á wee', yɨ'ɨ̂ wiôgɨ. Ãpêrã wa'îkɨ̃rã Judeu masa ba'âtirã noho niîma. Neê ni'kâti naâ nohore ba'âtigɨ niîkãti”, niîwɨ kɨ̃ɨ̂re. Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re opâturi uúkũ dihowĩ taha: “Yɨ'ɨ̂ ba'â duti'kãrã ãyurã́ niîma. ‘Ba'âtirã noho niîma’, niîtikã'ya”, niîwĩ.

“Nimaptinmi: ‘Taytalláy, anlapä licaśhacunacá ya'ap shimïman manam imapis nï imaypis tupaycunmanchu’ niycuyá. “Niptïmi nilpämunñatac: ‘Dios allinpa licaśhancätá ama anlapä licayaychu’ nil.

Tawamhã wa tô asa tãma tinha: “Ĩ̱nhib'apito, mare uptabi di. Marĩ hã ĩwasétére hã te 're 'masi mono õ di, wahi'rada Mozési hã te te wawi ĩwẽ'õ hã.” Ãne wa tô asa tãma tinha. Tawamhã hâiwa hawi te we duré ĩ̱ma tinha, ãne: “'Re ĩhâimana u'âsi mono, marĩ hã ĩwẽ na te te aima wasu'u wamhã, wasété õ nherẽ, asiwi wẽ'õ õ di za.”


Morarame tytapyĩ tao noturuase yna a. Ynara tykase ynororo, “Taro Ritonõpo nenyokyhpyry nosenepoase ya. Ynara tykase ynororo ya, ‘Opoetory aropoko Jope pona, Ximão enehtohme. Esety akorõ Peturu. Mokyro oturũko oya xine mana oorypyrykõ korokary poko Ritonõpo a opynanohtohkõme,’ nase Ritonõpo nenyokyhpyry ya,” nase Koneriu ya, tykase Peturu eya xine.

Hãmri nhũm mẽ ixpumu nẽ mẽ inhmã amnhĩ jarẽ. Tĩrtũm kapẽr o wrỳk xwỳnh kot hwỳr wrỳk nẽ õrkwỹ hwỳr àr nẽ tanhmã kãm kapẽr toja nhũm inhmã harẽ. Na xep pre kãm: “E kêr ka ma Jope hwỳr amã mẽ àpênh xwỳnh kwỳjê rẽ kê mẽ ma hwỳr mõ. Hãmri nẽ kamã Simãw Pêtre japrô nẽ man akupỹn awỳr o mõ kê tanhmã mẽ amã ujarẽnh to. Koja mẽ amã tanhmã mẽ apê Tĩrtũm kra hprãm xàj tanhmã mẽ ate amnhĩ nhĩpêx to hã mẽ amã karõ ka mẽ ama nẽ mar tỳx nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx. Ka mẽ anhõrkwỹ kamã akwỳjê mẽ apimrààtã ama nẽ mar tỳx nẽ. Hãmri nẽ kot mẽ amã hã karõ xà hkôt amnhĩ nhĩpêx nhũm Jejus mẽ ate amnhĩ tomnuj pê mẽ apytàr pa.” Anẽ.—Na xep pre ã Tĩrtũm kapẽr o wrỳk xwỳnhja kãm ijarẽnh anẽ. Jakamã nhũm ixwỳr jajê rẽ pa ma mẽ hkôt mõ.

Ininiã iua sãpiretaua ate, Teoso nitiri iaxitikiri apoka iuamoni aapoko ãki. Iua Teoso nitiri txari iua: “Piokanatari kikiakori Xopimoni Simão Petro inakori apinina ĩkapani.

Aituo keankâ yam aguely: “Deus agâ auguely ume, anju yam nâepanâgue. ‘Uguondo modo ewy âtâ anary Jope kehoram igonokâ, uguondo Simão Pedro igâseze.

— Aexak amo Tupàn heko haw pe har xe heràpuz me iꞌàm mehe ihe, iꞌi urewe. — Emono kar amo neremiruzeꞌeg Zo taw pe ne wà nehe, awa Ximàw Pet her maꞌe ipiaromo ne wà nehe, iꞌi ihewe, iꞌi Koronew urewe.

Haꞌe ramo orevy pe omombeꞌu ngoo py anjo hiꞌaĩ rã oexaague, haꞌe ixupe aipoeꞌiague: “Emondouka amongue Jope katy, haꞌe enoĩ uka Simão Pedro hery vaꞌe.

Odaa ja natematitoɡ̶owa ica anodaaɡ̶ee maɡ̶aɡ̶a nadi ica aanjo ane dinikeeta digoina liɡ̶eladi. Niɡ̶ica aanjo oneeta, ‘Awii oko ane ieniticogi nigotaɡ̶a Jope modigota ɡ̶oneleegiwa ane liboonaɡ̶adi Simão, aneledi liboonaɡ̶adi me Pedro. Niɡ̶ini Simão jiɡ̶iniaa yeloɡ̶oditaɡ̶awa anodaaɡ̶ee Aneotedoɡ̶oji meote me ɡ̶adewikitace codaa me iditawece ɡ̶adoiigiwepodi.’

Igwete ga imombe'ui ore ve: “Tupana'gapyrive'ga uhu ji pyri o'ama nhironga pe oji'i,” ei Cornélio'ga, ei ga. “Igwete ga ei ji ve: ‘Emondouka ti g̃a Jope pe Simão Pedro'ga reruruka ejipyri,’ ei Tupana'gapyrive'ga ji ve,” ei ga. “‘Garemimombe'ua rendukaturo g̃waramo po ti pe hoi yvagi pe a'ero nehẽ nerongapeve'g̃a pavẽi nehẽ no,’ ei Tupana'gapyrive'ga ji ve,” ei Cornélio'ga.Pedro'ga omombe'u pa Cornélio'ga nhi'ig̃agwera ojive. Igwete Pedro'ga ei g̃a pe no:

Kỹ tóg ẽg mỹ ã tỹ Topẽ tỹ jẽnẽ jafã ve ja tó mũ. Ti ĩn kãtá tóg nẽji jẽ ja nĩ, Topẽ tỹ jẽnẽ jafã ti. Kỹ tóg nẽji ti mỹ: “Jope ra ũ jẽgnẽ,” he mũ. “Tá Simão jé prẽr, ũ tỹ Pedro he mũ ẽn,” he ja tóg nẽji ti mỹ. “Ẽn vỹ ã mré vĩnh mũ. Ti vĩ tỹ ã tóg kren ke mũ, ã mré ke kar fag ke gé,” he ja tóg nẽji nĩ ti mỹ, Topẽ tỹ jẽnẽ jafã ti,” he tóg, Pedro ti.

Heꞌi ore-vy: “Ahexa kuri Nhandejáry rembigwái yváy gwigwa. A-py xe róga-py onhemboꞌy oĩ-vy ramo ahexa voi. Upéi heꞌi xe-vy Nhandejáry rembigwái: Emondo katu Jope-py Simão piári héry vaꞌe ave Pedro. Upe vaꞌe omombeꞌu-ta nde-vy nheꞌẽ porã. Upéa nheꞌẽ ererovia ramo, ne resende-ta Nhandejáry. Nde reꞌýi kwéry ave oresende-ta, heꞌi xe-vy Nhandejáry rembigwái” heꞌi ore-vy omombeꞌu-vy. Upe ramo anheꞌẽ capitão Cornélio-pe hendivegwa-pe ave anheꞌẽ.

Iribi tahe Oreniliu rarybere iwese ỹju ihetowo‑ki tamy rexitỹnynyremy rarybereri: —Oreniliu, inyõ biteònyke Simaõ Pedro òrỹsymy Jòpe hãwã‑ki. Tii rybe tỹmyraõmy adeereny kanarybekre. Tai tahe ibutumy asỹ ijoi‑wana aòraru‑ribi kanatakre. Kia Oreniliu inydee rarybere.

(13,14) Ojeꞌwyr ipe ore waẽmauwe ꞌga wemiesagera momeꞌwau oree:—“Ywagipewara ꞌga ꞌut amũ ojypa jee aiꞌi”, ꞌjau Koneriu ꞌga imomeꞌwau jee. “Jope pe ꞌgã amũ emono Simão Pedro ꞌga rekaa. ꞌGa tene muꞌe Jejui ꞌga ree ꞌjau”, ꞌjau ꞌga jee. “Aꞌeramũ ene ejekatuꞌoka epytuna ꞌgã netee”, ꞌjau ywagipewara ꞌga jee. “Aꞌeramũ je ꞌgã amũ monou ene rekaa aiꞌi”, ꞌjau Koneriu ꞌga jee imomeꞌwau— ꞌjau Pedro ꞌga uꞌama imomeꞌwau ꞌgã nupe. Series([], )

Nhym kam ar imã 'ã ajarẽ. Nãm ar imã, “Metĩndjwỳnh kadjy mrãnh djwỳnh'õ inhũrkwãkam dja ba omũ. Nhym imã, ‘Dja ga anhõ me ja kwỳ krĩraxbê Djopemã ano. Me'õbê Ximão Pedru ne kam ar ba. Gê ar kum arẽn amrẽ awỳr o bôx. Ta dja amã kabẽn jarẽ. Gamẽ anhõbikwa kunĩmẽ dja gar kabẽn ma nhym Metĩndjwỳnh arỳm ar ajaxwebê ar apytà.’ Nãm ã kadjy mrãnh djwỳnh imã ane.” Nãm Koneru ã ar imã ane. Nãm ã Pedru me kukràdjà tũm'ã me no tỳxjamã ane.Ne kam ajte memã kum, Series([], )

—Mîîkîrîya ekaremekîꞌpî anna pîꞌ îꞌ kaiꞌma tiwinarî inserî esenpoꞌpî tewîꞌ ta eepîrema tanne Taꞌpîiya ipîꞌ: “Pemonkonyamîꞌ anarimakî toꞌ wîtîtoꞌpe Jope cidaderî pona warayoꞌ yannoi iteseꞌ Pedro”, taꞌpî inserîya ipîꞌ —taꞌpî Pedroya. —“Mîîkîrîya îꞌ kaiꞌma Paapaya taasaꞌ ekaremekî yai innape Jesus kupîyaꞌnîkon moropai Paapaya apîikaꞌtîkon tamîꞌnawîrî apemonkonoyamîꞌ pokonpe”, taꞌpî inserîya ipîꞌ —taꞌpî Pedroya.

Ha tik puknõg te hãm'ãktux, hu: “Hõmã 'ãte pexkox yõg nũ'kutnã'ax pẽnãhã mĩptut kopah, ha' xat, hu: ‘'Ãpu, tik 'ũm Yop tu mõ'pok, pu Xĩmãm Pet xãnã'. Pet te xa Topa yõg hãm'ãpak'ax yũmmũgãp-tup, xix 'ãxape, pu 'ãkuxa mãm ka'ok nõm hãm'ãktux'ax kopah, pu Topa 'ãkuxa kummuk xit, nũy nõ max tat 'ũyãnãn tu',’ kaxĩy.”

— Cornélio mo apẽn Deus ekawẽn tojotjot'ukat o'jebapuk jekay iap o'g̃uwẽn ocewebe: “Deus ekawẽn tojotjot'ukat mo ojojojo,” i. “Cũg̃'i mo og̃uy oduk'a be,” i. “Ixe mo o'e owebe: ‘Ebuywatwat'ukayũ'in cuy eg̃uju Jope ka be,’ i,” i. “ ‘Simão Pedro juy etomuwã,’ i,” i.

Ti ajꞌyy baherꞌoot ãã hã ta tób yt tahapäh do ããs, hahỹỹ da mꞌ ta sii herꞌoot doo: “Mamejõ Jopéh panang hẽnh Simaw Peed häd näng do ramanaa hyb nꞌaa. Taherꞌoot da a hã nyy da bë Pꞌop Hagä Do bedꞌëëp nesaa do mahä̃nh, ta sii bë baboo hadꞌyyt hyb nꞌaa hỹ pong jé, õm, a tób yt hajꞌeenh doo”, näng ããs ta hã —näng mä Peed kyyh tamaherꞌoot do sa hã.

Ã³wih¹sĩ¹na¹nxa²ha¹te¹ Ko³ne²lah³la² ĩ³ye³kxi²sain¹sĩn¹te³nah¹lxi¹: “A²wi¹lhĩ¹na² oh³xan¹jah¹lai²na² wxã³sxã³ txa²sxi²ha² ã³wih¹sxã³ ĩ³ye³kxi²sain¹te³nah¹lxi¹: ‘Nxex3sa²lxi¹. Jo³pe²thĩ³na² sa²si¹hã³txai¹nhẽ³li¹. A²nũ²a² Si³mãu² Pe²jah³la² ã³wxã³si¹hai¹nĩn¹jau³su² ĩ³ye³kxi¹txai¹nhẽ³li¹. Nxe³jah¹lai²li² ĩ³ye³kxi¹nx2tain¹tu¹wi¹. Wãn³txa² wi¹jau³xa² ko̱³nxe³ti³ kãi³sxã³ yxau²xai³lyah³lxin¹kxa² yo³su² sa²wa²su¹kxi¹nx2ti³jau³nũ³xa² ĩ³yau¹ũ¹nx2tain¹tu¹wi¹. A²nxe³jau³xai²na² wxa²sxi²ha² yxau²xai³te²a² yxo²ha³kxa¹ ain³kxah¹lxin¹jau³nũ³ai²la¹wi¹.’ Nxe³sain¹na²hẽ³li¹.” Ko³ne²lah³la²kxai³lu² nxe³sa³na²hẽ³li¹.

Hatyaoseta Cornélio xakai wihiye hahanako waiyehenere anjo. Tityoa enahalakoa hoka nexa ihiye: “Haxikatya hatya Jope xeta hoka xane noloka Simão Pedro nexarexe. Hatyo atyoite iraihena hoka Enore koamaniya kaiserehare xikaxomokakehena hexanityo, hityaninai harenai kakoa”, nexa.

Oniaroa, haria nava'isohiha ada Cornélio: “Ogorana bodinia onoki'iki ada Deus ibavi kaija'arini gaana.” Niha ada Cornélio. Cornélio hora nanamithavini hiki ida Deus ibavi kaija'arini athi: “Jope sidajia va'ora karona'a adani kadahonai abono mahija Simão Pedro-ra avanikha'avini.  Pedro a'onira nava'isohivini hiki bana ida varani, nihaniki vania Jesus a'onira akava'ijoaki a'oni, kadaija'ari khama.” Cornélio-ra nava'isohiha ada Deus ibavi kaija'arini.

Tsiknapupunahaze Koronerius katsa mybo nipamykysoko:“Jatua bijoikpe iknykta iny. Kawahoro eze niriktohoko. Kape niy: ‘Atsumuẽhĩtsitsa Sopa hudikhudikwy bo tysipehahik. Anabo hi Simaõ Peduru abo tyzioktyhyk. Atahi wasania ty mopamykysoko ty tsipiwabyze ikia Sesus humo aspirikporẽta tsimozik. Ikia awahoro ezektsa niwatihi Sesus humo sispirikporẽtsa moziknaha’ niy.” Iwa bijoikpe iknykta Koronerius bo nitsaso.

Miꞌi hawyi Kuneriu henoi raꞌyn aikotã atipy kaipywiat henoi tepiat hap — Etikaykay ro tawa Iope piat Simãu Peteru e hap. Miꞌi ti aru henoi ehepe Ehehakyeraꞌat hat etiat iꞌewyte emẽpytꞌin me hawyi eꞌyat piaria pe tohenoi Ehehakyeraꞌat hanuat etiat e Kuneriu uhepe atipy kapywiat henoi tepiat hap etiat.

Yane koyúhoinovine noíxea ánju, ovoxe Itukó'oviti ukeâti vanúke, xe'ó koyêti nonékuke ya óvokuke. Hara kíxoa ánju: “Itika péhoe ya Njópi ihaxíkoponoti hóyeno koéhati Símaum, yonópoti îha Pêturu. Énomonemo koyuhó'inopi kixeku ítivoamo ne pehúnevo, koánemaka uhá koêti ne íhae yóvokuke” kíxoane.

Ɨ̃sâ toopɨ́ sãha ehákã, Cornélio ɨ̃sâre werêwĩ: “Ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ yaá wi'ipɨ sãhátikã ĩ'yâwɨ. Kɨ̃ɨ̂ yɨ'ɨ̂re ‘Ɨmɨá o'ôo'ya Jopepɨ. Ni'kɨ́ Simão Pedro wamêtigɨre pihî dutiya. Kɨ̃ɨ̂ mɨ'ɨ yaá wi'ipɨ ehâgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ yeere mɨ'ɨ̂re werêgɨsami. Teeré ẽho peókã, mɨ'ɨ̂, mɨ'ɨ yaá wi'ikãharãre Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'rɨógɨsami’, niî werêwĩ yɨ'ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ”, niîwĩ Cornélio.

Jinaptïmi chayćhu willaman juc anjil wasinćhu licalilcul caynu nishanta: ‘Canan caćhay Jope malcäta Pedrop lisipäcuśhan Simonman. Amta, llapa wasintinta imanuypa salbaculcänayquipäpis niycälishunquim’ nil.

Ta hã ma tô wama rowasu'u za'ra, hâiwa ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa 'ri para u ĩtẽme ĩsihâi'ré na. Ĩtẽme wisi wamhã, ma tô ãne tãma rowasu'u: “Ma'ãpé, da'mazatõrĩ, Zopi u da'maimorĩ da, Sima Pedruhu zô. Ta hã te za Zezusihi wasu'uwẽ na aima rowasu'u za'ra wa'wa, taha zarina 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te te asõ'reptu za'ra wa'aba da, aihĩni asõrõwa ãma 're ĩsi'ubumroi mono norĩ zama.” Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, romhuri'wa nhimirowasu'u hã, aibâ ma.


—Morarame jotururuhtao ro eya xine Ritonõpo zuzenu tyhtose. Tomõse toto kurohtaka kukurohtaka xine aomõtopõpyry saaro.

Hãmri nẽ kormã mẽ kãm tanhmã Jejus jarẽnh to. Tanhmã kot mẽ panê amnhĩ nhĩpêx to hã harẽ. Nẽ kormã mẽ kãm ixujarẽnh o ixãm rôm nhũm Tĩrtũm Karõ te wam kot mẽ panhĩpêxta pyrà nẽ mẽ hwỳr wrỳ nẽ mẽ hkarõ mã gjêx pa.

—Nipotorikasaaki nisãkirauatini, Erekari Matamatakoti apoka ninoamoni merepanika atemoni apokini atokotxikana.

— Târâ unâ iwâkuru Jesus wâgâ kâengatuly umelâ keankâ Deus Ispiritury nhonwamo xytâguyly. Saguhoem kurâ judeu modo kuonwa tâetobyry aralâ keankâ judeu keba modo onwa xytâguyly.

Aꞌe rupi azypyrog Zezuz rehe zeꞌeg puràg imumeꞌu pà ihe, Koronew hàpuz me har wanupe ihe. Aꞌe ꞌar mehe Tekwe Puràg wezyw wà wanupe aꞌe no, zanewe tur awer izypy mehe arer zàwegatete aꞌe no.

Haꞌe gui ma xeayvu ypyꞌi ramove Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ oguejy haꞌe kuery re, jypy nhandere oguejyague rami ae.

Odaa eɡ̶idaa diiticogi me jatematikatiogi, odaa Liwigo Aneotedoɡ̶oji ja dinikateloco digo mijotaɡ̶a niɡ̶ijo naɡ̶a dinikatoɡ̶oloco niɡ̶ijo noko maleeka idinojocaɡ̶atini me jatematiiɡ̶atibece Jesus naɡ̶a yewiɡ̶atace.

—A'erog̃we ji Jesus'ga mombe'ui g̃a pe. A'ero Tupana'ga ra'uva ruripei g̃a pyri g̃a pojykavo, ei Pedro'ga. Pehepia ko gara'uva ruri nhande pyri ikwehe. Akoja javijitehe kiro turi g̃a pyri nohõ, ei ga g̃a pe.

“Kỹ sóg ag mỹ kãmén mũ. Isỹ tó sĩ han mũ ra Topẽ kuprĩg tóg ag ki rã mũ. Ti tỹ ẽg ki rã ri ke han tóg mũ, kurã ẽn kã.

Neꞌírã vyteri anheꞌẽ heta, omohynyhẽmba-ma ipyꞌa kwéry ogwejy-vy Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe. Yma-ma nhande pyꞌa omohynyhẽmba vaꞌekwe-rami voi omohynyhẽ ipyꞌa íxupe.

Iribi tahe jiarỹ Rybewihikỹmy rexidelenymy rarybere tamy. Pedro rarybere. Urile tahe roholare, tahe aõwesele Deuxu Tyytybytyhy ityrereny resere iwo‑ò ralòkemy iwese watyrereny resere wesele juhuu.

—Aꞌerauwe je Jejui ꞌga momeꞌwau ꞌgã nupe. Judeueꞌema ꞌgã agawewi. Aꞌetea je amomeꞌu ꞌga ꞌgã nupe— ꞌjau Pedro ꞌga ꞌgã nupe. —ꞌGã nupe je porogyta je ꞌamamũ Janeruwarete ꞌga Uꞌagesage mua imogeu ꞌgã pype ꞌgã nerekwaramũ. Sooko ꞌga jane upe imura ikue. Nan futat ꞌga imua ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌawamũ Jejui ꞌga rerowiaa— ꞌjau Pedro ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau uꞌama.

—Ba kam memã ikabẽn kraxbit jarẽnho dja. Nhym Metĩndjwỳnh Karõ arỳm mekam ruw ne meo ba. Amrẽbê kute me bajo ba kôt ne ã wãkamdjwỳ arỳm meo bao ane.

—Moropai eseurîma piaꞌtîꞌpî toꞌ koreꞌta siꞌma, mîrîrî pe rî Morî Yekaton Wannî enaꞌpî toꞌ esaꞌ pe tamîꞌnawîrî eꞌmaiꞌ pe uurîꞌnîkon Judeuyamîꞌ esaꞌ pe tîwanî warantî —taꞌpî Pedroya.

Yĩy 'ãte hãm'ãktux, 'ĩhã Topa Koxuk te' puknõg xop tu' yĩxohoh, 'ũgmũg putuk. Hõmã Topa Koxuk te yũmũ'ã tu' yĩxohoh, tu yũmũ'ã tu' xip hãm tu kamah.

— Iboam Cornélio e buje, Jesus mo og̃uwẽn cebe ip- -Judeu'ũmayũ be — io'e.— Õn kawẽnwẽn pima Deus biõg̃buk o'kop cekay ip- -Judeu'ũmayũ kay. Cebe ip oõm. Apẽn wuywebe oõm koap iap puxim oõm cebe ip.

Ti mꞌ ahõm nä Peed kyyh:—Ỹ du doo bä ỹ herꞌoot do sa hã, sa hꞌyyb tym gó Pꞌop Hagä Do Sahee bajëng, pooj jé ër hꞌyyb gó tabajëng do hadoo.

Nxa²ha¹te¹ ã³wxã³na¹nũ²la² ĩ³yau¹ũ³ai¹na¹tãu³a² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³txa² ã³nxũ²kwa̱i³wi¹hain¹na²hẽ³li¹. Ã³wih¹nẽ³lain¹ju³taix3 jã¹xain¹na²hẽ³li¹.

— Hatyaoseta niraehena hoka Isekohaliti Waiyexe tyoa exoa enomanaha, hetatiye exoitere womana akereta.

Oniaroa, vara onina-ra onakama'davini vani gaari'aha ada Ma'onahai Jahaki vakadiania, va'ora avi'onani'aha. Ma'onahai Jahaki-ra agathanibiininivini vani fori vanihaha Cornélioa vagathani'avini jaboni,

Iwabyze hawa bijoikpe iknykta harere Koronerius bo niy uta kino niwatihi. Sesus soho sibo iktsasoko. Sudeutsabyitsa tu Sesus soho ty iktsasoko. Ziakbataze Deus hyrikoso sibo inasik. Katsa mywata Deus hyrikoso astatu sibo inasik.

Miꞌi hawyi itote atiꞌatumuꞌe surara Kuneriu ywania turan Tupana Pãꞌãu putꞌokꞌe kahato iꞌatuewawi hawyi teke iꞌatupiit puo iꞌatupyꞌa puo aikotã saꞌawyꞌi ahowawi putꞌokꞌe hap ewy aikotã saꞌawyꞌiwuat aito Iuteuria kapiat hap ewy putꞌokꞌe toꞌewy Tupana Pãꞌãu meimuẽwat wẽtup ywania puo e.

Ndurixóvone ngoyúhoinoahiko, evésekone ne Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti oúkekehiko kuteâti koeku inúxotike xoko ûti, uti jûdeu.

Yɨ'ɨ̂ naâre uúkũ nɨ'kari kurata neê waro marîre dihatá'karo nohota Espírito Santo dihatáwĩ naâpɨre.

Chaymari chayćhu Jesuspi willapayaptí Chuya Ispiritu juclla paycunamanpis ji'alpämun, ya'anchiccunaman puntacta ji'alpamuśhancänüpis.

— Tawamhã wa hã wa tô tãma rowasu'u na sãna'rata oto. Te rowasu'u ré, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Tipẽ'ẽzani hã tãma sõmri za'ra, ĩsãna'rata hawi te te wama ĩsõmri za'ra ne hã.


Morarame Jezu a yna zurutopõpyry enetuputyase ropa, ynara katopõpyry eya, “João a imehnõ tõpurihkasẽpo rokẽ mana. Yrome ywy Ritonõpo zuzenu ekaroneme exĩko ase oya xine,” katopõpyry Jezu a yna a.

Pa ja hã mẽ omu nẽ Pahihti Jejus kot akupỹm kaxkwa hwỳr nojarêt nẽ tanhmã mẽ pamã kapẽr tota mã ijamaxpẽr kurê kumrẽx. Na pre mẽ pamã: “Finat Juãw Paxis na pre hte gô ho mẽ hkrã kumrãr o pa. Tã koja Tĩrtũm ta hpãnhã mẽ awỳr amnhĩ Karõ rẽ nhũm mẽ akarõ mã agjê.” Anẽ.—Ã na pre Pahihti Jejus akupỹm nojarêt nẽ mẽ pamã kapẽr anẽ. Jakamã pa ã kot mẽ hipêx anhỹr ã mẽ omu nẽ ã kapẽr anhỹrja mã ijamaxpẽr kurê kumrẽx.

Iuasaaki nixinikari Apiananiri sãkire. Iua txari: “Xoão patxisarauata ãparaaã. Hĩte patxisataãkako Erekari Matamatakotiã.”

Aituo keankâ Pymâ Jesus aguehobyry kâenanâguely: “João kurâdo batiza nhedyly parugue. Iweâpa nipyra olâ ise Deus Ispiriturygue batiza mâieholymo, ynynonroem mawylymo mâenehon-homoem” Jesus kehobyry.

Naꞌe hemaꞌenukwaw Zanezar zeꞌeg awer rehe ihe. — Zuàw upurumuzahazahak ꞌy pupe aꞌe. Pe pezemuzahazahak kar putar Tekwe Puràg pupe nehe, iꞌi Zanezar xe urepyr wiko mehe.

Haꞌe ramo xemaꞌenduꞌa Senhor aipoeꞌiague re: “João ma anhetẽ yy py nhomongarai. Haꞌe rã peẽ ma penemongaraia ꞌrã Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ reve”, heꞌiague re.

Odaa ja nalaɡ̶atibigiji niɡ̶ijoa lotaɡ̶a Ǥoniotagodi niɡ̶ijo meetedoɡ̶owa, ‘Ewi João mepaɡ̶a ibake ninyoɡ̶odi me ɡ̶adilegenitiwaji, pida Aneotedoɡ̶oji baɡ̶a ibake Liwigo me dakatiwaɡ̶ajitiwaji.’

A'ea rupi ji ikwahava'javi reki Jesus'ga nhi'ig̃agwera, ei Pedro'ga. A'ereki ga e'i ikwehe: “João Batista'ga oko g̃a pavẽi g̃a mobatizavo yhya pyvõ. Emo po ti Tupana'ga oko pe pavẽi nehẽ imondovouka gwa'uva pe pyri pe pojykauka nehẽ,” ei Jesus'ga ikwehe, ei ga.

Kỹ sóg Jesus vĩ to jykrén mũ, ti tỹ ẽg mỹ: João tóg goj tỹ ag kygpe ja nĩgtĩ, hã ra Topẽ kuprĩg tóg ag kãra rãnh mũ, tỹ vẽnh kype ri ke vẽ sir, he ẽn to,” he tóg, Pedro ti.

Upe ramo xe manduꞌa Nhandejáry Hesu heꞌi vaꞌekwe-rehe: “João ko y-py oporomongarai vaꞌety. Ha ndahaꞌéi y pygwa vaꞌe-rami pene mongarai vaꞌerã Nhandejáry. Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe ae pende pyꞌa omohynyhẽmba vaꞌerã ne mongarai-vy” heꞌi vaꞌekwe nhande-vy Hesu, heꞌi Pedro omombeꞌu-vy.

Tahe Jesuisi rybe wanohõti itxi reare tiubo raryberemy: —Joaõ heka inatyhymy bedi iny ratisebenyre, kaiboho tahe Deuxu Tyytybytyhy‑di akanasebedỹỹdenykre.

—Aꞌerauwe je tejeaꞌaramũ Jarejararete ꞌga jeꞌeg are. “Juã ꞌga ako pẽẽ mũ pymĩãu ꞌy pe ikue. Aꞌere nipo je anure te Jarejuwarete ꞌga ꞌAgesage muri imogeu pẽ pype pẽnerekwaramũ” ꞌga ꞌeawer are. “Nanuara upe pa ꞌga ꞌi rakue”, ꞌjau je esaka aiꞌi— ꞌjau Pedro ꞌga ꞌgã nupe.

Ba kam akubyn amijo tẽn arỳm amijã Bẽnjadjwỳr djwỳnh kabẽn ma. Nãm me bamã, “Be, Djuão Metĩndjwỳnhmã ngômãbit me angij. Nhym be, dja ba ar amã Metĩndjwỳnh Karõ jano nhym arỳm ar ajo ba”, ane. Nã bãm Bẽnjadjwỳr djwỳnh kabẽn ja man kôt ar amã arẽ.

—Mîrîrî yai enpenataꞌpî pena Joãoya taꞌpî pîꞌ. “Uurîya amîrîꞌnîkon yenpatakona tuna ke, tîîse uyeꞌmaꞌpî pîꞌ aaipî manniꞌya Morî Yekaton Wannî ke yenpatakona, mîrîrî warantî Morî Yekaton Wannî ena ayesaꞌkon pe”, taꞌpî Joãoya wanî yairî —taꞌpî Pedroya.

'Ãte hãmpe'paxex. Yũmũg xuxyã te hãm'ãktux, hu: “Yoãm tep-tox pix kõnãg hã, pa 'ãte xa nũ'kutnãp-tup Topa Koxuk, puyĩy 'ãka'ogã',” kaxĩy.

Imẽneju wuykukukat ekawẽn kay mo oceg̃ebu. Wuykukukat mo o'e wuywebe: “João idibi be imubatisasan oeku,” i. “Eywebe bit Deus biõg̃buk jeõm,” i mo o'e wuywebe — io'e Pedro.

Ti ỹ hyb nꞌaa esee Jesus herꞌoot do paah: “Jowãw nu gahemꞌuun do nu gemuun wät naëng me. Hỹỹ kä bë hã Pꞌop Hagä Do anoo da ta Sahee bë hꞌyyb tym gó.”

Nxe³kxe³su² Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² ne³wãn²sa²jau³xai³tã² hĩ¹na² ain³kxi²xi²nha¹hẽ³li¹. Nxe³jau³xa²sa¹: “Jo³ãu² Ba³tis²jah³lai¹tã² ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ¹kxi²sa²sai¹ain¹tai¹ti²tu³wi¹. Yxãn¹ta¹ ye³jen¹na² Txa²wã¹sũ̱³na² A²yãu³ka³txa² ĩ³hxi²kat1sa²sai¹nx2ti³tu¹wi¹.” Nxe³nẽ³lain¹tai¹ti²tu³wi¹.

Hatyaoseta noteheta Xekohaseti Jesus niraine: “Aliterexe atyo João batixaita one kakoa hoka xiso atyoite Isekohaliti Waiyexe kakoa xikabatixatyaka”.

oniani ida akadika'da'di Jesus athi haria ni'avini hi'iki-ra okava'ihokivini hija: “João Batista ija'ari-ra kanavini paha bodinia. Deus vania bikaronara bana o Ma'onahai Jahaki avava'ini bodinia hojara kaimoni.” Jesua bini'a'bo'da'iki.

Iwatahi Sesus harere bo mytsaty ikykara. Tapara Sesus mybo nitsasoko:“Nihyrikosokdata Suão ikiahatsa pihik ty zahaharasusu. Deus hyrikoso ikiahatsa bo izumu. Nawaty pahaharasusuhik wata atahi ahatuk mynapykyryk.”

Miꞌi hawyi miꞌi hap kape araꞌakasa hawyi atikuap meremo Aikaꞌiwat Iesui mienoi saꞌawyꞌiwuat aikotã hap e mio tã e — Iuwãu ni ehetꞌok yꞌy wo mesup e. Maꞌato meiũran wyti aru Tupana raꞌyn ehetꞌok Topãꞌãu Wakuat no raꞌyn e hap atikuap i raꞌyn e Peteru.

Yane puyákoponovane ongóvo neko yuho Vúnae yaneko kixo'óvi: “Kaná'uti itúkeovo úne áhikea xanéhiko ne Xuâum, itea yahíkokonotinoemo, haînati ya úne, itea ya xunákoke Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti” kixó'ovi.

Tohô wa'akã́ ĩ'yâgɨ, yɨ'ɨ̂ Jesu marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kere wãkûwɨ: “João mɨsâre akó me'ra wamê yeekɨ niîwĩ. Be'ró yɨ'ɨ̂ pakɨ pũrikã Espírito Santore o'ôo'gɨsami mɨsâre. Mɨsâ me'ra niî nu'kukã'gɨsami” kɨ̃ɨ̂ niî'kere wãkûwɨ.

Chaymi yalpaćhacülú Jesus cay nishanta: ‘Bawtisä Juan'a yacullawanmi bawtisala. Amcunañatacmi ichá Chuya Ispirituwan bawtisaśha capäcunqui’ nil.

Tawamhã Wanhib'apito mreme na wa tô po're puru, ĩwana te te wama ĩrowasu'u za'ra hã, ãne: “Zuwã Batita hã ma tô â uptabi na si te te 're da'ahâiba ubu, â dawabzuri te te dama 're ab'manharĩ mono wamhã. Tanei õ di za oto. 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za oto Tipẽ'ẽzani na te te 're aihâiba ubu za'ra wa'wa, ĩré 're anomro u'âsi aba mono da.” Ãne ma tô wama rowasu'u.


Juteutõkara a roropa Tuzenu tokarose Ritonõpo a, kyya xine Tuzenu ekarotopõpyry saaro. Morara exiryke zae se rokẽ exiase Ritonõpo a, tykase Peturu eya xine.

Na pu prem Pahihti Jejus Kris kôt amnhĩ xunhwỳ nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ pahpumu nẽ mẽ pahwỳr amnhĩ Karõ rẽ. Tã te kot mẽ panhĩpêxta pyrà nẽ mããnẽn Ijaew kêt xwỳnhtajê hwỳr kurẽ nhũm mẽ hkarõ mã agjê. Mẽ kêp Ijaew kêt tã nhũm mẽ pahpyrà nẽ mẽ hwỳr kurẽ nhũm mẽ hkarõ mã agjê. Tĩrtũm tãm kot amnhĩ krã hkôt mẽ hwỳr rẽnh kênã kot pa kêt mẽ nê tanhmã kêp ixàmnàr to. Anẽ.

Ininiã Teoso sikari Erekari Matamatakoti ninoamoni, atemoni isikini atokotxikana Xesosi Kristo Apiananiri sãkire aãuikasaaki. Ikara atoko ininiã, !apakata Teoso ninaiatini —itxa Petro.

Kurâ judeu domodo pymâ Jesus Cristo kieinwântuo, Deus Tyispiritury kuonwa nigonodâ. Cesareiadâ wawyly umelâ keankâ Tyispiritury ingonodyly judeu keba modo nhonwa, kuonwa tingonotobyry ara. Deus anhetyby izepa widyse inkâba urâ — kely myani Pedro.

Azeharomoete Tupàn umur Wekwe Puràg aꞌe zutew ꞌym wanupe aꞌe, zanewe imur awer zàwegatete aꞌe. Umur zanewe, taꞌe zazeruzar Zanezar Zezuz Tuwihawete rehe zane xe. Nezewegatete aꞌe zutew ꞌym aꞌe wà no. Namupytuꞌu kar pixik kwaw Tupàn Wekwe imur ire ihe, wyzài teko wanupe imur ire ihe.

Haꞌe rami py haꞌe kuery pe avi Nhanderuete ombou Senhor Jesus re jajerovia ramo nhandevy ombouague rami. Haꞌe rami rire mavaꞌe tu xee aiko Nhanderuete pe “Ndaꞌevei” haꞌe aguã? — heꞌi.

Aneotedoɡ̶oji yajigotediogi noɡ̶eedi liciagi niɡ̶ijo ɡ̶onoɡ̶eedi ane najigotedoɡ̶owa niɡ̶ijo niɡ̶ijaaniɡ̶ijotigi naɡ̶a jinakatonaɡ̶a Ǥoniotagodi Jesus Cristo. Odaa ajakadi daɡ̶a jakapetege niɡ̶ica aneote Aneotedoɡ̶oji.”

Tupana'ga ombuhuruka gwa'uva nhande ve nhande jikogame nhandepojykaharete'ga rehe Jesus Cristo'ga rehe. A'ea jitehe ga omondo kiro judeus'g̃arũive'g̃a pe nohõ, ei ga. Tupana'ga imondopotarame g̃a pe ji namovahĩ ga a'ero, ei Pedro'ga g̃a pe.

“Kỹ Topẽ vỹ ag jagrẽn mũ, ã kuprĩg tỹ, ti tỹ ẽg jagrẽn ri ke vẽ, ẽg tỹ Jesus Cristo ki ge kỹ. Hã kỹ sóg Topẽ kato tẽ jãvãnh ja nĩ,” he tóg, Pedro ti.

—Upéixa ramo Nhandejáry omeꞌẽ-ma voi raꞌe judeu eꞌỹ kwéry-pe Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe. Yma jajerovia-ma ramo Nhandejáry Hesu Cristo-rehe nhande-vy omeꞌẽ vaꞌekwe-rami, koꞌãy íxupe kwéry háma ave omeꞌẽ. Upéa-rehe, “Aníke erejapo upéa” xe ndaꞌe moꞌãi voi Nhandejáry-pe, heꞌi íxupe kwéry Pedro omombeꞌu-vy.

Judeukõdu mahãdu Inynyrỹ Jesuisi Kristu rityhynymyhỹre. Tai Deuxu tamy diwahinyde iwese wadeereny juhu riwahinyre wesetyhyle. Deuxu Tyytybytyhy uriõno wesele tamyreny diwahinyde. Mobo jiarỹ raremy wahe tuu Deuxu dee aõmy ararybekemy.

—Aꞌjea futat ajee ꞌga Uꞌagesage muri judeueꞌema ꞌgã nupe nanẽ aiꞌi nũ. Sooko ꞌga waꞌyra ꞌga rerowiaaramũ Uꞌagesage mura janee ikue. Nan tee futat ꞌga Uꞌagesage muri ꞌgã nupe aiꞌi— ꞌjau Pedro ꞌga imomeꞌwau uꞌama ꞌgã nupe. —Je naꞌearũi Jarejuwarete ꞌga upe “Ereapo awi nan”, naꞌeaꞌuweri je ꞌga upe— ꞌjau Pedro ꞌga ꞌgã nupe.

Be, gu me baje tu amim Bẽnjadjwỳr djwỳnhbê Jeju Kritu markumrẽxkam ne amrẽbê me bamã Karõ jano. Jakam ne me bajtemdjwỳ me bakôt tu amim markumrẽx nhym arỳm ã memãdjwỳ Karõ janoro ane. Kam ba ar amã arẽ gar ama. Djã ne ba iraxo Metĩndjwỳnh jakre got ba kubê aptà? Kati. Nãm ã Pedru memã ane.

—Pena taꞌpî Joãoya yawîrî innape Judeuyamîꞌ pepînya Paapa winîpainon Morî Yekaton Wannî koꞌmamî toꞌ esaꞌ pe. Mîîkîrî uurîꞌnîkon esaꞌ pe awanî manniꞌ innape Uyepotorîkon pe Jesus Cristo kupî yai uyesaꞌkon pe eenaꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen anîꞌ kin uurî Paapa yentai eꞌkuꞌtoꞌpe? —taꞌpî Pedroya.

Hõmã yũmũg kuxa mãm ka'ok yũmũg xuxyã Yeyox kopah, ha Topa te yũmũ'ã nũ'kutnãhã yãy Koxuk. Yã hõnhã' puknõg xop kuxa mãm ka'ok yũmũg xuxyã kopa kamah, ha Topa te yãy Koxuk nũ'kutnãhã kamah, yã' nõy putuk. 'Ãte Topa mutik yãy tuk-mĩy putup'ah. Kaxĩy.

— Deus ma jebiõg̃buk o'g̃uõm wuywebe wuykukukat Jesus Cristo kay wuyetabut puye. Apẽn kuy bima mo o'g̃uõm wuywebe iap co'i jebiõg̃buk o'g̃uõm cebe ip g̃asũ. Cedag̃ osunuy Deus pe jebiõg̃buk muõm ãm cebe ip. Imẽnpuye “Cedag̃ g̃u Deus pe jebiõg̃buk muõm ãm cebe,” i'ũmg̃u oce õn pit — Pedro o'e cebe ip.

Sa hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk ta Sahee, ër hã tanꞌoo däk doo da, Jesus Kristo, Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do hã ãã hꞌyy kaꞌeeh noo gó. Ti hyb nꞌaa, Pꞌop Hagä Do hã ỹ hajẽm gꞌeeh tamo hajꞌaa hadoo do hyb nꞌaa? —näng mä Peed sa hã.

Nxe³ha²kxai³ Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² A²yãu³ka³txa² ũ³hũ¹nẽ³kaix3 jã¹xain¹na³li¹, Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹la² Je³su² Kris²tu³jah¹la² yxo²ĩ²ai¹nha²kxai³lu¹. Ai¹nha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² sa²yxo²ã³a¹jau³su² ten³sa²nxa³hẽ¹li¹. Nxe³na¹jau³su² tai²li² nxe³ye¹nx2ta¹wi¹. Pe²jah³lo²nu¹tai²na² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

— Hiyaiya, wityakeko Xekohaseti Jesus Cristo hoka hatyo hiyeta Enore isa Isekohaliti Waiyexe womana. Majudeuneharenae ana tehitiya kaxekaka kaxekakehenere womana akereta. Enore xaokalita hoka xalaiya natyo hoka Enore kakoa nokahalakoiharehena? nexa Pedro ihiyeha.

Jesu-ra agathanivini hiki akadika'da'di kaimoni hina, Ma'onahai Jahaki haria avi'onani'ihi. Ma'onahai Jahaki haria avi'onanivini vani fori vihira adani jaboni va'ora avi'onani'avini ada Ma'onahai Jahaki Deua bikarona'iki. Deus va'ora nofiki adani judeus kaija'ari vihiriki, kidija'ari vihira kaimoni. Ni-okaathiriki ida Deua binofiki. Ova'ahamanihi — va'ora ni'aha ada Pedro.

Deus hyrikoso sibo zipehahik. Katsa mybo niwatihi Deus hyrikoso zipehahik. Hawa Deus mykara kakparawy Deus wasani mykara — Peduru niy.

Aikotã aiꞌywania pe Topãꞌãu tutum hap ewy te ti miꞌiria ywania pe tutum naꞌyn Topãꞌãu Wakuat pãi e. Taꞌatumohey raꞌyn Aiporekuat Aikaꞌiwat Iesui hawyi tutum naꞌyn Topãꞌãu iꞌatuepe e. Miꞌi tupono ti yt naku i aipyhyp neꞌi Tupana miium iꞌatuepiat e Peteru Iesui mohey haria Iuteu ywania pe.

Koeku kíxeaneye Itukó'oviti ne ákoti itukapu jûdeu, iko'íparaxoatimaka kuteâti poréxovike koeku kutípea ûti ne Vúnae Jesus, yusíkoikopo poé'ainoa inzóneu? Eneponi angoéneye, mani ongópoti Itukó'oviti —kíxovokoxoane.

Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ tohô wa'arí kurapɨta wãkûkãti maha. Õ'âkɨ̃hɨ Espírito Santore o'ôo'kɨ niîwĩ Judeu masa niîtirãre marîre o'ôo'karo nohota naâ marî wiôgɨ Jesu Cristore ẽho peókã. Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'ka masitikãti. Kɨ̃ɨ̂re “Judeu masa niîtirã yaá wi'ipɨ sãhá wee'”, niî masitikãti, niîkɨ niîwĩ Pedro.

Chayćhu ya'anchicnüpis chalapacuyalcaptin paycunactapis quiquin Diosninchic Ispiritunta uyaptin ¿pitá ya'a cayá ‘¿Imapïtan cayta lulanqui?’ ninäpä?” nin.

Wanhib'apito Zezu Cristu, wa te 're saze za'ra mono wamhã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô Tipẽ'ẽzani hã wama sõmri za'ra. Misire õhõ si we te te wama ĩsõmri za'ra ne, ma tô tãma sõmri za'ra, ta norĩ ma. E marĩ, wa za tawamhã wa hã 'manha. E 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩ'manharĩ, wa za ĩ̱siwi wẽ'õ. E wa za ĩ̱siwi dawẽ'õ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, te te sima dawẽ nherẽ. Mare di. Te dawẽ'õ õ di za. — Ãne te tãma nharĩ za'ra, Pedru hã.


Morara kary etaryke tyya xine sekere tykakehse toto. Kure rokẽ tõturuse ropa toto Ritonõpo poko. Ynara tykase toto,—Kure Ritonõpo mana. Emero kypyno xine mana. Juteutõkara rypyry korokary se roropa mana, orihpyra toto ehtohme, toorihse toto ahtao toto ẽsemãkatohme ropa, tykase toto.

Nhũm pre ã Simãw Pêtre mẽ kãm amnhĩ jarẽnh anẽ nhũm mẽ kuma nẽ tãm hamaxpẽr nẽ hkĩnh nẽ. Nẽ axte mẽ hã tanhmã kãm nẽ hkêt nẽ. Ãm mẽ hã Tĩrtũm mã mex o mex ã harẽ. Hãmri nẽ axpẽn mã:—Nà ãm hãmri. Mẽ kêp Ijaew kêt tã na prem Jejus kôt amnhĩ xunhwỳ nhũm Tĩrtũm kot mẽ panhĩpêxta pyrà nẽ amnhĩ katut kôt mẽ kot amnhĩ tomnuj rẽnh pa. Nhỹrmã wa hkuri mẽ pahpyrà nẽ htĩr tũm nẽ pa ho pa kaxyw nhũm ã mẽ hipêx anẽ. Nà ãm hãmri na ã kot mẽ panhĩpêx pyrà nẽ mẽ hipêx anẽ. Anẽ.

Petro sãkire ikenakotakana atoko, !itsoataikana.—Peerekari Teoso —itxana.—Ininiã Teoso auiritari Xoteo minakaniua apaka imaerekanina itakanapinina, Teosokata ãtipirika auinina ĩkapani —itxana.

Jesus einwânni Jerusalém donro modo awârâ tindatuo Pedro agâ tyewiâseba idylymo myani.— Koendonro Deus! Judeu keba modo kara tynynonroem itoem anygue lâpylâ. Inakanhe tawylymo inmolymo Jesus tyeinwântoen-ro watay, eydâ atoram idâzemo tyigueduomo. Kudutuagui awârâ — kelymo.

Izeꞌeg henu re upytuꞌu uzeꞌeg zemueteahy re hehe wà. Uzeꞌegatu Tupàn rehe wà. — Ikatuahy Tupàn aꞌe, taꞌe umuigo kar putar zutew ꞌym uzepyr aꞌe wà nehe no, tatahu wi wapyro pà aꞌe wà nehe, ikatu ꞌym maꞌe iapo re wamupytuꞌu kar pà aꞌe wà nehe no, iꞌi izupe wà.

Haꞌe rami ijayvu rã haꞌe kuery oendu vy ndaꞌivaivei. Haꞌe vy Nhanderuete oguerovyꞌa vy aipoeꞌi:— Haꞌe rami vy taꞌvy judeu eꞌỹ vaꞌe kuery pe voi teve Nhanderuete omeꞌẽ ojeko rerova vy tekove ojopy aguã — heꞌi okuapy.

Igaanaɡ̶a owajipatalo niɡ̶ijoa lotaɡ̶a Pedro, odaa joɡ̶oika modinotigimadetege, pida joɡ̶odoɡ̶etetibigimece Aneotedoɡ̶oji, codaa modi, “Aneotedoɡ̶oji diceledi aaɡ̶aɡ̶a yaxawa niɡ̶ijoa ane daɡ̶a judeutedi modinilaatece libeyaceɡ̶eco, odaa jaɡ̶aɡ̶eote me newiɡ̶atace.”

Henduvame Pedro'ga nhi'ig̃a g̃a ndogwayvara'javi ga a'ero. Igwete g̃a Tupana'ga mbohetei pyry hete ga javo.—Judeus'g̃arũive'g̃a vehevi Tupana'ga ombopohiruka g̃andekote'varuhua hugwi g̃a mboheaporog̃itapyahuavo, ei g̃a ogwovo.

Ag tỹ tag mẽ kỹ ag krĩ tóg kusaꞌ he mũ. Kỹ ag tóg: “Topẽ vỹ fóg ag krĩn mũ gé, ag tỹ ãjag jykre tovãnh jé, ag tỹ ẽg rĩr krỹg ja tũ ve jé,” he ag tóg mũ.

Ohendu rire inheꞌẽ, nainheꞌẽ poxyvéi-ma. Omombaꞌegwasu-ma Nhandejáry-pe:—Nipo anhei ete voi katu raꞌe: “Perova katu pende rekoha, peipyhy katu tape porã” heꞌi judeu eꞌỹ kwéry-pe raꞌe. Nhande-vy heꞌi hagwe-rami, heꞌi voi nhande reꞌýi eꞌỹ-pe ave raꞌe Nhandejáry, heꞌi ojóupe hikwái.

Iribi Pedro rybe‑ò roholareu tahe timyhe tamy irybekõna. Tule Deuxu riwowydynyrenyre: —Inatyhy wa rare Deuxu heka judeukõdu mahãdu‑ò heka umytuedeõna riwahinyre. Inyõ rityhynykeki, ixirahĩkeki, tarasana rimyrenykre.

Aipo ojeupe ꞌga ꞌeramũ Pedro ꞌga upe ojeꞌega moywyrafenarera ꞌgã opika etee futat ajemogyau.Aꞌere ꞌgã ꞌjau Jarejuwarete ꞌga upe:—Ene te ꞌã eneresage oree. Judeueꞌema ꞌgã agawewi ꞌã. Aꞌetea ꞌã ꞌgã tywera eremoit ꞌgã nui— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe. —Otywer awi ꞌgã poiriweramũ ꞌã ene ꞌgã katuꞌoka. Aꞌeramũ ꞌgã nanẽ awau amanũ re ene pyri nũ. Ore ꞌjawe futat ꞌgã ajemogyau ene pyri nakwaparimũ ete rũi futat— ꞌjau ꞌgã ojeꞌega monou Jarejuwarete ꞌga upe, Pedro ꞌga aipo momeꞌu re.

Nhym me arỳm amijã kabẽn man Pedrumã kabẽn krãta. Ne arỳm abenmã Metĩndjwỳnh rax jarẽn abenmã kum,—Be, me bajtemdjwỳ ne Metĩndjwỳnh arỳm kum me kĩnh ne arỳm memã amak bô. Memã amak bô nhym me arỳm amikam kaprĩre wãnh axwemã iren Jeju'ỳr amijo akẽx. Jakam dja me kôt tĩn ne ar ba rã'ã: rã'ã ne, ane.

Mîrîrî eta tîuyaꞌnîkon pe Pedro pîꞌ tîwoꞌmaꞌtatoꞌkon tîꞌnapannîpîꞌpî toꞌya. Tarîpai Paapa yapurîꞌpî toꞌya. Taꞌpî toꞌya: —Paapaya Judeuyamîꞌ pepînya innape tîkuꞌtoꞌ weiyu ton tîîsaꞌ, imakuiꞌpî toꞌ nîkupîꞌpî kuꞌsaiꞌya tîîwanmîra. Mîrîrî yeꞌnen ipatîkarî enen koꞌmannîtoꞌ eposaꞌ toꞌya, kaiꞌma Paapa yapurîꞌpî toꞌya.

Ha' mõ'pok xop te' xupak, tu' mãnõg kux, tu' yẽy. Tu Topa 'ãktux max, hu:—Yã Topa te' puknõg xop pu hũpmãhã', pu hãpkummuk mĩy kux, nũy hi xe'ẽgnãg! Kaxĩy.

Pedro a'ĩjo buje Jerusalém ka watwat o'jede g̃u Judeuyũ. Pedro mukorẽmap o'jepere ip.— Ka'ũmg̃u Deus co'iat xipacat! — io'e ip cebe. — Judeu'ũmayũ dak ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap epereap ojuy aco'i Deus — io'e ip. — Ibikuy aco'i ikẽrẽat uk am cebewi ip. Soat em Deus xe jeedop ip je'ũ buje — io'e ip. — Deus xipat cĩcã! — io'e ip.

Ti mꞌ ramaa napäh bä mꞌ Peed herꞌoot doo, dooh mꞌ ranabuuj gedo boo bä kä. Ti mꞌ radu doo Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë. Hahỹỹ da mꞌ sa kyyh:—Judah buuj nadoo do hã na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do anoo ta hã rahꞌyy kawapëën, ta hã rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa, edëb hadꞌyyt do ragadoo hyb nꞌaa kä Pꞌop Hagä Do pa —näk mä sa kyyh.

Nxa²ha¹te¹ a³pos²to³lo² nũ̱³ka̱³txa² nxe³jau³xai²na² ain³kxain¹nũ²la² hãi¹nxa¹sxã³ ĩ³kwa̱i²kxain¹ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Hãi¹nxe³sxã³ Sũ̱³na² sa²nẽn¹kxain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹khai¹nx2na³li¹. Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²nãu³xa² ko̱³nxe³ti³ kãi³sxã³ yxau²xai³lain¹ju³ta² ã³na¹la³kxi²nh²sãn²nũ²la² Je³su²jah³la² yxo²ĩ²ain¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² ko̱³nxe³ti³ kãi³sxã³ yxau²xai³lain¹kxa² yo³ha² sa²wa²su¹kxain¹ju³ta³nũ³a² yũ³tu¹wi¹. Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² ka³te̱³na² wi¹tãu³a² kan²txi³ yxau³ain¹ju³ta³nũ³a² yũ³ye¹nxain¹na³li¹. Nxe³nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Semaha iniraine hoka halakisaha hairaehekoalaha. Ihalahare Enore kakoa hoka nexaha: — Ehekoreta Enore nikare moka majudeuneharenae hoka halakisaha tehitiya háomaneha iniyalahare hoka waiyexe matyotenehare tyaonaha maheta — nexaha.

Pedro athi-ra vakamitha'aha, avakariaka'aha ada Pedro. Deu-ra khai vani'a'aha, vakhani'aha:—Deus va'ora nofiki jaboni adani judeus kaija'ari vihiriki vakadihojai asohiriki-ra vakava'ipahinivini, va'ora no'ara kaimoni mahi ja'dini anokhomirikia.

Peduru nipamykysokoze ziwabynahatsitsa batu tyso zikaha. Ba ziktahokaninaha, Deus bo nipamykysokonaha:— O Deus ikia tsamysapyrẽta. Ikia bipyritsa bo niwatihi tahamysapybyi humo pimoewynaha zeka ikia tsimysiokzohik. Iwatsahi Deus simysapybyitsa humo mysiokzohik. Iwazeka simysapyrẽtsa moziknaha. Asahi tahawahi ikia tuk mynapykyryknaha. Ikia tsamysapyrẽta hỹ — nikaranaha. Iwa Deus bo nipamykysokonaha. Peduru harere humo Deus bo nipamykysokonaha.

Taꞌatukuap taꞌyn Peteru mienoi hawyi iꞌatupoꞌinik taꞌyn. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Waku kahato En Tupana iꞌatuꞌe katupono etum naꞌyn eieĩneꞌen hap wuatꞌi eꞌat piat wẽtup ywania pe iꞌatuꞌe. Yt uruepe yn i katupono wẽtup ywania iꞌewyte etiꞌatumorem naꞌyn yt naku i hap kaipyi iꞌatuꞌe Iuteu ywania Tupana pe.

Kamoánehiko neko yuho Pêturu, úhepeponehiko isóneu koane iháyu'ikeahiko Itukó'oviti. Hara koéhiko:—Poréxoamaka Itukó'oviti ne ákoti itukapu jûdeu ikótivexea isóneuke ne pahúnevo koane kuríkopea, kutí'inoke apeínoatihiko ne inámapoti apéyeati ákotinemo hunókoku xoko Itukó'oviti —koénehiko.

Kɨ̃ɨ̂ teeré tohô niî werê tohaka be'ro Judeu masa di'ta marí pe'tia wa'âkãrã niîwã.—Õ'âkɨ̃hɨ Judeu masa niîtirã kẽ'rare naâ yã'âro weé'kere bɨhâ wetikã ɨasamí naâ ɨ'mɨ̂sepɨ katî nu'kuato niîgɨ, niî e'katí peokãrã niîwã Õ'âkɨ̃hɨre.

Niptinmi chayćhu cäcunaca jawcayalpülul Diosta alawapäcula cushisha: “Canan chayurá mana-Israelcunäpis juchanpi wanaculcal'a Dioswanmi wiñaypä cawsapäcun'a” nil.

Ãne hã te te wapari za'ra wamhã, asa te te tãma nharĩ waihu'u za'ra õ di oto. Taha wa, ma tô ãma tiwata za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma. Tawamhã te oto sima rowasu'u za'ra, ãne:— 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã ma tô zudezu'õ norĩ zama pisutu za'ra, tiwasété wi 're sipizari za'ra mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono siré, rowẽ na 're hâimana u'âsi za'ra mono da. — Ãne te sima rowasu'u za'ra, zudezu norĩ, ĩsazei'wa norĩ hã.


Jezu poetory tõ Ãtiokia poMorarame Exitewão totapase ahtao Jezu poetory tõ atapiaka toepase toto totaparykõke. Mame Ritonõpo omiry ekaroryme toytose toto. Penixia pona toytose toto, Xipere pona, Ãtiokia pona, enara. Tyekyry tomo a rokẽ Ritonõpo omiry tokarose eya xine.

ãxiok kamã Jejus kwỳ jarẽnhAtre 4.36-37Tã ra mẽ kot kẽn o Estewãw kapêr o hpĩr xwỳj ri mẽ kot ã hipêx anhỹrta pyrà nẽ mẽ kot Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjaja omnuj tỳx o pa. Jakamã nhũm mẽ hkwỳjaja mẽ umaj ma ahpỹnhã krĩ hkwỳ hkôt pigrành pa. Wẽnĩs wỳr nẽ Sipre hwỳr nẽ ãxiok hwỳr nhũm mẽ ma ahpỹnhã krĩ hkwỳ hkôt anhgrà nẽ kamã pa ho pa. Nẽ mẽ kãm tanhmã Pahihti Jejus kot mẽ panê amnhĩ nhĩpêx to hã harẽnh o ri mẽ hkôt pa. No ãm kormã Ijaew pix mã harẽnh o pa.

Teoso Auiãkani Ãtxiokia Sitatxiti AuakaniEstevão ipinaãka atoko, Xesosi sãkire auiãkani misiritaãka, ininiã ninoa iarika. Iariãkani sari maioakari. Penísia tixinima, Xipri pokomiriĩtima, Ãtxiokia sitatxitima pakinimoni isana. Ninoa oerekari Teoso sãkire Xoteomoninani.

Antioquia donro modo Jesus nheinwântobyryEstêvão xyâpygueduo myani toenzepa Jesus einwânni modo Jerusalémdâpa âwientaynlymo. Jesus eynynâbaom modo myani enagazenimo. Taypa ânwienipe myani. Fenícia anaxi idânripe, ilha Chipre anaxi idânripe warâmo myani. Tâlâ pylâ myani Antioquia anaxi idânri modo. Tâtâhobyrydâ myani unâ Jesus wâgâ agueim nhegatulymo. Judeu domodoram kulelâ olâ myani aguelymo, judeu keba modoampa.

Teko Àxioki tawhu pe har teteaꞌu uzeruzar Zezuz rehe aꞌe wà kuryAꞌe ꞌar ꞌym mehe Ete izuka re uzeruzar maꞌe teteaꞌu uhàuhàz oho Zeruzarez wi aꞌe wà, taꞌe aꞌe pe har ipuruzuka wer wanehe aꞌe wà xe. Amo oho Peni ywy rehe wà. Amo oho Xip ywy rehe wà, amo oho Àxioki taw pe wà no, Zezuz rehe zeꞌeg puràg imumeꞌu pà zutew aꞌe pe har wanupe wà no.

Antioquia py temimboꞌe kuery pe “Cristo pegua” ꞌeaagueEstêvão ojukaa rire oaĩmba vaꞌekue ma opa rupi ojeꞌoi, Fenícia, Chipre haꞌe Antioquia peve. Judeu kuery regua pe anho ranhe omombeꞌu ayvu.

Ica lapo oko anoyiwaɡ̶adi Ǥoniotagodi digoida nigotaɡ̶a AntioquiaIgaanaɡ̶a yeleo Estêvão, odaa joɡ̶oiatetibeci niɡ̶ijo eledi anodiotibece Jesus, odaa jiɡ̶ilaagitibigiwaji idiaanaɡ̶adiite. Inatibece ototicogi neɡ̶epaa nipodigi Fenícia, codaa me minitaɡ̶a lidelogo-nelegi Chipre, codaa me manitaɡ̶a nigotaɡ̶a Antioquia. Odaa joɡ̶oyatematitiogi idiokidi ane judeutedi nibodicetedi anele anoditece Ǥoniotagodi Jesus.

Antioquiapeva'ea ojiko Jesus'ga reheEstêvãova'ea jukarame judeus'g̃a ojigwarajuhu Jesus'gareheve'g̃a ndehe. Nurã Jesus'gareheve'g̃a kwaki'oki'oi a'ero g̃a hugwi ogwovo. Jara'g̃a oho Feníciapeve'g̃a gwyri pe. Jara'g̃a oho ypa'ouhũ me Chipre pe okovo. Jara'g̃a oho cidade de Antioquia pe. A'ero g̃a Jesus'ga mombe'umbe'ui g̃a pe. Judeus'g̃a pe jate reki g̃a Jesus'ga mombe'ui.

Antioquia tá ke ag tỹ Topẽ vĩ kri fiAg tỹ Estêvão tén kar kỹ Jesus ki ge kỹ nỹtĩ ag tóg hẽn ra mũ mũ, ag tỹ ag vóg kónãn kỹ. Kỹ ag tóg ga tỹ Fenícia ra mũ mũ, goj vãso tỹ Chipre ra, cidade tỹ Antioquia ra ke gé. Ag mũn kỹ ag tóg Israel ag hã mỹ Topẽ vĩ tó mũ.

Judeu eꞌỹ vaꞌe-pe omombeꞌu Hesu rehegwa nheꞌẽKoꞌánga katu Hesu reroviaha gwive ndoikovéiry peteĩ henda-py. Osarambipa vaꞌekwe ojeꞌói-vy hikwái. Ha mburuvixa kwéry katu ojuka vaꞌekwe Hesu reroviaha héry vaꞌe Estêvão-pe. Ojuka rire, ipyꞌagwasuve suve ogwereko asy hagwã Hesu reroviaha-pe gwive. Ojerereko asy-gwi opa isarambipa ojeꞌói-vy. Oĩ oho vaꞌekwe Fenícia yvy-py peve, Chipre ykõi meve ave, Antioquia tetã meve ave. Upe vaꞌe nomombeꞌu jojái Nhandejáry nheꞌẽ. Judeu kwéry anho-pe mante omombeꞌu mbeꞌu. Judeu eꞌỹ vaꞌe-pe ae nomombeꞌúi Nhandejáry nheꞌẽ.

Iu tahe Estevaõ rurureu, ityhydỹỹdu aõhõkỹmy rotỹỹnyreu tahe, ityhydỹỹdu mahãdu Jerusalẽ‑ribi ròhònyre. Tii heka relyymyhỹre Rybewihikỹmy judeu mahãduòle kỹny wahe, iwitxira witxira‑ò aõkõre. Tahe ibutu bede‑ò ritelenymy ròirenyre. Senisia‑ki relyyre. Xibri bedebute‑ki tule relyyre, Atxiòkia hãwã‑ki tule relyyre.

Panape ꞌga Saulo ꞌga rerooawetEstevão ꞌga ꞌgã ijuka re Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã okwasiꞌwau amunawa pype Jejui ꞌga momeꞌwau ꞌgã nupe rakue. Jejui ꞌga rerowiareꞌema ꞌgã wereko tywereterauwe futat ꞌgã okwasiꞌwau awau ꞌgã nui. Fenisia ywy pe, Sipiri ꞌypõꞌõ me, Ãtioki ꞌjawa amunaw ipe. Mĩmera pype ꞌgã okwasiꞌwau awau Jejui ꞌga momeꞌwau. Judeu ꞌgã nupe etee futat ꞌgã awau ajemogyau imomeꞌwau.

Ãxikikam me kute Jeju mar'ã ujarẽnh.Be, amrẽbê me kute Exewão bĩnkam ne me me kute amim Jeju marjao bikẽnho mõ. Nhym kam me arỳm ajmà. Ajmà:n kam me kwỳ amũ pykabê Penixijmã bôx. Nhym me kwỳ amũ apêxtibê Xipremã bôx. Nhym me kwỳ krĩraxbê Ãxikimã bôx. Me ja ne me kàj bê mebê idjaermãbit 'ã ujarẽnh tẽ.

Innape Jesus Kuꞌnenan Antioquia Ponkon YekareInnape Jesus kuꞌnenan eꞌparaipîkasaꞌ wanîꞌpî tîtarumaꞌtîkon toꞌya wenai, Estêvão saꞌmantaꞌpî pataꞌpî ya. Tiaronkon wîtîꞌpî Fenícia pona moropai Chipre pona, moropai Antioquia pona. Mîrîrî warantî Paapa maimu ekaremekîꞌpî toꞌya Judeuyamîꞌ pîꞌ neken.

'Ãtikit yõg xop kuxa mãm ka'ok Yeyox kopahTikmũ'ũn te 'Extep putex Yenoyanẽn tu', ha' gãy xop te' kuxa mãm ka'ok xop kummugãhã', tu' xũygãhã', ha' xupmãhã hãptox tu', hãpxexka Penix tu', xix hãmyĩn yũm Xip tu', xix kõmẽn 'Ãtikit tu', tu hãm'ãpak max'ax 'ãktux hã' mõg, tu Yoneo yõg tikmũ'ũn pu hãm'ãktux, 'ap puknõg xop pu hãm'ãktux'ah.

Estêvão e'ũ buje o'jepõg̃põg̃põg̃ ip itabucayũ. O'jepõg̃põg̃põg̃ ip warara'acayũ ixeyũ be ipiat o'supi'ajoat cĩcã buye. Pũgpũg̃ ixeyũ'in wũy ma o'ju. Fenícia eipi be o'ju ip. Chipre eipi be dak, Antioquia ka be dak. Ade kaka dag̃ jekukum pima Jesus o'g̃uwẽnuwẽn ip jajẽmapka watwat pe. Jesus o'g̃uwẽnuwẽn ip Judeu'ũmayũ be g̃u- -Judeuyũ be acã.

Ãn-Tijoka bä habong do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do panyyg nꞌaa hahỹỹhJesus hã hꞌyy kaꞌeeh do rarejãã doo, Es-Tew radajꞌëëp noo gó, raketyn bong. Sa wób Penisija häd näng do häj nꞌaa hẽnh rabahõm, ta wób tsyt dëëg hã Tsi-Peré häd näng doo hẽnh rabahõm, ta wób panang Ãn-Tijoka häd näng doo hẽnh rabahõm. Tꞌĩĩ hẽnh jããm hẽ Judah buuj hã ramaherꞌoot Jesus ky nꞌaa.

Ãn³ti³o³ki²a²thĩ³na² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txi³su² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Nxe³jut3su² Es³te³vãu²ah³la² su²lhã³ai¹nhĩ¹nãn¹te²tu̱³ yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² kãin² ye³khãuh³lxa³thi¹nain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³kxai³lu² u²lxi³ ha³ten¹txa³nũ¹lhain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Fe³ni²si²a²ko³xa² aun³txi² Syi²pri²ko³xa² aun³txi² Ãn³ti³o³ki²a²thĩ³na² aun³txi² nxain¹kxan²ti³nũ¹ Ju²te²a² nũ̱³ka̱³txa² so¹lxi¹ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³hen³txi³nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Antioquia Yerenae Tyaonita Jesus KoamaniyaJesus koamaniya tyaoniterenae xaoreha hairawaiyakaha hiyeta, Estêvão kaxaisakehenere najikinita. Haiyanae xane Fenícia, Chipre, Antioquia xoaha nali xeta. Xane kaokaha hoka xakaihaha Iraiti Waiyexe judeunae hiye taita.

Jesus Cristo kaija'ari Antioquia sidajia vahojakiHari. Oniaroa, Estêvão abini'ina naothinia kama'da'iki ida vajari'daki Jesus athi-ra vanaaba'iki-ra va'ora vanajahariharivini, oniani ida va'ora akarakhanakhama'ia. Vahoariha Fenícia kaarabonia avikha'iki. Vahoariha Chipre kajoviri kakaarabonia avikha'iki. Vahoariha Antioquia sidajia avikha'iki, aviga'ina. Avaadahaoni'ina adani Jesus athi-ra vanaaba'iki, vara vavani'abakhiavini ida Jesus varani hina. Judeus kaija'ari ka'oa vakadiania vara vavani'avini ida moni jahaki.

Sesus tuktsa Ãtiokia eze niaha.Iwaze kytsa Estewã zibezenahaze Sesus tuktsa niwakbaiknaha. Kytsa nisisukyrykynaha iwatsahi nanabyitaba niwakaknaha. Penise, Sipire, Ãtiokia iwatsa anabo niwakaknaha. Ske buruk niukurunahaze Sesus soho nipamykysokonaha. Sudeutsa bo zuba nitsasokonaha.

Saꞌawyꞌi mekewat Etewãu auka hap eꞌat pe mekewat Iesui mohey haria hoꞌopot kahato hap eꞌat saꞌawyꞌi miitꞌin Iesui mohey haria teꞌeropopy kahato taꞌatuꞌatuꞌuka hap pupi. Tuwat tuwat kahato kat etawa kat etawa kape teꞌeruwesytpok kahato wuatꞌi tama kape. Iraniaꞌin tuwat yi ywypyiꞌa yꞌy wato pyꞌasetpiat Sipiri kape. Iraniaꞌin tuwat tawa Antiokia kape. Iraniaꞌin tuwat tama Wenisia kape. Putꞌoktaꞌatuꞌe hawyi taꞌatuhytpok kahato sehay wakuat Iesui etiat aikope aikope tuwat tuwat hap upi wen maꞌato iraniaꞌin ywania itotiaria pe yt taꞌatuhenoi hin i. Taꞌatuꞌywania Iuteu ywania pe yn taꞌatuhenoi Iesui etiat — Yt naku i watiꞌatumuꞌe iraniaꞌin ywania iꞌatuꞌe toꞌope saꞌawyꞌi pote e.

Inâ turixóvo íhaxeokono hokoti Kristu ne kutípotihiko JesusAko tôpi itóhineheoku neko kutípotihiko Jesus vo'oku ápeyea ikoítoponoati kotíveti ikénepoke koépekeokono ne Etévaum. Ápe yonoti tukú koeti Fenísea, Xípere yoko Antiokíya. Koêkuti vékokuhiko, koane koyúhoyea emo'u Itukó'oviti. Itea poéhane jûdeuhiko koyúhoinoa.

Antioquiakãharã naâ weeséti'ke niî'Estevãore naâ wẽhéka terore Jesuré ẽho peórãre yã'âro weékãrã niîwã. Tohô weekã́, naâ no'ó ɨaró du'tistéa wa'âkãrã niîwã. Ãpêrã Feníciapɨ, ãpêrã Chipre nɨkɨropɨ, ãpêrã Antioquiapɨ wa'âkãrã niîwã. Naâ teepɨ́ etârã, Judeu masa di'akɨ̃re Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã.

Antioquiaćhu chalapacücunämi juccunacta yanapanCanan, má, nishac-yupaypis Estebanta wañulcachil Jesusman chalapacücunäta lluy aticaćhayta allacaycälila. Jinaptinmi Israel caśhta-masincunallacta intiru Feniciaman lamar ćhawpićhu Chipreman Antioquia malcacunäman willacuśhtin ćhäpäcula.

Ãtizotiza ãma Zezusihi zazei'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zé wasu'uTawamhã Esitéwã da te dasiwi ĩwĩrĩzéb zarina, ĩsazei'wa norĩ ãma da te rowasété za'ra wa, ma tô da te ropé, ĩsazei'wa norĩ hã Zeruzarẽ hawi. Penisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi u, ma tô da te ropé, duré Sipri na danhipti'a nho'õmo nhisi u, duré Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi u zama. Si'aba'réi ré, zudezu norĩ ma si ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u na rowasu'u za'ra, Zezusihi wasu'uwẽ na. Zudezu'õ norĩ ma, zahadu te te ãma rowasu'u za'ra õ di.


Mame imehnõ Jezu poetory tõ kynexine Xiperepõkomo, Xirenepõkõ roropa. Tosae xine toytose toto Ãtiokia pona. Moroto tõturuse toto juteutõkara a Ritonõpo omiry kurã poko Jezu Kyrixtu poko.

Tã hãmri nhũm mẽ hkwỳjaja Sipre mẽ Sirẽn rũm ãxiok hwỳr pan pôj. Hãmri nẽ kamã mẽ kêp Ijaew kêt xwỳnhjê mã Pahihti Jejus kot amnhĩ nhĩpêx jarẽnh o pa. Ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr jakamã na mẽ ra ahpỹnhã ri mẽ kãm harẽnh o ri pa. Ijaew mã nẽ mããnẽn Ijaew kêt xwỳnhjê mã

Ninoa ãtikaka Xiprikini, Sirenikini pakini sari Ãtxiokia sitatxitimoni. Iuaã isãpiretarina Teoso iokanapirena erekari, Xesosi Apiananiri pirena, Xoteo minakonimoni ninoa apaka imarotini ĩkapani.

Tâlâ pylâ Chipre donro, Cirene donro warâ Jesus einwânni modo Antioquiaram tâtâzemo lâpylâ myani, Jesus wâgâ agueze. Unâ iwâkuru Pymâ Jesus xunâry myani nhegatulymo judeu keba modoram.

Naꞌe amo uzeruzar maꞌe Xip ywy rehe har wà, Xiren ywy rehe har wà no, oho Àxioki taw pe wà, zeꞌeg puràg imumeꞌu pà zutew ꞌym wanupe wà no, Zanezar Zezuz rehe zeꞌeg puràg imumeꞌu pà wanupe wà no.

Haꞌe gui haꞌe kuery regua Chipre haꞌe Cirene guigua ma Antioquia tetã py ovaẽ vy grego kuery pe voi omombeꞌu ayvu porã Senhor Jesus regua.

Pida niɡ̶ijo eledi anoyiwaɡ̶adi Ǥoniotagodi ane icoɡ̶oticogi lidelogo Chipre aniaa nigotaɡ̶a Cirene boɡ̶oyatematitiogi nibodicetedi anele niɡ̶ijo oko ane daɡ̶a judeutedi.

Emo jara'g̃a Chiprepeve'g̃a cidade de Cirenepeve'g̃a pavẽi ohorame Antioquia pe Jesus'ga mombe'umbe'ui judeus'g̃arũive'g̃a pe.

Kejẽn Chipre tá ke ũ ag tóg cidade tỹ Antioquia ra mũ mũ, Cirene tá ke ag ke gé. Ẽn ag tóg fóg tỹ Grego vĩ tó mũ ag mỹ Jesus Cristo kãmén mũ, vẽnh vĩ sér tag ti.

Oĩ ave Chipre pygwa, Cirene pygwa ave. Gwĩ vaꞌe oho vaꞌekwe Antioquia tetã-my, Nhandejáry nheꞌẽ omombeꞌu-vy. Ogwerojoja imombeꞌu-vy íxupe kwéry. Judeu eꞌỹ vaꞌe grego vaꞌe-pe ave, omombeꞌu vaꞌekwe Nhandejáry Hesu rehegwa nheꞌẽ porã.

Ijõ ityhydỹỹdu mahãdu Jesuisi Rybewihikỹ tỹmyra rarybere. Tiiboho Xibri bedebute‑ribi ròhònyre, Sireni‑ribi ijõ rybedu ròhònyre Atxiòkia‑ò. Tiiboho relyyre judeukõdu mahãdu‑ò tule.

Aꞌere amumera ꞌgã oi imomeꞌwau Judeueꞌema ꞌgã nupe we. Sipiri pewarera ꞌgã, Sirene pewarera ꞌgã netee ꞌgã oi imomeꞌwau Judeueꞌema ꞌgã nupe.—Werowiaramũ Jejui ꞌga pẽ katuꞌogi— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe.

Nhym be, me kwỳ ja ne me apêxtibê Xiprekam abatành djà nhym me kwỳ pykabê Xirenikam abatành djà. Me kwỳ ja ne me Ãxiki'ỳr bôx ne arỳm me bajtembê kregumã arẽ. Memã Bẽnjadjwỳr djwỳnh Jeju'ã ujarẽnh ny jarẽ.

Tîîse tiaronkon Judeuyamîꞌ Chipre po tîweꞌsanon moropai Cirene ponkon wîtîꞌpî Antioquia pona. Miarî itekare ekaremekî piaꞌtîꞌpî toꞌya Judeuyamîꞌ pepîn pîꞌ. Inkamoroya Uyepotorîkon pe Jesus wanî ekaremekîꞌpî Judeuyamîꞌ pepîn pîꞌ.

Pãyã Xip yõg tihik, xix kõmẽn Xinẽn yõg tik mõg, tu ta' mõg, tu mõktu mõxaha 'Ãtikit tu', tu hãm'ãktux hã' mõg, tu yũmũg xuxyã Yeyox yõg hãm'ãpak max'ax 'ãktux Genex yõg puknõg xop pu' kamah,

Pũg̃pũg̃ ixeyũ'in o'ju Antioquia ka kay. Chipre eipi be osodopiayũ o'ju ip Antioquia ka kay, Cirene eipi be osodopiayũ dak.G̃ebuje kawẽn idipat o'g̃uwẽnuwẽn ip Judeu'ũmayũ be- -Grego a'õm kawẽnwẽn'ukayũ be.— Jesus acã ocekukukat — io'e ip cebe ip.

Ti hadoo né hẽ, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do wób, Tsi-Peré, Sirené häd enäh doo bä naa, ahꞌũũm Ãn-Tijoka hẽnh. Tꞌĩĩ hẽnh rabaherꞌoot Jesus, Hyb Nꞌaa Jawyk Do ky nꞌaa Judah buuj nadoo do sa hã kä.

Ain¹tah¹lxa¹ Syi²pri² nũ̱³ka̱³txa² Si³re²na² nũ̱³ka̱³txa² nxe³sxã³ yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txan²tu̱³ aun³txain¹nũ²la² Ãn³ti³o³ki²a²thĩ³na² ã³tĩ̱³ain¹nũ²la² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²nãu³xa² ĩ³hen³txi³nyhain¹nũn³ta¹hxai²hẽ¹la². Je³su²jah³lai¹tã² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹lai¹tã² ĩ³hen³txi³nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Xakore hoka haiyanae Chipre tarenae, Cirene nali tarenae xoaha xaneha Antioquia nali xeta hoka xakaihaha Iraiti Waiyexe Jesus tahi akiti majudeuneharenae hiye.

Antioquia sidajia avakhanoha adani Jesus athi-ra vanaaba'iki vahoariha. Hiva'oani vara va'ora vani'a'iki adani judeus kaija'ari vihiriki. Va'ora vani'aha:—Moni jahakia a'onira akanamoniki bana hari. Ka'da'di jahaki ada Jesus Cristo oniki — vakhaniha. Hi'adani moni nanamithava abono vaibavi ka'oa Chipre kajoviri kaoniki, vahoariha vaibavi Cirene sidaji.

Ustsa Sipire ezektsa, Sireni ezektsa kino niwatihi Ãtiokia bo nikaranaha. Asahi bipyritsa bo Sesus soho nipamykysokonaha. Kytsa Kereka harere humo zinymyrykynahatsitsa bo Sesus soho ty nipamykysokonaha.

Maꞌato wẽtup eꞌat pe Iesui mohey haria tawa Sirene piaria iꞌewyte yi a Sipiri totiaria tuwat kahato tawa Antiokia kape. Putꞌokꞌiꞌatuꞌe hawyi taꞌatuhenoi raꞌyn Kereku pusu kuap haria pe — Iesui ti Tupana Mipoꞌoro Aiporekuat nuat sese iꞌatuꞌe.

Kene po'ínuhiko íhae Xípere yoko Sîreni, hane yóno Antiokíya, koyuhoâtimaka xapákuke xâne ákoti itukapu jûdeu ne inámati ihíkauvoti omínovike Vúnae Jesus.

Ni'karérã Antioquiapɨ du'tí wã'ka'kãrã Chipre, Cirenekãharã niîkãrã niîwã. Naâ pũrikã Judeu masa niîtirãre Jesu yeé kitire werêkãrã niîwã.—Jesu niî pe'tirã wiôgɨ niîmi. Kɨ̃ɨ̂re ẽho peókã, marî yã'âro weé'kere akobohógɨsami, niî werêkãrã niîwã.

Paycunallacta willayaptinpis Chiprepi, Cirenepi juc chalapacücuna Antioquiaman ćhayculmi mana-Israelcunactapis Jesuspi willala.

Tane nherẽ, ĩhâiba amo norĩ hã, Sipri na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma aré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, duré Sireni ãma danhipti'a nho'õmo amoi ãma aré 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã, ma tô ai'aba'ré, Ãtizotiza na 'ri nho'õmo nhisi u. Ta norĩ hã zudezu norĩ ma si, te te rowasu'u za'ra õ di, Wanhib'apito Zezusihi wasu'uwẽ na hã. Zudezu'õ norĩ ma zama, ma tô ãma rowasu'u za'ra.