Yrokokoro ynanytoase Kioso ahmõtary kuroko topohme. Morotoino yrokokoro Samoso pona ynanytone. Yrokokoro Miretu nakuataka ynanotyryhkase.

Nẽ hwỳr pôj nẽ kurũm kormã mõ nhũm apkati pa mẽ gô hipôk pê Kiw jakrenh o mõ. Nẽ hakre nẽ mõ nhũm apkati pa mẽ gô hipôk pê Sãm wỳr pôj nẽ hã pàr nhô. Hãmri nhũm apkati pa mẽ axte mõ nẽ Mĩrêt wỳr pôj.

Iuaãtaã aãpokasaaki, iuaĩkana apotorika. Ãti õti napaka atoko, anapari Kio inakori takote pokomiriĩ. Ãti õti napaka atoko, Samosi inakori pokomiriĩ aãpoka. Iuaĩkana ãti õti napaka atoko, aãpoka Mireto sitatxiti.

Târâpa xina âxiguebygueduo, kopaelâgâem ani xina sakadyly ilha Quios iwaguepa. Kopaelâgâem emedyly wâgâ ani Samosram xina saindyly. Tokalâ iguandyly sakabygueduo ani Mileto iduantaji xina saindyly.

Naꞌe uruhem oroho aꞌe wi uruata pà. Te Ki taw pe uruhem kury, ikuꞌegwepe kury. Pyhegwepe uruhem oroho Xàm taw pe no. Amo pyhegwepe uruhem oroho Mire taw pe ure no.

Haꞌe gui roove vy koꞌẽ jevy roaxa Quios ypaꞌũ katyꞌi rupi. Areꞌỹꞌi re rovaẽ Samos py, haꞌe koꞌẽ jevy Mileto py ju rovaẽ.

Igaanaɡ̶a jalataɡ̶a Mitilene, neɡ̶eledi noko ja inoxiwicaɡ̶a lidelogo ane liboonaɡ̶adi Quios. Neɡ̶eledi noko jeɡ̶ejoɡ̶ota lidelogo ane liboonaɡ̶adi Samos, odaa neɡ̶eledi noko jeɡ̶ejoɡ̶ota nigotaɡ̶a Mileto.

Pea hugwi ore hoi. Ko'emame ore vahemi ypa'ouhũ me Quios pe. Ko'emame ore hoi ojipe'i pe Samos pe. Ko'emame ore hoi cidade de Mileto pe.

Tá pa kỹ ẽg tóg tỹ vaj kỹ goj vãso tỹ Quios kakãm krỹg mũ. Tỹ vaj kỹ ẽg tóg goj vãso tỹ Samos to hã nũgnũr mũ, kỹ ẽg tóg tỹ vaj kỹ cidade tỹ Mileto tá junjun mũ sir.

Upe-gwi orosẽ jevy y-rupi oroho-vy. Ikoꞌẽ-my orohasa Quios ykõi yke-rehe. Ikoꞌẽ-my jevy orogwahẽ Samos ykõi-my. Ikoꞌẽ-my jevy orogwahẽ oroho Mileto tetã-my.

Imytxubiòwa tahe Kio hãwãko‑txi rehemynyre. ijõ txu tahe Samosi hãwã‑ki rehemynyre. Ijõ tahe rehemynyre Mitilene‑ò.

Kamẽsĩete te oroia jui nũ. Aiꞌiwe ore orokwapa ꞌypõꞌõũũ pyu, Kiosi ꞌjawa ꞌypõꞌõũũ pyu. Aiꞌiwe ore orokwapa ꞌypõꞌõ mũ pyu nũ, Samosi pyu nũ. Imuapyra ꞌara rupi ore arawau orowaẽma Miretu ꞌjawa jemiar ipe. Peu futat ore orojekoka. Peu futat aruꞌjãu oropytau.

Ne kam ajte ngôkôt tẽ. Tẽ: nhym ar ijã akati. Bar ajte tẽ:n arỳm apêxtibê Kuju'ãnh tẽ. Ne ajte tẽ: nhym ajte ar ijã akati. Bar tẽ:n arỳm apêxtibê Xamu'ãnh tẽ. Tẽ:n kam arỳm krĩraxbê Krodjirkam bôx. Ne kam amikrà:n kam ajte ngôkôt inox ne mõ. Nhym ajte ar ijã akati. Bar kam tẽ:n arỳm krĩraxbê Miretukam bôx.

Miarî pai anna wîtîꞌpî erenmaꞌsaꞌ pe. Aminke pra Quio wono pîꞌ irîꞌpîkîrî anna wîtîꞌpî. Tiaron wei yai Samos po anna wanîꞌpî. Mîrîrî tîpo tiwin wei anna erepansaꞌ pe Mileto peyakî pona.

Tuk mũg mõg mĩpkox hã, tu Kiox hã' yẽn, tu hãptup nõy kõmẽn Xãmõy tu' mõxaha', tuk mũg mõg, tu mõktu mõxaha kõmẽn Mĩnet tu'.

Ocejẽm Mitilene ka bewi. Kuyaje ocajẽm tip'aweroro weg̃ũn. Tip'aweroro butet Quios i osunuy. Kuyaje ocejemũg̃ wara'at tip'aweroro be. Ixe tip'aweroro butet Samos i osunuy. Kuyaje ocajẽm Mileto ka be.

Jatꞌiip hadoo ãã tsyym kasok ẽnh, ãã kaja hõm kän tsyt dëëg hã Kiw häd näng do nedaa bä. Jatꞌiip hadoo ãã batsëg hõm kän tsyt dëëg hã, Samos häd näng doo hẽnh. Jati pé ãã kaja hõm kän panang Mirét häd näng doo bä kä.

Ã³ya²sã³wi¹sã²nha¹ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ a³li³xi²nha¹hẽ³la². A³lan²ni²nũn³tãu³a² Ki²os²ko³xa² ya̱u³son³sxã³ ka³nxa³hi²nha¹hẽ³la². Nha¹ka³tu̱³ ka³nxa³ha²ta²nũn³tãu³a² Sa²mos²ko³xa² ã³ya²sã³wih¹nha¹hẽ³la². Nxe³nha¹nũ²la² a³li³xi²nha¹nũ²la² a³lan²nũn³tãu³a² Mi³le²to²thĩ³na² ya̱u³son³sxã³ ã³ya²sã³wih¹kxi²xai³nha¹hẽ³la².

Hatyaoseta kamaetali hoka wijiyehitiya nalita, wiyane iyolirotikoa tyaohenere Quios haliya wijiya. Kamaetali hoka wiyane wahikoa Samos nali, nikare kamaetali hoka wiyane Mileto nali wahikoa.

Aka'ajihi'ianahi, ka'afokajomani Quios kajoviri kaoniki kakaaraboni maakarinia akaradaha'ihi.Mahi hoariha Samos sidaji adamininia akakhano'ihi. Aka'ajihi'ianahi, mahi hoariha Mileto sidaji adamininia ako'omisi'ihi, agaimoraha'ihi.

Estuba tsikurunahaze tsikzikdihi bo bybybyu tsikaha. Tsikzikdihi Kois inarokoha. Estuba tsikurunahazoze usta tsikzikdihi bo bybybyu tsikaha. Samo inarokoha. Estuba tsikuruzonahaze Miretus myskeporokwy bo tsikumunaha.

Itote pyi urutuwat i raꞌyn. Heꞌihotꞌok pe urutokokaꞌat ywypyiꞌa Kiu e hap rãpe. Miꞌi hawyi meiũran urutuwehik tawa Samui pe. Miꞌi hawyi urutopyhuꞌat tawa Tokiriu pe. Heꞌihotꞌok pe putꞌokꞌurutoꞌe tawa Miretu tote.

Yaneko po'ípone káxe, vukopeâne Mitíleni, ina hunonêo uti kali poké'e koéhati Kíyo kukúkeke úne. Poéha káxe ikéne, vitópono Sâmu. Poéhapoakomaka káxe ikénepo, ina símo utíya Milêtu.

Toopɨ́ ehâ, ape nɨmɨ́ yɨ'rɨáwɨ Quio wamêtiri nɨkɨro pɨ'topɨ. Toopɨ́ kãrí, ape nɨmɨ́ yɨ'rɨáwɨ taha. Yɨ'rɨáa, ehâwɨ Samo wamêtiri nɨkɨropɨre. Toó yɨ'rɨáa, ehâwɨ Trogílio wamêtiri makapɨ taha. Toopɨ́ kãriwɨ́. Ape nɨmɨ́ wa'â, ehâwɨ Mileto wamêtiri makapɨ.

Chay wäla Quio malcap chimpanpä pasayalcalmi walantintá Samos malcäman ćhälälí. Chayćhu Pablo: “Jerusalenćhu Cusicha Fistäman ćhänämi puydin. Yan'aćh Efesocta yaycuycul'a cay Asia-lädullaćhu dimuräcüman” niptinmi chay walantinnin dirichälälí Mileto malcäman, manaña Efesoman yaycul.

Tawamhã taha na wa oto ai'aba'ré ni, Mitireni na 'ri nho'õmo nhisi u. Awẽpsi, ma tô duré uba'rene hã waré wara, Ti'osi na rob'ré za'iti nhisi wa'wai baba. Tawamhã awẽ amo na ma tô wi, Samo na rob'ré za'iti nhisi u hã. Tawamhã awẽm na si wa tô oto aihutu ni, Miretu na 'ri nho'õmo nhisi u hã, uba're nhimizahârizéb u.


Pauru osekazumatopõpyry Jezu poetory tomo aEpezu poMorarame Miretu po Pauru ahtao imehnõ tonyohse eya Epezu pona, Jezu poetory tõ tuisary eahmase, tyya toto ytotohme.

Pawre kot Epes kamã Kris kwỳjê mã amnhĩ jarẽnhTã pa mẽ Mĩrêt wỳr pôj nhũm Pawre amnhĩ wỳr Epes wỳr Jejus kwỳ jahkre ho mẽ pa xwỳnhjê hã karõ.

Xesosi Sãkire Auiãkani Auĩteakori ÕtãkikikoIniniã Paoro Mireto sitatxiti auakasaaki, iokanapireta Épeso sitatxitimoni. Ipĩkapiretana Xesosi sãkire auiãkani auĩteakori.

Éfeso donro Jesus einwânni modo iwymâry agâ Paulo aguehobyryMiletodâ tataylâ ani Paulo âjitaumbyguely Éfeso donro Jesus einwânni modo iwymâry modoram:— Âetaungâ xarâ Miletoram. Inepa yagâ oxiodaungârâ — kely.

Uzeꞌeg Pawru uzeruzar maꞌe Ew tawhu pe har wanupe aꞌe kuryAꞌe rupi Pawru omono kar uzeꞌeg aꞌe wi Mire taw wi kury, Ew tawhu pe har wanupe kury, uzeruzar maꞌe waneruzeꞌegar wanupe kury. — Pezur xe hepyr nehe ty wà, iꞌi wanupe.

Mileto py Éfeso pygua igreja re opena vaꞌe kuery omongetaagueMileto tetã gui Paulo oenoĩ uka Éfeso pygua igreja re opena vaꞌe kuery.

Paulo eo loniciwaɡ̶a niɡ̶ijoa laxokodi ɡ̶oneleegiwadi lacilodi lapo loiigi Ǥoniotagodi anoicoɡ̶oticogi ÉfesoNiɡ̶ijo Paulo midiaaɡ̶i nigotaɡ̶a Mileto, odaa ja dienaɡ̶atiogi niɡ̶ijo laxokodipi lacilodi lapo loiigi Ǥoniotagodi manitaɡ̶a nigotaɡ̶a Éfeso. Eniditiogi migotibeci odakapetege.

Paulova'ea onhi'ĩ Éfesopeva'ea peMileto hugwi Paulo'ga onhi'ig̃a mondoukari Éfesopeve'g̃a pe tuhu ti g̃a ji pyri javo g̃a pe.—Tanhi'ĩ na'ẽ ti Jesus'gareheve'g̃a ndepiakatuhara'g̃a pe, ei ga.

Paulo tỹ Jesus mré ke ag mré vĩMileto tá nĩ kỹ tóg Éfeso ra vẽnh vĩ jẽnẽg mũ, Paulo ti, kófa ag mỹ, Jesus ki ge kỹ nỹtĩ to pãꞌi ag mỹ, ag kãmũ jé.

Paulo onhemonheꞌẽ Éfeso tetã mygwa, Hesu reroviaha rerekwa-peHa upéi katu orogwahẽ oroho-vy Mileto tetã-my. Orogwahẽ ramo upe-py, Paulo omomarandu uka Éfeso pygwa-pe ou hagwã ore ha-py. Upe Hesu nheꞌẽ renduha rerekwa-pe ohenói uka ou hagwã.

Tahe Miletu hãwã‑ki rehemynyreu, dohodỹỹna matuari mahãdu tamy he rarariòwyre tamy rarybekremy hãwò‑ò kedehemynykemy. Tahe Efesu‑ribi ditehemynydeu, kia tamy rarybere:

Paulo ꞌga ꞌeawetMiretu ꞌjawa amunaw ipe owaẽm ire Paulo ꞌga ojeꞌega monou Efesu pe, Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã ꞌwyriara ꞌgã nupe: “Peꞌje pejejua je pyri. Taporogyta pẽ nupe ꞌjau”, ꞌjau ꞌga ojeꞌega monou ꞌgã nupe.

Bar krĩraxbê Miretukam bôx nhym Paur arỳm amũ krĩraxbê Epexukam memã amikabẽn jano. Nãm memã kum,—Gê amrẽ me kute Jeju nhõ me jao ba djwỳnh mõ. Me kute amim Jeju mar ne kôt ar aben pydjio bajao ba djwỳnh amrẽ mõn ipumũ, ane.

Miarî Mileto po siꞌma Pauloya soosi esanon Éfeso ponkon yanno meꞌpoꞌpî toꞌ yarakkîrî teeseporîpa kaiꞌma.

Paot te hãm'ãktuxTu kõmẽn Mĩnet tu' xip, tu 'Ep yõg tik pẽnã max xop xãnãhã',

G̃ebuje Paulo Éfeso ka watwat o'tomuwã Mileto ka be bima- -Jesus kay itabucayũ kukukayũ. Mileto ka Efeso ka tẽg̃ ma o'sukadop. O'tomuwã ip tot am jekay.

Ti mꞌ, Mirét bä naa Paw-Ro mejũũ ranaëënh hyb nꞌaa Epeso bä habong do Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa.

Pau²lah³lo²nu¹tai²na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³jau³su²Nxe³jut3su² E²fe³so³thĩ³na² Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² yxo²ĩ²ain¹te² nũ̱³ka̱³txai³tã² a²hxi²kan¹ta² wxã³si¹hain¹jau³su² ĩ³kaix1so¹na²hẽ³la².

Paulo Xakaihakala TahiPaulo Mileto nali tyaonita hoka kawisa iraiti tyakekoterenae nityohalitiranae Éfeso nali tyaoniterenae ahalakoatyahene maheta.

Paulo vara ni'ianakiHari. Mileto sidajia hojaha ada Paulo, bikarona'ihi ida athi, Éfeso sidaji vahojaki-ra va'ora kaboa'iha ada Paulo, Jesus Cristo kaija'ari vanava'isohiva abono kidiania vikhara kaimoni. Kanapajahikhamariki ida Mileto sidaji, Éfeso sidajia.

Pauro Sesus tuktsa sispirikpohonahatsa Epeso ezektsa bo nipamykysoko.Pauro Miretus eze tuze mektatu zipeha. Ipe niy:— Epeso bokta! Sispirikpohotsa Sesus tuktsa pe tsimy.“Pany Pauro bo tsinakozorenahaktsa! Miretus bo tsimahaktsa!” tsimy — niy.Yhỹ niy. Miretus Epeso harape pauk baze tu niy.

Miꞌi hawyi tawa Miretu pyi toiꞌatukaykay tuwewawi Iesui mohey haria akag koꞌi. Tawa Ewesu piaria toiꞌatukaykay.

Poûlu ya Milêtu simôa inuxínoti ítuke Itukó'oviti ukeâti ÉfezuKoeku vókea ya Milêtu, pahúkoa Poûlu iháxikoponeovo ne inuxínotihiko itukéti imokóvokutike ya Éfezu.

Paulo Éfesokãharã Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́re werê tɨo'ke niî'Miletopɨ niîgɨta, Éfesokãharã Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́re Paulo kití o'ôo'wĩ:—Toopɨ́re wa'á wee'. A'topɨ́ yɨ'ɨ̂re põo tẽrí uúkũrã a'tiá, niî o'ôo'wĩ.

Pablom Efesop puydï chalapacünincunacta willapaycunÑatac chaynu niyalpis cay Miletopïtam Efesoćhu caminaycücunäta ayächila.

Paru hã Épézu ãma da'madâ'â'wa norĩ ma, te te ĩrotizé wasu'uTawamhã Paru hã Miretu ãma sãmra ré, ma tô da'mazatõ, Épézu u, ĩsazei'wai 'madâ'â'wa norĩ zô ĩtẽme si'aba'ré da.


Mame mokaro tooehse ahtao imaro xine tõturuse ynororo tynenehpotyã maro. Ynara tykase ynororo eya xine,—Juaro matose. Pake tarona oehne oya xine Jezu poko ãmorepase xine. Oesẽkõme jexiry se pyra exiase, ynoro rokẽ Kuesẽkõme exiryke. Jezu omipona pyra oexirykõke roropa yxitase. Itamurume eanahtoase jorihmapory se juteu tõ exiryke.

Hãmri nhũm mẽ man mẽ ixwỳr mõ nhũm Pawre mẽ omu nẽ mẽ kãm amnhĩ jarẽ nẽ mẽ kãm:—Nà ixte mẽ amã amnhĩ jarẽnh kaxyw na pa mẽ atã karõ. Ra mẽ ate tanhmã ixte amnhĩ nhĩpêx to hã ixpumunh mex. Wam mẽ awỳr As wỳr ixpôxta ã ka prem aprĩ hã ixpumunh mex nẽ. Na pa pre mẽ akôt ri mẽ amã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ri ixpa. Te ixpê mẽ amã ixàpênh xwỳnh pyràk. Nẽ Pahihti Jejus mã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ri mẽ akôt ixpa. Nẽ ixkwỳ Ijaew kwỳ kot Jejus kapẽr kaga hã mẽ omu nẽ ixkaprĩ nẽ inhmỳr o ixpa. Nhũm prem Jejus ã ixtomnuj pa amnhĩ xà htỳx kamã ijamak o ri mẽ hkôt ixpa.

Ninoa apokasaaki, Paoro misãkiretana ninoa:—Himarotari merepitipanika Ásia tixini napokasaaki, eereka hĩtekata nauakasaaki, himarotari ikiniõtika nauini hĩtekata.

Saintuomo ani Paulo aguely eyanmo:— Nhaum, tutuzelâ âmaemo idânârâ awitobyry. Ásia eynynâ yaintobyryenlâ ani,

Ipyr wahem mehe uzeꞌeg wanupe kury. -Az ywy rehe hehem mehe arer we aiko pepyr ihe. Ko ꞌar rehe napytuꞌu kwaw pepyr hereko re ihe.

Oĩa py ovaẽmba ma ramo aipoeꞌi haꞌe kuery pe:— Peẽ peikuaa porã marã rami pa peẽ kuery reve aikoague Ásia py avaẽ ypya ára guive.

Igaanoɡ̶otota, odaa jeɡ̶eetiogi, “Niɡ̶ida makaamitiwaji owooɡ̶oti anodaaɡ̶ee yewiɡ̶a ijoatawece niɡ̶ijoa nokododi minaaɡ̶ejote makaamitaɡ̶a, niɡ̶ijo maleeka janoticogi nipodigi Ásia. Ee iwikodaɡ̶a, codaa eliodi me jinoetibece ane ee liotagi Ǥoniotagodi, niɡ̶ijo naɡ̶a jao libakedi Ǥoniotagodi, eliodi me jakapetege ane dakaketomi leeɡ̶otedi judeutedi modoletibige mowo anodigotiwa.

A'ero g̃a nduri ga pyri ua. Igwete ga ei g̃a pe:—Pekwaha pe jireaporog̃ita jirekokatua pe pyri ji rurypyrame avo pegwyri pe Ásia pe ikwehe. Kiromo jate ji rekokaturamo, ei ga g̃a pe. Ji ndavy'ari jitekovo ikwehe. A'ereki judeus'g̃a ombohahyuka hete ji ve. A'ereki g̃a onhimbohovaja ji rehe, ei ga. Emo ji aporavyky hete jitekovo jipojykaharete'ga pe Jesus'ga pe ga mombe'gwovo pe me. Nanhimbohetei ji pepyteri pe, ei Paulo'ga g̃a pe.

Ag tỹ tá junjun kỹ tóg ag mỹ: “inh ve ja ãjag tóg (mỹr),” he mũ. “Inh kãtĩg ven kã ãjag tóg inh vé, isỹ ga tỹ Ásia tá jun vén kã,” he tóg. “Ẽg Senhor tỹ Jesus tỹ inh mỹ nén nĩm ja han isóg tĩ. Vẽnh kãfór han tũ sóg tĩ. Kejẽn sóg fỹ tĩ gé, sỹ vẽnh jykre pãno ven kỹ. Israel ag tóg iso jũgjũ tĩ gé, kỹ sóg vẽsỹrénh tĩ gé,” he tóg.

Ogwahẽ ou-vy ramo, gwemienoigwe-pe heꞌi onhemonheꞌẽ-vy:—Peẽ katu xe reko rexapa-ma vaꞌe. Xe agwahẽ gwive xe asẽha peve Ásia yvy-gwi ndajapo nhemĩry mbaꞌeve. Mbaꞌéixa po aiko vaꞌekwe pene paꞌũ-rupi peikwaa voi peẽ. Ha Nhandejáry Hesu remimbota ajapo meme vaꞌekwe aiko-vy. Onheꞌẽ rei rei ramo jepe xe-rehe aiko kirirĩ joty vaꞌekwe. Nanhembotuvixa mbaꞌéiry voi joty. Hiꞌarandu eꞌỹ vaꞌe ahekomboasy eterei ahapirõ-vy. Ha gwĩ judeu kwéry xe jukase moꞌã ramo jepe, xe mbohasa asy ramo jepe vaꞌekwe, xe ajapo meme joty vaꞌekwe Nhandejáry Hesu remimbota anhemonheꞌẽ-vy.

—Tahe tiiemy Asia bede‑ki Inynyrỹ‑ò raaõmysỹdỹỹhyy watxiwãhãre. Aõmy aõkõ ixidee rahõtinywãhãre. Rahinymahãre, Inynyrỹ dee rybe retỹnynymahãre. Warube resehyy watxiwãhãre. Tai ta brebuna nihĩkỹ waumy‑di rarewãhã. Judeu mahãdu heka sõwemy wamy rarybemy riwarubunykemy. Kia ibutumy aõmydỹỹnana teerytenyte. Series([], )

Aꞌerauwe ꞌwyriara ꞌgã nuri oporogytau Paulo ꞌga upe:—Pẽẽ ꞌã jejekotyꞌaawa. Asia ywy pe je waẽm ypyrauwe ako je kwaap pejepe ikue— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe. —Je ꞌã Jejui ꞌga remimonofera te. Jeporowykya ꞌã Jejui ꞌga momeꞌua tee futat ako pẽ nupe aiꞌi— ꞌjau ꞌga ꞌwyriara ꞌgã nupe. —Tejaaꞌwau ako je ꞌgã nee otywera ꞌgã etygeꞌemamũ aiꞌi. Maꞌeramũ te ꞌgã nopoiri otywer awi nũ, ꞌjau je tekou tejaaꞌwau ꞌgã nee aiꞌi.—Judeu ꞌgã ako afueweramũ je ree aiꞌi. “Sijuka ꞌga ꞌjau”, ꞌjau ako ꞌgã jee aiꞌi. Aꞌe are nanẽ ako je teꞌarasigamũ tekou aiꞌi nũ. “Kũimaꞌeeteetea je”, ꞌjaweꞌem ako je tekou aiꞌi. Jejui ꞌga te je amomeꞌu ꞌgã nupe aiꞌi numiamũ. Tejerowiaraipeꞌema futat ako tejee aiꞌi. Aꞌere ako ꞌgã je juka are etee ꞌgã fueweramũ aiꞌi— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym me arỳm wãm kabẽno tẽn o bôx ne memã arẽ nhym me arỳm kuma. Ne kam arỳm Paur'ỳr tẽn 'ỳr bôx. Nhym memã kum,—Be, akmere ar, jakam dja ba tẽ. Ne kam arỳm ar amã ikabẽn jarẽ. Be, nã bãm katàt ar amijo iba rã'ã gar arỳm ipumũn ima. Me anhõ pykabê Adjijkam ibôx totokbê gar katàt ije amijo ibakôt ipumũnhmo krax ne jakam aje ikatàt kôt ipumũnh rã'ã. Djã nã bãm Bẽnjadjwỳr djwỳnhmã idjàpênh kêt? Nã bãm amijo ingrin akrànmã kum idjàpênh rã'ã ne. Ba kum idjàpênh ar iba nhym me axwekam irerek iwỳr bôx ba mekam imỳr iba. Nhym mebê idjaer mã: amim ijã karõn ar ijo bikẽnho ba, ba kam itokry kumex.

Inkamoro erepansaꞌ pe Pauloya taꞌpî toꞌ pîꞌ: —Epuꞌnenan amîrîꞌnîkon oꞌnon yeꞌka pe uukoꞌmansaꞌ sîrîrî wei eesuwaꞌka manniꞌ yai, tîmurukun pe eꞌnî yai, Ásia pata pona erepamîꞌpî pata pai. Mîrîrî yai uurî esenyakaꞌmaꞌpî Uyepotorî ton pe ikupîꞌpîuya ipoitîrî pe. Tiaronkon maꞌre wanîꞌpî toꞌ yentai eꞌkupî pîn. Tiaron pensa ukaruwaꞌpî saꞌman weiyu erepansaꞌ yai upona. Maasa pra tuꞌke iteꞌka Judeuyamîꞌ wanîꞌpî imakuiꞌpî ankuꞌpai uwinîkîi Paapa maimu ekaremekîuya wenai. Mîîwîni tîîse esenyakaꞌmaꞌpî Uyepotorî ton pe.

ha' nũn, ha Paot te:—Hõmãg nũn 'Ax tu hãmãxap, ha xatek yũmmũg, tu yõgnũ hãpxopmã'ax yũmmũg kamah, 'ĩhã hãmyaxatamuk xohix hãk xip 'ãxop mũtik. Tu hãpxopmãhã Topa tu', tuk kutõgnãg, tuk kuxa hittup 'ohnãg, yã Yoneo xop tek kummugãhã'.

Yajẽm puje Paulo o'jekawẽn ceweju ip.— Oburereyũ — io'e. — Ibun cuk og̃uy eyxe. Wuykukukat peam kapikpig̃ pima cedag̃ ma juk adi ojekukuku. Ásia eipi bewi wajẽm pujeap ojekukuku cedag̃. Eyetaybit wekukuam. “Soat podi ma wa'õbuyxi õn,” i'ũmg̃u juk adi ocece eywebe. Og̃uycũg̃ cuk adi ojekukuku warara'acayũ ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽm pima. Ipiat cuk adi osupiãjojojo. Judeuyũ oaoka ojuy bima. Kawẽn idipat muwẽnuwẽn cuk adi ojekukuku soat pe.

Ti mꞌ, Mirét bä rakajaa bä, Paw-Ro ky hadoo sa hã:—Bë hapäh né hẽ nyy da ỹ bawäd hadꞌyyt hẽ bë mahang Asija häj nꞌaa bä ỹ kajaa noo gó naa —näng mäh. —Jesus hã ỹ moo wäd hadꞌyyt hẽ, ta ky nꞌaa ỹ herꞌood hadꞌyyt hẽ. Dooh né ỹ hꞌyy kasabé bä. Jesus ky nꞌaa ỹ herꞌoot bä, hajõõ nuu me ỹ hꞌyyb heoot Jesus hã rahꞌyy kaꞌeeh takꞌëp ỹ karẽn do hyb nꞌaa. Tii da né hẽ ỹ badꞌoo, hajõõ nuu me né hẽ paawä ỹ bahoop Judah buuj Jesus hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa moo gó.

Nxe³sxã³ Mi³le²to²thĩ³na² wxã³sxã³ ã³wi¹hain¹nũ²la² Pau²lah³lo²nu¹ta² hi²sen³kxai³lu² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³sa²lxi¹. Ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹tu¹wi¹. Kxã³nhxĩ¹nai³tã² E²fe³so³thĩ³na² yxau³hxai²na¹tai¹ti²tu³wi¹. Yxau²xai³la¹ju³ta² ha³kxa¹ ĩ²yah³lxi³hxain¹tai¹ti²tu³wi¹.

Tyoa kaokaha hoka Paulo nexa: — Waiyekehalakita atyo nawenani akiti xomana. Hetati nokaokihenere Ásia koa xowaka, exahe kalikini kijiya hoka waiyekehalakita xomana. — Xekohaseti wakanehare natyo hoka nohateni notyoma nomaxaheniriharene kakoa. Haiya xowaka notiyita, howitihare nawenani tyaona, judeunae kahalakoahare ahitere nokakoi hiyeta.

Vakaikahiha adani Éfeso sidaji kaija'arini, Paulo va'ora ni'a'aha:—Oigamina, avarigaki ida kodihojai, kodibadani hiki avakadiania ohojana kari. Ásia kaarabonia okaikahibiininina kodihojai-ra vada avani'abakhia'iki a'oni. Jesus kahonai abono ohina mani ida kidibadani bada oni'avini hija. Avakadiania ohojana oadani ija'ari nahina hipa'itxiriki ohiki ho. Éfeso kaija'arini Jesu-ra vanofiravini mani ida va'ora okaasaravini hija. Judeus kaija'aria vanofibakhiaki ida hora vanaabinivini, oniani hida ova'i-ra anarogonija.

Sispirikpohonahatsa Sesus tuktsa zumunahaze Pauro ispe niy:— O katukytsa, tapara ikiahatsa tuk ikapykyrykspyk. Hawa ikykara naha humo ahahyrinymyrẽtsa. Mypehatsa tsyhyryze ihyriziktsokzawy humo ikykaraze hawa kasopyk humo ahahyrinymyrẽtsa. Ikiahatsa baze batu katyso “Utakta myhyrizikwy puhuk byitatu”. Kytsa simysapybyritsa tu nikaranaha ana humo kasukatsihikrẽta. Simysapybyitsa nikaranaha ana bo iktsa ikyze batu kaku. Sudeutsa zikbeze tsihikiknaha iwatahi sinini ikykara. Deus harere wasania ty zuba ikpamykysoikik.

Putꞌoktaꞌatuꞌe hawyi Pauru toꞌe — Eweikuap te apo aikotã saꞌawyꞌi ariot eheꞌyi Asia turan wuat hap e. Taꞌi eipyꞌasetpe wuatꞌi eꞌat pe areĩneꞌen meiũpe eiwywo e. Eweikuap kahato ti miꞌi pote aikotã uipotpap kahato Aikaꞌiwat mikyꞌesat motpap wiat hap perupꞌi puo uiwak popuo worohoꞌomuꞌe hap e. Miꞌi turan tut raꞌyn uhãꞌãg hap koꞌi katupono Iuteuria uiꞌauka teran itote e.

Simoánehiko, hara kíxovokoxoa Poûlu:—É'exo kíxeanoe ne ngixoku indúkeovo xepákukenoe ukeâti inâ urúngovo poké'exa Âzea tukú koeti kó'oyene. Yéxoanoe ne ngixoku ngo'ítukeino Vúnae ákoyea ngapáyasakapu, koane enó'iyea îrihikeovo nzo'oûke, koane enó'iyea kotíveti koekúti ndokópone vo'ókuke ne isóneunonu jûdeu kahá'atihiko koépekeonu.

Naâ etakã́ ĩ'yâ, naâre niîwĩ:—Mɨsâ ãyuró masî' yɨ'ɨ̂ mɨsâ wa'teropɨre weeséti'kere. Yɨ'ɨ̂ neê waro Ásiapɨ etâgɨ weeséti nɨ'ka'kere, teê yɨ'ɨ̂ niî tɨogɨpɨ wee yapá da'reo'kere mɨsâ ãyuró masísa'. Yɨ'ɨ̂ marî wiôgɨ dutiró weegɨ́ niîgɨ, “Yɨ'ɨ̂ masiró me'ra uúkũ'”, neê niîtiwɨ. Masá Jesuré ẽho peótikã utîkãti. Yɨ'ɨ̂re Judeu masa naâ wẽhé sĩ'ri wapakã́, yɨ'ɨ̂ pi'etíkãti.

Chayćhu ćhälälimuptinmi nila: “Amcuna yaćhapäcunquim cay Asia-lädu malcacunäman jaluycamuśhä muyunpi imanuy caśhätapis. Yaćhapäcuśhayquinüpis masqui malca-masïcuna wa'achipämaptinpis, ñacachipämaptinpis Taytanchicta sirbiyá mana nunatucullalmi.

Ĩtẽme sihutu wamhã oto, ma tô ãne tãma rowasu'u za'ra, Paru hã:— A norĩ wa'wa hã ma tô ĩ̱nhimiromhuri na ĩwaihu'u za'ra wa'wa, asiré 're ĩ̱hâimana za'ra wa'aba mono ré hã. Azi'a u ãma ĩ̱wisi na'rata zém hawim haré, duré aihawi wa'aba za ĩ̱morĩzéb u hã ma tô ãne na hã ĩ̱'ãma ĩwaihu'u za'ra wa'wa.  Ĩ̱sina 're ĩ̱wata mono ãna, wa tô Wanhib'apito ma si te 're romhuri u'âsi. Zudezu norĩ hã nasi ĩ̱zada siwada'uri za'ra wa, ĩ̱ma ropire uptabi di. Taha wa, ĩ̱wawa sina, wa tô te tãma 're romhuri, Wanhib'apito ma. Tane nherẽ, ĩwasu'uwẽ hã te aiwi wasu'u zazâri za'ra wa'aba õ di. Ãne na ma tô ĩ̱'ãma ĩwaihu'u za'ra wa'wa. Danho'a wa tô te aima ãma 're rowasu'u za'ra wa'wa, 'ri baba zama. Zudezu norĩ ma, duré zudezu'õ norĩ ma zama, wa tô te tãma 're roti pese za'ra, tiwasété wi 're sipizari za'ra mono da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono niwĩ 're nomro mono da, Wanhib'apito Zezusi hã te te 're saze za'ra mono da.


Seromaroro Jerusarẽ pona ytõko ase, Ritonõpo zuzenu a jaroporyke. Yrome zuaro pyra ase, otara jyrĩko toh mã otarãme, tykase Pauru toto a. —Jẽmapõko toh mana ãpuruhpyry taka. Utuarimapõko roropa toh mana. Moro rokẽ waro ase Ritonõpo zuzenu poe. Morara jurũko toh mã emero pata tõ punero.

—Tã ra Tĩrtũm Karõ kot akupỹm Jerujarẽ hwỳr inhmẽnh jakamã pa kormã hwỳr mõ. Kot paj hwỳr pôj nhũm krĩ nhõ xwỳnhjaja Jejus ã ixtomnuj nẽ nom tanhmã mẽ kot ixtoja kukamã ixte ixprĩ hã ixàhpumunh kêt. Ja pix na ixte omunh. Na pa hte nhỹri pôj nhũm htem Jejus ã ixpynê nẽ mẽ hagjênh xà kamã ijagjê nẽ tanhmã inhĩpêx to. Tĩrtũm Karõ na pre ra ã mẽ kot inhĩpêx anhỹrja kukamã inhmã mẽ harẽ. Jakamã ixte amnhĩ kukamã amnhĩ tã ixàhpumunh mex. Kot paj xep akupỹm Jerujarẽ hwỳr pôj nhũm mẽ ixpumu nẽ Jejus ã tanhmã inhĩpêx to.

—Ininiã nota sariko Xerosareẽ, kotxi Erekari Matamatakoti paniãtano nota iuaã nisini. !Nimarotari kiatokouako ninaãkapaniko iuaã.

— Iweâma udâly Jerusalémram, Deus Ispiritury myarâ ugonotuo. Kâuntuba urâ, âdy târâ aini awyly.

— Ko ꞌar rehe aha putar Zeruzarez tawhu pe ihe nehe kury. Taꞌe Tekwe Puràg hemono kar iko aꞌe pe aꞌe xe. Maꞌe uzapo putar aꞌe pe har ihewe aꞌe wà nehe. Heruwà. Nakwaw kwaw ihe.

— Aỹ ma xepyꞌa re aendu Jerusalém katy aaxea, haꞌe py xere oiko vaꞌerã ndaikuaai teĩ.

Natigide ejigo nigotaɡ̶a Jerusalém leeɡ̶odi nikeetiwa Liwigo Aneotedoɡ̶oji me leeditibige mejigo. Odaa ajowooɡ̶odi migica anigida ane ininyaagi. Pida baɡ̶a jowooɡ̶odi minoatawece nigotadi anejigotece Aneotedoɡ̶oji Liwigo idioka limeditibece me nikeetiwa metidixotiwece niwiloɡ̶onaɡ̶axi, codaa ijoa jixomaɡ̶ateetedijo owidi yawikodico.

—Kiro po ti ji hoi Jerusalém me a'ero nehẽ. A'ereki Tupana'ga ra'uva ji mondouka pevo, ei ga. Marã po ti ji rekoi pevo nehẽ? Ojigwarajuhu po ti g̃a ji rehe ji mondovo cadeia pype nehẽ, ei ga. A'ea jate ji akwaha. A'ereki a'ea rehe Tupana'ga ra'uva ji momorandu ji imbojoapiapirame cidades jipi, ei Paulo'ga.?

“Ha vé, Jerusalém ra sóg tĩ mũ, Topẽ kuprĩg tỹ inh mỹ: ha tĩg, hen kỹ. Isỹ tá nén venh ke ki kagtĩg sóg nĩ ver,” he tóg. “Hã ra Topẽ kuprĩg tóg inh mỹ tag tó tĩ, ha mẽ: “ã se jé ag tóg ke mũ, ã vóg kónãn jé ag tóg ke mũ,” he tóg tĩ. Isỹ ẽmã ũ ki rã tóg inh mỹ inh vẽsỹrénh ke tó tĩ, Topẽ kuprĩg ti,” he tóg.

—Ha koꞌánga katu aha-ta Jerusalém tetã-my. Ndahaitaha-gwi ae aha-ta. Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe ae xe reraha-ta, heꞌi. —Mbavaꞌe po ojehu-ta xe-vy upe-py xe ndaikwaáiry. Ahasa asy vaꞌerã ae aikwaa. Ha Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe katu oikwaa uka vaꞌe xe-vy xe moĩ ukataha preso, xe rereko asytaha ave. Peteĩ teĩ tetã-my oikwaa uka xe-vy.

Katahe wiji arakre karibi Jerusalẽ hãwã‑ò. Deuxu Tyytybytyhy heka wadee dyrymyhỹde. Aõhebo arotỹỹnykre, reerykõre. Kiale reerywãhãre, aõma, Deuxu Tyytybytyhy wadee rarybemyhỹre ibutu hãwã‑ki, aõma, aõhõkỹmy arotỹỹnykre kowa. Rotenawo‑ki aroikre. Myle reeryre. Series([], )

—Aꞌere ꞌawamũ je oi Jerusareg ipe. Janeruwarete ꞌga ꞌAgesagea eꞌi jee: “Jerusareg ipe ekwap”, eꞌi jee. Aꞌeramũ je tewau Jerusareg ipe ꞌawamũ. Aꞌere je nakwaawi ꞌgã tejerekoa. Maꞌja katu nipo ꞌgã wapo peu jee? Maran gatu nipo ꞌgã je rerekoi?— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Nhym arỳm jakam Metĩndjwỳnh Karõ mã: Djeruxarẽ'ỳr itẽm'ã imã karõo dja ba te imàtmã. Mỳj dja wãkam ikam nẽ? Kon. Ije mar kêt.

Tarîpai uutî sîrîrî Jerusalém pona. Morî Yekaton Wannîya uyarima sîrîrî innape imaimu yawîrî ikupîuya tîîse îꞌ eꞌkupî epuꞌtîuya pra wai miarî. Mîrîrî warantî Morî Yekaton Wannîya taasaꞌ wenai epuꞌtîuya oꞌnon pata erepansaꞌ ya moro eꞌtarumaꞌtîtoꞌ ton wanî, atarakkamotoꞌpe wanî.

Yã hõnhã 'ũg'ãpax: 'Ũgmõg Yenoyanẽn tu', ha Topa Koxuk tek xat, ha nõm puk yĩpkox xip, tu 'a' hãmyũmmũg'ah, 'ok pek hip-tup, 'ok pek xok putup, pãyã Topa Koxuk te 'ã hãm'ãktux kõmẽn xohix tu', hu: “Kanet kopa 'ãxix putup, xix 'ãxũy putup,” kaxĩy.

— G̃asũ bit Jerusalém ka kay õn cum. Deus biõg̃buk a'õbi õn cum. Wetaybit g̃u apẽn je'bapuk owebe Jerusalém ka be iam.

Jerusarẽnh hẽnh ỹ bahõm hỹỹ kä ỹ Pꞌop Hagä Do Sahee mejũũ. Dooh ỹ hapëë bä hꞌëëd hado hã ỹ tꞌĩĩ hẽnh. Jããm né hẽ ỹ hapäh, sahõnh hẽ panang ỹ bewäd nä hẽnh, ỹ Pꞌop Hagä Do Sahee maherꞌoot ỹ da radawäts gëët, takꞌëp da ỹ bahoop, tanooh.

Nxe³na¹ha²kxai³ hĩ¹na² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³txa² hi²sen³su² Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² ã³nxai³si¹sa³jau³su² kwa³na³sa³ha²kxai³ we¹ta¹tu¹wi¹. Na¹kxai²nãn²tu̱³ ai³na¹tãu³a² ĩh¹nxet3sxã³ kãi³sa²hĩ̱³te²la¹ku². Nxa¹nhai¹.  Nxai¹na¹ha²kxai³ sxi²je³na² yxo²ha³kxa¹ ai³lha²thet3to³ha¹tãu³ai³tã² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³txa² ĩ³yau¹ũ³sa²to³te³nah¹lxi¹: “A²nũ²a² ĩ³xa̱n³ta³kxi²nxai¹nha³tai¹. Khãuh³lxa³ti³nxai¹nha³tai¹. Kan²txi³ ũ³tĩ̱³kxi²nxai¹nha³tai¹. Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wain³txi³ sa²yxo²we¹txin¹ju³tan¹te²su² nxe³nxai¹nha³tai¹.” Nxe³sa³toh³na²hẽ³li¹. Nxe³sa³kxan²ti³ su²lhã³sain¹kxan²ti³ sa²yxo²we¹ta¹tu¹wi¹. Je³su²jah³lai²na² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³ka³txa² kwa³na³sa³ju³ta² so¹lxi³ o²la³kxi²na¹wi¹. Nxe³ha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ĩ³yau¹ũ³hxain¹to³ha¹wi¹. Nxe³jau³xa²sa¹ wxa²ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹ju³tai²li² ã³na¹la³kxi²nhyah¹lxin¹sãn²nũ²la² Je³su²jah³la² yxo²ĩ²ah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lhin¹te²lo³txa²ti³tu¹wi¹. Nxe³jau³xa² so¹lxi³ ĩ³yau¹ũ³hxain¹to³ha¹wi¹.

— Hoka kalikinite noxanihena Jerusalém xeta Isekohaliti Waiyexe xaokala ximita. Maisa notyare nahiti maniya, xoana xamanite nali notyaohena. Isekohaliti Waiyexe xakaita nohiye, tyotya wenakalatinae koa nojiyehena hoka. Noberexotyaki, exahe nawenani howitiharexe nahiti maniya tyaonita aoka.

Hari. Jerusalém sidajia bana ookhaki ho. Ma'onahai Jahaki ova'i-ra nahonariahihivini mani ida hora arakha'ia bana. Ni-oogarihi kaho ida okaikahina opohimajana bana. Sidaji hahavi oadaha'ina Ma'onahai Jahaki hora nava'isohibakhiavini hi'iki ida Jerusalém okaikahina opohimajana bana. Hora ni'aha: “Ija'ari ira avibaiki bana i cadeia. Ira vanajaharihariki bana adani.” Hora ni'aha ada Ma'onahai Jahaki.

Abaka Serusarẽhe bo mokuru. Deus hyrikoso humo piksi. Atahi zikpehaka Serusarẽhe eze tuze hawa ja kape my batu kahyrinymyry. Anaeze sinini mykara ana humo hi kahyrinymyrẽta. Sakyriukrẽnikitsa hurukwy bo pikoroknaha. Pikpawaranaha. Sihudikhudikwytsa bo iknakozoreze Deus hyrikoso ana humo hi kabo nitsasoko. Iwa Deus hyrikoso kabo nitsasoko. Batu kapyby.

Mesup ti uipoꞌoro raꞌyn Tupana Pãꞌãu tawa Ierusarẽi kape e Pauru. Miꞌi pote areto hamuat howawi maꞌato yt atikuap i aikotã aru arokosap itote hap. Maꞌato miꞌi tã e hap atikuap Tupana Pãꞌãu Wakuat uimuꞌe — Ereto Ierusarẽi kape hap tote ti epyhik hamuat ehoꞌopot hamuat yn topyhuꞌat itote e uhepe wuatꞌi tawa puo e Pauru.

Kó'oyene koati eombâti ngónokea yóneam Njeruzálem. Ako énja ngixókonokumoya. Poéhane énjo ne koúhapu'ikinonuke Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti ingá'akeokonomo yoko ápeyeamo kotíveti koekúti kuxónuti ya uhá koeti pitivóko véngokuikomo.

Yɨ'ɨ̂ ni'kâroakã Jerusalẽ́pɨ wa'âgɨ weé' Espírito Santo yɨ'ɨ̂re dutî'karo nohota. Toopɨ́ yɨ'ɨ̂re de'ró wa'aró wa'ârosa'. Masîtisa'. A'té di'akɨ̃re masî'. Niî pe'tise makaripɨ yɨ'ɨ̂ wa'asétiri nɨkɨ Espírito Santo yɨ'ɨ̂re werêwĩ: “Masá mɨ'ɨ̂re bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróo, mɨ'ɨ̂re pi'etíkã weerã́sama”, niî werê yuuwĩ.

“Canan'a Diospa Ispiritun puśhamaptinmi Jerusalenta liyá. Chayćhu ima alcamäśhantapis manam yaćhächu. Diospa Ispiritullanmi may malcäman ćhaptïpis: ‘Carsillam, ñacayllam chayćhu alcäśhunqui’ niyäman.

Ãhãna Zeruzarẽ u wa za mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani te te ĩ̱ma ĩwaihu'uzéb zarina. Tame za marĩ hã ĩ̱zô ĩwatobro hã te waihu'u õ nherẽ, wa za mo. Tane nherẽ, wa za mo tô. 'Ri nho'õmo mono bâ 're ĩ̱morĩ ré, ma tô 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã te te ĩ̱ma 're awaihu'u, ãne: Tame, te za dazazéb 're ĩ̱nherẽ ni. Ropire hã wa za tô te 're sépata.


—Toytoytose ywy Ritonõpo omiry ekarose oya xine, oesẽkõme aexiry poko. Taroino jũme jenezomopyra matose sero nono po, tykase Pauru toto a.

—Tã e ixkràmnhwỳjaja. Na pa pre mẽ akôt mẽ ajahkre rãhã ho ri ixpa. Mẽ ate Jejus kôt amnhĩ nhĩpêx mex rãhã ho ri apa kaxyw. Tã kot puj pẽr mẽ axte axpẽn pumunh kêt nẽ.

—Nisãpiretapekari Teoso auĩtetxi ininiãua pirena hĩte sauaki nauakasaaki. Uatxa nimarotari hĩte hĩkinika kona hãtamataikanoko nota.

Aituo ani Paulo eyanmo agueondyly:— Agâmo wawyly ume, segatu Deus kywymâryem awyly wâgâ. Xirâ kâengatuly âyanmo, Jesus mâinwântomoem. Idâze urâ. Tutuzelâ urâ, tarâ onro anaym ietombyra mawylymo.

Ata aha pepyr paw rupi ihe, Tupàn pureruzeꞌegaw imumeꞌu pà peme ihe. Ko maꞌe akwaw katu ihe kury. Naherexak wi pixik kwaw pe nehe kury.

— Peẽ kuery mbyte Nhanderuete poꞌakaa re romboꞌe aikovy rire teĩ aỹ ma aikuaa xerova ndapexavei ma ꞌrãa.

Niɡ̶ida mee jowooɡ̶odi aɡ̶aleeɡ̶ica niɡ̶ina akaamitiwaji analee yakadi me idadi, niɡ̶ina akaamitiwaji ananajipaatiwa niɡ̶ijo minaaɡ̶ejo ɡ̶adiwigotigi me jatematitibece anodaaɡ̶ee Aneotedoɡ̶oji me yemaa me iiɡ̶e laaleɡ̶enali oko.

—Ahoaho ko ji pepyteri pe nhaporemo Tupana'ga mombe'gwovo ikwehe. “Peho ti Tupana'ga nhi'ig̃a rupi gareheva'ero,” a'e ji pe me ikwehe, ei ga. Emo po ti pe ndapehepiaga'javi jira'oa nehẽ, ei ga. Akwaha ji a'ea.

“Ha vé, inh ve mãn ke tũ ãjag tóg nĩ ha, ki kanhró sóg nĩ. Ũ tỹ hẽn ri ke ag mỹ sóg Topẽ tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ tó ja nĩgtĩ, isỹ ag venh tĩg kỹ. Hã ra ag kar ẽn tóg inh ve mãn ke tũ nĩ ha,” he tóg.

—Are-ma xe aiko vaꞌekwe pene paꞌũ-rupi Nhandejáry nheꞌẽ amombeꞌu-vy. Nhandejáry nhande ruvixarã rehegwa nheꞌẽ amombeꞌu mbeꞌu peẽ-my. Ha koꞌánga katu ndaxe rexa moꞌãvéiry ko yvy-rupi. Upéa xe aikwaa voi.

Araerynanywỹhỹrenyre Deuxu Iòlònamy, wamy tahe bobibenyõtyhy ixityre. Kia reerywãhãre. Jiarỹ tule umyreny arobiõtyhy.

—Pẽ pype tekou pẽ muꞌjau Jejui ꞌga porogytafer are ikue. ꞌGa porogytafera peenup, ꞌjau je ꞌã tekou pẽ nupe— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe uꞌama. —Aꞌere nipo ꞌawamũ naje resaguꞌjawi pejepe nũ.

Amrẽbê ne ba ar amã, “Arỳm ne Metĩndjwỳnh kute amim me utàr ne ar meo ba 'ỳr”, anhỹr ne 'ã kàj bê ar amã idjujarẽnh ar iba. Be, jakam dja gar akunĩ ajte ipumũnh kêt. Ja ne ba kuman 'ã ar amã amijarẽ.

—Kureꞌne akoreꞌtaꞌnîkon uukoꞌmansaꞌ wai uyesaꞌkon pe Paapa wanî ekaremekî pîꞌ. Tarîpai inîꞌrî uyeraꞌmayaꞌnîkon pe pra naatîi sîrîrî. Mîrîrî epuꞌtî pîꞌ wai.

—Hõmã 'ãte Topa te yãy yõg tikmũ'ũn xat 'ãktux, tu nũktu 'ãxop pu hãm'ãktux, tu hõnhã hãmyũmmũg: Yã 'ãxop tek 'ũm pẽnãp-tup'ah 'ũxeheh.

— “Soat ipi dag̃acat je'e ‘Deus acã wuykukukat,’ ” i juk adi ocece eywebe kuy bima.

Ti mꞌ taky hadoo ẽnh:—Ỹ hapäh baad ub, dooh da ỹ bë hapëë wäd bä bë mahang herꞌoot do paa Pꞌop Hagä Do ji tabagꞌããs do ky nꞌaa —näng mäh.

Nxe³jau³xai²na² so¹lxi³ ĩ³yau¹ũ¹nx2ti³hxai²na¹tai¹ti²tu³wi¹. Nxe³na¹jut3su² ã³waix3kxi²na¹hĩ¹na¹ ãh¹ĩ²kxi²xi²sah¹lxan³tho³li¹.

— Notyaonita xinekoni hoka noxakaita xihiye Enore koamaniya nawenatyaka tahi akiti. Hoka kalikini atyoite maisa xiyaiyehitita natyo.

Avakadiania ohojana kari a'onira onava'isohivini hi'iki ida Deus ija'ari hahavi-ra vaka'da'divini bana. Oogaki ida hora avanokijanaravini bana.

Tapara ikiahatsa bo hawa Deus tyryktsa tsimoziknaha nitsasoko anatyhi nipamykysoko. Kyzeka ikiahatsa ba ziknyzonaha.

Taꞌi uimimuꞌeria Tupana yn ni waku Aiporekuat no e hap ahenoi kahato ehepe.

—Kó'oyene énjoa ákoyeanemo neíxanu, itínoe ngoyúhoinoke kixoku koeku natíxea ne Itukó'oviti xapa xâne.

Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ niîgɨ, Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tirã wiôgɨ niîmi niisé kitire werê sihawɨ. Ni'kâroakãre “Mɨsâ neê ni'kɨ́ yɨ'ɨ̂re ĩ'yâ nemosome maha”, niî tɨ'ó yã'asa'.

“Ñatac śhun'üćhu yaćhacümi cananpi'a Diospa gubirnunpi lluy willacuśhäcunawan manaña tincunanchicta.

— Airo mono bâ, te 're aiwaimrami aba mono ré hã, wa tô te aima 're rowasu'u za'ra wa'wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u na hã. Tawamhã niwamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã te aiwi wasu'u zazâri aba õ di. Mare di. Ãhãna, wa hã Paru, wa ĩ̱sina waihu'u, za ĩ̱zabu na sahu za'ra wa'aba õ na dâ'âsina. E tawamhã ĩ̱nhimiromhuri na te ai'ãma upa za'ra wa'aba bâ, te za asõ'reptuzé hã asiwi ĩ'manhimini wa'wa. Mare di. Asi'uihâ na te za asisimini za'ra wa'wa 'râwi. Ãne na hã tô sena wa tô waihu'u.


Osepyno ehtoko. Jezu enetupuhnanõ roropa pyno ehtoko emero, toto esãme oexirykõke Ritonõpo zuzenu poe. Mokaro mã topekahse Jezu a toorikyry ke.

—E mẽ ate Kris kwỳ jahkre ho apa xwỳnhjaja. Kêr ka mẽ amnhĩ pumunh mex o ri apa. Nẽ mẽ kot Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr xwỳnhjê jamãr mex o ri apa. Ja kaxyw na pre Tĩrtũm Karõ mẽ kaxyw mẽ axunhwỳ. Tĩrtũm Kra Jejus kot htyk o Tĩrtũm mã mẽ pahte amnhĩ tomnuj piitã hpãnhã amnhĩrer pa jakamã kêr ka mẽ kãm mẽ omunh mex o ri mẽ hkôt apa. Te ôwêhti jamãr xwỳnh kot ôwêhti jamãr mex o ri pata pyràk.

Erepaniko, katokinani hĩtxako maerekati apokini hĩtemoni. Erekari Matamatakoti sikapekari kãkiti hĩtemoni Xesosi sãkire hõerekini ĩkapani, ininiãkara hinĩkatana ninoa. Soti auĩte nĩkatakani atokokana hĩtxauako. Ninoa hĩpiraakori atoko. Ininiã hĩtiretanako ninoa kãkiti, kotxi Teoso nakitiakori itxauana. Teoso ãkiri ipina ninoa ĩkapani, iua nakitiakori ininiuana ĩkapani.

Âurudylymolâ xirâ-ro warâ, âmaemo Jesus einwânni iwymâry modo. Deus ize ato ara lelâ aitaungâ. Jesus eynynonro modo tâenselâ itaungâ. Akaemo eniem Deus Ispiritury induakeyby âmaemo. Pastor tâguy kaneru koendâ nhedyly wâne myara Jesus einwânni modo etaungâ. Deus xurâ modo akaemo, inakanhe aitomobyry epywaze myani Jesus iguely.

Pezekaiw katu pezehezehe nehe ty wà. Tekwe Puràg pemuzekaiw kar kwez amogwer uzeruzar maꞌe wanehe aꞌe no. Pezekaiw katu wanehe nehe ty wà. Àràpuhàràn wanehe uzekaiw katu maꞌe aꞌe wà, umeꞌegatu weimaw wanehe tuweharupi aꞌe wà. Nezewegatete pezekaiw katu Tupàn hemiruzeꞌeg wanehe nehe no. Taꞌe Tupàn umuigo kar aꞌe teko aꞌe wà xe, wemiruzeꞌeg romo aꞌe wà xe, waꞌyr imumàno kar pà wanekuzaromo aꞌe xe.

Pepena pendejee ae haꞌe vexaꞌi kuery haꞌe javi re, haꞌe vaꞌe kuery re opena vaꞌerã Nheꞌẽ Kyꞌa Eꞌỹ penemoĩ rire. Haꞌe vaꞌe ma Nhanderuete pegua igreja kuery nguguy py ae ojogua vaꞌekue.João 21.15-17 1 Pedro 5.1-4

Adinowetitiwaji, codaa adowetiteloco iditawece loiigi Ǥoniotagodi ane liciagi niɡ̶ina lapo waxacocoli, Liwigo Aneotedoɡ̶oji anoyajigotaɡ̶awatiwaji jiɡ̶iniaa ɡ̶adaxawani madowetiteloco. Enice micoataɡ̶a niɡ̶inoa nowienoɡ̶ododi waxacocoli modoweditelogo niwaxacocoli codaa moniodeɡ̶e, odaa akaamitiwaji jiɡ̶idaa leeditibige me eni madowetiteloco loiigi Aneotedoɡ̶oji ane ibake lawodi epaa Lionigi me dinoojetetediogi.

Peko katu ti a'ero. Pereko katu pa ti Jesus'gareheve'g̃a no, ei ga. A'ereki pe me Tupana'ga ra'uva e'i: “Pehepia katu ti Tupana'gareheve'g̃a,” e'i. Pembo'embo'e ti g̃a Tupana'ga nhi'ig̃a rehe jipi, a'e ji pe me, ei ga. A'ereki Tupana'ga opojyka g̃a ojive gwa'yra'ga manoro g̃waramo g̃a ndepykaramo, ei Paulo'ga g̃a pe.

“Vẽnh ki rĩrmnĩ, vẽso jykrén kỹ. Kỹ Jesus ki ge mũ kar ag ki rĩrmnĩ gé. Topẽ kuprĩg vỹ ãjag tỹ ag to pãꞌi hyn han, kỹ ag ki rĩr há han nĩ. Ã kyvénh tỹ tóg ag kygjãm mũ mỹr, Jesus ti. Ti mỹ ag tóg tỹ ti mẽg ri ke nỹtĩ, kỹ ãjag tỹ ti mẽg ẽn jẽn ke,” he tóg.

Upéa-gwi penhangareko porã katu pendéjehe ani hagwã pejere teĩ peẽ Nhandejáry rape-gwi. Penhangareko porã katu ave Hesu reroviaha vaꞌe-rehe gwive. Pemombaraeteve teve peho-vy íxupe. Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe ko omonhangareko uka vaꞌe peẽ-my hese kwéry. Haꞌe kwéry Nhandejáry Hesu reꞌýi tee-ma voi. Hekovía omano ramo gwugwy reheve, opyta heꞌyirã Hesu-pe hikwái, heꞌi.

Tai tahe ixi‑di awimy boibekre. Iwese budoeni itxeredu tamy rỹsỹna riwahinyre wese, kaiboho ityhydỹỹdu mahãdu‑ò Deuxu rybe tamyreny biwahinybenykre. Deuxu dohodỹỹna mahãdu tii rare. Jesuisi tahãlubu‑di tii riwyre. Tai tahe ityhydỹỹdu mahãdu wiòhedỹỹdumy kaiboho toite.

—Pẽẽ ꞌã ꞌawamũ ꞌwyriaramũ Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã nupe. Janeruwarete ꞌga ꞌAgesagea te ꞌã pẽ mogyau ꞌwyriaramũ ꞌgã nupe. Aꞌeramũ pẽẽ pejejejukau esage ꞌgã nee— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌwyriara ꞌgã nupe. —Sãꞌã ae jejuka esage weymawa karupaꞌmĩ are. Nan tee futat pẽẽ pejejejukau esage ꞌgã nee. Janeruwarete ꞌga ꞌã waꞌyra ꞌga mua ijukaukaa janee rakue. Aꞌeramũ ꞌga ꞌã ꞌagamũ janetywera moia jane wi. ꞌGa manũeꞌem ire amunipo ꞌã ꞌga janetywera nomoiri futari jane wi. Werowiaaramũ ꞌga jane pireita janetywer awi. Aꞌeramũ ꞌga aꞌeramũ janejaramũ akou. ꞌGa ꞌã pẽ mogyau ꞌwyriaramũ werowiaara ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ki pẽẽ pejejejukau esage ꞌgã nee— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe uꞌama.

Ije ar amã ja jarẽnhkam dja gar ajaxwe kêt kadjy amijãno djan me axwe kêt kadjy me omũnh 'ãno dja. Metĩndjwỳnh Karõ ne arỳm ar ajã meo ba djwỳnh rẽ. Ar ajã me kute Jeju maro ba djwỳnh rẽ. Ga, mrykĩ'ãtomti pumũnh djwỳnh mã mryo djuw mexo baja pumũ. Ar abê me kute Jeju maro aba djwỳnhkam dja gar omũnh djwỳnh kudjwa mã memã kabẽn jarẽnho aba. Kamrô prõtkam ne Metĩndjwỳnh arỳm me axweo pãnh. Ta kute o pãnhkam dja gar ikabẽn kôt me omũnh 'ãno dja.

Mîrîrî yeꞌnen tauya, aawarîrîꞌnîkon etîꞌnînmatî moropai tiaronkon konekatî manniꞌ carneiroyamîꞌ koꞌmannîꞌnenya toꞌ koneka warantî. Maasa pra Morî Yekaton Wannîya amîrîꞌnîkon kupîꞌpî carneiroyamîꞌ koꞌmannîꞌnenya tekînon koꞌmannîꞌpî warantî Paapa pemonkonoyamîꞌ innape Jesus kuꞌnenan koꞌmannîpîkonpa. Inkamoro wanî inennaꞌsan pe tînmu Jesus Cristo mînî ke aasaꞌmanta yai.

Pẽnã ka'ok! Topa Koxuk te 'ãxat, pu' kuxa mãm ka'ok xop pẽnã max, nũy ka'ogã'; Yã Topak-tok xok nõm pupi', tu yãy hep 'ãta nũ'nãhã', nũy nõm xop kuxa tupmã'.

Deus ekawẽn tag̃ cuy epeku — io'e cebe ip. — Deus biõg̃buk cuk eynaẽ Jesus kay itabucayũ kukukayũm. Jesus ebekitiiyũ ip, ixe o'jedoyekereren cebeam ip puye — io'e. — Xipan cuy ip epejujuk ovelha kukuk'ukat puxim — io'e.

Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ baad ub bë bahagꞌããs bë daaj hẽ, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa hã na-ããj hẽ, sa wahë nꞌaa bë bahadoo hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do Sahee anꞌoo bä. Tawꞌããts hẽ bë hagãã baad ub Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kaꞌeeh doo. Sa hyb nꞌaa paa Jesus kanꞌoo däk, tadajëp sa hyb nꞌaa, ta karapee rabahado padëëk hyb nꞌaa.

A²nxe³ju³kxai³lu² wxãi²na² sa²kxai³lu² wxa²ẽ¹nãu³la³ wi¹lĩ²nha¹jah¹lxi³hẽ¹li¹. Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² yxo²ĩ²sxã³ yxau²xai³te² nũ̱³ka̱³txa² wi¹lĩ³hau³ko³nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³sih¹nx2ti³jau³su² Txa²wã¹sũ̱³na² Yãu³ka³txa² ũh³wxe³nx2ti³na²hẽ³li¹. Nxe³ju³kxai³la¹ tũ̱¹ka̱³txai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² Ta²ha² ya³lu²hĩ¹nai³tã¹ju³ta³la² yxo²ĩ²te²a² Txa²wã¹sũ̱³na² nũ̱³ka̱³txi³sah²lxin¹tu¹wi¹. Nxe³tũ̱³ka̱³txai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² a²sa³wi³ha³lxai²la¹wi¹.

— Maika xikaxaikoawi, exahe tyakekohatiyenae hoka xikaxaiko. Hiyaiya, Isekohaliti Waiyexe ekaxaikotyaseha maheta moka xiso hoka maika waiye xikaxaikotahene. Hiyaiya, Haisani timalaxa hiyeta iyehetehenerenae atyo.

Avaabononi avakadava'a bana. Jesus Cristo kaija'ari-ra va'ora avakadava'a bana jaboni. Ma'onahai Jahaki a'onira honariavini va'ora avarakadava'avini afoha'oadaha.Ovilia akadava'ava abono ovilia-ra avakadava'avini vani fori vihi'a bana mahija va'ora avarakadava'avini adani Jesus Cristo kaija'ari. Deus kaisai abini'iki vakadimoni, oniani ida Deus va'ora gathanivini hija kidija'ari kaimoni vihina.

Pykyhytutaha tsisapybakanaha ja! Sesus tuktsa humo ahamypokzitsiukuktsa niy. Deus hyrikoso zahawatawy. Iwatahi Sesus tuktsa tahapokzitsikinaha. Asahi Sesus tuktsa niaha. Sesus sisapyzeky nihyrikosokda iwatsahi Sesus tuktsa niyziknaha.

Pyno eiweꞌeg wo o. Eweiꞌapykok Tupana hũria Tupana Pãꞌãu miium eipo puat koꞌi. Eweiꞌatupoi o Tupana hũria Iesui mikyiꞌat tosuu wuat koꞌi ihay wo Tupana emiitꞌin e.

Yokóhiyanavo, itínoe inuxínoti ítuke Itukó'oviti. Yokóhiyanamaka ne uhá koeti yíxovone ítukeke Itukó'oviti, enepohikone kutí koeti su'ûso konókoti katarákoati, pónepikemaka Sasá'iti Omíxone Itukó'oviti iníxinoa ikéneke Vúnae. Koati kaha'aînopitinoe Vúnae hivó'oxi ne ho'uxínovoti ítuke pónea kixoku hókea, vo'oku aínovone poréxopinoke ésa'i itúyopea pahúnevo yaneko ovokóvo itína kuruhúke.

Mɨsâ basi pe'e ko'têya. Éfesopɨ toháarã, ãpêrã Espírito Santo mɨsâre ko'tê duti no'o'kãrã kẽ'rare ko'têya. Õ'âkɨ̃hɨ makɨ wẽrisé me'ra naá kẽ'ra marî weeró nohota kɨ̃ɨ̂ põ'rá niîma. Tohô weérã naâre ovelha ko'terã́ naa yarã́ ovelhare ãyuró ko'terã́ weeró nohota ãyuró ko'têya.

“Chayurá amcunapïtañam chalapacücunäta uwishta-yupaypis licaycul caminaycälinayqui. Yalpapäcuy-ari Dios quiquinpa yawarninwan lantishan nunanta michinayquipä Chuya Ispiritu ćhulaśhuśhayquita.

Taha wa, te za 're asi'madâ'â pese za'ra wa'aba mo, 're anomro wẽ wa'aba mono da. Duré ĩsazei'wa norĩ hã te za 're ĩ'madâ'â pese za'ra wa'aba mo, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono pẽ'ẽzani hã ma tô sima aipisutu za'ra wa'wa, ĩsazei'wa norĩ hã tãma 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono da. Ti'ra wapru na ma tô ĩsazei'wa norĩ hã wa'â, tite da. Taha wa, pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa norĩ ne, te za 're ĩda'madâ'â pese za'ra wa'aba mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ norĩ hã.


Ynara zuaro ase, toytose jahtao oenekunohnanõkõ oehnõko mana, Jezu rumekapose oya xine.

—Kot paj ma mõ nhũm mẽmojjaja ixpãnhã mẽ awỳr pôj nẽ mẽ ate Jejus kaga hprãm xàj tanhmã mẽ amã hêx to ho ri mẽ akôt pa.

Nimarotari kãkiti apokapitikako hĩtemoni nota sini tikini. Ninoa nirekari ixipokinirina hĩparĩka Teoso ĩkapani. Xapakori patari imaĩkini monõkoni atoko itxako ninoa hĩte sauaki imonõkoni apokini. Ininiã erepaniko. Katokinani hĩtxako.

— Tutuze urâ, agâpamo widyly-ro watay, tumunruneim modo âduaximo âese awyly. Auwa tyewiâseim kaneru xyâze kely myara ise inokuzemo kelymo, Jesus mâinwâmpyra mitomoem.

Amo maꞌe uzeapo maꞌe ràm akwaw ihe no. Xe wi heho re nehe, awa uzeruzar ꞌym maꞌe ur putar pepyr aꞌe wà nehe. Zawaruhu oho àràpuhàràn wapyr aꞌe, wazuka pà aꞌe. Nezewegatete aꞌe awa ur maꞌe ràm aꞌe wà nehe no, ur putar xe pemupytuꞌu kar pà pezeruzar ire aꞌe wà nehe no.

Xee aikuaa rã aa ma rire penembyte oiko ꞌrã guary kuery nhomondoropaarã, vexaꞌi kuery omboaxya rupi eꞌỹ.

Jowooɡ̶odi nigidiaaɡ̶idi nige ɡ̶adalatitiwaji, niɡ̶ina oko ane liciagi diwilecoɡ̶oni ane diojo icota monota ɡ̶adiwigotigitiwaji. Odaa aɡ̶etiɡ̶adiwikodeni anakaamitiwaji micataɡ̶a niɡ̶ina lapo waxacocoli.

—Tamombe'u ti kiro aerẽva'ea pe me, ei ga. A'ereki ji akwaha penderekoag̃wama. Ji horame pe hugwi po ti hajiheve'g̃a nduri pepyteri pe nehẽ okote'varuhuve'g̃a, ei ga. A'ero po ti g̃a pe moandyandyi g̃wembi'ea pyvõ pe nderekote'varuhuavo nehẽ, ei Paulo'ga g̃a pe.

“Isĩg kỹ ũ ag tóg ãjag to junjun ke mũ, kỹ ag tóg mĩg ri ke nỹtĩ, ti mẽg mãn sór kỹ, hã vỹ: Jesus ki ge kỹ nỹtĩ ag kókén sór mũ, he mũ,” he tóg.

—Ãy aha-tama xe. Aha rire, ogwahẽ vaꞌerã ijapu vaꞌe ou-vy pende ha-py. Ogwahẽtaha aikwaa voi xe. Ogwahẽ vaꞌerã pende rerova hagwã. Ou jagwarete ogweraha hagwã ovexa. Upéixa ete voi ijapu vaꞌe ou vaꞌerã pene paꞌũ-my, pende rerova hagwã Hesu rape-gwi ou vaꞌerã.

Karibi arohonykreu, aitxeredu mahãdu kanakre. K reeryre. Adeereny òbitimy aõkõ rierynanykre. Tiiboho ahola wesemy ratximyhỹrenyre. Iwese budoeni‑ò imynymy ròsemy ramyhỹre wese heka kedehemynykre.

Aꞌeramũ Paulo ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Akwaap je. Je o re nipo iꞌme maꞌe ꞌgã amũ nuri oꞌmeramũ pẽ nupe. “Je te je rerowiat pejepe”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe. “Perowiar awi Jejui ꞌga”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe. Pẽ muꞌjau ꞌme nipo ꞌgã nuri. Jejui ꞌga rerowiar awi pẽ momoirukar are afueweramũ. ꞌMiara ꞌjawe aipo ꞌgã. Sãꞌã ꞌmiara jemuaẽmeꞌema pẽneymaw are. Nan tee futat ꞌgã najemuaẽmi pẽ nee. Jejui ꞌga rerowiar awi pẽ momoirukaawamũ te ꞌgã nuri. Aꞌeramũ pẽẽ pejejeaꞌgwau nanuar awi.

Be, dja ba tẽ nhym itekrekam dja me axwe ar awỳr bôx gar abenkam akà. Ga, rop djàkrê mrykĩ'ãtomti katikôt ngjêxja pumũ. Nãm kwỳ pa nhym umaje kunĩ ajmà. Me axwedjwỳ dja me wangij ne Jeju bê ar akwỳo akẽx gar akwỳ mekôt ajaxwe.

Maasa pra epuꞌtî pîꞌ wai uutîꞌpî yentakaya amîrîꞌnîkon pia yenkuꞌtî ton seruꞌyeꞌ erepamî akoreꞌtaꞌnîkon. Inkamoro erepamî kaikusi erepamî warantî carneiroyamîꞌ yapiꞌse. Inkamoroya innape Jesus kuꞌnenan tarumaꞌtî.

'Ũgmõg, ha nõm 'ãkopa' pip putup, kokex gãy nãm putuk, tu' nũn putup, nũy kuxa mãm ka'ok xop kix 'ãxop kopah. Kokex gãy te kahnẽn kix, hã kaxĩy nõm gãy xop te' kuxa mãm ka'ok xop kix putup.

— Wetaybit õn ijoce'ũm pima ag̃okatkayũ jajẽm eykay iam- -ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ- -ika'uat puximayũ. Napaap ip g̃uwẽn eywebe Jesus kay eyetabucap epereap ojuy. Ovelha kay wida ajẽmap puxim jajẽm ip eykay. Adeayũ g̃ug̃uykukuku ip. Icẽmãn g̃u ip g̃utaybin- -napaam acã.

Ỹ hapäh hahỹỹh: Ỹ bahõm jawén paa bä, bë mahang anꞌaa da ta wób. Tabanasꞌaa bꞌéé hekꞌook do hadoo da. Dooh da ratꞌyyd mehĩĩn bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo.

Nxe³na¹ha²kxai³ ã³waix3txi²na¹kxa²si³yo³na² a²nũ²a² ko̱³nxe³thin¹te²a² wxã³ye¹nx2tain¹tu¹wi¹. Wxã³kxai²nãn²tu̱³ khãuh³lxa³thi¹ta²lxain¹sxã³ he¹kxa³ha³te̱²ta³lxi³nx2tai¹nha³tai¹.

Exe akiti kakoa nawaiyore: noxanihenere najikinite ahoxa xalijiniharexe akerehare haiyanae haliti kaokehena xomana hoka maisaiya airakoaneharetyahitaha tyakekohatiyenae.

Va'ora oogaki adani ai ohina naothinia avakadiania vikhana bana vahoariha. Avahararania vahojana a'onira vakorijanahaki bana adani, avakava'ipahinija kaimoni ida Jesus athi-ra avanaabavini. Ni-a'onira vanakaidivaki bana.Jomahi ovilia-ra arivini vani fori vihira adani a'onira vakorijanahaki. A'onira onava'isohijoravini hiki ida bana namithaki avakadiania.

Myparakze simysapybyikitsa ahabo mozumukunaha. Simyspihikbatanikitsa. Ahape mybarapetu mykaranaha. Sesus harere bo batu hỹ niaha, ihumo batu sispirikpo. Iwatsahi mybarapetu mykaranaha. Parinitsa hyritywatsa hozipyrykzatsa mysiboronaha wa. Hawa parini hozipyrykza piboro nawa kytsa Sesus humo batu yhỹ niaha iwatsahi ikiahatsa humo kino pahakse tsihikiknaha. Barapetu mykaranaha iwa pahamyi tsihikiknaha.

Katupono atikuap taꞌyn uhaipe kai ti aru tõꞌẽ tõꞌẽ awahuru koꞌi woꞌoꞌu haria ehowawi e Pauru. Miꞌiria ti aru yt ikyꞌe hin i Tupana hũria e.

Enepo mbihapáne, énjoa símeopimo kutí koeti ipúhokovotihiko yovîre, enepohikone xâne ákoti okoseâna ne ínzau su'ûso, yóyonone.

Yɨ'ɨ̂ wa'âka be'ro ãpêrã niî soorã a'tîrãsama. Yaîwa ovelhare ba'â'karo weeró noho mɨsâ Jesuré ẽho peómi'kere pe'tikã́ weé sĩ'rirãsama.

Canan ya'a licupti'a rasunpa mayćhá atü-yupaypis licalipämun'a Diospa uwishnincunacta lluy chincachipäcuśhunayquipä.

Aihawi ĩ̱morĩ za'ra wa'aba wamhã, ni'wam norĩ hã te za we asô ai'aba'réi wa'wa. Abaze zahi, pone'ẽrebâ da, 're ĩsahi za'ra mono ne, te za asada tizahi za'ra wa'wa. Tinhimirowahutu wasété na te za asada tihâimana za'ra wa'wa. Ai'ãma pẽ'ẽzé za'ra wa'aba õ di za. Ãne wa tô ai'ãma waihu'u sirõmo za'ra wa'wa.


Amaro xine exĩko mã ajoajohpãkomo owinoino xine roropa. Ãmorepatorỹko mã toto tyoro, tymaro xine oytotohkõme.

Nẽ mẽ akwỳjaja mẽ urà nẽ tanhmã hamaxpẽr punuj to nẽ mẽ ate Jejus kaga hprãm xàj hêx rom tanhmã mẽ amã kapẽr to ho ri mẽ akôt pa.

Ãti õti kãkiti hĩte oereẽkini sãpiretakiti na atãoni. Koketakori sãkiretxiti isãpiretana apanakini Xesosi sãkire auiãkani. Ikara xika apanakini auikari ninoa sãkire, ininiãkara isanako ninoakata. !Auikaikarina hĩte sãkire.

Iozepa kulâ ise Jesus wâgâ mâzenomedâolymo. Iozepa inomedâdomo kulâ ise mâinwândyse atomo warâ.

Amo ꞌar mehe nehe, amo awa aꞌe wà nehe, penapi har aꞌe wà nehe, hemuꞌem putar uzeruzar maꞌe wanupe aꞌe wà nehe, wamupytuꞌu kar pà Tupàn zeꞌeg rehe uzeruzar ire aꞌe wà nehe, uzeꞌeg rehe wamuzeruzar kar pà aꞌe wà nehe.

Peẽ kuery regua voi opuꞌã ꞌrã avakue haꞌeve eꞌỹa rami nhomboꞌe vaꞌe, ojee ae temimboꞌe kuery oguerova aguã.

Icota noko midi niɡ̶ina akaamitiwaji oditece niwitakeco, odaa jiɡ̶inaa anoninaaletiniwace niɡ̶ina anodiotece Ǥoniotagodi owotibige migotibeci mijotaɡ̶a.

Pepyteripeve'g̃a vehevi po ti na jitehe nehẽ no. G̃a po ti i'mbe jara'g̃a pe. A'ero po ti g̃a nhimbopogweukari Jesus'gareheve'g̃a pe nehẽ, ei ga.

“Ãjag kãmĩ ũ tóg vẽnh ó tónh ke mũ gé, Jesus mré mũ ag tỹ ag mré mũ kónãn han jé,” he tóg.

Ha pene paꞌũ-gwi katu ojekwaa vaꞌerã inheꞌẽ rei rei vaꞌe omoingo hagwã gweko-rupi Hesu nheꞌẽ renduha.

Inyõ heka aityhydỹỹdu seriòre yribi iwitxira aõna aõnamy kidierynanymyhỹkre. Taijoi kididymyhỹkre tarybe‑ò ijohonamy.

Aꞌere nipo anure pẽẽ mũ we futat pẽꞌme pejejaupe pejejomojoꞌokawamũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Djãm me kàtàmbit kute ã ar ajo anhỹrmã? Kati. Ar akwỳ dja gar Jeju bê amijo akẽx ne arỳm ajaxwen Metĩndjwỳnh kupa'ã memã 'ã ajarẽ. Nhym kam me kwỳ arỳm ar amaro ban arỳm ar akôt axwe.

Mîrîrî yai seruꞌyeꞌ pe ayonpakon rî eꞌtoꞌ weiyu erepamî. Tiaronkon amîrîꞌnîkon innape Jesus kuꞌnenan yenkuꞌtî toꞌya teserukon kupîkonpa. Mîrîrî yai Jesus rumakayaꞌnîkon.

Ha tik kummuk te 'ãxop kopa' pip putup, tu hãm'ãktux hã mõ'ãmãp-tup, ha' kuxa mãm ka'ok xop mõgãp-tup, pu Topa yõg putat xax.

Warara'acayũ g̃ug̃uykukuku ip jetabucap epereap ojuy. Imẽneju ag̃ cuy epesop ixeyũ be eymug̃uykukuap puxim. Pũg̃pũg̃ ey'in tak warara'acayũ g̃ug̃uykukuku jetabucap epereap ojuy — io'e cebe ip.

Bë mahang na-ããj né hẽ ta wób radu doo da rawareem do Pꞌop Hagä Do kyyh, sa hã kä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do raky sũũt hyb nꞌaa.

Nxain¹kxa²yu³su² wxa²nũ̱³ka̱³txai²na² ĩ²li³te² ĩ³nxai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² ain³kxi²nxa³te²a² yũ³ah³lxi¹lxi¹. Ĩ³ki³ha¹kxi¹nx2tai¹nha³tai¹. Nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²ã³sa²si¹nx2tain¹jau³su² ĩ³yau¹ũ³nx2tain¹sxã³ sa²so¹nx2tai¹nha³tai¹.

Exahe haxowakaite hoka haiyaharenae xinekonitarenae maoserahenaha, hahinaeharenae hawenaneha akereta mokaha maheta.

Hidakaba'i vahojaki adani Jesu-ra vanofijahakiriki avakadiania. Va'ora vakorijanahaki bana adani Jesus kaija'ari, Jesu-ra vakava'ipahinira kaimoni. Jesu-ra vanofijahakiriki va'ora vanofiki adani Jesus vaipohihava abono vaipohihana vihira kaimoni.

Ikiahatsa tuk mybarapetu tsimykaranaha. Iwaze ustsa Sesus tuktsa metutu anaeze mykaranaha.

Taꞌi eipyꞌasetpyi wyti aru teꞌeruwemoherep heso rakaria woꞌomaꞌat hanuaria teꞌeruwewawiat ehekyi hamo e. Miꞌi hawyi ti aru tuwat iraniaꞌin eipyꞌasetpyi iꞌatumimaꞌat koꞌi e.

Muhíkova xepákukenoe, exepúkotimo hóyenohiko poe'á kixoti íhikaxea emo'u Itukó'oviti, kahá'atihiko itúkeovo énomone hokópo ne po'inu ûti kutípoti Jesus.

Mɨsâ tiro niirã́ kẽ'ra Jesuré ẽho peórãre naâ bu'esé pe'ere siru tuuáto niîrã niî soose wã'korã́sama.

Ñatac quiquiquicunapïpis śhalcapäcun'atacmi juc licchä yaćhachicuycunawan lluy chalapacücunäta pantalcachil inquitananpä.

Duré ni'wam norĩ hã asiré wa'aba nherẽ, te za aima sadawa hapese za'ra wa'wa, ĩsiniwĩ 're anomro aba mono da, ĩsazei'wa norĩ hã uburé ĩsiniwĩ 're nomro mono da.


—Seromaroro orumekatorỹko sã ase rahkene. Yrome Ritonõpo opyno xine ro mana, tykase Pauru toto a. —Ritonõpo omiry ouzenutanohpotorỹko mana, aomipona oehtohkõme. Mame Jezu oepyry ropahtao imaro ytõko matose, emero ipoetory tõ maro.

—E kot paj Tĩrtũm nhĩhkram mẽ ajagjênh pa. Koja mẽ atãnopxar o ri mẽ akôt pa nẽ mẽ akutã nojarêt rãhã ho pa. Hãmri ka mẽ ãm hkôt pix mã amnhĩ nhĩpêx. Jao Jejus kaga hkêt nẽ. Hãmri nhũm nhỹrmã Tĩrtũm mẽ pahpê hkrajê piitã tanhmã mẽ pahto mex to.

—Uatxa nisikai hĩte Teosomoni, iua nĩkatinii ĩkapani. Nitakanapari Teoso sãpirena hĩtekata, kotxi iua sãpiretari isikinii ikinipoko erekari. Iuara sikaposotiiretai hĩte. Iuara sikai hĩte erekari inĩkatakiti, inakitiakorimoni isikini ĩkapani.

Aituo ani Paulo eyanmo agueondyly:— Koendâ Deus nhedylymo ize wato. Xunârybyry angahumo odaji ietaungâ. Deus aguehobyry angahumo odaji mânhedylymo-ro watay, imâem xutuze âmaemo ize ato ara adâjidyly. “Idânârâ auguehobyry modo aienibyry modo agâ koendâ lelâ ise urâ” tâkeze Deus. Itaumbyry angahumo odaji mânhedylymo-ro watay, koendâ ise agâmo awyly, adâkehobyry ara.

Ko ꞌar rehe kury, — Ezekaiw katu Ew tawhu pe har neremiruzeꞌeg wanehe nehe, aꞌe tuwe Tupàn pe tuweharupi ihe kury. Uzekaiw katu putar penehe aꞌe nehe, taꞌe pekwaw pepuhareko katu haw rehe zeꞌegaw peiko kury xe. Upuner tuwe pemuzeruzar kar haw rehe aꞌe. Uzapo putar ikatuahy maꞌe peme nehe, taꞌe nezewe haw uzapo wemiruzeꞌeg wanupe xe.

— Haꞌe gui aỹ ma Senhor po py romboaxa, ayvu nhanemboaxya regua rupi vy penembaraete aguã, mbaꞌeta ijayvu ma ipoꞌaka penemombaraete vy pendevy guarã omeꞌẽ aguã ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery haꞌe javi reve.

Odaa natigide ja ɡ̶adajicitalo Aneotedoɡ̶oji me doweditedaɡ̶alocotiwaji. Odaa niɡ̶ijoa notaɡ̶a anoditece anodaaɡ̶ee Aneotedoɡ̶oji meliodi meletedaɡ̶adomi akaamitawecetiwaji, niɡ̶idiwa notaɡ̶a odoweditaɡ̶aloco. Niɡ̶idiwa notaɡ̶a yakadi mowo me ili ɡ̶atiwaɡ̶atakaneɡ̶egi, codaa me yakadi me yajigotaɡ̶awatiwaji inoatawece anopootibige me ɡ̶adewikitema iniokiniwateda Aneotedoɡ̶oji akaamitiwaji ijaaɡ̶ijo eledi Aneotedoɡ̶oji ane iomaɡ̶aditedicoace mepoka nepiliditeda.

—Kiro ji ei pe me a'ero: Tupana'ga ti tapendereko katu. Tupana'ga pyryva mombe'ua ti tapendereko katu nohõ, ei ga. A'ereki gaha pe mbojiko hete Jesus'ga rehe pe mbo'eavo. Aerẽ po ti Tupana'ga imombyryvi pe me nehẽ no ga imombyryvame ojiheve'g̃a pe nhaporemo nehẽ, ei Paulo'ga g̃a pe.

“Hã ra sóg Topẽ mỹ: ag ki rĩr, he mũ, ãjag to. Topẽ vỹ ã vĩ tỹ ãjag ki rĩr ke mũ gé, ti tỹ ãjag jagãgtãn kỹ. Ti hã vỹ ti ki rã to ãjag tar han ke mũ, Topẽ ti. Ãjag mỹ tóg ẽmã há tãvĩ nĩm ke mũ gé, kar kỹ, ti tũ kar ag mré hã,” he tóg, Paulo ti.

—Ha koꞌánga katu tonhangareko porã katu Nhandejáry pende-rehe. Inheꞌẽ rendu-vy peiko meme katu. Iporã ete inheꞌẽ, pende rexakwaa rei vaꞌerã heꞌi vaꞌe. Inheꞌẽ rendu-vy peiko ramo, pene mombaraeteve teve vaꞌerã voi Nhandejáry. Pende reraha vaꞌerã ave oha-py. Ojepyꞌa mopotĩ vaꞌe gwive oĩ ha-py pende reraha vaꞌerã peẽ-my ave, heꞌi.

Tahe ararirenykre Deuxu‑wana ixi‑di he awimy renykre. Tii heka adireny rarekre. Tii tahe nohõtilosarenyõmy, boibekre Deuxu rybe‑di. Tii heka riwiòhenanykre atyhyna raumynykremy. Deuxu riywinyre wahe adee reny aõna aõna wiwihikỹ riwahinykre òbiti mahãdu‑wana kia bitabenykre.

—ꞌAwamũ je pẽ momeꞌwau Jarejuwarete ꞌga upe. Tojejuka ꞌga pẽ nee ꞌjau. Aꞌeramũ pẽẽ ꞌga jeꞌega renupa pejejemogyau. Tepẽ poat ꞌga ꞌjau, werowiar are ꞌjau. Wemiayuwa upe ꞌga mamaꞌe esage monou. Aꞌeramũ nipo ꞌga imonou pẽ nupe— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe.

Be, akmere ar arỳm itẽm 'ỳr. Jakam ba arỳm Metĩndjwỳnhmã ar ajo a'uw. Gêdja ar ajo bakumrẽx. Dja gar kabẽn ma nhym arỳm ar amã ajamak mex jangij gar mar mexo amũ amikamẽn arỳm mar rax ne. Metĩndjwỳnh tu kum gwaj bakaprĩ.Djãm gwaj ba ne gwaj bajaxwe kêt nhym pãnh kum gwaj bakaprĩ Kati. Gwaj ba ne gwaj te bajaxwe kêtmã. Nhym be, ta ne tu kum gwaj bakaprĩ. Ukaprĩ'ã dja gar kabẽn man arỳm ajamak mexo amũ amikamẽn mar rax ne. Be, dja ĩ Metĩndjwỳnh õ me jamã mỳjja ngã. Dja gar kabẽn ma nhym kute memã mỳjja nhõrmã kôt arỳm ar amã kungã. Ja kadjy ne ba kum ar ajo a'uw.

Tarîpai Paapa yenyaꞌ arumakauyaꞌnîkon sîrîrî, morî pe amîrîꞌnîkon koꞌmannîꞌtoꞌpeiya tîmaimu ke. Maasa pra tîmaimu wenai morî pe tîweꞌtoꞌ pîꞌ ayenupaiyaꞌnîkon. Mîrîrî wenai inîꞌ panpîꞌ aarentakon imîrî ton pe. Morî tîrîiya aapiaꞌnîkon. Tamîꞌnawîrî tîpemonkonoyamîꞌ konekaiya.

—Yã hõnhã 'ãte: 'Ãxop yã Yeyox yõg tikmũ'ũn. Pũyã Topa 'ãpẽnã max, xix nũ mũtik ti', xix xa hãmyũmmũgã', xix 'ãxex, xix xa hãmmaxnã', xix xa pexkox yõg hãpxop popmã' yãy yõg tikmũ'ũn mũtik.

— Deus pit xipan cĩcã jeykuk — io'e cebe ip. — Deus ekawẽn kay juy epesop — io'e. — Ixe ekawẽn kay bima, eypararam g̃u epesop. Deus ekawẽn kay bima, jeybu'un g̃u Jesus kay eyetabut am. Deus xipacat ũmũm jebekitkiyũ be. Eywebe dak xipacat je'g̃ũmg̃ũm — io'e.

Ti mꞌ taky hado kän:—Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do bë tahagꞌããs. Ỹ karẽn Pꞌop Hagä Do ji wë ky enyym do panyyg nꞌaa bë hꞌyyb gó tawäd hadꞌyyt hẽ. Ti né hẽ tanꞌoo bä baad bë hꞌyy kae magyys hẽ Jesus hã. Tanꞌoo däk da bë hã baad hadoo doo, ta karapee tasëëw hõm do sa hã taky däng doo —näng mäh.

Nxe³na¹jut3su² hĩ¹nãn¹te²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² hxi²ka²nãu³a² ũ³hũ¹nx2ta¹wi¹. Nxe³te²na² wãn³txa² yxo²ĩ²yah³lxi¹nha²kxai³ wi¹lĩ²nx2ti³tu¹wi¹. Nxe³sxã³ ã³nxũ²kwa̱i³lxũ¹nxa²lxi³tu¹wi¹. Ĩ³ya³lo³ti¹nx2ti³tu¹wi¹, yxo²ĩ²yah³lxin¹ju³ta² ã³na¹yah³lxin¹kxa²ya̱n³txi³su¹. Jã¹nxe³sxã³ wi¹lhau³ko³txa²lxi³tu¹wi¹. Hã²wxãn³txa³ Txa²wã¹sũ̱³na² wa̱³li²hĩ¹na¹ yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ wxa²nũ¹txa²lxain¹nũ²la² ha³lo²a² wi¹ko³xa² sa²wxe³nx2tain¹tu¹wi¹. Nxe³tãu³a² a²ko̱³nxe³ti³ kãi³ain¹ju³ta³la³ yũ²nxa³lho³li¹. Txa²wã¹sũ̱³na² so¹lxi³ yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² so¹lxi³ yxau³ki̱³tu¹wi¹.

Kalikini atyo nahalakihena xiso Enore ana kaxaiko maheta xiso. Koxaka xasema exawaiyera xiso akiti. Hatyo atyoite kahinaetya xiso hoka heko xikinatere xisaona, exahe tehitiya hoka waiyexe isa xomana hakaxaikone hotyali ana mokitere.

Hari. Oigamina, hidakaba'i Deus sa'a kabodinia a'onira oarakhaki ho, a'onira akadava'ara kaimoni. Onofiki ida Deus a'onira kajoamoravini kavaranihi-ra avarigavini. Deus athi a'onira kakodiavini hiki ida Jesu-ra avavakaijokavini avijavani.Deua binaibavijahaki ida nahina jahaki kidija'ari vihidoroki hahavi vakadimoni. Avakadimoni jaboni bana ida binaibavijahaki.

Deus ahahumo tsimypokzitsiukrẽta. Deus harere bo hyỹ tsimykaranaha, batu ahapyby. Deus harere bo hyỹ tsimykaranaha zeka Sesus humo tsimyspirikpotohinaha. Deus kytsa sizubarẽtsa ityryktsa moziknaha tsipinymyrykynaha. Isapy ha ty zuba tsipiaksekenaha. Ikiahatsa niwatihi situk tsimyharapekypykyknaha.

Uiwyriaꞌin e koitywy areto raꞌyn eipyꞌasetpyi. Maꞌato ti worohoꞌoꞌatoiat eipe Tupana po pe. Tupana ti eikyꞌe hap hum kahato ehepe. Tutum ahepe tehay wakuat aimoesaika hamo aimohãpyk yt nakuap i kaipywiat hamo. Miꞌi pote watoĩneꞌen hemiitꞌin no iraniaꞌin imimoewaku koꞌi saipepiaria wo mesup e Pauru tawa Ewesu piaria pe.

—Kó'oyene hane nguvínovopinoe Itukó'oviti yoko emó'u, enepone koyuhó'inoviti hána'iti seánakovi. Ápemaka xunáko neko emo'úti kótiu'ikeopinoe ikéneke Vúnae, koane ímotokenaxeopinoe nemúkopi koúnaenovi Vúnae yakahá'inepoane ne uhá koeti po'ínuhiko kasása'iupo.

Ni'kâroakãre maha mɨsâre ko'teáto niîgɨ yɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨre sẽri basá kũugɨti. Kɨ̃ɨ yeékãhase kitire tɨ'órã, mɨsâ masîrãsa' Õ'âkɨ̃hɨ masaré ma'isére. Kɨ̃ɨ̂ mɨsâre tutuakã́ weegɨ́sami. Õ'âkɨ̃hɨ “Niî pe'tirã yɨ'ɨ̂ besé'kãrãre ãyusé o'ôgɨti”, niîkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ niî'karo nohota mɨsâre o'ôgɨsami.

“Cananmi Diospa maquinćhu caćhaycälishayqui. Yalpapäcuy cuyay willacuynin śhun'unchicta callpanchamäśhanchicta, chaynütac llapa limalicuśhanta lluy japächäśhancunätawan unacaycachishunayquitapis.

— Ãhãna hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, wa za oto airẽme za'ra wa'wa, taha si te te 're ai'madâ'â za'ra wa'aba mono da oto. Ĩsimizawi pese zé wasu'u na te za 're asõpré u'âsi aba mo. Ta hã te za te te 're aipawaptob u'âsi za'ra wa'wa, ĩsaze za'ra wa'aba zém na aiprédup sina 're aihâimana za'ra wa'aba mono da. Uburé marĩ ĩwẽ hã tinhib'a'uwẽ norĩ ma, te te 're ĩ'anhomri mono hã te za duré aima sõmri za'ra wa'wa, ate za'ra wa'aba da oto.


Imehnõ mõkomory poko penetara exiase, zupõkõ poko, itinerũkõ poko roropa.

—Na pa pre mẽ akôt ixpa ry htã no ãm aa mẽmoj tã mẽ awỳr kêt nẽ. Mẽ axê hkwỳ hã mẽ awỳ rỳ mẽ akàxpore hã mẽ awỳr o ri ixpa hkêt nẽ.

!Nixikotari apanakini. !Nimaãkatari itxineirote, imãkana pakini.

“Ydinheruru âunduwâtaungâ. Iety ywogonro âunduwâtaungâ. Tâlâ matomo yam âunduwâtaungâ” uguepa wakynre ânguyram, târâ agâmo watay.

Naherewyrowyroahy kwaw ni pitài teko rehe ihe, pepyr hereko mehe ihe. Nahepureraha wer kwaw amo kamir rehe amo hemetarer rehe wanuwi ihe.

Xee ma napenai vaꞌekue avave mbaꞌe prata, ouro, neĩ ao re.

Aɡ̶ica oko ane idocetema nibeexo oolo, domigetaɡ̶a beexo, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a lowoodaɡ̶agi.

Nahã ko ji rekoi pe pyri ikwehe, ei ga. Ji ndapotari ojipe'g̃a apoa ouro prata reheve ikwehe. G̃apira ji ndapotari no, ei ga.

“Inh pi(jé) ãjag mỹ: inh mỹ jãnkamy nĩm, inh mỹ kur nĩm, he mũꞌ,” he tóg.

—Ha xe katu namondo reíry xe rapixa mbaꞌe-rehe rei xe resa. Ipirapire-rehe, ijao-rehe ave namondo reíry xe resa.

Tiu heka jiarỹ ijò hãbu‑ribi nieru tarasamy rahõtinyõhyymahãre tyy wiwihikỹ tarasamy raruõhyymahãre.

—Je ꞌã je kwaap katu pejepe. Je ꞌã, “kaꞌaranũũa pemut ape jee”, naꞌeaꞌuweri tekou pẽ nupe. “Mamaꞌea pemut amũ jee”, ꞌjaweꞌem je ꞌã pẽ nupe.

Be, djãm ba ne ba imã me'õ nhõ mỳjja puro prãm? Kati. Me'õ nhõ kryt jaka nàr kẽn karỳr nàr me'õ nhõ kubẽkà ne imã prãm kêtkumrẽx.

Uurîya îꞌ rî esaꞌsaꞌ pra man, apratarî, ourorî uponton rî esaꞌsauꞌya pra wai anîꞌ pîꞌ.

'Ak xupkumĩy'ah, tuk nõy yõg hãpxop putup 'ohnãg, tuk nõy yõg tayũmak yĩpkumĩy 'ohnãg, tuk nõy yõg topixxax yĩpkumĩy 'ohnãg.

— Eyxe bima wetabikuku g̃u juk og̃uy eybubut kay eyxe bima, eyeprata kay dak, eyeouro kay dak, eydoti kay dak.

—Dooh hëp ỹỹ gó ỹ karẽn pé paa ta wób sa dajẽẽr, ta wób sa saroor —näng mäh.

Jã¹nxa¹jut3su² wxa²yen³kxai²li² wã²la²ka³lo³su² ta̱³nxa² ha³te̱h³nxãn³su² ta̱³nxa² so¹kxi¹nx2ti³hxain²nxa³tai¹ti²tu³wi¹.

— Maisa atyo hatya xiyehare nomaiyasexe, maisa ouro, prata, imiti harenae hekoti naokare nomani.

Avakadiania ohojana kari ni-oakabairihi ida avakadinahina, avakadijiniro hiki. Ni-avakadimakari-ra onofiki.

Utakta ahatukze batu ahanamy tyhyryk. Ahanamy parata ouro ahaty batu hyryk. Ahasuk ty batu hyryk.

Yt karãpe i kue atikyꞌesat ehetineiru ehesokpe pãi e.

Ako ápahuina xâne íyongeovoke tiûketina koane uhé'ekotinoe ípovo.

Yɨ'ɨ̂ neê ɨotíwɨ ãpêrã yee niyérure, naa yeé su'tiré.

Ya'a manam illaypi wañuyälächu, nï pip müdanantapis waycaculächu.

Wa hã danhibrob zô, te 're rob'ruiwapari mono õ di, rob'uiprazém na duré da'uza na.


Tuaro matose. Ywy roro erokuase yna nykyryry epekahtohme.

Na pa pre amnhĩ pa kukwak ri amnhĩm ixujaprôr pê ixàpkur o ri mẽ akôt ixpa. Nẽ ixkôt mẽ pa xwỳnhjê mã ixujaprôr o ri ixpa. Ra mẽ ate ja hã ixpumunh mex.

Hĩte imarotapitikari notaka parĩkauata imakinika ninireẽkiti, nimoianariakori nireẽkiti apaka niamotini ĩkapani.

Iemaryguelâ keankâ kâsewanily. Âtâ tâjitubygueto kâyngadyly. Vende kânhedyly, ebyrypyrygue pyni kanâtoem, âdy xina ize ato modo kanâtoem lâpylâ warâ, tutuzelâ âmaemo.

Hepo pupe ae amaꞌereko teko ihe. Aꞌe rupi uhyk ureremiꞌu urewe. Uhyk urekamir urewe no, uremaꞌe paw rupi ure no, herupi wata maꞌe wanupe no.

Peẽ voi peikuaa xepo py ae ajouague xee haꞌe xerevegua kuery roipota vaꞌe.

Akamaɡ̶akaamitiwaji owooɡ̶oti meliodi me jiba me jakadi inoatawece ane jopotibige me idewiɡ̶a, ee ijaaɡ̶ijoa yokaaɡ̶etedipi.

Pekwaha pe jiporavykyagwera. Jipoa pyvõ tuhẽ te ji aporavyky ipyhyga mbatera jijive. A'ero ji imondoi mbatera jijipyrive'g̃a pe no, ei ga.

“Isỹ nén ũ génh jé sóg rãnhrãj ja nĩgtĩ (mỹr), inh nĩgé tỹ. Kỹ inh rãnhrãj ki inh companheiro ag vỹ ãjag tũ ti vigve ja nĩgtĩ gé inh kóm,” he tóg.

Ko xe po-rehe ambaꞌapo. Aipota vaꞌe-rehe xe ambaꞌapo. Xe irũ oipota vaꞌe-rehe ambaꞌapo ave. Pene rembiereko-rehe katu ndajeruréiry. Xe ambaꞌapoha peikwaa voi.

Tiiemy wadebò‑ribi hyy hyy raaõmysỹdỹỹmy rarewãhã waaõmydỹỹnana òwydỹỹmy. Tule rewiòhenanywãhãre tii‑wana watxiwãhãre mahãdu. Kaiboho teerytenyte kia.

Je te futat teporowykyau tekaraemã are. Tepytuna ꞌgã karaemã muawamũ nanẽ je ꞌã je te futat teporowykyau tekou. “Pemut ape jee. Mamaꞌea pemut amũ jee”, naꞌei je ꞌã tekou pẽ nupe. Je te futat ꞌã tekou teporowykyau— ꞌjau ꞌga uꞌama ꞌgã nupe.

Be, ba ne ba inhikrao idjàpênho iku'ê. Bamẽ iro'ã ar ar bamẽ ne bar imã mỳjja prãm jabej ba ba inhõ pi'ôk kaprĩo ar amim kuby.

Mîrîrî epuꞌtî pîꞌ naatîi. Uurî esenyakaꞌmaꞌpî uyenya ke. Îꞌ epotoꞌpeuya kaiꞌma uurî ton pe moropai upokonpe teesenyakaꞌmasanon uyonpayamîꞌ ton pe.

'Ãmhok. 'Ũghãm punethok, nũy tayũmak pop, nũy hãpxop 'ũm pop, nũy mã', tu' nõy xop pu' popmãhã',

Õn ma kapikpik'uk og̃uy obubut pu am, odoti bu am tak, owejuayũ bubut pu am tak, owejuayũ doti bu am tak. Eyju dak eyetaybit iboam. Imẽn cuk adi ojekuku eyxe bima.

—Bë hapäh né hẽ ny hadoo ỹ moo wät daj ỹỹ hẽ, ma ỹ säm hã, hata ỹ ma säm hã.

Nxe³yãn¹ta¹ txa²hxi²ka² so¹lxi³ nũ̱³kxũn³sxã³ wa³ko³nhxai²na¹tai¹ti²tu³wi¹. Jã¹nxe³sxã³ txa²nũ̱³ka̱³txa² nũh¹ nũ³kxũn³sxã³ sa²hau³ko³tai¹na¹tai¹ti²tu³wi¹.

Hiyaiya, nokahe kakoita nahaka hoka niya naokitereharenae exahe nohinaeharenae aokitereharenae hoka. Hatyohare akiti waiyekehalakita xomana.

Avakadiania ohojana kari bada oni'abakhia'iki ida badani oipohina-ra va'ora okaijahitavini, oabono okaijahita'avini jaboni. Avarigaki ida akadinahina hahavi-ra okapavakaribakhia'avini.

Kahyriziktsokzaha ty zuba ikykara. Iwaha hi mynamy inynyhik ikykara. Niwatihi zahawatawy hawa ty sinamybyikitsa bo tysitsumuẽhĩnaha.

Pyno pywo eweikuap taꞌyn aikotã uipo wo uipotpap hap e. Miꞌi saꞌup mo kue atikyiꞌat yne uhekareꞌen koꞌi uimiꞌu koꞌi iꞌewyte uhekatuwyria wano atum yne uipotpap kaipyi.

Yéxoapeponoe ngo'ítukeyea indúkoti ésa'i nóngone koánemaka nókone nza'ínehiko.

Mɨsâ ãyuró masî'. Yɨ'ɨ̂ basi da'rasé wapa me'ra niî pe'tise yɨ'ɨ̂, yɨ'ɨ̂ me'rakãharã ɨasé nohore bokawɨ́.

Aśhwanpam yaćhapäcuśhayquinüpis cay maquïwan quiquïpa ñatac ya'awan cäcunapäpis lulalá.

Duré ĩ̱hâimanazéb da, wa tô ĩ̱nhib'rata na te 're romhuri, ĩ̱siré norĩ hâimanazéb da zama. Ãne na ma tô a norĩ wa'wa hã asiwi ĩ̱waihu'u za'ra wa'wa.


Erokuase onenerykõme, ysã oerohtohkõme jamihmãkõkara akorehmatohme, rupomãkõ zuzenutanohtohme. Jezu omihpyry a ke wenikehpyra ehtoko. Ynara tykase ynororo, “Kurehxo imehnõ akorehmaryhtao oya xine, ãkorehmarykohtao imehnomo a kure roropa,” tykase ynororo, tykase Pauru eya xine.

—Tã mẽmo kaxyw na pa pre ã mẽ akôt amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri ixpa? Nà mẽ ate ja hã ixpumunh nẽ ixpyrà nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr o ri apa kaxyw. Nẽ ixpyrà nẽ tanhmã mẽ kute xwỳnhjê ho ajuta hto ho ri mẽ apa kaxyw. Na pre Pahihti Jejus ja jarẽnh o: “Koja mẽhõ amã mẽmoj gõ ka amnhĩm apy nẽ akĩnh nẽ. Nom kot kaj kam nhãm mẽhõ mã mẽmoj gõ hãmri nẽ akĩnh tỳx o ate mẽhõ mã mẽmoj nhõrta jakre.” Anẽ.

Ikara atoko aparĩkauatiniã, atiretana kãkiti maposotakaniua. Nota parĩka oerekapekai hĩte ikara atoko hĩkamini. Maxinikari Xesosi Apiananiri sãkire. Iua txari: “Teoso takari erekari kãkitimoni iua amonitakiti apakapakasaaki. Teoso takari apia erekari sikarauatakarimoni,” —Paoro txana ninoa Épesokinimoni, Teoso sãkire auiãkani auĩteakorimoni.

“Âsewaniwâdaungâ, âpynirymo, itymo owogonromo, âdy ize matomo warâ mâentomoem. Âdy pebaom modo ipa ato âunduwâtaungâ” tâkezelâ ani urâ âyanmo. Pymâ Jesus unârybyry enanâguewâdaungâ: “Tuomare kurâ, âdylâ kyam xududuo. Kuomaru kuru olâ, âdylâ kiunduduo” kewânmy — kely Paulo.

Aꞌe maꞌe paw rupi iapo mehe azapo kar nezewegatete peme ihe, ikàg ꞌym maꞌe wapytywà kar pà peme nezewe ihe, hemaꞌereko katu haw hexak kar pà peme. Pemaꞌenukwaw katu Zanezar izeꞌeg awer rehe ty wà. — Aze awa omono e maꞌe amo pe nehe, ipyhykar hurywete putar aꞌe nehe. Imono e har hurywete weraꞌu izuwi aꞌe nehe no, iꞌi Zanezar teko wanupe aꞌe, iꞌi Pawru aꞌe teko wanupe.

Opa mbaꞌe py pẽvy aexa uka nhambaꞌeapo vy iporiaukueꞌi nhaipytyvõ aguã. Penemaꞌenduꞌa Senhor Jesus ae aipoeꞌiague re: “Joupe mbaꞌemo nhameꞌẽ vy javyꞌave ꞌrã jajopya gui”, heꞌiague re.

Niɡ̶ijo me jao okanicodaaɡ̶ica nibakedi, jikeetaɡ̶awatiwaji niɡ̶ina me jibaaɡ̶a jiɡ̶idaa ɡ̶onimaweneɡ̶egi me jakataɡ̶a me jaxawanaɡ̶a niɡ̶ijo aninoa lemaɡ̶amatico. Analakitibigetiwaji niɡ̶ijoa lotaɡ̶a Ǥoniotagodi Jesus neɡ̶ee, ‘Niɡ̶ina ane yedia eledi oko, joaniɡ̶iniaaɡ̶ini anida linikegi caticedi niɡ̶ina ane dibatege noɡ̶eedita eledi oko.’”

Ahepiuka pa ji pe me ikwehe. Nhandeporavykyagwera ikwepykava pyvõ po nhande imbatere'ỹve'g̃a pokogi a'ero hamo, ei ga. Timoka'nhymyme ti Jesus'ga nhi'ig̃agwera nhandepojykaharete'ga nhi'ig̃agwera. A'ereki ga e'i ikwehe: “Nhanderory nhande g̃a imbuhurame mbatera nhandejive. Johe'i tehe nhande roryvamo nhande imondorame mbatera ojipe'g̃a pe,” ei Jesus'ga ikwehe, ei ga.

“Hã ki sóg ãjag mỹ Jesus jykre ti ven mũ. Ẽg rãnhrãj ki ẽg tũ ven kỹ ẽg tóg ũn krónhkrój ag mỹ nén ũ vin ke mũ gé, ẽg tỹ ti jykre han kỹ. Ẽg Senhor tỹ Jesus vĩ mĩ sóg ẽkrég tĩ. Ti hã tóg ẽg mỹ tag tó ja nĩgtĩ, kỹ tóg: “ũ tỹ ẽg mỹ nén ũ nĩm kỹ tóg pãgsĩ nỹ,” he ja nĩgtĩ. “Há sĩ tóg nỹ. Ẽg tỹ ũ mỹ ẽg tũ nĩm hã kỹ tóg há nỹ,” he ja tóg nĩgtĩ, Jesus ti,” he tóg, Paulo ti. Paulo tỹ ag mỹ ken hã vẽ.

Iporã katu nhambaꞌapo nhaipytygwõ hagwã gwĩ ogwereko eꞌỹ vaꞌe-pe. Upéixa ete voi xe ambaꞌapo vaꞌekwe xe ambaꞌapo hagwe-rami peẽ pembaꞌapo hagwã ave. Iporã katu nhane manduꞌa Nhandejáry Hesu nheꞌẽ-rehe: “Nhande-vy omeꞌẽ ramo, javyꞌa vaꞌe. Ha nhameꞌẽ ramo katu nhande rapixa-pe, javyꞌa eteve voi” heꞌi vaꞌekwe Hesu, heꞌi omombeꞌu-vy Paulo.Upéixa voi heꞌi Éfeso pygwa-pe onhemonheꞌẽ-vy.

Ibutumy rewiòhenanywãhãre iaõkõ mahãdu kia heka tuu tabitenyte kia rewinymahãremy. Teerytenyte timybo Jesuisi rarybere: —Biwahinybenyke, kia dori iny‑ribi ritamyhỹre ratyre awi rare.

—Aꞌeramũ pẽẽ nanẽ nan tee futat iapou— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe. —Aꞌe are je ꞌã pẽ muꞌjau: “Peꞌje pejeporowykyau mamaꞌe muawamũ pejejeupe, pejepytuna ꞌgã nupe nanẽ mamaꞌe mua nũ”, ꞌjau je ako pẽ nupe ikue. Ymã te ꞌã Jejui ꞌga ꞌi rakue: “Jarejeupe mamaꞌe muramũ janekuꞌiramũ jarejemogyau. Aꞌere jane ꞌga amũ upe mamaꞌe monoramũ te janekuꞌieteramũ”, eꞌi ꞌã Jejui ꞌga rakue— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe.

Mỳj kadjy ne ba ã idjàpênho ane? Bir, dja gar iman arỳm ikudjwa ã adjàpênho anen kam amikutã me õ mỳjja kêtmã mỳjja nhõro aba. Dja gar kam Bẽnjadjwỳr djwỳnh kabẽn ma. Nãm memã kum, “Ga amikutã memã mỳjja ngãn kam arỳm akĩnh ne. Kam akĩnho me kute mebê mỳjja jamỳnhkam kĩnhja jakrenh mex”, ane. Be, ije me amã ikabẽn jarẽnh ne ja. Tãm ne ja.

Tamîꞌnawîrî mîrîrî esenyakaꞌmaꞌpî wenai epuꞌtîyaꞌnîkon. Teesenyakaꞌmai tiaronkon tîweꞌtarumaꞌtîsanon pîikaꞌtîtoꞌ ton eporî mîrîrî. Mîrîrî yeꞌnen mîrîrî warantî nîrî akoꞌmantî. Moropai enpenatatî Uyepotorîkon Jesus maimu pîꞌ. Taꞌpîiya: “Anîꞌya itîîsaꞌ ya mîîkîrî wanî taatausinpai manniꞌ intîrî yapisîꞌpîtîpon atausinpa yentai”, taꞌpîiya —taꞌpî Pauloya.

nũy xa hãmyũmmũgã 'ũghãm'ax hã, xayĩy nõm hãpxop 'ũm pip hok xop pu' hõm, xi' pakut xop pu' hõm, nũy Yeyox yõg hãm'ãktux'ax xutigã', hu: “Tikmũ'ũn te hãpxop 'ũm pa', puxi' kuxa hittup kutõgnãg, pa tikmũ'ũn te hãpxop 'ũm hõm, puxi' kuxa hittup xexka',” kaxĩy. 'Ũkux.

Eyju dak wekukuap puxim cuy epeku g̃asũ — io'e. — Acejekapik cĩcã juy tadaybotbocayũ buywat am. Kuy imẽn adi eymutaybitbin og̃uy — io'e. — Wuykukukat Jesus imẽn o'e:Ibubu'ukat cokcokap podi ma iũmũm'ukat pit e'em, i. Imẽn o'e wuykukukat Jesus Cristo — io'e. — Cekawẽn kay g̃ebum cuy epesop — io'e cebe ip.

Sahõnh hẽ ỹ badꞌoo do hã ỹ metëëh bë hã, bë bahapäh hyb nꞌaa, takꞌëp né hẽ ji moo wät ji masa hyb nꞌaa kasꞌuut doo. Bë hyb nꞌaa esꞌee Jesus kyyh: “Ji tsebee né paawä ji hã ranꞌoo bä ji karẽn doo, ta bahä̃nh ji tsebé da ta wób hã ji anꞌoo bä rakarẽn doo”, näng mä Jesus —näng mä Paw-Ro kyyh.

Nxe³na¹ha²kxai³ a²nũ²ai²na² hxi²ka¹nxa³te²a² ã³non²ta³kxi¹nx2ta¹ha²kxai³ te²u¹jã¹nxe² kãi³te²nũ³su² ĩ³yau¹ũ³nx2ta¹tai¹ti²tu³wi¹. Te²yã¹nxe³jut3su² Je³su²jah³lai²na² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹la² sa²kxai³lu² ĩ³ye³kxi²sa²te³nah¹lxi¹: “Yen³kxa² so¹kxain¹ki̱³ju³ta² wi¹na³li¹. Nxe³yãn¹ta¹ yen³kxa² wã²nhũ¹ain¹ki̱³ju³ta² wi¹khaix1hĩ̱³nx2na³li¹.” Nxe³sain¹na²hẽ³li¹. Nxe³na¹jau³su² tai²li² nxe³ye¹nx2ta¹wi¹. Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³lu² nxe³na²hẽ³la².

— Tyotya xoalini hare hateniti hiye nahotikisa nawenani xomana. Nikareya atyo hoka maxiyehareharenae wakahinaetya. Xotyaxematya Xekohaseti Jesus niraene: “Waiye kaiserehare atyo ijitaterehare hatya resebetiterehare nonitata”.

Kodibadani karahoa a'onira onanokiahivini hi'iki vahoariha-ra va'ora okaijahitavini. Nini vani jaboni bana va'ora vakaijahita adani vakavamoniki. Vakava'ihoki bana ida akadika'da'di Jesus kavarani: “Ija'ari gahinani mani ida khai ni'apa'itxini hija. Ija'ari kagahinaini mani ida khai ni'akarahoni hija.” — Nimania ida Jesus kavarani Paulo va'ora vara ni'avini hiki.

Hawa ahatsumuẽhĩkĩ iwa ahahyrinymyryky. Tapara mypehatsa tihi:“Kytsa mybo nyny maha zeka wasani my. Katsa hi ustsa kytsa bo nyny tsimaha zeka mykurẽtsa babatsa tsimoziknaha” niy. Tubabatu Sesus nitsasoko. Iharere bo mytsaty tynakaranaha — niy. Iwa Pauro sispirikpohotsa bo Epeso ezektsa nipamykysoko.

Atimoherep kahato ehepe uipotpap hap aikotã waku watum yt kat i ereko haria pe aimiereko koꞌi hap e. Taꞌi waku aiwatetup Aikaꞌiwat Iesui ehay kape aikotã saꞌawyꞌi toꞌe hap kape — Aimiium wyti poꞌog aimowepit aimikyiꞌat koꞌi kai e Iesui e Pauru.

Ya uhá koeti koekúti, énjokopinenoe kónokea ko'ítukeyea ûti motovâti huvó'oxea uti xâne apêti nókone, puyakóponovati vokóvo ne emo'u Vúnae Jesus enepo kôe: “Haina xâne iko'íparaxokonoti, itea xâne huvo'óxoti po'ínu ya nókone yupihóvomo unako koêku” kôe —kíxovokoxoane Poûlu.

Yɨ'ɨ̂ tohô weégɨ, ãpêrãre wee tamúsere mɨsâre ĩ'yowɨ́. Marî tohô da'ra tĩhárãta, pahasé kɨorãre wee tamúro ɨá'. Wãkûya Jesu marî wiôgɨ kɨ̃ɨ̂ niî'kere. “Apêye noho o'ogɨ́ pe'e yẽ'egɨ́ nemoró e'katísami”, niîkɨ niîwĩ Jesu, niî werê tɨowĩ Paulo Éfesokãharã Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́re.

Ñatac Jesusninchic: ‘Uycämi allinpa licachicun ćhasquïcäpïtá’ nishannuy, imaypis yaćhachipäculac caynu lulaynïwan llapa wacchacunactapis yanapaycälinayquipä” nila.

Ĩ̱nhimiromhuri pese na wa tô aima ãma asanho za'ra wa'wa, sib'uware na 're ĩhâimana za'ra mono norĩ hã wanhimiromhuri na wa te ãma 're pawaptob za'ra mono da. Wanhib'apito Zezusihi mreme na te za 're aipo're pu'u u'âsi za'ra wa'aba mo. Ãne ma tô wama waihu'u za'ra: “Ni'wa hã marĩ na te te dawari wamhã, da te tãma sõmri wamhã, tãma rowẽ di. Tane nherẽ, te te 're ĩda'azari mono ma hã ĩsipai u tãma rowẽ uptabi di.” Ãne Wanhib'apito Zezusihi mreme hã. — Ãne ma tô Paru hã da'madâ'â'wa norĩ ma waihu'u za'ra.


Morara tõturukehxĩpo tosekumuru po typorohse ynororo, Ritonõpo maro tõturutohme, mokaro maro.

Na pre ã Pawre mẽ kãm ujarẽnh anhỹr pa hãmri pa mẽ ra inhnojarêt. Hãmri nhũm mẽ piitã hkõnkrã ho hkrĩ pa nhũm Pawre mẽ ho Tĩrtũm wỳ.

Iuasaaki Paoro kapotoreẽkaua ninoakata. Imisãkiretarina Teoso.

Agueypyem ani Paulo âzeguhoam idyly, Jesus einwânni modo iwymârydo agâ, Deus agâ adâkehomoem.

Pawru uzeꞌeg pawire wapyk upenàràg rehe, Tupàn pe uzeꞌeg pà amogwer wanehe wà.

Haꞌe kuery reve Paulo onhemboꞌeagueHaꞌe rami Paulo ijayvupa ma vy guenapyꞌã re oĩ, haꞌe onhemboꞌe oiny haꞌe kuery haꞌe javi reve.

Niɡ̶ijo Paulo naɡ̶a nigotini me dotaɡ̶a, odaa ja yamaɡ̶atedini lokotidi, codaa ijotawece niɡ̶ijo oko aaɡ̶aɡ̶a oyamaɡ̶atedini lokotidi, odaa jiɡ̶idiaaɡ̶i me yotaɡ̶aneɡ̶e Aneotedoɡ̶oji.

Nahã Paulo'ga ei g̃a pe. Kirẽ ga renypy'andurugi onhi'ig̃a Tupana'ga pe g̃a pavẽi.

Ti tỹ tó kãn kỹ tóg ã jakrĩ tỹ jẽ mũ, kỹ tóg Topẽ mré vĩ mũ, vẽnh kar to.

Onheꞌẽ rire, onhesũ gwetypyꞌã-rehe. Hendive kwéry ombojeupi Nhandejáry-pe onheꞌẽ.

Tahe rybe‑ribi rexihureu, tatiowotimy rotamanyrenyre wiwana rexitòenyrenykremy.

Oporogytapaw ire Paulo ꞌga wapyka wenupyꞌãu Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã netee, ojeꞌega monou Jarejuwarete ꞌga upe.

Nãm ã Paur memã anen kam arỳm kõnkrão nhỹn Metĩndjwỳnhmã kabẽn. Nhym me kunĩdjwỳ Metĩndjwỳnhmã kabẽno nhỹ.

Tamîꞌnawîrî teeseurîma yaretîꞌka tîpo Paulo moropai innape Jesus kuꞌnenan eꞌsekunkaꞌpî toꞌ epîremaꞌpî.

Tu hãm'ãktux kux, tu' kopaxux hã' xip, tu Topa pu hãm'ãktux 'ũnõy xop mũtik.

Paulo imẽn o'jekawẽn Jesus a'õkayayũ kukukayũ eju- -Éfeso ka bewiayũ eju.Iboap e buje Paulo o'jẽg̃'aecõg̃cõg̃. O'jekawẽn Deus eju. Soat Éfeso ka bewiayũ dak o'jekawẽn Deus eju.

Ta ti Paw-Ro herꞌoot do jawén paa bä mꞌ, ahyy häng ta taron nuu me, ta wób na-ããj hẽ mꞌ. Ti mꞌ taky nꞌaa etsẽẽ.

Nxe²e³ta³lun²nũ²la² ã³ka³ti³wxe³ya³sain¹nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³ye³kxi²na²hẽ³la².

Hatyaoseta Paulo halakisa hairaine ekakoaha hoka hakaoli kakoa tyoka hoka iraexatya hahinaeharenae kakoa.

Anokhomi'ihi ida kidivarani, vakajo'atharari'aha adani Paulo, Jesus Cristo kaija'ari vanava'isohiva abono khama, Deu-ra vara vani'a'aha.

Iharere nipykbaze taekaratsa humo puruk puruk niy. Deus bo nipamykysoko.

Mio tã toꞌe hawyi tuwepỹꞌãtutuk Pauru iꞌatuwywo. Miꞌi hawyi ihay Tupana kape.

Uke'éxone koyúhoyea nê'e, ipuyuké koéne itúkea orásaum koánemaka uhá koêti neko inuxínoti ítuke Itukó'oviti simoâti.

A'teré tohô niî toha nɨ'ko, Paulo naâ niî pe'tirã me'ra ehâ ke'a, Õ'âkɨ̃hɨre sẽriwĩ́.

Nilcuśhanpïmi llapanwan un'ulacuycul Diosta mañaculcäla.

Tawamhã Paru hã mreme parimhã, ma tô da'madâ'â'wa norĩ me hi'rãtitõ asimro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, mreme zusi da.


Morarame tyxitase toto itamurume. Ipymyry ae tapoise ihnamotohme eya xine aytoryke ropa. Emynyhmãko toto itamurume Pauru omiry etaryke tyya xine. “Taroino jenezomopyra matose sero nono po,” karyke roropa eya. Morarame Pauru maro toytose toto, aytory enese wapu ae.

Hãmri nhũm mẽ piitã kãm Pawre hkĩnh tỳx jakamã mỳr rax o kuhê. Tee ri kot axte mẽ kot axpẽn pumunh kêt ã mẽ kãm amnhĩ jarẽnhja ma nẽ hkaprĩ htỳx nẽ. Nẽ hkaprĩ xàj kahti hkôt hamỳ nẽ mur. Hãmri nẽ ma Jerujarẽ hwỳr hkujaêk kaxyw mẽ ixkôt pàr wỳr hkaprĩ nẽ mẽ ixkôt mỳr o mõ. Series([], )

Ninoa ikinimane txiapakata. Imaarãkarina Paoro, apitxoka itxarina. Itakapiretanaparina.

Idânârâ ani itynrumo, “Ietondaymba ise âmaemo” Paulo kehobyry wâgâ. Toenzepa ani eogunrumo. Inwymogoynlymo, nhonugudylymo idylymo ani. Ilâpyryem ani xina agâ idâlymo tuantaji pepi imâsedoram.

Uzaiꞌo paw rupi wà, taꞌe Pawru oho iko wanuwi aꞌe xe. Uzàzuwàn, taꞌe hurywete tuwe wà xe.

Haꞌe ramo ojaeꞌo pavẽ. Oikuavã vy oayvupa.

Iditawece noenaɡ̶ateloco, oibedotece codaa me onapicoɡ̶o Paulo. Eliodi magecaɡ̶alodipi leeɡ̶odi meetiogi me daɡ̶adiaaɡ̶oyakadi monadi. Odaa joɡ̶oilaajoticogi neɡ̶epaa maditaɡ̶a naɡ̶ajo etogo-nelegi.

Igwete g̃a Paulo'ga rerojehe'opavi ga anhuvanhuvana ga rerekovo. Ndovy'ahetei g̃a ganhi'ig̃a renduvame. A'ereki ga e'i g̃a pe: “Aerẽ po ti pe ndapehepiaga'javi jira'oa nehẽ.” Igwete g̃a ga rerohoi itayharuhu pe.

Kỹ ag tóg kygfỹꞌ he mũ. Paulo nunh jãgmỹ ag tóg ãjag nĩgnó fón mũ, ti ki ag tóg nhun ke mũ. Ag mỹ tóg e tĩ, ti tỹ ag mỹ: “inh ve mãn ke tũ ãjag nĩ ha,” hen kỹ. Kỹ ag tóg canoa mág ra ti mré mũ mũ sir.

Upéi ohapirõ íxupe hikwái, oho-ta ramo. Oikwavã kwavã íxupe hereko-vy. Ohovapyte ave íxupe: “Ndaxe rexa moꞌãvéi-ma” heꞌi-gwi, ohapirõ eterei íxupe hikwái. Omboasy eterei ohoha. Upe ramo omboyru íxupe heraha-vy kanoagwasu-py.

Tahe rahinyrenyre, rimyrenyre tamy wòrenyre, aõna rakreki, kia‑ki rexityhenyreri tamyreny. Tiiemy rabedeworenyre tiu tuu robirenyõkremy. Tahe hãworo‑ò tiiboho‑wana roirenyre.

(37,38) Aꞌerauwe ꞌgã ꞌjau ajaupe:—Oo futat ꞌga jane wi— ꞌjau ꞌgã ajaupe.Aꞌerauwe futat ꞌgã ajaaꞌwau ꞌga ree kwaiwete. Ojooꞌopaw ire ꞌgã Paulo ꞌga mana. Ojomoyka ꞌga mana. ꞌGa mamaw ire ꞌgã ꞌga rerawau yaruu pe ejaa. Series([], )

Nhym kam me Paurkam mỳro kumex ne aben nhitepã o rôrôk ne ine kaô. Paur kute memã kum,—Jakam dja gar akunĩ ajte ipumũnh kêt, anhỹrkam ne me kaprĩ:re. Ne kam kà nhikwã djà'ỳr kôt mõ.

Mîrîrî taa tîpo tamîꞌnawîronkon karawaꞌpî taatapiꞌse Paulo pokonpe. Kureꞌne teesewankonoꞌmai toꞌ wanîꞌpî îꞌ taꞌpî Pauloya pîꞌ, inîꞌrî uyeraꞌmayaꞌnîkon kupî pepîn sîrîrî taasaiꞌya pîꞌ. Mîrîrî yeꞌnen toꞌ wîtîꞌpî Paulo wenairî apoꞌyen yaꞌ aasaraꞌtî pîkîrî.

Ha' potaha', tu yãy kep hã' mũg. Yã' kuxa te Paot xak, hãm'ãktux'ax hah. Yã' xuktux, hu: “'A xe xatek 'ũm pẽnãp-tup'ah,” kaxĩy. Ha' mõgãhã mĩpkox hah.

Soat ip wawa o'e Paulo cẽm puye.G̃ebuje Paulo ip o'yakobutbut. O'yag̃obukõnkõn ip cẽm puye. Ig̃uycũg̃cũg̃ ip o'e Paulo ekawẽn kay, “Waram eyju ojo g̃u ijodi,” io'e buye.

Sahõnh hẽ rabaód bong, rawaké wät, redëë wät. Takꞌëp rawén hꞌyy ketón bong Paw-Ro herꞌoot do hã, dooh raty gepëë wäd bä taherꞌoot do hyb nꞌaa. Ti mꞌ rabahadaa wëënh marakate gó tagatsëg sooh bä.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³sa²yxau³xi²nũ²la² Pau²lah³la² kãin² ĩ³nã̱n³kxin²tain¹na²hẽ³la². Nxe³sxã³ ha³la³ti³ain¹nũ²la² ĩ³yxo²sai¹la³kxin²tain¹na²hẽ³la². Ai¹nha²kxai³ wi¹lhin¹sxã³ a³li³si¹hain¹jau³su² ĩ³ye³kxain¹na²hẽ³la². Nxa²ha¹te¹ Pau²lah³lo²nu¹tai²na² wãn³txa² ã³wa̱³li²nxa³jau³su² ĩ³hen³txi³ha²kxai³ ĩ³ãin²ta³kxin²tain¹na²hẽ³la². Nxe³nũ²la² na³vi²o²tẽ³na² sxa³je³na² ã³si³tẽ³kxi²sain¹sĩn¹nũ²la² ĩ²sã³sain¹sĩn¹nxa²ha¹te¹ ai³ya³sain¹na²hẽ³la².

Hatyaoseta xakoloharetyaha, sohitanakolihenaha Paulo hoka tyotyaha tiyaha. Tyotyaha kalore amaikohareha mawaiyanahene aohenere hiyeta. Hatyaoseta xane mokaxematyahene kanowa kalorexe nali.

Paulo va'ora kaamina'aha, vakajara'ba'ba'aha, varamosiha, vakaasara'aha. Vakava'ihoki'ihi ida Paulo va'ora ni'avini hi'iki vanokijanaravini, oniani ida vava'i mokara ni'ani hija. Hari. Paulo-ra avavaipohifoni'aha, kanava kakarahoa ki'dama'aha ada Paulo, ai vakihi'aha.

Iwaze sizubarẽtsa nipuziukunaha. Pauro niparakze ipokzi nipuziukunaha. Ity ziharapyryknahaze sisukatsihikrẽtsa nikaranaha. Pauro ispe niyze:— Ba ziknyzonaha — niy iwatsahi sisukatsihikrẽtsa niyziknaha. Niahatsahi ituk tsaraha puẽtsikbyita bo nikurunaha. Series([], )

Miꞌi hawyi teꞌeruwak yne kahato. Miꞌi hawyi taꞌatuꞌahiꞌypysat hawyi taꞌatuꞌãpytsin Pauru. Taꞌatumohaty ihay — Yt eweiꞌakasa i raꞌyn aru uhowawi e hap. Miꞌi hawyi ito pote tuwat hupi yara wato kape.Miꞌi hap etiat atikuap yne katupono areĩneꞌen itote are uito Iruka.

Koati êno hána'iti ikáxu'iyea okóvo uhá koêti, koane íyoyea, koane opóno'ekeahiko Poûlu, yoko siúnoneyea ikopóvati, exókoati hána'iko ne ákoyea omotóva okóvo. Hane ikótivexo isóneukehiko yuho Poûlu ákoyeanemo naíxahiko. Ina xanepoâhiko tukú koeti xoko hána'iti vatéke ivú'epo.

Õ'âkɨ̃hɨre sẽrí toha, naâ niî pe'tirã utî tĩharã, pũûro ma'isé me'ra kɨ̃ɨ̂re paâ bɨ'a, we'êriti tɨowã. Naâ “Mɨsâ yɨ'ɨ̂re ĩ'yâ nemosome maha” niikã́ tɨ'ó'kãrã niî tĩharã, pũûro bɨhâ wetirã tohawã́. Be'ró kɨ̃ɨ̂re petâ yukɨ̂sɨpɨ tuu soówã.

Chayćhu “Manam licamanquiñachu cananpi'a” niptinmi sumä llaquisha-cama muchaycul macallaycul wa'aculcäla. Chaypïtam barcücama cumpañapämula. Series([], )

Mreme zusi pari, wawa sina ma tô Paru hã nasi tinho'utu awaibu, te te sawi za'ra da, ãma pẽ'ẽzé za'ra wa. Ma tô duré nasi tob'rata hârâ za'ra. Za niwamhã te te ĩhâiba pibui za'ra õ na tãma siwasu'u za'ra wa, ãma pẽ'ẽzé uptabi za'ra di. Tawamhã ma tô ĩme ai'aba'ré, rowa'u'u na uba'reneb u.


Pauru ytotopõpyry Jerusarẽ ponaMorotoino mokaro rumekaxĩpo ynanytoase topohme yna ytotohme Koso pona. Yrokokoro Rote pona roropa. Morotoino Patara pona.

Pawre kot Jerujarẽ hwỳr hpôx ã harẽnhTã pa mẽ gô mỳri Jejus kôt mẽ ixtõjê re nẽ pàr krem agjê nẽ axte mõ. Ma gô hipôk pê Kosti hwỳr ixkatàt kôt mõ nẽ hã ajêt. Hãmri nhũm apkati pa mẽ axte hamũ mõ nẽ hpãnhã gô hipôk pê Roxti hwỳr mõ nẽ hwỳr pôj nẽ hã pàr xi. Hãmri nẽ hpãnhã axte krĩ pê Patar wỳr mõ.

Paoro Sari XerosareẽmoniMaporo aãpokasaaki, ate takapiretanapana ninoa Épesokini. Eereka asipeka. Kosi pokomiriĩtimoni asakatapitipo. Iuaã aãpoka. Katimatinĩkata asa Hotxi ioporokotemoni. Eereka Pátara sitatxitimoni asa.

Paulo Jerusalémram idâhobyryÉfeso donro Jesus einwânni modo iwymârydo agâ âsedaengüybyem ani pepi imâsedo odaji xina âxiedyly. Ilha Côs einkâ ani xina sakadyly. Kopaelâgâem Rodesram xina idâly-ro warâ. Âdiempa kulâ ani xina târâ Rodes iduantay epagudyly. Tonlopyryem, xina idâly lelâ ani âtâ anary Pátara kehoram.

Oho Pawru Zeruzarez tawhu pe aꞌe kury— Zazur rihi zazur rihi, uruꞌe wanupe ure. Naꞌe uruhem oroho aꞌe wi wanuwi. Urupyterahaw yryhu oroho. Te uruhem uruzuwà yrypypoꞌo Koz her maꞌe pe kury. Ikuꞌegwepe uruhem Hoz taw pe. Aꞌe wi uruata wi oroho Patar taw pe no.

Tiro tetã py Paulo ovaẽagueHaꞌe kuerya gui rojepeꞌa rire kanoã ajukue regua py roo. Rojeꞌoi yvi vy Cós py rovaẽ. Koꞌẽ jevy Rodes py, haꞌe gui ma Pátara py ju rovaẽ.

Paulo igo nigotaɡ̶a JerusalémNaɡ̶a jibodenaɡ̶a niɡ̶ijo lapo ijo laxokodipi lacilodi loiigi Ǥoniotagodi, naɡ̶a jaxotaɡ̶atinigi naɡ̶ajo etogo-nelegi, odaa ja iniwiajeeɡ̶a. Odaa ja ɡ̶odeɡ̶enaɡ̶aticogi minitaɡ̶a lidelogo ane liboonaɡ̶adi Cós. Neɡ̶eledi noko odaa jeɡ̶ejoɡ̶ota nigotaɡ̶a Rodes, naɡ̶a jalataɡ̶a, odaa jiɡ̶iniɡ̶a nigotaɡ̶a Pátara.

Paulova'ea oho Jerusalém meIgwete ore hoi g̃a hugwi a'ero oro'ava herogwovo ypa'ouhũa rehei katu cidade de Cós rehei katu. Ko'emame ore herohoi ojipe pe ypa'ouhũ me Rodes pe. Pea hugwi ore herohoi heroja cidade de Pátara pe o'eamo.

Jerusalém raVãhã ẽg tóg ag mỹ: “ẽg mũ sór vẽ,” he mũ. Ẽg tỹ ag ré kỹ mũ kỹ tóg ag mỹ jagy tĩ. Ge ra ẽg tóg tá pa mũ. Kỹ ẽg tóg canoa mág kãmĩ mũ mũ, goj vãso tỹ Cós kukãm, vẽsỹméri. Tỹ vaj kỹ ẽg tóg goj vãso tỹ Rodes tá junjun mũ. Kar ẽg tóg cidade tỹ Pátara tá junjun mũ sir.

Paulo ogwahẽ oho-vy Tiro tetã-myHa upéi katu:—Oroho jevy-tama, oroꞌe íxupe kwéry, Éfeso pygwa-pe.Upéi oronhemboyru kanoagwasu-py y-rupi oroho hagwã. Pyaꞌe oroho ykõi-my orogwahẽ hagwã, ykõi héry vaꞌe Cós-py. Ikoꞌẽ-my oroho ramo orogwahẽ jevy oroho-vy ykõi ambue héry vaꞌe Rodes-py. Upe-gwi oroho jevy yvy ete-py, Pátara tetã-my.

Iribi ròhònyreu tahe, òbitihyy rare Kòsi hãwã‑ò. Ijõ txu tahe Rodesi hãwã‑ò ritehemynyre. Iribi tahe Patara hãwã‑ò ritehemynyrenyre.

Jerusareg ipe Paulo ꞌga oawetYaruu pype aruꞌar ire Paulo ꞌga ꞌjau ywyaꞌmarimũwara ꞌgã nupe:—Ko ore ruri— ꞌjau Paulo ꞌga ꞌgã nupe.Aꞌerauwe ywyaꞌmarimũwara ꞌgã jeꞌegi oree:—ꞌWei. Peꞌje ꞌwei— ꞌjau ꞌgã oree.Oroia ore oroyaapayayau arawau. Arawau orowaẽma Kosi ꞌjawa ꞌypõꞌõũũ upe. Peu ore oropytau. Aiꞌiwe ore oroia nũ. Arawau Rodes ꞌjawa jemiar ipe orojekokaipa. Aꞌere oroia arawau nũ. Patara ꞌjawa amunaw ipe arawau orojekoka. Peu futat aruꞌjãu yaruu awi.

Paur akubyn Djeruxarẽ'ỳr tẽm.Bar kam mebê tẽn kàraxmã wadjàn amũ mebê inox ne. Ne kam apêxtibê Kux kônh tẽ. Ne tẽ:n arỳm 'ỳr bôx. Nhym kam ar ijã akati. Bar ajte tẽ:n kam apêxtibê Rodji'ỳr bôx. Ne ajte tẽ:n kam krĩraxbê Patara'ỳr bôx.

Jerusalém Pona Paulo WîtîMîrîrî tîpo anna esekaremekîꞌpî toꞌ pîꞌ moropai anna asaraꞌtîꞌpî apoꞌyen yaꞌ anna wîtîtoꞌpe toꞌsarî Cós wono rî pîkîrî. Moropai anna erepamîꞌpî tiaron wei yai Rodes peyakî pona. Moropai miarî pai anna wîtîꞌpî Pátara cidaderî pona anna erepamîꞌpî.

Paot te Yenoyanẽn ha' mõgHak mũg mõg mĩpkox hã, tu kõnãg xexka xak, mĩpkox te kõnãg yĩmũ' mõg hã' xak, tuk mũg mõg tu mõktu hãmyĩn yũm Kox tu' mõxaha', tu hãptup nõy ha tak mõg tu mõktu mõxaha hãmyĩn yũm Honex tu', tu xek mũg mõg, tu mõktu kõmẽn Pa'at tuk mũg mõxaha'.

O'ju ip Paulo eju kobexixi kay. Ocejewemuwẽn cebe ip. Ocejẽm cexewi ip. Oceõm kobexixi be.Tiro ka kay oceju. Cucum pima oceju tip'aweroro be. Ocajẽm tip'aweroro be. Tip'aweroro butet Cós i osunuy. Kuyaje ocajẽm Rodes ka ebikopap pe. Ibocewi ocajẽm Pátara ka be.

Ti mꞌ, ãã kedëë bong jawén paa bä Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do sa wahë nꞌaa Epeso bä naa hanꞌaa do sa hã, ãã gatsëg tooj kän marakate gó. Ãã gagëd hõm ub tsyt dëëg hã, Kos häd näng doo hẽnh. Jatꞌiip hadoo ãã bahõm tsyt dëëg hã, Rodes häd näng doo hẽnh. Tii bꞌ naa ãã bahõm panang Pataar häd näng doo hẽnh.

Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² ai³jau³su²Ai³ya³sain¹nũ²la² ĩ̱³ye³na² yxo²ha³ti³lhi³ya³sain¹ka³tu̱³ Kos²thĩ³na² ã³yat1tã³wi¹ha³sain¹na²hẽ³la². Ã³yat1tã³wi¹ha³sain¹nũ²la² ka³nxa³ha²ta³nũn³tãu³a² a³li³ya³sain¹nũ²la² Ro²tes³thĩ³na² ã³yat1tã³wi¹ha³sain¹na²hẽ³la². Ã³yat1tã³wi¹ha³sain¹nũ²la² hã²wxãn³txa³ Pa²ta³ra³thĩ³na² ã³yat1tã³wi¹ha³sain¹na²hẽ³la².

Paulo Xane Jerusalém XetaHatyaoseta wijinahenahitene hoka wiyaneheta enonyahitaha kanowa kalorexe ako. Wiyane fihi iyolirotikoa tyaohenere Cós nali xeta. Kamaetali wiyane wamematyoa wenakalati Rodes nali. Hatyaoseta wiyanehitiya wenakalati Pátara nali xeta.

Jerusaléa okhaki ada PauloHari. Oniaroa, Jesus Cristo kaija'ari vanava'isohiva abono-ra va'ora akaaminavini naothinia aka'ajihi'ihi.Akakafiani'ihi Cós kajoviri kakaarabonia aakakhano'ihi.Ka'afokajomani kajoviri kahoariha Rodes kaonikia ako'omisi'ihi.Aka'ajihi'ianahi, Pátara sidaji adamininia aakakhano'ihi, ako'omisi'ihi, agaimoraha'ihi.

Pauro Serusarẽhe bo niukuru.Iwaze tsikserikiknaha. Tsikukurunaha. Tsaraha puẽtsikbyita eze kokokorohyk tsikaha. Iwaze tsikebanaha. Tsikzikdihi Kos inarokoha tsikumunaha. Petok zuruze tsikukuruzonaha Hodes peske myporokwy bo tsikumunaha. Iwaze usta hudikhudikwy bo Patara inarokoha tsikukurunaha.

Miꞌi hawyi urutuwenoi yne raꞌyn hawyi urutuwat i raꞌyn yara wato puo. Miꞌi hawyi hãpyk urutuwat tawa Kui kape. Heꞌihotꞌok pe urutuwat tawa Hutei kape. Itote pyi urutuwat yi Patara kape.

Yóno Njeruzálem ne PoûluVuké'exone víkopeovahiko neko inuxínoti ítuke Itukó'oviti, yane namúkopone uti hána'iti vatéke, pihópone ûti. Ponó koépone ûti ya kali poké'e koéhati Kô ovoti kukúkeke úne. Poéhapoa káxe ikénepo, simóne ûti ya Rôdi, ina vukopónomaka ya pitivóko koéhati Pátara,

Paulo Jerusalẽ́pɨ wa'â'ke niî'Éfesokãharã Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́re we'êriti tɨo, yukɨ̂sɨ a'mé do'kawɨhopɨ mɨhâ sãha, wa'â wa'âwɨ. Wa'â, diakɨ̃hɨ́ pẽ'a eháwɨ Cós wamêtiri makapɨ. Toopɨ́ kãrí, ape nɨmɨ́ yɨ'rɨáwɨ Rode wamêtiri makapɨ. Tii makáre yɨ'rɨáa, ehâwɨ Pátara wamêtiri makapɨ taha.

Pabloctam imaymana ñacaycuna pasananta willapäcunJinaptin ya'acunapis caćhayculmi barcuwan liculcá dirichu lamar ćhawpićhu Cos malcäman; chay walantinñatacmi lamar ćhawpićhu Rodas malcäman; chaypïñatacmi Patara malcäman.

Paru hã Zeruzarẽ u ĩmorĩzé wasu'u 'rãsuduTame wa tô oto wasisawi za'ra ni. Taha parip si, wa tô wasima wapâ za'ra ni. Tawamhã rowa'u'u na uba'rene hã ma tô oto waré tiwara za'ra awa'awi, Cosi na rob'ré za'iti nhisi u. Tamomo wasihutu wamhã, awẽpsi, wa tô duré ai'aba'ré ni, Rodisi na rob'ré za'iti nhisi u, uba're nhimizahârizéb u hã. Tawamhã ta hawi, wa tô ai'aba'ré ni, Patara na 'ri nho'õmo nhisi u.


Moroto wapu aka ynanotyriase Penixia pona ytokety aka. Mame ynanytoase rahkene.

Hãmri nẽ hwỳr pôj nẽ pàr rũm ijapôj nẽ pàr õ pumu. Nhũm ra pyka pê Wẽnĩs wỳr nojarêt pa mẽ hwỳr agjê nẽ ma kamã axte mõ.

Iuaã aãpokaro ãto maporo Penísia tixinimoni sikaro, ininiã aiereẽtaua atoko ate potorika asini.

Mârâ iduantaji saintybyem, pepi imâsedo Feniciaram idânri xina nhodyly. Aituo ani mârâ oday xina idâly.

Aꞌe pe uruekar amo ae kanuhu ure, Peni ywy kutyr oho maꞌe ràm hekar pà ure. Uruexak. Aꞌe rupi uruixe ipupe, aꞌe wi oroho pà.

Peteĩ kanoã Fenícia katy oo vaꞌe rojou vy haꞌe vaꞌe py ju roĩ. Haꞌe vy roove.

Jiɡ̶idiaaɡ̶i naɡ̶a jibaɡ̶ata ajo eledi etogo-nelegi anopiticogi nipodigi ane liboonaɡ̶adi Fenícia digoida niiɡ̶otedi Síria. Igaanaɡ̶a jaxotaɡ̶atinigi ajo etogo-nelegi, odaa ja ɡ̶ododitice.

Pevo ore hepiagi ojipea itayharuhua – kiroki oho g̃werĩ Feníciapeve'g̃a gwyri pe. Igwete ore avi a'ea pype herogwovo.

Tá ẽg tóg canoa mág ũ vég mũ gé, ũ tỹ ga tỹ Fenícia ra tĩ mũ ẽn. Kỹ ẽg tóg kãra ge kỹ kãmĩ mũ mũ sir.

Upe-py orogwahẽ ramo, orotopa outro kanoagwasu. Oho vaꞌerã voi Fenícia yvy-py orotopa. Orohekoviarõ ore ryru oroho jevy-ma.

Tai tahe rahare hãwòõ‑ki, Senisia hãwã‑ò rakremy rexiywinyreri. Roirenyre kia yhywydynalawò‑di tahe rorukurenymy ròirenyre tamy.

Aꞌeramũ ore Fenisia ywy pe oo maꞌe yaruu pype ete aruꞌaa nũ. Oroia nũ. Arawau ore arakou ꞌy ywyriꞌi etee futat.

Ne kam wabin kàrax 'õdjwỳ jabej ne arỳm kum ikato. Pykabê Penixij'ỳr ne kàrax mõrmã. Bar kum wadjàn ajte inox ne.

Moropai anna epaꞌkaꞌpî apoꞌyen yapai. Tiaron apoꞌyen eporîꞌpî annaya tuutîsen Fenícia pona. Mîrîrî yaꞌ anna asaraꞌtîꞌpî. Anna wîtîꞌpî. Moropai anna erepamîꞌpî Chipre wono pia.

Ha mĩpkox nõy mõg Penix tu', hak mũ'ãte' xipihi', tu nõm mĩpkox hãk mũg mõg,

Wara'at kobexixi ocetobuxik. Oceõm cebe- -Fenícia eipi kay cu ojuyat pe. Ocejeok ebikopap pewi.

Pataar bä ãã bawꞌyyt marakate Penisija häj nꞌaa hẽnh hahõm doo. Ti mꞌ ãã gatsëg tooj kän ta gó.

Nxe³ya³sain¹tãu³a² na³vi²o²tẽ³na² Fe³ni²si²a²ko³xa² ai³tẽ³na² ĩ³ha¹ja³sai¹nha²kxai³ ã³we¹ti¹sxã³ ai³ya³sain¹na²hẽ³la².

Nali hatya kanowa kalorexe wahalakoatya Fenícia koa xetare hoka hatyoako wiyanehitiya.

Aakaraga'ihi ida kanava kakaraho kahoariha Fenícia kaarabonia aakhaki. Oniania aki'dama'ianahi, aka'ajihi'ianahi.

Anaeze usta tsaraha puẽtsikbyita tsihobyknaha ataeze kokokorohyk tsikaha. Iwaze Penise bo tsikukurunaha. Tsikzikdihi bo tsikozonaha.

Miꞌi hawyi uruipuẽti itote wẽtup yara wato yi Wenisia kapiat. Miꞌi pe urutuwehytꞌok hawyi urutuwat raꞌyn.

vitóponoku po'i hána'iti vatéke yonoti Fenísea. Énomone vivú'ixopo. Vúkeane pihôpo ûti.

Toopɨ́ta ɨ̃sâ apêwɨ me'ra Fenícia tiro wa'apɨhɨ́pɨ mɨhâ sãha, wa'â wa'âwɨ.

Pataraćhu juc barcu Fenicia malcäman liyäta talilñatacmi, chaywan liculcá.

Tame, wa tô wasiwi sõpẽtẽ ni, rowa'u'u na uba'rene hã, Penisiza na danhipti'a nho'õmo nhisi u ĩwara da hã. Tawamhã taha na wasi'aba'ré da, wa tô asisi ni.


Morotoino toytose yna. Ahmõta Xipere ynanenease yna poozery wino. Ikuroko ynanytoase Xiria pona. Tiro pona ynanotyryhkase mõkomo nomotohme.

Mõõ nẽ amỳm amnhĩ kukamã gô hipôk pê Sipre pumu. Hãmri nẽ upôk rũm hakrenh mã mõ nẽ pyka pê Sir wỳr mõ nẽ kamã Xir hwỳr pôj nẽ hã pàr nhô. Pàr pãm kot krĩ kamã pàr kukrêx rer kaxyw pa mẽ kormã hã ajêt nẽ tokyx axte nhãm inhmõr kêt nẽ.

Apaniãxiti apokasaaki, aãtamatari Xipri pokomiriĩti. Anapari Xipri pokomiriĩti asanaremoni. Asari Síria tixinimoni. Aãpokita Txiro sitatxiti, kotxi iuaã tiitxi maporo ãki auakari kaikota.

Ilâpyryem ani sul eynynâ xina ilha Chipre nhakadyly. Ilha sakanibyryem Siriaram ani xina idâly. Âtâ anary Tiro keho Síria eynynonroram xina saindyly ani. Târâlâ ani mârâ pepi imâsedo âdydo imeom nhapaguely. Awylygue ani xina âzetaguely lâpylâ, pepi imâsedo sapaguely, sapadondyly warâ inwânwânse.

Uruata uruiko yryhu rehe. Te, urupuner Xip yrypypoꞌo hexakaw rehe. Aꞌe wi oroho uruiko Xir ywy kutyr kury. Uruhem oroho kanuhu wi kury, Xir taw pe kury. Taꞌe kanuhu izar upytuꞌu aꞌe pe aꞌe xe, maꞌe hezar pà aꞌe taw pe aꞌe xe.

Chipre ypaꞌũ oreaxua regua ojekuaa maa gui roeja vy Síria yvy katy ju roo. Haꞌe gui ma Tiro tetã py rovaẽ, mbaꞌeta haꞌe py mbaꞌemo omboguejya ꞌrã kanoã gui.

Niɡ̶ijo me iniwiajeeɡ̶a inoxiwicaɡ̶a lidelogo-nelegi Chipre. Codaa joleeɡ̶ata niɡ̶ijo lidelogo me janagaɡ̶atece ɡ̶onimagijegi, odaa idapaɡ̶a jiiɡ̶aticogi neɡ̶epaaɡ̶ejoɡ̶ota nipodigi Síria. Igaaneɡ̶ejoɡ̶ota nigotaɡ̶a Tiro, odaa ja jaxotaɡ̶atice naɡ̶ajo etogo-nelegi, leeɡ̶odi moyexaɡ̶atedice ijoatawece niɡ̶ijoa loyaɡ̶aka naɡ̶ajo etogo-nelegi.

Aerẽ ore hepiagi ypa'ouhũa Chipre orojohukoty. Igwete ore kwavi ipyvõ orogwovo Síriapeve'g̃a gwyri pe. Pevo ore herojari cidade de Tiro pe. A'ereki pevo g̃a g̃weno'embota mbatera itayharuhua hugwi.

Goj vãso tỹ Chipre vég ẽg tóg mũ, ẽg jakãnh tá. Kỹ ẽg tóg ga tỹ Síria kukãm mũ mũ. Cidade tỹ Tiro tá ẽg tóg krỹg mũ. Ag tỹ canoa tỹ nén rĩnh tĩ ẽn tỹ tá vin han ke vẽ, cidade tỹ Tiro tá.

Oroho jave ojekwaa ykõi renda héry vaꞌe Chipre. Ore asu-koty opyta ha orohasa meme joty oroho-vy, orogwahẽ hagwã oroho-vy Síria yvy-py. Tiro tetã-my orogwahẽ. Yvy ete-rehema oroho. Upe-py ogwenohẽmba gwembierahakwe.

Xibri bedebute weribi‑ò reurore, inyhywenawe‑ribi Siria bede weribi‑ò. Tahe ritehemynyre Tiro hãwã‑ki. Tai tahe hãwò‑ribi aõna aõna‑di rekoarenyre.

Arawau ꞌypõꞌõ mũ resaka. Sipiri ꞌjawa resaka.—Mĩnamũ ꞌypõꞌõũũ reni raꞌe kũi— ꞌjau ore arajaupe.Aꞌerauwe ore imoyaawi orokwapa ꞌypõꞌõũũ pyu. Orokwapa etee futat ꞌypõꞌõ atykupe katy. Arawau ore kwe katy kaꞌarete katy, Siria ywy katy. Arawau orowaẽma kaꞌa ywyra upe nũ. Aꞌeramũ arawau orowaẽma Tiro upe. Arawau ore Tiro pe orojekoka. Peu futat aruꞌjãu yaruu awi. Yaruu jara ꞌgã karaemã ꞌgã enũꞌẽnamũ ore arawau kwe pe amunawa momyrũmũ.

Ne tẽ:n kam amybỳm apêxtibê Xipre pumũ. Ne kam tẽ:n ar idjuge'ãnh amipãnh Xipre mẽn tẽ:n arỳm pykabê Xirij têpo tẽ. Ne tẽ:n arỳm krĩraxbê Xiru'ỳr bôx. Kam ne kàraxkam me kute kàkam jênh kadjàrmã.

Tîwîrî anna wîtîꞌpî Chipre poi winî pîꞌ meruntî winî Síria winîkîi. Moropai anna erepansaꞌ pe Tiro cidaderî pona, moro anna autîꞌpî, maasa pra apoꞌyen yapai îꞌ kon rî moꞌkatoꞌ toꞌya wanîꞌpî mîîtoꞌpe.

tu hãmyĩn yũm Xip pẽnãhã', tu 'ĩpxax ha' mõg, tu mõktu mõxaha hãpxexka Xit tu', tu kõnãg hã' mõg, tu mõktu mõxaha kõmẽn Tinok tu', pu mĩpkox hãpxop pop'ax xupepmãhã kõmẽn Tinok tu',

Wara'at tip'aweroro ocetipcoco g̃ebuje. Ibutet Chipre i osunuy. Ocekap wuyba'ũg̃at kadi. Oceju Síria eipi be. Ocejemũg̃ Tiro ka ebikopap pe. Tiro ka Síria eipi be opop. Kobexixi be kapikpik'ukayũ tarekrek tujujẽm ojuy kobexixi bewi iboce. Imẽn ocajẽm Tiro ka kay.

Ãã matsëk me ãã hapäh tsyt dëëg hã, Tsi-Peré häd näng doo, ji sꞌỹỹ hadäk hẽnh. Ãã ahõm kän Sirija häj nꞌaa hẽnh. Marakate gabuuj ramesób nuuj jé, ãã asꞌoop panang Tiir häd näng doo hẽnh.

Ai³ya³sain¹nũ²la² Syi²pri²ko³xa² ten³sa²tã³sxã³ ĩ²nha¹yu²hẽ³la². Nha¹tãu³a² a²wi¹tãu³a² yxo²wa³ti³kxi²sxã³ ai³ya³sain¹na²hẽ³la². Ti²ro³thĩ³na² Si²ri³a³ko³xan¹thĩ³na² ã³we¹ti¹yha³sain¹na²hẽ³la². Ã³we¹ti¹yha³sain¹ka³tu̱³ a²yen³kxa² wxa²sa²nũ¹nyha¹sain¹ti̱³kxai³lu² tẽ¹nai²li² ã³sxã³ a³li³ya³sain¹na²hẽ³la².

Hatyaoseta wiyane wahikoa hakiti hoka nalita wiyaiya Chipre iyolirotikoa, xakore hoka fihi wijiya wiwatone maniya Síria koa maniya. Wikaoka wenakalati Tiro nali. Hoka hatyo nali wexoa hoka kolare exoakisaha kanowa akota.

Aakakha'ianahi, akaadahahi, apitana kajasonija napaja aakanoki'ihi ida Chipre kajoviri, aakakha'ihi akarada'ihi ida kajoviri, Síria kaaraboni-ra akanikhahavini.Aakakhano'ihi, Tiro sidaji adamininia ako'omisi'ihi, agaimori'ihi. Kanava kakaraho kadaini-ra vakaiba'imorahana'iki adani honai abono.

Tsikzikdihi Sipire inarokoha. Tsikebakanaha. Iwaze Sirija wataba tsikukurunaha. Iwaze Tiro bo bybybyu tsikaha. Anaeze tsaraha puẽtsikbyita kytsa namy zizukuknaha sinamy Tiro eze zerekeknaha. Iwa Tiro bo tsikumunaha. Tsiperykynaha.

Miꞌi turan urutaꞌakasa ywypyiꞌa wato Sipiri e hap. Miꞌi hawyi urutuwat moran kai yi Siria kape. Miꞌi hawyi putꞌokꞌurutoꞌe tawa Tiru tote. Miꞌi tote taꞌatuenõtem yne taꞌatuekareꞌen.

Iyuseône Xípere yâtike lopékuke ûti, hunóneopane ûti vonoti íyeuke Sîrea. Ina símo uti pitivóko koéhati Tîru, kuríkoku ínone ne vivú'e.

Wa'â, Chipre nɨkɨrore ĩ'yâ wã'ka, tii nɨkɨ́ro kũûpe' pe'e tohawɨ́. Toó yɨ'rɨáa, Síria di'tapɨre etâwɨ. Etâ, Tiro wamêtiri makapɨ maháawɨ. Toopɨ́ tiwɨ́ da'rarã́ apeká naâ durê dihokã, ɨ̃sá kẽ'ra tiwɨpɨ́ sãyâ'kãrã diháawɨ.

Chay liyalcäśhäćhümi ichünïćhu lamar ćhawpićhu Chipre malcäta licalcälil, Siriap malcancunäman dirichu pasaculcá. Chay Tiro malcäćhu cargacta caćhaycunan captinmi yaycapäculá.

Uba'rene hã waré wara ré, wa tô Sipri na rob'ré za'iti nhisi hã 'madâ'â za'ra ni, wanhimi'e niwĩ. Õne haré ma tô waré wara, Siriza na danhipti'a nho'õmo nhisi u. Taha wa, wa tô Tiru na 'ri nho'õmo nhisi u oto aihutu ni, tamomo da te ĩro'wasari hã da te sa'ra za'ra da. Tame wa tô wawairébé ni, uba're hawi.