Morara tykase Ritonõpo kytamurukõ Aparão a, “Ekurehpyra ase.  Opynanohtorỹko ase ozehnotokõ opoko xine pyra ehtohme. Ekurehpyra ase,” tykase ynororo. “Ãkorehmatorỹko ase, imehnõ zuno pyra oehtohkõme jomiry poko awahtao xine,” tykase.  “Ãkorehmatorỹko ase kure oehtohkõme zae rokẽ oehtohkõme yneneryme, oorikyrykõ ponãmero,” tykase Ritonõpo Aparão a,tykase Zakaria toremiaryme.

Na pre ra mẽ pahpãm Apraãw mã mẽ pakukamã ã mẽ pahtã amnhĩ jarẽnh anẽ nẽ kãm: “Kot paj mẽ anê mẽ kãm mẽ akurê xwỳnhjê pumunh mex nẽ mẽ ĩhkra nê mẽ ato ixkato. Jakamã kot kaj mẽ amnhĩ kamã amã mẽ uma hkêt nẽ axàmnhĩx ri ajamakêtkati nẽ mẽ kamã apa. Nẽ kot kaj mẽ mãmrĩ axàmnhĩx ri inhmã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ri apa rãhã nẽ. Nẽ ixkôt amnhĩ nhĩpêx o ri apa rãhã ty.” Anhỹr o na pre Tĩrtũm mẽ pakukamã mẽ pahtã amnhĩ jarẽ. Anẽ.Nhũm pre ã Jakaris mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr jarẽnh anẽ. Hãmri nẽ hkrareja mỳ nẽ o xa nẽ kãm: Series([], ) Series([], )

Kitxakapirĩka Teoso txari aãtokiri Apraãoni: ‘Kona nimaxinĩkaretari nisikaenetakiti.

Saguhoenlâ myakâwândy xina idamu Abraãoram amyguely: “Âweompyry modo iduery amaymba emakeze urâ, tyanepa auguehobyry anhetomoem. Auguehobyry agânhepyra witaymba urâ” myguely myakâwâm.

Umumeꞌu uzeꞌeg zaneràmuz Àmàrààw pe. — Apyro putar nezuapyapyr ihe wà nehe, wàmàtyryꞌymar wanuwi ihe wà nehe, iꞌi izupe. — Pepuner hezeꞌeg rupi peho haw rehe nehe, pekyze ꞌym pà nehe, iꞌi zanewe.

Akaa ligegiteta ɡ̶onelokodi Abraão me ɡ̶odatamaɡ̶ateetetege loniciwaɡ̶a ɡ̶odaxakawepodi, eote me jakataɡ̶a me jibaaɡ̶atema me diɡ̶ica ane idoiiɡ̶ata.  Series([], ) Odaa jakataɡ̶a miniokiniwateda me jibaaɡ̶atema, codaa me jakataɡ̶a me jaoɡ̶o inokina ane iɡ̶enaɡ̶a inoatawece nokododi.

Ymyahũ Tupana'ga onhi'ĩ nhaneramonhava'ea pe Abraãova'ea pe, ei Zacariasva'ea.  Abraãova'ea pe ga ei: “Ambopiro'y po ti ji nderakykwepohara'g̃a g̃a'arõe'ỹve'g̃a hugwi nehẽ. A'ero ti g̃a toko nhinhi'ig̃a rupi ji mboheteavo okyhyjie'yma nehẽ,” ei Tupana'ga.  “Nane'ymi ti nderakykwepohara'g̃a toko pyry okovo jireheva'ero ji mboheteavo okokatuavo jipi nehẽ,” ei Tupana'ga nhaneramonhava'ea pe, ei Zacariasva'ea imombe'gwovo g̃a pe.

Ẽg jógꞌjóg ve tỹ Abraão mỹ tóg vẽnh vĩ mág han ja nĩ, Topẽ ti. Kỹ tóg ti mỹ: “ag krenkren han jé sóg ke mũ, ã krẽ ag, ag kato tẽgtẽ mũ ag to, ha vemnĩ,” he ja nĩ. “Sỹ ke há vẽ. Sỹ ag krenkren han kỹ ag tóg sir jatun mỹ isũ han ke mũ, mũmẽg tũ nĩn kỹ,” he ja tóg nĩgtĩ, Topẽ ti. “Nén ũ vẽnhmỹ han ke tũ ag tóg nĩgtĩ, kurã kãtĩg ke mũ ẽn kã. Vẽnh jykre kuryj tãvĩ han jé ag tóg ke mũ, isũ han kỹ. Ag tỹ ga kri mũn kỹ ag tóg han ke mũ, isũ ti. Kurã kar ki ag tóg sir inh jykre hã han ke mũ,” he ja tóg nĩgtĩ, Topẽ ti, Abraão mỹ,” he tóg, Zacarias ti.

—Onhomongeta arakaꞌe nhane ramoigwasu Abraão amyrĩ ndive. Heꞌi íxupe: “Hupigwa vaꞌe voi amombeꞌu-ta nde-vy. Ne nhemonharã kwéry-pe aresende-ta hese ijaꞌeꞌỹ vaꞌerãgwe-gwi xe mboete porã hagwã kyhyje eꞌỹ reheve aresende-ta íxupe kwéry.  Series([], ) Heko marangatu reheve, pyꞌa potĩ reheve xe mboete hagwã. Ko yvy-rehe oiko aja oiko porã meme hagwã xe ndive aresende-ta íxupe kwéry” heꞌi Nhandejáry. Nhande rehegwarã voi upéa nheꞌẽ Abraão amyrĩ-pe omombeꞌu arakaꞌe Nhandejáry,heꞌi Zacarias Nhandejáry-pe omboete-vy.

Tii heka iny ritarenykemy inydireny ratxireri inyòludureny‑ribi. Kia‑ò heka rarybere inylabiereny Abraõ‑ò. Tai heka rikiwiòhenanyrenyke brebuõlemy. Òbitimy iko‑ò rakatxirenyhyykre. Series([], ) Series([], )

Ymã te ꞌã ꞌga ꞌi Abraão ꞌga upe rakue: “Amuẽm je ene ene ree iporomutareꞌema ꞌgã nui”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe rakue. “Aꞌeramũ ene ekyjaweꞌem jejeꞌega renupa. Jeꞌeawer imũ etee futar iki ene mamaꞌe apou ekou. Aꞌeramũ ene etywereꞌemamũ ekou jee. Mamaꞌe tywera apoareꞌema ene. Aꞌeramũ ene nan etee futat ewau emanũmũ jee”, ꞌjau Janeruwarete ꞌga Abraão ꞌga upe rakue. Aipo ꞌjau ꞌga ojeꞌega Abraão ꞌga upe rakue. Aꞌere ꞌga naꞌga upe etee rũi ꞌga ꞌi. Abraão ꞌga juapyreramũ jane upe juejue nanẽ futat ꞌga ꞌi nũ—ꞌjau Sakari ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe. Series([], ) Series([], )

Nãm ã me bakukãmãrebê Abraãomã kabẽn pydjin arẽnho anen kam katàt kôt kuma.  Kute me bakurê djwỳnhbê me bapytàr, gu me badjumar mex ne arek ar baban kum badjàpênhmã.  Me bamextire ne katàt bamrãnh ne kum badjàpênhmã. Me batĩnri Metĩndjwỳnh kabem kribêm ar me babao rãm ne mũ jamã ne kum arẽ. Nãm ã Abraãomã kabẽn jarẽnho anen kam katàt kôt kuman me bawỳr me bapytàr djwỳnh jano, Bẽnjadjwỳr jano, ane. Nãm ã Djakarij memã Jeju jarẽnho anen kam ajte kramã kabẽn jarẽ, krabê Djuãomã 'ã karõ, Djuão Jeju kukãm tẽmmã 'ã kum karõ ne kum,

(73,74) “Ayeyatonkon winîpai apîikaꞌtî tîuyaꞌnîkon tîîwanmîra uyapurîkonpa umaimu yawîrî, eranneꞌ pe pra” taꞌpîiya utamokon Abraão nurîꞌtî pîꞌ. Mîrîrî tîmaimu tîrîꞌpîiya tînenaꞌpoka tonpe pra tînkupî tonpe.  Series([], ) Mîrîrî kupîiya, morî pe puꞌkuru, imakuiꞌpî ton pra eꞌnîtoꞌpeꞌnîkon kaiꞌma iipia. Imakuiꞌpî kupî pîꞌ koꞌmannî namai saꞌmantan pîkîrî —taꞌpî Zacariasya.

tu mõnãyxop hittap 'Amanãm mũtik hãm'ãktux, tu nõm pu hãm'ãktux xex, yã yãy 'ãxet'ax hã hãm'ãktux xex,  nũy gãyxop kopa yũmũg mõy, pu Topa keppa yũmũk pip, nũy 'ãktettex, nũy Topa pu hãpxopmã', tu' yĩpkutuk 'ohnãg,  'ũyĩy hãmyok mĩy, 'ũyĩy tu max xe'ẽgnãg, Topa putuk, yũmũg hi'ax tox hã yũmũg max, mõg kuma' mõg.

— Ixe o'jekawẽn wuydobu'ũm eju- -Abraão'ũm eju. “Jedaxijo õn ekay itakomaayũ bewi; ebekitkiyũ dak otaxijo,” io'e Abraão be — io'e.

Abaraãm makũũ hã taky nꞌaa enooh do paah.  Ër tedꞌëëp da ër majĩĩ mahä̃nh, hꞌyyb neỹỹm doo me ër moo bok hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do wë.  Tsyt hẽ nesaa do mahä̃nh, takarẽn doo da ër baboo hadꞌyyt hyb nꞌaa ta matym gó.

Jã¹nxe³ju³kxai³lu² A³bra³ãu²ah³lu¹tai²na² te²yã¹nxe² ĩ³ye³kxũ¹nũn³te³nah¹lxi¹: “Wxa²ko̱¹ko̱¹nũ̱³ka̱³txa² ã³non²ta³kxi¹nx2ta¹tu¹wi¹. Yu̱h³lxi³nx3txi³xa³lho³li¹.” Nxe³nx2ti³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² kan²txi³ sa²yxo²wet1sah¹lxin¹tu¹wi¹.  (-) Nxe³ha²kxai³ ka³te̱n³su² yxau³yah³lxin¹tãu³a² a³lan²ta² yxo²ha³kxah¹lxi³sxã³ wi¹lhin¹sxã³ kãi³sa²tẽ³yah³lxi¹nha²kxai³ wain³te²lo³nha²sxã³ sa²yxo²wet1sah¹lxi¹nha²kxai³ nxe³sah²lxin¹tu¹wi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² nxe³ta¹hxai²hẽ¹li¹.

Alitere atyo irae wahetahare Abraão hiye,  iyeheta atyo wiso aokowi wahalakoaharenai nonita, hoka wisaona exema maniya wimamairanehareta maheta aoka.  Nikare tyoma, kasani tyotyaki ferakenenai wikasetatere xowaka enomanere taita wisaona maheta, hoka wisoma maheta aokitereharenai taita.

Deua binava'isohijora'iki ada akadi'arahoda okhananavaki Abraão Deus kava'iponahi a'bo'dakia. Deua bini'aha: Series([], ) Asia vara niha ada Zacarias:—Deua binofiki ida haria akava'ijoavini akadimahi-ra nasohira kaimoni, bada ani'aja kaimoni ida badani Deua bivajahaki mahi hahavi arihokina oadani — niha ada Zacarias.

Tubabatu Deus Abarão bo taharere baba ty niy. Abarão taparakta mydiri niy.  “Ikiahatsa pahaoktyhyrykta pipeha” niy. Abaka taharere bo mytsaty niy.  Mymyoktyhyrykta pipehahik my nikara. Mymyoktyhyrykta pipeha iwatsahi mysapyrẽtsa tsimoziknaha. Mysukyrytsitsa ba zik mybanaha. Mysukyrytsitsa pokso batu mypyby. Niahatsahi tyzibyituhukunahatu Deus tsipitsumuẽhĩnaha. Deus pokso batu mypyby — niy.

Iꞌewyte saꞌawyꞌitewuat urueꞌaseꞌi pot koro Aparãu miat eꞌe hap ewywuat re etunug naꞌyn aikotã ereꞌe saꞌawyꞌi — Atunug irane eꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesuwat eꞌat pe e. Yt etiwaure hin i eꞌe hap Tupana e. Aikotã ereꞌe urueꞌaseꞌi pot Aparãu me — Atiꞌatumoehãite aru wuatꞌi ywania mesuwat yi totiaria Esaipepiat po wo eꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup e. Wẽtup ok Emiariru emiariru minug kaipyi ti aru atiꞌatupoityro wuatꞌi imohey haria ereꞌe hap ewy etunug naꞌyn mesup e paꞌi Sakaria Tupana pe itote wuatꞌi miitꞌin ehamo. Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria toꞌe raꞌyn taꞌapypueri haria pe — Uiwyriaꞌin e Tupana tikyꞌesat kahato ahewanĩkaptia po pywiat ahenõtem hap e. Toikyꞌesat kahato aheropat tepiat hap yn e. Yt toikyꞌesat hin i watokenꞌẽ ahewanĩkaptia pupiat hap e. Miꞌi pote aiporenõtem neran ahewanĩkaptia po pyi e. Miꞌi hawyi Tupana ainug neran hãpyk kahato rakaria wo aikotã tewaku hap ewy hap toikyꞌesat e. Toikyꞌesat yne eꞌat pe waku hap ewy watukupteꞌen hap e paꞌi Sakaria itotiaria pe tosaꞌyru Iuwãu ywãꞌĩ hap eꞌat pe.

Énomone neko koati yuhôti, yuhó'ino voxú'ikene Âbraum víteovamo ne vanáne, koane hókeamo uti Itukó'oviti ákoti píkone ûti, koêkumaka sasá'iyea yoko póneovo kixoku vitúkeovo nonékuke ya uhá koeti kaxena ûti yara kúveu mêum.

A'teré Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ basita marî yẽkɨ Abraãore “Tohô weegɨ́ti”, niîkɨ niîwĩ.  Marîre ĩ'yâ tu'tirãre yɨ'rɨ wetíkã weegɨ́sami. Tohô niikã́ uiró mariró marîre kɨ̃ɨ̂ dutiró weekã́ weegɨ́sami.  Niî pe'tiro marî katiró põo tẽóro ãyurã́, kɨ̃ɨ yarã́ kɨ̃ɨ̂ ɨaró weekã́ weegɨ́sami, niîkɨ niîwĩ Zacaria.

Cay nishannütacmi unay awilunchic Abrahamtapis:   ‘Ya'am cuntra partiquipi juluśhayqui, mana pictapis manchalil sirbimänayquipä. Chayćha ñawpänïćhu walan-walanpis tuqui cawsayniyu canqui’ nil” nila.Chayta nilculmi chulin Juanta nila: Series([], )

Duréihã ma tô Abra'ãhã ma tinha, tô sena ĩsihudu te te 're wa'apawapto mono da, wawẽ'õ'wa norĩ wi, te te 're wa'anho'reptui mono da, wapahi ãna, wa te tãma 're romhuri za'ra mono da, duré ti'ai ãma ré, ĩsõ'a 're wanomro mono da, wawẽ uptabi na. Ãne Zacaria hã ma tô dama tinha. Series([], ) Series([], )


Mame tumũkuru a ynara tykase Zakaria, —Aimo, Ritonõpo poe urutõme exĩko mase, Kuesẽkõ imehxo exikety poe. Osemazuhme sã ytõko mase Kuesẽkõ esemary akorokaneme samo, ipoetory tõ tuarõtatohme tosẽkõ oehtoh poko.

—No ka Xugitre. Kot kaj aprêk hãmri nẽ apê Tĩrtũm maati nhỹ hã kapẽr jarẽnh o apa xwỳnh. Jakamã kot kaj Pahihti hkukamã mẽ piitã mẽ kãm harẽnh o ri mẽ hkôt apa. Mẽ kot amar nẽ kutêp tãm amnhĩ nhĩpêx kaxyw.

Pitepekana namarite Xoão, Teoso sãkire sãpiretakari pitxauako. Teoso Apiananiri iaxitikiri sãkire sãpiretakari pitxauako. Pite sari Apiananiri apisa. Ikinika pimaiamatako iua apokini apisa, ikinika iposope inini ĩkapani.

Ilâpygueduo, Zacarias tymeryram aguely: — Ymery, Deus Ton-honreim xunâry aguenri ise âmâ. Pymâ tâgareim iray todohondyly wâne saintodâ, myara ise Kywymâry saindyly iray kurâ domodo mâunrudyly.

Naꞌe uzeꞌeg kwareraꞌi pe kury, waꞌyr pe kury. — Ne nehe no ty, ereiko putar Tupàn Ywate Weraꞌu Har zeꞌeg imumeꞌu har romo ne nehe no ty. Eremumeꞌu putar Tupàn zeꞌeg eho iko nehe, Zanezar henataromo nehe. Erezapokatu putar hape ràm izupe nehe.

— Haꞌe gui ma ndee avaꞌi, ndevy pe “Yvate ete vaꞌe pegua profeta” ꞌea ꞌrã. Mbaꞌeta Senhor renonde rupi reiko ꞌrã haperã rereko katu aguã.

Akaami, ionigi, etiɡ̶adadalitigi makaami niɡ̶ina ane yeloɡ̶oditedibece lowooko Aneotedoɡ̶oji anidioka limedi me diiɡ̶enataka. Odaa eloɡ̶oti latematiko Aneotedoɡ̶oji aniɡ̶icatibige daɡ̶a diba Ǥoniotagodi, anenyaɡ̶ati laaleɡ̶enali niɡ̶idi noiigi modinoweditege lanokegi.

—Tapihã, ei Zacariasva'ea gwa'yrava'ea pe. Nde ypy ti ereho Tupana'ga renonde nehẽ imboavujikwea ga pe garura renonde nehẽ. Nurã po ti ga ei nde ve nehẽ ereko ti nde nhinhi'ig̃a mombe'uharamo nehẽ javo. Gaha oko ojipe'g̃a hohe pa Tupana'ga, ei Zacariasva'ea gwa'yrava'ea pe.

Kỹ tóg ã kósin mỹ: “ha vé, vỹ,” he mũ. “Sĩ ã tóg nĩ ver. Ũ tỹ kynhmỹ nĩ ẽn vĩ tó jé ã tóg ke mũ, kỹ ag tóg ã to: “Topẽ vĩ tó ti tĩ,” henh ke mũ. “Ẽg Senhor jo ã tóg tĩnh mũ, ã tỹ ti japry kure ri ke han jé, ã tỹ ti jamĩn kurynh ri ke han jé, ã tỹ vẽnh kar mỹ Topẽ vĩ tón kỹ,” he tóg.

—Ha nde,heꞌi Zacarias gwaꞌýry-pe hekorã omohenonde-vy íxupe, —Nde-rehe kente kwéry heꞌi vaꞌerã “Nhandejáry Tupãgwasu nheꞌẽ omombeꞌu vaꞌety” heꞌi vaꞌerã nde-rehe. Nhandejáry ne mondo-ta gwembiporavo vaꞌe renonde-rupi. Ogwahẽtamaha óra-py eremombeꞌu vaꞌerã.Ml 3.1

Kai wariòre Deuxu rybedumy mabekre. Kai heka mabekre Deuxuhukỹ rybemy rybedumy. Kai heka bòhònykre Inynyrỹ‑kò iry biywinykremy.

Aꞌere Sakari ꞌga ꞌjau waꞌyra ꞌga upe: —Ene ꞌã Janeruwarete ꞌga remimurera ꞌga renunewara, kisit. Ene aranuw ire nipo Janeruwarete ꞌga ꞌjau enee: “Je te ꞌã pãjẽretea”, ꞌjau nipo Janeruwarete ꞌga enee. “Juã ꞌga jejeꞌega momeꞌwara ꞌgã nupe”, ꞌjau nipo ꞌga enee ene rekoramũ. Ene nipo kũimaꞌeeteete futat ereko ꞌgã nupe. Ene nipo ereo Jarejararete ꞌga renunewe kwe pe ꞌgã muꞌjau ekou Jarejararete ꞌga rura futarukaa ꞌgã nupe. Janeruwarete ꞌga ajemuaẽm ae ree. Aꞌeramũ ꞌga ene monou kwe pe ene moporogytaukaa ꞌgã nupe.

—Bep ga, akmere, ga dja ga Bẽnjadjwỳr kukãm tẽn kutêp me akre gê me kuman Bẽnjadjwỳr kam amakbê katàt amijo ba. Kute mrãmri ne me kute me bẽnjadjwỳrmã katàt pry djirja pyràk. Gêdja me ajã, “Metĩndjwỳnh Pymati kabẽn jarẽnh djwỳnh ne ja”, ane.

—Amîrî unmu, tamîꞌnawîronkon yentainon Paapa maimu ekaremeꞌnen pe awanî kupî sîrîrî, uyepotorîkon iipî yekare ekaremekîya pe nai. Uyepotorîkon iipî rawîrî eꞌma konekaya, Uyepotorîkon yeꞌmarî ton. Tamîꞌnawîrî konekaya morî pe Uyepotorîkon erepantoꞌpe

Ha 'ãmũn, xõnnũ', 'ãxuxet'ax nõy mĩy putup, hu: Topa xe'ẽgnãg pupi hãm'ãktux'ax. Kaxĩy. Xate Topa keppa 'ãmõg, nũy 'ũyõg putat max mĩy,

— Bekit — Zacarias o'e jekpot pe- -ikap'isuat pe — Wuykukukat wap eceju soat muxipan am ixe mudot am. Deus ekawẽn muwẽnuwẽn'ukan ece'e- -soat podi ma ya'õbacaat ekawẽn muwẽnuwẽn'ukan — io'e.

Ti mꞌ ta tꞌaah hã Sakarija ky hadoo: —Õm da ramaneëënh Pꞌop Hagä Doo, Sahõnh Hẽ Sa Bahä̃nh Hadoo Do ky nꞌaa rod. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do kajaa do pooj jé panäg nꞌaa da õm. Õm da henäm sa hꞌyyb tym, baad ragadoo hyb nꞌaa takajaa bä.

Jã¹nxe² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: — Txa²wẽ³sãi³. Wxãi²na² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² Si³yxau³jah¹lai²li² a²wãn³txa² ĩ³hen³txi³jah¹lo²sin¹tu¹wi¹. Nxĩ¹nha²kxai³ ne³ka³ta²a² wxã³sxã³ Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹la² a³ka³nxi²sxã³ wxã³ju³ta²nũ³a² a²nũ²a² ẽ¹nãu³ai²na² wxa²hau³ko³tũ²xai³si¹hain¹tu¹wi¹.

Hoka hiso, haré, hiso atyoite Enore Kalorexe niraene xakaisasehare hikaxaokaka. Hiso atyoite hiyanehena Xekohaseti nahitita, memere hamoka ahoti enomanere maheta.

Zacaria bini'aha ada kidisai tanaki:—Ivani, kodisai, ija'ari ira vanaonivini Deus danoki nama hojaki athi namoniva abono. Deus ira karonaki bana aihotahi abono viaha-ra iavikhananavavini. Hagihi nasohiva abono fori ihiki i. Va'ora inava'isohiki bana adani ija'ari vakadimahi-ra vanasohira kaimoni, vakadika'da'di kaikahina viahania.

— Ikia kaskyrywy Deus sohokotsa tsimozik. Ikia mymyoktyhyrykta haraze tsimy. Kiristu Deus bo mymyoktyhyryk.

Miꞌi hawyi paꞌi Sakaria toꞌe tosaꞌyru Iuwãu me — Uhaꞌyru e meiũran ni aru ereĩneꞌen Tupana kapiat muꞌap moherep hano e. Miꞌi hap eꞌat pe mio tã ereꞌe miitꞌin sem me — Tut irane tut irane Tupana ahowawi Aiporekuat nuat ereꞌe aru e. Miꞌi hawyi miitꞌin emienoi kape teꞌeruwanẽtup kahato hap turan aru putꞌokꞌe Emimoherep e paꞌi Sakaria tosaꞌyru Iuwãu me Ahehakyeraꞌat hat Iesui etiat. Miꞌi hawyi toꞌe i Iuwãu me — Pywo ti rat ehenoi henoi aru aiꞌywania pe aikotã waku taꞌatupuẽti taꞌatuehakyeraꞌat hap Tupana piat hap e.

Kene îti kalivonó, ihéxikonotimo páhoe Itukó'oviti, enepone koati Payásoti ya uhá koêti, koyúhoinoa emó'u. Vo'oku itínemo inuxínoa ne Vúnae, mihi'ókinoatimo oxéne itúkea ítuke xapákuke xâne.

Mɨ'ɨ̂, yɨ'ɨ̂ makɨakã, marî wiôgɨ a'tiátihi ma'are apo yuú mɨ'tagɨ niîgɨsa'. Tohô weégɨ “Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tagɨ niîmi”, niî no'ogɨsa'.

“Anmi Taytanchicpa puntanta linqui, ïju, malcanta allichayä-yupaypis. Chaymi amta ‘Jatun Diospa willacünin’ nil nipäcuśhunqui.

Te duré tinha, ti'ra ma: — 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, danhipai u ĩpire uptabi. A hã ĩsadawa wasu'u'wa, te za 're aimo. Ĩsadawa wasu'u'wa na, te za aiwaihu'u za'ra ni. Datẽme te za 're aimo, Wanhib'apito wana, asimiroti na 're da'apawapto mono da, Wanhib'apito zô danhimipari sina 're danomro wẽ mono da.


Toto zuruneme ytõko mase, iirypyrykõ korokary poko Ritonõpo a ipynanohtohkõme.  Ynara exiryke, kypyno xine Ritonõpo mana, iirypyryme ro kuahtao xine, poeto pitiko pyno jũkõ ehtoh samo. Naeroro xixi ẽmepyry sã mokyro Kypynanohnekõ oehnõko mana.  Saereh ãko xixi kapu ae emero pona, sero nono pona. Moro saaro mã Kypynanohnekomo. Emero kuenetorỹko mana. Toorikyrykõ zuno exiketõ pynanohnõko roropa mana. Enaromyra toto rĩko ropa mana, torẽtyke pyra toto rĩko roropa mana,tykase Zakaria tumũkuru a.

—Tĩrtũm kot mẽ nê mẽ kot amnhĩ tomnuj rênh nẽ mẽ ho hkra hã harẽnhja kot kaj mẽ hkôt mẽ kãm harẽnh o ri apa. —Na hte Tĩrtũm mẽ pakamã ukaprĩ ho pa nẽ mẽ pakamã gryk tokyx anhỹr kêt nẽ. Jakamã koja mẽ pahwỳr mẽ pahkaprĩ xwỳnhja mẽ. Kormã mẽ pahwỳr wrỳk kêt jakamã te mẽ pahte kamàt kô kamã tee ri mẽ paxàhkupênh o ri papa xwỳnh pyràk.—Nom koja mẽ pahwỳr wrỳkja o te ra myt kator nẽ mẽ pamã hirã nẽ mẽmoj to amnhĩrĩt mex pyràk o mẽ panhĩpêx. Ja kaxyw koja Tĩrtũm mẽ pahwỳr mẽ pahkaprĩ xwỳnhta mẽ nhũm man mẽ pahwỳr wrỳ nẽ mẽ pamã mẽ pahtyk pyma xwỳnhjê mã Tĩrtũm kapẽr o amnhĩrĩt o pa. Mẽ pahte mar nẽ ra pajamakêtkati nẽ paxàmnhĩx ri papa nẽ pahtyk kaxyw. —Mẽ kãm mẽ htyk pyma xwỳnhjaja te kamàt kô kamã ri pa pyràk. Tã koja mẽ pahkaprĩ xwỳnhja wrỳ hãmri nẽ tanhmã mẽ hkrã hto nhũm mẽ te arĩgro hã ri mẽ pa xwỳnh kot amnhĩ nhĩpêx pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Jao hamakêtkati nẽ axte kãm htyk pyma hkêt nẽ ri pa. Anẽ.Nhũm pre ã Jakaris Tĩrtũm Karõ nhỹ hã hkrare mã kapẽr anẽ.

Pisãpiretariko kãkiti Teoso nakitiakori, Teoso makatxakiniri maerekanitxi kãkiti kamakiti. Ininiã ninoa imarotariko ikara.

Warâ ise israelita domodoram amyguely: “Deus kâmakeze. Inakanhe aguitobyry Deus xygakeze” myguely ise, ymery.

— Aze pezewyr Tupàn pe nehe, aze pepuir ikatu ꞌym maꞌe penemiapo kwer wi nehe, Tupàn pepuhareko putar nehe, pepyro putar nehe, ere putar teko wanupe nehe.

Haꞌe rami vy ixupegua kuery pe reikuaa uka ꞌrã ojejavyague gui oo jepe aguã,

Awii loiigi Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji moyowooɡ̶odi anodaaɡ̶ee me yewikatidi, niɡ̶ina me napitaɡ̶adi libeyaceɡ̶eco.  Igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji eliodi me ɡ̶odiwikode. Niɡ̶icoa Aneotedoɡ̶oji ane niwakatee me ɡ̶odewikatidi liciagi niɡ̶ina maleekoka daxoditibige aligeɡ̶e.  Niɡ̶ina nigeno, yajigotediogi lokokena niɡ̶ina ane ideiticoace nexocaɡ̶a anodipegitege némaɡ̶a, ɡ̶odadeegitedinece naigi aneo mele ɡ̶odaaleɡ̶enali.” (Odaa ja liniogo me dotaɡ̶a Zacarias).

Nde po ti eremombe'u pyryva'ea Tupana'ga nhi'ig̃a gareheve'g̃a pe g̃a mog̃itavo nehẽ. A'ero po ti nde ei g̃a pe nehẽ: “Uhu po ti ipopoakaheteve'ga nhande mbopiro'yavo nhanderekote'varuhua hugwi nehẽ. A'ereki ga a'ea omombo nhande hugwi ikwahava'jave'yma.” A'ea po ti nde ei g̃a pe nehẽ, ei Zacariasva'ea gwa'yrava'ea pe.  Nahã po ti nehẽ. A'ereki Tupana'ga omombyry nhande ve nhande repiakatuavo. Opyryvamo g̃waramo po ti ga ipopoakaheteve'ga mbuhurukari nhande pyri yvaga hugwi nehẽ.  Urame po ti ipopoakaheteve'ga ei ikwahavuka nhande ve nehẽ. “Pejiko ti ji rehe imomboruka pejikote'varuhua ji ve. A'ero po ti ji pe nderohoukari yvagi pe pe mombytavo avuirama Tupana'ga pyri nehẽ. A'ero po ti pe ndapehoi hahyva'ea ruvihava pype nehẽ.” A'ea po ti ga ei ikwahavuka nhande ve nehẽ. A'ereki nhande ndikwahavi nhandekote'varuhuavo nhandekyhyjiavo hahyva'ea ruvihava hugwi okovo g̃a ja – kiroki g̃a oho ypytuna rupi. “Mome po pehea?” ei g̃a ikwahave'yma. Ipopoakaheteve'ga po ti ikwahavukari nhande ve imbokojahuavo nhaneakag̃i pe inog̃atuavo nhandepy'a ji rupi po ti pe hoi yvagi pe nehẽ javo, ei Zacariasva'ea gwa'yrava'ea pe.

“Ag kanhrãn jé ã tóg ke mũ, Topẽ tỹ ẽg krenkren han sór ẽn to. Ẽg tỹ ti vĩ mranh tỹ tóg ẽg mỹ vẽnh pãte fón ke mũ, hã ki tóg ẽg krenkren han ke mũ, Topẽ ti,” he tóg, Zacarias ti. “Topẽ tỹ ẽg jagãgtãn hã vẽ, ti tỹ ẽg to há tãvĩ nĩn kỹ. Ẽg ve jé tóg kãtĩg ke mũ, kỹ tóg rã tỹ jun ke ri ke nĩ, Cristo mur ke ti. Kuty ri ke ti nĩ, ẽg mỹ, ẽg tỹ ti ki kagtĩg nỹtĩn kỹ. Ti kãtĩg kỹ tóg ẽg mỹ kurã ri ke nĩ sir. Kãgter jé ẽg tóg ke mũ, kỹ tóg ẽg mỹ kuty ri ke nỹ sir. Hã ra tóg ẽg mỹ ã japry ven ke mũ, ã jamĩn ti. Jagma mũn kỹ ẽg tóg ti jykre kusa venh ke mũ,” he tóg, Zacarias ti. Ti tỹ ã kósin mỹ tón hã vẽ.

Henonde-rupi ereho-ta eremombeꞌu-vy nhande reꞌýi kwéry-pe. “Nhane resendeharã ou-tama” ere vaꞌerã ereho-vy. “Nhane rembiapo vai omboyke-vy ou-ta. Nhane mopyꞌa potĩ-vy ou-ta” ere vaꞌerã ereho-vy eremombeꞌu-vy,heꞌi. —Nhandejáry renonde-rupi eremombeꞌu-ta hembiporavo kwéry-pe.  —“Nhandejáry heko porã tee vaꞌe oiporiahuvereko kwaa vaꞌe nhande poriahuvereko vaꞌerã voi” ere vaꞌerã hese. “Nhande rayhu eterei-gwi ombou-ta yváy-gwi nhane resendeharã nhane moaranduharã” ere arã hesegwa nheꞌẽ eremombeꞌu-vy.  —“Nhande reꞌýi eꞌỹ resapeharã-rami ave upe ou-ta vaꞌe. Haꞌe kwéry pytũ mygwa-rami oiko. Oikwaa eꞌỹ vaꞌe Nhandejáry-rehe, ogwerovia eꞌỹ-gwi íxupe, omano rire onhehundipa vaꞌerã. Oikwaa uka vaꞌerã íxupe kwéry Nhandejáry remimbota oiko porã hagwã hendive. Ombou-ta nhande-vy nhane resendeharã. Ohexa uka-ta nhande-vy nhane raperã nhane mbopyꞌagwapy hagwã inheꞌẽ-rupi jaiko hagwã.” Upe Nhandejáry nheꞌẽ eremombeꞌu meme-gwi heꞌi vaꞌerã nde-rehe: “Nhandejáry, Tupãgwasu vaꞌe nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety tee voi” heꞌi vaꞌerã kente kwéry nde-rehe,Is 9.2heꞌi Zacarias. Nheꞌẽ Marangatu tee vaꞌe omohynyhẽ íxupe ipyꞌapy. Upéa-rupi Nhandejáry omeꞌẽ inheꞌerã omombeꞌu hagwã gwaꞌýry rekorã omotenonde hesegwarã.

Asỹ mahãdu‑ò marybekre biu‑ò hena kanakremy ihỹre. Deuxu heka tõhõti rosakre iòrarunareny‑ribi. Iny Deuxureny dori inydeereny ruxetòedu rare. Tii heka biu‑ò hena ibutu‑ò kidiõkre, tarasana wahe.  Kia bede lurumy rỹira mahãdu biuloosònamy robikre.Zacaria rybe tahe rikonananyre. Loosòna ywinary‑ò tahe ritỹnynykre.

“Pejetywer awi pẽpoiriweramũ Janeruwarete ꞌga imoiri pẽ nui, pẽ mogyau wemiayuwamũ pẽ katuꞌoka”, ꞌjau nipo ene ewau ekou ꞌgã nupe. “Janeruwarete ꞌga ajemuaẽma jane ree. Ipotaꞌwa te ꞌã ꞌga jane ree”, ꞌjau nipo ene ewau ekou ꞌgã nupe—ꞌjau ꞌga waꞌyra ꞌga upe ꞌũina oporogytau. —Janejararete ꞌga ꞌara ꞌjawe futat. Sãꞌã ae kwara poromũ mamaꞌe resak katu katua. Ypytunaiwa pypewara ꞌgã tee ajemogy okyjau mamaꞌe awi. ꞌArimũ wata maꞌe ꞌgã nokyjei futari ajemogyau. Nan tee Janejararete ꞌga ꞌur ire jane muꞌei ꞌUwarete ꞌga ree. Aꞌeramũ jane ꞌga kwaaw ire jarekyjaweꞌem. ꞌGa kwaapareꞌema ꞌgã tee okyje ajemogyau. Amanũ awi ꞌgã kyjea ꞌgã nerekou. Aꞌere ꞌga kwaapara ꞌgã nokyjei. Okwaawamũ Janeruwarete ꞌga janekyje mateepawi. Ojeupe jane porogytaramũ Janeruwarete ꞌga janetywera moia jane wi, jane monou wemiayuwamũ. Aꞌeramũ jane aꞌeramũ jarekyjaweꞌem jaremanũ awi—ꞌjau Sakari ꞌga waꞌyra ꞌga upe. Series([], ) Series([], )

Nà, ga dja ga kukãm tẽn memã arẽ. Ta kute õ me ja pytàr ne ar meo bamã memã arẽ. Mã ne me bapytàr o? Apỹnh me bajaxwe djàri kute tu o bingrành ne me bakam ngryk kêtmã. Kute ã ukaprĩkôt me bapytàro anhỹrmã.

Maasa pra itekare ekaremekîya pe nai pemonkonyamîꞌ pîꞌ, eꞌpîikaꞌtîntoꞌ yekare. Mîrîrî itekare wenai imakuiꞌpî pe tîweꞌtoꞌkon rumaka toꞌya kupî sîrîrî. Moropai mîrîrî kupî Paapaya tîîwanmîra.  Maasa pra Paapa wanî Uyepotorîkon pe puꞌkuru uurîꞌnîkon iꞌnokoꞌmanen pe. Erenmapî ya, wei epaꞌka warantî, mîîkîrîya upîikaꞌtînenkon ton yarima pe man uupiaꞌnîkon.  Mîîkîrî narimaya ewaron ta tîîkoꞌmansenon pemonkonyamîꞌ weiyuꞌma. Inkamoro pîikaꞌtîiya toꞌ saꞌmantatoꞌ winîpai. Moropai morî tîrîiya uurîꞌnîkon pia, morî pe asanîtoꞌpe tîîwanmîra, teesewankonoꞌmai pra—taꞌpî Zacariasya.

nũy yõg tikmũ'ũn pu hãm'ãktux, hu: “Topa te 'ãkuxa kummuk xit, nũy kuxa max tat 'ũyãnãn tu', tu 'õg kummuk mĩy'ax xaxogãp-tup, pu tu kux.”  Yã Topa te yãy yõg tikmũ'ũn kuxa ka', hu tik nũ'kutnãhã', ha yũmũg ha' nũn, tu yũmũg yũmmũgãhã'.  Tu' nũn putup, tu hãmyũmmũg hã tikmũ'ũn kuxa hittupmãhã', tu tikmũ'ũn te hãpkoxtap ta ka' mãm xop pu hãptupmãhã', ha kaxĩy Topa te yãy yõg putat yũmmũgãhã', tu yũmũg kuxa mãmmãhã'. Ta tu' kux. Kaxĩy.

— Adeayũ be ece'e “Deus ikẽrẽat ju'uk eywebewi,” i. “Deus jeydaxijo,” i ece'e cebe ip — io'e Zacarias.

Pꞌop Hagä Do karapee hã mamaherꞌoot da nyy da sa hꞌyyb tym tabedꞌëëp hỹ pong jé ta pa rababoo hadꞌyyt hyb nꞌaa, nesaa do sa hꞌyyb tym gó hanäng do tabawug hõm do hyb nꞌaa da.  Tii da Pꞌop Hagä Doo, ër hꞌyy kahaꞌeeh do wén dꞌoo, taky enyym do hyb nꞌaa. Ji tatꞌyyd mehĩĩn. Ti hyb nꞌaa Tahꞌyyb Däng Doo, ta bag hadoo ër hã, papỹỹj bag hadoo doo, pꞌop tabana ër hã.  Ta bag tanoo da gadagyp do hadoo doo gó habok do sa hã, dajëb gó habok do sa hã. Ër hã tanoo da hꞌyyb nyyw gó ër babok hyb nꞌaa —näng mä Sakarija kyyh.

Nxĩn¹ka³tu̱³ a²nũ̱³ka̱³txa² ĩ³yau¹ũ¹hai¹nĩn¹te³nah¹lxi¹: “Wxa²ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹ju³ta² ã³na¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹sxã³ ĩ²nx2ti³sãn²sxã³ ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹ju³ta² nxe³wã²na³kxi¹nx2ti³tu¹wi¹, ĩ³ãin²ta³lxi²sai¹nha²kxai³la¹.”   Te²yã¹nxe³ju³ta² sa²kxai³lu² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² wi¹lhin¹sxã³ thãi³ti³la² sa²hau³ko³tẽ³lha²kxai³ a³lan²ju³ta² ĩ³ha²te¹kxi²nẽ³jut3sũ̱³nxe² txa²wã¹ẽ¹nãu³a² sa²hau³ko³tẽ³tu¹wi¹. Nxe³nẽ³kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ kãi³ki̱³ju³ta² ã³wa²su¹kxi²nẽ³li² hãu²nxe³sxã³ yxau²xai³nha²si¹nhẽ³li² nxe³nẽ³tu¹wi¹. Sa³ka³ri²ah³la² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². Series([], )

Hiyakaihenaite hihotyaliharenai hiye iniyakehenahitaha kaotyakehenerehare, kamaotyanetyakehetehenere iniyalahare enómaneha hiyeta tahi.  Hiyaiya, wEnorexa atyo airakoaneharetyare, waiyexehare. Hoka aokanalisaite wiso haxaokanatyakala kakoa,  Hoka enokoataite aokanalisa tyotya makaliroti maxakatyahene katawanexe katyahe tyaoniterenai ana, moheta wawenane waiyexe wenati maniya maheta — nexa.

Ija'ari-ra inava'isohivini hiki bana ida Deus vakadihojai asohiriki, vakadivarani asohiriki hiki bina'biravini. Vakava'ipahinihi, oniani ida va'ora akava'ijoavini hija bana.  Deus va'ora nakaidivaki adani ija'ari, binofiki va'ora va'adivini. Mahi vagani fori hiki ida Deus ija'ari-ra akava'ijoavini varani hini. Joma bakibakini vahojani vani fori hiki ida ija'ari Deu-ra avigariki. Ija'ari vaabini'iki vaibavia vahojaki fori vihiki adani. Deua binakama'da'ihi ida mahi vagani nokiani akadiania. Deus kania khaki ida vagaki. Vajaforia bana binavagahahaviki ida bakibakini. Vagaki ida Deus athi haria avanamithahavini Deus kahagihia ava'i jahajahaja kaimoni — niha ada Zacarias. Series([], )

Iwaze mozumuze sizubarẽtsa ahumo mytahazozikymybanaha. Mymyoktyhyrykta humo mokymynaha. Iwaze hi aparakbaha bo mopamykysoko: “Deus sisopyksapybyikitsa nikaranaha iwatsatu mysiokzohik. Deus kino mysioktyhyryk. Iwatsahi Deus soho humo sispirikporẽtsa.” Ikia humo Deus soho aparakbaha sispirikporẽtsa myziknaha niy.  Iwaze Deus myhumo tsimypokzitsiarẽta. Tsimysapyrẽnikita my.  Abaka atakta mybo bijoikpe iknykta okoro hyritywaka katsa mybo myziharamweke. Haramwe humo iktsa mahatsa watsa mypobyri katsaktsa mymyoktyhyrykta humo myspirikporẽtsa. Taparaka miwa ahaburuk ziknaukurunahaze ky waha. Abaka haramwe waha niyzik. Iwatsahi kytsa mohyrikosokdanahaze batu sipyby. Katsa batu mykyriuk. Katsa mykurẽtsa — niy.

Uhaꞌyru Iuwãu e aiꞌywania timohey eꞌe hap Emimoherep hawyi ti aru waku pe kahato tukupteꞌen are katupono taꞌatumohey ehay hawyi Tupana waure wo toĩneꞌen aru taꞌatuminug saꞌag koꞌi kai e. Miꞌi hap koꞌi ti aru ehenoi henoi aiꞌywania pe Tupana Mipoꞌoro ut hap etiat yianmete e paꞌi Sakaria tosaꞌyru Iuwãu me. Miꞌi hap eꞌat pe ti aru ehenoi aikotã waku taꞌatupuẽti taꞌatuehakyeraꞌat Tupana piat hamuat hap e. Katupono taꞌatumohey Emimoherep hawyi Tupana waure wo toĩneꞌen iꞌatuminug saꞌag koꞌi kai e. Taꞌi Tupana yt tiꞌatupopetek teran hin i miitꞌin e. Tehay wo toiꞌatukyꞌe kahato miitꞌin e. Taꞌi miitꞌin hoꞌowasat hap haty kahato tuete e. Miꞌi hap kaipyi toipoꞌoro Temiit sese Ahehakyeraꞌat hanuat e. Taꞌi atipy kaipyi toipoꞌoro ahekyi tuwewawiat hanuat e. Toikyꞌesat wuatꞌi miitꞌin mesuwat yi totiaria tuwewawiat hap uhaꞌyru e. Aikotã at taꞌam hawyi toimoẽtyhot yne iꞌypyryp hap miꞌi hap ewy toimoẽtyhot teran tehay wo wuatꞌi ywania e. Uhaꞌyru Iuwãu e mesuwarotiaria ti yt ihapytig hin i rakaria ewy kahato tukupteꞌen aikotã iꞌypyryp we gaꞌapy puat hoꞌowasat rakaria ewy miitꞌin tukupteꞌen e. Aikotã miitꞌin misyp we tukupteꞌen iꞌypyryp we hap ewy mesuwarotiaria tukupteꞌen yt teꞌeraꞌakasa kuap i Tupana kape pote e. Aikotã hoꞌowasat kahato rakaria gaꞌapy piaria yt ikuap i muꞌap taꞌatuꞌyat kapiat hap ewy kahato miitꞌin mesuwarotiaria tukupteꞌen e. Yt taꞌatupuẽti hin i taꞌatumowepit Tupana piat hap e. Maꞌato hẽtyhot hap putꞌokꞌe hawyi taꞌatukuap meremo muꞌap i raꞌyn hawyi waku pe i raꞌyn tukupteꞌen e. Miꞌi uiꞌe hap Emimoherep Tupana Mipoꞌoro aimoẽtyhot hamuat toĩneꞌen aru e. Uhaꞌyru Iuwãu e mio tã ereꞌe aru emimuꞌeria pe — Tut irane tut irane Aimoẽtyhot Kahato Hanuat hawyi waku pe aru watoĩneꞌen ereꞌe ti aru e paꞌi Sakaria tosaꞌyru Iuwãu hire pe.

Yexókoatimo ne xanena ûti koíteovamo Itukó'oviti koane kotúyopinoa pahúnevo, vo'oku koati yupihóvoti itúkeovo seánati ne Itukó'oviti. Énomone kutí'inoke isíminovitinemo hána'iti kouhápu'ikoviti íhae vanúke, maka kaúhapu'ikanemo ne ovoti hahákutike, enepohikone kutí koeti ákau pevóti hoenáxovotine yonópeamo ipihóponovokutike, koane évekavinemaka xoko xêne óvoku unako koeku ûti ya ikéneke Itukó'oviti —koéne Nzakâriya.

Mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ yarãre a'tîro niîgɨsa': “Mɨsâ yã'âro weé'kere akobohóse sẽrikã́, mɨsâre akobohógɨsami. A'tîro weégɨ, mɨsâ pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre yɨ'rɨógɨsami”, niîgɨsa'.  Õ'âkɨ̃hɨ marî wiôgɨ marîre ma'í pahá yã'a tĩhagɨ, kɨ̃ɨ̂ makɨ́ marîre yɨ'rɨoákɨhɨre o'ôo'gɨsami.  Kɨ̃ɨ̂ na'î tĩ'aropɨ niirã́re sĩ'óo'ro weeró noho marî kɨ̃ɨ̂re masîtirã, pekâ me'epɨ wa'â boo'kãrãre kɨ̃ɨ̂re masikã́ weegɨ́sami. Tohô weé marî yã'âro weé'kere akobohógɨ, marîre kɨ̃ɨ̂ me'ra ãyuró niisétikã weegɨ́sami, niîkɨ niîwĩ Zacaria.

Paypa malcantam ‘Diosniqui juchayquita pampachayculmi salbaycuśhunqui’ nil willaycüca canqui.  ¡Ima sumä jatun llaquipayniyümi Diosninchic'a!  Yanawyayä juchap jananćhu muyuyaptinchicpis juc acchiwannümi caminunchicta licachimanchic tuqui cawsayniyu pulinanchicpä” nilculmi niyta camacäla.

Datẽme 're aimorĩ wamhã, te za 're ĩda'apo're pu'u mo, ãne: “'Re ĩhâimana u'âsi mono hã te za te te aima 're apari 'wa, marĩ hã 're ĩ'manharĩ wasété za'ra wa'aba mono zé hã. Ãne te za te te 're asõ'reptu za'ra wa'wa.” Ãne te za 're ĩda'apo're pu'u mo.  Wahuré te tãma 're hâimana, ĩpẽ'ẽzézé hã, duré ĩsimizawi pese zé hã. Ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, Wanhib'apito hã. Taha wa, te za oto te te 're wa'anho'reptu, rowẽ na 're wanomro mono da. Bâdâ 'rãi watobro wamhã, tâibâ oto robra hã. Tawamhã dama 're rowẽ za'ra mono di za. Tane, Wanho'reptui'wa hã te te wama 're apari mono wamhã, marĩ, wa te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono zé hã, taha wa, wama 're rowẽ za'ra mono di za.  Tawamhã ab're pipa te, robzei'õ u'âsi, 're wanomro mono õ di za. Te za oto te te 're wa'anhimroi wẽ, rowẽ na 're ĩwanomro mono zém na. Ãne Zacaria hã te ti'ra ma rowasu'u.


Morarame kure imũkuru tuãtase. Zumo tuãtase. Yronymyryme Ritonõpo omipona toehse roropa ynororo. Mame ahno esao pyra ehse ynororo ytopyra ro tahtao Izyraeu tõ amorepase.

Tã nhũm Juãwja gaa nẽ aptàr. Nẽ Tĩrtũm kôt amnhĩ nhĩpêx o pa. Nom kormã kot Ijaew jahkre ho pa hkêt ri kapôt ã ri mẽ puhã pa.Ã na pre Juãw kator nẽ amnhĩ nhĩpêx anhỹr o pa anẽ. Na pre kato nẽ hã mytwrỳ grêre hãmri nhũm Jejusja hkôt kato.

Iua amarini aneẽ. Teoso sãkire iaõka ikamapika. Teoso sãkire Xoteoakorimoni imasãpiretakani apisapanika ãparaã makipakaniãtaã aua Xoão.

Zacarias imery ago idyly, uguondoem idyly. Deus wâgâ nhutuly, iwâgâ aguely warâ Deus Ispiriturybe xuturim awylygue. Âji âdy peba atoram idâly wao, Deus itaumbyry israelita modoram tiengatuly iraynâ.

Umumaw màràn kwarahy aꞌe pe wiko pà wà. Zuàw tuaꞌuaꞌi aꞌe kury. Tekwe Puràg wiko hehe aꞌe, imukàg pà aꞌe. Tuaꞌu kury. Oho tàpuz heta ꞌymaw pe ywyxig teteaꞌu heta haw pe aꞌe kury. — Amo ꞌar mehe azexak kar putar aha teko wanupe ihe nehe, Izaew izuapyapyr wanupe ihe nehe, Zanezar tur àwàm imumeꞌu pà wanupe ihe nehe, iꞌi aꞌe pe uzeupe.

Haꞌe gui avaꞌi ma tuja pojava haꞌe imbaraeteve tema ovy onheꞌẽ re guive. Tekoa eꞌỹa rupi oiko Israel kuery pe ojekuaa uka aguã ára peve.

Odaa niɡ̶ijo nigaanigawaanigi naɡ̶a ili, odaa jaɡ̶aɡ̶a ili liwaxinigi. Odaa jiɡ̶idiaaɡ̶i midiwataɡ̶a nipodaɡ̶a ane yadilo ane diɡ̶ica niɡ̶eladimigipi neɡ̶epaaɡ̶icota noko migo yeloɡ̶odi Aneotedoɡ̶oji lotaɡ̶a midi loiigi Israel.

Aerẽ tay'riva'ea nhimomboakari oky'rahu'iro Zacariasva'ea ra'yrava'ea. Pyry hete tuhẽ tay'riva'ea reaporog̃ita okovo. Aerẽ oyvuakarame ahe ruvi ongae'ỹi me upa. Aerẽ ahe oje'yja'g̃a mog̃itai israelitas'g̃a mog̃itai Tupana'ga nhi'ig̃a rehe.

Hã kỹ fi tóg João ve ja nĩ, ti han mũ fag tỹ kófa (hã) ra. Kỹ tóg mog mũ sir, kỹ tóg tar jẽ sir. Krĩ há tóg nĩ gé. Ẽmã tũ mĩ tóg tĩ mũ ver, ã kurã tỹ tá krỹg ki. Ã kurã ki tóg Israel ag mỹ vẽnh ven mũ, ag mỹ Topẽ vĩ kãmén jé.

Upéi okakwaa porã-ma upe mitã. Hiꞌarandu porã voi upéa oiko-vy. Nhandejáry nheꞌẽ-py oiko, ojerovia ete hese. Ava rekwaty eꞌỹ-rupi ogwata gwata oiko-vy. Gweꞌýi kwéry-pe Israel remiarirõ kwéry-pe atýra-py ojehexa uka hagwã áry peve ogwata gwata oiko-vy ava rekwaty eꞌỹ-rupi.

Ihewo‑ribi tahe uladu ratybienyre taumy‑di Deuxu tyhydỹỹna‑ki tule. Tii heka bederahy‑ki raremyhỹ. Tiutxumy rexitỹnynykremy judeu mahãdu‑ò.

Waranuw ire Juã ꞌga awau akou kwe pe. Janeruwarete ꞌga ꞌAgesagea futat ꞌga rerekou. Ojeteeꞌi futat ꞌga awau akou amunaweꞌem ipe namutamutat. Aꞌere Israeu juapyrera ꞌgã awau ajatykau ꞌga porogyta renupa. Aꞌeramũ ꞌga Jarejuwarete ꞌga jeꞌega momeꞌwau ꞌgã nupe.

Nhym kam kra arỳm kàjmã krã tẽn kam Metĩndjwỳnh kabẽnkôt amijo ba. Kute kôt amijo ba rã'ãn abatành. Ne kam kapôt kukritkam ar ba. Õ akati kutêp ne kapôt kukritkam ar ba. Kute mekbê idjaermã amijo amirĩt nhõ akati amiwỳr kam amakbê kapôt kukritkam ar ba.

Mîrîrî tîpo mîîkîrî Zacarias munmu arentaꞌpî. Kureꞌne aarentaꞌpî. Moropai meruntî ke itewan enaꞌpî, itesaꞌ pe Morî Yekaton Wannî wanî yeꞌnen. Moropai aakoꞌmanpîtîꞌpî keren po. Israel ponkon pîꞌ teesenpo pîkîrî aakoꞌmamîꞌpî keren po.

Ha Yakanit kutok pit 'ũtuk, tu mõktu xiptap ka'ok, tu' tuk kux, tu hãm panip xexka kopa' xip, tu mõktu' xupep, pu 'Iyaet yõg tikmũ'ũn pẽnã'.

Bekicat o'yaypan. Kũyjobit osunuy Deus a'õ kay. Uk'a'ũmat pe osunuy Judeuyũ kay jeju'ũm pima- -Judeuyũ mutaybitbin'ũm pima.

Ti mꞌ karapee bawëë gëët. Hꞌyyb hejooj gꞌëëd kän. Tabanawäng bä kä tabawäd hadꞌyyt hẽ. Tii bä kä, tadu do kän tama metëëk do Isaraéw buuj.

Nxa²ha¹te¹ a²wẽ³sa²kxai³lu² Jo³ãu²ah³la²kxai³lu² wi¹txon¹nha²kxai³ a²ẽ¹nãu³ai²na² wxi²kan¹to³nha²kxai³ nxe³ta¹hxai²hẽ¹la². I³sa³e² nũ̱³ka̱³txai²na² Sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi²nxa³ta̱³lxa¹ ha³lo²a² a²nũ²a² yũ²nxa³ko³xu¹tai²na² yxau²xai³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta João kekoare hoka kinatere tyaona eháre, inisekohare xoaha. Hoka maharexakiti tyaona hotikisoawihenere Israel hotyalinai ana kijiya.

Hari. Avijava'aha ada Zacarias kaisai João oniki. Danoki ada. Isai va'i-ra nahonariahihi'aha ada Ma'onahai Jahaki. Deu-ra nofijahakiki ada. Kidibadani kama'darini oadani, hojaha ada João amasia, ibavi kaija'aririki kania. Israel kaija'aria aviga'iariha kaho ada João.Oniaroa, kama'da'ihi ida kidibadani vakadiania Deus athia va'ora ka'ojomo'ivini.

Iwaze Sakarias Deus harere nitsasoko niy. Itse taypykykze Deus harere bo hyỹ mykara. Tsipaikrẽta mozik jerukbara bo niparak. Atazuba zikziuruku. Aiba zuba Deus tyryktsa bo niy.

Miꞌi hawyi haꞌyru Iuwãu hit tuwemotag itote paꞌi Sakaria mana Isapeu yatype. Miꞌi tote ipiit hesaika kahato toĩneꞌen ihãite kahato. Itote tuwemoesaika kahato Tupana kuap hap ete. Miꞌi hawyi Tupana Pãꞌãu Wakuat imuꞌe kahato itote. Iuwãu kurum iwasu turan hawyi toto raꞌyn yahig wato sese kape. Miꞌi tote tuwemuꞌe kahato Tupana e hap kuap hamo. Mekewat yahig koro tote Tupana mikuap ok tã tuwemuꞌe kahato katupono toikyꞌesat tuwemoesaika kahato aikotã aru toimoherep toꞌywania pe Tupana e hap koꞌi hap ete.

Yoko tumúne yóno payá'iyea neko kalivôno koane ukóponea éxea Itukó'oviti. Ehane óvoheixo mêum ákoti apêti tukú koeti simovóne kaxena éxokeovo xanéhiko íhae Izarâe.

Wi'magɨ́ bɨkɨâ, siâpe me'ra Õ'âkɨ̃hɨre nemoró ẽho peó wã'kakɨ niîwĩ. Yukɨ́ mariró, masá marirópɨ niî baha ke'atikɨ niîwĩ. Teê Israel kurakãharãre bu'ê nɨ'kaka teropɨ toopɨ́ niî tɨokɨ niîwĩ.

Chayćhütacmi Juanpis wiñala Diospa munayninćhu. Jinalculmi chunyänincunaćhu yaćhamula Israel malca-masincunawan lisichicunancama.

Tawamhã 'watébrémi hã ma tô tiprédu. Ĩhâiba hã siptete di, prédu wamhã. Tiwasété wi siptete wamhã, 're morĩ wẽ di. A'ubuni wi, te oto 're sãmra. Bâdâ ĩwa waptã'ã wapsi, te za datẽme 're mo, te te dama 're sadawa wasu'u mono da, Izarazéhé nhihudu norĩ ma.


Sẽ nase Jezu enurutopõpyry poko(Mat 1.18-25)Morarame Seza Aukuxtu tuisa konõtome kynexine, emero pata tõ esẽme. Mame pape tymerose eya emero patapõkõ neneryme. Taropose eya pata tõ punero. Ynara tykase,—Atamurukõ enurutopõpyry pona ytotoko ropa emero porehme, oesetykõ meropotohme ypapẽ pokona, tykase ynororo tymerose pape pokona. Moro poko onukuhpitopyra ro tahtao pape tymerose eya, tuhke typoetory exiry waro toehtohme. Typoetory kuhtoh tymeropose eya, Xireniu kowenatume ahtao Xiria po. Xiria nono esety.

Jejus kator ã harẽnhMatêwre 1.18-25 Na pre ã Jejus kator anẽ. Nhũm pre Rõm nhõ xwỳnhjê nhõ pahi Sesti Akusja õ pika piitã hkôt mẽ ho kõta kaxyw. Aa kot mẽ ho kõta hkêt tã ra kot mẽ ho kõta kaxyw. Kormã pahi Sirẽn haxwỳja kot pika pê Sir kamã mẽ ho amnhĩptàr ri nhũm pahi Sesti Akus kot mẽ ho kõta kaxyw. Jakamã kãm àpênh xwỳnhjê mã kapẽr nẽ mẽ kãm:—E kêr ka mẽ ho kõta kaxyw nẽ mẽ piitã mẽ hixi hã kagà hpa. Anẽ. Series([], )

Xesosi Iponaniini Pirena(Mateo 1.1-25)Iuasaaki Homanoakori auĩte Sesa Akósito inakori. Iua paniãtana initiriakori iaõtiniri ikininape kãkiti iua auĩtetxi ininiãtaãua tõpa auakani, ikini aapokotxitikini uãka imakatxakini ĩkapani.

Jesus Cristo iazehobyry(Mt 1.18-25)João iazepygueduo, iweâpa nipyralâ myakâwâm pymâ kuru Roma donro Augusto aguely:— Urâ Augusto, pymâ kuru. Xirâ ytaumbyry kâingonodyly idânârâ kurâdo kâentaynly modoram: “Idânârâ âmaemo âdamudomo iazehobyrydâlâ izedymo iweniehonwâdaungâ. Kurâdo kampâguely mawânrâ” — kely.

Uzexak kar Zezuz aꞌe kuryAꞌe kwarahy rehe Hom tawhu pe har wanuwihaw Awkuz her maꞌe aꞌe, omono kar uzeꞌeg wemiruzeꞌeg nànàn aꞌe, ywy nànàn taw nànàn aꞌe. — Apapar putar heremiruzeꞌeg wamonoꞌog pà ihe wà kury, iꞌi wanupe. — Aꞌe rupi teko paw umuapyk kar putar uwer pape rehe aꞌe wà nehe, iꞌi wanupe, uzeꞌeg imono kar pà wanupe.

Mateus 1.18-25Haꞌe vaꞌe jave py ma César Augusto omombeꞌu uka pavẽ ojeꞌoi aguã guery ombopara uka vy.

Lanikegi Jesus(Mateus 1.18-25)Niɡ̶ijo César Augusto minionigi-eliodi ane iiɡ̶e idiwatawece niiɡ̶otedi romaanotedi, ja diiɡ̶enatakata niɡ̶ijoa nokododi me dinilaɡ̶adi oko, diniditedini liboonaɡ̶atedi iditawece noiigi. Codaa one odoejegi noko me dinilaɡ̶aditibigiwaji. Niɡ̶ijo noɡ̶onilaɡ̶adi oko ica ane iiɡ̶e niiɡ̶o Síria boɡ̶one ica Cirênio.

Jesus'ga aragwera(Mateus 1.18-25)João Batistava'ea arirẽ César Augustova'ea oko huvihavuhuro tuhẽ romanova'ea. A'ero ahe ei ogwyripeve'g̃a pe nhaporemo g̃a mondovouka ikwatijaruka g̃andera. A'ea rupi g̃a hoypyi ikwatija. A'ea rupi Cirênio'ga oko governador'ga Síriapeve'g̃a gwyri pe.

Jesus Mur(Mt 1.18-25)João mur kar kỹ ga kri pãꞌi mág tỹ imperador tỹ Augusto vỹ kejẽn vẽnh vĩ jẽnẽg mũ, vẽnh kar ag tỹ ãjag jyjy rán mũ jé. Ga kri mũ kar ag mỹ tóg vẽnh vĩ ẽn jẽgnẽg mũ, pãꞌi mág tỹ Augusto ti. Vẽnh jiji rá ve vẽ, ge han ja tũ ag nỹtĩ. Cirênio vỹ tỹ ga tỹ Síria kri pãꞌi tỹ governador nĩ, Augusto tỹ vẽnh vĩ ẽn jẽnẽg mũn kã. Tỹ tóg Augusto krẽm ke nĩ, Cirênio ti. Ti tỹ tỹ pãꞌi nĩn kỹ ag tóg sir ãjag jyjy ránrán vén mũ.

Hesu oiko ramogware(Mt 1.18-25) Quirino oiko jave Síria pygwa kwéry-pe mburuvixa ramo, Augusto ohai uka kwatia. Mburuvixagwasu voi Augusto. Omonhangareko uka entéro yvy pygwa kwéry-rehe. Omomarandu uka íxupe kwéry: “Ohai-ta kwatia-rehe pende réry. Ne ramoigwasu oiko hagwe-py tekotevẽ ereho. Upe-py mante ohai arã nde-vy nde réry.” Upéixa heꞌi oipapa hagwã entéro yvy pygwa kwéry-pe. Onhypyrũ upe pygwa kwéry-pe héry ohai-vy. Series([], )

Kia mahãdu iòlò Augusto inire. Kia heka ibutumy bede‑ki inyni rityyritinykemy bede riywinyre. Kurina heka Siria bede dinodu rare.

Jejui ꞌga ꞌaawet(Mateu 1.18-25)ꞌWyriararete ꞌga Augusto ꞌga. Aꞌeramũ ꞌga ꞌjau ojeupe: “Marãmaran te jeremiayuwa pytuna nũ?” ꞌjau ꞌga ojeupe. Aꞌeramũ ꞌga ꞌgã nera kwasiarukaa ojeupe.—Pekwap pejejeꞌwyr ipe pejejera kwasiarukaa ꞌgã nupe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe, ojeꞌega monou wemiayuwa ꞌgã nupe. —Aꞌere simojopyrũ pẽẽ ꞌjau, pẽnera kwasiarukar ire ꞌjau— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Jeju rwỳk'ã ujarẽnh.(Mat 1.18)Nhym kam bẽnjadjwỳr raxbê Xedja Agujtu memã kabẽn jarẽ. Xedja Agujtu ne me kunĩmã nhỹ. Nãm memã kabẽn jarẽn memã kum,—Me akunĩ, pyka kunĩkôt dja ga me anhingêt nhõ pyka'ỳr aba gê me me anhidji'ã pi'ôk no'ôk, ba ije me ajã akre kadjy, ane. Me kute me idji'ã pi'ôk no'ôko kutewa kadjy ne ja. Nhym Xirênhu, bẽnjadjwỳr bajtem, pykabê Xirijkam memã nhỹ. Kam ne me kute bẽnjadjwỳr raxbê Xedja Agujtu kabẽnkôt me idji'ã no'ôkmã.

Jesus Esenpo(Mt 1.18-25)Mîrîrî yai reiyamîꞌ esaꞌ tîweꞌsen Augustoya tamîꞌnawîronkonya teseꞌkon menuka meꞌpoꞌpî. Maasa pra tamîꞌnawîronkon tîîkoꞌmansenon anepuꞌpai awanîꞌpî mîîtoꞌpe. Mîrîrî wanîꞌpî eꞌmaiꞌnon teseꞌkon menukatoꞌ toꞌya. Mîrîrî yai Quirino wanî Síria pata koꞌmannîꞌnen pe.

Mãnix tek-tok putHãmyãxatamuk 'ũm 'ĩhã hãpxexka Hõm yõg xat'ax xexka 'ãxet'ax 'Agõy, tu hãpxexka yõg tikmũ'ũn xohix xat, pu yãy yõg kõmẽn tu mõg, puyĩy gohet te tikmũ'ũn mõ'kupix, nũy tikmũ'ũn xohix te xĩy yũmmũg, ha Hõm yõg gohet te tikmũ'ũn mõ'kupix hãmãxap, 'ĩhã Kinĩn te hãpxexka Xit yõg tikmũ'ũn xat.

Ixeyũ kabia be Augusto cartadup o'tupmubararak- -soat ka kukat. O'tupmuju soat pe jebekitkiyũ be. Bekitkit, eykapap ka kay juy epeju eybutet mubararak am taperadup pe i'eaptup o'tupmuju. Ka'ũma ma ig̃o eipi watwat o'g̃uweg̃ũn ijoptup muju awap. Jebekitkit o'g̃uweg̃ẽg̃at Cirênio Síria eipi watwat kukat pima.

Jesus benäng do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi noo gó mꞌ, hajõng häj nꞌaa sa wahë nꞌaa Aw-Kus häd näng do tamejũũ rabetsén hyb nꞌaa sahõnh hẽ ta karapee jé padꞌyyt hẽ habok doo, sa häj nꞌaa hadꞌyyt bä habok doo, Roma buuj ramejũũ doo bä. Jããm né hẽ ti pooj jé rabetsén doo. Kirinijo häd näng doo, hëëj Sirija häd näng do babuuj sa wahë nꞌaa noo gó mꞌ tii.

Je³su²jah³la² a³li³lah¹jau³su² Nxe³nxa²ha¹te¹ nxe³ain¹tãu³a² Au³kus²jah³la² Ro³ma²no²ko³xa² kãin²ko³xa² a²wa³li³kha³lah³lo²sa²ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³jah¹la² a²ha³lo²a² a²hãi¹nxe³ti³xa¹ ĩ³kwa³na³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²sxi²jen³khai³xa² txon¹nhĩn¹thĩ³nai³tã² a²nũ²a² wxa²hau³kot3so¹si¹hain¹jau³su² ũ³wha²li¹lho¹si¹hain¹jau³su² ĩ³kwa³na³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la², jah¹la²sa². Nxe³ain¹tãu³a² a²wi¹lhĩ¹na² ũ³wha²li¹lho¹hĩ¹nai³tã² Ki³ri²ah³la² Si²ri³a³ko³xa² sa²hau³ko³ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³hĩ¹nai³tãn²tu̱³:— Wxa²txon¹nhĩn¹thĩ³nai³tã² ĩx3sĩn¹sxã³ a²nũ²a² nũ̱³ka̱³txa² ũ³wha²li¹lho² ha³lo²a² ũ³ha²li¹lho² nxex3sĩ¹nhẽ³li¹. Nxe² ĩ³kwa³na³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nxe³ju³kxai³lu² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ a²sxi²yhen³khai³xa² a²txo¹nain¹thĩ³na² ĩ³yain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Jesus Nawenane Tahi(Mateus 1.18-25)Hatyo xowakiya xekohaseti Augusto axikatya hairaene tyotya halitinai ekaxaikonekoa tyaoniterenai ana, haexarenaiha isaha maheta hoka kaxihatyaka halitinai maheta. Hatyo hetati kaxihatyakehenahere xowaka Cirênio kalorexe tyaonita Síria nali.

Jesus Cristo 'bana'ina varani hini hida(Mateus 1.18-25) Hari. Oniaroa, arabo hahavi kaka'da'dini Augusto oniki va'ora honariaha adani kidihonai abono vaipohiki: (-)Va'ora varajomavini kari Síria kaaraboni kaka'da'dini ada Cirênio oniki.

Sose, Maria ahatsa tahahudikhudikwy Berẽhe bo niukurunaha.Sesus Kiristu purukwy. Deus zipehata mymyoktyhyrykta. Kuirini Sirija ezektsa pehatsa. Aukusto sizubarẽtsa pehatsa niy. Homa ezektsa pehatsa ityryktsa tuk niy. Aukusto tihi:— Ikiahatsa ahazubarẽtsa nabo pãotaha! niy. Taparaktsa ahadiritsa hudikhudikwy bo tsiksizonahaktsa! Anaeze aty ahanaro piwataha — niy.

MATEU 1.18-2.7 PIAT EWYSaꞌawyꞌi toĩneꞌen mesuwat yi tote wẽtup ok morekuat akag kahato morekuaria porekuat koro Sesa Aukutu e hap het rakat. Miꞌi turan toikyꞌesat kahato temiitꞌin yne yne atumorania hap. Miꞌi hawyi toiꞌatupoꞌoro kahato tesuraraꞌin sem tomiwan wywo yne tetama koꞌi kape temiitꞌin atuset pehik yne hamo — Atikyꞌesat kahato yne yne uhemiitꞌin set koꞌi miwan me e. Waku iꞌatuset koꞌi eweiꞌatupehik yne are katupono atiꞌatumorania teran torania uhemiitꞌin sem koꞌi uhetama wato piaria e ok tã katupono toikyꞌesat yne miitꞌin kaipyi tekat koꞌi iꞌatusaꞌupsat hamuat. Miꞌi hawyi toiꞌatupoꞌoro raꞌyn tomiwan koꞌi yne tetuꞌisaria pe tosuraraꞌin sem po pe. Miꞌi hap ewy taꞌatunug mesuwat yi tote Tuꞌisa wato Sireniu e hap het rakat toĩneꞌen morekuat koro wuat mekewat yi wato Siria pe turan.

Koêku inâ ipuhíko Jesus(Mt 1.18-25)Yaneko káxehiko, ápe yûho neko koati payásoti nâti, enepone Seza Augústu, koyúhoti kónokea yutóxoponea îha ne uhá koeti xâne natíxokuke, motovâti kayúmakexeokono yé'akeye xâne apêti yaneko uhá koeti poké'e óvoku natíxea. Yaneko inúxoti yutóxopono îha ne xanéhiko, Sîreniu itukóvo ngovenâdo ya poké'exa Sîrea.

Jesu kɨ̃ɨ̂ bahuá'ke niî'(Mt 1.18-25)Jesu kɨ̃ɨ̂ bahuaátoho dɨporo niî pe'tirã romano masa wiôgɨ Augusto wamêtigɨ niî pe'tirã masaré ba'pâ keogɨtigɨ, naâ wameré ohâ õ'o dutikɨ niîwĩ. Cirênio, Síria di'ta wiôgɨ niîka tero neê waro ohâ õ'ose nɨ'kákaro niîwɨ.

Belenćhümi Jesusta ishyacun(Mt 1.18-25)Chay timpum Cesar Augusto śhutiyu nuna llapan nasyuncunäćhu mandä cayal nila: “Llapan nunacunaca lluy sinsuchiculcächun” nil. ( Cay sinsum wamä lulacala, Cerenio śhutiyu nuna Siria nasyuncäćhu mandacü cayaptin.)

Zezusihi waptã'ãzé wasu'u(Mateusi 1.18-25) Tawamhã Zuwã hã waptã'ã wamhã, ma tô Roma ãma danhib'apito Adusitu hã dama ti'ru, uburé danhisi na, da te daza'rata za'ra da. Dahâiba te te waihu'u da, ma tô dama ti'ru, daza'ratazé hã. Daza'rui mono bâ danhib'apito uptabi, apito Adusitu hã. Tawamhã ma tô dahâiba za'rata na sãna'rata za'ra ni, Sirenizu hã, ĩsadawa para te te dama 're roti mono ré, Siriza na ti'a nhisi ãma. Series([], )


Morarame Berẽ pona toehse tahtao xine, tõxietũtopitose rahkene. Tonuruse rahkene moroto. Aemũkuapitory kynexine orutuame. Ahno eky tapyĩ tao tonuruse ynororo katonõ nyhtoh pehme exiryke. Mame tumũkuru tãtose jeny a kamisa ke. Pui napyry ẽ aka tyrise eya inyhmatohme tosake pyra toexirykõke.

Nhũm wa mõõ hãmri nẽ hwỳr pôj. Nhũm Marir hpijagri xà hã mytwrỳ mã àr jakamã nhũm kamàt nhũm õhy xà. Nom nhũm Perẽj wỳr mẽ hpôx nyw xwỳnhjaja ra ixkre piitã ho nỳt pa nhũm wa tee ri hpijagri kaxyw amnhĩ to ukapi ho pa. Hãmri nẽ nhỹri môx nhõrkwỹ punajre hwỳr axà nhũm Marir kamã hpijagri. Nhũm hkra kato nẽ myre. Kra kot wa na pre. Hãmri nhũm kumỳ nẽ kupẽxê ho hkupu hpa nẽ môx xàpkur xà hã kôsti kaprỳ kamã kuxi nhũm hamakêtkati nẽ gõr nẽ nõ.

Pereẽ apoka itxana. Iuaã auakasaakina, aua itxa amarini.

Belémdâ ataymolâ myakâwâm iamudo egaseho saindyly.

Uhem Merez taw pe wà. Aꞌe pe wiko mehe hahy imemyr izupe.

Haꞌe gui Belém py ikuai jave py ma ovaẽ oikuavã aguã ára.

Niɡ̶ijo midiaaɡ̶i Belém, jiɡ̶icota noko me dinigaje. Odaa ja dinigajetece odoejegi lionigi. Odaa jona ilipaditece lipegeteɡ̶e, yexaɡ̶atinigi nicooxo eijedi, leeɡ̶odi aɡ̶aleeɡ̶ica oyakadi limedi manitaɡ̶a ɡ̶odiotaɡ̶axi.

Kiro ahera'yra'ga ahava reki ahe vahemame pevo. A'ero ahe gwa'yra'ga mbo'ari upa. Gaha ahera'yrypya. Ahe ga mamag̃atui tapy'ynhapira pyvõ ipukuhuva'ea pyvõ ga mondovo ga nog̃a yuranuhũa poitava pype – perope g̃a omondo mbatera yuranuhũa pe. A'ereki ahã ahe ve ahekihava pevo g̃anonga pype. Nurã yuranuhũa rokaja pype Mariava'ea ombo'a gwa'yra'ga.

Fag tỹ tá nỹtĩ ki fi tóg ã kurã pétẽm mũ. Kỹ fi tóg ã kósin vég mũ sir. Gré ti nỹ, fi kósin ve tag ti. Kỹ fi tóg ti pãg kỹ koso kãkã ti fig mũ. Ĩn vỹ funfór nỹtĩ, hã kỹ fag tóg vẽnh mẽg jo ĩn krẽm nỹtĩ ja nĩgtĩ.

Upéi ogwahẽ ojeꞌói-vy hikwái Belém tetã-my. Ha oime jave upe-py ogwahẽ-ma imemby hagwã áry. Oiko-ma mitã. Kunumi voi imemby rypykwe. Oiko-ma ramo mitã isy onhugwã omemby huparã-py. Upéi omonheno omemby mymba karu haty-py rei imoĩ-vy. Mbohupa róga-py ndaipóri henagwã-gwi yvyranhaꞌẽ-py rei omoĩ omonheno-vy omemby-pe.

Tahe Belẽ hãwã‑ò rehemynyre. Tahe herina roxina heto ihoõre herina tamyreny. Taihe awaru roxina heto‑ò roire. Tai hãwyy ratohouãsenyre. Idi rihetynyre awaru roxina hynaro‑ò ritidikemy.

Peu ꞌgã nekoramũ Mari ẽẽ raꞌyr ypy ꞌga uꞌaa. ꞌGa ꞌar ire ꞌga auwana taity pyu, ꞌga monou ꞌga nuga ywyaꞌri pypeYmã nitywi taityrete ꞌga nugawa rakue. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌga monou ywyaꞌri pype.

Nhym kam me kumex ne prĩne Ar kubê kikre kre jaê. Nhym kam kra rwỳk djà nhõ akati arỳm 'ỳr bôx nhym kra my ruw. Kra kutewa ne ruw. Nhym Marij kubẽkào kupun o tẽn mryti djàkur djàkam kudji, me kute prĩne Ar kubê kikre kre jaêrkam. Series([], )

Mîrîrî yai mîîkîrî Mariaya tînre yenpotoꞌ weiyu eseporîꞌpî miarî Belém po. Mîîkîrîya eꞌmaiꞌnon tînre yenpoꞌpî warayoꞌ pe. Mîîkîrî more yaꞌsantîꞌpîiya moropai itîrîꞌpîiya paakayamîꞌ yaꞌreꞌ yenseꞌ yaꞌ. Maasa pra paakayamîꞌ yewîꞌ ta toꞌ wanîꞌpî toꞌ pataꞌseꞌ ton pra awanîꞌpî wîttî ta.

Yoye mõg, xix Mãnix, tu ta' mõg, tu mõktu Menẽg tu' mõxaha', tu tihi 'ĩhãk-tok nãhã'. Kõmẽn yõg 'ãmuk nũ'xip, yĩy Mãnix tek-tok pit mãxap put, tu mũnũytut pet kopa' put, tu topixxax hã' kĩy, tu mũnũytut yõg mĩpkox xit'ax kopa' xex.

Ixeyũ Belém ka be bima, Maria o'yukpasuk. G̃ebuje Maria o'su'itkap koapat- -ag̃okatkat. Ikap'isuat o'yamuekabek pag̃õm. O'g̃uyxet biopak xat mũn pe- -cucuayũ nuyap'a be topap'ũm puye.

Ta tii bä rabajeej bong noo gó kä mꞌ karapee benyy däg kän. Ti mꞌ pooj jé ta tꞌaah, ajꞌyy mꞌ. Ti mꞌ tabahabën däk. Ta wób sa masããh tób nꞌaa yt hã mꞌ, bꞌéé waa hood gó mꞌ tadasooh. Du daa mꞌ dawëë hena do tób ranu kahejꞌëëk doo bä mꞌ, gabadꞌẽẽ däk do hyb nꞌaa mꞌ.

Nxe³ha²kxai³ ũ³wha²li¹lhau³ko³te³lhxã³ ĩ³ya³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ ĩ³sa²yxau³ain¹tãu³a² ta¹ka³lxa² Ma³ri²a³ka³lxa² wẽh³ni³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² Be³lẽ²thĩ³na² ĩ³ai¹nhĩ¹na² a²ki³lha³lxa² a²hxi²kan¹te²su² te²a² a³li³lah¹ta¹hxai²hẽ¹la². Po¹na² sxi²hẽ¹na² a³li³lah¹ta¹hxai²hẽ¹la², a²nũ²a² sxi²ha² ne³ki³ha²kxai³la². Nxe³sxã³ wã²la² tẽ³sxã³ wxa²wã³lã̱u²kxi²so¹sxã³ ko²syẽ¹na² ã³na¹sxã³ ã³wih¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka tifalo exowaka, hoka Belém nali tyaonahitere nase, xoima nawenanaose xane hikoa. Hoka Maria awenakisa hetatiye mokose haisani. Hoka aihonolisa xoima imiti taosenai kakoa hoka ehokokisene kirakahare nakaira xomokakala aose, maisa xoare aoseheta aka enomanaha nemakatyakalati hanako hoka.

Hari. Belém sidajia vahojana kaba'i kama'da'ihi ida isai 'banarahana. 'Bana'aha ada kidisai ahivaja'i. Bikarafoa'aha ada kidisai makaria. 'Daama kahidari vakadi'bai bavinia bibarari'aha ada kidisai i'oarinia.

Anaeze, Berẽhe eze ibykyhy nipuruk. Ibykyhywyzytykta nipuruk. Nipurukze panu ty ziakwaraka. Pikuzatsa disahawy suk eze tyhoek niy. Iwaze nipurukze Sose taskyrywy zinaroko Sesus niy.

Miꞌi hawyi itote Tawa hit Perẽi me tukupteꞌen hawyi putꞌokꞌe heꞌat raꞌyn hewãtym naꞌyn hawyi imẽpyt tuwemoherep hap eꞌat putꞌokꞌe meremo itote hawyi meremo taꞌatukat kahato itote taꞌatuket hap wen maꞌato yt aikope kuap i katupono yt uwe i Perẽi miaria — Waku eiwehytꞌok uruꞌyat pe e haria itote katupono iꞌatu kahato miitꞌin õꞌẽ haria itote pote. Miꞌi pote taꞌatukat kahato taꞌatueiam hawyi yt taꞌatupuẽti hawyi tuwehytꞌok wewato ahup yat pe hawyi mekewat hũria yat pe teꞌeroket. Miꞌi hawyi mekewat wãtym muo tuwemoherep taꞌyn Maria Mẽpyt saꞌawyꞌiwuat ihainia raꞌyn. Tuwemoherep hawyi sokpe wo tohuwy kahato raꞌyn taꞌatueko ewy ipiit mohãpyk sese nug hamo. Miꞌi hawyi tawa hit Perẽi me teꞌeruwemosyꞌat raꞌyn wẽtup ewaty.

Koêku óveahiko ya Mbélem, simóvone kaxena koxé'exayea. Hóyeno kalivôno koxé'exa, koati inúxoti xe'éxa. Ina aupíxoa ya ipovóti, yane tunukú kíxoane kúveuke kúxu, vo'oku itúkeovo xoko níkaxokonoku hó'openo okóhiko. Akó'oti inîxa imókoku xoko ókoku yonôti vo'ókuke neko êno xâne yonôti yanekôyoke.

Naâ Belẽ́pɨ niirí kura Maria koô wi'magɨ́ yẽ'erí tero ehâkaro niîwɨ. Toopɨ́re naâ kãrirí wi'i bokatíkãrã niîwã. Tohô weérã ekarã́ naâ kãrirí wi'ipɨ wa'âkãrã niîwã. Toopɨ́ koô neê waro wi'magɨ́ wɨâko niîwõ. Kɨ̃ɨ̂re su'ti kaséri me'ra omá, ekarã́ naâ ba'arí ko'ropɨ kũûko niîwõ.

Jinaptinmi Belen malcäta ćhäluptin Mariacta dulurnin chalälun. Chayćhümi ishyacunanpä mana mayca wasipis jäculachu. Chaymi uywacunap watalänallanćhu wamä wawinta ishyacula. Chaynu ishpiculculmi uywacunap mućhcanman iñachanta lluy illpulcul ćhaćhaycachila.

Tawamhã Berẽ u, ma tô aimasisi zahuré. Berẽ ãma simasisi ré, ma tô ĩwasã hã ãma sépu, te te ãma ĩrosõwada 'rada hã. Tawamhã ma tô tãma waptãrã, aibâ 'rare hã. Waptã'ã wamhã, zazahâ pa na ma tô ubu, ĩna hã. Te te ubu pari, ma tô tihi, nomro da, danhimizama hã 're ĩsaihuri mono zéb 're, wede're wa. 'Re ĩdanhimi'wara mono zéb ãma hã, 'ri 're baba hã tãma 'maihâimana zahuré õ wa, ma tame tihi. Series([], )


Sero Ritonõpo nenyohtyã osenepotopõpyrykaneru erase tomo aMorarame kaneru erase tõ Berẽ ehpio kynexine. Tokykõ enery poko tõmehse toto, moroto ona po. Moroto toto ahtao Ritonõpo nenyokyhpyry tõsenepose eya xine. Ritonõpo ezuru a tyeipose toto. Epona xine saereh tykase kaino. Saereme potu toehse. Syh tykase toto. Tõserehse toto saerehkane eneryke tyya xine.

ôwêhti jamãr xwỳnhjê jarẽnhRôm nhũm ôwêhti jamãr o mẽ pa xwỳnhjaja kapôt ã ri hkrit ôwêhti jamãr o pa. Nhũm ra kamàt nhũm mẽ hamãr o hkrĩ. Pu nhũm kaxkwa rũm Tĩrtũm kapẽr o wrỳk xwỳnhja wrỳ nẽ mẽ mỳri ajêt. Hãmri nẽ tanhmã amnhĩ to nẽ mẽ hpuhã ho hirã rax kumrẽx. Nom nhũm Tĩrtũm tãm ã mẽ hipêx anẽ. Hãmri nhũm mẽ tee ri jawỳ Tĩrtũm kapẽr o wrỳk xwỳnhja pumu nẽ kãm ma htỳx nẽ akryk omunh o hkrĩ.

Soti Auĩte Piratakani PirenaIuaãtaã Pereẽ sitatxiti mapotõkire ĩkanõka kikiakori soti auĩte piratakani nĩkanãtari ipiraakorina.

Kaneru etaynrim modoram anju, “Jesus niazeaki” kehobyryKopae myakâwâm kaneru etaynrim modo poji anaym awylymo, Belémdâ iwaguepalâ, tâguy kaneru ese.

Tupàn heko haw pe har uzeꞌeg wà àràpuhàràn monoꞌogar wanupe aꞌe wà kuryAꞌe ywy rehe, taw huwake amo àràpuhàràn monoꞌogar wanekon aꞌe wà, weimaw wamaiꞌu haw pe wà, kaꞌapiꞌi heta haw pe wà. Uzekaiw weimaw wanehe wà.

Vexaꞌi re opena vaꞌe kuery pe anjo kuery ojexa ukaagueHaꞌe katy rai ikuai vexaꞌi re opena vaꞌe kuery. Pyávy nhuũndy re ikuai guymba kuery re openaa rupi.

Nowienoɡ̶ododi waxacocoli onadi aanjotediMidiwataɡ̶a icoa nipodaɡ̶a onidiwa icoa nowienoɡ̶ododi waxacocoli, oyeloɡ̶oteetigi moyowie icoa lapoli waxacocoli. Odaa ica niaanjo Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji ja dinikeetiogi, odaa latalaɡ̶a Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji ja naloteloco niɡ̶ica aneiticoace. Odaa eliodi me doitibigiwaji.

Ovelhas repiakatuharava'ea Tupana'gapyrive'g̃a pavẽiBelém kotyi ve g̃a nduvi nhuhũ me ovelhas repiakatuhara'g̃a. Gwepia katu g̃a ovelhas he'yjuhuva'ea ypytunimo okovo. Kotihĩ hete nhandepojykaharete'gapyrive'ga Tupana'gapyrive'ga jipiukari g̃a pe yvaga hugwi. Nhandepojykaharete'ga rendy'jandy'java imbokojahupavi g̃a pe. Ohyhyi g̃a okyhyjiavo.

Mé ki rĩr tĩ agKỹ ũ tỹ mé ki rĩr tĩ ag vỹ tá nỹtĩ gé, carneiro ki rĩr tĩ ag. Ag japỹ ja tá ag nỹtĩ, ãjag mẽg ki rĩr jé, kuty ẽn kã. Kỹ vãhã Topẽ tỹ jẽnẽ jafã vỹ ag mỹ vẽnh ven mũ, kanhkã tá. Topẽ tỹ jẽngrẽ vỹ ag kri rũm ke mũ. Kỹ ag tóg kamẽg kỹ jũrũn ke mũ sir.

Nhandejáry rembigwái ojehexa uka hymba rerekwa kwéry-pe Upe-ma ramo gwĩ Belém pygwa-pe ojehexa uka Nhandejáry rembigwái yváy pygwa. Mymba rerekwa kwéry-pe ojehexa uka. Oime jave nhu-my, Belém jerekwe-rehe, pyhare ramo onhangareko gwymba ovexa-rehe. Upéi sapyꞌa ojehexa uka íxupe kwéry Nhandejáry rembigwái. Hembigwái ojehexa uka jave Nhandejáry omohendy hymba rerekwa jerekwe-rehe. Áry-rami rei hendy íxupe kwéry imarangatu tee vaꞌe. Ohesapeve rei-ma ramo hendy vaꞌe, omopyꞌamirĩ íxupe kwéry. Series([], )

Iu tahe budoeni‑di itxeredu mahãdu bedero‑ki ratximyhỹreny. Idi tahe ỹjuõ tamy nade Deuxu‑ribi. Deuxu loosòna tamy ritynyre. Ruberurenyre.

(8,9) Jejui ꞌga ꞌaramũ ywagipewara ꞌga ꞌua ojypa ojesaukaa wyra jara ꞌgã nupe. Mukuuꞌi ꞌgã nekoi Perẽi awi. Jũ me ꞌgã nekoi weymawa pyri. Karupaꞌmĩa ꞌgã neymawa. Ypytunimũ agawewi. Aꞌetea ꞌara ꞌjawe imojesaka ꞌgã nupe. Tata eny ꞌjawewara rerua erojypa ꞌgã nupe. Janeruwarete ꞌga ojemuenyu ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã okyjau ꞌga reny awi. Series([], )

Mry pumũnh djwỳnh Jeju'ỳr bôx.Nhym krĩ nokà'ã ne mry nhõ kapôt. Nhym arỳm akamàt. Nhym kam mry nhõ kapôtkam ar kute mry pumũnh djwỳnhja õ krit pumũnho dja. Nhym kam Metĩndjwỳnh kadjy mrãnh djwỳnh ar nokrekam kato nhym Metĩndjwỳnh jadjênh prĩne ar kurwỳ ne arkum ipôk ne. Nhym arkum uma ne kam madjà tertet ne.

Carneiroyamîꞌ Eraꞌmanenan Pia Inserîyamîꞌ EsenpoMiarî mîrîrî pata po tekînkon carneiroyamîꞌ eraꞌmanenan wanîꞌpî. Keren po siꞌma tekînkon koꞌmannîpîꞌpî toꞌya. Mîrîrî tanne, Uyepotorîkon narimaꞌpî inserî esenpoꞌpî toꞌ pia. Moropai Uyepotorîkon yaꞌkaruya inkamoro weiyuꞌmaꞌpî. Mîrîrî pîꞌ toꞌ esiꞌnîpîꞌpî mararî pra.

Tik xop te kahnẽn pẽnã max 'ĩhã pexkox yõg nũ'pok xop nũnHa kõmẽn kũnãpa' pip tik xop te kahnẽn pẽnãhã', 'ãmnĩy tox ka'ok hã' pẽnãhã', 'ĩhã pexkox yõg nũ'kutnã'ax nũn, ha Topa yõg kuyãnãm te' yĩmap 'ũxakot, ha kuxãnõg xexkah,

Kabi bewi Deus ekawẽn tojotjot'ukat tak o'kop ovelha kukukayũ kay. Kog̃ũnpi be osodop ip Belém ka tẽg̃ ma. Ovelha kukug̃ ip osodop ixima be. Deus o'g̃ukabia ovelha kukukayũ akokoreren. Iparara jĩjã ip o'e kabia jo buje, idip cĩcã ma'g̃u kabia. Series([], )

Ti noo gó kä mꞌ, atsëm, bꞌéé hagã nꞌaa rabajꞌeenh pꞌeets hẽ. Bꞌéé mä rahagꞌããs. Ti mꞌ Pꞌop Hagä Do ããs kasee sa hã. Ti mꞌ Pꞌop Hagä Do hejój tametëëh sa pa. Ta bag takꞌëp gabarëëh do hadoo mäh. Ti mꞌ bꞌéé hagã nꞌaa takꞌëp mä rabeỹỹm bong.

O³ve²a² hau³ko³tũ̱³ka̱³txa² ĩ²ain¹jau³su²Ain¹nxa²ha¹te¹ ha³lo²a² a²wa̱³kan¹ko³xa² o³ve²a² sa²hau³ko³tũ̱³ka̱³txa² he¹lain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ka³nxah³tai²na² wah³nxa³ki²lain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ain¹tãu³a² nxe³hĩ¹na¹ oh³xan¹jah¹la² wxa²kan³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³sxã³ wxã³hĩ¹na¹ ha³lo²a² sa²ko¹ko¹ta¹hxai²hẽ¹la². Sa²ko¹ko¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² kãin² on²tain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Kaxaikotyatiyenai Ana Kaotyaka AnjonaiHatyo nali kaxaikotyatiyenai tyaonahitaha makiya mase, kaxaikoahitaha hakalaneroxanai. Hatyaoseta hatya anjo Xekohaseti nalitare kaotyaka hoka Xekohaseti xaokanala werokere aokanalisa kaxaikotyatiyenai.Hoka kalore mairaha

Deus ibavi kaija'arini ovilia avakadava'ava abono-ra nava'isohivini Jesus 'bana'inaHari. Belém sidaji maakarinia amasia vahojaki adani ovilia avakadava'ava abono. Joma oadani va'ora avakadava'aki adani ovilia. Oniaroa, Deua bikaronaki ada ibavi kaija'arini ovilia avakadava'ava abono vakadiania. Nokiaki jaboni ida vagaki jahaki vakadiania. Nama gaari'ihi ida safini vagana fori hiki ovilia avakadava'ava abono vanamana, oniani ida va'ora narapata'ihi.

Bijoikpe iknyktsa hozipyrykzatsa perykytsitsa bo nitsasokonaha.Kyze Berẽhe baze tu hozipyrykzatsa perytsitsa. Unata eze hozipyrykzatsa nisiperykynaha. Iwaze unata bijoikpe iknykta Deus tsumuẽhĩtsa sibo natakaha. Deus tsumuẽhĩtsa bo nikozonaha. Sibaze okoro ziky waha niukuru. Sipybyrẽtsa nikaranaha. Bijoikpe iknykta:— Ahapybybyihuktsa Deus hi izikpeha, ahabo wasaniha motsasoko. Tsipiwabynahaze ahakurẽtsa tsimoziknaha.

Mekewat ewãtym muo Iesui tuwemoherep turan tukupteꞌen itote yt pya hin i tawa Perẽi kai yahig note taꞌatuhũ Uweuria apykok haria. Miꞌi tote teꞌeroket taꞌatuhũria pyꞌasetpe katupono taꞌatuꞌapykok teran taꞌatuhũria awyato pupi. Miꞌi tote ti atipy kaipywiat sut hat tuwemoherep wehũria apykok haria kape. Miꞌi ti Tupana ẽtyhot hap wywo tuwemoherep hawyi yne iꞌatuete hẽtyhot kahato. Miꞌi pote Uweira koꞌi apykok haria teꞌerokenꞌẽ kahato hẽtyhot putꞌokꞌe taꞌatuetiat pote.

Yaneko mêum xe'ókuke neko pitivóko, ápe koyónotihiko su'ûso herú kixoti yóti kóyonoyea su'úsona. Yaneko yóti, apé kó'inoanehiko ánju íhae vanúke, ovoxe Itukó'oviti. Koati êno uhé'ekoti uhapú'iti íhae xoko Itukó'oviti kouhápu'ikoatihiko neko koyónoti su'ûso. Êno píkeahiko vo'ókuke.

Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sekãharã ovelha ko'terã́re Jesu bahuásere werê'ke niî'Belẽ́ sumútohopɨ ovelha ko'terã́ niîkãrã niîwã. Naâ, naa yarã́ ovelhare ko'têrã, kã́pupɨ niî bo'rea mɨhakãrã niîwã. Wãkûtiro naâre ni'kɨ́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨ bahuákɨ niîwĩ. Õ'âkɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ asistése naâ tiropɨ ãyuró bo'rê yuu se'sa wa'âkaro niîwɨ. Tohô wa'akã́ ĩ'yârã, ɨkɨá yɨ'rɨakãrã niîwã.

Chaypinshi chay tuta Belen malcap wicniscanćhu uwish michïcuna uwishnincunacta täpalcäla. Jinalcaptinshi paycunap ñawpäninćhu juc anjil licalïlun. Chay muyülïninćhüpis Diosninchicpa sumä cayninshi chipyayäñä. Chayta licälälilshi alli-allicta manchalicucuyalcan.

Pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa norĩ ma, romhuri'wa te te ĩrowasu'uzé wasu'uTamemhã pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa norĩ hã ma tô mara bâre asimro, Berẽ 'rata. Tinhimizama te 'madâ'â za'ra a'ubuni wi, rom na. Tawamhã tinhimizama te te 'madâ'â za'ra ré, misi, ma tãma sihâi'ré za'ra, hâiwa hawimhã uburé Danhib'apito ma romhuri'wa hã. Tawamhã aibâ norĩ 'rata, rowa'a ma tô tãma rowa'a za'ra. Rowa'a sa'ẽtẽ di, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hawimhã. Tawamhã, ĩsisiwi rowa'a za'ra wamhã, ma tô tãma tipahi za'ra.


Yrome ynara tykase Ritonõpo nenyokyhpyry eya xine,—Oserehpyra ke ehtoko. Omi kurã ekarose oehno oya xine, tãkye oehtohkõme. Imehnõ roropa tãkye exĩko mana porehme.

Hãmri nhũm mẽ kãm:—Pa? Kwa mẽ amã ixpyma hkêt nẽ. Ixte mẽ amã mẽmoj mex jarẽnh kaxyw na pa mẽ awỳr wrỳ. Kot kaj mẽ harẽnh ma nẽ akĩnh nẽ. Nom mẽ kapxipixjaja kaj mẽ akĩnh kêt nẽ. Koja mẽ piitã ja jarẽnh ma nẽ mẽ apyrà nẽ hkĩnh nẽ pa.

Ininiã Teoso nitiri txana ninoa:—!Hĩpĩkarauatape. Nota minapiretari erekari pirena ikinimane kãkiti enenĩkini ĩkapani,

Anju olâ aguely:— Tâseanezeba itaungâ! Unâ iwâkuru egatuze xirâ âyanmo kâewyly. Idânârâ xirâ unâ idataynrim modo toenzepa iomazeze — kely myakâwâm.

Uzeꞌeg Tupàn heko haw pe har wà aꞌe awa wanupe aꞌe. — Pekyze zo ihewi nehe ty wà. Azur Tupàn zeꞌeg puràg imumeꞌu pà peme ihe kury, iꞌi wanupe. — Teko hurywete putar henu mehe wà nehe.

Haꞌe kuery pe anjo aipoeꞌi:— Penhemondyi eme, mbaꞌeta xee aju pẽvy amombeꞌu aguã mbaꞌemo porã nhombovyꞌa ete vaꞌerã, heta vaꞌe kuery haꞌe javi peguarã.

Pida niɡ̶ijo aanjo meetiogi, “Jinaɡ̶a domaɡ̶adoiitiwaji! Igaataɡ̶a inadeegitaɡ̶awatiwaji nibodigi anele, aneo minatawece oko ninitibigiwaji.

A'ero Tupana'gapyrive'ga yvagipeve'ga ei g̃a pe:—Tapekyhyji te, ei ga g̃a pe. Ji rendu ti! Ajo ji tamombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a pe me pyryva'ea pe me, ei ga. Henduvame horyory pa hete po ti g̃a nehẽ pegwyripeve'g̃a israelitas'g̃a.

Kỹ Topẽ tỹ jẽnẽ jafã tóg ag mỹ: “kamẽg tũg ra,” he mũ. “Sỹ ãjag mỹ nén ũ tónh ke vẽ. Vẽnh vĩ há tó jé sóg ke mũ, kỹ tóg ãjag mỹ sér tĩnh mũ. Vẽnh kar vỹ mẽnh mũ, inh vĩ ti, povo kar, kỹ ag fe tóg mrin ke mũ sir.

Upéi Nhandejáry rembigwái heꞌi íxupe kwéry:—Ani nde pyꞌamirĩ teĩ ereiko-vy, heꞌi íxupe. —Aju pene momarandu-vy. Pene mbovyꞌa-ta ko nheꞌẽ porã, ha pende reꞌýi kwéry-pe ave ombovyꞌa vaꞌerã, heꞌi.

Ỹju tamy rarybere: —Brebuõmyrenyke. Rybe wihikỹ‑di adee rehemynyreri. Ibutumy iny reysakre ka rybe‑di.

Aꞌeramũ jui ꞌgã kyjeramũ ywagipewara ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe:—Pekyje awi. Moranuw esagea te je arut amũ imomeꞌwau pẽ nupe. Aꞌea moranuwa pyu tamakuꞌi pẽẽ ꞌjau— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Aꞌea nipo ꞌgã amakuꞌi imogyau najuejue etee.

Nhym kam kadjy mrãnh djwỳnh arkum,—Kwãrĩk wãnh, ar amã uma kêt. Ota ba ije ar amã mỳjja mex jarẽnhmã tẽ. Ẽ, me akĩnh djà ne arỳm me akadjy kato. Me akunĩ akĩnh kadjy, akĩnh raxmã.

Tîîse inserîya taꞌpî toꞌ pîꞌ: —Eranneꞌ pe pra eꞌtî. Kesiꞌnîꞌtî. Maasa pra morî itekare ekaremeꞌse yiꞌnî pîꞌ wai kureꞌne aatausinpakonpa. Amîrîꞌnîkon moropai tamîꞌnawîronkon pemonkonyamîꞌ atausinpatoꞌpe itekare ekaremekîuya sîrîrî.

ha nũ'kutnã'ax te:—'Ãkuxãnõg hok! 'Ũg 'ãpax! 'Ãte xa hãm'ãpak max 'ãktux, nũy tikmũ'ũn kuxa xohix hittupmã':

G̃ebuje Deus ekawẽn tojotjot'ukat o'jekawẽn ceweju ip.— Eypararam g̃u juy epesop — io'e. — Kawẽn idipat otojot imuwẽn ãm eywebe eymucokcok am. Kawẽn idipat otojot soat pe imuwẽn ãm ijodiat pe.

Ti mꞌ ããs ky hadoo sa hã:—Bë eỹỹm manäh! Ỹ manaa takꞌëp ji tsebé do panyyg, sahõnh hẽ panyyg panꞌaa —näng mäh.

Ain¹nxa²ha¹te¹ oh³xan¹jah¹la² a²wãn³txi³kxai³lu¹:— On²txi³sah¹lxi³txa³hẽ¹li¹. Wãn³txa² wi¹jau³xa² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ain³kxi²sah²lxin¹jau³nũ³a² ĩ³hen³txi³nx2ti³te³lhxã³ wxã³na¹wi¹. A²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ³ka³li³nx2ti³tu¹wi¹.

xakore hoka anjo nexa: — Awa atyo ximaira! Ali atyo notyoa Iraiti Waiyexe tahi noxakai xihiye maheta. Hatyo atyo kaihalaharetyakere tahi, exahe tyotya halitinai ana tehitiya.

Deus ibavi kaija'arini va'ora ni'aha:—Hari'a varapata! Hora rakhaki hida moni jahakia a'onira okanamonihavini. Ija'ari hahavi vakadimoni ida moni jahaki, khai vakhanira kaimoni.

Miꞌi hawyi atipy kaipywiat sut hat toꞌe wehũria apykok haria pe — Yt eweikenꞌẽ teiꞌo uipupi e iꞌatuepe. Katupono wakuat sehay ahenoi teran ehepe eimowepit kahato hamo e. Taꞌi yt ehepe yn i uhehay wakuat maꞌato wuatꞌi ywania mesuwat yi totiaria mowepit hap ahenoi e.

Ina kixôa ánju:—Hákonoe píke. Nzimínopike omínombinoe koati únati eyekoûti kutí'inoke apêtimo êno hána'iti elókeko okóvo ne uhá koeti xâne.

Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ naâre a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Yɨ'ɨ̂re uîtikã'ya. Mɨsâre ãyusé kitire miítigɨ weé'. Tee kitíre tɨ'órã, niî pe'tirã e'katírãsama.

Chaynacuyalcaptinshi anjilca nila: “Ama manchaliculcaychu. Ya'am apayämú amcunapä juc muśhü willacuyta jinantin nunacunäwan sumä cushiculcänayquipä. Canan'a amcuna-laycu ñam näsïlunña BelenBelen Griego limayćhu'a “Davidpa malcan” niyanmi. malcäćhu Diospa Salbacünin Duyñuyqui. Cay willacuywan'a llapan nunacunäćha lluy cushiculcan'a.

Tawamhã hâiwa hawi romhuri'wa, te tãma nharĩ za'ra:— Aipahi za'ra wa'aba tõ. Wa hã wa wei mo, rowasu'uwẽ hã te aima wasu'u za'ra wa'aba da. Rowasu'uwẽ hã da te wapari za'ra wamhã, dama 're rowẽ uptabi za'ra mono di za.


Mame mosero poko enetupuhnõko matose, ynara eneryhtao oya xine. Enurusenã enẽko matose kamisa ke tãtose. Tohrame mana pui nahpatoh tao. Ourutorỹko ase ipoko enese oytotohkõme, tykase eya xine ynororo.

E pa ixprĩ hã mẽ amã tanhmã harẽnh to ka mẽ inhma. Na kato nhũm katorxà kupẽxê ho kupu hpa nẽ kôsti kamã kuxi nhũm nõ. Kwa mẽ tokyx ma hwỳr mra nẽ kêp mẽ anhõ pahihti hã omu. Anẽ.

Himarotariko nisãkire atão inini, kotxi hãpokariko ia amarini mãkatxi mataã iapirikiko pirãtxi nikini tiitxitiã —Teoso nitiri txana ninoa.

Âkealâ augueho mâuntuhomoem, tapirâ xuato oday ise uguondo imeimbyry ituwymbyem eguetunâdybyem warâ mâendylymo — kely myakâwâm.

— Pexak peho nehe. Uker upà tapiꞌak hemiꞌu hyru pupe aꞌe. Ihy uwàuwàn pàn pupe aꞌe. Aꞌe rupi pekwaw putar hezeꞌeg azeharomoete har nehe, iꞌi wanupe.

Po rami oiko peẽ kuery peikuaa aguã: Avaꞌi pejou ꞌrã mymba karuaꞌi py, ajukue py onhovã haꞌe onhonoa inony vaꞌe — heꞌi.

Odaa owooɡ̶otitiwaji mewi. Akapetege nigaanigawaanigi, oilipaditece lipegeteɡ̶e, oyeliiɡ̶etinigi nicooxo eijedi.”

Kiro ji ga mombe'ukatui pe me. Nurã po ti pe mbaragwahavi ga rehe nehẽ ga rekarame nehẽ. Yuranuhũa poitava pype po ti pe ga repiagi nehẽ. Tapy'ynhapira pyvõ hẽa ga mamani ga nog̃a ipype, ei Tupana'gapyrive'ga g̃a pe.

Ha mũ jẽg, ãjag tỹ gĩr ẽn ve jé. Koso kãkã tóg pãg kỹ nỹ nĩ. Hã ki ãjag tóg ti ki kanhró nỹtĩnh mũ,” he tóg ag mỹ, Topẽ tỹ jẽnẽ jafã ti.

—Mitãꞌi oime-ma teĩ mymba karu haty-py. Ijao-py onhugwã rire-ma omonheno íxupe hupa-py mymba karu haty-py. Upe-py peho ramo, petopa-ma vaꞌerã pene resendeharã-pe. Kóa nheꞌẽ amombeꞌu peẽ-my pene rembiexarã peikwaa porã hagwã pene resendeharã oikomaha, heꞌi Nhandejáry rembigwái ojehexa uka-vy íxupe kwéry.

Kaiboho heka awaru roxinaõ‑ò inihe bòike itxeremy. Tai heka tohouã roireri tyy‑di rarahananymy.

—Taity pyu ꞌga jeuwani ꞌupa ywyaꞌri pype. Aꞌeramũ pẽẽ ꞌawamũ pejewau ꞌga resaka. Jeremimomeꞌufer imũ etee futat nipo peesak ꞌga ruwamũ. “Aꞌjea futat jane esagi ꞌga remimomeꞌufer imũ etee futat”, ꞌjau nipo pẽẽ pejejaupe— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Tãm ne ajbir rwỳk nhym nã kute kubẽkào kupun mryti djàkur djàkam irwã. Kute kubẽkào kupun mryti djàkur djàkam irkôt dja gar kum akaton kam omũ, ane. Nãm ã Metĩndjwỳnh kadjy mrãnh djwỳnh arkum ane.

—Sîrîrî warantî eporîyaꞌnîkon yairî puꞌkuru awanî epuꞌtîkonpa. More eporîyaꞌnîkon kupî sîrîrî kamisa ke yaꞌsantîsaꞌ pe awanî, paakayamîꞌ yaꞌreꞌ yenseꞌ yaꞌ —taꞌpîiya toꞌ pîꞌ.

'Ãmõg, nũy xax, nũy xipi'. Pẽnã'! Kakxop te mũnũytut yõg mĩpkox kopa' pip, ha topixxax hã' kĩy, ha kaxĩy xate nõ kakxop yũmmũg'ax. Kaxĩy.

— Ixe ikap'isuat iekabek pag̃õm. Po'i biopak xat mũn pe. Imẽn õn eymukũyjojom eywebe tobuxik am — io'e cebe ip.

Ti mꞌ taky hadoo ẽnh:—Hahỹỹ da da bë heen nꞌaa: Bë awꞌyyt da kahabën is karapee. Bꞌéé waa hood gó da tabasooh —näng mä ããs kyyh bꞌéé hagã nꞌaa sa hã.

A²nxe³te²a² po¹na² sxi²ha² wxa²wã³lã̱u²kxi²nha²sxã³ ko²syẽ¹na² ã³na¹sxã³ ã³wi¹ha²kxai³ sxa²na³li¹. Nxe³ju³ta² ĩ²ah³lxin¹tu¹wi¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Exakerite hoka xityakeko: xiyaiyaite hatya xoimaira exaihonolisakahare imiti taosenai kakoa, exetolikisakahare kirakahare nakaira xomokakala aose.

Va'ora avakaragaki bana adani José, Maria, isai tanaki 'daama kahidari vagorana. Isai 'daama kahidari vakadi'bai bavinia hojaki, kidiamia i'oarinia. Makaria bikarafoaki ada isai. Nimania ida bana isai tanaki-ra avakaragavini, oathi ka'oa hini-ra avarigaja kaimoni.

Iwaze hi ikiahatsa tu tsimyzinyrenaha yhỹ tsimaha — niy.

Pyno ahenoi teran ehepe aikotã waku eweipuẽti imẽpyt e hamuat hap. Pyno waku eweiwat tawa Perẽi kape hawyi waku eweikat eihũria yat mekewat eihũria poi hap. Miꞌi tote wyti aru eweipuẽti uiꞌe hap ewywuat e iꞌatuepe. Miꞌi tote sokpe wo tosuwy pe raꞌyn ti aru eweipuẽti Tupana Saꞌyru e. Taꞌi eihũria miꞌu upip tote toket itote uiꞌe hap ewy e. Miꞌi uiꞌe hap ewy eweipuẽti hawyi ti aru eweikuap taꞌyn pywo kahato uiꞌe hap e mekewat atipy kaipywiat sut hat wehũria apykok haria pe.

Hanemo yéxi: Tokononé ketínoemo kalivôno aupí koyêti ipovóti, tunukú koyêti kúveuke kúxu —kíxoanehiko ánju.

Kɨ̃ɨ̂ wi'magɨ́re su'ti kaséri me'ra omá'kɨre boka ehárãsa'. Wa'îkɨ̃rã niirí wi'ipɨ kũyagɨ́re ĩ'yârãsa'. Mɨsâ a'teré ĩ'yârã, “Diakɨ̃hɨ́ta wereápĩ”, niîrãsa', niîkɨ niîwĩ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ.

Canan lilmi uywacunap mućhcanćhumućhca: Cay cala jatun batyanümi uywacunacta alapäcunanpä. juc iñachacta, illpüśha jitalayäta talipäcunqui. Chaypam tantiapäcunqui pay Salbacüca caśhanta” nil.

Ĩwaptã'ãzé hã tô sena na waihu'u za'ra wa'aba da, te za ai'uté hã ĩsabu za'ra wa'wa. Wede're wa, te nomro, zazahâ pa na, ubu ré. — Ãne te tãma rowasu'u za'ra, hâiwa hawi romhuri'wa hã.


Mame mõtoino rokẽ kapuaõkõ imehnõ tõsenepose eya xine. Ritonõpo nenyokyhpyry tomo. Morarame toremiase toto, kapuaõkomo, Ritonõpo kure exiry poko. Ynara tykase toto toremiase,

Nhũm pre ã mẽ kãm ujarẽnh anẽ. Hãmri nhũm hkwỳjaja wamta kôt ohtôô nẽ mẽ hwỳr wrỳ nẽ puhã harir. Hãmri nẽ Tĩrtũm mã mex o mex ã grer o harir.

Iuasaakipeka itomaneri Teoso nitiriakori iaxitikini tokiã iuaãtaã. Ninoa xikarauata Teoso ĩkapani.

Inepa lâpylâ toenzepa anju modo âepanâguewâdyly. Igâtudylymo myakâwâm:

Naꞌarewahy aꞌe awa wexak Tupàn heko haw pe har teteaꞌu aꞌe pe wà, inugwer huwake wà. Uzegar ꞌàm aꞌe pe wanupe wà. Tupàn ikatu haw rehe uzegar pà wà.

Haꞌe gui anjo reve heta ju ojexa uka xapyꞌa irũ yva pygua xondaro kuery. Haꞌe kuery ma Nhanderuete oguerovyꞌaa rupi aipoeꞌi okuapy:

Aniaaɡ̶ani naɡ̶aca lakata jaɡ̶aɡ̶a dinikee mijotaɡ̶a niɡ̶ijo aanjo, ica nelegi lapo eletidi liiɡ̶exedi Aneotedoɡ̶oji digoida ditibigimedi. Oigaa enaco, odigaanaɡ̶atibigimece Aneotedoɡ̶oji, modi,

Kotihĩ he'yjuhuve'g̃a yvagipeve'g̃a jipiukari yvaga hugwi Tupana'gapyrive'ga pyri. G̃a ko Tupana'gapyrive'g̃a soldados'g̃a'jave'g̃a. Tupana'ga mboheteavo g̃a ei:

Kỹ vãhã ũ tỹ hẽn ri ke ag tóg vẽnh ven mũ sir. Topẽ tỹ jẽnẽ jafã ag, kanhkã tãn ag. Ẽn ag vỹ Topẽ mỹ vĩ há han mũ.

Upéa heꞌi jave heta heta Nhandejáry rembigwái yváy pygwa kwéry ou ojehexa uka okwa-vy íxupe kwéry. Onheꞌẽ vaꞌe ndive oiko-vy ojehexa uka heta hikwái. Ha oporahéi omboete hagwã Nhandejáry-pe.

Iule tahe sõwemy ỹju widotyde Deuxu dee rawiunykremy, kiawese rawiunyrenyre riwowydynyrenymy:

Ojeteeꞌi raꞌne ywagipewara ꞌga ꞌua. Aꞌere kwaiwete ꞌgã ꞌua ajatykau ꞌur ypy maꞌe ꞌga ree. —Nitywi ꞌga amũ Janeruwarete ꞌga ꞌjawe. ꞌGa te ꞌã esage—ꞌjau ꞌgã ajaupe.

Nhym kam ar aêrbê kàjkwa kurũm Metĩndjwỳnh me ano, amikadjy mrãnh djwỳnh jano nhym katon kumex, kumrẽx kator jakôt ne me katon kumex ne kam Metĩndjwỳnhmã mextire jarẽnho kumex ne mry pumũnh djwỳnhmã o amra,

Mîrîrî pe rî inserî pokonpe tuꞌkankon inserîyamîꞌ esenpoꞌpî, Paapa poitîrîtonon. Inkamoroya Paapa yapurîꞌpî. Taꞌpî toꞌya:

Hãpxip 'ohnãg 'ĩhã pexkox yõg nũ'pok xohix pip, 'ũnõy mũtik pip, tu Topa 'ãktux max, hu:

G̃ebuje warara'acayũ o'jebapuk kabi kadiwi Deus ekawẽn tojotjot'ukayũ.— Ka'ũma ma Deus co'iat — io'e ip. — Soat podi ma ixe ya'õbuyxi — io'e ip.

Ti bä mꞌ nayyw hẽ mꞌ ragenä bꞌëëh hajõk do ããs ta see pa. Tii bä mꞌ Pꞌop Hagä Do hã rama ejäm. Hahỹỹ da mꞌ sa kyyh:

Nxa²ha¹te¹ wa³su¹txi³ oh³xan¹ta² nũ̱³ka̱³txa² wxa²ka³nxi² wxã³yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Wxã³yain¹nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³sa²nẽn¹kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta kaotyaka kahare haiyaharenai anjonai hatyo anjo kakoa, motya sorarenai enokoatarenai. Hoka xerahitaha xerati, ihalahare ahitaha Enore kakoa hoka nexahitaha:

Hari. Deus ibavi kaija'arini vara va'ora ni'avini kaba'i, vanokia'aha adani Deus ibavi kaija'arini vahoariha vaipohiki. Vaipohi'oamanira adani. Deus kamoroa vaahia'aha. Vakadimoro kaathi hiki ida Deus jahana. Vakhaniha:

Nitsasobaze bijoikpe iknyktsa sizubarẽtsa ibo atsoko inatakahanaha. Deus bo sizubarẽtsa sakurẽtsa nisakibazikiknaha.

Miꞌi toꞌe turan atipy kaipywiaria sem itote teꞌeruwemoherep wy mekewat yahig note. Miꞌi hawyi mekewat saꞌawyꞌiwuat wemoherep hat wywo tukupteꞌen Tupana mõtypot hamo.

Yane apé koéne xokóyoke neko ánju ákoti yumaxápu po'ínuhiko ánju íhae vanúke ihayú'ikoti Itukó'oviti. Hara koéhiko:

Kɨ̃ɨ̂ tohô niîka be'roakã kɨ̃ɨ̂ tiropɨ pãharã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sekãharã bahuá nemokãrã niîwã. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peórã, a'tîro e'katí basâ peokãrã niîwã:

Chaynu limayällaptinlämi altu sïlupi juc anjilcunapis licalilcamul Diosta alawäcuyalcan:

Tawamhã awa'awi ma tô tãma sihâi'ré za'ra romhuri'wa norĩ hã, ahâ uptabi na, hâiwa hawimhã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma te tiwata za'ra, ãne:


—Kure kuhse mase Ritonõpo, kapuaono. Nonopõkõ torẽtyke pyra riponeme mase. Kure rokẽ toto riponeme mase roropa,tykase toto toremiarykohtao, kapuaõkomo.

Nẽ hã grer o: Tĩrtũm maati na mex o mex. Jakamã mẽ kãm hprãm xà kôt pix mã amnhĩ nhĩpêx o mẽ pa xwỳnhjaja koja amnhĩ tã mẽ omu nẽ tanhmã mẽ ho nhũm mẽ hamakêtkati nẽ àmnhĩx hkĩnh nẽ pa ho pa.

Ixikaretarina:—Peerekari Teoso, iaxiti apiko nopinixiti auakari. Iua kamaerekaxiniretari kãkiti iua apokaerekatakini —itxana ixikarena.

— Târâ eydâ atodâ Deus nâzehogueo! Xirâ onro anano modo nadahuliba nidâmo, turâem itoem Deus induakewâdyby modo! — kely myakâwâm, igâkymo.

— Tupàn Ikàg Weraꞌu Maꞌe aꞌe, ikàg tuwe aꞌe, ipuràg eteahy aꞌe no. Teko ywy rehe har aꞌe wà, aze ikatu Tupàn pe aꞌe wà nehe, Tupàn umurywete kar putar aꞌe teko aꞌe wà nehe, wamupytuꞌu kar pà maꞌe wi wakyze re aꞌe wà nehe. Nukyze kwaw puràmàtyryꞌymaw wi wà nehe no, iꞌi wanupe wà.

— Yvate etea py toporaeia Nhanderuete pe, haꞌe yvy re voi toĩ avakue hemimboaxy ikuai porã aguã — heꞌi okuapy.

“Digoina ditibigimedi jigaanaɡ̶anaɡ̶atibigimece Aneotedoɡ̶oji. Eote mele laaleɡ̶enali oko digoina iiɡ̶o, leeɡ̶odi yemaa meote aneletema niɡ̶idi oko.”

—Kiro yvagi pe hete yvagipeve'g̃a ombohete Tupana'ga tayri'ga rehe, ei g̃a. Yvaga gwyra yvya koty kiro u katu pa yvyakotyve'g̃a py'a no tayri'ga rehe. A'ereki Tupana'ga hory g̃a ndehe, ei Tupana'gapyrive'g̃a.

“Topẽ vỹ tỹ ũn mág pẽ nĩ,” he ag tóg mũ. “Kynhmỹ ti nĩ, vẽnh kar kãfór ti nĩ, kỹ ẽprã ke ag vỹ jatun mỹ nỹtĩ, ãjag krĩ kusa tĩn kỹ, Topẽ tỹ ũ tó há ag,” he ag tóg mũ.

—Tomombaꞌegwasu Tupã Nhandejáry yváy pygwa oĩ vaꞌe-pe. Iporã ete eterei Nhandejáry. Avave haꞌeixagwa ndoikói. Yvypóry-pe ombopyꞌagwapy ohexakwaa rei-vy,heꞌi oporahéi-vy.

—Ywagipewaramũ ore ꞌjau: “Ene te ꞌã eneresage jepi.” Ywy pewara ꞌgã nanẽ ꞌjau nũ: “Ene te ꞌã eneresage jepi” ꞌjau ꞌgã ajemogyau Jarejuwarete ꞌga upe. Aꞌeramũ ꞌga ojee oryp maꞌe ꞌgã mopyꞌataꞌwau—ꞌjau ꞌgã ajemogyau.

—Kàjkwakam ne Metĩndjwỳnh me:xkumrẽx, tỳ:xkumrẽx, uma:kumrẽx. Gora gê me kunĩ kàjmã kum mex jarẽnho tẽ. Arỳm ne pykakam me wãmã umar mex jarẽ. Gora gê õ me wãkam kĩnhwã umar mex ne ar ba, ane.

—Paapa yapurî eꞌpai awanî ipata yaꞌ kaꞌ po. Maasa pra tarî non po tîîwanmîn tîîsaꞌ Paapaya man pemonkonyamîꞌ pia, Paapa wakîrikon pia.

—Topa mũn xexka xe'ẽgnãg pexkox kopah, tu tikmũ'ũn kuxa mãmmãhã hãm tu', mõ'yãy xe'ẽgnãg tu' kuxa mãmmãhã'. Kaxĩy.

— Ka'ũmg̃u Deus co'iat xipacat — io'e kabi kadiwiayũ. — Kaba'ũm jeedop ip soat ijodiacat- -Deus emumukukpinyũ — io'e ip.

—Tawꞌããts hẽ hỹ pong jé takꞌëp rawehꞌëëh, takꞌëp rahyb nꞌaa jewꞌyyk Pꞌop Hagä Doo. Badäk hahỹỹ bä, ta hã habong do hã, takamahä̃n do hã, Pꞌop Hagä Do anoo da hꞌyyb näw nꞌaa —näk mä ããs sa kyyh.

Nxe³te³nah¹lxi¹: — Txa²wã¹sũ̱³na² oh³xa² yxaut3jah¹la² kãi²te²a² Si³yxau³jah¹lai²la¹wi¹. Nxe³ha²kxai³ ĩ³wxi²kin³ti³ton³ti³hit1txai¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Yxah³lxin¹sxã³ a²nũ²a² yuh³xan¹ko³xan¹ta³ nũ̱³ka̱³txa² wi¹lhin¹sxã³ yxau³ain¹tu¹wi¹, Txa²wã¹sũ̱³na² wi¹lhin¹sxã³ ĩ²ai¹nha²kxai³lu¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

— Maika kaihalaharetyaka Enore kakoa, enokoa xáhehare nenone! Hoka maika waikohekoa mehexaikohaliti tyaona halitinai waiye moka aokowitereharenai ana.

—Jaha'oamanira ada Deus danoki nama hojaki! Deus va'ora no'aki adani ija'ari va'ora nakaidivaki va'i jahajahania, vaabono avaakakariakakhamara kaimoni.

Asahi Deus bo:— O ikia humo ka mykurẽtsa. Ikia hi tsamysapyrẽta Deus wasani tsimykara. Ikia hi taparata bijoikpe ezekta. Mybarawy ezektsa niwatihi sakurẽtsa mykaranaha. Ikia tynasipokzitsiki iwatsahi sakurẽtsa moziknaha — niaha.

— Wakuat wakuat wakuat En Tupana iꞌatuꞌe. Ywaiti Piat Ieĩneꞌen Hat Sese En iꞌatuꞌe. Uruimõtypot kahato En katupono mesup taꞌyn Miitꞌin Mowepit Hat Sese etum naꞌyn yi totiaria pe iꞌatuꞌe. Pyno Miitꞌin Woꞌowese Hap Nug Hat topyhuꞌat raꞌyn mesuwat mytyp tote iꞌatuꞌe. Waku kahato katupono mesup taꞌyn aru woꞌokyꞌe haria wo tukupteꞌen miitꞌin emohey haria iꞌatuꞌe. Emikyꞌe kahato koꞌi miitꞌin mote iꞌatuꞌe Tupana emiitꞌin atipy kaipywiaria typyꞌi rakaria yahig note Tupana mõtypot hamo.

—Iháyu'ikakana ne Itukó'oviti yâkonoye vanúkeke. Kene yâye yara poké'e, itúkapu kásati omixóneti yoko úhepeti isoneûti apê xapákuke xâne kahá'ainoakehiko Itukó'oviti únati —koénehiko.

Õ'âkɨ̃hɨ ɨ'mɨ̂sekɨ̃hɨre e'katí peorã. Niî pe'tirã kɨ̃ɨ̂re “Ãyú butia'mi”, niî basâ peoato. A'tí di'ta pe'ere kɨ̃ɨ̂ ãyuró weé no'o'kãrã ehêri põ'rapɨ ãyuró tɨ'ó yã'ato, niîkãrã niîwã.

“¡Altu sïlućhu Diosninchic alawaśha cachun jatun cayninpi! ¡Chaynütac cay allpäćhu mayantapis allinpa Dios licaśhancunawan jawca cawsay cachun!” nil.

— 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sõprub di, hâiwa ãma 're ĩsãmra mono hã. Ma tô sima dawẽ, ĩwẽ hã te te dama 're anhomri mono da, rowẽ na 're danomro mono da oto, ti'ai ãma hã. — Ãne te tinho're na ãma tiwata za'ra.


Morarame toremiaxĩpo xine tõnuhse ropa toto tosaka xine kapu aka. Mame ynara tykase kaneru erase tomo tyya xine rokene,—Ehmaropa ty Perẽ pona. Poeto senetatose, Ritonõpo nekarohpyry, tykase toto.

Anhỹr o grer o harir hãmri nẽ ma akupỹm kaxkwa hwỳr àpir pa nẽ akunok. Hãmri nhũm ôwêhti jamãr xwỳnhjaja mẽ kapẽr ma nẽ ma akupỹm àpir ã mẽ omu nẽ axpẽn mã:—E tokyx pu mẽ krĩm nẽ Tĩrtũm kot mẽ pamã ho amnhĩrĩt xwỳnhta japêr nẽ tokyx nhỹri omu. Kwa ma pu mẽ tokyx hwỳr nẽ omu. Anẽ.

Teoso nitiriakori kanapiriã itxana Teoso tixinemoni. Iuasaaki ninoa pirãtxi nĩkatakani misãkiretakakaua:—Masa Pereẽmoni. Maãtamatari ikara Apiananiri sãpiretakiti —itxana.

Tygâtubygueduomo myakâwâm anju domodo odopâdylymo lelâ Deusranlâ. Odopâbygueduomo myakâwâm kaneru etaynrim modo âjigue aguelymo:— Inoro Belémram, âdaityby kyzeta. Kywymâry aguehobyry kudutura — kelymo.

Naꞌe uzewyr oho ywate wà kury. Àràpuhàràn monoꞌogar uzeꞌeg uzeupeupe wà. — Zaha Merez taw pe nehe ty wà, xixak maꞌe Zanezar hemimumeꞌu kwer zanewe nehe ty wà, iꞌi uzeupeupe wà.

Haꞌe gui ma vexaꞌi re opena vaꞌe kuerya gui anjo kuery yva re ojepeꞌapa ramove aipoeꞌi joupe-upe:— Jajeꞌoi Belém tetã katy jaexa aguã nhandevy Senhor oikuaa uka vaꞌekue — heꞌi okuapy.

Niɡ̶ijoa aanjotedi noɡ̶opitacibigimece ditibigimedi, odaa niɡ̶ijoa nowienoɡ̶ododi waxacocoli modi, “Iniɡ̶a Belém, iniɡ̶a jiwinaɡ̶a niɡ̶ica nigaanigawaanigi Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji aneote ɡ̶obodigi neɡ̶enitini.”

Onhi'imbavirẽ Tupana'gapyrive'g̃a jivypavi ogwovo ojiupia yvagi pe. G̃a horame ovelhas repiakatuhara'g̃a ei ojohupe:—Tupana'ga ombuhuruka g̃a nhande pyri ikwahavuka nhande ve ipita'ngive'ga ara. He xaho pevo cidade de Belém me ga repiaga a'ero nehẽ, ei g̃a.

Kar ag tóg tũgꞌ he mũ sir, ag tỹ kanhkã ra mũn kỹ.Ag tỹ tũgꞌ hen kỹ ũ tỹ carneiro ki rĩr tĩ ag vỹ jagnẽ mỹ: “mũ nỹ, Belém ra, ẽg tỹ ve jé, Topẽ tỹ nén han ja ti, ẽg Senhor tỹ ẽg mỹ vẽnh vĩ jẽnẽ ja ẽn ti,” he mũ.

Upéixa oporahéi rire, oho jevy yváy-py ojeꞌói-vy hikwái. Oho-ma rire upe mymba rerekwa vaꞌe kwéry heꞌi ojóupe:—Jaha katu, heꞌi. —Jaha-ta Belém tetã-my. Jahexa hagwã mbaꞌe tipo oiko upe-py, heꞌi ojeꞌói-vy hikwái. —Jahexa-ta ko Nhandejáry omombeꞌu uka kuri nhande-vy vaꞌekwe jahexa-ta, heꞌi.

Tahe ỹju ròòserenyre biu‑ò. Budoeni‑di itxeredu mahãdu widee raryberenyre. Wylemy Belẽ‑ò ròkòirenykre itxeremy kia aõmydỹỹnanamy Deuxu inydee riteòsinyreriò.

Aꞌere ywagipewara ꞌgã awau ojewya ywag ipe nũ. Aꞌeramũ wyra jara ꞌgã ꞌjau ajaupe:—Peꞌje ajee soo Perẽi me ꞌga resaka ꞌũ. “Peꞌje pejewau ꞌga resaka, eꞌi Janeruwarete ꞌga pẽ nupe”, eꞌi ako ywagipewara ꞌga janee ko. Aꞌeramũ jane jarewau ꞌga resaka— ꞌjau ꞌgã ajaupe.

Nãm ã Metĩndjwỳnh kadjy mrãnh djwỳnh anen kam mã ar kurũm kàjkwamã wabi. Nhym kam ate mry pumũnh djwỳnh abenmã kum,—Gêtô gwaj gop Berẽmã mõn goja karàkôt omũ. Bẽnjadjwỳr djwỳnh kute gwaj bamã arẽnhja pumũ, anen kam 'ỳr prõt ne.

Mîrîrî taa tîpo, inserîyamîꞌ ennaꞌpoꞌpî kaꞌ pona. Mîrîrî tîpo inkamoro tekînkon eraꞌmanenan eseurîmaꞌpî tîîwarîrîꞌnîkon. Inkamoroya taꞌpî: —Aaseꞌnîkon, wîtîꞌnîkon Belém pona, îꞌ eꞌkuꞌsaꞌ eraꞌmai Uyepotorîkon nekaremekîꞌpî —taꞌpî toꞌya.

Ha pexkox yõg nũ'pok xop mõg, tu pexkox ha' mõg putpu', ha kahnẽn pẽnã xop te yãy pu hãm'ãktux hu:—Topa te yũmũg yũmmũgãhã'. 'Ãpu mõg, yũmũg mõg kõmẽn Menẽg tu', nũy pẽnã'. Kaxĩy.

Waram ip o'jeu kabi kay Deus ekawẽn tojotjot'ukayũ.Cexewi Deus ekawẽn tojotjot'ukayũ cẽm puje, o'jekawẽn ip jeweweju ovelha kukukayũ.— G̃a'a aju — io'e ip. — Belém ka kay juy aju — io'e ip. — Apẽn Deus o'e wuywebe iap cuy ajojo — io'e ip jewewebe.

Ããs rabedo bong bä mꞌ, pꞌaa hẽnh hỹ pong jé rabasëëk bä mꞌ, bꞌéé hagã nꞌaa rakanerꞌood kän, ti mꞌ raky hadoo:—Hamäh, Berẽnh hẽnh ër hegãã ti Pꞌop Hagä Do herꞌoot do ããs hã. Hamäh, hamäh —näk mäh.

Ĩ³ye³ta³lu²nain¹nũ²la² oh³xa² wxa²ka³la³xi²yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ain¹nxa²ha¹te¹ o³ve²a² sa²hau³ko³tũ̱³ka̱³txi³nu¹ta²kxai³lu² ĩ³ye³kxi²nyhain¹te³nah¹lxi¹:— Nũ¹ka³na¹ Be³lẽ²thĩ³na² ai³sĩ²a³sah¹lxi³wxi¹. Txa²wã¹sũ̱³na² kwẽn¹ta² ĩ³ye³kxi²nẽ³lain¹jau³xa² ain³kxi² ĩ²i² a³sah¹lxi³wxi¹. Nxẽn³tain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta anjonai xanehenahitaha enokoa xeta hoka kaxaikotyatiyenai nexakakoahenaha: — Wiyá Belém xeta hoka wiyaiya, xoana xamani nali tyaona hoka, exahe wiyaiya Xekohaseti xakaitere wihiye — nexaha.

Oniaroa, avajoisi'aha adani Deus ibavi kaija'arini Deus kania nama. Ovilia avakadava'ava abono vaabono vakani'akhama'aha:—Aokhava bana Belém sidajia! Anavanavanahava ida Deus haria nava'isohivini hi'iki.

Kyze bijoikpe iknyktsa ziksizonahaze hozipyrykzatsa perytsitsa kino:— Aidyktsa! Berẽhe bo tsimynakozorenaha! Deus katsa mybo nitsaso. Deus tatsumuẽhĩtsa mybo zipehaka. Tsimynakozorenaha! — nikaranaha. Yhỹ niaha.

Miꞌi hawyi atipy kaipywiaria teꞌeraꞌaipok i raꞌyn atipy kape hawyi hũria apykok haria teꞌeroꞌe toꞌope — Toꞌiro tawa hit Perẽi kape Tupana mienoi kapiat akasa hamo iꞌatuꞌe toꞌope.

Úkeane pihopóhiko neko ánju vanúkeke. Ina kixokóko ne koyónotihiko su'ûso:—Hingá, pîha ûti ya Mbélem. Naíxapanavo ûti ne koekúti yuhó'inovi Vúnae.

Be'ró Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'terã ɨ'mɨ̂sepɨ mɨhâaka be'ro ovelha ko'terã́ naâ basi a'mêri uúkũkãrã niîwã:—Te'á keêro Belẽ́pɨ. Tohô wa'â'kere, Õ'âkɨ̃hɨ marîre werê duti'kere ĩ'yârã marî, niîkãrã niîwã.

Chay ñä anjilcunaca altu sïlüta cuticulcaptinmi chay uwish täpäcunaca: “¡Má, acuchun, apuray Belenta lishun! ¡Licamuśhun Dios willachimäśhanchiccäta!” limanaculcul mana-mana liculcäla. Chaynu ćhälälilshi talïlälin Mariactawan, Josëta, chaynütac iñachätapis uywa watalänanćhu illpuśha jitalayäta.

Tawamhã romhuri'wa norĩ hã hâiwa u apâ si'aba'réi wamhã, pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa norĩ hã ma tô sima nharĩ za'ra:— Oto wasi'aba'réi wa'aba Berẽ u, Wanhib'apito, marĩ te te wama ĩwaihu'u za'ra hã wa te sabu za'ra da. — Ãne te si'ru za'ra.


Mame mokyro tonese tyya xine ahtao, tãkye toehse toto. Morarame toytose ropa toto. Ritonõpo nenyohtyã oturutopõpyry tokarose eya xine emero netaryme. Poeto enurusẽ roropa tokarose eya xine.

Hãmri nẽ akupỹm hapôj nẽ ma mẽ piitã mẽ hkôt ri mẽ kãm harẽnh o pa. Ra Tĩrtũm kapẽr o wrỳk xwỳnh kot mẽ kãm harẽnh xàja kôt nhũm mẽ ma mẽ kãm harẽnh o ri mẽ hkôt pa.

Ikara atamataãkana atoko, isãpirenãtarina Teoso nitiri sãpiretakiti amarini pirena ikinimanemoni.

Aituo anju domodo iamudo wâgâ aguehobyry nhegatulymo.

Hexak mehe umumeꞌu Tupàn heko haw pe har izeꞌeg awer ihy pe wà, tu pe wà.

Haꞌe kuery oexa vy omombeꞌu avaꞌi oikoa haꞌe kuery pe oikuaa ukaa ague.

Niɡ̶ijo noɡ̶onadi, odaa joɡ̶oyatemati niɡ̶ijo ane lotaɡ̶a aanjotedi moditece niɡ̶idi nigaanigawaanigi.

Ga repiagame ovelhas repiakatuhara'g̃a imombe'umbe'upavi Tupana'gapyrive'ga nhi'ig̃a.—“Belém me pepojykaharete'ga Cristo'ga ari pembopiro'yharamo,” ei ga tayri'ga mombe'gwovo, ei ovelhas repiakatuhara'g̃a.

Hã kỹ ag tóg vég mũ. Hã kỹ ag tóg kãmén mũ, vẽnh kar mỹ. Topẽ tỹ ag mỹ vẽnh vĩ jẽnẽ ja ẽn kãmén ag tóg mũ, gĩr ẽn to.

Ha ohexa-ma Nhandejáry remimombeꞌukwe. Upéi omombeꞌu jevy mitãꞌi rehegwa nheꞌẽ. Nhandejáry rembigwái heꞌi vaꞌekwe omombeꞌu jevy mymba rerekwa vaꞌe kwéry.

Tai tahe budoeni‑di itxeredu mahãdu timybo ỹju tamy raryberamy, rarybere.

(17,18) ꞌGa resag ire ꞌgã awau ꞌga momeꞌwau amunaw ipewara ꞌgã nupe:—Ywagipewara ꞌga ꞌut ojesaukaa oree ko. “Pẽ katuꞌokara ꞌga uꞌat Perẽi me ko”, eꞌi ꞌga oree ko. Aꞌeramũ ore arajua ꞌga resaka. Aꞌere aꞌjeaꞌjea futat ꞌga ꞌi raꞌe. ꞌGa ꞌeawer imũ etee futat ore kunumĩakyra ꞌga resagi— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe.Aꞌeramũ ꞌgã aipo ojeupe ꞌgã ꞌeramũ ajemogyau oporesagamũ ꞌgã nee.

Nõrkôt omũn kam memã arẽnho ajkate. Kadjy mrãnh djwỳnh kute mry pumũnh djwỳnhmã arẽnhja, kute Marij kra jarẽnhja ne me memã arẽnho ajkate.

Mîîkîrî more eraꞌma tîuyaꞌnîkon tîpo inkamoro wîtîꞌpî, îꞌ taꞌpî inserîya toꞌ pîꞌ ekaremeꞌse.

Ha' pẽnãhã', tu hãpxopmã'ax ka'ok 'ãktux, tu kakxop 'ãktux,

Ikap'isuat tobuxik puje, ikapap awẽg̃ muwẽnuwẽn oekuku ip soat ka dag̃. Apẽn Deus ekawẽn tojotjot'ukayũ bekicat kapap o'g̃uwẽn cebe ip iap muwẽnuwẽn oekuku ip soat ka dag̃.

Karapee rabahapäh jawén paa bä kä mꞌ, jé padꞌyyt mä rabaherꞌood hõm karapee tꞌaah ky nꞌaa, sa hã ããs panäk doo.

Hã²wxãn³txa³ ĩ²ta³lun²nũ²la² ĩ³xain¹tãu³a² wãn³txai³tã² oh³xan¹jah¹lai²na² wãn³txai³tã² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ĩ³hen³txain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta xakaiha anjonai iraehenere etahi ihiyeha.

Ovilia avakadava'ava abono va'ora vananamitha'aha adani Maria, isai monina Deus ibavi kaija'arinia vara bivani'ajora'ikia.

Ibykyhy pikuzatsa disahawy suk eze nihoeke. Hozipyrykzatsa perytsitsa Berẽhe ezektsa bo nitsasokonaha.

Teꞌeraꞌakasa hawyi taꞌatuhenoi raꞌyn uhyt Iuse pe mana Maria pe atipy kaipywiat sut hat ehay yne Iesui etiat taꞌatuhenoi.

Yane ina turixóvo koyúhopea kuteâti koêku yuhó'inoahiko ánju vo'ókuke ne kalivôno.

Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yâka be'ro Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ wi'magɨ́ yee kitire naâre niî'kere werêstekãrã niîwã.

Jinalshi chayćhu willapacula anjilca nishancunacta.

Te te 'madâ'â za'ra wamhã, ma tô Zuzé norĩ ma rowasu'u za'ra, hâiwa hawi romhuri'wa norĩ nhimirowasu'u na, ai'uté ãma hã.


Morarame mokaro omihpyry poko wenikehpyra Maria kynexine. Morohne poko tõsenetupuhse ynororo.

Nom nhũm Marir mẽ kot kãm hkrax rũm tanhmã hkra jarẽnh to xàta kukamã pix mã hamaxpẽr rãhã ho pa.

Maria kenakotakasaakiri soti auĩte nĩkatakani sãpiretakiti, oa ãkixinireẽ onĩkatari ikara ene. !Omaxinĩkaretari ninoa sãpiretakiti. Oxinikapikari.

Maria tyangahu oday xunâgu mârâ nhegatuybymo wâgâ. Awârâ modo tyangahu oday nhekanâdyly.

Imaꞌenukwaw katu Mari aꞌe maꞌe rehe aꞌe. Omonokatu aꞌe zeꞌeg upyꞌa pe.

Haꞌe rã Maria ma povaꞌe ayvu haꞌe javi opyꞌa re omoĩ porã imaꞌenduꞌa riae aguã.

Pida Maria biɡ̶idioka limedi me nalaɡ̶atibige baanaɡ̶a ixomaɡ̶ateetice, codaa eliodi me yowo lotaɡ̶a niɡ̶ijoa nowienoɡ̶ododi waxacocoli.

Mariava'ea reki ahe japyakapavi hehe oyvyteri pe. Nomoka'nhymbavi ahe.

Kỹ Maria fi tóg vẽnh vĩ tag to jykrén mũ gé sir. Fi pi(jé) kã jatun mũꞌ, ag tỹ nén tó ja ẽn ti. To jykrén kỹ fi tóg nĩ nĩ, Maria fi.

Ha isy Maria katu opondera ndera oiko-vy. Onhongatu opyꞌapy-py hesegwa nheꞌẽ. Imanduꞌa nduꞌa opambaꞌe-rehe oiko-vy.

Marie heka tõhõti itxi reare. Tahe sõwemy raraykywydynanymy ronyre.

Mari ẽẽ ꞌupa etee enupa ꞌgã porogytaramũ. Wapyakau ꞌupa ꞌgã jeꞌeg are. Weaꞌaramũ etee ꞌupa waꞌyra ꞌga ree.

Nhym bep ãm Marij ta kute kraxkôt mar ne amikam mỳjja kunĩ ma:ro tẽn 'õo biknor kêt ne.

Tîîse tamîꞌnawîrî mîrîrî pîꞌ Maria esenumenkaꞌpî kureꞌne. Moropai mîrîrî konekaꞌpîiya tewan yaꞌ, tîwîrî teesenumenkapa.

ha Mãnix hãmpe'paxex nãm, tu' xutĩgãhã'.

Maria bit soat em g̃ebum osunuy apẽn je'it o'kap iap kay. Iboap kay jewag̃uymug̃ẽg̃ẽm osunuy.

Ti mꞌ Marija enyyw hõm mä ta ti ta hꞌyyb gó. Ta hꞌyyb gó mꞌ tahyb nꞌaa newëë mäh.

Nxa²ha¹te¹ Ma³ri²a³ka³lxa²kxai³ ju¹tai²li² ĩ²sxã³ ne³wa³kon³sa²tẽ³nha²ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka Maria oteheta tyotya hatyoharenai, kalore ahekotya etahiha hoka tyotya hatyoharenai hamahiyasakota moka.

Maria jaboni bikava'ibodivarani'ihi ida namitha'iki. Va'ini bodinia abononi vara ni'ahi kidisai monina Deus vara bivani'a'ikia.

Nipybynaha. Maria kino siharere ziwabytatsa tu mytsatyziu nikara. Bykyze hozipyrykzatsa perytsitsa ziksizonaha. Sakurẽtsa nikaranaha.

Miꞌi hawyi mana Maria tereko yne tomẽpyt wemoherep hap etiat topyꞌa pe. Miꞌi hawyi yne eꞌat pe tuwanẽtup kahato atipy piaria ehay tomẽpyt etiat hap kape.

Kene Mâriya, uha-uhá kíxoa unákea isóneuke neko emo'úti, koane êno itúkinoa isóneu.

Maria pe'e ovelha ko'terã́ tohô niisére koô se'saro wãkû tɨ'ó yã'akã'ko niîwõ. Ɨpɨ́tɨ teeré wãkû nɨrɨko niîwõ.

Lluy caycunacta mana un'al Maria śhun'ullanćhu uywayalmi aybistá chayman pinsalayäla.

Mariza hã ĩsimirowasu'u na te te 're rosa'rata u'âsi, tipẽ'ẽ na.


Morarame toytose ropa kaneru erase tomo. Toytorykõ ropahtao toremiase toto. Ynara tykase toto Ritonõpo a,—Kure kuhse mase, Ritonõpo. Imehxo mase, tykase toto, toremiarykohtao. Tãkye toehse toto tynenehpyrykõ poko, tynetahpyrykõ poko roropa, Ritonõpo nenyokyhpyry omiry zae toehse exiryke.

Jakamã nhũm ôwêhti jamãr xwỳnhjaja ma akupỹm hkrit wỳr mra. Tĩrtũm kapẽr o wrỳk xwỳnh ra kot mẽ kãm ujarẽnh xà hkôt nhũm mẽ kot Jejus pumunh jakamã ma akupỹm hkĩnh nẽ Tĩrtũm mã mex o mex ã harẽnh pê hã grer o akupỹm mra.

Eereka pirãtxi nĩkatakani kanapiriã ipiraakori auinimoni. Imisãkiretakakana:—Peerekari Teoso. Apiananiri iua, kotxi erekapitikari aĩtikakiti. Erekapitikari initiri iaxitikiri sãpiretakiti. Isãpiretakiti atãopitika, kotxi aãtamatari isãpiretakiti iaõka —itxanãtana ninoa soti auĩte nĩkatakani.

Aituo myakâwâm iamudo enipyryem uguondo modo, poji anaxi odopâdylymo. Deus koendonro awyly wâgâ igâkymo Deus wâgâ iomarumo.— Koendonro lelâlâ Deus, koendonro modo kientoem, kindatoem warâ anhetobyry wâgâ — kely, igâkymo.Anju domodo aguehobyry aralâ myakâwâm nhedylymo.

Uzewyr àràpuhàràn monoꞌogar oho weimaw wamaiꞌu haw pe wà. Uzegar oho waiko wà, wemixak kwer rehe wà, weminu kwer rehe wà no. Taꞌe wanemixak kwer waneminu kwer nuzawy kwaw Tupàn heko haw pe har hemimumeꞌu kwer aꞌe xe.

Haꞌe gui vexaꞌi re opena vaꞌe kuery ojevypa ju. Oporaei jogueravy Nhanderuete oguerovyꞌaa rupi, omombeꞌuague rami ae oendu haꞌe oexa rire.

Odaa niɡ̶ijoa nowienoɡ̶ododi waxacocoli joɡ̶opitibeci. Nigaanaɡ̶anaɡ̶atece ligi, odigaanaɡ̶atibigimece Aneotedoɡ̶oji, odiniotagodetalo leeɡ̶odi ijoatawece anowajipatalo, codaa anonadi. Ijoatawece ane eetece niɡ̶ijo aanjo onadi, codaa mowajipatalo moyalaɡ̶atalo.

Aerẽ ovelhas repiakatuhara'g̃a jivyri ogwovo g̃wenymbava pyri Tupana'ga mboheteavo.—Pyry hete Tupana'ga, ei g̃a. Gaha ahe mbojiko ojihe. A'ereki ga okwahavuka tayri'ga ara nhande ve. A'ero nhande tayri'ga repiagi reki. Tupana'gapyrive'ga omombe'u katu nhande ve, ei g̃a Tupana'ga mboheteavo.

Kỹ carneiro ki rĩr tĩ ag tóg sir ãjag mẽg to vỹnvỹn ke mũ gé. Topẽ mỹ ag tóg vĩ há han mũ. “Ti hã ne tóg ẽg mỹ vẽnh vĩ jẽnẽ ja nĩꞌ, ã tỹ jẽgnẽ jafã ag tỹꞌ, kỹ ẽg tóg vé,” he ag tóg mũ sir, Topẽ to.

Upéi hymba rerekwa kwéry oho jevy nhu-my. Oho jave oporahéi hikwái. Omombaꞌegwasu Nhandejáry-pe oporahéi-vy.—Tupã xe Járy nde tuvixa, heꞌi oporahéi-vy. —Iporã ete vaꞌe erehexa uka kuri ore-vy. Iporã ete vaꞌe oroikwaa kuri. Nde tuvixa ete, heꞌi oporahéi omboete-vy.Upe Nhandejáry rembigwái remimombeꞌukwe otopa. Upéixa-gwi omboete ete Nhandejáry-pe oiko-vy hikwái.

Budoeni‑di itxeredu mahãdu ròòserenyre rawiunyrenymy Deuxu‑ò Deuxumy reàlàre ibutu òraru‑ki. Iwese ỹju raryberewesetyhyle heka ibutumy rỹire.

Aꞌere wyra jara ꞌgã awau ojewya nũ.—Ene te ꞌã eneresage oree— ꞌjau ꞌgã awau Jarejuwarete ꞌga upe, ꞌga muorypa akou. —Mamaꞌe esagea te ꞌã eremomeꞌu oree. Nitywi ꞌga amũ ene ꞌjawe— ꞌjau ꞌgã awau akou pe rupi ꞌga upe. —Ywagipewara ꞌgã nemimomeꞌufer imũ etee futat jane esagi— ꞌjau ꞌgã ajaupe, awau akou pe rupi.

Be, nhym kam mry pumũnh djwỳnh kapôtmã akẽx. Kadjy mrãnh djwỳnh kute arkum arẽnhkôt ne ar karà nõrkôt omũ. Kônh ne arkum kudji nhym ar mỳjja kunĩ pumũn kuman kam Metĩndjwỳnhmã mex jarẽnho mõ. Ne kàjmã kum rax jarẽnho mõn kum,—Metĩndjwỳnh, gajbit ne ga apydjin adjukaprĩ, amex, arax, atỳx, anhỹro mõ.

Mîrîrî tîpo inkamoro tekînkon eraꞌmanenan ennaꞌpoꞌpî Paapa yapurî yeꞌka pe tînetaꞌpîkon pîꞌ moropai tîneraꞌmaꞌpîkon pîꞌ. Tamîꞌnawîrî inserîya ekaremekîꞌpî yawîrî awanîꞌpî.

Ha kahnẽn pẽnã'ax xop put pu' mõg, tu Topa 'ãktux, hu:—Topa mũn 'ũxexkah. Kaxĩy. Tu Topa 'ãktux max, tu:—Pexkox yõg nũ'kutnã'ax te hãm'ãktux hãmãxap, hãpxip 'ĩhãk mũ'ãte' pẽnãhã'. Yã xexka xe'ẽgnãg Topah! Kaxĩy.

Ovelha kukukayũ o'jepit kog̃ũnpi be.— Ẽn xipat cĩcã — io'e ip Deus pe. — Idip cĩcãat ocejojojo — io'e ip. — Idim cuk ẽn ocemukũyjo — io'e ip.Soat o'tobuxik ip apẽn Deus ekawẽn tojotjot'ukat o'e cebe ip iap tag̃. Imẽnpuye:— Ka'ũma ma ejo'iat xipacat — io'e ip.

Ti mꞌ bꞌéé hagã nꞌaa rababaaj hõm. Pꞌop Hagä Do raky nꞌaa ejäm hõm mäh. Pꞌop Hagä Do rajꞌaa etsë mäh. Ti rawén ky hadoo rahapäh mäh, ramaa napäh mä sa hꞌyyb. Baad né hẽ mꞌ, ããs herꞌoot doo dꞌ né hẽ kä mꞌ.

Nxa²ha¹te¹ o³ve²a² sa²hau³ko³tũ̱³ka̱³txa² ã³naun³ta² ĩ³xain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³te³na¹ Txa²wã¹sũ̱³na² sa²nẽn¹kxi²nyhain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² Kãin²ta² Si³yxau³jah¹lai²la¹wi¹. Oh³xan¹jah¹la² sa²si¹hã³ũ¹nhẽ³jah¹lai²na² wãn³txin³txi² ya²la³tu̱³ ĩ²ki̱³ten¹tu³wi¹. Nxe³ki̱³sa²kxai³ Sũ̱³na² sa²nẽn¹kxi²a³sah¹lxi³wxi¹. Nxe³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta kaxaikotyatiyenai haikoahenahitaha mase xeta hoka xerahaxahotyaha xerati ihalahalitiya Enore anere, semehenahere, waiyehenahere xoaha hiyeta. Anjo xakaitere akereta terota hoka.

Hari. Ai vihi'aha adani ovilia-ra avakadava'aki, amasia avajoi'aha. Vaadahana kaba'i vaahia'aha, Deu-ra vani'aha:—Ivani ijahaki i, akadimoni ihini! Haria inanamitha'iki isai monina. Haria inanokiahivini hiki ada isai jaboni, Deus ibavi kaija'arini haria vara vani'avini hi'iki.

Deus bo nisakibazikiknaha. Asa kino:— O ikia humo ka mykurẽtsa. Bijoikpe iknytsa humo mykurẽtsa. Jaba Berẽhe eze Kiristu Deus zipehata nipuruk. Nitsasokoze wasani niy — nikaranaha.Bijoikpe iknykta harere ty asta hareretu nikaranaha. Iwa ziksizonaha.

Miꞌi hawyi Uweuria apykok haria teꞌeraꞌaipok i raꞌyn taꞌatuhũria koꞌi kape. Teꞌeraꞌaipok turan teꞌeruwehum kahato raꞌyn Tupana kape — Wakuat kahato En iꞌatuꞌe katupono atipy kaipywiat sut hat mienoi ewywuat raꞌyn urutaꞌakasa iꞌatuꞌe Tupana pe.

Ina pihôpo neko koyónotihiko su'ûso, ihayú'ikoti Itukó'oviti koane imokó'ikoati vo'oku uhá koêti neko noíxone yoko kámone. Yoko koati tokopóvoti uhá koêti neko yuhó'inoa ánju.

Ovelha ko'terã́ Õ'âkɨ̃hɨre werê ko'tegɨ naâre niî'karo nohota keoró wa'akã́ ĩ'yârã, Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú yɨ'rɨami”, niî e'katí tohaakãrã niîwã.

Chay anjilca imam willaśhantanuy talilcälilñatacmi uwish michïcunaca cuticulcäla Diosta alawaśhtin.

Taha pari, te apâ ai'aba'ré, pone'ẽrebâ 'madâ'â'wa norĩ hã. Morĩ sina, te ãma tiwata za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma, rowasu'u te te ĩwapari za'ra zém na, duré te te ĩ'madâ'â za'ra zém na. Hâiwa hawi romhuri'wa nhimirowasu'u zarina, tô sena na te te waihu'u za'ra wa, ma tô tinho're na ãma tiwata za'ra.