Izaja ekepyry nymerohpyryae ro João toehse. Pake Ritonõpo poe urutõme Izaja. Ynara tymerose eya João poko pake Ritonõpo omiryme typapẽ pokona, “Opore mokyro oturũko mana, ahno esao pyra. Ynara ãko mana, ‘Kuesẽkõ oehsasaka mana. Naeroro topohme osema tyritoko. Esemahtotoko.  Jakanamã apurutoko osepune ehtohme, ypy tõkehko inonõtotoko roropa osepune ehtohme. Ijome exikety osema ahtao topohme tyritoko. Osema akorokapỹ akorokatoko roropa osepune osema ehtohme.

Na pre ra amnepêm mẽ hkukamã Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr o pa xwỳnh Ijais ra Juãw kukamã kot tanhmã amnhĩ nhĩpêx to hã harẽ nẽ hã kagà. Nẽ hã kagà ho: Koja nhỹrmã mẽhõ mõn pôj. Kapôt ã mõn pôj nẽ mẽ kãm ujarẽnh o ri pa. Nẽ mẽ kãm ujarẽnh o: “E mẽ inhma. Koja Tĩrtũm tokyx mẽ pahwỳr mẽ panhõ pahihti mẽ nhũm wrỳ nhũm mẽ piitã omu. Jakamã kwa mẽ tokyx kutêp tãm amnhĩ nhĩpêx o apa. Te ho mẽ kot mẽhõ kutêp pry ho mex pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Jao tãm amnhĩ nhĩpêx. Nẽ tãm axpẽn nhĩpêx. Pahihtita kutêp. Mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx te kot pry nhĩnur pyràk nhũm mẽ tee ri kot kãm hã mrar mex prãm kaprỳ pyràk. Hinur nẽ krã hakỳx nẽ pry juk pyràk o na mẽ pahte amnhĩ nhĩpêxja. Jakamã kot kaj mẽ ate amnhĩ tomnuj kaga nẽ tãm amnhĩ nhĩpêx. Nẽ tãm axpẽn nhĩpêx. Hãmri nẽ te mẽ kot pry nhĩnur o mex nẽ ho katàt nhũm katàt muux nẽ nõr pyràk o kot kaj mẽ amnhĩ nhĩpêx. Pahihti nywta kutêp. Kwa kêr ka mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ.  Series([], )

Kitxakapirĩka Teoso sãkire sãpiretakari Isaía inakori iõkatsopatari: Auako kiki ãparaã makipakaniãtaã. Isãpirenauatako. Itxariko: “Hõeretariko kimapori Apiananiri apokini apisapanika. Itĩkaãpo erekari hĩkamako iua napini ĩkapani.

Saguhoem Deus itaumbyry egatuim Isaías aguehobyry ara awârâ aidyly: “Messias wâgâ agueim târâ âji âdy peba atodâ ise aguely. Adâkely idase âetaymby modoram: ‘Inepa ise Deus Ingonotyby saindyly. Izepa ato aiedyly imowâdaungâ. On-hondybyem lelâ itaungâ, aguely mâindatomoem. Pymâ ton-honreim kâty anaxi âewyly kiuntuduo wâne, kâty inatary tuonse, tuonkeze warâ kurâ, myara on-hondybyem lelâ itaungâ saindyly iray.

Kwehe mehe Tupàn zeꞌeg imumeꞌu har Izai her maꞌe aꞌe, umumeꞌu Zuàw tur àwàm aꞌe, uzeꞌeg imuapyk pà pape rehe aꞌe.Nezewe iꞌi aꞌe zeꞌeg kwehe arer aꞌe. Amo awa uhapukaz putar oho iko tàpuz heta ꞌymaw pe ywyxig heta haw pe aꞌe nehe. — Pemukatu Zanezar rape ràm izupe nehe, iꞌi putar oho iko purupe nehe. — Aze iapar hape ràm nehe, pemuꞌàgatu nehe.

Mbaꞌeta profeta Isaías kuaxia ombopara vy aipoeꞌiague rami: “Tekoa eꞌỹa py onhendu ꞌrã aipoeꞌi vaꞌe: Pereko katu Senhor raperã, pemboꞌyvi ou aguã.

Niɡ̶ida libakedi João, akaa eetece Isaías, niɡ̶ijo ane yeloɡ̶oditedibece Aneotedoɡ̶oji lowooko niɡ̶ijo jotigide. Isaías iditeloco lotaɡ̶anaɡ̶axi, mee, “Ida ica ane igedi me dotaɡ̶a miditaɡ̶a nipodigi ane diɡ̶ica niɡ̶eladimigipi. Mee me dotaɡ̶a, ‘Oenitece naigi Ǥoniotagodi menagi, awii naicoli ane dixoketema!  Inoatawece ane elagigi icota me dinoxoco, codaa inoatawece wetiadi ane leegitibigimece oyakagidi. Naicoli ane dinamage icota me dixoke, codaa naicoli aninoa nalaɡ̶atedi icota mabotiwage.

Ymyahũ Isaíasva'ea ko Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea. Isaíasva'ea João Batistava'ea mombe'u nhog̃wenonde. Isaíasva'ea e'i ikwatija hako: “Hahyahi po ti ganhi'ig̃a ga erame g̃a mbo'eavo ongae'ỹi me nehẽ,” ei Isaíasva'ea. “E'i po ti ga nehẽ: ‘Pemboavujikwe ti pehea huvihava'ga pe tuhu ti ga nhande pyri javo. Pembohupi katu ti pehea ga pe,’ e po ti ga nehẽ,” ei ahe javo g̃andeaporog̃ita rerojijyja pe nhandepojykaharete'ga rura renonde.  “‘Omoypehỹ ti Tupana'ga nhyvyapỹapynuhũa g̃waimbya nehẽ,’ e po ti ga nehẽ. ‘Ombo'gwy'gwyruhu po ti ga jyvy'gwavy'gwajuhua yvytyra reheve imbojo'jakatuavo nehẽ. Omohig̃atu po ti ga pehea nhikotĩkoti'ĩuhua nehẽ imondovo nehẽ. Onog̃atu po ti ga nhyvyapỹapy'ndiuhua pea rupi nehẽ.

João tóg rán kỹ nĩ, vãsỹ. Topẽ vĩ tó tĩ tỹ Isaías vỹ João to tag rán ja nĩ, ha mẽ: “ẽmã tũg ja tá tóg jẽnh ke mũ, ga kórég tá,” he ja tóg nĩ, Isaías ti. “Tá tóg ag mỹ tónh ke mũ. “Ẽg Senhor kãtĩg ke jo vẽnh jãnhkrigkrig nĩ,” he jé tóg ke mũ. “Ẽpry kurég ãjag tóg tĩ, ẽmĩn kurynh ãjag tóg tĩ, ãjag chefe jun ken kỹ. Kỹ tag ri ke han nĩ, ãjag jykre pãno togvãnh kỹ, ẽg Senhor kãtĩg ken jo. Ti kãgnó tỹ ãjag tóg kyjerꞌ he tĩ, kar ãjag tóg ẽpry sór kar kũm ke tĩ gé, ẽmĩn sór ti. Ti jonjor kugrynh kãn ãjag tóg tĩ, ti sunsór vãvãm kãn ãjag tóg tĩ gé, ãjag tỹ ẽpry han kỹ, ẽmĩn han kỹ. Kỹ tag ri ke han nĩ, ãjag jykre kórég to.

Nhandejáry nheꞌẽ kwatia-rehe ohai vaꞌekwe Isaías amyrĩ: “Tekwaty eꞌỹ-my ou vaꞌe-pe osapukái vaꞌerã xe nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety: Ou-tama Nhandejáry rembiporavo vaꞌe, osapukái vaꞌerã hoꞌe-vy. Pembohape porã katu íxupe, heꞌi vaꞌerã. Pemopotĩ íxupe haperã. Entéro yvy pykoꞌẽ koꞌẽ gwive emohynyhẽ katu. Eity entéro yvyatyrusu gwive. Entéro yvy atymirĩ ave eity katu erembojoja hagwã haperã. Emokarẽ karẽ eꞌỹ katu tape ikarẽ vaꞌe. Emboyke katu ne rembiapo vaikwe ndejéhegwi, heꞌi vaꞌerã onheꞌẽ hatã-vy.

Iwese Isaia ròritidỹỹre wesemy heka wiji rỹire. Inyõ heka ryrymyhỹ bedero‑ki.Kia: —Inynyrỹry bexiywinybenyke. Ryòbitihikỹ biwinybenyke. Hãloo bitỹxinybenyke wimyny biijaranybenyke. Iry iòweòwena ramyhỹre heka, biòbitinybenyke. Iratòratòkeki, wimyna biijaranybenyke.

Isai ꞌga jeꞌeger imũ etee futat Juã ꞌga awau imomeꞌwau ꞌgã nupe nũ. Ymã te ꞌã Janeruwarete ꞌga jeꞌegi Isai ꞌga upe rakue. Aꞌeramũ ꞌga ojeupe ꞌga ꞌe kwasiaa inuga kaꞌaran are ꞌgã nupe rakue: “Peu ꞌga amũ rekoi wafukaita amunaweꞌem ipe. Janeruwarete ꞌga porogyta are ae muꞌjau, Jarejararete ꞌga rura futarukaa ꞌgã nupe. ‘Peꞌje Janejararete ꞌga rape katuꞌoka imonou ꞌga renune. Pepyo esage etee futar iki imonou imojewaraweꞌem. Ywyatyꞌria nanẽ ene imomẽmõumap nũ.  Ywyperewa ene imatyneema ꞌjau. Aꞌeramũ akwareꞌemamũ futat pe awau ywy kwara matyneem ire. Ikwakwara ene imomẽmõu’, ꞌjau ꞌga wafukaita.

Amrẽbê ne anhỹr djwỳnhràm Metĩndjwỳnh kabẽn jarẽnh djwỳnhbê Idjaij ne 'ã pi'ôk no'ôk ne memã kum, “Me'õ dja kapôt kukritkam memã kabẽn ne. Kàj bê dja me akren memã kum, ‘Me apa. Ẽ, me on Bẽnjadjwỳr djwỳnh kutêp wãnh ajaxwemã anhiren katàt amijo aba. Kute mrãmri ne me kute me bẽnjadjwỳr rũnh kutêp pryo mex ne kute memã katàt pry jadjwỳrja pyràk.  Nãm me inuw kunĩo amrà ne kam krãnhre rũnhmẽ kryremẽ, kunĩ abenãnh imõk rê nhym pyka aben pyràk ne ikwã. Nhym pry nhirô nhym me katàt adjuw. Ne pyka karôtdjwỳ prĩne katen o aben pyràk nhym mêkumrẽx ne ikwãja pyràk. Dja me ã Bẽnjadjwỳr djwỳnhràm axwemã irer ne katàt amijo bao ane.

Mîrîrî warantî ekaremeꞌpîtîꞌpî Joãoya penaron profeta Isaías nurîꞌtîya imenukaꞌpî tîkaaretarî po yawîrî. Aweꞌmenukasaꞌ wanîꞌpî see warantî: Keren po pemonkon man tîwentaimepîtî pîꞌ. See warantî taapîtîiya: “Uyepotorîkon erepantoꞌ ton konekatî. Morî pe toꞌsarî iteꞌmarî ton konekatî, eerepantoꞌpe.  Tamîꞌnawîron wîꞌkon yarappana pîꞌ tîweꞌsenkon ena kupî sîrîrî yettapusaꞌ pe. Moropai inonkon wîꞌkon wanî kupî sîrîrî seꞌ kaisarî aweꞌtoꞌpe. Moropai wayai wayai pe tîweꞌsen eꞌmakon wanî kupî sîrîrî toꞌsaron pe moropai eꞌmakon sakîsakîpankon ena kupî sîrîrî seꞌ kaisarî.

Hõmã mõnãyxop hittap 'Iyait te Topa pupi hãm'ãktux, tu tikmũ'ũn pu' xuktux, tu tappet tu' kax'ãmi', hu: “'Ũg'ãpax. Tik yĩy ka'ok, tu hãm panip xexka kopa' yĩy ka'ok, hu: 'Ãpu Topa yõg putat max mĩy, tu' yõg putat yoa',  yĩktix tu mõm yũm, ha' xut, nũy kox kotit kopa mõm tox yũm, 'ũkohe xit, nũy ta' yoa', 'hãpkummuk xit tap, nũy ta tupmã'.

— Imẽntak e'em Isaías emudupmubararaktup- -Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukat emudupmubararaktup:Ag̃okatkat jewãwãwãm uk'a'ũmat pe, i. Imẽn jewãwãwãm:Soat e juy epesuemukacũg̃ wuykukukat ajẽmap em, i. Ie juy epesuemudim ceku am, i.

Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Isajas häd näng do erih do paa Jowãw ky nꞌaa: “Hahỹỹ da tabanawäng bä herꞌoot do kyyh: Bë tyw nꞌaa bakꞌood däg da Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo. Baad ub da bë tyw nꞌaa dajꞌaah.  Bë gehꞌaa hõm gaderoh doo. Bë epug hõm wajau doo, waëë na-ããj hẽ. Bë deja hõm ta tyw nꞌaa gajeroh doo. Bë benyyw däg baad ta tyw nꞌaa.

Nxe³jut3su² I³sa³i²ah³lu¹tai²na² kxã³nxa² ũ³wha²li¹txã³nxu¹tai²na² nxe² e³te³nah¹lxi¹: — A²nũ²a² ã̱³jah¹la² wxã³tu¹wi¹. Ha³lo²ai²na² a²nũ²a² yxau³ai¹nxa³ko³nãu³a² ai³sxã³ ĩ³ye³kxi²tu¹wi¹. Ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: “A²nũ²a² hxi²kan¹jah¹lo²su² wxã³ju³ta²nũ³a² yũ³kxai²nãn²tu̱³ ã³wxã³tĩh³nũ³a² wxa²hau³ko³tain¹te²ju²hẽ³li¹.

Nikare tyaona iraiti xakaisasehare Isaías hababeranexakoa xairahenere akereta: Hatya haliti kawijita maharexakiti nali: Memere ahoti xamohena Xekohaseti naheta, maika totaho xamohena enaheta maniya.  Tyotya tyairi hekoakonaite kahexotyakeheta hoka tyairinai atyoite kaxehakakoatyakeheta. Ahoti katyokoahoterenai atyoite kaxaototahotyakeheta, exahe ahotinai kenekoehero, mitikoehero harenai kakoare atyoite kaxehakakoahotyakeheta.

'Bo'dakari Deus athi namoniva abono Isaías kohana onikia vara bivani'ajora'iki ida João Batista ija'ari-ra ka'ojomo'ivini. Isaías kohana athi jiriki hojaki Deus athi kapapirani pitania: “Amasia hojaki ada makhira, ija'ari-ra vara ni'a'aha athi 'barakia: ‘Amaakariki ida akadika'da'di kaikahina kamahini. Vanasohi bana ida avakadimahi, avakadika'da'di khana-ra vanaviahanokha bana! Vanamonaha'a bana ida hagihi sohiki akadika'da'dia bivaadahaki kaimoni. Hagihi sohiki fori hiki ida ija'ari kamahi sohiki.  Vanaimamamananaha ida arabo da'bada'bahani hahavi. Vanasohi bana ida hagihi tonotonohani sohija kaimoni. Vanaimamamananahana bana jaboni ida hagihi da'bada'bahani, arabo tiratirahania jaboni.

Taparaka Deus Isaijas bo nitsasoko. Isaijas Deus sohotsa. Deus harere Isaijas ziwatahaka: — “Maku jerukbara buruk hua mykara. Opykani mopamykysoko: ‘Pykyhytuty Deus ske bo tsimy’. Tsipiskezoze buruhuwa tsipiske.  Wytyk hoke taharatõtõ. Hara buruk piskezozikiknaha. Iske myiha humo tsihokdaharẽna buruhuwa tsizoziknaha. Batu iske sapy iwaze tiskeziurẽta mozik. Hawa kytsa iske pizozikiknaha nawaha Suão Deus zipehata haraze aparakbaha mysispirikpo iwatsahi kytsa Deus zipehata piperykynaha.

Aikotã saꞌawyꞌitewuat Tupana ehay moherep hat Isaia timoherep yne ahetꞌok hat Iuwãu etiat tomiwan me hap ewy. Mio tã toꞌe — Tut wyti aru wẽtup ok tehay pirik wuat henoi henoi miitꞌin miat yahig notiat hat e Iuwãu etiat tomiwan me. Miꞌi miit wyti aru mio tã e wuatꞌi tomimuꞌeria pe — Eiwanẽtup hawiat muꞌap yt hãpyk i rakat ewy toĩneꞌen iporiꞌok kahato rakat ewy e aru e. — Maꞌato miꞌi kaipyi eweiꞌaipok to Tupana kape eiwanẽtup hap mohãpyk hamo hawyi muꞌap hãpyk hap ewy Tupana einug e aru mekewat Tupana mipoꞌoro e. — Eweikupteꞌen no Tupana wanẽtup hawe hãpyk takat hawyi eiwanẽtup hap muꞌap ikahu rakat ewy raꞌyn topyhuꞌat aru e aru Tupana mipoꞌoro e Tupana Isaia miwan me. Mio tã e Tupana saꞌawyꞌi — Uimipoꞌoro Miitꞌin Ehakyeraꞌat ut hap moherep hat wyti aru atipoꞌoro e. Miꞌi miit wyti aru muꞌap nug hat ewy topyhuꞌat e Tupana miwan miat ahetꞌok hat Iuwãu ete. Taꞌi miꞌi miit wyti aru muꞌap nug hat ewy topyhuꞌat e. Muꞌap saꞌag koꞌi mokahu hamuat tutunug e. Muꞌap iꞌanam kahato hyri kawiat toihywytip yne e. Muꞌap yityꞌok ete ipoity rakat toimohãpyk e. Miꞌi hawyi muꞌap saꞌag koꞌi yi hot pe itym nakat toimokahu kahato e. Miꞌi hawyi hãpyk yne muꞌap hawyi atipoꞌoro Uhemiit Hoꞌowasat Rakaria Puẽti Hat e. Miꞌi hawyi Uimipoꞌoro Uhemiit Sese muꞌap mohot hat toimoherep kahato miitꞌin me tehay pirik wo — Tut irane tut irane Tupana Mipoꞌoro Ahehakyeraꞌat hat e aru. Eiwemohãhyk to ipuꞌap hawyi wyti aru tut ahepe e aru Uhemiit ut hap moherep hat e Tupana saꞌawyꞌi.

Énomone kuteâtimaka koeku yutóxeovo emó'uke Itukó'oviti yútoeke porofeta Izâiya mekúke, xoko kó'iyeaku: “Énomonemo ne kohonókoti emó'u ya mêum ákoti apêti xapa xâne kamokénoponoati. Haramo koe yûho: ‘Míhi'akinanoe oxéne ne Vúnae itúkea ítuke xepákukenoe. Kéyuseapa ne kixeku itíkivo nonékuke’ koêti. Hanemo koéneye kuteâti koeku xêne kounákopokono enepo pura'úxopokono ne uhoróxotiya. Koati kuteâtimaka koêku ikútipu'ikopokono ne vanuké'exoti koane ponopókono ne xêne ínati ikáyukexo, enepo pura'úxokono koane ikútipu'ikopokonomaka ne uhoróxotiya.

Dɨporókɨ̃hɨpɨ Õ'âkɨ̃hɨ yee kiti werê mɨ'tagɨ Isaía ohâ'karo nohota João keoró weesétikɨ niîwĩ. A'tîro ohâ yuu no'okaro niîwɨ: Ni'kɨ́ yukɨ́ mariró, masá marirópɨ a'tîro karíkũ nu'ku bahâ ke'atigɨsami: “Marî wiôgɨ a'tiátihi ma'are apo yuúya. Diakɨ̃hɨ́ri ma'a ãyurí ma'a kẽ'râro weeró noho wee yuúya.” (Marî wiôgɨ a'tiátoho dɨporo mɨsâ niisétisere apo yuúya, mɨsâ wãkusére dɨka yuúya niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ).  Niî pe'tise opâ ko'ari yaá, diakɨ̃hɨ́ no'orosa'. Niî pe'tise ɨ̃rɨpagɨ́, opâ bu'upa diakɨ̃hɨ́ri paa weé no'orosa'. Ma'âri diakɨ̃hɨ́ niîtise ma'âri diakɨ̃hɨ́ nɨ'ko no'orosa'. Ma'âri kopêri bɨhɨse yaá mu'muo no'orosa'. (Mɨsâ yã'âro weeséti'kere dɨka yuú, apoyá niîgɨ, tohô niîkɨ niîwĩ).

Chaynüpam lluy lulacala Diospa unay willacünin Isaias isquirbishancunänu. Chayćhümi nila: “Chunyäninćhu ayaycaćhäcäta uyalipäcuy: ‘Taytanchic ćhämunanpä sumäta allichaculcay. Ñatac paypa pulinanta tuquicta lulapäcuy.  Ulucunäta, wayucunäta, ućhcucunätapis lluyta pampatapäcuy; caminucunäta tuquiman dirichapäcuy Taytanchicta ćhasquiculcänayquipä.

Ãne wamhã, ma tô sina uwaimra romhâ ré, Iza'iza te te dama ĩrowasu'uzé hã. Ãne, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa, te te dama ĩrowasu'uzém na rob'ui'éré hã: “Ni'wa hã te za te te dama 're rob'mahârâ, a'ubuni wi: Bâdâdi hã asiwi ropese aba, Wanhib'apito zô. Ĩmana 'rãmi bâdâdi hã sô sa'ra wa'aba, awa'awi da.  Sa'a wa'wa, rob'rehâ hã te za asiwi ĩsito wa'wa, aiwab da. Sa'a zama, te za asiwi ĩhâpâ 'wa. Bâdâdi nhi'oto wamhã, ĩmana 'rãmi te za asiwi ĩhiri 'wa, awa'awi da. Roptâi wamhã, te za asiwi ĩromhâpâ 'wa, aiwab da.


Morarame kypyno xine Ritonõpo ehtoh enẽko imehnõ mana, Ritonõpo nymenekahpyry enẽko, kypynanohnekomo,’ ãko mana,”me tymerose Izaja ekepyry a pake.

Kot kaj mẽ anẽ nhũm mẽ ohtô nẽ ja hã mẽ apumu hãmri nẽ mẽ apyrà Tĩrtũm kot mẽ ho hkra kaxyw amnhĩ to kuwỳ.” Anhỹr o mẽ kãm ujarẽnh o pa. Anẽ.Nhũm pre ã finat Ijaisja Juãw Paxis kukamã mẽ kãm ujarẽnh anhỹr o pa.

Ikinimane kãkiti itixi auakani imarotariko Teoso makatxakiniri kãkiti maerekani imapinakani ĩkapani,” itxanãta.Ikara atoko itxa Isaía iõkatsopatakiti Xoão pirena. Kimapori kãkiti oerekatini atokokana, auĩtetxi apokini apisa, iua atokokana Xoão nirekari kãkiti iposope inini Apiananiri apokini apisa, imaerekanina itakanapinina ĩkapani.

Idânârâ kurâ domodo ese âdara Deus kâmakely awyly’ kely ise”kewândymy Isaías.João Batista myani Kywymâry saindyly egatuim.

Aꞌe mehe teko paw rupi aꞌe wà nehe, ukwaw putar Tupàn ikatu haw aꞌe wà nehe, taꞌe Tupàn upyro putar teko tatahu wi aꞌe wà nehe xe, iꞌi oho iko purupe.

Haꞌe gui avakue haꞌe javi ꞌrã oexa Nhanderuete guigua jogueraa jepea”, heꞌiague rami.Isaías 40.3-5

Odaa inatawece oko onadi Aneotedoɡ̶oji anodaaɡ̶ee me yewikatidi oko.’”(Joaniɡ̶idaa Isaías iboɡ̶oditege niɡ̶ijo me ilakidetice naigi Ǥoniotagodi, João ane ilakideticoace laaleɡ̶enali oko mowajipatalo lotaɡ̶a Jesus.)

Tupana'ga po ti gwepiuka yvyakotyve'g̃a mbopiro'yhara'ga nehẽ,’ e po ti ga nehẽ.” A'ea Isaíasva'ea ei ymyahũ ikwatija hako João Batistava'ea nhi'ig̃a mombe'unhog̃wenondeavo hako.

Hã kỹ ẽprã ke kar vỹ venh ke mũ, Topẽ tỹ ẽg krenkren han ke ti,” he jé tóg ke mũ, kỹ vẽnh kar vỹ ti vĩ mẽnh mũ,” he ja tóg nĩ, Isaías ti, João to.

Enterove ohexa vaꞌerã Nhandejáry rembiporavo nhane resendeharã voi, heꞌi vaꞌerã onheꞌẽ hatã-vy tekwaty eꞌỹ-my ou vaꞌe kwéry-pe xe nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety”heꞌi Nhandejáry nheꞌẽ kwatia-rehe oĩ vaꞌe. Isaías amyrĩ Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety omotenonde vaꞌekwe ohai-vy João Batista rehegwarã nheꞌẽ.Is 40.3-5

Ibutumy iny heka Deuxu biu‑ò henamy robirenykre.

Aꞌeramũ nan ene iaporamũ, ꞌgã najuejue etee futat ae katuꞌokara ꞌga kwaapa, ‘Aꞌjea futat Janeruwarete ꞌga ae katuꞌogi raꞌe’, eꞌi nipo ꞌgã ꞌgã nupe najuejue etee”,ꞌjau Isai ꞌga ikwasiaa Juã ꞌga ree inuga ꞌgã nupe.

Nhym me kunĩ dja me Metĩndjwỳnh kute me utàrkôt me omũ’, ane.” Nãm ã anhỹr djwỳnhràm Idjaij memã arẽnho ane. Kôt ne Djuão Bẽnjadjwỳr kukãm katon me akre ar o ba, nhym me kwỳ rax ne me mrãmri axwemã iren katàt amijo ba.

Mîrîrî yai tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌya pîikaꞌtîntoꞌpe Paapa nîtîrîꞌpî epuꞌtî kupî sîrîrî,” taiyakaiꞌma Isaías nîmenukaꞌpî. Mîrîrî yawîrî ikupîꞌpî Joãoya.

Ha' hep xop xohix te nõm pẽnãp-tup, Topa te nõm tik nũ'kutnãp-tup, pu tikmũ'ũn kuxa kummuk xit, nũy kuxa max tat 'ũyãnãn tu'.” Kaxĩy.

Wuydaxijo am Deus emunaẽ coco ip soat ijodiacat, i. Imẽn e'em Isaías emudupmubararaktup — io'e João adeayũ be.

Tii bä da sahõnh hẽ badäk hahỹỹ hã habong do rahapäh da nyy da Pꞌop Hagä Do ji tabedꞌëëp nesaa do mahä̃nh.”Isajas 40.3-5

Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ Txa²wã¹sũ̱³na² hxi²ka¹nain¹ju³ta² ĩ²ain¹tu¹wi¹. Nxe³sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³ta² ĩ³ãin²ta³kxi²nha²sxã³ Sũ̱³na² wãn³txa² yxo²ĩ²ain¹kxai²nãn²tu̱³ a²ẽ¹na² sa²hau³ko³tũ¹hain¹tu¹wi¹. Nxe³ju³ta² ĩ²ain¹tu¹wi¹. Ya²la³tu̱³ wxã³ti³wa³ki³lxon³na³li¹.” Nxe³jau³su² ĩ³ye³kxi²tu¹wi¹. I³sa³i²ah³lu¹ta²kxai³ nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka tyotya halitinaite waiyehenaha haiyaseharehenahita Enore nalitare.

Ija'ari hahavia vanokiki bana ada aihotahi abono Deua bikaronaki.’ Niki ida Isaías athi.” Isaías kohana vara bivani'aki ida hagihi sohini. Kidivarani ka'oa ida ija'ari kamahi-ra nasohija.

Aparakbaha Deus mykaraze iktsa maha. Deus bo ityryktsa mysioktyhyryk” niy. Nawa myske Deus zipehata mozumuku.

Miꞌi hawyi ti Uimipoꞌoro Wuatꞌi Ywania Ehakyeraꞌat Hat akasa haria iꞌatu kahato tukupteꞌen aru mesuwat yi wato hap ok tã e Tupana Isaia miwan 40.3 pe Tosaꞌyru Iesui etiat.

Yoko noixoâtimo uhá koeti xâne kíxoaku Itukó'oviti koíteovo xâne” kôe yútoe Izâiya. Izâiya 40.3-5

Mɨsâ tohô weekã́, Õ'âkɨ̃hɨ masaré yɨ'rɨósere niî pe'tirã ĩ'yârãsama, niî ohâkɨ niîwĩ Isaía.

Jinaptinmi cay pachäćhu llapan nunaca lican'a Dios Caćhamuśhan Salbacücäta’ nil” nila.

Tawamhã, watẽme wei wisi wamhã, te za aihĩni sabu za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te ĩpisudu hã, Danho'reptui'wa da. Ãne te za ni'wa hã te te dama 're roti, a'ubuni wi.” Ãne romhâ ré, ma tô ãma rob'ui'éré, Iza'iza hã.


Morarame tuhkãkõ toytose João a osẽpurihkapose. Yrome ynara tykase João eya xine,—Iirypyryme matose. Oty katohme Ritonõpo zuno pyra matou? Oorypyrykõ onurumekara ro matose. Ritonõpo ozehno xine ro mana. Awãnohtorỹko mana.

Jakamã nhũm àptàr nẽ Ijais kot ra hkukamã harẽnh xà hkôt ma Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre ho pa. Nhũm prem kuma hãmri nẽ kot mẽ hkrã kumrãr kaxyw hwỳr amnhĩ to mra. Nhũm mẽ omu nẽ tanhmã mẽ ahkre hto. Nẽ mẽ kãm kapẽr kãm hihtỳx nẽ mẽ kãm:—Tk. Kwa kormã. Mẽ ate amnhĩ tomnuj pix o ri apa xwỳnh kênã. Xà kot paj mẽ ate amnhĩ tomnuj rãhã mẽ akrã kumrã nhũm Tĩrtũm ja hã mẽ apumu nhũm ja kãm mex nà? Nà koja ja kãm mex kêt nẽ. Koja ja mỳrapê nhỹrmã tanhmã mẽ anhĩpêx to ka mẽ tee ri umaj apimxur prãm kaprỳ.

Itomaneri kãkiti sari Xoãomoni ipatxisatikona ĩkapani. Ininiã Xoão:—Imini katsiiri anaakorirai hĩte. Teoso misiritapitikai himaerekani xika. Himitekini !auari. Hinirekari hĩpatxisatiko, txamari !hinirekari hĩtakanapiniri himaerekani.

João, Deus itaumbyry nhegatuduo, toenzepa kurâdo idâly eyam:— Batiza tyedyse xina — kelymo.Tyam idâwâni modoram myani João aguely:— Âgâu poji âduguely ume âsemagueze kewâni ara kulâ âmaemo! Warâ wâne amyguelymo: “João batiza kyetuo ise kydâsemaguely. Deus kânagazedaymba ise” myguelymo.

Naꞌe teko teteaꞌu oho Zuàw hexak pà wà, uzemuzahazahak kar pà izupe wà. Uzeꞌeg ahyahy wamuꞌe har wanupe. — Mozaiw ài peiko. Mozaiw uxiꞌu teko aꞌe wà, wazuka pà aꞌe wà. Nezewegatete pemuꞌe teko wanemuꞌemaw rehe pe wà, tatahu pe wamono kar pà pe wà. Aipo pepuner pehemaw rehe Tupàn wi nehe, aipo nuzepyk kwaw penehe aꞌe nehe. Mo pemuhem kar putar izepykaw wi aꞌe nehe.

Haꞌe gui heta vaꞌe kuery onhemongarai uka vy ou vaꞌe pe João aipoeꞌi:— Peẽ mboi ramigua, mavaꞌe tu aipoeꞌi poxya ou vaꞌerã gui peo jepe ꞌrãa rami?

Eliodi oko domoɡ̶odiita João me dinilegetibigiwaji. Pida João meetiogi, “Akaamitiwaji lionaɡ̶a laketedi. Amiijo aneo ɡ̶abodigitiwaji ina noɡ̶oleetigi me ɡ̶adiwokonitiwaji lélaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji nige iloikatidi oko leeɡ̶odi libeyaceɡ̶eco?

Kiro João Batistava'ea ruvi ongae'ỹi me ogwovo rio Jordão rembeyvyri. A'ero he'yjuhuve'g̃a nduri onhimono'ono'og̃uhũavo João Batistava'ea pyri tianemobatiza ti javo ahe ve. A'ero João Batistava'ea ei g̃a pe:—Tiruahũ pendeaporog̃ita! Pe'euhu pe pejohupe pejikokatupotare'yma g̃waramo. Pe'e pe: “Haite! Xaho João Batista'ga pyri tianemobatiza ti ga. Nurã po ti Tupana'ga nonhimonha'ngaa'javi nhande rehe nehẽ. Ndahahyi po ti nhande ve a'ero nehẽ.” Nahã pe pe'e, ei João Batistava'ea. Maraname pe euhui nanongarava'ea naerũ? Pe tuhẽ penhimbo'e nava'ea rehe, ei João Batistava'ea g̃a pe.

Hã kỹ João tóg sir ag jyvẽn mũ sir, ag tỹ ti venh kãmũn kỹ, ti tỹ ag kygpe jé. E tãvĩ ag nỹtĩ, ũ tỹ ti venh kãmũ mũ ag. Ag jyvẽn kỹ tóg ag mỹ: “pỹn ri ke ãjag tóg nỹtĩ, ãjag jykre pãno tãvĩ nĩn kỹ,” he mũ. “Ũ nỹ ãjag mỹ: “Topẽ jũ venh ke tũ ãjag nĩ,” he tĩꞌ?

Ha upéixa-gwi Nhandejáry nheꞌẽ-py João Batista omombeꞌu gwenda-py ou vaꞌe-pe gwive. Ojogweroatypa henda-py onhemongarai uka hagwã. Upéa-rehe João onhemonheꞌẽ íxupe kwéry:—Xáke, heꞌi. —Kivaꞌe nheꞌẽ-rupi po ereju erenhemokanhy uka hagwã moꞌã nde rereko asy eteharã-gwi? Mbói ramigwa voi peẽ, pende rekoha vai vaꞌe. Ndikatúi erenhembotavy rei Nhandejáry-pe, heꞌi.

Sõwemy iny nade riratisebenykremy Joaõ‑ò. Tahe tii tamyreny rarybere: —Kaiboho hemylalaweselemy toite. Deuxu ykarana‑ribi bexitabenyke, aõwiwihikỹ.

Aꞌeramũ ꞌgã awau kwaiwete ajatykau Juã ꞌga ree numiamũ ojepymĩãukaa ꞌga upe numiamũ. “ꞌY pe ꞌga je pymĩ re nipo Janeruwarete ꞌga je rerekou tywereꞌema jetywer are”, ꞌjau ꞌgã ojeupe numiamũ. Aꞌere Juã ꞌga ꞌi etee ꞌgã nupe:—Naani. Pejetywer awi raꞌne pepoit. Aꞌere te je pẽ pymĩ— ꞌga ꞌi etee ꞌgã nupe ojee ꞌgã jatykaramũ.Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe nũ:—Janeruwarete ꞌga imaraꞌne pẽ nee. Pẽtywer are ꞌga maraꞌneramũ pẽ nee. Aꞌeramũ nipo ꞌga pẽ nerekou tyweaete pẽtywer are. “Eneꞌme awi”, peꞌje awi jee. Aꞌjea futat nipo ꞌga pẽ nereko tyweretei. “Nore rereko tyweraꞌuweri ꞌga”, peꞌje awi. Aꞌjea futat ꞌga pẽ nereko tyweri nipo— ꞌjau Juã ꞌga ꞌgã nupe.

Nãm Djuão me akre ar o ba nhym me itepato 'ỳr bao ku'ê. Kute ngônhmã me angjênhmã ne me 'ỳr bao ku'ê. Nhym kam memã kum,—Me akamingrãny ne ga me abê iry. Me ajaxwekam abê kangã. Mỳj me'õ ne me amã Metĩndjwỳnh ngryk nhõ akati jarẽ ga me umaje iwỳr aprõt kajgo?

Mîrîrî yai arinîkon pemonkonyamîꞌ wîtîꞌpî esenpatakonai João pia. Tîîse Joãoya taapîtîꞌpî toꞌ pîꞌ: —Îkîiyamîꞌ amîrîꞌnîkon. Anîꞌya ekaremeꞌsaꞌ apîꞌnîkon, Paapa ekoreꞌmatoꞌ yapai aweꞌpîikaꞌtîkon kaiꞌma, amakuyikon rumakayaꞌnîkon pra tîîse? Paapaya atarumatîkon kupî sîrîrî.

Ha hãpxexka yõg tikmũ'ũn punethok nũn nũktu Yoãm hah, puyĩy Yoãm putox pix, pãyã' mãnõg, tu:—'Ãxop yã kãyãk-tok xop putuk! 'Ãkummuk! Pĩyã' xat, xa nũ, nũy hãp kummuk mĩy tu kux, xayĩy xupmãn, ka Topa xatu' gãy, hu 'ãkummugã 'ũyãnãn tu'?

Imẽnpuye adeayũ o'ju João be jemubatisanan.G̃ebuje João adeayũ o'g̃ukũyjo.— Deus itakoma eykay, ikẽrẽat kug̃ cĩcã buye — io'e. — Ipiat supi'ajoat eywebe, ikẽrẽat kug̃ puye — io'e. — Eynapõn pa'ore Deus xewi — io'e.

Ti mꞌ hajõk rakata däk Jowãw wë ranu kemuun hyb nꞌaa. Ti mꞌ Jowãw ky hadoo sa hã:—Awꞌyy pꞌyym näng do taah hadoo bëëh! —näng mäh. —Nyy da bë edꞌoo bë kejën nesaa do bë hã Pꞌop Hagä Do banoo do mahä̃nh? Jꞌooj madäk doo me bë edꞌoo bë nu kemuun nesaa do mahä̃nh.

Nxa²ha¹te¹ a²nũ²a² ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ̱¹kxi²sa²sai¹ju³ta² a²ten³te²nãu³xa² ka³lxa¹txi³ wxã³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxa²ha¹te¹ Jo³ãu² Ba³tis²jah³la² ĩ²ain¹te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³wxi¹. Txa²wã¹sũ̱³nai²li² a̱n³txi¹nx2ti³na³li¹. Nxe³sxã³ wxa²ẽ¹nãn¹jau³su² nxe³nyha¹lxin¹te³nah¹lxi¹: “Ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ¹kxi²sa²sai¹sain¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhin¹yex1sain¹tũ¹xã¹, a²nũ²a² yxo²ha³kxa²su¹.” Nxe³nyhah¹lxin¹kxan²ti³ ti³he¹nxe³nx2ti³xa³wi¹. Nxe³sxã³ wi¹lhin¹ki³lxo³jah³lxin¹kxan²ti³ Txa²wã¹sũ̱³nai²li² ĩ³ki³ha¹kxi²yah³lxan³tho³li¹.

Hoka kahare halitinai xanahitaha João nali kabatixatyakaha maheta. Hoka nita tyotya ihiyeha:— Owi xalijiniharexe hotyalinai! Xala irae xihiye hoka motyaite maisa iniyalahare xikaxomokakita xaokita, Enore kaheneharexe iniyalahare axikahenere xowaka?

Hari. Vajoroniha adani ija'ari vaipohiki João Batista kania, vanofiki ida João Batista va'ora kanavini. Va'ora ni'aha adani ija'ari hahavi:—Jahari kahojai-ra avakava'ipahinivini-ra avakahi'badaraki a'oni. Deua bikaronaki bana ida avakadihojai asohiriki abosini. Nahina jahariki-ra avagathaniriki avaabononi avavanihamanija koda bana ida avakadihojai asohiriki abosini?

Kyze myzubaha Suão bo zumukunaha. Aparakbaha mysiharasusukuze. Ispe nikara:— Ikiahatsaktsa pyryhyktsa myrawy watsa — niy. Pyryhyktsa pokso tytururukiknaha. Ikiahatsa niwatihi. Aty sa ahape:— O ahasopyksapybyitsa tu tsikykaranaha iwatsahi Deus iakyriwy pokso tsimytururukiknahaktsa — niy.

Pyno Isaia e hap ewy kahato Iuwãu tiꞌatumuꞌe miitꞌin itote Iũtãu hy ẽpe upiaria. Miꞌi hawyi tõꞌẽ kahato miitꞌin tuwewawi. Miꞌi hawyi typyꞌi kahato miitꞌin putꞌokꞌiꞌatuꞌe Iuwãu ete taꞌatusetꞌok hap kyꞌesat haria. Miꞌiria pe Iuwãu toꞌe — Moi mẽpyt ewywuat eipe e. Yt nakuaria i eipe e. Tupana piat eiꞌapiheg hap yt eweikyꞌesat i pote eweiꞌõꞌẽ Tupana kape imohey hamo hawyi worohoꞌosetꞌok e. Taꞌi Tupana piat ehetꞌok hap eweikyꞌesat pote eiwemorem no Tupana kape e Iuwãu.

Koeku yuho Xuaum MbátitaHara kíxovokoxoa Xuâum neko êno xâne pihinoâtihiko, enepohikone epemóponoati áhikea:—Itínoe ámoripono xâne kutí koeti koâti ipúhokovoti koéxoe, ikítixati itívoatimo ne ipíhoponopemo Itukó'oviti pohúneti vo'oku yáhikivo njokóyoke? Ako kalíhuina.

Masá João tiropɨ wamê yee dutirã wa'âkãrã niîwã. Naâ tohô weekã́, naâre a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Mɨsâ wee soóri kurakãharã ãyâ weeró noho niî'. Nɨkɨ̂ ɨ̃hɨkã́ ãyâ, uî wã'kasama. Mɨsâ ãyâ weeró noho bu'îri da'resére uî'. Tohô uîrã, mɨsâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti dɨka yuú sĩ'ritimirã, wamê yee dutirã a'tiápɨ.

Chay muyuncuna Juan caśhancäman achca nunacuna bawtisachicunanpä intirupïta lipäcuptinmi nila: “Pasaypi culibray caśhtacuna, ¿pitá nishulanqui ‘¡Diospa castigun janayquićhüñam cayan ayicunayquipä!’ nil?

Tawamhã da'ahâ na ma tô Zuwãhã u 're dasihutu, â dawabzuri hã te te dama 're ab'manharĩ mono da. Tawamhã â dawabzuri hã te te dama 're ab'manharĩ mono õ ré, te ãne te te dama 're anharĩ:— A norĩ wa'wa hã wahi ne, te 're anomro aba mo. E 'wa simiroti zarina, te we ĩ̱tẽme ai'aba'réi wa'wa bété, taré â dawabzuri hã 'manharĩ za'ra wa'aba wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimihâzé wi, asisõ'reptu za'ra wa'aba da bâ, aiwasédé hã rẽme za'ra wa'aba õ nherẽ.


Oorypyrykõ irumekatoko. Kure ehtoko, iirypyryme pyra, oorypyrykõ turumekase oya xine exiry waro imehnõ ehtohme. Ynara kara ehtoko roropa, “Tuisamehxo Aparão ekepyry kynexine. Naeroro kuãnohpyra xine Ritonõpo mana, Aparão pakomotyãme kuexirykõke,” kara ehtoko. Ynara ãko ase oya xine, Aparão pakomotyãme senohne topu tõkehko riry waro Ritonõpo mana. Ise tahtao tyriry, tykase João eya xine.

—Na htem amnhĩ tomnuj kaga nẽ hpãnhã tãm amnhĩ nhĩpêx. Nẽ tãm ri axpẽn nhĩpêx. Jakamã e kwa mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o apa. No na ka htem atỳx ri ajamaxpẽr o: “Mẽ ixpê finat Apraãw kanrẽhã htàmnhwỳ jakamã koja Tĩrtũm ja hã mẽ ixpumu hãmri nẽ mẽ ixte amnhĩ tomnuj mỳrapê tanhmã mẽ ixto hkêt nẽ. Koja ãm mẽ ixto mex rãhã nẽ.” Anhỹr o atỳx ri amnhĩ kukamã ajamaxpẽr o apa. Nom ja kot anhỹr kêt. Mẽ apê Apraãw kanrẽhã htàmnhwỳ htã uràk nẽ tãm amnhĩ nhĩpêx o apare hã. Kot ka mẽ apê kanrẽhã htàmnhwỳ htã amnhĩ tomnuj o ri apa hãmri nẽ Tĩrtũm noo mã te mẽ apê pikap kẽnre nhĩkwỹ pix pyràk.

Hinirekiniãri himaerekani hĩtakanapini, ininiã hĩkamariko erekari. Ikara atoko ininiã, hõerekari Teoso atão hĩtakanapiniri himaerekani. Hãkixiniremoni !hĩxinikapiri: “Teoso apakapapitikauako ate, kotxi ate atokirini Apraãoni txaua,” !hĩtxapeko. Ari, nota sãpiretai hĩte, Teoso nirekiniãri, iposotari ia kai soroã Apraãoni mekaniriakori ikamini. Kona Apraãoni posotari anikinii Teosomoni.

“Deus eynynonro urâ” myguelymo wâne, Deus eynynonro keba olâ âmaemo. Deus izepa ato amânhetomobyry wâgâ tâjityenze mawylymo enehorim aietaungâ, inakanhe amidylymo imoimbyryem mawylymo mâenehon-homoem warâ. “Deus kânagazenehonwâbyra ise, Abraão iweonma kurâ” tâkezeba itaungâ. Abraão iweryem tadawyly mâkeba mârâ kuru. Âdy mâkeba awârâ! Auguely xirâ âyanmo. Ton-honre Deus, xirâ tuhu modo Abraão iweryem ienehonze.

Aze pepytuꞌu ikatu ꞌym maꞌe iapo re nehe, aꞌe mehe pezapo ikatuahy maꞌe peho nehe, pezemumikahy haw hexak kar pà Tupàn pe nehe. — Àmàrààw ureipy romo hekon aꞌe, peze zo nehe. Taꞌe Tupàn upuner mo ꞌàg ita iapo haw rehe Àmàrààw izuapyapyr romo aꞌe wà xe, aze mo ipurapo wer wanehe aꞌe xe. Aze awa Àmàrààw zuapyr romo hekon aꞌe nehe, aze noho kwaw Tupàn rape rupi aꞌe nehe, Tupàn uzeꞌeg putar nezewe izupe nehe. — Nereiko kwaw Àmàrààw izuapyr romo heruwa rupi ne kury, iꞌi putar izupe nehe. Uzepyk putar hehe azeharomoete aꞌe nehe.

Peiko haꞌvy yvyra hiꞌa porã vaꞌe rami, pejeko rerovaague pexa uka aguã. Haꞌe pemboypy eme jomeme “Nhande kuery ma Abraão ramymino jaiko” peje aguã. Mbaꞌeta xee aipoaꞌe pẽvy: Kovaꞌe ita gui voi Nhanderuete omoingo kuaa Abraão ramyminorã.

Iigitiwaji ɡ̶adakataɡ̶a amaleeɡ̶aɡ̶a ikeeni naɡ̶adinilaanitibece, macataɡ̶a naɡ̶ana niale ela me ikee anada naɡ̶ada niale. Jinaɡ̶a domeɡ̶enitiwaji me ɡ̶anelokodi Abraão, (Igaataɡ̶a niɡ̶ina anida aneetege licoɡ̶egi Abraão leeditibige me dinilaatibece), igaataɡ̶a ejitaɡ̶awatiwaji Aneotedoɡ̶oji yakadi me ibake niɡ̶idiwa wetiadi meote mida aneetege licoɡ̶egi Abraão.

—Ji a'e pe me: Po pe ndapepotari hahyva'ea Tupana'ga nhimonha'ngarame pe ndehe, a'ero ti peko katu, ei João Batistava'ea. Tapembopogwea'javi ti pejite'varuhua pejikovo. Pe pohirame jugwi po ti Tupana'ga ei pe me nehẽ: “Ndovy'ari g̃a okote'varuhua rehe kiro opohia jugwi herojijyita ojeaporog̃ita. Nanhimonha'ngaa'javi ji g̃a ndehe a'ero.” Nahã po ti Tupana'ga ei pe me a'ero nehẽ, ei João Batistava'ea g̃a pe.—Tape'ei ti pejiyvyteri pe: “Abraãova'ea nhaneramonhamo oko. Tupana'ga oarõ hete Abraãova'ea. Nurã po ti Tupana'ga nonhimonha'ngai nhande rehe nehẽ.” A'ea ti tape'ei. A'ereki Tupana'ga ndokoi reki Abraãova'ea rymymino'g̃a ndehe g̃a ndekote'varuhurame. Po Tupana'ga ojipe'g̃a pota, a'ero Tupana'ga oapo kwaha ag̃a ita Abraãova'ea rymyminoro g̃a mongovo, ei João Batistava'ea g̃a pe.

Ãjag jykre si togvãnh ra, ãjag tỹ ti jũ ve jãvãnh tĩn kỹ. Vẽnh jykre há han ra, ẽg tỹ ãjag jykre tãg ve jé. Hã ra ãjag tóg jagnẽ mỹ: “Abraão vỹ tỹ ẽg jógꞌjóg ve nĩ,” he mũ, “kỹ Topẽ hỹn ẽg to jũnh ke tũ nĩ, ẽg tỹ tỹ Abraão krẽꞌkrẽ nỹtĩn tugrĩn,” he ãjag tóg tĩ. Hã tũ vẽ hã ra. Ãjag jykre kórég ẽn to ãjag tóg jagtar ke mũ, ha vemnĩ. Topẽ vỹ Abraão krẽꞌkrẽ hyn han ki kanhró nĩ, pó tag tỹ mỹr, ti tỹ Abraão krẽꞌkrẽ ve sór kỹ, Topẽ ti.

—Nhandejáry ko oikwaa. Erova tee nde rekoha. Ne rembiapo porãrã-rupi erehexa uka katu nde rekoha pyahurã. Ani ave ere rei nde pyꞌapy-py “Xe Abraão remiarirõre, upéixa-gwi naxe mbohasa asy moꞌãi-ta Nhandejáry” ani ere rei aipo-rami nde pyꞌapy-py. Xe haꞌe-ta katu peẽ-my, oipota ramo Nhandejáry, onheꞌẽ-py rei omoingo arã ita-gwi rei Abraão remiarirõrã. Inheꞌẽ pokatu voi Nhandejáry. Opa mbaꞌe rekokwaaha voi ko Nhandejáry, heꞌi onhemonheꞌẽ-vy.

Uritere kawese ryberenyõmykre: —Abraõ dori iny labiereny rare. Tai tahe ibutumy awityhy rare inydeereny.Jiarỹ dori adeereny ararybekre: —Deuxudeewikeki, Tii kia manadile iny riwinyke. Abraõ dee ijõ riòreõmy kia manadile riwinyke.

—Peꞌje pejewau mamaꞌe esage mũ apou pejetywer awi pejepoira resaukaawamũ kũi— ꞌjau ꞌga ojeꞌega moywyrafena ꞌgã nupe.—“Oꞌmeramũ ꞌga ꞌi”, peꞌje kasi jee ne. “Je ꞌã Abraão ꞌga juapyrera te. Aꞌeramũ ꞌga aꞌeramũ je rerekou tywereꞌem”, peꞌje kasi ne. Janeruwarete ꞌga ifutar ire amunipo ꞌã ꞌga ita muꞌjagi Abraão ꞌga juapyreramũ.

Gop on me katàt Metĩndjwỳnhkôt amijo aba gê me mrãmri me amex jabej me amã kato. Mrãmri me amim akator ne aje wãnh ajaxwemã anhirer ne aje Metĩndjwỳnh'ỳr amijo akẽx jabej gê me on me amã kato. Gê me me amexmã katon me akam kĩnho kute mrãmri ne me kute pidjô djô mexmã apôx ne kam kĩnhja pyràk. Kwãrĩk wãnh me anhõkre kadjwỳnhbê anhingêt kukãmãre Abraãoo adjàmra kêt ne amim, “Me ba ne ba me ibê Abraão tàmdjwỳ. Dja Metĩndjwỳnh me ikam ngryk kêt. Dja ba me te ijaxwe nhym kam me inhingêt kukãmãre Abraãokôt Metĩndjwỳnh kum me ijabê ne me ijaxwekam me ijo bikẽnh kêtkumrẽx”, anhỹr kêt. Kwãrĩk wãnh ga me ã anhỹr ar aba kêt. Kati. Ẽ, ba me amã arẽ. Dja ga me te abê Abraão tàmdjwỳ nhym Metĩndjwỳnh tu me ajo ajkẽ, me ajaxwe pãnh tu me ajo ajkẽ. Ne ren kum ajte Abraão tàmdjwỳ prãm jabej ren tu kẽnjao itun o amim Abraão tàmdjwỳ nhipêx nhym me ren tu katon kumex.

Mîrîrî yeꞌnen ayeserukon imakuiꞌpî kuꞌtoꞌyaꞌnîkon rumakatî. Moropai amenan morî ayeserukon ton yapiꞌtî tamîꞌnawîronkonya ayeserurîꞌpîkon rumakasaꞌyaꞌnîkon epuꞌtoꞌpe. Tîîse aawarîrîꞌnîkon rî kîkatî: “Paapa yapurînenan anna maasa pra Abraão payannîꞌsan pe anna wanî yeꞌnen,” kîkatî. Mîrîrî taayaꞌnîkonya ya îꞌ pe pra rî awanî, aweꞌpîikaꞌtîkon pepîn. Tîîse tauya sîrîrî, ayentakon Abraão payannîꞌsan pe tiaronkon kupî Paapaya eꞌpainon seeniꞌ tîꞌkon ke.

'Ãpu yãyhãhup, tu 'õg hãpxopmã kummuk kux, nũy hãpxopmã max, pu tikmũ'ũn xohix' pẽnã', nũy xate yãyhãhup yũmmũg, ha hãmpe'ãpaxeh hok, hu: 'Amanãm mũn yã 'ũgmũ'ã hã mõnãyxop, yĩy Topa tekmũg kummugãp-tup'ah. Kaxĩy. Yã' koit. 'Ãte xa hãpxe'e 'ãktux: Topa mũn yã' ka'ok, nũ mĩkaxxap hã 'Amanãm mõkputox xop mĩy'ax!

— Cũg̃ ma juy epeku kuy ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ap ocepere iap mubapuk am warara'acayũ be — io'e. — Tũybe Deus ipiat supi'ajoat g̃u wuywebe wuyju Abraão naxeg̃ebitbit puye iãn purut eyju e'em — João o'e. — Imẽn g̃u juy epe'e — io'e. — Iba'ore g̃u Deus pe wita'a muwexat am Abraão naxeg̃ebitbiyũm — io'e.

Tawꞌããts hẽ pooj jé bë metäh te hub tado bä nesaa do bë eréd hõm bä. Bë metäh hanäm do hã bë moo bok do hã. Bë daab yb manä Abaraãm panaa bë hanäk do hã. Bë edoo manäh: “Ãã Pꞌop Hagä Do gadoo Abaraãm panaa ãã bahadoo do hyb nꞌaa.” Pꞌop Hagä Do karẽn bä, tahajaa hahỹ pä tawareem bä Abaraãm panaa rado padäg bä —näng mäh.

Nxe³ha²kxai³ wxa²ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹ju³ta² ya²la³tu̱³ ã³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhin¹yah³lxin¹ju³ta² wã²nã³ũ¹sah¹lxi³hẽ¹li¹. Jã¹nxe³ju³kxai³lu² hi³a³ ne³ka² ĩ²li³hxa³te²la³ wi¹nã̱³kxi²nxa³kxai²nãn²tu̱³ a²nũ²a² hxi²ka² ĩ³tau³ka²tã³sãn²nũ²la² ha³nxe²a² yat3sxã³ hxa³te²ju²hẽ³li¹. Nxe³kxa²yã¹nxe³sxã³ wi¹kãi³yah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li¹nx2ti³tu¹wi¹. A²nxe³ju³kxai³lu²: “A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² a²ne³tah²nãu³su² sĩn¹te²sa¹wi¹.” Yah³lxin¹jau³xa² e³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. E³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³su² txah³lxa³kxa² tẽ³sxã³ A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² a²ne³tah²nãu³su² wet1ti³hit1ju³ta² hxi²kan¹na³li¹. Nxe³ye¹nx2ta¹wi¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Maika xoalini hare waiyexe xisomehena hoka xahotikisa iniyalahare xawenane xihalakira maheta. Hoka awa atyo xexakakoahena: “Abraão atyo wahetahare hoka maisaiya Enore ehareta wihiye”, xehena. Hiyaiya, aliterexe nomita xihiye, exe sehalinai hiyeta kakoitaiya Enore tyoma Abraão jikolahare!

Avahojani hiva ida hojai asohiki mahija hojai asohiriki-ra avanofijanaravinia Deu-ra avananokiahivini. Hari'a avaabononi vakanavaranihakhama: “Akadiabi'i okhananavaki ada Abraão kohana”.Asohiki ida Abraão kahojai. Avakadihojai ni-asohiki. Abraão kaisai vavijavaronisiagaki avihini kaba'i, ni-Deus a'onira akava'ijoaki. Deus va'ora akava'ijoaki adani vakadihojai asohiriki-ra vakava'ipahini'iki.

Aba ikiahatsa Deus harere bo hyỹ tahaktsa. Kytsa bo batu ahamyi tsihikik tsipiwatawynaha. Aparakbaha tsiwatawynahaktsa. Ikiahatsa mytsaty ahabyitsa tsimykaranaha:— O Abarão taparakta mydiri. Iwatahi Deus myhumo bazik takyri — tsimaha. Batu ba. Ikiahatsa tihi:— Katsa zuba myhyrizikwani — tsimaha. — Ikiahatsa batu ahahyrinymyry. Deus haraharetsa tuk Abarão tsekokatsa mysisukni ziky.

— Waku eiminug saꞌag koꞌi hap eweiꞌatuꞌatoiat yne yne e. Miꞌi tã ewetunug hawyi iraniaꞌin ikuap taꞌyn Tupana kapiat eiꞌaipok hap e. Maꞌato — Waku kahato uruto yt eweiꞌe teiꞌo e. — Uruto ti aseꞌi Aparãu emiariru koꞌi pote wakuaria urutukupteꞌen Tupana wanẽtup hawe yt eweiꞌe teiꞌo e. Taꞌi ahaꞌaseꞌi minug wakuap koꞌi yt putꞌokꞌe i ahowawi aimowaku Tupana wanẽtup hawe e. Taꞌi aiwaku hap yt tut i aiꞌywãꞌĩ hap kaipyi e. Taꞌi Aparãu ewaku hap yt ahehakyeraꞌat kuap hin i e. Taꞌi eipiit ahaꞌaseꞌi Aparãu piit ewywuat kahato toĩneꞌen maꞌato eiminug saꞌag koꞌi yt Aparãu ewywuat hin i e. Taꞌi Tupana tikyꞌesat pote tutunug kuap mesuwat nu koꞌi kawiat aipiit koꞌi ewywuat e. Toikyꞌesat pote Aparãu emiariru piit koꞌi tutunug kuap mesuwat yi kawiat e. Maꞌato wakuaria imohey haria Aparãu ewywuaria yn waku Tupana wanẽtup hawe e Iuwãu.

Konókoti itíkinoe únati motovâti iyúseyea itíkivonoe ikotívexoati isóneuke ne pahúnevo koane kurikópatimaka. “Uti ámoripono Âbraum,” hákonoe koe iséneupinovo, pe'okoâti itíkivo aha Itukó'oviti vo'ókuke. Vo'oku eneponi itukápu énomone kahá'a ne Itukó'oviti, mani pahukoâti itúkopeovo ámoripono Âbraum ra itátanehiko mopôi.

Mɨsâ diakɨ̃hɨ́ta ɨ̃sâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti dɨka yuuápɨ niîrã, mɨsâ weesétise me'ra ĩ'yoyá. A'tîro wãkûtikã'ya: “Ɨ̃sâ Abraão paramérã niî'. Tohô weérã Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'ârãsa'”, niî wãkûtikã'ya. Mɨsâ wãkusére dɨka yuútikã, Abraão paramérã niisé wapa marí'. Õ'âkɨ̃hɨ ɨágɨ, a'té ɨ̃tâ peeri me'ra Abraão paramérã wa'akã́ wee masími. Kɨ̃ɨ̂ tohô weekã́ maa, naâ pe'e Õ'âkɨ̃hɨ ɨaró wee boósama.

Juchayquicunapi wanaculcäśhayquitari camalachipäcuy. Icha ‘Abrahampa ayllun caynïwanmi Diosninchicpa allinña cayá’ ¿niyanquichun, imam? Dios munal'a cay lumicunapïtapis Abrampa ayllunman muyuchinmanmi.

Sena na aiwasédé hã ĩrẽme za'ra wa'aba zém na, da te 're aiwaihu'u za'ra wa'aba mono da, te za oto 're anomro wẽ wa'aba mo. Duré Abra'ãhã nhihudu wẽ te, asina 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'aihâ za'ra wa'aba mono õ na hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, waihu'u pese di, ã ẽtẽ norĩ ma, te te nharĩ da, tãma si'a'uwẽ za'ra da, Abra'ãhã nhihudu oto 're nomro mono da oto, ẽne hã.


Morara kary etaryke tyya xine ynara tykase toh eya,—Morara ahtao oty poko ynanah yna onuãnohpyra Ritonõpo ehtohme? tykase toto tõturupose.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ tee ri amnhĩ kukamã hamaxpẽr nẽ kãm:—Kwa xô wehe? Xà koja ã mẽ inhĩpêx anẽ? Kwa tanhmã kot paj mẽ kot ã mẽ inhĩpêx anhỹr pymaj amnhĩ nhĩpêx to wehe? Anẽ.

—Ikara atoko ininiã, kipa akama Teoso mamisiritakaniua ĩkapani? —itxarina.

Aituo myani kurâdo aguely:— Âdaraka Deus xina aidyse awyly? — kelymo.

Upuranu teko hehe wà kury. — Maꞌe uruzapo putar nehe, Tupàn imupytuꞌu kar pà urerehe uzepyk ire nehe, iꞌi izupe wà.

Haꞌe ramo heta vaꞌe kuery oporandu ixupe:— Mbaꞌe ꞌrã tu haꞌvy rojapo?

Pida niɡ̶idi noiigi idioka limedi monigetice João, modita, “Amiida ica ane leeditibige me jaoɡ̶a? (Odaa aɡ̶alee ɡ̶odiloikatidi Aneotedoɡ̶oji.)”

João Batistava'ea renduvame g̃a ei ahe ve onhimongyavo:—Marã po ti ore rekokatui a'ero nehẽ?

Kỹ ũn e ag tóg ti ki jẽmẽnh kãmũ mũ sir, João ki. Kỹ ag tóg ti mỹ: “kỹ ẽg hỹn hẽ ri kenh mũ ha, Topẽ jykre han jé?” he mũ.

Ha haꞌe kwéry heꞌi:—Mbavaꞌe tipo orojapo-ta orogwerova hagwã ore rekoha oroiko porã hagwã Nhandejáry ndive, heꞌi hikwái oporandu-vy íxupe.

Tai tahe iny rỹỹraxire Joaõ‑ò: —Timybohe rakatxirenykre.

Aꞌeramũ ꞌgã ꞌjau Juã ꞌga upe:—Maꞌja ajee ore aruapo aꞌeramũ orotywer awi oropoiawamũ ꞌũ?— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.—Auꞌje ki pejejee etee pejejeaꞌar ire. Najuejue etee ki ꞌawamũ pejejuka esage pejejuee.

Nhym me kam kum,—Ije tô mã dja ba me nẽ? ane. Metĩndjwỳnh kute me ijo bikẽnh kêt kadjy, mã dja ba me nẽ?

Mîrîrî ekaranmapoꞌpî pemonkonyamîꞌya João pîꞌ: —Moriya îꞌ kin kupî annaya eꞌpainon? —taꞌpî toꞌya.

Ha tikmũ'ũn te Yoãm pu hãm'ãktux, hu:—Putep mĩy'ax 'ũgmũ'ũg? Kaxĩy.

— Apẽntak oce'e ipiat pi'ajoap puxim? — io'e ip João be.

Ti mꞌ rabeaanh ta hã:—Nyy dꞌ ãã badꞌoo hỹỹ kä?

Nxa²ha¹te¹ tũ̱¹ka̱³txai²na² wãn³txi³kxai³lu¹:— Nxe³kxai²nãn²tu̱³ ĩh¹nxet3sxã³ o²la³kxi²sĩn¹te³la¹ji¹wi¹? Ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka halitinai axitene: — Hoka xoare ite wisomehena? nexahitaha.

Hari. João Batista athi-ra vakamitha'ikia vanana'dohi'aha:—Nahina-ra koda bana bada ani'aki hari, jaharikia Deus haria arakharia kaimoni?

Iwatsahi parakbaha ipe niaha:— Hawa skaraba tsimaha — nikaranaha.

Miꞌi hawyi yahig kapiat howawiat õꞌẽ haria apoꞌiꞌatuꞌe Iuwãu me — Yt naku i rat urutuwat aria wato kape iꞌatuꞌe. Yt naku i Tupana uruꞌapiheg koꞌi urutopyhuꞌat wuatꞌi eꞌat pe iꞌatuꞌe. Miꞌi pote aikotã aru waku urutunug Tupana ehamo paaꞌurutoꞌe hamo iꞌatuꞌe Iuwãu me.

Ina kixôa xanéhiko ne Xuâum:—Kutí'ikopo kónoko vitúkea?

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́ tɨ'órã, masá kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã:—Too pũríkãre de'ró weerã́sari? niîkãrã niîwã.

Niptinmi nunacunaca tapupäcula: “Chayurá ¿imactatan lulapäcüman?” nil.

Tawamhã ĩsimirowasu'u hã da te 're wapari za'ra mono wamhã, te sadanharĩ za'ra ni, ãne:— E marĩ, wa za 'manharĩ za'ra ni, ĩwẽ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wama rob'manharĩ za'ra tõ da hã. — Ãne te sadanharĩ za'ra ni.


Ynara tykase João eya xine,—Imehnõ pyno ehtoko. Asakoro oupõkõ ahtao, toiro ekarotoko arypyra exiketomo a. Anapyrykõ roropa apiakatoko tynahkãkara napyryme, tykase eya xine.

Hãmri nhũm mẽ kãm:—Nà kêr ka mẽ axpẽn kãm axukaprĩ ho ri apa. Nẽ mẽ kêp amrakati xwỳnhjê mã amnhĩ kutã mẽmoj nhõr o ri apa. Nẽ mẽ anhĩnôhkà axkrut nẽ mẽhõ hinôkà hkêt xwỳnhjê mã ho pyxi nẽ agõ nẽ pyxi nẽ ho arĩk. Nẽ mẽ axàpkur xà ho anhõxỳ ho apa hkêt nẽ. Ãm axàmnhĩx ri mẽ kêp amrakati xwỳnhjê mã amnhĩ kutã mẽ kãm mẽmoj to hkryre nẽ agõ. E kêr ka mẽ ã axpẽn nhĩpêx anhỹr o ri apa. Anẽ.

Ininiã Xoão apakapapireta:—Pimãka kauanata ipi auiniãi, ãti pisika mãkatxi kauanata mauakinitimoni. Nipokori auiniãi, pisikari nipokori mauakinitimoni —itxa Xoão sãkire.

João in-hoguly:— Deus tâinwânse lelâlâ mawylymo enehonwâdaungâ. Itymo owogonromo azagâpe âmaemo watay, ipaonra tokalâ âunduwâtaungâ. Typynigue mataymo, epajigâdaungâ ipanro agâ — kely.

— Aze amo wereko mokoz ukamir nehe, tuwe omono pitài ukamir amo hereko ꞌymar pe nehe. Temiꞌu hereko teteaꞌu har nehe no, tuwe omono ikurer temiꞌu hereko ꞌymar pe nehe no, iꞌi wanupe.

Ombovai:— Mokoĩ kamixa oguereko vaꞌe tomeꞌẽ oguereko eꞌỹ vaꞌe pe. Tembiꞌu oguereko vaꞌe haꞌe rami ae tombojaꞌo — heꞌi.

Odaa ja niniɡ̶odi, meetiogi, “Niɡ̶ini anidiwa itiwataale noecaɡ̶axiidi, leeditibige me yajigota onaditeci niɡ̶ijo ane daɡ̶aca noecaɡ̶axi. Codaa niɡ̶ini anidi ane yeligo, leeditibige me yedia niɡ̶ina ane diɡ̶ica ane yeligo.”

A'ero ahe ei g̃a pe:—Kiroki ga gwereko mokõi tapy'ynhapira – gaha ti tomondo ojipeji herekoe'ỹve'ga pe. Kiroki ga gwereko mbatera – gaha ti tomondo herekoe'ỹve'ga pe to'u ti ga javo. Nahã ji ei pe me pemondo ti javo, ei ga g̃a pe.

Kỹ tóg ag mỹ: “ã kur régre nĩn kỹ ã kur pir nĩmnĩ, ũn kur tũ ẽn mỹ,” he mũ. “Ã jẽn tỹ ũn kókĩnkĩr ag mỹ vẽnh kãpópãm nĩ gé,” he tóg.

João Batista heꞌi íxupe kwéry:—Mokõi nde kamisa erereko ramo, emeꞌẽ peteĩ ogwereko eꞌỹ vaꞌe-pe. Ne remiꞌurã erereko ramo, embojaꞌo jaꞌo eremeꞌẽ hagwã ogwereko eꞌỹ vaꞌe-pe, heꞌi íxupe kwéry.

Tai tahe rarybere: —Inyõ tõre inatximy ijõdikeki, sohoji iny ijõ‑ò riwahinyke. Irỹsỹnadikeki, tule ritxuatxuake ijõkõ mahãdu‑ò.

Taity kwaiwete maꞌeramũ pemono ape taityeꞌema ꞌgã nupe. Emiꞌuram kwaiwete maꞌeramũ pẽẽ mamaꞌe monou emiꞌurameꞌema ꞌgã nupe nũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe, aipoa ojeupe ꞌgã ꞌeramũ.

Nhym memã kum,—Dja ga me ajõ nhõ kubẽkà amãnhkrut ne kam me'õ nhõ kubẽkà kêtmã ikjê ngã. Nhym me'õdjwỳ õ kwỳ krẽn djà krãptĩn kam me'õ nhõ djwỳ kêtmã amikutã kwỳ ngã, ane.

Inkamoro maimu yuukuꞌpî Joãoya: —Anîꞌ wanî ya asakîꞌne ipon mîîkîrîya itakon tîrî eꞌpai awanî îꞌ ton pîn pia. Moropai anîꞌ wanî ya tekkari ke tiaron yentai, mîîkîrîya irataika eꞌpai awanî îꞌ ton pîn pia —taꞌpîiya.

Ha:—Tikmũ'ũn xax 2 pip, pũyã' koxip, nũy 'ũnõy pu' xax nĩm, 'ũnõy hok hõm. Ha tikmũ'ũn xit'ax pip, pũyã' koxip, nũy 'ũnõy pu' hõm, 'ũnõy hok pu' xit'ax hõm. Kaxĩy.

— Xepxep eyekabek kug̃ pima, pũg̃ cuy epeg̃ũm ikug̃'ũmat pe — io'e. — Puybit kug̃ pima, epeg̃u'ẽ'ẽ juy ikug̃'ũmat pe — io'e.

Ti mꞌ Jowãw ky hadoo:—Pawóp hẽ saroor näng péh, sét tanoo saroor tamah pé hã. Waa näng doo, tanoo waa tamah do waa ta waa uuh —näng mä Jowãw kyyh.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³wa²lũ³xi²ti³an¹jau³kxai³lu¹:— A²nũ²ai²li² a²ha³la³san¹ka³lo³a² ka³lo³ha¹li¹ yũ³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ka³lo³ka³na³ka³nat3sxã³ tẽ³sxã³ a²nũ²a² a²ha³la³san¹ka³lo³la³ yũ²nxa³te²a² wã²nhũ¹txai¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ yain³txa² wã²nhũ¹txai¹yah³lxi³nũ³nhẽ¹li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka nita ihiyeha: — Xala xamani atyo hinamanase kaimanasexe hoka maika isehena hanase maimanasehare ana, exahe maika xala xamani kanakairere hoka maika irákakoahene manakairahare kakoa — nexa.

Oniaroa, João Batista bigathani'ihi ida vakadina'dohi:—Avavahojaki ida karahobi 'bamiki; kanahinariki-ra vano'a hoarania. Ivahojahi ida 'bai; kanahinariki-ra no'a pitania — va'ora ni'aha ada João Batista.

Iwaze ispe niy:— Aty petok suk zeka estuba nynyty isukbyita bo. Aty idisahawykyta zeka disahawybyita bo nynyty — nikara.

Miꞌi hawyi Iuwãu tiꞌatuwesat — Pyno ehesokpe typy pote ewehoꞌoium no yt hesokpe i rakaria pe e. Iꞌewyte eimiꞌu toĩ mote eweiꞌatumoenuk to hesyꞌat rakaria e Iuwãu paaꞌe haria pe.

Ina yumopâ Xuâum:—Koêkuti apêti pi'âti kápana, paréxa póhuti ne xâne ákoti ítuke. Kúteanemaka koêku ne apêti nîka, paréxamaka xâne épeu hímakati —koéne.

João naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ:—No'ó pɨáro su'tîro kɨogɨ́ noho ãpí moogɨ́re ni'kâro o'ôya. Ba'asé kɨogɨ́ noho ba'asé moogɨ́ me'ra dɨka waá ba'âya, niîkɨ niîwĩ.

Nipäcuptinmi: “Mayanpis ishcay müdanayücá jucnin müdananta uchun mana müdanayücunäman. Chaynütac lulaycäliy micuypi pulïcunawanpis” nila.

Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra:— Te za 're asipawaptob za'ra wa'aba mo. Ni'wa hã, ti'uza ĩsõ'utu'u hã maparane wamhã, te za tihâiba amoi ma misi tisõ, uza õ wa. Duré ni'wa hã, tisa hã te za tihâiba amoi ma tisõ, sai õ wa. — Ãne te tãma roti za'ra.


Morarame kowenu tinerũ poko erohketõ tooehse roropa João a tõsẽpurihkapotohkõme repe. Ynara tykase toto, tõturupose eya,—Yna ke? otara ãkohxo ynanah yna rypyry rumekary waro oehtohme? tykase toto.

Hãmri nhũm Rõm kãm mẽ õ pahihti mã mẽ piitã mẽ kêp kàxpore hkwỳ jamỳnh xwỳnhjaja mẽ uràk nẽ hwỳr mra. Kot mẽ uràk nẽ mẽ hkrã kumrãr kaxyw hwỳr mra nẽ kãm:—No we mẽ pajaja? Tanhmã kot paj wem amnhĩ nhĩpêx to? Anẽ.

Kikiãkini, txineiro apakapakani Homano auĩte nitiriakori, apoka apaka ipatxisatikona ĩkapani.—Koerekareri, atepekana, kipa ate kama Teoso mamisiritakaniua ĩkapani? —itxarina.

Aituo myani Romadâ pymâem dinheru impostu ebyry emakewâni modo ewy saindyly. João batiza tyedysemo, Deus xurâem tawyly tienehon-homoem. Aituo João nhapâiguelymo myani:— Konomedâni, âdara kuruka ise xina aidyly, Deus tâinwânse tawyly tienehon-hoem? — kelymo.

Naꞌe ur amo awa aꞌe pe aꞌe wà kury, uzemuzahazahak kar pà Zuàw pe aꞌe wà kury. Tuwihaw hemetarer monoꞌogar romo wanekon aꞌe wà. — Purumuꞌe maꞌe, iꞌi izupe wà. — Maꞌe uruzapo putar nehe kury, iꞌi izupe wà, hehe upuranu pà wà.

Imposto re nhombopagaaty kuery voi jogueru onhemongarai uka aguã. Haꞌe vy oporandu:— Poromboꞌea, mbaꞌe tu ore rojapo ꞌrã?

Niɡ̶ijo anodibatibigege ninyeelo ninionigi-eliodi romaanotedi, eledi icotiobece me domaɡ̶aɡ̶a dinilegetibigiwaji, odaa joɡ̶oige João, modita, “Ǥoniiɡ̶axinoɡ̶odi, oko amiida ane leeditibige maɡ̶aɡ̶a jaoɡ̶a?”

Kiro itambere'ia mono'ono'õhara'g̃a nduri João Batistava'ea pyri. Omono'og̃uhũ g̃a itambere'ia governo pe. G̃a uhu tianemobatiza ti João Batista'ga javo.—Nhanembo'eharamo emombe'u ore ve, ei g̃a ga pe. Marã po ti ore rekokatui a'ero nehẽ? ei g̃a.

Kỹ ũ tỹ governo mỹ imposto kaja mãg tĩ ag vỹ João to kãmũ mũ gé, ti tỹ ag kygpe jé. Kỹ ag tóg ti mỹ: “professorꞌ,” he mũ. “Ẽg hỹn hẽ ri kenh mũ?” he ag tóg mũ gé.

Upéi gwĩ plata-py oporombopaga vaꞌety kwéry ave ou onhemongarai ukase-vy íxupe:—Ha ore tipo, heꞌi, —mbavaꞌe tipo orojapo-ta? heꞌi oporandu-vy.

Iny witxiraõ Joaõ‑ò rehemynyre. Tiiboho nieru tarasadu mahãdu rare bede dinodu‑ò. Tai rỹỹraxirenyre: —Timybo aõhebo rokotỹỹnyrenykre.

Aꞌeramũ ꞌwyriara upe kaꞌaranũũ pyykara ꞌgã ojeꞌega Juã ꞌga upe nũ:—Maꞌja ajee ore aruapo orojee, orotywer awi oropoiawamũ nũꞌũ?— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.

Nhym me kute bẽnjadjwỳr bajtemmã pi'ôk kaprĩo atom djwỳnh me kudjwa Djuão'ỳr bôx, kute ngônhmã me angjênhmã. 'Ỳr bôx ne kum,—Bẽnjadjwỳr, mã gêdja ba me nẽ? ane.

Mîrîrî yai João pia tiaronkon tesaꞌkon ton pe tîniru yapisî pîꞌ teesenyakaꞌmasanon erepamîꞌpî esenpatakonakai. Moropai João ekaranmapoꞌpî toꞌya. Taꞌpî toꞌya: —Anna yenupanen, îꞌ kupî annaya eꞌpainon? —taꞌpî toꞌya ipîꞌ.

Ha tik te Hõm yõg gohet pupi tayũmak pop, tu' nũn, pup-tox pix, ha Yoãm pu hãm'ãktux, hu:—Notot, putep mũn mĩy'ax 'ũgmũ'ũg? Kaxĩy.

Iecug̃ap peam dinheiro bubu'ukayũ dak oajẽm João be jemubatisanan.— Pãm oceju? Apẽntak oce'e? — io'e ip João be.

Ti mꞌ sa wahë nꞌaa dajẽẽr nꞌaa gedaag nꞌaa anꞌaa mä Jowãw wë tanu gemuun hyb nꞌaa.—Ma matëg —näk mäh. —Ãã ẽnh, nyy dꞌ ãã badꞌoo?

Nxa²ha¹te¹ in³txa² ũ³yho³hi²ki̱³ka² so¹kxi²nẽ³tũ̱³ka̱³txa² ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ¹kxi²sa²sai¹ju³ta² te³nai¹nha²kxai³ yxau³so³nain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³tũ̱³ka̱³txa² hi²sen³su² ro³ma²no² ũ³yho³hi²txã³nxa² sa²so¹xai³lain¹ta¹hxai²hẽ¹la². I³sa³e² nũ̱³ka̱³txa² sa²so¹xai³lain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³tũ̱³ka̱³txai²li² ya̱u³so³nain¹nũ²la² ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Hxi²kan¹jah¹lãi³. Txai²nãu¹xai²na² ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ̱¹kxi²sa²sai¹sa²nhĩn¹te³lhxã³ ĩh¹nxe² o²la³kxi²sĩn¹te³la¹ji¹wi¹? Ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Haiyaharenai kalorexe noloxa resebetyaseharenai tehitiya kaokaha hoka axaha João: — Xaotyakisatiye, xoare ite wisomehena? nexaha.

Hari. Vakaikahi'aha adani imposto gathaniva abono vaipohiriki jaboni João Batista kania, vanana'dohi'aha:—Nahina-ra koda bana bada ani'aki hari, jaharikia Deus haria arakharia kaimoni?

Asaktsa ispehatsa tsyhyryze okyrysarobyktsitsa izumunahaze — O tymyharasusukta! — Suão pe nikaranaha:— O myhyrinymyrykytsa! Hawa skaraba tsimaha — niaha.

Iꞌewyte woꞌopyhyp haria tukupteꞌen itote wesetꞌok teran hanuaria. Miꞌiria iꞌatupotpap Iuteuria ewanĩkaptia Humanu ywania eporekuat saꞌup sat hamo. Miꞌiria wyti wuatꞌi kaipyi taꞌatuporekuat wuanuat haꞌup poreraꞌat haria. Maꞌato poꞌog iwato taꞌatusat taꞌatuporekuat miẽtup koꞌi kai. Miꞌi hawyi ipatꞌok — Uruwano raꞌyn iꞌatuꞌe haria. Iꞌewyte miꞌiria apoꞌiꞌatuꞌe Iuwãu me — Urumuꞌe hat aikotã aru waku urutunug Tupana mowepit hamo iꞌatuꞌe katupono Tupana piat uruꞌapiheg hap yt uruikyꞌesat i pote iꞌatuꞌe Iuwãu me.

Ápemaka koperáxinotihiko nâti simôti xoko Xuâum, enepohikone yómoti ánu'ukea kóperau. Hara kixóponoamaka:—Ihikaxotí, kuti kónoko vitúkea?

Ãpêrã kẽ'ra romano masa wiôrãre niyéru wapa seé basarã João tiropɨ wamê yee dutirã wa'âkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã:—Ɨ̃sâre bu'egɨ́, ɨ̃sâ de'ró weerã́sari? niîkãrã niîwã.

Chaynütacmi Roma gubirnupä alcabäla mañawshïnin nunapis bawtisachicuyta munal Juanman lilcul: “Taytay, ya'acuna ¿imactatan lulapäcüman?” nila.

Tawamhã danhib'apito ma, rob'uiprazé ubumroi'wa norĩ hã ma ĩtẽme aihutu, â dawabzuri te te tãma 'manharĩ za'ra da. Tawamhã ĩtẽme sihutu wamhã, te siwi 'mahâ:— Rowahutu'wa, wa norĩ hã bété e marĩ, wa za 'manharĩ za'ra ni ĩwẽ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wama rob'manharĩ za'ra tõ da hã. — Ãne te sadanharĩ za'ra.


Mame ynara tykase João eya xine,—Ynara rokẽ ehtoko, zae rokẽ tineru apoitoko kowenu tinerũme. Onymotyẽkara ehtoko. Aomipona ehtoko, tykase eya xine.

Hãmri nhũm mẽ kãm:—Nà mẽ kajaja kêr ka mẽ Rõm nhõ pahi kot mẽ amã mẽ ate mẽ kêp kàxpore hkwỳ jamỳnh jarẽnh xà hkôt pix mã hamỳnh o ri apa. No mẽ atỳx ri amnhĩ krã hkôt amnhĩm hkwỳ jamỳnh prãm xàj mẽ kãm hkre kamã ho rũnh nẽ mẽ kãm harẽnh o ri apa hkêt nẽ. Anẽ.

Ininiã Xoão:—Kãkiti txineirote himakatxakakito, Homano auĩte nireẽkito iaõka himakatxakako. Apikomoni !himakatxakapero —itxana.

Aituo João in-hoguly:— Pymâ aguehobyry ara lelâ dinheru emakewâdaungâ. Âunârymo wâgâ kulâ imâem nhuduhomoem adâkezeba itaungâ — kely.

— Aze tuwihaw pemono kar purupyr aꞌe nehe, amo temetarer imonoꞌog kar pà peme nehe, xo aꞌe temetarer zo pemonoꞌog nehe. Pepyhyk zo amo ae temetarer pezeupe nehe, iꞌi wanupe.

Ombovai haꞌe kuery pe:— Ndaꞌevei penhombopaga aguã opaga aguã vaꞌekue áryve — heꞌi.

Odaa jeɡ̶eetiogi, “Jinaɡ̶alee abanoonaɡ̶anitiwaji caticedi ane iiɡ̶etaɡ̶awa najoinaɡ̶aneɡ̶eco mabanoonaɡ̶ani.”

A'ero ahe ei g̃a pe:—Penhi'ĩpo'ru ti penduvihava'g̃a. G̃anhi'ig̃a rupi te ti pemono'ono'og̃atu itambere'ia ahe hugwi, ei ahe. Tape'ei ti ahe ve: “Koji'i ti embuhu ji ve.” A'ea ti tape'ei, ei João Batistava'ea g̃a pe.

Kỹ João tóg ag mỹ: “pãꞌi mág tỹ ãjag mỹ nén tó mũ ẽn hã ri ke mãn nĩ, jãnkamy ti,” he mũ. “Ker ti kãfór mãn sór hẽꞌ,” he tóg ag mỹ.

Ha João Batista heꞌi:—Ereporokobra ramo, ani erembopaga hepy eterei. Ani eremombyta ndejéupe peipeꞌave vaꞌekwe, heꞌi oporombopaga vaꞌety kwéry-pe.

Joaõ rirawyònyre: —Uritere aõnihikỹmy itarasarenyõmykre. Bede ywidỹỹna tyyriti myna ta tuukre.

Aꞌeramũ Juã ꞌga ꞌjau kaꞌaranũũ pyykara ꞌgã nupe:—Auꞌje ki kaꞌaranũũ muruu re ꞌgã nui. ꞌWyriara jeꞌeg imũ etee futar iki kaꞌaranũũa pepyyk pejekou ꞌga upe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe, aipo ojeupe ꞌgã ꞌeramũ.

Nhym kam memã kum,—Ẽ, me anhõ bẽnjadjwỳr kute me amã pi'ôk kaprĩ jarẽnhja 'ãnhbit dja ga me kum o atom. Kwãrĩk wãnh ga me ga amũ amim pi'ôk kaprĩ kamẽnh ne amỳnh kêt. Dja ga me tu 'ãnh jamỳ, ane.

Moropai toꞌ maimu yuukuꞌpî Joãoya: —Tîniru tîînenan winîpai kureꞌne tîniru yapisîyaꞌnîkon kaiꞌma keꞌtî. Yapiꞌtoꞌpe taꞌpî yentai yapisîyaꞌnîkon kaiꞌma keꞌtî —taꞌpîiya.

Ha:—'Õg kapitãm te 'ãxop xat, 'ãpu' mĩy, tu nõm tayũmak pop puxehnãg, pãyã tayũmak te xexka nõy pop hok, ka tikmũ'ũn yõg tayũmak hã xupxet. Kaxĩy.

— Iecug̃ap emumubudei bodi g̃u juy epejat cebekitkit pewi- -ixe emumubudei acã — io'e João.

Ti mꞌ Jowãw ky hadoo sa hã:—Bë wadꞌii manä ta wób —näng mäh. —Dooh ta bahä̃nh bë etsꞌẽẽ sa hã dajẽẽr. Jããm hẽ bë etsꞌẽẽ Roma buuj ky kajäk doo —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— A²yo³ha² wain³txã³nxa² so¹lxi¹ so¹kxi²txai¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Wain³ta² a²yo³ha² ã³sen³sai¹te²la³ so¹kxai¹yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

— Awa atyo kalorexe aokitere xahexe xaxa halitinai — nexa João ihiyeha.

—Avakadibadani hiki ida imposto kajinironi-ra avagathanivini arabo hahavi kaka'da'dini kaimoni. Hari'a vanakaraho ida imposto kajinironi-ra avakanikhariavini ija'ari vakadiania. Asohirihi ida vakadijiniro avaanivini avakadimoni hini — niha ada João Batista.

Suão tihi:— Okyrysaro ahapehakatsa ahape maha atsatu tsipiaksenaha. Ana ty zuba wabehyryk tsimaha! niy. Batu amy tohi tsimaha — nikara.

Miꞌi hawyi Iuwãu tiꞌatuwesat morekuaria saꞌup sat haria pe — Yt eweiꞌatumaꞌat reiꞌo miitꞌin e. Eiporekuat miẽtup ok tã yn ewetat ro e Iuwãu muꞌap pyhyp haria pe.

Ina kixoáhiko Xuâum:—Ópoehane yé'akeye péhoenokono képeraxi, ene képeraxa. Hákone yanú'ukoa —kíxoanehiko.

João naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ:—Romano masa naâ wapa seé duti'karo nemoró wapa seétikã'ya. Naâ dutiró ehâ tu'aro wapa seéya, niîkɨ niîwĩ.

Niptinmi: “Mañapäcuy nishuśhallayquita” nila.

Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra:— Ĩ'uwaibaba si, te za dawi 're ĩwaptẽrẽ za'ra wa'aba mo, rob'uiprazé hã. Ãma dawi 're pararé za'ra wa'aba mono õ di za. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra, Zuwã hã.


Mame soutatu tõ tõturupose roropa eya. Ynara tykase toto,—Yna ke? Otara ãko ynanah rorohpa? tykase toto. Ynara tykase João eya xine,—Amarokomo? Ynara rokẽ ehtoko. Imehnõ onyryhmara ehtoko. Ajohpe pyra ehtoko imehnõ hxiroryhtao roropa oya xine. Osetaehkara ehtoko oerohtamitukõ apoitoh poko oya xine, tykase eya xine.

Hãmri nhũm hpãnhã pôristi hkwỳjaja hwỳr mra nẽ kãm:—Kwa no we mẽ pajaja? Tanhmã kot paj wem ri amnhĩ nhĩpêx to ho ixpa? Anẽ.Hãmri nhũm mẽ kãm:—Nà kêr ka mẽ anhõ pahihti kot mẽ axàpênh pãnhã mẽ amã kàxpore nhõrta pix jamỳ nẽ ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx ri ho amnhĩm axujaprôr o ri apa. No mẽ akwỳjaja kãm apyma nẽ mẽ amã kàxpore nhõr prãm xàj ri mẽ kãm tanhmã amnhĩ pyma hto ho ri apa hkêt nẽ. E kêr ka mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri apa. Anẽ.

Ãtikaka sotatoakori apaka pimaãri:—Atepekana, kipa ate kama amaerekani atakanapini ĩkapani?Ininiã Xoão:—!Himaĩkapiri kãkiti, itxineirote himixirikini ĩkapani. Kona ãti maxikatiĩka !hãpoĩtape. Hĩpoxokoniuatako txineiro hãpakapakitoã hĩparĩka ĩki. !Hinirekapero apikomoni —itxa sotatoakorimoni.

Sodadu domodo ewyram lâpylâ myani adapâigueoly:— Xina-ro? Âdaraka ise xina aidyly, inakanhe adâidyly imoimbyryem tawyly, Deus einwânniem tawyly warâ tienehon-hoem? — kelymo.Aituo myani João in-hoguly:— Ânguy idinheruru kâzemakewâdaundâ, tutoguyze kehoem. Ânguy âdanipyra kulâ âdygue kâzewentâdaundâ. Tuomare lelâ itaungâ ipywadomogue — kely.

Amo zauxiapekwer aꞌe pe wiko maꞌe aꞌe wà no. Upuranu hehe wà. — Ure ure kury, maꞌe uruzapo putar ure nehe no, iꞌi izupe wà. — Pepyhyk zo temetarer amogwer wanuwi pekàgaw rupi hehe. Penemuꞌem zo tuwihaw huwa rupi nehe, temetarer imur kar pà pezeupe nehe. Aze umur temetarer peme nehe, pemaꞌereko haw rehe nehe, ikatu peme nezewe mehe. Pepurupyhyk teteaꞌu wer zo amo ae hemetarer rehe izuwi nehe, iꞌi wanupe.

Xondaro kuery voi oporandu ixupe:— Haꞌvy ore, mbaꞌe ꞌrã tu rojapo?Aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Pejoavyky rei eme, joekokue ramigua pemombeꞌuve eme, neĩ peipotave eme pembaꞌeapoague repy áryve — heꞌi.

Codaa iodaɡ̶awadi eletidi oige, modita, “Epoɡ̶oko, amiida ane leeditibige me jaoɡ̶a?” Odaa ja niniɡ̶odi, meetiogi, “Jinaɡ̶atikani ɡ̶adoniciwaɡ̶a mabanoonaɡ̶anitece dinyeelo, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a awitaka oditaɡ̶a jaɡ̶abanoonaɡ̶ani. Pida adinanenitibece leeɡ̶odi niɡ̶idoda ɡ̶anigaanyeɡ̶egi.”

Kiro soldados'g̃a nduri João Batistava'ea pyri no. Ahe ve g̃a ei:—Oro ore, marã po ti ore rekokatui nehẽ? ei g̃a.A'ero ahe ei g̃a pe:—Tapepojykai ti ojipe'g̃a itambere'ia g̃a hugwi. Tapenupanupãi ti g̃a g̃aitambere'ia rerohoahae'yma nehẽ. Tape'ei ti ojipe'g̃a pe: “Pembuhu ti ore ve itambere'ia. Po pe napembuhuri ore ve, a'ero po ti ore imbojari pe ndehe nehẽ.” Tape'mbei ti javo nanongara pe g̃a mongyhyjiavo imbuhuruka pejive. Pejoryjory ti peitambere'ia rehe – kiroki a'ea penduvihava'g̃a imondoi pe me peporavykya repyra, ei ahe g̃a pe.

Kỹ soldado ag vỹ tá junjun mũ gé. “Kỹ ẽg hỹn hẽ ri kenh mũ?” he ag tóg mũ gé sir, soldado ag. Kỹ tóg ag mỹ: “ag tũ mãn sór tũg nĩ,” he mũ. “Ag to vãsãn ãjag tóg tĩ, ũ to ón ãjag tóg tĩ gé, ãjag tỹ ag jãnkamy ve jé. Ke tũg nĩ. Ãjag rãnhrãj to ãjag tóg jãnkamy vég tĩ. Ti kãfór mãn sór tũg nĩ,” he tóg, João ti, soldado ag mỹ.

Upe rire soldado kwéry ave oporandu íxupe:—Ha ore tipo, heꞌi, —mbavaꞌe tipo orojapo-ta orogwerova hagwã ore rekoha? heꞌi oporandu-vy.João heꞌi íxupe:—Ani pene rembiapo vai avave-rehe. Ani pembohasa asy avave-pe peipeꞌa vai hagwã íxugwi iplata. Ani ave pende apu avave-rehe nde platarã omeꞌẽ hagwã peẽ-my. Pene rembiapo repy-rehe ani katu erenheꞌẽ rei rei ereiko-vy. Pevyꞌa joty, heꞌi onhemonheꞌẽ-vy soldado kwéry-pe oipeꞌa uka hagwã haꞌe gwekoha vaikwe. —Pende rekoha porã katu, heꞌi íxupe kwéry.

Tai tahe soldado tamy rỹỹraxire: —Inyboho tahe aõhebo rokotỹỹnyrenykre. Joaõ rirawyõnyre: —Inyõ biteranyõtyhy adee nieru kanakemy. Inieru dori ahõrõ aõkõ rare. Beysake, adinodu‑ribi tiwesebo nieru tetamahãte‑di.

Aꞌeramũ jefaruu ꞌgã ꞌjau ꞌga upe nũ:—Ore nũꞌũ? Maꞌja ajee ore aruapo orotywer awi oropoiawamũ ꞌũ?— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.Aꞌeramũ Juã ꞌga ꞌjau jefaruu ꞌgã nupe:—“Kaꞌaranũũa tejeupe imureꞌemamũ je ene nupãi ne”, ere kasi ꞌawamũ ꞌgã nupe ne, ꞌgã jeꞌẽwuꞌjageꞌema ne. Mamaꞌea aꞌjea etee futat imomeꞌwau ekou. “Temepyꞌiꞌia je nafutari”, ꞌjaweꞌem pẽẽ pejekou. “Temepyuua te je afutat”, ꞌjaweꞌem futat pejekou— ꞌjau ꞌga jefaruu upe. —Pejeporowyky repy are etee futat pẽnekõẽãi pejekou— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. “Topoit tetywer awi ꞌjau” ꞌjara ꞌgã jefaruu ꞌgã nupe ꞌga ꞌjau poromũ.

Nhym me krãkamngônhredjwỳ kum,—Ne me badjwỳ, mã dja ba me nẽ? ane.Nhym kam memã kum,—Ẽ, kwãrĩk wãnh ga me me pa 'amỳnh ne mekbê mỳjjao aprõt kêt. Ne kwãrĩk wãnh ga me me kàtàm'ã axwe rẽnh ne me axweo me utàr ne mekbê ijên me õ mỳjjao aprõt kêt. Nhym bep ga adjàpênh pãnh dja ga pi'ôk kaprĩ byn tu akĩnh ne. Kwãrĩk wãnh ga me adjàkrê kêt, ane. Nãm ã Djuão memã kabẽn jarẽnho ane.

Moropai tiaronkon surarayamîꞌya nîrî João ekaranmapoꞌpî. Taꞌpî toꞌya: —Anna kanan, îꞌ kupî annaya eꞌpainon?Taꞌpî Joãoya: —Anîꞌrî tarumaꞌtîyaꞌnîkon eꞌpai pra man, tîniru yuꞌse awanîkon wenai, seruꞌyeꞌ pe, îꞌ inkupîꞌpî ton pra tîîse. Tîîse tauya taatausinpai eꞌtî ayepeꞌpîkon anapisîkon pîꞌ inîꞌ panpîꞌ ituꞌse tîweꞌse pra —taꞌpîiya.

Ha xonat xop te kama' yĩkopit, hu:—Putep mũn mĩy'ax 'ũgmũ'ũg? Kaxĩy.Ha Yoãm te:—'Ãnõy xop yõg tayumak mõy hok 'ãgãy tu', tu kupex hã' yõg tayũmak xut hok. 'Õg yãy yõg tayũmak pa', ha puxi'. Kaxĩy.

— Pãm oceju? — io'e ip sorarayũ dak.— Puyxibun g̃u juy dinheiro epejat warara'acat xewi — io'e. — Napa g̃u juy epe'e dinheiro bu am warara'acat xewi. Jemãmãmãm g̃u juy epesop eyekapikaptei kug̃- -eycokcog̃ acã — io'e.

Ti mꞌ warahén reaanh:—Ãã ẽnh? Nyy dꞌ ãã badꞌoo? —näk mä warahén sa kyyh.Ti mꞌ Jowãw ky hadoo:—Bë eä̃m manä ta wób dajẽẽr rabanoo hyb nꞌaa bë hã. Bë ky nꞌaa tapa manä daap hẽ ta wób. Bë hꞌyy gadeja dajẽẽr bë wahë nꞌaa bë hã repꞌaak do hã, bë hyb nꞌaa hũũm manä ti bahä̃nh —näng mä Jowãw sa hã.

Nxa²ha¹te¹ so³ta²to² nũ̱³ka̱³txa² ĩ³wã̱³txi³ti³an¹jau³kxai³lu¹:— Txa²nũ̱³ka̱³txi³nãu³xa²sa¹. Ĩh¹nxe³sxã³ o²la³kxi²sĩn¹te³la¹ji¹wi¹? Ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxa²ha¹te¹:— Nũ̱³kxũn³txi³ yen³kxa² sa²so¹kxai¹yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Yah³lxi¹nha²kxai³ a²nũ²a² ko̱³nxe³te²lo³jah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Yah³lxi¹nha²kxai³ yen³kxa² ũ³yho³hi²nxa²lxain¹txã³nxa² hãi¹sxã³ ĩ³ka³li³jah³lxi³hẽ¹li¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Haiyaharenai sorarenai tehitiya axitene: — Hoka wiso, xoare ite wisomehena? nexaha.Hoka João nita ihiyeha: — Awa atyo haiyaharenai noloxa xiya iniyalahare xiyomokarene kakoa, exahe maoserare xiyakaini etahi xoaha kakoa. Hoka maika xihalaharehena xoloxa xaresebetitereharenai kakoa.

Vahararana vahojaha adani sorara jaboni, vanana'dohi'aha:—Harivani, nahina-ra koda bana bada ani'aki hari, jaharikia Deus haria arakharia kaimoni?—Hari'a vahoariha vakadibadani asohirini-ra avanaathidanoarari'imarini vakadijiniro-ra avarakhara kaimoni avakadiania. Khai vani'a avakadibadani abosini kajinironi ipohini avagathaniki — niha ada João Batista.

Sodadutsa niwatihi ipe niaha:— Hawa skaraba katsa kino tsimaha — niaha. Suão tihi:— Batu kytsa okyrysaro ty ka okok okok byitaha ikiahatsaktsa ahapaikrẽtsa humo batu tsiaksenaha. Ahakyriukrẽtsaktsa paik paik byitaha. Sipybyrẽtsa ikiahatsa pokso batu okyrysaro zebyknaha. Batu okyrysaro humo mybarapetu tsimaha. Ahapehatsa okyrysaro ty ahabo nyny my. Anahumo hi ahakurẽtsa tynakaranaha — nikara.

Miꞌi hawyi iꞌewyte suraraꞌin wesetꞌok teran haria apoꞌiꞌatuꞌe Iuwãu me — Miꞌi hawyi uruto apuru aikotã urutunug Tupana mowepit hamo iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi Iuwãu tiꞌatuwesat — Yt ewepohari teiꞌo iraniaꞌin ekat eipyꞌahak popuo neꞌi e. Yt eheso i teiꞌo miitꞌin minug koꞌi ete e. — Waku rakat miꞌi miit eweiꞌe ro waku rakat pe e. — Yt naku i rakat miꞌi miit eweiꞌe ro yt naku i rakat pe e. Yt eheso i teiꞌo miitꞌin etiat eiporekuat pe e. Miꞌi hawyi yt naku i eweiꞌe eiporekuat pe — Uhepiat uipotpap hap saꞌup emiium yt iwato i yt eweiꞌe teiꞌo e Iuwãu suraraꞌin me.

Ápemaka húndaruhiko kixoâti:—Kene ûti, kuti kónoko vitúkea?Ina yumopâmaka Xuâum:—Hako vaheréxo ítikeinoa ne xanéhiko. Hákomaka itikóheyi koêku ne koêkuti xâne. Aúhepeinoamaka iséneu ne yé'akeye tiûketi némoenoe —kíxoanehiko.

Ãpêrã surára kẽ'ra kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'akãrã niîwã:—Ɨ̃sâ waro, de'ró weerã́sari? niîkãrã niîwã.João naâre yɨ'tíkɨ niîwĩ:—Neê ãpêrã kɨosére e'mâtikã'ya. Naâ o'ôtikã, tutuaró me'ra naâre uisé o'ô, yã'âro weetíkã'ya. Teeré ɨárã, naâ weetí'kepɨreta werê sãa dohatikã'ya. Mɨsâ wapá ta'ase me'ra di'akɨ̃ e'katíya, niîkɨ niîwĩ.

Chaynütac cachacucunapis tapuculcäla: “Taytay, ya'acuna, ¿imactatan lulapäcüman?” nil.Niptinmi: “Ama pictapis aminasacuyniquiwan'a nïtac yan'al imamanpis artilcul'a alafirsa quitacuychu. Cay lulaśhayquinu'a päguyquiwan-ari cuntintaculcay” nila.

Tawamhã da'wapéi'wa norĩ hã te duré siwi 'mahâ:— Wa norĩ hã bété, e marĩ, wa za 'manharĩ za'ra ni, ĩwẽ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te wama rob'manharĩ za'ra tõ da hã. — Ãne te sadanharĩ za'ra.Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra:— Asiptete na, rob'uiprazé hã dawi 're waibu za'ra wa'aba mono õ di za. Duré asadawa nhipese na, rob'uiprazé hã dawi 're waptẽrẽ za'ra wa'aba mono õ di za. Duré aipawa'âbâ 'wa hã 're ĩwaibui aba mono na hã asima ãma 're rowẽ pese za'ra wa'aba mono. — Ãne ma tô tãma waihu'u za'ra, da'wapéi'wa norĩ ma.


Mame Ritonõpo poe typynanohnekõ eraximãko toh kynexine. Naeroro João omiry etaryke tyya xine tõsenetupuhpitose toto João poko.—Otarãme Ritonõpo nymenekahpyry mose kypynanohnekõme, tykase toto João poko repe.

Juãw Paxis kot tanhmã Jejus jarẽnh to hã harẽnhMatêwre 3.11-12 Makre 1.7-8 Juãw 1.19-28 mããnẽn Atre 19.4Nhũm pre ã Juãw Paxisja mẽ kãm kapẽr anẽ. Nhũm mẽ kuma nẽ htỳx kêp Tĩrtũm kot mẽ pakaxyw ãm mã xwỳnhta ã hkamnhĩx.

Iuasaaki kãkiti iãtapanãtari Teoso mereẽkiti apokini. Ininiã Xoão sãpiretakiti ikenakotakasaakina, ãkixinireẽna ixinikarina:—Xoãokani Teoso mereẽkiti txataua atxiĩti? —itxanãtana ixinikanãtakitina.

Toenzepa myani kurâdo inwauntunu, koendonro modo lelâ aini awyly tiuntuduomo. Aituo âjigue aguelymo:— Messias kinwânwânkylylâ keanra awâkâ João, Deus Ingonotyby! — kelymo.

Naꞌe teko aꞌe pe oho maꞌe kwer aꞌe wà, Zuàw hexakar aꞌe wà, hurywete aꞌe wà. — Aikwez Tuwihawete uhem wà azeharomoete aꞌe kury, iꞌi uzeupeupe wà. — Ko awa aꞌe, Zuàw aꞌe, aipo tuwihawete Tupàn hemimur kar romo hekon aꞌe, iꞌi uzeupeupe wà, uzehezehe upuranu pà wà.

Mateus 3.11, 12 Marcos 1.7, 8 João 1.19-27Haꞌe jave ma pavẽ rei oarõ okuapy jogueraa jepearã. Haꞌe rami vy João re oexaꞌã okuapy opyꞌa py. Haꞌe vy aipoeꞌi:— Haꞌeꞌỹ ri ndaꞌu Cristo oiko?

Niɡ̶ijo noiigi eliodi mowalita João deɡ̶eo anigetiɡ̶ida loenatagi anodoxicetema. Meetibige le niɡ̶idi noiigi ijoa nige niɡ̶idaaɡ̶ida João Niɡ̶icoa ane niiɡ̶e Aneotedoɡ̶oji me ɡ̶odewikatidi.

João Batistava'ea renduvame g̃a epavi oyvyteri pe: “Mara'ngu po João Batista'ga Tupana'ga remimbuhurukara'ga Cristo'ga? Ga tuhẽ po,” ei g̃a oyvyteri pe ipota garura.

Kỹ vẽnh kar ag tóg ti to jykrén mũ, João to. “Ti mỹ tỹ Cristo tũ nĩ vỹ?” he ag tóg mũ sir ti to. João to ag tóg ke mũ, ag tỹ Cristo kãtĩg jãvãnh kỹ.

Upeixagwa onhemonheꞌẽ ramo, kente kwéry onhemongeta opyꞌapy-py:—Hiꞌare-ma nhahaꞌarõ Nhandejáry rembiporavo tee vaꞌe ou hagwã. Ogwahẽ vyteri paraꞌe, nogwahẽi-ma paraꞌe. João nipo raꞌe Nhandejáry rembiporavo tee voi raꞌe? Haꞌe Cristo voi nipo raꞌe, heꞌi rei João-rehe hikwái.

Tahe kia iny mahãdu raraykynyre Joaõ‑di. Kowa aõbo hãbu Kristu ihỹre.

Aipo ꞌgã nupe Juã ꞌga ꞌeramũ ꞌgã amũ ꞌupa ꞌga porogyta renupa.—Janeruwarete ꞌga remimurera ꞌga nipo kweramũ ki sa— ꞌjau ꞌgã ajaupe ꞌupa. —ꞌGa futat nipo ae katuꞌokara— ꞌjau ꞌgã ꞌupa ajaupe.

Nhym me kunĩ Bẽnjadjwỳrbê kumkati jabej ajkam aman kam õkre kadjwỳnhbê amim,—Bep birãm tãm ne ja. Birãm Djuão got Metĩndjwỳnh me bawỳr ano, me bakadjy Bẽnjadjwỳrbê kumkatimã me bawỳr ano, ane. Birãm Kritu ne ja, ane.

Mîrîrî yai pemonkonyamîꞌ esenumenkaꞌpî pîikaꞌtîton pe João yarimasaꞌ Paapaya kaiꞌma. ˻Maasa pra Paapa nîmenkaꞌpî Cristo nîmîkî pîꞌ toꞌ wanîꞌpî.˼ —Yai pra Cristo mîîkîrî, Paapa nîmenkaꞌpî pe awanî —taapîtîꞌpî toꞌya João pîꞌ.

Ha 'Iyaet yõg tikmũ'ũn te' hip, 'ĩhã Yoãm pe'paxex, hu: “'Ok nõ'õm Kunnix? 'Ok Topa te nõm yãykutnãhã xe'e'?” Kaxĩy.

Soat g̃ebum cĩcã o'e ip João ekawẽn kay.— Ite du Deus emunaẽ soat taxijo am? — io'e ip jewewebe.

Ti mꞌ hajõk do tꞌĩĩ hẽnh katꞌaa do rahꞌyy kahasꞌããp Jowãw hyb nꞌaa. Sa hꞌyyb gó mꞌ rahyb nꞌaa newëë. Sa hꞌyyb gó mꞌ raky hadoo: “Hahỹ né gꞌeeh Pꞌop Hagä Do Hꞌyyb Däng Doo, Kristo häd näng doo?”

Nxa²ha¹te¹ a²nũ²a² ya³lo³txi²sxã³ ĩ³ye³kxi²nyhain¹te³nah¹lxi¹:— Jah¹lai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² Hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lo³jah¹lo¹la³te²la¹ku². Ki̱³nhai¹. Nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Halitinai xatyahane hatyo xowaka aeroretyoa. Exahekolaha hiye hoka João motya Enore Kalorexe Aohenere aokahitaha.

João Batista athi-ra vakamithakia vanokhahaha'oadahaki ada aihotahi abono Deua bikaronaki, oniania vaabono vakani'akhamabakhiaha:—Aihotahi abono mani koda ada João Batista?

Niytahi aparakbaha batu sihyrinymyry. Suão harere humo. Sihyrinymyrybyitsa tu nikaranaha:— Aty skaraba Suão, Suão Deus zipehata ja. Tozeka ja Kiristu — nikaranaha.

Miꞌi hawyi miitꞌin hekatup kahato Tupana Mipoꞌoro Taꞌatuporekuat nuat. Miꞌi pote teꞌeruwanẽtup kahato Iuwãu kape — Pywo apo Iuwãu ni Tupana Mipoꞌoro Aiporekuat nuat putꞌokꞌe sio yt iꞌatuꞌe teꞌeruwanẽtup hawe.

Koyuhôa Xuaum Mbátita itúkeovo koitóvoviti ne Jesus(Mt 3.11-12; Mk 1.7-8; Xu 1.19-28)Yoko enepohikoneko xâne, koati ainóvoti kuxoíxoatine símea ne páhoe Itukó'oviti koíteovo xâne. Ká'aye koéhiko isóneuno Xuâum: “Énomonemea ne Mésiya, páhoe Itukó'oviti koíteovovi? áko'o pó'itimea” koe isóneunoahiko.

Masá João bu'esére tɨ'órã, ɨpɨ́tɨ wãkûkãrã niîwã.—Apé tero weégɨ João Õ'âkɨ̃hɨ besé'kɨ Cristo marî yoakã́ yuû kue'kɨ niîsami, niî wãkûkãrã niîmiwã.

Caynu allinta limaśhanpïmi llapan nunacunäpis: “¿Paypisćha Diospa Caćhamuśhan Salbacüca?” nil pinsapäcula.

Tawamhã, Zuwã hã ma tô te te dama 're rowasu'u, Danho'reptui'wa, za we ĩmorĩ na hã. Tawamhã te dasima nharĩ za'ra ni, ãne:— Ãté wanho'reptui'wa da hã romhutu na, te za wei mo. Ãté Zuwã hã, wanho'reptui'wa. — Ãne te dasima nharĩ za'ra ni.


Naeroro ynara tykase João eya xine,—Arypyra, ywy kara, nakuaka rokẽ oẽpurihkatorỹko ase. Yrome imepỹ oehnõko mana ymotye kuhse exikety. Tuisamehxo mokyro exiryke isãtajã onymyhpokara ase, ihxike jexiryke, ymotye aexiryke. Mame Ritonõpo zuzenu kurã ekarõko oya xine mana. Otuarimapotorỹko mana zae oehtohkõme.

Hãmri nhũm amnhĩ tã ã mẽ hamaxpẽr anhỹr ã mẽ omu hãmri nẽ mẽ kãm amnhĩ tã aprã nẽ mẽ kãm:—Nà pa hkêt. Na pa hte ãm Tĩrtũm mã gô pix o mẽ hkrã kumrãr o ri ixpa. No koja tokyx ixpãnhã Tĩrtũm kot mẽ pakaxyw ãm xwỳnhta tãm mẽ pahwỳr pôj. àhpumunh tỳx o kot ijakrenh jakamã na pa hte ãm kukwak ri ixpa nẽ hã ixpijaàm o ri ixpa. Tĩrtũm kot mẽ pakaxyw ãm xwỳnhta koja mẽ awỳr Karõ rẽ nhũm mẽ akaxwỳnh mã agjê ka mẽ ỹ hã tãm ri amnhĩ nhĩpêx rãhã ho ri apa. Nom kormã mẽ kot tãm amnhĩ nhĩpêx hkêt xwỳnhjaja koja ja hã mẽ omu hãmri nẽ mẽ hipêx o te kuwy kot mẽmoj to kaxàr par pyràk o mẽ hipêx.

Ininiã Xoão:—Ãparaaãnokara nipatxisatai hĩte. Nota tikini apoãkari patxisataiko hĩte Erekari Matamatakotiã, xaminaã pakini. Apiatakari itxaua iua. !Apakata iua takote napokini ikiti mata nimakatxakini ĩkapani, kotxi iua apiata. Nota poiãoka. Imakatxakari himaerekani, itxiko metao ãki auakari arikini atoko.

Aituo myani idânârâ eyanmo João aguely:— Âese eagonro Deus wâgâ aguenri. Ton-honreim ise mâkâ, iemyenro keba. Mâkâ ise yakadâ kuru ton-honreim. Ihuru kâingokehoem, ihuru etary ekâjiguerin-em witoenlâ nudupa lâgâlâ. Urâ parugue batiza âenimo, Deus izepa ato amânhetomobyry wâgâ tâjityenze mawylymo mâenehon-homoem, inakanhe amidylymo imoimbyryem mawylymo mâenehon-homoem warâ. Mâkâ âeni ise Deus Ispiritury xudunri, eynynâ mawylymo xutuhoem. Inakanhe amitomobyry xygakeze, peto wâne saxium tyaduânse âpa ezay myaraIlâ ume tâwaneinhe sanâtyby modo myakâwâm adakobâni modo ihuru etary ekâjigueim, etyim, ihuru igokeim warâ..

Aꞌe rupi uzeꞌeg Zuàw teko wanupe. — Apumuzahazahak ꞌy pupe ihe, Tupàn pe pezewyr haw hexak kar pà purupe ihe. Awa heraikweromo ur maꞌe ràm aꞌe, ikatuahy weraꞌu ihewi aꞌe. Pemuzahazahak putar aꞌe nehe. Napemuzahazahak kwaw ꞌy pupe aꞌe nehe. Wekwe Puràg pupe tata pupe pemuzahazahak putar aꞌe nehe. Aze tuwihaw ikàg tuwe aꞌe, hemiruzeꞌeg ukwaraw ixapat ihàm izupe aꞌe wà. Tuwihaw heraikweromo ur maꞌe ràm aꞌe, ikàg weraꞌu ihewi aꞌe. Aze mo akwaraw ixapat ihàm izupe ihe, hemaranugar mo izuwi ihe, iꞌi izupe.

Haꞌe ramo João aipoeꞌi haꞌe javive pe:— Xee anhetẽ yy py rive romongarai vaꞌe. Haꞌe rami teĩ ou ꞌrã peteĩ xegui yvateve vaꞌe. Haꞌe vaꞌe gui ma xeꞌyvyĩve ete vaꞌe vy ndaꞌevei ipy regua xã ajora aguã voi. Haꞌe ma penemongarai ꞌrã Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ reve, tata py guive.

Pida João meetiogi iditawece, “Ǥadilegenita ninyoɡ̶odi. Pida enagi anida loniciwaɡ̶a caticedi ee. Ajakadi me jaxawatece, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a me jowilece liwelatedi, leeɡ̶odi eliodi me ɡ̶oneɡ̶egi, aiciagi. Idi ane yajigotediogi Liwigo Aneotedoɡ̶oji, idiaaɡ̶eledi niɡ̶ina akaamitiwaji baɡ̶a iloikatidi, micataɡ̶a daɡ̶a yalegi noledi.

A'ero João Batista'ga ei g̃a pe:—Uhu po ti ga nehẽ – kiroki ga ji hohe hete huvihavuhuhetero g̃waramo, ei João Batistava'ea. Ji ki a'e te ako tehe. Jihi opomobatiza yhya pyvõ jate. Nahã ji ikwahavukari g̃a pe pepohira pejikote'varuhua hugwi pendeaporog̃ita rerojijyja reheve pendekokatua reheve. Gaha po ti pe pojykauka Tupana'ga ra'uvapyryva pe aerẽve'ga nehẽ. Nahã po ti ga pendekote'varuhua mombigukari pe mombyryvuka nehẽ, ei João Batistava'ea ga mombe'gwovo g̃a pe.

Kỹ João tóg ag mỹ: “inh pi(jé) tỹ Cristo nĩꞌ,” he mũ. “Goj hã tỹ sóg ãjag kygpég tĩ. Inh nón tóg kãtĩg mũ, Cristo ti, ha mẽ. Inh kãfór ti nĩ. Sỹ tỹ ti camarada nĩnh ke vẽ vẽ, sỹ ti pẽn né kunũ jé, ti pẽn to ró ti. Hã ra sóg tỹ ti krẽm pẽ jẽ. Ẽn vỹ tóg Topẽ kuprĩg jẽnẽnh ke mũ, ti tỹ tỹ ãjag jagrẽ nĩ jé, kỹ tóg pĩ jẽngrẽ ri ke nĩ. Ti tỹ ãjag kygpenh ken hã vẽ,” he tóg, João ti. mũ, ti tỹ tỹ ãjag jagrẽ nĩ jé, kỹ tóg pĩ jẽngrẽ ri ke nĩ. Ti tỹ ãjag kygpenh ken hã vẽ,” he tóg, João ti.

Ha João Batista heꞌi enterovéa-pe:—Xe katu oromongarai y-py. Ou-ta peteĩ vaꞌe xe rapykwerigwa ipuꞌakave vaꞌe xéhegwi. Amboete eterei-gwi íxupe, atĩ ambaꞌapo hagwã íxupe. Haꞌe niko nane mongarai moꞌãi xe oromongaraiha-rami. Haꞌe niko ombou-ta nde-vy Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe omohynyhẽ hagwã nde pyꞌa erehupity hagwã nde rekoha porãrã. Temimombokwe jahapyha-rami ave ombou vaꞌerã tata nde reko tujakwe peꞌa-vy ndéhegwi, heꞌi Hesu rekorã mombeꞌu-vy João Batista.Heꞌi ave:

Tai heka Joaõ rarybere: —Jiarỹ heka bedi araratisebenyreri. Ijõ wahewo‑ribi kanakre tahe woratyre inihikỹ rarekre. Tii heka awityhy rare. Jiarỹ heka raixỹruwãhãre iwataana aritake lau. Tii heka akanaratisebenykre Deuxu Tyytybytyhy‑di. Heòty‑di tule wahe.

Aipo ꞌgã ꞌeramũ Juã ꞌga enupa. Aꞌeramũ ꞌga ojeꞌega ꞌgã nupe:—Naani. Naae katuꞌokara rũi je. Naje rũi ꞌga remimurera— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe, aipo ojeupe ꞌgã ꞌeramũ. —Naani. Janeruwarete ꞌga remimura ꞌga ꞌã kũimaꞌeeteetea te— ꞌjau ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe. —Je naani. Je akoteeꞌi maꞌea te. Apoat te je ꞌga tekou— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —Je ꞌã aꞌjea futat apymĩ pẽẽ ꞌy pe tekou. Aꞌere je rewiri ꞌut maꞌe ꞌga te Jarejuwarete ꞌga ꞌAgesage muri pẽ nupe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau. —ꞌGa te amut ꞌUwarete ꞌga ꞌAgesagea werowiaaramũ pẽ nupe. Werowiareꞌema ꞌgã nupe te ajee ꞌga namuri futari Uꞌaga. Wereko tywerete futat nipo ꞌga ꞌgã.

Nhym kam Djuão me kunĩmã kum,—Mrãmri ba ne ba ngônhmãbit me ajangij. Nhym bep itotokbê me'õ bôxja. Me'õ tãm ne raxo kute ijakrenh, kute ijakrenh mexi. Bãm te irax ne 'ã inhibôn ije kum parkà 'ãpre bônh ne o itẽm prãme. Bep ãm ren irax ne ba ren arỳm kum apê. Nhym bep kati, ãm ingrire. Nãm raxo ijakrenh mex ne. Tãm ne arỳm bôx 'ỳr. Djãm ngônhmã kute me ajangjênhmã? Kati. Tãm dja bôx ne kam me awỳr Metĩndjwỳnh Karõ jano, me katàt amrãnhbit'ỳr dja ano, kute ar me ajo bamã. Ne kam me ajaxweja kute kuwymã me arẽnhmã.

Mîrîrî epuꞌtî tîuya yeꞌnen Joãoya taꞌpî tamîꞌnawîronkon pîꞌ:—Uurîya ayenpatakonakon tuna ke neken. Tîîse tiaron yiꞌnî pîꞌ man uyeꞌmaꞌpî pîꞌ, ipîkku pe tîweꞌsen uyentainon. Mîrîrî yeꞌnen uurîya mîîkîrî pisaꞌsaꞌ yewa yeuka eserîke pra awanî, itarumaiꞌpî pe wanî yeꞌnen. Mîîkîrîya amîrîꞌnîkon ˻imakuiꞌpî rumakatîponkon˼ yenpatakona kupî sîrîrî Morî Yekaton Wannî enatoꞌpe ayesaꞌkon pe. Moropai apoꞌ ke eesenpatakonakon kupî sîrîrî. ˻Mîrîrî warantî ikupîiya tamîꞌnawîrî imakuiꞌpî moꞌkapa kaiꞌma.˼

Ha Yoãm te tikmũ'ũn pu hãm'ãktux 'ũxeheh, hu:—'Ãte 'ãp-tox pix, pa' nõy nũn putup, tu' ka'ok, hak mũn pu'uk, tuk kopaxux hãk yũm putup, nũy tu pataxax koah, pãyãk-tõgnãg, huk yãyhãhup. Nõ'õm te Topa Koxuk yĩxõnnãp-tup, puyĩy 'ãkuxa ka'ogã', nũy 'ãkuxa kummuk tupmã', tu' yĩpkox 'ohnãg xop nõap-tup kuxap hã.

G̃ebuje João o'jekawẽn soat pe.— Õn ma eymubatisasan idibi be — io'e. — Wara'acat pit omuyku. Obodi ma ixe ya'õbuyxi. Soat podi ma ya'õbaca. Õn pit ajo pẽg̃ap g̃u cebeam? Cedag̃ g̃u kuka oce ixe a'õbuywatwat'ukan, obog̃ g̃u buye. Õn ma eymubatisasan idibi be. Ixe bit Deus biõg̃buk g̃uõm eywebe ya'õ dag̃ eyeku am. Ixe dak ipiat supi'ajoat eywebe cũg̃ ma eyeku am.

Ti mꞌ Jowãw ky hadoo sa hã:—Ỹ ti hỹỹh, bë ỹ nu gemuun naëng me. Ti awät da takꞌëp hyb nꞌaa jawyk do bahä̃nh ỹỹ. Hã ỹỹ, ỹ hyb nꞌaa sakog its ta hã. Ti hyb nꞌaa dooh ỹ haja bä ta tsyym suun kabo nꞌaa ỹ do bäPꞌooj ub sa karom rakeboo paa mꞌ sa kariw nꞌaa tsyym suun. Tii bä sa kariw nꞌaa tsyym rahetsꞌyyt. Takꞌëp hyb nꞌaa sakog its Jowãw Jesus matym gó, ta hã hẽ Jowãw hegãã bä. Ti hyb nꞌaa dooh tahajꞌas pé Jesus wë tamoo wäd bä ta hã hẽ tahegãã bä, tahanäng pé tii. —näng mäh. —Tii kä Pꞌop Hagä Do Sahee tabanoo da bë hã, tabajëë suun hyb nꞌaa bë hꞌyyb tym gó, bë tahꞌyyb mahũũm hyb nꞌaa. Tëëg hõõ hadoo me baad tabanäw däk bë hꞌyyb tym, bë dꞌ tametyy —näng mäh.

Nxa²ha¹te¹ a²nũ̱³ka̱³txa² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Txa²si³yo³na² a²nũ²a² hxi²kan¹txi³ wa³to²hi²sa²jah¹la² wxã³tu¹wi¹. Wxã³te³na¹ hxi²kan¹txi³ wa³to²hi²sa³ha²kxai³ a²yu³kxa² yu³wi²kxi²nha²ka³lo³a² sa²ta²la³kxi²nũ¹ha¹kxe³su² hxi²ka¹nhĩ̱²nxa³nha²wi¹. Nxe²nxa³ha²kxai³ ĩ̱³yau³xa² ũ³hũ̱¹kxi²sa²sai¹nx2ta¹ju³ta² hxi²ka¹nhĩ̱³na¹wi¹. Txa²si³yo³na² wxã³jah¹lai²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³jxah¹la² ũ³hũ¹nx2ti³ha²kxai³ wxa²ẽ¹nãu³ai²na² ã³nhxan³ka²ti³nx2ti³ha²kxai³ nxe³jah¹lo²su² na³li¹.

Xakore hoka João nexa tyotya ihiyeha: — Natyo atyo nabatixaita xiso one kakoa. Xakore hoka hatya atyo kaokehena noxahehare, hoka maisaiya natyonae aliyakere namaxolaita ikijitini nanohi, hatyo atyo noxahehare hoka. Hatyo atyoite batixahena xiso Isekohaliti Waiyexe exahe irikati xoaha kakoa.

Oniaroa, João Batista va'ora ni'aha:—A'onira okanaki ho paha bodinia. Khaki bana ada hoariha, ka'da'di ka'oa ada ovari. Hovani kidihonai abono ho. Arafiaki ida kidihojai asohika'oani. Kodihojai jahani fori hirihi ida kidihojai jahani arafiaki, kaba'i hora nagathogathovini oakodiara kaimoni. Ovaria bikaronaki ada Ma'onahai Jahaki ija'ari va'ini-ra nahonariahihiki kaimoni. Siho kakhororoki fori hiki bana ada Ma'onahai Jahaki ija'ari kania khana. Binihimaki ida ija'ari kahojai asohiriki — va'ora ni'aha ada João Batista.

Suão aparakbaha pe nikara:— Utakta pihik ty zuba pahaharasusuku. Usta mozumuta. Atahi tsimysapyrẽta myhyrizikwani. Utakta batu. Ipyrysuktsa mysibokik zeka kasikpybyrẽta. Utakta pihik ty zuba aparakbaha mysiharasusuku. Atakta maku hi Kiristu Deus zipehata Deus hyrikoso ahabo mynasik myzipeha. Deus hyrikoso rika wata ahabo mynasik. Hawa miwa rika humo amypubyri nawa Deus hyrikoso humo tsimysapyrẽna ty zuba pahahyrinymyry myspirikporẽtsa tsimoziknaha. Deus hyrikoso mynasikze ikiahatsa tuk mynapykyryk.

Maꞌato Iuwãu toꞌe iꞌatuepe — Uito ti yt Tupana Mipoꞌoro Wuatꞌi Ywania Ehakyeraꞌat hanuat i e. Taꞌi uito yꞌy wuat woꞌosetꞌok hat neꞌi maꞌato Miꞌi Miit wẽtup ok wyti aru poꞌog wakuat uikawiat raꞌyn e. Uhewaku hap uiat yt putꞌokꞌe hin i heropat hanuat e. Uhewaku hap yt putꞌokꞌe i Tupana Miꞌairo Wuatꞌi Miitꞌin Porekuat nuat py sokpe saity pok hamo e. Uito yꞌy wuat yn woꞌosetꞌok hat maꞌato Tupana Mipoꞌoro Koro ti aru topotsetꞌok miitꞌin Tupana Pãꞌãu wo raꞌyn e. Maꞌato yt eweimohey i Imipoꞌoro pote ehatyꞌi hatyꞌi hap yn topyhuꞌat Tupana kaipywiat e. Taꞌi yt eweimohey i Tupana Mipoꞌoro pote aria wo ehetꞌok hap haty hap ewywuat tutunug e.

Ina kixoáhiko Xuâum:—Kaná'uti ánjikeopinoe ya úne iháke Itukó'oviti, itea keno'ókotinemo koati hána'iti teyonéti ya undíke. Muhíkova anjí'okeova ngúxeinoa imo perékatana, ako omóndokea. Énomonemo ahíko xanéhiko haînati ya úne itea ya xunákoke Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti. Yoko kutí koetimo otuko yúku ne xunáko kasása'ikea.

Naâ tohô niisére masîgɨ, João niî pe'tirãre a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Yɨ'ɨ̂ mɨsâre naâ yã'âro weé'kere bɨhâ weti, du'uáma niîgɨ, akó me'ra wamê yee'. Yɨ'ɨ̂ be'ro ãpí yɨ'ɨ̂ nemoró tutuagɨ́ a'tîgɨsami. Kɨ̃ɨ̂ ãyugɨ́ waro niîmi. Yɨ'ɨ̂ pe'e kɨ̃ɨ yeé sapáture tuu weé masitigɨ weeró noho mehô niigɨ́ waro tɨ'ó yã'a'. Kɨ̃ɨ̂ pũrikã Espírito Santore mɨsâre o'ôo'gɨsami. Kɨ̃ɨ̂re masá me'ra niî nu'kukã weegɨ́sami. Yã'aróre ɨ̃hâ weero weeró noho mɨsâre ãyuró tohaáto niîgɨ yã'âro weé'kere kõ'âgɨsami.

Chaymi Juan llapanta: “Ya'a yacullawanmi bawtisapäcuc. Ya'ap ipäta śhamücämi ichá Chuya Ispirituwan ninawanpis bawtisapäcuśhunqui. Pay'a ya'apïtapis mas munayniyu captinmi ya'a mana bälïchu nï camächu śhucuyninpa watullanta pasquiycunalläpäpis.

Tazahã, ãne ma tô dama tinha, Zuwã hã:— Wa hã wa tô â na si â dawabzuri hã te aima 're 'manharĩ za'ra wa'wa. Ĩ̱za'u si te za ĩ̱ma ĩpire uptabi hã wei wi. Ĩ̱ma pire wa, ĩpara'uza wasisizé, te tãma wasihu waihu'u õ di za. Ĩ̱ma ĩpire hã wei morĩ wapsi, te za Tipẽ'ẽzani hã te te aima 're anhomri 'wa, unhama ro'o ne hã.


Mame orẽpyra João tõturuse toto maro. Omi kurã tokarose eya xine, tyyrypyrykõ rumekatohme eya xine.

Nhũm pre ã Juãw Paxis Tĩrtũm kapẽr o mẽ ahkre anhỹr o pa.

Ikara atokora itxa Xoão sãpirena õtãkikinina kãkiti. Isãpiretari erekari pirena Teoso pirena kãkitimoni.

Arâ adâkely umelâ myani, João, Deus itaumbyry nhegatuly kurâdoram. Mârâgue lelâba nhurudylymo. Ton-honre kehoem eyanmo aguely.

Amo ꞌar mehe Zuàw umumeꞌu amo maꞌe teko wanupe aꞌe, wamuzeruzar kar pà zeꞌeg puràg rehe aꞌe. Amo ae ꞌar mehe umumeꞌu amo ae maꞌe wanupe, wamuzeruzar kar pà. Tuweharupi umumeꞌu amo ae maꞌe wanupe wamuzeruzar kar pà.

Haꞌe rami vy ayvu porã omombeꞌu oikovy heta vaꞌe kuery pe, opa mbaꞌe ayvu py omongeta reve.

Odaa João ibodicaxitiogi niɡ̶idi noiigi mowidi eletidi lotaɡ̶a me yaxawatiogi, niɡ̶ina me yatemati nibodicetedi anele.

Ojipea rehe he'yiva'ea rehe João Batistava'ea g̃a mbo'embo'ei. Nahã ahe imombe'ukatui pyryva'ea Jesus'ga mombe'ua g̃a pe.

Hã kỹ tóg vẽnh kar mỹ Topẽ vĩ sér tó mũ, ag jyvẽn kỹ, João ti.

Upéixa voi onhemonheꞌẽ kente kwéry-pe. Nhandejáry Hesu rehegwa nheꞌẽ porã omombeꞌu mbeꞌu voi oiko-vy.

Aõ heka Joaõ rarybere. Sõwemy aõna aõnamy iwesele rarekemy. Dohodỹỹna wihikỹ‑di tamyreny rarybera.

Aꞌeramũ Juã ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe nũ:—Peruꞌarasig tee awi pejetywera. Pepoit pejetywer awi. Pejetywer awi pẽpoiriweramũ Janeruwarete ꞌga imoia pẽ nui— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Nãm ã Djuão memã ane. Ne kam arek memã kabẽn jarẽnho tẽ. Nãm atemã kukràdjà krãptĩo me akre. Ne mã kabẽn nyo, kabẽn mexo ar me akreo ba.

Mîrîrî warantî itekare ekaremekî tîuya yai, pemonkonyamîꞌ panamapîtîꞌpîiya tuꞌke teeseurîmatoꞌ ke. Maasa pra imakuiꞌpî teserukon rumaka toꞌya yuꞌse awanîꞌpî kureꞌne.

Tu hãm'ãktux punethok, nũy tikmũ'ũn ka'ogã', tu hãm'ãpak max 'ãktux.

Imẽn adeayũ awẽwẽm oeku João. Kawẽn idipat muwẽnuwẽn oeku.

Hajõng mä Jowãw herꞌoot sa hã. Panyyg wób gó tabehꞌũũm. Baad tametëëk sa hã. Panyyg hanäm do taherꞌoot mä sa hã.

A²nxe³jau³xa² wi¹jau³xa² yau³ka³lxa¹txi³ Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³sxã³ e³kxi²nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Xakaihena Iraiti Waiyexe hoka João aotyakijita halitinai kahare maniyata.

Hari. João Batista vara bivani'aki ida Deus monina jahaki, ija'ari-ra nava'isohi'aha Deua binofiki vakadiania.

Kyze Suão niukuru, wasania ty aparakbaha bo nipamykysoko. Niukuruze wasania ty kytsa bo nipamykysoko.

Wakuat sehay iãꞌãkap wuo Iuwãu tiꞌatunãpin Iũtãu hy ẽpe etiaria miitꞌin moweꞌeg hamo.

Énomone koéneye yuho Xuaum Mbátita. Koane ákomaka tôpi po'ínuhiko enékope xanéhiko koêku koyúhoinoa ne inámati ihíkauvoti íhae xoko Itukó'oviti.

Tohô weesé noho me'ra pehé apêye werê kasa nemokɨ niîwĩ. Tee nohó me'ra João Õ'âkɨ̃hɨ yee ãyusé kitire masaré werêkɨ niîwĩ.

Chaynu imaymanawan anyapalmi allin willacuyta willala.

Ĩwasu'uwẽ na te te 're da'apo're pu'u, Zuwã Batita hã. Tawamhã marĩ na hã ĩsimirowasu'u hã ahâ di, 're danomro wẽ mono da, te te dama 're roti mono ré hã.