Ritonõpo maro se oexirykõ se awahtao xine, amaro xine se roropa ynororo mana. Iirypyrymãkomo, oorypyrykõ irumekatoko, oorypyrykõ ikorokapotoko Ritonõpo a.

Nẽ kot kaj mẽ Tĩrtũm kapẽr kôt pix mã ri amnhĩ nhĩpêx o apa nhũm amnhĩ tã mẽ apumu nẽ te kot mẽ apa hã mẽ ajamỳnh nẽ mẽ ato pa pyràk o mẽ anhĩpêx. Jao mẽ ato mex o ri mẽ akôt pa ho pa. Nẽ mẽ atãnopxar rãhã ka mẽ ajamakêtkati nẽ akĩnh nẽ ri apa.Nẽ kêr ka mẽ tanhmã amnhĩ tomnuj to hãmri nẽ tee ri ja hã amnhĩ pumu nẽ hkaga kurê kumrẽx nẽ axte ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Rỳ ka mẽ tanhmã ajamaxpẽr punuj to hãmri nẽ ja hã amnhĩ pumu nẽ hkaga nẽ hpãnhã tãm ajamaxpẽr pix o ri apa. Mẽ apê Tĩrtũm kra hã kêr ka mẽ ãm hkôt pix mã ri tãm amnhĩ nhĩpêx o ri apa.

Teosomoni hãpokako, ininiã iua apoka hĩtemoni. Maerekati kamakani hininiãua, hĩtakanapariko himaerekani. Kona hãuiritapiri hĩuako kaminiri maerekati. Hĩtepekana, hĩte sãkire ipinimoni itxa. Hãkixinire xinikakiti ipinimoni itxa. Ininiãkara hĩokanatariko maerekati hãkixinire auakari, erekarinoka kaikotini ĩkapani.

Deusram iwaguepa aintaungâ, iwaguepa âyanmo saintoem lâpylâ. Imarymo tywykeba itoem mâzemaunguehomo ara, inakai modo amânhekylymo imowâdaungâ, Deus enanaym koendâ mitomoem, âmaemo Deus izepa ato aieni modo. Inakanhe mâpaunzedomo imowâdaungâ, âmaemo koendâ lelâ amidylymo waunlo emyenro modo.

Pezamutar katu Tupàn nehe. Aꞌe mehe peamutar katu aꞌe nehe no. Pepo ipiw mehe pezepuez. Nezewegatete, pezapo ikatu ꞌym maꞌe peiko ko ꞌar rehe. Pepytuꞌu tuwe nehe, pezepuez taw ài nehe. — Xo ikatuahy maꞌe azapo teko ihe, peze muaꞌu peiko, ikatu ꞌym maꞌe iapo mehe. Pepytuꞌu nezewe pezeꞌeg ire nehe.

Penhemboja ke Nhanderuete re. Haꞌe ramo haꞌe ju onhemboja ꞌrã peẽ kuery re. Pejejavypa vaꞌe, peikyꞌaꞌo uka ke pendepo. Mokoĩ rupi rei pendepyꞌa vaꞌe, peikyꞌaꞌo uka pendepyꞌa.

Ipecitege Aneotedoɡ̶oji, odaa nebi jaɡ̶aɡ̶a ipegitedaɡ̶agitiwaji. Ikani mawii ane beyagi, akaamitiwaji anakaami abeyacaɡ̶aɡ̶a, micataɡ̶a niɡ̶ina oko me iwilegi libaaɡ̶atedi ane napioi. Jinaɡ̶aleeɡ̶oteteni nowooko ane beyagi catiwedi ɡ̶adaaleɡ̶enali, akaamitiwaji anoleetibige memaani Aneotedoɡ̶oji, pida aɡ̶ikani moleetibige memaani niɡ̶inoa anicinoa aninoa niɡ̶ina iiɡ̶o.

Penhimongo ti Tupana'ga pavẽi. A'ero po ti ga nhimongoi pe pyri nehẽ no. Pepohi ti pejikote'varuhua hugwi. Pemongo katu ti pejeaporog̃ita, a'e ji pe me. A'ereki Tupana'ga rehe jate rũi pe peko.

Topẽ mré vĩ kỹ nỹtĩmnĩ, kỹ tóg ãjag to há nĩ sir, ãjag mré ti nĩ nĩ gé, ẽg jóg mág ti. Ti vĩ mranh tĩ vỹ tỹ ẽg nỹtĩ. Kỹ ti vĩ mranh tovãnh nĩ. Jykre régre ẽg nỹtĩ gé. Kỹ vẽnh jykre pir han kỹ nỹtĩmnĩ, hã vỹ: Topẽ jykre, he mũ.

Enhemeꞌẽ katu Nhandejáry-pe ijyke rehegwarã. Omeꞌẽ arã nde-vy ne arandurã. Haꞌe hoꞌarandu-rupi nde rereko. Haꞌe nde yke-rehe onhemoĩ vaꞌerã. Epoi katu ne rembiapo vaiseha-gwi. Ha nde, nde rekoha porã raꞌanga vaꞌe erova katu nde rekoha. Enhemongeta ngeta Nhandejáry remimbota-rehe mate ponove erejere jere ereiko-vy íxugwi.

Deuxu‑ò bexiòhòdỹỹnykeki. Deuxu adee rexiòhòdỹỹnkre. Òrarudu mahãdu, ebòmy bexilyraranyke aòraru‑ribi bexitake, rybe inatxi mahãdu, araykyworeny biòbitinybenyke.

Ojee te pẽneaꞌaramũ Janeruwarete ꞌga jekwaawukari pẽ nupe. Pejetywer awi pepoit. Pejemogy esage ꞌga upe. “Je Jarejuwarete ꞌga jeꞌega aenup”, ꞌjau nipo pẽẽ mũ pejejeaꞌaramũ. Aꞌere nipo pẽẽ aipo ꞌe re mamaꞌe tywera apou ꞌga remifutareꞌem imũ nũ. Aꞌeramũ ꞌga jeꞌega renupareꞌema ꞌgã ꞌjawe te pejemogy ne. Auꞌje nanuara apo re. ꞌGa remifutar imũ aꞌjea futat pẽẽ iapoa te esage ꞌga upe.

Dja gar Metĩndjwỳnh man kôt amijo ajkamẽ nhym arỳm amipãnh ar aman ar awỳr amijo ajkamẽ. Ar ajaxweja, on ajaxwe krãtan amex kute mrãmri ne me aminhikra punu põnh nhym arỳm mex pyràk. Ar aje amijo Metĩndjwỳnh mar ne jãm ajaxwe prãmja, on aje amim ajaxwe'ã karõja krãtan adjumar djà mex ne.

Aminke pra Paapa pia erepantî, moropai aapiaꞌnîkon aakoꞌmamî. Imakuiꞌpî kuꞌnenan pîꞌ tauya, erepantî tîwî amakuyikon tîkuꞌse. Moropai amîrîꞌnîkon asakîꞌne teesenumenkasanon pîꞌ tauya, ayewankon ke innape ikuꞌtî imakuiꞌpî tîrumakai. Tîwî tiwin eesenumenkatoꞌkon nîsi.

'Ãxop yã hãpxopmã kummuk xop, 'ãpu Topa hã mõg, nũy yĩka hã' pip, ha 'ãha' nũn putup, nũy 'ãkuxa kummuk xit, nũy kuxa max mõ'tat 'ũyãnãn tu'. Hãpkummuk mĩy kux, 'ãyĩm pix putuk, nũy 'ãkuxa tup, nũy 'ãmax, nũy 'ãp-xet Topa kuxa mũtik,

Deus kay juy epesop. Eyju ixe kay bima, ixe dak eykay je'e. Epeyewemuisun cuy Deus etabutpe. Ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽap cuy epeyepere cũg̃ ma eyeku am. Eyekawẽnkẽrẽap tak cuy epeyepere soat em ma eyetabut am Deus kay.

Tawꞌããts hẽ Pꞌop Hagä Do wë bë hꞌyy katahä̃, tii bä da bë wë takatahỹỹ na-ããj né hẽ. Bëëh, nesaa do moo hebꞌooh doo, bë eréd nesaa doo. Bëëh, hꞌyy kesꞌeenh doo, bë enyyw bë hꞌyyb tym Pꞌop Hagä Do wë.Rawén hꞌyy kesꞌeenh, séd demuun rakarẽn do hyb nꞌaa paawä rakamahä̃n badäk hahỹỹ bä hanäng doo, Pꞌop Hagä Do na-ããj hẽ.

Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ²sa²tẽ³kxi¹jah³lxi³hẽ¹la². Yxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ²sa²tẽ³nxa²lxi³nũn³tu¹wa². Nxe³ha²kxai³ ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²hxi²khai²lxa²lxin¹kxa² yã¹nxe³sxã³ ko̱³nxe³ju³ta² ã³na¹jah¹lxi³hẽ¹la². Te²yã¹nxe³sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² wã̱³jah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wxa²ẽ¹nãu³ai²na² ĩ³ha³na³ti³nha¹jah³lxi³hẽ¹la². Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² so¹lxi³ yxo²ĩ²jah³lxi³hẽ¹la².

Xaiyateretyoa hoka Enore maniya taita xisaona hoka kaxaiko ite xiso. Xatiheheta xikahe, iniyalahare nomaseharenae. Iniyalahare xahekoitere xahalakisa, awa atyo hinama maniya haxowakita xahekotya.

Vamaakari bana Deus kania. Oniania, maakariki ada Deus avakadiania. Vakava'ipahinika'oa bana ida hojai asohiriki mahija ija'ari sa'ani kosokoa'iki fori avihivini. Ija'ari vajaha'badaraki a'oni. Vanofidoro bana ida hojai asohiki ka'oa.

Deus pauk baze tu tsimypykyknaha zeka ata kino niwatihi ahatuk mynapykyryk. Iwa tsimyzurukunaha. Mysapybara tsimoewynaha. Hawa ha ty wasani tsimykaranaha. Batu tahapetu ahasopyk:— O Deus atatu ja iky batu kahyrinymyry — iwa mytsaty mytsaty byitaha. Iwa mytsaty ahabyizeka Deus tuktsa babatsa tsimoziknaha.

Pyno karãpe watikyꞌesat watukupteꞌen Tupana wywo miꞌi pote waku watuwat Tupana kape aimikyꞌesat ẽtup hamo. Aiwanẽtup hap kaipyi aipyꞌa pyi ahehay hawyi tut ahowawi aimikyꞌesat ewy. Miꞌi hawyi aikotã watuwei aipitpit potiat hap ewy raꞌyn yꞌy pe waku miꞌi hap ewy waku watoꞌe Tupana pe — Uiꞌywot uikoho Esaꞌyru suu wo uimiꞌaparap saꞌag koꞌi waku watoꞌe. Uipo ti iminug yt naku i hap koꞌi pote uipo ipitpit hap ewy. Miꞌi pote etikoho uipo yt naku i nug hap hep hamo waku watoꞌe. Uiꞌywot atipy piat pe uiwanẽtup hap uipyꞌa piat typy sehay potiat uipiit yt naku i topyhuꞌat. Miꞌi pote etikoho kahato uhepiat iꞌaparap hap koꞌi yne waku watoꞌe Tupana pe.

Yahí'akapaxo ne Itukó'oviti, yanê'e ahi'ókovopitimakamo. Kiríkapa ne váhere kixeku itíkivo, itínoe itúkoti váhere. Kene itínoe pi'asó kixoti ko'ísoneuyea, kehá'ati héki Itukó'oviti koánemaka ne kixovókuti yara kúveu mêum, ópoehane Itukó'oviti héko.

Õ'âkɨ̃hɨre nemoró masîya. Kɨ̃ɨ̂re nemoró masikã́, kɨ̃ɨ́ kẽ'ra mɨsâre nemoró wee tamúgɨsami. Mɨsâ yã'âro weesére du'uyá. Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨre, tohô niikã́ a'ti ɨmɨ́kohokãhasere ni'kâro me'ra ma'í sĩ'rirã noho, mɨsâ tohô wãkusére dɨka yuúya.

Tayta Diosninchicman aśhuycälimuy; chayćha paypis aśhuycälimuśhunqui. ¡Jucha-sapacuna, maquiquita pa'acänuy, mana allin lulayniquicunacta caćhaycuy! ¡Ishcay cäracuna, śhun'uyquita allichaculcay!

Ma'ãpé Wamama u asimirosa'rata na 're aihutu aba mono. Tawamhã õ hã te za duré 'râwi atẽme 're simasisi 'wa. Ĩpo're'õ norĩ, asib'rata u're wa, 're asimisõ za'ra wa'aba mono ne, te za 'râwi aipẽ'ẽ na aiwasété na 're asiwẽ'õ za'ra wa'aba mo, aiwẽ na 're anomro aba mono da oto. Wamama ãma tô sena 're aihâimana za'ra wa'aba mono newa, tô sena ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono õ di. Taha wa, ma'ãpé aihâimana wasété wi 're aipizari za'ra wa'aba mono, aihâimana wẽ na ãma 're aihâimana za'ra wa'aba mono da.


Itamurume iirypyryme matose. Morara exiryke oxitatoko yronymyryme. Tãkye oorypyrykõ poko oehtohkõ irumekatoko Ritonõpo neneryme.

Mẽ pahte amnhĩ tomnuj ã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to hã mẽ pamã karõWam Juãw 1.5-10Nẽ kêr ka mẽ tee ri ate tanhmã amnhĩ tomnuj to hã amnhĩ pumu nẽ akaprĩ xàj mur nẽ akĩnh kêt nẽ. Nẽ akaprĩ xàj amỳr rax nẽ.

Himatinaniuatako, hĩtxiapatako iteene, maerekati hĩkamakiti xika. Hĩtakanapariko hĩsiroatini hĩtxiapatini ĩkapani. Hĩtakanapariko hĩpoxokoniuatini himatinaniuatini ĩkapani. Ikara atoko hĩkamako, maerekati hĩkamakiti xika.

Toenzepa âjityendaungâ, toenzepa kehoem ohogüendaungâ warâ inakai modo amânhetomobyry wâgâ. Âilumo ogunrumoem ietaungâ, Deus mâinwâmpyra matomobyry mâuntuduomo. Omarumo âtynrumoem ietaungâ warâ.

Pezemumikahy nehe. Pezaiꞌo penemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe rehe nehe. Pepytuꞌu pepuka re nehe, pepytuꞌu penurywete re nehe, taꞌe ikatu ꞌym maꞌe iapo har romo peiko xe, aꞌe teko uzeruzar katu ꞌym maꞌe wanupe.

Pendu ke penhemboaxya, haꞌe rami vy peneraxẽ haꞌe pejaeꞌo. Penderory rei ꞌrãgue py pendepyꞌa vai, pevyꞌa rei ꞌrãgue py pendeporiau.

Adinigecaɡ̶aloɡ̶otititiwaji, acaagetiwaji, codaa me anoenitibece leeɡ̶odi manati ɡ̶abeyaceɡ̶eco. Ikani me alajikanitibece, odaa adinigecaɡ̶aloɡ̶otititiwaji. Ikani maniniitibece, odaa agecaɡ̶aloɡ̶otiti ɡ̶adaaleɡ̶ena.

Pekoveveuhu ti pejikote'varuhua rehe. Pejehe'o hete ti a'ero. Tapejaja'javi ti, a'e ji pe me. Pejikote'varuhuro g̃waramo ti tapendoryva'javi.

Ãjag tỹ Topẽ vĩ mranh kỹ mỹ jagy nỹtĩmnĩ. Vẽsỹrénh nĩ, fỹmnĩ, ny mãn tũg nĩ. Fe kaj nỹtĩmnĩ. To krĩ kufy nỹtĩmnĩ. Mỹ sér tũ nỹtĩmnĩ, ãjag tỹ Topẽ vĩ mranh kỹ.

Nde reko vai eterei-gwi enhemboasy kena. Nde rekoha vaikwe-rehe ejaheꞌo ave. Anive ne rembiapo vai reheve erepuka puka teĩ ereiko-vy. Erejaheꞌo rei-vy hese eiko katu. Anive erevyꞌa teĩ ne rembiapo vaikwe-rehe. Erenhemboasy-vy eiko katu nde rekoha vaikwe-rehe.

Mabedewoke, bobuke, mahinyke aòraruna òraru‑ki. Ajuedena‑ribi arube rytynykre, eysa‑ribi mabedewomy atxikemy.

Pejetywera peruꞌarasig erajemogyau. Pejooꞌo pejetywera upe. Pejekuꞌiawera perojooꞌo erajemogyau, eruꞌarasiga.

Ajaxwe prãmkam on adjumar punun on muwn kôt amra. On akeket krãtan muwn on akĩnh krãtan adjumar punu:re ne. Ã ajaxwe prãmkam amijo ane.

Imakuiꞌpî ankupîꞌpîkon pîꞌ teesewankonoꞌmai eꞌtî. Akaruntî. Aatausinpaꞌpîkon raꞌtîtî akaruwatoꞌkon pe. Esewankonoꞌmatî.

'Ãkuxa hittup hok, nũy pota punethok, nũy hãpkummuk mĩy kux,

Eyju ikẽrẽat kug̃- -ade. Imẽnpuye eyg̃uycũg̃cũg̃ cuy epesop. Epetõtõn cuy. Eybidewayap cuy epeyepere wa am. Eycokcokap tak cuy epeyepere eyg̃uycũg̃ ey'e am.

Tawꞌããts hẽ bë tꞌyyd kamehĩĩn, bë hꞌyy gabedo booh, bë aód ta see hã bë hꞌyyb padëëk do hyb nꞌaa. Bë kawewaw manäh! Tawꞌããts hẽ bë hꞌyy ketón bë mo hajꞌaa hã. Bë tsebee manäh! Tawꞌããts hẽ bë hyb nꞌaa tón.

Ĩ³ãin²ta³kxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹la², ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxi¹nha²kxai³la². Ĩ³wxan¹sxã³ nã̱n³jah¹lxi³hẽ¹la², Yxo²ka³lxi³nyhah¹lxin¹jau³xa²kxai³ ã³na¹sxã³ ĩ³nã̱n³jah¹lxi³hẽ¹la². Yxo²ka³lxi³nyhah¹lxin¹jau³xa²kxai³ ã³na¹sxã³ ĩ³ãin²ta³kxi²nha¹jah³lxi³hẽ¹la².

Xamaikoharehena, ximawaiyeharehena xawenane hiyeta. Xakawihena, xitiyahena harenae. Xikoexane nonitata xitiyahena, xihalaharene nonitata xamaikoharehena.

Avakadihojai asohiriki avaabononi avaka'da'digariavini vani avava'ini-ra namokarava bana! Vaasara bana! Hari'a vahahani, vaasara bana! Hari'a khai vakhani! Avava'ini mokara niva bana mahija avakadihojai asohiriki-ra avakava'ipahinika'oavinia Deu-ra avananokiahivini.

Tsimysapybyitsa tu tsimykaranaha zeka iwatsahi ahasukatsihikrẽtsa tsimoziknaha. Kazi tsimykaranaha. Typuziukunahaktsa. Ahakubyitsa tu ahamysapybara humo pyktaha. Ahamysapybyri humo Deus okzeka ahasukatsihikrẽtsa za.

Waku paawatoꞌe Tupana pe aiminug saꞌag upi aikotã haty kahato hap aipyꞌa pe hap ewy aikotã aiwy sese ikuꞌuro hawyi haty hap ewy waku aiwak hap aipyꞌa pe hawyi — Tupana sakpoꞌe atunug saꞌag watoꞌe. Yt ikahu hin i atunug eete. Miꞌi tupono uimõti te kahato rat uipyꞌa pe waku watoꞌe aiwak popuo. Tupana uhepiat emaꞌat hap koꞌi yt ikahu hin i uipyꞌa pe uiwanẽtup hawe. Ahatyꞌu kahato yt kat i hin i uiwepit hap toĩneꞌen. Uimõti hap yn toĩneꞌen uikai waku watoꞌe yt kat i aimikyryꞌi hap wywo.

Ikétivexa iséneuke ne véherevoko. Aíkaxu'ea yokóvo, epó'oxo íyea. Hákonenoe yekôvo itea tíve'ikapu. Hákonoe elôke yokóvo itea aíkaxu'ine yokóvo.

Mɨsâ yã'âro weesére wãkûrã, bɨhâ weti utîya. Mɨsâ yã'âro weesé e'katí, buhiró noho o'ôrã, bopôya, bɨhâ wetiya.

¡Juchayquipïta llaquiculcay, wa'apäcuy, awćhupäcuy! ¡Chay asicaćhacuyniquitapis wa'acuyman-ari muyuchiy; cushicuyniquitapis llaquicuyman-ari muyuchiy!

Aiwasété na 'râwi 're asisãmri za'ra wa'aba mono wa, te za 're ai'ry'ry wa'aba mo. Rowẽ te, aipẽ'ẽ 're, 're ato za'ra wa'aba mono õ di za a'â. Robzei'õ na te za a'â 're aihâimana za'ra wa'aba mo.


“Papa, ywy ase popyra rokene, omipona exisaromepyra ase,” karyhtao kyya xine Ritonõpo a, tyrisenã sã kyritorỹko Ritonõpo mana, kueanokõ jamihtanohnõko roropa mana. Kuakorehmatorỹko roropa mana, tõmipona kuehtohkõme.

Hãmri nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh o:—Pa Tĩrtũm. Na pa ã amnhĩ tomnuj anẽ. Nom kot paj axte hkêt nẽ. Ãm inhmã akapẽr kôt pix mã ri amnhĩ nhĩpêx prãm.Anhỹr o kãm akapẽr kê mẽ ama nẽ mẽ ate amnhĩ tomnujta ã tanhmã mẽ ato hkêt nẽ. Ãm mẽ ato mex nẽ ka mẽ akupỹm ajamakêtkati nẽ axàmnhĩx akĩnh nẽ ri apa.

Apiananirimoni hĩtxariko: “Nimaerekani xika !erekano nota. Minakati nitxaua. !Niposotari erekari nikamini. Piamonĩkano,” hĩtxariko Teoso. Eereka iua sikataparaxiniretai hĩte.

“Âdy mâkeba urâ” kewâtaungâ Kywymâry Deusram. Arâ ise xurâem, tynrenseinhe mawylymo.

— Ikatu ꞌym maꞌe iapo har romo aiko ihe, peze Tupàn pe nehe. Aꞌe mehe — Ikatu ꞌym maꞌe iapo ꞌymar ài peiko putar ihewe nehe, iꞌi putar peme aꞌe nehe.

Penhemoꞌyvyĩꞌi ke Senhor renonde. Haꞌe ramo penemboyvate ju ꞌrã.

Adiniwikodenitibecetiwaji lodoe Ǥoniotagodi Aneotedoɡ̶oji, odaa jaɡ̶adawacenitacedibige.

Pemohẽ ti pejikote'varuhua Tupana'ga pe akoteheuhu ji javo. Aerẽ po ti Tupana'ga pe mbohetei a'ero nehẽ.

Ẽg Senhor mỹ: “kórég inh nĩ, isỹ vẽnh jykré pãno han kỹ,” hemnĩ. Kỹ ti hã vỹ ãjag mỹ vĩ há han ke mũ sir, kỹ ãjag fe vỹ mrin ke mũ sir.

Penhembohekogwypyve Nhandejáry-pe “Xe pytygwõ katu, xe Járy. Xe arandu eꞌỹ ramo ndaxe puꞌakáiry xéjehe. Ndaiko kwaái nde reko-rupi” peje kena Nhandejáry-pe pene moingo hagwã tekoha porã-rupi. Haꞌe pene pytygwõ vaꞌerã pende rovasa porã vaꞌerã.

Ayrubumy Inynyrỹko‑txi boibekeki, tii aratamadỹỹnykre; tii ixideewimy riwinykemy.

Ajemotywet je enee ojeupe pẽẽ ꞌeramũ Janeruwarete ꞌga pẽtywera tomoit pẽ nui ꞌjau. Pejetywera pejejewi imoir ire pẽnesage pejejemogyau ꞌga upe nũ.

Dja gar Bẽnjadjwỳr djwỳnh rax man arỳm amijo angrin amijo akàtàm. Nhym kam arỳm kàjmã akamẽ.

Paapa maꞌre tîweꞌkuꞌse eꞌtî. Moropai amîrîꞌnîkon yapurîiya.

tu Topa tu' xax, pu mõ'ãnĩynãm, nũy 'ãka'ogã', ha 'ãxexkanãp-tup.

“Bay, obuywan cuy ece, wa'õbaca'ũm puye” i ey'e buje, Deus jeybuywan. Jeymuisun tak.

Tawꞌããts hẽ bë kadadꞌuu Pꞌop Hagä Do wë, tii bä da bë tawehꞌëëh.

Yxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² e³kxain¹yah³lxin¹te³nah¹lxi¹:— Sũ̱³nãi³. Ain³kxi¹sẽ¹li¹. Ko̱³nxe³ti³ kãi³jah¹lo²sa¹wi¹. Yxãn¹ta¹ ĩ³ãin²ta³kxi²nha¹nhai¹. Nxĩn¹jau³su² kxai²nãn²tu̱³ ye³jen¹nãu³a² ĩ³nxũ²kwa̱i³lxũ¹txi³sxã³ ã³nho̱³kxi¹nx2ti³tu¹wa². Wxa²ẽ¹nãu³ai²na² tah²lxi³ we¹nxi¹nx2ti³tu¹wa².

Maika ximaxahenerahare xisaona Xekohaseti haoti hoka kalorexe moka xiso.

Vani'a bana ada Deus:—Bada oni'a'iki hida hojai ivajahariki. Ojaharina kaba'i, hora va'adi bana! — vakhani bana.Oniani ida Deus a'onira va'adivini hija. A'onira ragaamanani'ianaki fori hiki ada. A'onira ni'aki jaboni ada:—A'onira onakaidivakarahoki ho.

Deus pe tsimaha:— O katsa mybo tymytsumuẽhĩkta tsimaha. Ikia zuba tsahyrinymyrẽta katsa batu myku katsa mysapybyri humo iwatahi tymytsumuẽhĩ — tsimaha. Iwaze Deus ahahumo yhỹ mykara. Atahi pahatsumuẽhĩ hỹ.

— Ehamo Tupana aremõti kahato uipyꞌa pe paaꞌe hap wywo watoꞌe. Pywo pe pote Tupana mimõtypot sese koꞌi watopyhuꞌat wuatꞌi eꞌat pe wuatꞌi ehamo.

Hako kepayásokovo, koane ikéseanaxapapu Vúnae, yane kahaná'ikopitimo.

Marî wiôgɨre “Mɨ'ɨ̂ ĩ'yóropɨre yɨ'ɨ̂ mehô niigɨ́ niî'”, niîya. Mɨsâ tohô niikã́, kɨ̃ɨ̂ mɨsâre wiôrã wa'akã́ weegɨ́sami.

Ñatac Taytanchicman-ari uyshuycäliy altuman julaycälishunayquipä.

Aihâimana wẽ na tãma 're asiwasu'u za'ra wa'aba mono õ di za, Danhib'apito uptabi ma hã, asina 're aiwata za'ra wa'aba mono tõ da. Aihâimana wasété na si te za tãma 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo. Tawamhã robzei'õ hawi te za ai'ãma 're sisaprĩ za'ra wa'wa, rowẽ na oto 're aihâimana za'ra wa'aba mono da.


Imehnõ popyra onekaropyra ehtokoJakorõ tomo, oxikerekeremara ehtoko. Ynara ãko Moeze nymerohpyry, “Imehnõ pyno ehtoko,” ãko mã kyya xine. Mame imehnõ kerekeremaryhtao oya xine, popyra Moeze nymerohpyry ekarõko matose, aomipona pyra oexirykõke. “Moeze nymerohpyry popyra,” kananõme rokẽ exĩko matose.

Mẽ pahte axpẽn to pakapẽr nê mẽ pahkurêMatêwre 7.1-5 Rõmãn 2.1-3, 14.10-13 Wam Korĩt 4.5E ixkwỳjaja. Kwa kêr ka mẽ anhĩõ kot tanhmã amnhĩ tomnuj to hã omu nẽ tanhmã ho akapẽr punuj to hkêt nẽ. Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kot ja nê mẽ pahkurê kamã hihtỳx jakamã kot ka mẽ ri ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ te ate Tĩrtũm kapẽr tũm kwỳ omnuj ã harẽnh pyràk. Rỳ te axàhpumunh tỳx o ate Tĩrtũm jakrenh ã amnhĩ to jarkrar pyràk. Jao kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ. Na htem Tĩrtũm kapẽr ã kagà htũm kwỳ mex ã harẽ nẽ hkwỳ omnuj ã harẽnh kêt nẽ. Piitã mex kênã.

!Himisãkirepiretapiri HĩtariNitariakori, !himisãkirepiretakakapeua. Ãti misãkirepiretiniãri ãti, kona ipaxitari Teoso paniãtakiti. Ãti akiritiniãri ãti: “Maerekati kamakarii,” akiritari Teoso paniãtakiti: “maerekati.” Ikara atoko inakasaaki, iuamoni iuaka sãkire apiata, ininiã iua !ikamari Teoso paniãtakiti iaõka.

Ânguy kiunâguebyra kineCristo eynynâ ypemugudo, âkelomo kâdunâguedaundâ. Deus ânguy kiunâguebyra kitoem adâkeze. Âdaituoba kulâ âkelomo mâenwentâdylymo, mâunâguedylymo warâ watay, Deus aguehobyry mâunâgueguylymo. Deus aguehobyry mâunâgueduomo, Deus takaze mâdutulymo. Âmaemo mawânrâ âdy ioze, âdy iozepaom warâ awyly agueim, Deus keba. Arâ-ro watay, Deus einwânniemba tâise âmaemo, Deus xuturin-em ise myguewâdylymolâ.

Pezeꞌeg zemueteahy zo pezehezehe nehePezeꞌeg zemueteahy zo pezehezehe nehe, herywyr wà. Aze amo uzeꞌeg zemueteahy amo ae uzeruzar maꞌe rehe nehe, aze — O, aꞌe Tupàn hemiruzeꞌeg uzapo ikatu ꞌym maꞌe tuweharupi aꞌe, aze iꞌi izupe nehe, aꞌe mehe aꞌe uzeꞌeg maꞌe kwer aꞌe, zeꞌeg kwehe arer rehe uzeꞌeg zemueteahy maꞌe ài hekon putar aꞌe nehe no. Aze amo uzeꞌeg zemueteahy Tupàn zeꞌeg kwehe arer rehe nehe, aꞌe mehe nuiko kwaw aꞌe zeꞌeg heruzar har romo aꞌe nehe. Hehe uzeꞌeg zemueteahy maꞌe romo hekon aꞌe.

Joe nhandeayvu rei eꞌỹ aguã re ijayvuaIrmão kuery, pendeayvu rei eme joe. Mbaꞌeta irmão kuery re ijayvu rei, eꞌỹ vy oikuaa pota rei vaꞌe ma lei re voi ijayvu haꞌe oikuaa pota rei. Haꞌe gui lei re peikuaa pota rei vy lei rupi veꞌỹ pendekuai, haꞌe rã lei re peikuaa pota reia rupi rive.

Aɡ̶ele me beyagi me jotaɡ̶anaɡ̶atibige eledi okoInioxoadipi, jinaɡ̶adiniliitiwage. Niɡ̶ina ane diliko, oɡ̶oa, domige iɡ̶oadi nioxoa, niɡ̶ini oko ja beyagi me dotaɡ̶atibige liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji, codaa me beyagi me yowo liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji. Nige beyagi mawinitece liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji, odaa niɡ̶ida makaami aɡ̶aleeɡ̶oteteni niɡ̶ijoa niiɡ̶enatakaneɡ̶eco, pida jaɡ̶awii makaami niɡ̶oaɡ̶odi niɡ̶ijoa niiɡ̶enatakaneɡ̶eco.

Tape'ete'varuhui ti penhiirũ'g̃a peNhiirũ, tape'ete'varuhui ti pejohupe. Tape'ei ti penhirũ'g̃a pe: “Ite'varuhu g̃a.” Pe'erame a'ea g̃a pe pe pe'e te'varuhu Tupana'ga nhi'ig̃a pe no ite'varuhu javo jupe. Pe erame ite'varuhu Tupana'ga nhi'ig̃a pe pe napehendukatua'javi ganhi'ig̃a. Pe'e tehe pe: “Jihi koji'i akwaha ganhi'ig̃a hohe.”

Ẽg tỹ jagnẽ to vĩ kónãn ke tũInh kanhkãꞌ, jagnẽ to vĩ kónãn tũg nĩ. Ãjag tỹ jagnẽ to vĩ kónãn kỹ ãjag tóg Topẽ jykre to vĩ kónãn mũ sir, kỹ ãjag tóg to: “nén ũ tũ vẽ,” he mũ sir, Topẽ tỹ ẽg mỹ vẽnh jykre nĩm ja ẽn to. Ãjag tỹ hã ra ti jykre to vĩ kónãn kỹ ãjag tóg ti ki króm ke tũ pẽ nĩ sir.

Ani erenheꞌẽ rei rei nde rapixa-rehe(Mt 7.1-5 Lc 6.37-38 Rm 2.1-3 14.1-4, 10 1 Co 4.5)Ani penheꞌẽ rei rei ojóehe xe reꞌýi kwéry. Nhande rapixa-rehe nhanheꞌẽ rei rei ramo nhanheꞌẽ rei ave Nhandejáry nheꞌẽ-rehe. Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe judeu reꞌýi rekoharã-rehe nhanheꞌẽ rei ave. Nhande rapixa jajohu vai ramo, “Ivai” jaꞌe hese anho moꞌã. Nhandejáry nheꞌẽ Moisés amyrĩ rembihaikwe-rehe ave aipo jaꞌe ave. Upéixa ramo ndajaikovéi Moisés amyrĩ rembihaikwe pogwy-py. Nhande ae nhanhemoĩ rei jajohu hagwã hembihaikwe-rehe.

Waseriòreboho, uritere aõmy wimy ryberenyõmy. Inyõ taityhydỹỹduseriòremy tuu ibinamy rarybekeki, iaõna aõna riaõkõkeki tii bede ywina ibinamy rarybereri. Bede ywina rybe riaõkõdỹỹnyreri. Inyõ bede ywina rybe riaõkõnykeki, tii bede ywina ywidỹỹdu aõkõ rare. Tii bede ywina rybe hitxidỹỹdu rare.

Auꞌje pejejuagoꞌo re“ꞌGa ꞌã niaꞌwyri akou Jarejuwarete ꞌga upe”, peꞌje awi pejejaupe. Auꞌje pejuagoꞌo re. Janeruwarete ꞌga ꞌã “pejuereko esage ki”, eꞌi ꞌga ꞌã janee rakue. Aꞌeramũ pẽẽ pejejuagoꞌoramũ ꞌga porogyta renupeꞌema. ꞌGa porogyta renupa katuareꞌema ꞌgã ꞌga kurapara ꞌjawe ajemogy ꞌga upe. ꞌGa porogyta renupareꞌemamũ nanẽ pẽẽ ꞌga kurapara ꞌjawe pejemogy ꞌga upe. ꞌGa porogyta kuraparamũ nanẽ nepeenuwi ꞌga porogyta. “Je te ꞌã jeꞌakwaap Jarejuwarete ꞌga apyraap”, ꞌjau nipo pẽẽ ꞌga porogyta kuraparamũ.

Akmere, àpnhĩre ar, kwãrĩk wãnh abenã akabẽn punu kêt. Metĩndjwỳnh ne arỳm gwaj bamã kukràdjà jarẽn gwaj bamã, “Djã gãm me amã aben jabê”, ane. Kute gwaj bamã kabẽn ja jarẽnhkam gar atekam akamy'ã akabẽn punu jarẽn 'ã axwe nhô. Mỳj ne gar arỳm aman ã akamy'ã akabẽn punuo ane? Bir, gar amim,—Metĩndjwỳnh kukràdjà ja ne mex kêt, anen arỳm akamy'ã ar akabẽn punu. Ne kam arỳm o Metĩndjwỳnh kabẽn'ã punu jarẽn arỳm mar kêt ne kôt amijo aba kêt. Ne aje Metĩndjwỳnh kukràdjà'ã punu jarẽnhbit.

Tonpayamîꞌ Pîꞌ Teeseurîmasanon Imakuiꞌpî PeUyonpayamîꞌ, imakuiꞌpî pe kîseurîmatî ayonpakon winîkîi. Anîꞌ eseurîma ya imakuiꞌpî pe tonpa winîkîi, imakuiꞌpî pe eeseurîma nîrî unkupîkon ton pe Paapa nekaremekîꞌpî winîkîi. Paapa nekaremekîꞌpî yawîrî pra awanîkon ya itentai aweꞌkupîkon. —Morî pe pra man —taayaꞌnîkon Paapa maimu pîꞌ ipuremeꞌsaꞌyaꞌnîkon wenai.

'Ãnõy 'ãktux kummuk hok'Ũkxape xop, 'ãnõy 'ãktux kummuk hok, 'ũxuktux kummuk, puxix 'ãxop 'ãnõy yĩkopit, tu Topa yõg xat'ax kopit kamah, yã 'ãkummuk. Tikmũ'ũn te Topa yõg xat'ax kopit, puxix Topa tu' yĩpkox 'ohnãg.

Okitpitpiyũ, epeyewemuymuy g̃u juy. Eykitpit muymuy bima, wuyawẽwẽap ekawẽn mupubutbun tak eyju. “Okitpit ikẽrẽat kug̃ Deus xe” i'e buje, “Wuyawẽwẽap ekawẽn kawẽn ikẽrẽ” i dak eyju e'em. “Wuyawẽwẽap ekawẽn kawẽn ikẽrẽ” i'e buje, iboap ekawẽn tag̃ g̃u eyju jekukum- -iboap ekawẽn mupubutbun acã.

Wakãn haa, bë ky nꞌaa rejã manä ta wób. Ta da hadoo do ky nꞌaa rejãã doo, ta da hadoo do ky nꞌaa etyy doo, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do taky nꞌaa rejãã tii, Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do taky nꞌaa etyy tii.Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do ji da hadoo do ky nꞌaa hã: “Makamahä̃n a da hadoo doo, a hã makamahä̃n do hadoo”, näng. Ji da hadoo do ji ky nꞌaa ety bä, dooh ji da hadoo do ji kamahä̃n bä. Ti hyb nꞌaa ta tii da Tsijaag wén erii wät. Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk do maky nꞌaa ety bä, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do ky daheeh do nado õm tii bä. Hyb nꞌaa jawyk do baad hadoo doo, baad nadoo do rod nꞌaa a daaj hẽ tii bä mabanoo a hã.

A²nũ²a² ã̱³xa² ko̱³nxe³te²lo³kxi²ki̱³jau³su²Txa²wã³tã̱³nãu³xãi³. Ko̱³nxe³te²lo³nyhah¹lxi³txa³hẽ¹la². Nxe³sxã³ ko̱³nxe³te²lo³ta̱³nxa² wxa²ya̱³la² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²ta̱³nxa² yxah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³wha²li¹jau³xai³tã² ko̱³nxe³te²lo³ti² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²hi² yxah³lxi³nũ³nhĩ̱³nxa¹lxa². Hãi¹sxã³ Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²we¹jah³lxi³hẽ¹la². A²nxe³jau³jau¹xai²na² wain³ta̱³nxa² wai³nxa³ta̱³nxa² nũ¹hĩ²sxã³ ĩ³yĩ¹li²yah³lxi³txa³hẽ¹la².

Nohinaeharenae, awa atyo xiraeharetya kakoa. Xala xamani atyo hahinaehare xaokaka iniyalahare iraeta, iraeharetita, hoka xaotyakisatyaho xaokaka atyo iniyalahare iraeta, kirawaneta. Xaotyakisatyaho xahehare aokowita. Xaotyakisatyaho xaokakaiya atyo iniyalahare hirae hoka xaotyakisatyaho xahehare atyo haokowita, maisa atyo xaotyakisatyaho xema xini hisaonita.

Jahariki ida Cristo kaija'ari igamini-ra kanavaranihaviniOigamina, hari'a avaabononi vakanavaranihakhama bana varani asohirikia! Deus kava'isohihi haria kaabanivini hiki ida arigamina-ra akanavaraniharavini. Iigamini-ra ikanavaranihavini, kidihojai ivajaharavini ikahivini vani, inaabarija ida Deus kava'isohihi jaboni. Ivani ija'ari nasohiva abono iabono ivanihamanija? Ikajonihi ida Deus kava'isohihi; ni-inaabaki. Asohipa'itxirihi ida va'isohihi nasohiva abono iabono inihavini. Iva'aha bana ida Deus kava'isohihi ira nasohivini.

Myharere soho.O katukytsa ustsa kytsa soho ba ziksisohometunaha! Ahatukytsa soho tsimykaranaha zeka Deus harere humo tsimyspiriktsokdanaha. Tsimytsasokonaha zeka:— O katukytsa ikiahatsa batu wasani zikaha — tsimaha. Tahaspihikbatakanaha.O Deus harere batu isapy tsimaha. Deus harere myhumo tsikaeni zuba kakparawy, iwatahi mybo awatu. Deus harere batu ahakparawy tsimaha iwatsahi tsimysapybyrikinaha.

Uiwyriaꞌin yt naku i ahehay saꞌag wẽtup ok ete iraniaꞌin ete katupono Tupana toꞌe miwan me — Eiwoꞌokyꞌe ro eiwoꞌope e. Miꞌi pytkai watimohit neꞌi wẽtup ok iraniaꞌin ehamo pote — Yt naku i meiẽwat miit watoꞌe pote Tupana woꞌonãpin hap pun hanuaria wo watoĩneꞌen katupono yt iꞌe hap ewy hin i watunug mote. Uiwyriaꞌin yt naku i watimohit wẽtup ok ahehay yt naku i rakano. — Etiꞌatumõtypot ro iraniaꞌin e Tupana saꞌawyꞌi miwan me. Karãpe watiꞌatusatyꞌi satyꞌi miitꞌin ahehay wo hawyi watiꞌaparap kahato Tupana piat ainãpin hap yt watimõtypot i aiwy pote. Miꞌi hawyi watimohit Tupana piat ainãpin koꞌi katupono aiꞌe hap aiwenãpin hap saꞌag yn watunug. Poꞌog waku watunug ainãpin hap sese Tupana iweꞌeg sese rakat piat ainãpin hap. Yt naku i eweiꞌatumohit wẽtup ok miit e Tupana pote.

Ako yusíka húkeyea visóneuno po'ínu ûti koyúhoyea ûti itúkeovo váhereItínoe mbo'ínu xoko Vúnae, hákonoe itikóvo húketi isóneunokoko yixóvoti keyúhoyikoko ákoyea yaúnati. Vo'oku enepone xâne húketi isóneu ínixea ákoyea aúnati ne po'ínuhiko xâne, koyuhoâti itúkeovo pahukóvoti hákoti exôa koêku, koati inixoâtimaka ákoyea itúkovoke ne sasá'iti páhoenovi Itukó'oviti vitúkea ya emó'uke, koane koyuhoâti ákoyea aúnati nê'e. Akoéneye ítike, hainá'ikopo iti itukoâti ne páhoenovi Itukó'oviti vitúkea, itea koati inixeâti ákoyea itúkovoke.

Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá marîre bese masísami niisé niî'Yɨ'ɨ̂ akawerérã, a'mêri uukahátikã'ya. Mɨsâ ãpêrãre uukahárã, Õ'âkɨ̃hɨ a'mêri ma'i dutí'kere yɨ'rɨ́ nɨ'karã weé'. Kɨ̃ɨ̂ dutisére yɨ'rɨ́ nɨ'karã, “Õ'âkɨ̃hɨ dutisé yã'â niî'”, niîrã weésa'. Tohô weérã mɨsâ apêye noho wa'â'kere beserí masa weeró noho niî'.

Chalapacü-masïcuna, ama-ari jamuyänacuyalcaychu. Mayanpis chalapacü-masinta jamuyäcá ütac cäraycücá camachicuytapis jamuyayanmi, cäraycuyanmi. Chaynu camachicuytapis cäraycuyal'a manañam lulaycüninchu canqui sinu'a cäraycüninñam.

Ĩ̱sisãnawã norĩ, asisa're'ra 're asibâsi za'ra wa'aba mono õ di za. Ni'wam norĩ hã tisiré ĩsazei'wai ãma, te te ãma 're wasété za'ra mono wamhã, niha wamhã, te te 're wẽ'õ za'ra mono wamhã, tisiré ĩsazei'wai u'âbâ, Wanhib'apito nhimiroti hã 're ĩdasisawi pese za'ra mono zé hã te za te te siwi 're wẽ'õ za'ra. Ãne wamhã, ĩsimiroti te te 're 'madâ'â pese za'ra mono ãna, te za 're nomro.


Ritonõpo a tõmiry tymeropose tõmipona kuehtohkõme. Ynoro rokẽ kukurãkarykõ waro mana. Ynoro rokẽ kuenahkaporykõ waro roropa mana. Naeroro, “Mose xihpyryme mana Ritonõpo a,” kara ehtoko imehnõ poko. Ritonõpo rokẽ iirypyryme exiketõ waro mana, iirypyryme pyra exiketõ waro roropa mana. Naeroro imehnõ popyra onekaropyra ehtoko.

Nẽ Tĩrtũmja tapxipix na kêp mẽ pahto amnhĩptàr xwỳnh maati. Nẽ tapxipix na hte mẽ pahte tanhmã amnhĩ nhĩpêx to hã mẽ pahpumunh hkôt tanhmã mẽ pajarẽnh to. Mẽ pahte amnhĩ to mex xwỳnh ã mẽ pajarẽ rỳ mẽ pahte amnhĩ tomnuj xwỳnh ã mẽ pajarẽ. Ãm tapxipix kot ã mẽ pajarẽnh kot anhỹr xwỳnh. Tã ka mẽ axtem nẽ kapẽr kwỳm ri tanhmã akwỳjê ho akapẽr punuj to ho ri apa.

Teosonokara atão inakari imarotakari aua. Iuanoka posotari isãpiretiniri kãkiti: “Pite kamakiti kona erekari. Pitepekana kamakiti erekari.” Iuanoka posotari ikara atoko ininii, kotxi iuanoka posotari kãkiti maerekani imakatxakini. Iuanoka posotari iokanatiniri kãkiti imisiritikomoni. !Apakata ikara atoko hĩte ininiri apanakini.

Deus lelâ warâ “Aitaungâ” keim. Mâkâ lelâ ânguy tâwentâzeim, tâwentâzenry warâ awyly xutuim. Mâkâ lelâ ise xypyryem agueim: “Mâkâ modo ise kâenmakely. Mâkâ modo ise ydâpa kânhekyly” keim warâ. Awylygue ioze inkâba ânguy kienwentâdyly.

Tupàn aꞌe zutykaꞌi umumeꞌu wemiapo putar haw aꞌe, uzeꞌeg imuapyk kar pà pape rehe aꞌe. Aꞌe zutykaꞌi umumeꞌu teko wanemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe aꞌe, iapo har wanehe uzepyk pà aꞌe. Aꞌe zutykaꞌi upuner teko wapyro haw rehe tatahu wi aꞌe no. Aꞌe zutykaꞌi upuner wamono kar haw rehe tatahu pe. Napeiko kwaw penapi har wanemiapo kwer imumeꞌu har romo.

Mbaꞌeta peteĩꞌi oiko lei mbouare haꞌe joe oikuaa pota vaꞌerã. Haꞌe vaꞌe ma jogueraa jepe haꞌe nhomokanhy aguã ipoꞌaka vaꞌe. Haꞌe rã ndee, marã ramigua tu reiko, neirũ kuery re reikuaa pota rei aguã?Mateus 7.1-5 Lucas 6.37 Romanos 2.1-3 1 Coríntios 4.5

Iniwa oniniwatece ane yakadi meote niiɡ̶enatakaneɡ̶eco, codaa me iwi oko, Niɡ̶ijoa Aneotedoɡ̶oji ane yakadi meote oko me yewiɡ̶atace, codaa me yakadi meote oko me yeleo. Pida, baɡ̶akaami, amiijo ane yajigotaɡ̶awa ɡ̶anaɡ̶atetigi me ɡ̶adiɡ̶oatita oko? Aɡ̶ica ane yajigotaɡ̶awa!

Tupana'ga jate ki a'e te okwaha hete nhande mbo'eavo imbuhua onhi'ig̃a nhande ve. Gaha jate okwaha javo ahereaporog̃ita pe. Nurã po ti ga ei jara'g̃a pe nehẽ g̃a mongovo ojipyri nehẽ. Jara'g̃a pe po ti ga ei nehẽ g̃a mondovo hahyva'ea ruvihava pype nehẽ. Oro pe, maranuhũrame pe euhui naerũ jihi ko akwaha javo ojipe'g̃a pe?

Ũ tỹ ẽg mỹ ã jykre nĩm ja ẽn vỹ pir nĩ, kỹ tóg ẽg jykre tugnỹm ke mũ gé sir. Ti hã tóg: “ẽn vỹ kren ke mũ, ẽn vỹ kren ke tũ nĩ,” henh ke mũ, ã pir mỹ, Topẽ ti. Hã kỹ tóg vẽnhmỹ nỹ, ãjag tỹ jagnẽ to vĩ kónãn kỹ.

Nhandejáry peteĩ vaꞌe anho oiko omombeꞌu hagwã mbaꞌeixagwa nhande reko jaiko porã hagwã ondive. Peteĩ anho nhande reko johu kwaa vaꞌe. Haꞌe anho nhane resende kwaa vaꞌe. Haꞌe anho nhane hundi kwaa ave. Ndaijáiry erejohu vai nde rapixa rembiapokwe. “Eresẽ-ma Nhandejáry remimombeꞌukwe-gwi” ani ere teĩ íxupe.

Deuxu sohojile dori bede ywina hitxidỹỹdure. Bede ywina dohodỹỹna dinodu tii rare. Tii itarasadỹỹdu rare ihãre irubudỹỹdule rare. Mobohe kai atxiteri; abireludu hitxidỹỹmy aõbo texinohõtidỹỹnyteri? Aõkõre.

Janeruwarete ꞌga te jane kwaap. ꞌGa te ojeꞌega amut janee. Ojeꞌega renupareꞌema ꞌgã ꞌga ikwaapa futat. Aeremiapofera nanẽ ꞌga ikwaapa futat. ꞌGa te ae katuꞌok aetywer awi. ꞌGa te eꞌiarũ janee, “tata pe ekwap”, eꞌiarũ janee. Aerefeteea aipo neꞌi arũi ajaupe. Nijokwaawi jane. Nikwaawi jane jarejotywera. Aꞌeramũ ki pẽẽ, “ꞌga nipo ꞌã niaꞌwyri akou Jarejuwarete ꞌga upe”, ꞌjaweꞌem pejejaupe.

Djãm we ar abê mỳjja ne gar amibu'ã me'ã axwe janhôro aba? Metĩndjwỳnh pydji ne arỳm me kute katàt amijo ba'ã memã karõ nhym me arỳm kabẽn ma. Ta dja me utàr jabej nàr meo biknor jabej nhym me arỳm me biknor tokry djàkam biknor jabej. Atemã me'õ kute meo anhỹr kêtkumrẽx. Kam ar ga akajgon kam me'ã axwe janhôr ar o aba.

Tîîse Paapa neken unkupîkon ton ekaremeꞌnen. Mîîkîrî neken uyesaꞌkon pe uurîꞌnîkon pîikaꞌtîiya, kaane kaꞌrî yenumîiya ituꞌse tîweꞌtoꞌ yawîrî. Tîîse amîrî kanan? Oꞌnon yeꞌka pe ayonpakon esaꞌ pe aweꞌkupîkon Paapa warantî?

Topap-xet te 'ãxat, 'ũpa te hãmyũmmũg, tup-xehnãg hã 'ũhep xop xohix yõg hãpxopmã'ax kopit putup, tu tikmũ'ũn kuxa kummuk xit'ax, nũy yãnãn tu' kuxa max tat, tu' kummuk mĩy pax xop kix'ax. Yãy 'ãpe'ãpaxeh hok, nũy 'ãxape yõg hãpxopmã'ax kopit, nũy Kunnix yõg xop yĩkopit. Kunnix yãp-xet te hãpxopmã'ax xohix kopit, nũy tu hãmyũmmũg, pe yã' max, pe yã' kummuk.

Deus ekawẽn acã cũg̃ ma wuyawẽwẽm. Ixe be acã wuydaxijo but. Ixe be acã wuymu'ũm put. Imẽneju:— Teku ikẽrẽat kug̃ Deus xe — i'ũmg̃u juy ace.Deus acã itaybit abuyũ ikẽrẽat kug̃ iam- -wuyju bit ka'ũma.

Jããm hẽ sét ub ti ta ky nꞌaa jawꞌyyk do hanoo doo, baad hadoo doo, baad nadoo do ky nꞌaa rod. Ti né ti hajaa ji tedꞌëëp, ti né ti hajaa ji tarejãã. Õm nado. Jaa õm a hã pé a da hadoo do maky nꞌaa ety bä?

Txa²wã¹sũ̱³na² so¹lxi³ kwa³na³jau³xai²li² hxi²kan¹txi³ ĩ³ye³kxi²jah¹lai²la¹wa². Jah¹la² so¹lxi³ o²la³kxi²ki̱³ju³ta² wi¹ta̱³nxa² ko̱³nxe³ta̱³nxa² a³ya³txi²jah¹lai²la¹wa². Jah¹la² so¹lxi³ a²nũ²a² sa²wa²su¹ta̱³nxa² ã³na¹hxa³ta̱³nxa² hxi²kan¹jah¹lai²la¹wa². Nxe³ha²kxai³ wxãi²na² sa²kxai³lu² wxa²ẽ¹nãn¹jau³kxai³lu¹:— Hxi²kan¹jah¹lo²sa¹xã¹, txai²lã¹. Nxa¹ha²kxai³ txa²wã³tã̱³xa² yxo²ĩ²jah¹lan²ta³ a²ko̱³nxe³ti³ kãi³ju³ta² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²na¹ju³ta² hxi²ka¹na¹xã¹. Nxĩn¹jau³su² nxe² e³kxi²nha²yah³lxi³txa³hẽ¹la².

Enore taita xaotyakisatyahonae tyomita, hatyo taitaiya atyo xaotyakisatyaho xahehare. Waiyexe maniya xamani moka akatya, xoana mawenekoare akatya xamani. Hoka xala atyo haokowita hoka hihinaehare Cristo koamaniya tyaonitere hiraeharetita?

Deus hoarana ka'oa binamonaha'iki ida kidiva'isohihi jiriki. Ovari hoarana ka'oa biogajahakiki ida ija'aria kidiva'isohihi jiriki binaabavini binaabaravini. Ovari hoarana bikaabokaki ida ija'ari-ra akava'ijoavini, bikaronavini Ibavi Jahaka'oaki kania okhani. Ovari hoarana jaboni bikaronaki ida ija'ari hoariha Ibavi Jaharika'oaki kania okhani. Ivani, ija'ari nasohiva abono ihirihi. Ni-asohiki ida iigamini kahojai-ra ikanavaranihavini ivajaharavini-ra ikahivini.

Iwa Deus wata tsimaha, Deus zuba tsihyrinymyrẽta, atahi mypehakatsa. Hawa mytsaty tsinakaranaha ana humo hi tsihyrinymyrẽta. Deus zuba kytsa bo motsaso simysapyrẽtsa pe:— Ikiahatsa tsahamysapyrẽtsa my pahatsumuẽhĩ kazikwy ty ahabo nyny my — niy. Kyze simysapybyikitsa pe:— O ikiahatsa batu ahamysapy iwatsahi tsimyhyrikosokdanahaze batu katuk tsimynapykyryk — my. Iwaze batu tyso ahatukytsa pe:— O ikia batu amysapy — tsimaha. Deus zuba tsihyrinymyrẽta babata aty tsimysapyrẽta tsihyrinymyrẽta. Aty imysapybyita tu ana humo kino niwatihi tsihyrinymyrẽta. Iwaze kytsa soho ty batu tyso ikia batu amysapy. Ikiahatsa ahahyrinymyry byitsa iwatsahi ahatukytsa soho ba ziktsaso.

Tupana yn aikuap sese sio waku aito sio yt hap katupono Tupana yn ni ikuap aiwanẽtup hap wakuap koꞌi sio yt nakuap i koꞌi. Miꞌi tupono kat poteĩ pyno — Yt naku i en watoꞌe wẽtup ok miat pe yt watikuap i kahato ipyꞌa piat pytkai. Tupana yn ikuap wakuat sio yt hap. Miꞌi yn ikuap ainug koꞌi. Miꞌi pote Tupana yn ahehakyeraꞌat kuap iꞌewyte Tupana yn ni aiꞌapiheg kuap. Miꞌi pote yt naku i watoꞌe wẽtup ok etiat — Yt kan hamo i mekewat miit. Yt naku i kahato miꞌi tã watoꞌe katupono yne miitꞌin Tupana mikyꞌe koꞌi tukupteꞌen. — Wuatꞌi miitꞌin torania ahekat koꞌi ewy tukupteꞌen e Tupana ahepe. Miꞌi pote yt eweimohit reiꞌo uhekat koꞌi e Tupana yt miitꞌin mõtypot i haria pe.

Poéhane Itukó'oviti motovâ éxokea xâne ne ponóvoti kixovókuti nókone itúkea, koane poéhanemaka yumópomo xâne nê'e. Poéhanemaka nê'e motovâ koíteovo xâne, koane poéhanemaka motovâ pahúkopea ipihóponovokutike nê'e. Kutí'ikopo íkitixopovo inixépovoti yusíkea húkeyea iséneuno po'ínuhiko xâne keyúhoyi ákoyea aúnati?

Õ'âkɨ̃hɨ ni'kɨtá teé dutisére kũûkɨ niîwĩ. Kɨ̃ɨ̂ di'akɨ̃ marî weesére bese masísami. Marîre yɨ'rɨó masisami. Bu'îri da'rê masisami. Tohô weérã marî ãpêrãre “Naâ yã'â niîma”, niî masitisa'.

Ñatac jucllay cäraycamäninchic salbaycamäninchiccällamari camachicuyta uycüca, cäraycüca cayan. Chayurá ¿mayantucultan juccunacta jamuyal cäraycuyanquiman?

'Re ĩhâimana u'âsi mono si danhipai u roti wẽ 'manharĩ'wa hã te 're hâimana. Taha si dahâimanazéb zarina da'ãma rowairébé'wai uptabi hã te 're hâimana. Õhõ ma si waihu'u pese di, te te 're ĩda'anho'reptui mono zéb da hã, duré te te 're ĩda'a'uprosi mono zéb da hã. E a norĩ wa'wa hã dahâimanazéb zarina da'ãma rowairébé'wa pâ, te bété asiré Cristuhu zazei'wa 're ĩwẽ'õ za'ra wa'aba mo.


“Epyrypara sehtone,” katoh pokoEtatoko pahne, ynara ãko matose otarãme opoe xine rokene, “Ytõko ynanase, mõtohne osepekahse. Toiro jeimamyry aropõko ynanase yna osepekatyry poko rokene, tineru apoitohme itamurume,” ãko matose. Morara kara ehtoko.

Mẽ pahte Tĩrtũm mã pajamaxpẽr pê kãm amnhĩ jarẽnh ã mẽ pamã karõRukre 12.13-21E kwa mẽ inhma ixkwỳjaja. Na ka hte mẽ akwỳjaja tanhmã amnhĩ kukamã ajamaxpẽr to nẽ akwỳjê mã amnhĩ jarẽnh o:—Koja apkati pa ma krĩ hõ hwỳr mõ nẽ kamã mẽ kãm ixàpênh o ixpa hã ixtã amgrà pyxi nẽ hpãnhã kàxpore jamỳnh rax nẽ man akupỹn mõ.Anhỹr o amnhĩ jarẽ.

Katana KamaenetakoriAtxiĩti hĩte txari: “Atxiĩti uatxa, atxiĩti katana asa sitatximoni. Anapariko ãtikanani iuaãtaã. Aparĩkauata itomane txineiro aãpakapini ĩkapani,” hĩtxama.

Kopaelâgâ aini ânguy nutuwâbyraIdataungâ. Watâkeze âmaemo: “Iwerâ atay, kopaelâgâ atay warâ idâze urâ xidadâram. Tokalâ anu ise târâ wawyly. Âdydo imeom sanâse, vende iese warâ urâ, toenzepa ise ydinherugu” myguelymo.

Pemumeꞌu ahyahy zo penemiapo ràm nehePezeapyaka katu hezeꞌeg rehe nehe. Naꞌikatu kwaw nezewe pezeꞌegaw nehe. — Aze ruꞌu kutàri, aze ruꞌu pyhewe, ata putar aha amo taw pe ihe nehe. Amaꞌereko putar aꞌe pe nehe, temetarer teteaꞌu imonoꞌog pà nehe, peze zo nehe. Tuwe rihi.

Tenonde oiko vaꞌerã ndajaikuaaia re ijayvuaPeẽ kuery vaꞌe regua “Kovaꞌe ára, eꞌỹ vy koꞌẽ rã roo ꞌrã tetã re. Peteĩ maꞌetỹ re ꞌrã roiko haꞌe py. Mbaꞌemo romboekoviaa rupi rojoupa ꞌrã”, peje. Haꞌe ramo pejapyxaka porã pota ke aỹ.

Anodaaɡ̶ejinaɡ̶a me jowooɡ̶a niɡ̶ica ane jaoɡ̶a natiinigoiAtacolitecetiwaji niɡ̶inoa yotaɡ̶a, akaami ane adinaɡ̶axakenitibece, niɡ̶ina me eni, “Niɡ̶ina noko, oɡ̶oa, domige natiinigoi, iniɡ̶a manitaɡ̶a naɡ̶ani nigotaɡ̶a. Idiaaɡ̶ejonaɡ̶a onidateci nicaaɡ̶abi, jaoɡ̶ate ɡ̶onoojetekico, odaa owidi inigaanyaɡ̶atece dinyeelo.”

Tapenhimboheteuhui tiPehendu ti kiro nhinhi'ig̃a pe me. Nahã po pe etehei: “Kiro po ti ore hoi cidade pe nehẽ. Mara'ngu po ti ko'emame nehẽ?” pe'e po pe. “Orombokwara'a ti ore pevo oroporavykyavo imono'ono'og̃a itambere'ia orojive nehẽ,” pe'e tehe po pe.

Ẽg tỹ vẽsỹ ũn mág han sór ke tũÃjag kãmĩ ũ tóg vẽsóg ki ãjag tỹ nén han ke to jykrén sór tĩ, Topẽ ki jẽmẽ sór tũ nĩn kỹ. “Hẽn ri ke mũn sóg vaj kỹ ẽn ra tĩ mũ, ke tũ nĩn kỹ vaj ũn kỹ,” he ãjag tóg tĩ. “Cidade ẽn ra sóg tĩg mũ, tá sóg nĩnh mũ. Tá sóg prỹg pir tũgꞌ he mũ. Kỹ sóg negociar henh ke mũ, sỹ rico nĩ jé,” he ãjag tóg tĩ (mỹr).

Koꞌẽ ramogwarã-rehe ndajaikwaái mbaꞌevePejeapysaka porã katu ko xe nheꞌẽ-rehe. “Jaha katu mombyry upe tetã ambue-py” peje nipo raꞌe ojóupe. “Ãy jaha” “Koꞌẽ ramo jaha” peje nipo raꞌe ojóupe peiko-vy raꞌe. “Nhambaꞌapo-ta upe-py. Nhande are-ta peteĩ mbaꞌe agwyje-rupi upe-py nhambaꞌapo-vy. Upe rire ae jaju jevy vaꞌerã” peje nipo raꞌe ojóupe. Upéixa pene nheꞌẽ ramo pejeapysaka katu ko xe nheꞌẽ-rehe.

Boholabenyke, tuu tarybetenyteri: wijile aõbo ada biurasòmy aõbo rokoirenykre hãwãõ‑ò. Tai bededỹỹnana sohojimy rikierenykre. Tai nieru tarasamy rakaõmysỹdỹỹrenykre.

Peapyaka ki jejeꞌeg are. Pẽẽ mũ nipo pejeporogytau pejejaupe. “Aiꞌiwe je oi kwe pe ajepeja amunaw ipe teporowykyau, tejekaꞌaranũũ ruga tekou. Tekaꞌaranũũ re nipo tejua ikokwar are nũ”, ꞌjau nipo pẽẽ pejejaupe. Aꞌere kasi aipo peꞌje ne.

Me amikukãm amijo àmra ne kute amijarẽnh nêje kute me akre.Ar aje amijo adjàmratija, ikabẽn 'ãno djan ama. Aje Metĩndjwỳnh mar kêt ne amijo adjàmrakam ga we memã kum,—On ne nàr kryràm dja ba krĩ wãmã tẽn bôx ne ije amim pi'ôk kaprĩ kumexo atommã. Be, dja ba kam pi'ôk kaprĩ pãnh mebê mỳjja jamỳn amũ memã õro ikrĩ. Ne o ikrĩ:n arỳm pãnh inhõ pi'ôk kaprĩ kumexo atom. Ne o ikrĩ: nhym arỳm ijã amexmẽ na apêx. Ba kam arỳm akubyn tẽ, ane. Gar aje memã ã amijo adjàmrao anhỹrja gora ikabẽn 'ãno djan ama.

Aꞌkî, see warantî taawonan: —Sîrîrîpe penane anna wîtî sîrîrî sinpata cidade pona. Miarî tiwin konoꞌ yuwaꞌka annaya esenyakaꞌmai kureꞌne tîniru yapiꞌtoꞌpe —kaiꞌma taawonan.

Hãptup pe'ãpaxek-tõgnãg'Ãxop te: “Pe hõnhã, pa hãptup, kopxik mõg kõmẽn tu', nũy nox xihip, nũy hãpxop hãmenex, 'ũyĩy tayũmak xexka punethok pop,” kaxĩy. Nãy. 'Ũg'ãpax:

Okitpitpiyũ, eya'õpicũg̃cũg̃ puk wekawẽn kay. Te'e ma eyju kawẽnwẽn eyeweweju.— G̃asũ, kuyaje aco'i aceju wara'atka kay — i aco'i eyju e'em eyewewebe. — Ihibun iboka be acesop tarekrek teidadam — i aco'i eyju e'em. — Ade jĩjã acejat wuyedinheirom — i aco'i eyju e'em.Imẽn te'e ma eyju kawẽnwẽn eyeweweju.

Dooh ji hã hẽ ji hꞌyy kasabé bä do ky nꞌaa hahỹỹhBë maa newë hahỹỹ da herꞌoot doo: “Ãã dꞌ ahꞌũũm, jati ãã bahõm panang hẽnh. Sét ta baab ãã tabꞌëës tꞌĩĩ hẽnh ãã esꞌëëm ãã dajẽẽr enäh hyb nꞌaa.”

“Ka³nxa³ha²ta² nxe² kãi³a¹tũ¹xã¹.” Nxe³ki̱³jau³su²Nxe³jah³lxi³sa²lxa². Yxo²kãin²e³yah³lxi³txa³hẽ¹la². Nxe³yah³lxin¹te³nah¹lxi¹:— Hĩ¹na² ta̱³nxa² ka³nxa³ha²tai²la³ ta̱³nxa² sxi²jen³na² kãin²je³na² ai³na¹tu¹wi¹. Na¹kxai²nãn²tu̱³ ye³ka³na³ka³nat3sxã³ kwẽ³kon³tãu³a¹ yxau³sxã³ yen³kxa² kãin² so¹kxi²na¹tu¹wi¹. Nxe³jau³xai²na² yxo²kãin²e³yah³lxi³txa³hẽ¹la².

Xahekore Makani NiyahareXasemehena kalikini xiso xiterenae: “Kalini xamani, makani xamani ite hakoa wenakalati wiyanehena hoka nali ite haterehokoane wisaona hoka xoalini hare wahaka hoka kalore wikaoloxa”.

Ni-aogaki ida afokajoma namithaki kaimoniAvahararania vahojaki adani ija'ari nikia vakavaranibakhiaki:—Hidakaba'i, afokajoma vahabini okava'ibodivaraniki ida sidaji hoariha ookhana. Badara hoarani ohojaki bana ho. Onofiki ida kodijiniro-ra oana'ba'divini, inisika-ra okapavakarija kaimoni, pavakari onihaja kaimoni ida inisika — nikia ikavaranihi, mitha ini'a bana hida oathi:

Byriri sa hawa tsimaha.O katukytsa wabytoktotaha! Ikiahatsa zuba tsimypamykysokonahaze:— O katsa myhyrinymyrẽtsa iwatsahi: “O kytsa ustsa hudikhudikwy boktsa! Anaeze estuba taytyktsehe. Mynamy tabiak! Okyrysaro tsizubarẽna takse hỹ” — tsimaha. Iwa tsimypamykysokonaha.

Waku aiweꞌeg wo kahato ahehay pupi — Uimikyꞌesat yn atunug neran e hap pupi — Pyno mũkiꞌite uimikyꞌesat ewy uiwepyi areto wẽtup tawa kape hawyi itote areĩneꞌen motꞌi hawyi itote atunug uiko iwatoꞌin nakat uimikyꞌesat ok tã hawyi uhekat kahato raꞌyn areĩneꞌen itote aiꞌe hap pupi waku aiweꞌeg wo. — Pywo ti rat uiꞌe hap ewy atunug aru uimikyꞌesat ok tã hawyi uiwepyi arepotpap kahato itote hawyi atiꞌatunug iwato kahato uhekat koꞌi hawyi areĩneꞌen hekat kahato rakano itote uito. Taꞌi uimikyꞌesat ewy yn aru atiꞌatunug e hap pupi waku aiweꞌeg wo uiwyriaꞌin.

Koêku ne pahukóvoti isoneûtiKó'oyene yakámokenonu, itínoe áhati kó'iyea: “Éhamo itukovo káxe vónope, koane éhamo itukovo pitivóko vónoku. Poéhamo xoénae vóvea ya, koane vipíhoati tumúne ra vítuke. Yane enómo apeínoviti” kó'iyea.

“Marî be'ró weeátehere a'tîro weerã́sa'” niî yuutikã'ro ɨá' niisé niî'Yɨ'ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá. Mɨsâ ni'karérã a'tîro wãkúsa'. “Ni'kakã́ ou yamiákã tii makápɨ ni'kâ kɨ'ma pahiró da'rá wapá ta'agɨ wa'âgɨti”, niísa'.

Śhamücunaćhu ima pasanantapis manam yaćhanchicchuCanan sumäta uyalipämay “Canan muyun wala muyun wic malcactam cay malcactam lishun; chayćhümi wata intiru alli-allin nigusyucunacta lulal illaypa janallanćhu caśhun” nïcuna.

Dasisõwa rowaihu'u nhomri na rowasu'u Ma'ãpé ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Ãté ãne te za asisõwa wa'aba, dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo: “Ãté ãhãna 'ri ahâ u wa za ai'aba'ré ni, niha wamhã awẽpsi. Tame te za misi wa'ãma tiwahu, rob'uiprazéb zô wa te romhuri za'ra ré, wa te wasima sa'ẽtẽ za'ra da, rob'uiprazé hã.” Ãté ãne te za dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo. E awẽmhã niha ai'ãma ĩromhâimana za'ra wa'aba zé hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba bâ, te za ãne dama 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo. Aihâimana za'ra wa'aba zé hã aiwa romnhizédé ne hã. Romnhizé hã 're hâimana za'ra mono wamhã, te za awa'awi ai'utõ. Tane 're aihâimana za'ra wa'aba mono zé hã, aiwa romnhizédé ne te za aiwi 're si'utõrĩ su'u za'ra wa'wa.


Ynara rokẽ kahtoko, “Jorikyry se pyra Ritonõpo ahtao rokẽ orihpopyra ase, ytoytõko mõtohne. Otyro poko erohnõko ase, ise Ritonõpo ahtao rokene,” kahtoko.

Jakamã mẽ ã amnhĩ kukamã amnhĩ jarẽnh anhỹr kêt nẽ. Kêt amnhĩ jarẽnh o:—Koja Tĩrtũm kãm ja prãm koja apkati pa ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ.Anhỹr o Tĩrtũm kamnàr o tanhmã amnhĩ kukamã amnhĩ jarẽnh to.

Apiaerekata hĩsãkire ia atoko hinini: “Teoso nirekiniãri, nauapanika ninakasaaki, nikamariko ikara parĩkatxi,” hĩtxako.

Awylygue warâ aguewâtaungâ: “Deus ize-ro watay, auguehobyry aiese urâ” kewâtaungâ.

Aꞌe rupi, pezeꞌeg nezewe nehe. — Aze Tupàn uputar nehe, zaiko we putar nehe. Aze uputar nehe, xiapo putar ko maꞌe nehe. Aze uputar nehe, xiapo putar kwez maꞌe nehe no, peze nehe.

Haꞌe rami ꞌrãgue py “Senhor oipota ramo roikove, haꞌe rojapo ꞌrã haꞌe nunga”, peje aguã haꞌeveve.

Niɡ̶ida makaamitiwaji leeditibige midaɡ̶a ɡ̶agegi motaɡ̶ani, “Nige yemaa Aneotedoɡ̶oji, eote ɡ̶odoniciwaɡ̶a me ɡ̶odewiɡ̶a, odaa jaoɡ̶a ane ɡ̶odowoogo me ɡ̶obakedi.”

Nahã po pe pe'e hamo: “Tupana'ga ipotarame po ti ore rekoi japojapovo nehẽ,” pe'e po pe hamo.

Ãjag tỹ ãjag tỹ nén han ke to jykrén kỹ Topẽ mĩ ẽkrén nĩ, ũ tỹ ẽg mỹ ẽg ter ke kurã tónh ke ẽn mĩ. “Ti mỹ sỹ nén han ke to há nĩ vỹ?” hemnĩ.

Upe vaꞌe-rehe iporãve peteĩ teĩ peje “Nhandejáry oipota ramo ajapo-ta upéixa” peje.

Kamy heka marybeke: —Inynyrỹdeewikeki iny rumy rokoireke, tai tahe kia ada kowa aõbo rikiwinyrenyke.

Aꞌeramũ ki pẽẽ aipo ꞌjau te pejejeꞌega: “Jarejuwarete ꞌga ifutar ire nipo je oi peu teporowykyau”, ꞌjau ki pẽẽ pejejeꞌega.

Kwãrĩk wãnh ã memã amijo adjàmrao anhỹr kêt. Ga ren ar Metĩndjwỳnh man ren memã kum,—Metĩndjwỳnh kute amim ijã karõ kôt dja ba itĩn ne ar iba rã'ã jabej. Ba kam arỳm krĩ 'õkam itẽm jabej. Nàr atemã idjàpênh jabej, ane. Ga ren ar ã memã anen arỳm ar amex.

Mîrîrî yeꞌnen see warantî taayaꞌnîkon eꞌpai wanî: —Enen uukoꞌmamî yuꞌse Paapa wanî ya, uukoꞌmamî. Moropai îꞌ kupîuya yuꞌse Paapa wanî ya, ikupîuya —taayaꞌnîkon eꞌpai awanî.

'Ãpu hãm'ãktux kaxĩy, hu: “Topa tek putup, kopxik mũg mĩy,” kaxĩy.

Imẽneju:— Deus ibikuy bima acã iboam ace'e kuyaje — i juy epe'e eyewewebe. — Deus ibikuy bima acã, kuyaje buk wuyekapikap kug̃ acesop — i juy epe'e eyewewebe.

Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ hahỹỹ da paawä bë kyyh: “Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do karẽn bä ãã babok nä, ãã hyb nꞌaa newëë do ãã moo bok tii bä.”

Nxe³yãn¹ta¹ nxe²e³yah³lxin¹jau³nũ³a² wai³nhĩ̱³nx2na³la². Nxe³yah³lxin¹te³nah¹lxi¹:— Nxe² kãi³ta̱³nxa² nxe² ã³nxai³ta̱³nxa² Txa²wã¹sũ̱³na² a²ten³jut3su² kxai²nãn²tu̱³ nxa¹tu¹wi¹. Nxe³yah³lxin¹jau³su² nxe²e³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wai³nhĩ̱³nx2na³la².

Exakere xiraeta hoka ehekore: “Enore xaokalitaiya hoka waokitere xoalini hare wisoma”.

Nimania bana hida varani asohikia avakavaranina kaimoni:—Deus ariabinirina-ra va'ahahi; badani nikia akabadanihi — vakhani bana.

Iwatsahi asa zuba tsimypamykysokonaha:— O Deus mozihikik zeka katsa ba zikyrikosokdanaha my. Byriri usa hudikhudikwy bo tsimaha. Deus mozihikik naha humo zuba tsimykurunahaktsa! Deus mozihikik naha humo zuba anaeze mynamy tabiak okyrysaro takse — iwa tsimypamykysokonaha.

Miꞌi pote poꞌog waku watoꞌe aipyꞌa pe — Tupana atunug neran emikyꞌesat ewy poꞌog waku watoꞌe. Tupana etum uhepe ehesaika hap uipowyro hamuat. Miꞌi pote ti aru areto motpap nug hamo poꞌog waku watoꞌe aipyꞌa pe.

Ya koêkuni “Éhamo itukovo káxe vónope” ké'iyi, hara mani kêti: “Itukapu ahá'inovi Vúnae, haramo vitúko, koane haramo kíxoa ûti ne vítuke” mani koeti yiûho.

Tohô weérã a'tîro pe'e wãkuró ɨá'. “Apé tero Õ'âkɨ̃hɨ yɨ'ɨ̂re katisé kũû nemokã, kɨ̃ɨ̂ ɨakã́, teeré weegɨ́ti”, niiró ɨá'.

Chaymi limayniqui caynu canman: “Tayta Dios munaptin'a cawsaśhunmi; jinalćha caytapis wictapis lulaśhun” nil.

Taha wa, te za ãne si asima 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo: “'Re ĩhâimana u'âsi mono te te sima 're wa'awẽ mono wamhã, marĩ wa te 're ĩ'manharĩ za'ra mono da hã, wa za tô wa te 're 'manharĩ za'ra.” Ãne te za asima 're asiwasu'u za'ra wa'aba mo.


Mãpyra, “Ime ase. Jamoreme rokẽ ase otyro poko, Ritonõpo poe pyra,” karyhtao oya xine, ãmoreme xine rokẽ epyrypãko matose. Morara kary popyra ipunaka mana.

No mẽ ate amnhĩ krã hkôt amnhĩ kukamã amnhĩ jarẽnhta Tĩrtũm jamaxpẽr xà hkôt kêt. Ãm amnhĩ krã hkôt mẽ ate amnhĩ kukamã amnhĩ jarẽnh kênã. Ã mẽ ate amnhĩ jarẽnh anhỹrja mex kêt.

Ikara atoko himasãkirauatakaniã, hĩuikaua, kotxi hĩuikari hĩkamakiti tĩkane. Maerekati ikara atoko inakari.

Kopaelâgâem aini tutuze mâdutulymo-ro watay, Deus takaze mâdutulymo awârâ. Inakai kulâ arâ tâdâpaunzedyly. Mâkâ lelâ awârâ xuturim, âmaemo mâkeba.

Ko ꞌar rehe pezeꞌegaw naꞌikatu kwaw Tupàn pe. — Akwaw weraꞌu Tupàn zeꞌeg ihe, amogwer wanuwi ihe, peze peiko. Naꞌikatu kwaw nezewe pezeꞌegaw izupe.

Haꞌe rami teĩ aỹ ma mbaꞌemo tuvixa vaꞌe pejapo aguã re pendeayvua rupi penhemboyvate rei. Haꞌe rami nhanhemboyvatea haꞌe javi ma teko vai.

Pida natigide, jaɡ̶adinabakenitibece leeɡ̶odi makaami anaɡ̶axakeneɡ̶egipi. Odaa idokeeta niɡ̶ina madinabakenitibecetiwaji, odaa jaɡ̶awii ane beyagi.

Penhimboheteuhu reki pe na tuhẽ ti ore japoi javo. Tiruahũ penhimbohetea a'ero.

Hã ra ãjag tóg vẽsỹ ũn mág han sór mũ, ãjag tỹ: “tag han jé sóg ke mũ,” hen kỹ. Há tũ ti nĩ, ẽg tỹ vẽsỹ ũn mág han sór kỹ.

“Koꞌẽ ramo aha-ta upe-py” “Koꞌẽ ramo ajapo-ta upe vaꞌe” ere nde rekorã-rehe erevyꞌa-vy. Upéixa ere ramo, “Xe remimbota-rupi aiko” ere nipo raꞌe. “Nhandejáry remimbota-rupi aikose” nderéiry ndéjehe. Upéixa pene nheꞌẽ rei.

Iwese wiji ratximyhỹre wese. Biurasou aõnihikỹ widỹỹmy marybekeki, kia tahe awi aõkõ rare.

Aꞌere ꞌã pẽẽ aipo nepeꞌjei. Pejeꞌẽran ekoete te ꞌã pejejemogyau. Pejejemiaporam are ete ꞌã pejerowiaraip. Mamaꞌe are pejejeaꞌawamũ ete ꞌã pẽparuapowet mamaꞌe are. “Je te futat mamaꞌe aapo tejee. Najepoarukari je Jarejuwarete ꞌga upe”, ꞌjau nipo pẽẽ pejejemogyau numiamũ. Aꞌere aipo ꞌea niaꞌwyri.

Nhym be, kati. Gar Metĩndjwỳnh mar kêt ne amikam akĩnh kadjy amijo amra. Aje ã amijo adjàmrao anhỹrkam ne ajaxwe.

Tîîse aawarîrîꞌnîkon eeseurîmakon taatapurîi. Mîrîrî eeseurîmatoꞌkon wanî imakuiꞌpî pe.

Pa 'ãxop te yãy mũn xexka pe'ãpaxex, tu yãy mũn xexka 'ãktux. 'Ap max'ah.

— Kuyaje juy iboka be acesop wuyekapikap kug̃ — i te'e ma eyju bit e'em.Yobog̃an pin eyju. Te'en ma eyju xipan jewemuwẽnuwẽn. Xipat g̃u iboap.

Tii dꞌ nado paawä bë hꞌyyb da hẽ. Bë badꞌoo do hã bë hꞌyy kasabꞌee. Nasꞌaa ta ti ji hꞌyy kasabꞌee doo!

Nxẽn²nxa³kxai²nãn²tu̱³ yxo²kãin² e³yah³lxi³hĩ̱³nxa¹lxa². A²nxe³jau³xai²li² ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxi³hĩ̱³nxa¹lxa².

Xakore hoka xahinityali xaokowiharetyoali taita. Hatyo atyo maisa waiyexe.

Hari. Avaabononi avavakaijokaki bana a'oni, avaabononi avavaboraborahaki bana jaboni a'oni, badania avakabadanija kaimoni. Nikia avakahojaihi; ni-asohiki ida avakadihojai.

Iwaze ikiahatsa mytsaty tsimaha zeka: — O katsa zuba myhyrinymyrẽtsa— iwatsahi hawa tsimypamykysokonaha, atsatu tsimykaranaha. — Katsaktsa myhyrinymyrẽtsa — iwa mytsaty ahabyitsa tsimykaranaha. Hawa ha ty Deus mozihikik ikiahatsa batu ahahyrinymyry, ahasoho zuba tsimyzihikiknaha. Batu wasani tsimaha.

Yt naku i kahato watuwemowato kahato ahehay wo — Atunug kuap yne aiꞌe hap ete uiwyriaꞌin. Yt naku i watoꞌe — Uito poꞌog yne miitꞌin kai aiꞌe hap ete. Yt naku i aito watopyhuꞌat aiwehay pyi. Yt naku i — Uito poꞌog ekai e hano watopyhuꞌat.

Itea kuteâti ra kêku, yupihovó koene kepáyasokivo yane keyúhoyi ítenemo itíki. Yoko uhá koeti yuhôti kuteâti, ako aúnati.

Ni'kâroakãre mɨsâ pe'e a'tîro wãkû'. “Be'ró ɨ̃sâ weeátehere ɨ̃sâ ɨaró wee masí'”, niî wãkû'. Niî pe'tise mɨsâ tohô wãkusé yã'â niî'.

Amñatacmi ichá yaćhätucul quiquillayqui nunatucuyanqui, alawacuyanqui. Chaynu nunatucuy manamá allinchu.

Tane nherẽ, niwa romhâimanazé hã waihu'u pese za'ra wa'aba newa, te 'râwi asi'uihâ na 're asi'madâ'â za'ra wa'aba mo. Ta hã dawasédé.


Kure imehnõ riry waro awahtao xine, yrome kure toto onyripyra oekuretyrykohtao, iirypyryme matose Ritonõpo a.

Nẽ mẽ kot tãm amnhĩ nhĩpêxja kot kaj mẽ ate mar mex tã hkôt amnhĩ nhĩpêx kêt japêr hãmri nẽ amnhĩ tomnuj o apa.

Ininiã erepaniko. Kãkiti erekari imarotakani makamakaniãri ikara erekari imarotakiti, ikamari maerekati.

Mâkâ Deus aguehobyry adyeseinhe tiuntuly umelâ aietânry, Deus aguehobyry nhakadylylâ mâkâ.

Aꞌe rupi aze amo teko ukwaw ikatu maꞌe iapo haw wà nehe, aze aꞌe re nuzapo kwaw aꞌe maꞌe wà nehe, ikatu ꞌym maꞌe iapo har ài wanekon wà nehe.

Haꞌe nunga rupi iporã vaꞌe ojapo aguã oikuaa teĩ ndojapoi vaꞌe ma ojejavy.

Enice, niɡ̶ina oko ane domaɡ̶a yakadi meo anigida anele, pida aɡ̶eo, niɡ̶ini oko jeɡ̶eo ane beyagi.

Kiroki ga e'i oyvyteri pe: “A'apo po ti ji nanongara pyryva'ea hamo,” – japoe'ymame po ga oko te'varuhu a'ero.

Kỹ tag tóg vẽnhmỹ nỹ gé, sỹ tónh ke tag, ha mẽ. Kejẽn ẽg tóg nén ũ há to jykrén tĩ, ẽg tỹ han jé. Hã ra ẽg tóg han tũ nĩgtĩ. Kỹ ẽg tỹ Topẽ vĩ mranh ũ vẽ gé sir, ẽg tỹ nén ũ há han sór mũ (hã) ra han tũ nĩn kỹ.

Nhandejáry nheꞌẽ nhahendu rire hemimombeꞌu-rupi ae tekotevẽ jaiko. “Iporã” jaꞌe-ma ramo hese tekotevẽ jaiko inheꞌẽ-rupi. Hemimombeꞌu eꞌỹ jajapo ramo “Ojere xe nheꞌẽ-gwi” heꞌi vaꞌerã nhande-rehe. “Ojejavy-ma xe-vy” heꞌi vaꞌerã nhande-rehe Nhandejáry.

Inyõ aõwiwidỹỹ rierykeki, tahe riwinyõmyhỹ‑wana kia rexiòrarunanymyhỹre.

Jarejuwarete ꞌga remifutara ꞌã pekwaap. Aꞌeramũ pẽẽ ꞌga remifutar imũ mamaꞌe apoeꞌem ire pejejemotywea Jarejuwarete ꞌga upe.

Metĩndjwỳnh ne arỳm ar amã amrãnh mex'ã karõ gar arỳm aje mar. Dja ga mar kajgon kôt amijo aba kêt ne arỳm ajaxwe.

Mîrîrî yeꞌnen anîꞌya morî kupî pra awanî ya, morî kupî epuꞌtîiꞌma, imakuiꞌpî kupîiya nîrî mîrîrî.

Tikmũ'ũn te hãpxopmã'ax yũmmũg, tu' mĩy hok, puxix hãpxopmã kummuk.

Xipacat mujurũg̃ ãm wuyetaybit pima, ikẽrẽat kug̃ acesop imujurũg̃'ũm pima.

Ti hyb nꞌaa, hajaa do baad hadoo do moo wät doo, tamoo nawäd bä, nesaa do tamoo wäd däk Pꞌop Hagä Do matym gó.

Nxe³ha²kxai³ wi¹lĩ²nha¹jah¹lxi³hẽ¹la². Wain³jau³xai²li² ã³ne³wxe³yah³lxi¹nha²kxai³ sa²yxo²we¹jah³lxi³hẽ¹la². Yxãn¹ta¹ sa²yxo²we¹jah²lxan³kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxi³hĩ̱³nxa¹lxa².

Hiyeta hoka xala xamani atyo waiyore, waiyexe tyomita hoka maisa tyomare hoka iniyalahare atyo tyomita.

Hari. Oniaroa, ija'aria biogahi ida nahina asohiki jahaki bada bini'aki kaimoni. Bada bini'arihi, ni-asohiki ida kidihojai.

Aty hawa ha ty tsimysapyrẽna ty zinymyryky zeka batu ziky iwatahi isapybyriki. Deus ipe my:— Ikia batu amysapy — niy. Katsa hi:— Hawa ha ty wasani tahaktsa kytsa! — tsimaha.

Uimimuꞌeria karãpe watikuap kat som waku Tupana tikyꞌesat watunug hap hawyi maꞌato yt watunug i imikyꞌesat ewy hawyi watiꞌaparap kahato Tupana pe yt watunug i imikyꞌesat pote. Yt nakuaria i wo watopyhuꞌat yt kat i hin i watunug pytkai. Miꞌi tã hap atikyꞌesat eweikuap taꞌyn uiwyriaꞌin are uito Tiaku.

Neíxoaneikopo, enepone exoâti kónokea itúkea únati itea ákoti itukâ, koati pahukóvoti.

Marî ãyuró wee masímirã teeré weetírã, Õ'âkɨ̃hɨre yɨ'rɨ́ nɨ'karã weé'.

Chayurá mayanpis allin lulana caśhanta yaćhayal, mana luläcá juchactam lulayan.

Taha wa, wa za ãne aima waihu'u za'ra wa'wa. Marĩ ĩwẽ na da te dama ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra mono da hã, wẽ di. Tane nherẽ, taha wasu'u hã dama waihu'u pese za'ra nherẽ, marĩ ĩwẽ na da te dama ãma 're uwaimrami za'ra mono õ wamhã, ta hã dawasédé.


“Tomeseke ehtoko,” katoh sero tymõkomoke exiketomo aEtatoko pahne, itamurume tymõkomoke exiketomo. Seromaroro tymõkomoke matose. Yrome tymõkomoke pyra exĩko ropa matose. Etuarimãko rokẽ matose. Naeroro oxitatoko, oetuarimarykõ oepyry poko.

Mẽ hikàxpore rũnh xwỳnhjê jarẽnhRukre 12.13-21 Wam Ximotre 6.9-10 Apokarip 18.14Nẽ kwa mẽ akàxpore rũnh xwỳnhjaja. Mẽ inhma nẽ inhmar tỳx nẽ. Nhỹrmã mẽ amex kêt jakamã kwa mẽ tee ri amnhĩ kukamã ajamaxpẽr o ra akaprĩ nẽ amỳr o apa kurê kumrẽx.

Katiiri PirenaHĩkenakotariko nisãkire. Ikinika katiirini kapotxinanirini hĩkenakotariko nisãkire. Hĩtxiapatako. Hãkiripoatako, kotxi itori hãtatsiire apokako hĩtemoni.

Toenzepa tydinherugueim modo xurutoIdataungâ, âmaemo toenzepa âdydo imeom sodo modo, Deus einwântânry modo! Ohogüendaungâ, adaenkewâdaungâ warâ wayam mâsenagazedomo wâgâ.

Uzeꞌeg hemetarer katu maꞌe wanupe aꞌe kuryPe hemetarer katu maꞌe pe ty wà, pezeapyaka katu hezeꞌeg rehe nehe. Pezemumikahy pezaiꞌo pà nehe, taꞌe pepuraraw putar maꞌerahy nehe xe.

Ojeupe guarã rive ojou pyre Nhanderuete omomba aguã re ijayvuaPerekopa rei vaꞌe kuery, pejapyxaka ke aỹ. Pejaeꞌo haꞌe pendepyꞌa vai ke, mbaꞌeta penembojexavaiarã ou.1 Timóteo 6.9, 10

Najoineɡ̶eco niɡ̶inoa liicotediNatigide, akaamitiwaji anakaami liicotedi, atacolitece niɡ̶inoa yotaɡ̶a! Anoeni, codaa macaagetibecetiwaji leeɡ̶otedi ɡ̶adawikodico anenagi niɡ̶ina Aneotedoɡ̶oji nige ɡ̶adiloikatititetiwaji.

Imbateve'g̃a ti tohendu katu, ei aheOro pe, imbateva'ero pehendu katu ti nhinhi'ig̃a pe me kiro. Penahenahẽ ti pejehe'gwovo. Pekwaha po ti pe hahyheteva'ea nehẽ.

Ũn rico ag vẽsỹrénh keVãhã sóg ũn há ag to tag tó mũ sir, ũn rico ag to, ũ tỹ Jesus ki ge jãvãnh ẽn ag to, ha mẽ. Ag mỹ sóg: “ha mẽ,” he mũ. “Kygfỹ ra. Vẽsỹrénh mág han ra. Vẽnh jagtar jagy ve jé ãjag tóg ke mũ.

Imbaꞌe reta vaꞌe pegwarã nheꞌẽ(Lc 12.15-21 1 Tm 6.7-10)Peẽ, pene mbaꞌe reta reta vaꞌe kwéry, pejeapysaka porã kena xe nheꞌẽ-rehe. Ãy pene mbaꞌe reta ramo jepe pehasa asy joty arã peẽ. Upéa-rehe penhemboasy mani pejaheꞌo kena.

Boholabenyke warybe‑ò ityhy mahãdu. Mahinybenyke, bobubenyke aõhõkỹmy botỹỹnybenykreki.

Ikaꞌaranũũ kwai maꞌe ꞌgã neko tyweawamIkaꞌaranũũ kwai maꞌeramũ ki peapyaka jejeꞌeg are. Pẽẽ mũ ꞌawamũ ikaꞌaranũũ kwai maꞌeramũ futat numiamũ. Aꞌere nepeenuwi Jarejuwarete ꞌga porogyta. Aꞌeramũ nipo pẽẽ anure pejekou tywet. Pẽꞌarasiga nipo pẽ nerekou. Pejeꞌarasiga nipo pẽẽ erajaaꞌwau erajemogyau.

Me õ nêkrêx rũnh kute amidjwỳnhbit mar.(Mat 13.22; Ruk 12.15; Xim k 6.6; Ap 18.15)Me rũnhmã ne ba memã kum,—Ẽ, me anhõ nêkrêx rũnh, ba me amã arẽ. Dja apỹnh me akaprĩ djàri me awỳr bôxkumrẽx. Me akaprĩ ra:x kukãm dja ga me on muwn amra:.

Moropai eseurîma sîrîrî ipîkkukon pîꞌ. Eseurîma etapaiꞌnîkon. Aweꞌtarumaꞌtîkon kupî sîrîrî. Mîrîrî yeꞌnen akaruntî, entaimepîꞌtî teesewankonoꞌmai.

'Ũp-texop xexka pu hãm'ãktux'Ãp-texop, 'ũg'ãpax nõmhã: 'Ãpota punethok putup, 'ãxũy tu'.

Ibubut adeayũ, eya'õpicũg̃cũg̃ cuy epesop wa'õ kay. G̃asũ eybubut ade. G̃uyjom pit ka'ũma kug̃ epesop. Ipiatpi'ajojom ã epesop. Imẽnpuye epeyewãwã juy. Wawa juy epesop.

Takꞌëp ma näng do tamaherꞌoot do ky nꞌaa hahỹỹhBë maa newë, takꞌëp ma näng doo! Bë aód, bë awaaw nesaa do ta jawén bë wë takajäk do hyb nꞌaa da.

Yen³kxih³te²nãu³xa² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³hain¹ki̱³jau³su²Nxa²ha¹te¹ yen³kxih³khaix1te² ĩ³nxai²na² ain³kxi²sah¹lxi³hẽ¹la². Ha³lo²a² ko̱³ton³kxi¹nx2ti³ha³ta²wa². Kãin² khãuhx3nyhah¹lxi¹nha³ta²wa². Yen³kxi³txa²yah³lxi¹nha³ta²wa². Nxe³ju³ta²nũ³a² kãin² nã̱³ni² kãin² wxa¹ni² yxah³lxi¹nha³ta²wa².

Kaxiyeharexenae Xakaisaka(1 Tim. 6.9-10)Xasemehena, xiso kaoloxerenae! Xakawihena, xitiyahena xaheta maniya iniyalahare xiyomokaka kakoa.

Tiagoa binava'isohiki ida ija'ari kanahinakarahokiHari. Ija'ari vakanahinakarahoki maina hadani va'ora vara oni'ara. Mitha vani'a bana hida oathi: Vaasara bana! Vabarariaria bana jaboni afojora! Avava'ini-ra rogo ani'aki bana ida namithaki kaimoni avakadiania.

Sinamyrẽtsa soho motsasoko.O sinamyrẽtsa wabytaha! Abaka ahanamy zuba. Iwaze hi sinini tsimykaranaha. Iwatsahi tsimopuziukunaha. Kadi tsimykaranaha!

— Eiweꞌeg wo o hekat rakaria. Eiweꞌeg wo o woꞌopoꞌoro i poꞌoro i teꞌen neꞌi haria pupi e Tupana. Koitywy yt pya hin i eiwoꞌokakꞌi hamuat hap eꞌat e Tupana. Yt pya hin i kynkynꞌeiꞌe hap eꞌat ehepiat hoꞌopot hap wuatꞌi eꞌat piat hamuat e katupono eiwemoekat kahato miitꞌin maꞌat hap kaipyi e Tupana.

Kixoku váherexea itúkeovo ne iríkuKó'oyene yakámokenonu, itínoe iríku. Íyeanoe, epó'oxo ikétivexa iséneuke ne kêkumo vo'ókuke ne váhere koekúti simópitinoemo.

Pehé kɨorã́re wa'aátehere werê yuuse niî'Pehé kɨorã́, yɨ'ɨ̂ uúkũsere tɨ'oyá. Mɨsâ pũûro pi'etírãsa'. Teeré wãkûrã, bɨhâ weti yuuya.

Anyapan cäniyücunätamSumäta uyalipäcuy cäniyücuna: ñacayniquicuna śhamunanpïta wa'apäcuy, awćhupäcuy.

Ĩsibro pese norĩ ãma, Wamama nhimihâzém na rowasu'uAsimarĩ ahâ na 're aihâimana za'ra wa'aba mono norĩ, ma'ãpé ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Niwapsi te za robzei'õ hã 're ĩsépata za'ra wa'aba mo. Taha wa, ĩwana ré te za asina 're ai'ry'ry sirõmo aba mo.


Omõkomorykõ mã tã pitiko rokẽ mana. Oupõkõ mã tã pitiko rokẽ mã roropa. Ouponỹpyrykõme exĩko mana, nuko panõ a tonahse exiryke.

Tĩrtũm noo mã mẽ akàxpore te ra mẽ apê hapêx par pyràk. Te ra mẽ anhỹ kamã mẽ ate amnhĩ tomnuj xwỳnh ã kutã akrĩ pyràk.

Hĩtii paiakapeka. Kapite nikapekari himãka.

Toenzepa tâlâ matomo modo âdyempa itaynly, iwânzewâdyly, xuhurozewâdyly warâ. Itymo owogonromo tâwâenseim tuonroam âdâhowâdyly.

Penemetarer upaw putar pewi nehe. Pemaꞌe penemiꞌu ipuga putar nehe no. Ykyzu uꞌu putar pekamir pewi wà nehe no.

Mbaꞌemo pereko vaꞌe ma huꞌũmba ꞌrã, vixo hoꞌupa ꞌrã pendeao,

Niɡ̶inoa ɡ̶aniliicaɡ̶ajetecidi ja neladi. Ipilaɡ̶awaana ja yelio ɡ̶adowoodi libinienaɡ̶a.

Pembatera po ti iju tehe nehẽ. Mbatagwaruhua po ti o'u pepikatua nehẽ.

Ãjag tỹ nén ũ vỹ vag kãn ke mũ. Ãjag kur sĩnvĩ ẽn vỹ tãryj kãn ke mũ gé, ti ga tỹ kon kỹ.

Pene mbaꞌekwe itujupa-ma vaꞌerã. Pende ao porãgwe osoropa vaꞌekwe raso hoꞌu-ma vaꞌerã. Ndahyvera porãvéi-ma pene mbaꞌekwe.

Aõmydỹỹnana wiwihikỹ rabinamy rỹire. Atyywityhy isibrey tysini riròre.

Pẽkaraemã nipo iꞌmuꞌmuga etee iꞌwau. Pẽnaitya nipo kupiꞌia tee iꞌwaupap.

Mỳkam? Bir, dja me anhõ nêkrêx rax arỳm me abê rerekre ne. Te me anhõ kubẽkà mex nhym kàpotire arỳm prĩne me abê apôk ne.

Maasa pra ayemannekon eꞌtîꞌka pe man. Aponkon yaku oꞌmaꞌkonya pe man.

'Õg tayũmak kunox, ha' kut te 'ãxax kunoxyãhã'.

Eybubut oiorog̃- -teibog̃at. Ixiwa'abĩĩt eydoti o'jo'o'o- -idip cĩcãat.

Karejã däk bë ma. Kamera rejã däk bë saroor.

Yen³kxih³yah³lxin¹kxa² khon³kxi¹nx2ti³ha³ta²wa². Wxa²wã²lai²li² wã̱³sa³ti³hũ̱³te²a² ĩ³kho³kxi¹nx2ti³ha³ta²wa².

Xixiyeharenae mololota, ximanae waiyexenae kirakaharesenae sesekasekoaita.

Ihimiki bana ida avakadinahina kaidivaki. Va'ba'ba binakavithimaki bana ida avakadimakari kaidivaki jaboni.

Ahanamy atsoko mohokda. Ahanamy tsipokzitsarẽna ka mobibiba. Wazazatsa ahasuk piokbaiknaha.

Mekewat eꞌat pe ti aru eimisoknug ni hokpyp neꞌi raꞌyn topyhuꞌat e Tupana. Ehesokpe sok koꞌi nupiꞌa yat no raꞌyn topyhuꞌat yne yne aru e Tupana.

Enepone êno apeínopitinoe, pihínotine ákoyeane aúnati. Enepone êno ípevo yúnaheixone, níkoheane kálihunoe hó'openo.

Mɨsâ pehé kɨomí'ke boâ wa'ârosa'. Mɨsâ kɨosé su'tiré butuâ yeêrãsama.

Canan cäniquicunapis ismüśhañam. Müdanayquipis puyup camacäśhañam.

Asimarĩ za'ra wa'wa hã te za aiwi 're si'utõrĩ za'ra wa'wa. Duré ai'uzazé ĩwẽ hã te za ĩhâ tetere hã te te aiwi 're hâzapu'u za'ra wa'wa.


Otinerũkõ emero kuenitãko mana. Moro eneryke tyya xine ynara ãko imehnõ mana opoko xine, “To, osepyno rokẽ moxiã nah, omomỹke rukukuh ipunaka toh nae,” ãko toh mana opoko xine. Mame apoto nyahkahpyry sã samũ ãko matose oetuarimarykohtao. Seromaroro mõkomo tapoise oya xine ãpiakasasaka awahtao xine, yrome, “Ixihpyryme mase ya,” ãko mã Ritonõpo oya xine.

Mẽ ate mẽ akukrêx nẽ mẽ akàxpore ho apikuprõnh rũnh tã ka htem mẽ akwỳjê pê ho anhõxỳ ho ri apa. Mỳrapê koja nhỹrmã tanhmã mẽ apê amnhĩ to nẽ omnu pa ka mẽ ho apikuprõnh rax kaprỳ. Hãmri nẽ mẽ ate amnhĩ tomnuj mỳrapê Tĩrtũm mẽ Kra wa kuri atĩr tũm nẽ apa ho apa hkêt nẽ. Ãm kuwy kamã mẽ amnhĩ xà htỳx kamã ajamak rãhã ho ri apa.

Hinakiti oro kamakori, pirata kamakori pakini oereẽkatapeka. Ikara oerekari hĩkamakiti !apakata. Hĩtii xipokini atoko, hĩte apaka xipokako. Apiata himisiritiko. Maxikatiĩka hãpotiitari hĩtii, kotxi itixi xipokini õti apokanapanoka.

Âdinherurumo, âsejiguymo ourugueto warâ mâenkanâdybymo tohozeleba idylylâ ise xutuen-hoim âdy pebaom modo mârâgue mâenmawyadâbyra matomobyry. Xypyry etaji kehoem mawânrâ âdinherurumo, âsejiguymo warâ idâtyguyimbyryem mawylymo âmaemoem lelâ. Awylygue ise peto nhâtânry amaym mâsenagazedylymo.

Heta teteaꞌu temetarer tàtà maꞌe peme. Penemetarer hepuxipuxi putar nehe. Teko wexak putar hepuxipuxi kwer wà nehe. Pepyhyk temetarer teteaꞌu pe, hereko ꞌymar wanuwi pe, iꞌi putar peme wà nehe, taꞌe wexak putar hepuxipuxi kwer wà nehe xe. Ximunyk tata kaꞌa kyr rehe zane, hapy pà zane. Nezewegatete Tupàn uzepyk putar penehe aꞌe nehe, tata ài aꞌe nehe, taꞌe peputar temetarer teteaꞌu pe xe.

haꞌe ouro, prata pereko vaꞌe voi opa ꞌrã ikyꞌapa vy. Ikyꞌakue pavẽ oexa vy oikuaa ꞌrã napeneꞌaranduia. Haꞌe nunga ma tata rami ꞌrã ombovaipa penderoꞌo. Opaa ára py teĩ penembaꞌe rei-reirã rive pemonoꞌõ.

Ǥanibeexo codaa me ɡ̶anioolo ja digowi. Odaa niɡ̶ica ligowiiɡ̶a ikee makaami nilaagetedipi. Niɡ̶ini ligowiiɡ̶a micataɡ̶a daɡ̶a yelio ɡ̶adoolatedi, liciagi noledi me yalegi, odaa ja yaaɡ̶adi ɡ̶adolaadi. Igaataɡ̶a niɡ̶inoa nokododi matecoɡ̶oteeni ɡ̶aniliicaɡ̶ajetecidi joɡ̶owidijedi nokododi niɡ̶ina iiɡ̶o.

Peapoa po ti opororororo upa nehẽ ourova'ea pratava'ea pavẽi. Ipororogag̃wama repiagame po ti Tupana'ga ei pe me nehẽ: “Pepotaheteuhu pe itambere'ia ipyhyga novĩa. Emo pe ndapepokogi ojipe'g̃a a'ea pyvõ,” e po ti ga nehẽ. “Kiro momina pe hugwi a'ero,” e po ti ga nehẽ. Ipororoga ojigwarai mbatera rehe jipi. Na jitehe po ti penemimbotaruhua ojigwarai pe ndehe nehẽ. Ehepia te tata ojigwarai ahera'oa rehe ahe mbokairame. Na jitehe po ti penemimbotaruhua ojigwarai pe ndehe nehẽ. A'ereki pe pemono'õteheuhu mbatera kiro mbapava koty.

Kỹ ãjag jãnkamy vỹ vẽso jãgfanh ke mũ. Ãjag tỹ ũn jagãgtãn vãnh ja tugrĩn tóg vẽso jãgfanh ke mũ. Tag ve kỹ vẽnh kar vỹ ãjag jykre kórég venh ke mũ. Kỹ ãjag tóg to jagtar ke mũ, kỹ tóg pĩ tỹ ẽg pũn ri ke nĩ, ãjag jagtar ke ti, ãjag vẽsỹrénh ke ti. Ãjag hã ne tóg ãjag tỹ nén ũ génh mágꞌ, ẽg tỹ kãnhmar kurã tỹ ẽgno tá krỹg he mũ (hã) ra, Topẽ tỹ ẽg jykre tugnỹm ke kurã ẽn tá.

Pene mbaꞌe hepy vaꞌe pende ouro, pende plata ave havẽmba-ma vaꞌerã. Pereko rei-ma pene mbaꞌe reta. Ndovalevéi-ma pene mbaꞌe. “Ombaꞌe reta-rehe hakateꞌỹ rei nipo raꞌe. Ndovaléi voi” heꞌi arã pende-rehe pende rexaháry. “Omonoꞌõ noꞌõ rei nipo ombaꞌe reta gwekoha porãrã moꞌã hagwã raꞌe ojéupe gwarã. Hakateꞌỹ teꞌỹ rei nipo raꞌe” heꞌi vaꞌerã pene mombeꞌu-vy. Pene rembiapo vai-gwi, tata-py okái vaꞌe-rami erehasa asy vaꞌerã. Pemonoꞌõ rei peẽ-my gwarã. Nhandejáry ae ohexa tee voi. “Ivai eterei ne rembiapokwe” heꞌi vaꞌerã peẽ-my.

Aorotỹrỹrỹreny awomatiurareny raruxinyra tabededỹỹnana riõnonyrerimy. Anieru susudỹỹna awobiredỹỹnamy kiditỹnynykre. Iwese dee heòty risõmyhỹre wese, kia sudỹỹ anasõmyhỹkre. Aõna aõna sõwemy ixidee tebutunymahãte kia atxukonana‑ò.

Pẽkaꞌaranũũ ywopeꞌia nipo weposipopopawamũ etee ꞌupa. Aꞌeramũ nipo Janeruwarete ꞌga wowase ae majatykaaw ipe, tekotee ꞌgã ꞌjau pẽ nupe: “Esak ikaꞌaranũũ kwai maꞌe ꞌgã. Ikaꞌaranũũ kwai agawewi ꞌgã ꞌã jepi. Aꞌetea ꞌgã ꞌã akateꞌem ajaupe jepi. Nomonoiꞌi futari ꞌgã ape ꞌgã nupe. Weposipopopawamũ etee futat ꞌupa. Aꞌeramũ iꞌmuꞌmuga etee futat iꞌwaupap tuwamũ”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe. Sãꞌã mirurua aeroꞌo motoꞌoma ae mojeroꞌwua. Nan tee futat nipo pẽẽ ikaꞌaranũũ kwai maꞌeferamũ. Pẽkaꞌaranũũ ꞌmuꞌmugera pẽnakateꞌemawera resaukari. Aꞌeramũ nipo Janeruwarete ꞌga pẽ nerekou tywet ee.

Dja prĩne me abê anhõ mỳjja 'ôk ne me abê amijo ajkẽ. Me anhõ kẽn karỳrmẽ anhõ kryt jaka dja prĩne me abê punure. Nhym me kunĩ arỳm me anhõ mỳjja punu pumũn me ajã abenmã kum, “Be, omũ. Djãm tãmwã mex got”? ane. Nhym kam Metĩndjwỳnh arỳm me amã ajaxwe pãnh jarẽ ga me atokry:. Atokry kute mrãmri ne kuwy'ã me xêtkam me tokry pyràk. Be, mỳj kadjy ne ga me amim anhõ nêkrêx rũnho atom nhym kumex? Djãm we me aje amijo rũnhmã? Kati. Me kute aminhinomã amimẽnh djà nhõ akatikam dja Metĩndjwỳnh me amã ajaxwe pãnh jarẽ ga me atokry:.

Ayemannekon ouro pe, prata pe tîweꞌsen karawa pe man. Mîrîrî ayemannekon karawasaꞌ eraꞌmayaꞌnîkon ya, aweꞌtîꞌkakon kupî epuꞌtîyaꞌnîkon. Akaraukon kupî sîrîrî tîweꞌtarumaꞌtîi. Ayemannekon eꞌtîꞌka kupî sîrîrî moropai amîrîꞌnîkon nîrî eꞌtîꞌka kupî sîrîrî. Tuꞌke ayemannekon konekayaꞌnîkon, Cristo iiꞌtoꞌ weiyu aminke pra tîîse.

'Õg tayũmak kutut te yãy koxyõy, 'ãxupkũmĩy hah, ha tikmũ'ũn te' pẽnãhã', tu 'ãkummuk 'ãktux putup, 'ãxop te tayũmak punethok pop, tu yãy tu' xex.

Yoptite opop kuy soat tag̃ eyedinheiro dag̃- -isurũg̃at tag̃. Eyeouro dag̃ tak yoptite opop. Te'e ma eyju ikug̃. Yoptiteat cocom pima warara'acat je'e:— Tacup ma poro teku osunuy — i. — Teku jebubut o'g̃uwaje jemucokcok am acã — i je'e ip. — Ajo xe'e o'g̃ũm tadaybotbocayũ be? Ka'ũma ma — i je'e ip.Daxa be wuymupikupikap puxim ipiat epesupi'ajojo. Eybubut muwajeje'uk epesop. G̃asũ bit Deus je'e eywebe:— Ikẽrẽat kug̃ eyju oxe — i.

Hetõd däk bë wë hanäng do kꞌããts tëg gabarëëh doo, kꞌããts tëg hawak doo. Ta ti hetõt do bë da taky nꞌaa tapaa hadoo Pꞌop Hagä Do matym gó.Rabaa esĩĩh do hyb nꞌaa sa ma, jããm hẽ sa hã hẽ rakarẽn rabahꞌëënh do hyb nꞌaa sa ma karejã däk. Ta tii me ramasa paawä bedoh do sa hã. Sa hã hẽ rahꞌëënh do hyb nꞌaa sa hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk doo, baad nadoo do Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa etyy da sa hã. Hetõt do bë da taju toonh, tëëg hõõ hado däk. Bë bata däk bë ma, edaa däg né hẽ paawä badäk hahỹ gawatsik doo.

A³lxi²khaix1yah³lxin¹kxa² ya³te̱¹ya³te̱n¹ki³a² ki³nã̱n³ki²sxã³ khon³kxi¹nx2ti³tu¹wa². Kwa² so¹kxi²sxã³ a̱³yah³lxi¹nhẽ³la². Kxã³nãu³a¹ Txa²wã¹sũ̱³na² oh³xan¹ko³xa² a³ka³nxi²sxã³ wxã³tãu³a¹ ĩ³yĩ¹li²nẽ³tu¹wa². Wi¹lhit1sxã³ ĩ³yĩ¹li²ta̱³nxa² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²ta̱³nxa² nxe³nẽ³tu¹wa². Jã¹nxe³yah³lxin¹tãu³a¹ yen³kxa² a³lxi²yah³lxin¹kxe³su² ha³nxe²a² wã²nhxan³kxa² yã¹nxe³sxã³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li¹nx2ti³tu¹wa², Txa²wã¹sũ̱³na²sa³. Kwẽn¹tai²na² yen³kxa² kãin² ũ³ha¹yah³lxi¹nhẽ³la².

Xixiyehare ouro prata harenae kaijikali tyaonita. Hatyo harenae ite halitinae waiya hoka xawaiyekahalakaharehena enomanaha. Hoka motya ite irikati keraita ene xiháre akereta tyaona. Exahe kafaka maniyehena enoheno xamokita xoloxa xixiyeharenae harenae.

Korikorikia binakavithima'iki bana ida avakadi'ouro, avakadijiniro hiki, ni-jahajanaki. Korikorikia binanokiaki ida avakadihojai asohiriki jaboni, jiniro-ra avanajoroni'imarinivini. Korikoriki nahina-ra nihimavini fori hiki bana ida siho avaimani-ra kanihimavini. Maakariki ida mahi Deus hahavi-ra nihimavini kamahini. A'onivani avaabononi avakanaka'aajovini hiki ida avakadijiniro.

Ahanamy mosysykbaik. Ahaokyrysaro ouro parata iwa zikarabaik, nioktsirõrõ. Ahanamy zozo tsikaha. Ustsa kytsa ahaokyrysaro niworobaik mokozonaha zeka asa hi:— O atahi tisorekrẽta, tanamy zizozoko zuba iwatahi batu iaku mynakara — mykaranaha. Jokboha kyrituk tu ahanamy mokoroba iwaze ba zinyzonaha. Izowaha, katsa izo humo sinini tsimaha. Tahanamy zuba zozo tsikykaranahaze Deus pahasininiwyky. Iwaze Deus ape my:— Ikia batu amysapy — my.

Ehekat ikahuria rakat ahyt aru yt kan hamo i raꞌyn topyhuꞌat iꞌytyk tutuꞌu yne raꞌyn hawyi e. Mekewat eꞌat ehekat ikahu miitꞌin mipugha wo raꞌyn topyhuꞌat nem neꞌi pote e. Saꞌawyꞌi imehit rakat yn ehekat maꞌato mekewat eꞌat pe iꞌytyk kahato rakano raꞌyn topyhuꞌat ikamhig saꞌag nakano raꞌyn topyhuꞌat e. — Kat pote kahu yt eweimõꞌẽ i ehekat koꞌi nimo te uruepe iꞌatuꞌe ti aru ehepe ewyriaꞌin hatek takaria. Kat pote yt ehegyiꞌat hin i uruepe nimo iꞌatuꞌe aru ehepe ihakyꞌeꞌi rakaria. — Miꞌi hawyi ehekat koꞌi iꞌytyk kaipyi ti aru taꞌatukuap meremo raꞌyn yt ehegyiꞌat hin i kahato hap e Tupana — Uiwano yn neran e haria pe. — Ehekat ahyt topyhuꞌat aru aria wato miꞌu wo e Tupana. Miꞌi hawyi eipe ekat wuk hap pe eweikupteꞌen at kaꞌap eiꞌapiheg hamuat wuatꞌi eꞌat pe e Tupana aru hatek takaria pohari haria pe.

Enepone tîketina, ôro yoko péhu yúnaheixonemaka, koati ko'ihómuyotine. Yoko énomonemo koyuhópinoe nonékuke Itukó'oviti ákoyea panápu ne itíkivo. Epó'oxo ya hunókokuke, kutí ketímo oró'oeti vekoti xapa yúku vo'ókuke. Énomonemo itukóvo yehópo yaneko káxe vo'ókuke ne êno apeínopiti yúnaheixone kó'oyene.

Niyéru, ouro mɨsâ ma'írã nɨrô'ke ɨ'tâ wihi boârosa'. Tohô wa'akã́ ĩ'yârã, mɨsâ niyéru ma'írã nɨrô'kere masî no'orosa'. Mɨsâ niyéru ma'isé marîre pekâ me'e ɨ̃hâro weeró noho mɨsâre dohórẽ'sa'. Mɨsâ niyérure ma'isé bu'iri ãpêrãre wee tamútisa'. Teé bu'iri Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre bu'îri da'rêgɨsami. Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'reátoho dɨporoakã mehô waro pahiró niyéru nɨrósa'.

Chay illayniquipis, üruyquipis ismüśhañam. Chaycunam cuntrayqui cäralpuśhunqui; cawsayniquitapis nina-yupaymi mana caśhanman lluy cutichishunqui. Amcunamari śhamü muyuncunäpälä sumä-sumä tawacälälinquipis.

Marĩ hã ate za'ra wa'wa hã, ẽtẽ'ubuzi pré oru 'manharĩ hã duré ẽtẽ'ubuzi'a prata 'manharĩ hã 're si'ubuzi za'ẽtẽ za'ra mono õ di za oto. Ta norĩ hã asima si 're ubumroi pese za'ra wa'aba mono wamhã, te za asõti na aiwaihu'u za'ra wa'aba ni. E asibrob ahâ hã asima si 're ĩsa'ẽtẽ za'ra wa'aba mono zarina, te za rowẽ hã aima 're hâimana u'âsi za'ra wa'wa. Mare di. Danhimarĩ hã unhama ro'o na, dawi 're ĩsi'utõrĩ za'ra mono ne, te za rowẽ hã aiwi ai'utõrĩ za'ra wa'wa. Rob'rãsutuzéb u romhutu nherẽ, ma tô asima si 're ĩsa'ẽtẽ za'ra wa'aba mo, rob'ubumro hã.


Yrome opoetorykõ mã okerekerematorỹko mana, zae toerohtopõpyrykõ onepehmara oexirykõke. Otupikõ poko erohketõ xity etãko mã Ritonõpo, zae pyra topehmase toto oya xine exiryke. Kapu esẽ imehxo Ritonõpo mana, sero nono esẽme roropa mana.

Na ka htem apur kãm mẽ àpênh xwỳnhjê mã amnhĩrer kêt nẽ. Nhũm mẽ tee ri amnhĩ tã mẽ ajamã hãmri nẽ mẽ atã amnhĩ to Pahi Maati Tĩrtũm xihtỳx xwỳnhta wỳr o pa nhũm mẽ atã mẽ kuma.

Himarotariko ia. Kãkiti hĩte kikioteẽ parĩkauatakasaaki, himisirienetana ninoa. Na atão hiĩkitxitana iparĩkana ĩki. Ininiã ninoa akiritari Teoso. Iuasaaki Apiananiri kaposotiireri kenakotari ninoa sãkire.

Âpimo ezay tâwanuneim modo ewanopyry ara mâempywadaymba âmaemo. Kywymâry Deus Ton-honreim olâ tâwanuneim modo saenlumo tydase.

Napemekuzar kwaw peko pe umaꞌereko maꞌe pe wà. Aꞌe rupi uzeꞌeg zemueteahy waiko penehe wà kury. Peko pe maꞌe ꞌa kwer ipoꞌo har wà, uzeꞌeg waiko Tupàn pe wà. — O Tupàn. Urezar upuraraw kar maꞌerahy waiko urewe aꞌe wà. Ezepyk wanehe nehe. Taꞌe numur kwaw uremaꞌereko awer hekuzar urewe aꞌe wà xe, iꞌi waiko Tupàn pe wà.

Maꞌẽ, ombaꞌeapo vaꞌe kuery pe napemeꞌẽi penhotỹ vaꞌekue omonoꞌõague repy, pekorepa rei rire ojapukai okuapy. Haꞌe kuery ojapukaia ma Senhor Ixondaro reta vaꞌe oendua peve onhendu.

Digawinitiwaji! Jaɡ̶aninaalenitiniwace codaa aɡ̶ediani ɡ̶adiimetedipi ane nibaaɡ̶ateloco ɡ̶adixoɡ̶otagi. Odaa Aneotedoɡ̶oji aneliodi loniciwaɡ̶a ja wajipatediogi me dinalomeɡ̶e.

Pehendu g̃anahenahema – kiroki g̃a omopẽ pekoapora pe me jipi. A'ereki pe napemondoi ikwepykava g̃a pe g̃a moandyandyita. Tupana'ga okwaha reki a'ea ipopoakaheteve'ga. Ga g̃wendu tuhẽ g̃anahenahema. A'ereki pe napemondoi g̃a pe itambere'ia g̃a poravykypavirẽ.

Ãjag camarada ag vỹ ãjag jakré tá rãnhãj mũ, hã ra ãjag tóg ag mỹ kajãm tũ nĩgtĩ. Hã ra ẽg Senhor vỹ vég tĩ. Ãjag camarada vẽsỹrénh mẽ ti (mỹr). Vẽnh kar pãꞌi vẽ (mỹr), ẽg Senhor ti, nén kar pãꞌi vẽ gé.

Pende kokwe-py ombaꞌapo vaꞌe-pe ndapepaga porãiry. Pereko asy eterei pene rembigwái-pe. Upéa pene rembiapo vaikwe-rehe haꞌe kwéry pene mombeꞌu-ma Nhandejáry-pe. “Ore rerekoha ore mbohasa asy asy” heꞌi-ma Nhandejáry-pe pende-rehe. “Onhembigwái vai ore-rehe. Omonoꞌõ ojéupe gwarã ha nomeꞌẽ moꞌãi ore rembiapo repy ore-vy” heꞌi pene mombeꞌu-vy Nhandejáry-pe. Ojeporiahuvereko uka Nhandejáry-pe pene rembigwái kwéry: “Ore repy katu ore mbohasa asyhare-pe. Embohasa asy jevy íxupe” heꞌi ave Nhandejáry-pe. Ha Nhandejáry yváy pygwa, nhande ruvixagwasu ipuꞌaka tee vaꞌe ohendu-ma upe pene rembigwái nheꞌẽ. Oiporiahuvereko-ma íxupe kwéry.

Abaderòwysydỹỹdu òwydỹỹdu aõkõ dori kai tate. Kai ixideele tebutunymahãte iribireny tawasinymahãte. Tiiboho rahinymy rirajuamyhỹreny tahe kia wysydỹỹdu mahãdu hina‑ò Deuxu roholare. Tii ruru mahãdu wedu rare.

Kaꞌaranũũa ꞌã pemonoꞌog ekoete jepi. Aꞌere ꞌã nepemepyi pejejemiayuwa ꞌgã jepi. Aꞌeramũ nipo ꞌgã pẽ momeꞌwau Jarejuwarete ꞌga upe. “Kwaiwete agawewi ꞌgã kaꞌaranũũa. Aꞌetea ꞌgã nomepyi ojeupe ore porowykyramũ ikue”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ momeꞌwau Jarejuwarete ꞌga upe, Pãjẽeteete ꞌga upe.

Ẽ, akubyn amijo tẽn amima. Ga me ajêx ne anhõ àpênhmã kum, “Dja gar inhõ bàygogo djê pa ba kam ar amã o pãnh”, anhỹro aba. Nhym me ê pa, ga me ate kam arỳm memã o pãnh kêt. Tãm dja ga me akubyn amijo tẽn ama. Djãm Metĩndjwỳnh kute me amar kêt got? Kati. Ẽ, me kute me amã ê kajgoja kum amijo akij ne kum, “Dja ga ijo angryk”, ane nhym arỳm me kuma. Metĩndjwỳnh ne me krãptĩ:o ban memã Bẽnjadjwỳr djwỳnh. Uma:kumrẽx ne arỳm me kute kum amijo àkjêrja ma.

Aꞌkî, apoitîrîtonon teesenyakaꞌmasanon anmîrikon pîꞌ yeꞌmayaꞌnîkon pra awanîkon, inkamoro yenkuꞌtîiꞌma. Toꞌ karau etaꞌpî Paapaya. Mîîkîrî Uyepotorîkon meruntî tamîꞌnawîronkon yentainon.

'A 'ãxop te 'õg kãmãnat xop pu' pago'ah, 'ũhãm'ax yãnãn tu' pago 'ohnãg, yĩy 'ãxop kummuk 'ãktux, tu Topa xe'ẽgnãg pu hãm'ãktux, ha' xupak. 'Ok 'ãxop te' xupak hok?

Teidada'uk g̃u epesop eykat pe kapikpik'ukayũ be cekapikaptei ip. Eya'õpicũg̃cũg̃ cuy epesop. Deus pe jemãmãmãm ip eywebe kapikpik'ukayũ jekapikaptei kug̃'ũm puye. Imẽnpuye eymuymuy ip Deus pe. Deus ixeyũ emãmãap cocom.— Ocekariwa ocemudadaybotbon cĩcã — i'e'em ip Deus pe. — Ipiat cuy esupi'ajoat ocekariwa be teidadam'ũm puye — i'e'em ip cebe- -Deus pe.Ixe Deus soat podi ma ya'õbacaat.

Dooh paa bë epaag hõm bä moo bok do bë joom hã. Bë maa newë da! Ta säm bë nepaag hõm do eëëj hadꞌyyt hẽ hadoo bë hã ky nꞌaa tapaa do ky nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Sahõnh hẽ Hajꞌap Doo, maa napëë wät bë wë moo bok do sa kyyh.

Nxe³yãn¹ta¹ kxãn³kxai³ kwa² wa³kon³kxi¹nx2tain¹tũ̱³ka̱³txa² wxa²hai³sxa² ĩ³lih¹kxi¹nx2tain¹tũ̱³ka̱³txa² ũ³yho³hi²hain¹yah³lxan³ta²wa². Kãin² a̱n³ta³kxi¹nx2tain¹jau³xa² ain³kxi²nha¹jxah³lxi³hẽ¹la². Te²yã¹nxe³sxã³ wxa²hai³sxai²li² ki³kan²ki² ki³ai²li² wxa²so¹si¹hain¹yah³lxin¹jau³su² kwa³na³yah³lxin¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³wxa¹nain¹na²hẽ³la². Ĩ³wxa¹nain¹jau³xai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² Txa²wã¹hxi²kan¹ta² Si³yxau³jah¹lo²si²ha²kxai³ nũ³kxũn³khaix1jah¹lo²si²ha²kxai³ nxe³jah¹la² ne³nxẽ³na² ain³kxain¹na²hẽ³la². Wain³txi³ yo³hain¹yah³lxan³ju³ta² ain³kxain¹na²hẽ³la². Jã¹nxe³yah³lxin¹ju³tai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² hxi²ki³kxai³lu² ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li¹nx2ti³tu¹wa².

Exahe maisa xabakaita halitinae imexehenere ximasenekoata. Hoka xasemehena enosexehareha! Enosexahareha xane kaoka Enore maxaexahityakahare niyaterexe nali.

Ni-va'ora avanaabosiki adani makhira avakadisiroia bada vakhaniki vakadibadani abosinia. Mitha vani'a bana ida va'ora avanaabosiravinia vakavaranina. Va'da'digariana va'ora na'damo'damovini vabodi'barahana. Deus danokia bikamitha'iki ida avakadisiroia vakabadani'ina vakadibodi'barahi athini.

Kytsa awaratok eze tarabaja ziknakaranahaze okyrysaro ty batu sibo nyny tsikaha. Wabytaha! Deus bo zahasohokonaha, ikia humo tahokanikinaha. Deus zikwyrẽnikita mysiwabyky. Atahi siharere ziwaby. Asahi awaratok eze tarabaja nikaranaha batu okyrysaro humo. Deus pe niaha:— O Deus bijoikpe ezekta inamyrẽnikita mybaze myhyriziktsokzawy humo batu okyrysaro ty mybo nyny ziky — niaha. Iwatsahi mynamybyitsa sinini tsikykaranaha. Ikiahi inamyrẽnikita humo sininiwyky hawa katsa mywatsa sinini my iwa tsimy. Ikia hi mypehakatsa my. Asahi bijoikpe ezekta, asahi mybarawy ezektsa humo niwatihi ikia zuba abazubata my niaha. Iwaze Deus tihi:

— Saꞌawyꞌi eimikoi eropat haria iꞌatupotpap kahato eiko nug hamuat pytkai maꞌato yt kat i ewetum iꞌatuepe. — Pywo ti rat mũkiꞌite aru atum eipotpap saꞌup eweiꞌe pytkai yt kat hin i ewetum iꞌatuepe. Yt ehegyiꞌat i hap kape araꞌakasa yne raꞌyn Uito e aru Tupana yt imõꞌẽ i haria pe. Iꞌatuesyꞌat kahato ehemiitꞌin e. Yt iꞌatuesokpe hin i rakaria miꞌiria. Iꞌatuehakyꞌeꞌi kahato teꞌerepotpap at kaꞌap pytkai yt kat hin i ewetum e. Saꞌawyꞌi kakꞌiꞌatuꞌe kakꞌiꞌatuꞌe ahetiat — Tupana yt urupoi i urupoꞌoro haria urukaꞌiwaria hekat rakaria iꞌatuꞌe uhepe e. Yt taꞌatumõꞌẽ hin i uruepe urupotpap hap saꞌup iꞌatuꞌe irane toꞌokakꞌi popuo uhepe ihakyꞌeꞌi rakaria e Tupana.

Enepone mani námoepo ko'itúkeinopitinoe iséne, yúnaepinovo ákoti perexânoe, énomonemakamo koyuhópi nonékuke Itukó'oviti. Epó'oxo enepone tívo'ikeovo ko'itúkeinopitinoe, itópono Itukó'oviti, enepone Vúnae éxoti koeku uhá koeti koekúti.

Mɨsâre da'rá ko'terãre keoró wapa yeétikãrã niîwɨ. Tohô weérã naâ tɨ'sâtisama. Õ'âkɨ̃hɨ niî pe'tisere masigɨ́ naâ bɨhâ wetisere ĩ'yâsami. Masîsami mɨsâ naâre keoró wapa yeéti'kere.

¡Ćhaclayquićhu lulachiculcäśhayqui nunacunäta mana pägaśhayquipi ayacuyninmari sumä munayniyu Tayta Diospa linlinmanlä ćhälun!

Aiburu na romhuri'wa norĩ hã 're pawa'âbâ za'ra wa'aba mono õ di. Õhõta te aiwapsari za'ra. Hâiwa hawi te za dawapa, amnho ubumroi'wa norĩ 're ĩsiwapsari za'ra mono zé hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, danhipai u ĩwaihu'u pe hã.


Openetarykõ poko rokẽ tytãhpopãse matose, ãtãkyemarykõ poko roropa oorypyrykõ poko. Okyno nahpãko ahno tupune toto ehtohme toto etapatohme tõsẽme. Mokaro sã matose, tymõkomoke toehse oexirykõke. Taroino etuarimãko matose apotoimo htao.

Mẽ akĩnhã mẽ kêp amrakati htã ka htem ãm ja hã mẽ omu nẽ mẽ àpênh pãnhã mẽ kãm amnhĩrer kêt nẽ amnhĩ pix kukamã ajamaxpẽr. Nẽ amã prãm xà hpix kukamã amnhĩm mẽmoj japrôr pê akĩnh o ri apa. Jao te mẽ apê môx htwỳm nhũm mẽ kot hpĩr nẽ hkrẽr mã mex ã harẽnh xwỳnhta pyràk. Mỳrapê kot kaj mẽ môxta pyrà nẽ nhỹrmã ty hãmri nẽ Tĩrtũm mẽ Kra wa kuri atĩr tũm nẽ apa ho apa hkêt nẽ.

Ĩkorapokoriti hãuakasaaki, ikinipoko aua hĩtemoni. Hiamotari ikinika hiĩto potxitakiti. Kãkiti sikari kema auĩte ito kienatxi, okiko õti manapi paĩperi inini ĩkapani.

Âdy ipa matomo lâpeba âmaemo xirâ onro anaym. Koendâ lelâ kehoem ize mawylymo, âdyam ize matomoam tâtâze lelâ âmaemo warâ. Tapirâ xyâhoem sadyzeândyly wâne myara, adyzesedylymo pyni tâkubâgueingue, tâwâenseingue warâ, âiguehomo odaji idyly ara.

Pe hemetarer katu maꞌe pe. Ko ywy rehe peneko mehe pereko ikatuahy maꞌe teteaꞌu. Peꞌu temiꞌu hekuzar katu maꞌe teteaꞌu. Teko uzuka tapiꞌak ikyra katu maꞌe aꞌe wà. Peiko tapiꞌak ikyra katu maꞌe izuka pyràm ài pe. Tupàn uzepyk putar penehe nehe.

Perekopa vaꞌekue ko yvy re, pevyꞌaa rupi rive pendekuai. Penemombaa ára py teĩ penekuraxõ py voi penhemongyra rive.

Niɡ̶ida makaamitiwaji inokoleetibige me ɡ̶adilakiitiniwace, codaa makamaɡ̶a adinocaɡ̶aneɡ̶eni me oniteloco niɡ̶ina iiɡ̶o. Jiɡ̶idaa naɡ̶akaami ajakalodipi, odaa Aneotedoɡ̶oji ja igo me ɡ̶adaaɡ̶atitetiwaji, liciagi monigodi wacali ajakalodi baanaɡ̶a icota mele monigodi moyeligo.

Avo yvya koty pe pereko pa mbatera. Penhimbohoryory pe jipi. Mbiara o'uo'u onhimongy'ravo imboha'uve'yma ojukaag̃wama. Emo oho g̃werĩ ijukahava apiavo. Na jitehe pe pemono'og̃uhũ pejive penhimimbotarimova'ea rehe pejikovo imboha'uve'yma hahyag̃wama. Emo Tupana'ga po ti imbohahyi pe me nehẽ.

Ãjag tỹ nén ve sór mũ kar ve ãjag huri, vẽjẽn mág, kur sĩnvĩ, ãjag tỹ nén to én mũ kar ẽn ti. Tag tãvĩ to ãjag tóg jykrén tĩ, ãjag tỹ ga kri mũn kỹ. Tãg gy ãjag nỹtĩgtĩ, ẽg tỹ ẽg mẽg jẽn há han tĩ ri ke, ẽg tỹ ti tãnh jé. Kakó ti nĩ, Topẽ tỹ ãjag tãnh ke ti, mỹr, ha mẽ.

Ko yvy ári peiko jave pevyꞌa pene mbaꞌe-rehe. Pejapose vaꞌe rei pejapo. Pejogwase vaꞌe pejogwa ave. Opaixagwa rei pereko yvy arigwa peiko vaꞌe. Pekaru porã porã penhemongyra rei peiko-vy. Heta rei pene rembiꞌu. Pejapose vaꞌe rei pejapo. Upéa-rehe Nhandejáry pene mondo-ta pende rereko asy hagwã-py pene rembiapo vaikwe-rehe. Maꞌe mymba vérami ijáry omongaru vaꞌe peẽ ave pene mongyra pende juka uka hagwã.

Kaiboho abeòrareny teõnonytenyteri isikile. Ixideehyyle texideysadỹỹnymyhỹte. Ibutumy aõbo adeereny wiwi ixidee temytenyte, iwese rubutxudỹỹnatxu broreni riòwenymyhỹre wese. Kai ahãte. Deuxu akanarubunykre.

ꞌAwa ywy pe pejejemogyau kwaiwete futat pẽkaꞌaranũũa. Aꞌeramũ ꞌã pẽẽ pejeporowykyaweꞌem. Pejejemifutara etee ꞌã pẽẽ iapou. Sãꞌã pẽẽ pejejeymawa mũ mokyꞌra iꞌupyramũ. Aꞌeramũ ꞌã pẽẽ imoporowykyukareꞌema. Aꞌeramũ ꞌã pẽẽ ikyꞌra re ijukau. Nan tee futat pẽẽ. Nepeporowykyi. Pejejemifutara etee ꞌã iapou. Aꞌeramũ nipo anure Janeruwarete ꞌga pẽ monoukaa mamaꞌeukwaawa rapyaw ipe pẽ nerekou tyweaete.

Me ga ne ga me prĩne amijo djuw mexo aban abixaêr tỳ:xo aba. Aje mrãmri ne mry nhĩptĩ kute ate krãn àkurbit mar nhym me kute myt tãmkam par pyràk. On dja Metĩndjwỳnh me ajaxweo pãnh ne.

Amîrîꞌnîkon koꞌmanpîtîꞌpî tarî sîrîrî non po tuꞌke ayemannekon pîꞌ, ayaꞌreꞌkon pîꞌ taatausinpai. Îꞌ ituꞌse aweꞌtoꞌkon eporîꞌpîyaꞌnîkon. Aakaiwantanîꞌsaꞌkon Paapaya awîkon kupî tanne.

'Ãxop te hãpkute'ex, tu 'ãmuk xexka punethok mĩy hãm tu', tu yãy topmãhã', nũy xok, mũnũytut top putuk 'ãxok putup, ha Topa te xa hãpkummugãp-tup 'ũyãnãn tu'.

Ijodi bima eybubut ade juk adi epesop. Eycokcog̃ cuk adi epesop soat kug̃ puye eybubut kug̃. Eybeg̃beg̃ cuk adi epesop ikuat o'o am. G̃asũ bit Deus jeymuju ipiat'ajojoap kay.

Sahõnh hẽ hanäm do jawén, ky nꞌaa gebah do jawén bë baboo bong badäk hahỹỹ hã bë baboo bong noo gó. Sahõnh hẽ bë hꞌyyb karẽn do jawén bë baboo bok. Booj yb hepuh do ji tä ji dajꞌëëp do hado däk bëëh. Takꞌëp da Pꞌop Hagä Do rejãã da bë hỹỹ kä.

Txa²wã¹ha³lo²nãu³xai²li² yxau³yah³lxin¹tãu³a² wi¹la³ yxau³khaix1yah³lxin¹tai¹ti²tu³wa². Wxa²yan³txi³nũ³a² so¹lxi³ ĩ³ka³lih³ti³ten³yah³lxi¹nhẽ¹la². Nxe³sxã³ po¹na² su²lhĩ²na¹tũ¹xã¹. Nxain¹kxai²nãn²tu̱³ ũ³yhai¹tai¹nha²kxai³ ha³nẽ³te²ju²hẽ³la². Te²yãx1nxe³kxe³hũ̱³nxe² wxa²ẽ¹nãu³ai²na² ĩ³ka²li¹nyhah¹lxin¹ju³ta² so¹lxi³ o²la³kxah¹lxi¹lxa². Nyhah¹lxi¹nha²kxai³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li¹nx2ti³kxe³nũ³su² wxã³nũh¹nx2ti³ha³ta²wa².

Ali atyo kalini kehala xisaonita, xoalini hare xisoma xaokowihena, exahe maisa xoare niyahare hoka xisomita. Xikolotya, waiye xisaonita, motya bowi okoi xaisakalati nali kakolatyaka hoka kaxaisakitere akere xisaonita.

Ni-nahina-ra avakainamo'iki araboja avahojani oadani. Avakapavakarihahavi'iki ida nahina avanofiki, avaabononi khai avani'aja kaimoni. Ija'ari igitha-ra nabasinaki binaabinivini viahania, onivani fori hija ida avakadinahina ipohiki a'onira nabasinavini.

O sinamynikitsa ikiahatsa mybarawy eze tuze ahanamyrẽtsa. Ahanamy humo ahakurẽtsa. Hawa ha humo ahakparawy zeka atsatu tsipiaksenaha. Ahadisahawy tisapyrẽna ty zuba tsizadisahakanaha. Abaka meky watu. Deus ahape:— Ikiahatsa sinini ykarawy boktsa! — my. Anabo hi pahasininiwy.

Yt ehegyiꞌat hin i eipe e aru ehepe katupono eiwemowepit hap yn ewetunug eheĩneꞌen hap turan e. Kat koꞌi kat koꞌi eimikyꞌesat ok tã eweiꞌatunug atunug kahato. Eiꞌyat wakuat pe ienuk hap yn ewetunug. Eimiꞌu ikahu kahato maꞌato eiweran eweiꞌatumoꞌok kahato. Yt kat i ewetum hesyꞌat sese rakaria pe e Tupana aru ihakyꞌeꞌi rakaria maꞌat haria pe. Aikotã saꞌawyꞌi eihũria eweiꞌatumokyt kahato awati wo iꞌatuꞌuka hamuat iꞌu hamuat hap ewy kahato eiperia tukupteꞌen ikap kahato rakaria wo e aru Tupana yt hegyiꞌat rakaria i pe. Ikap kahato rakaria wo koitywy eweikupteꞌen eihũria ewy e. Eikap ti waku kahato aria miꞌu wo pote mesup taꞌyn waku pe eweikupteꞌen kahato maꞌato uimiꞌapiheg wuanuaria wo e Tupana miꞌiria pe yt taꞌatupoi hin i taꞌatupotpap nug haria hawyi.

Koati ikelísokopovotinoe. Ako nékone yara poké'e. Poéhane yíxivo keúhepeki kéyeku yara kúveu mêum itíkovo. Yara kéyeku, kutí kénoe hó'openo kokínaeti tumúneke koépekeokono.

Mɨsâ pe'e a'ti nukúkãpɨre pehe waró kɨó'. Niî pe'tise mɨsâ ɨasére kɨó yɨ'rɨokã'sa'. Mɨsâ a'tîro weeró noho niî'. Wekɨ̂ naâ wẽheátoho dɨporore ba'â, di'í yohâsami. Kɨ̃ɨ̂ weeró noho mɨsá kẽ'ra pehé kɨosé bu'iri, bu'îri da'rê no'orãsa'.

Ćhipïsha cananpä wirayäcänümi cay pachäćhu sïbacuyalcanqui sumä alli cäniquicunawan śhun'uyquip munayllanćhu wañuyniquipä.

Ti'ai ãma te asibro hã asima si 're ĩ'ubumroi pese za'ra wa'aba mo, asima ãma 're rowẽ za'ra wa'aba mono da, asibrom na. Wa za aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. Powawẽ hã hâipese wamhã, romhuture di oto, da te ĩwĩrĩzéb u hã. Tane, romhuture di oto, 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dazu te te ĩ'aihâ za'ra wa'aba zéb u hã.


Kurãkõ myhxiropoatose. Kurãkõ metapapoatose roropa osewomara toto ahtao.

Nom ja pix kêt. Na ka htem mẽ anhõ krĩ kamã mẽ anhõ pahi mã tanhmã akwỳjê ho axêx to ho ri apa. Mẽ kot tanhmã atomnuj to hkêt tã ka mẽ kãm mẽ ho axêx rũnh nẽ. Tã koja nhỹrmã Tĩrtũm mẽ hã tanhmã mẽ ato rax kumrẽx ka mẽ rĩ amnhĩ pumu.

Hĩte iokanatapekari kãkiti erekarini ipininimoni. Hõkapekana ninoa maxikatiĩka. Ninoani kona naiatai hĩte, iuaritika hõkana ninoani.

Âdaitânry modo tunâgueze, tâwentâze warâ âmaemo, pymâ modo enanaym, xyâhomoem kulâ. Âdara âsemaguehomo peba-ro warâ, âdypeom keba awylymogue.

Pemumeꞌu muaꞌu amo wanemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe, wazuka kar pà tuwihaw wanupe. Nuzapo kwaw aꞌe ikatu ꞌym maꞌe aꞌe wà. Nuzapo kwaw ikatu ꞌym maꞌe peme wà. Pezuka kar e pe wà.

Heko porã vaꞌe kuery ma pendere haꞌe kuery nopuꞌãi teĩ pembopaga uka, haꞌe pejuka uka guive.

Odaa ja ɡ̶alaagetedipi codaa manigoti niɡ̶ijo oko anele, ane diɡ̶icata mowo ane beyagi, codaa aɡ̶ica nimaweneɡ̶egi doɡ̶odoojetetaɡ̶awa.

Pe'e pe pyryheteve'g̃a pe: “G̃a ite'varuhu,” pe'e pe penhi'mbero. A'ero pe g̃a momanoukari. G̃ahã napemovahĩ upa.

Kỹ ãjag tóg ũn jykre kuryj ag vóg kónãn tĩ gé. Ag kãgtén ãjag tóg tĩ, hã ra ag tóg ãjag kato tẽ tũ nĩgtĩ, ãjag kato vĩ tũ ag tóg nĩgtĩ gé. Jykre kórég ãjag nỹtĩ,” he sóg mũ, ũn rico ag mỹ.

Hembiapo vai eꞌỹ vaꞌe-pe “Ne rembiapo vai eterei” peje rei vaꞌekwe. Pejuka rei vaꞌekwe ave hembiapo vai eꞌỹ vaꞌe-pe. Ndaipuꞌakái mbaꞌeve ojapo hagwã pende-rehe jave pejuka íxupe.

Òbiti mahãdu teteònymahãte terubunymahãte. Tii tiu adee rexiòwynyõtyhy.

Ikaꞌaranũũ kwai maꞌeramũ pẽẽ mũ pejejajukaukaa ekoete pejejaupe. ꞌWyriara upe nipo pẽẽ ꞌgã amũ nerawau ekoete ꞌgã jeꞌẽwuꞌjaga. “Ekoay ꞌgã mamaꞌe tywera apou jee. Ejukaukat ꞌgã”, ꞌjau nipo pẽẽ ꞌwyriara upe. Aꞌeramũ nipo pẽẽ ꞌgã jukaukaa ekoete. Nuapoi agawewi nipo ꞌgã mamaꞌe tywera. Aꞌetea nipo ꞌgã ꞌgã jukaukaa ekoete. Nuerowiari tãmẽjẽ ꞌgã, “naapoi je mamaꞌe tywera” ꞌgã ꞌeramũ. Nikaꞌaranũũi wejue ꞌga. Aꞌeramũ ꞌga ojepyareꞌema.

Ga me arỳm aje me kute katàt amijo bakumrẽxmã axwe jarẽnh ne aje me par nhym me kute aminêje me abê àptàr kêtkumrẽx. Tãm dja ga me akubyn amijo tẽn ama. Nã bãm ã me nêkrêx rũnh kute Metĩndjwỳnh mar kêtkam memã ane.

Moropai morîkon pemonkonyamîꞌ wîî meꞌpoꞌpîyaꞌnîkon, awinîkîiꞌnîkon îꞌ kuꞌsaꞌ toꞌya pra tîîse. Inkamoroya îꞌ kupî eserîke pra awanîꞌpî maasa pra toꞌ yentai awanîkon.

Yã 'ãxop te' hok xop kix, ha hãpkummuk mĩy 'ohnãg, pãyã' pu'uk, 'ũhok tu', hu' xakix.

— Ikẽrẽat kug̃ eyju Deus xe — i napa ma juk adi epe'e'e ikẽrẽat kug̃'ũmat pe.Ikẽrẽat kug̃'ũmayũ aokaka'uk epesop. Ceweikek g̃u ip osodop.— Deus pit ipiat supi'ajojoat eywebe — i õn e'em jebubut kay itabucayũ be.

Baad habok do wób bë ky nꞌaa ety däk nesaa doo me, bë neboh bëëh, dooh né paawä rahejooj bä bë wë.

Nxe³kxa²yu³su² a²nũ²a² wi¹lhin¹te²a³ su²lhã³te³lhxã³ ã³ke³tũ¹kxain¹yah³lxi¹nhẽ³la². Nxain¹yah³lxin¹kxan²ti³ hai³txi³ wa³lxĩ³nha²yai¹nxa³hẽ³la².

Iniyalahare maomaneharenae xaisaka xaokita, xaijita. Hoka hatyoha atyo maisa xoare hare tyomare xikakoa.

Hari. Ija'ari vakanahina'ahapikiki, a'onira onava'isohi'ianaki ho. Va'ora avarakaraganahaki adani ija'ari hojai jahakia vakahojaiki, badani asohirikia vakabadaniriha adani. Nimania ida va'ora avanaabinivini hiki kaimoni. Ni-vakaabokaki ida avasa'ani kabodinia vaabono avakava'ijoavini.

Ikiahatsa batu wasani tsimykaranaha. Wastuhu wasani mykaranahatsa sihumo tsiksisapybyrikinaha. Wastuhu simysapyrẽtsa ziknasibakanaha, iwa tsikykaranaha. Asahi zikahabyitsa tu iwaze ikia tsiksibanaha. Iwaze Deus sinamyrẽtsa sinini ykarawy bo mysipehahik.

— Saꞌag nug haria ti eipe katupono miitꞌin wakuat kuasa haria wo eweikupteꞌen areꞌe aru ehepe e Tupana. Iꞌatuekat kyꞌewi — Eweiꞌatuꞌuka miꞌiria eweiꞌe yn esuraraꞌin me wakuap yn taꞌatunug pytkai e. Eweiꞌatuꞌuka yt kat i saꞌag iꞌatuꞌe i ehepiat pytkai e aru Tupana yt hegyiꞌat i rakaria hekat rakaria pe.

Pehúkoamaka iká'akeovo yoko koépekeokono ne kixeóvovoti xâne yahínoe ponóvoti kixoku itúkeovo, ákotihiko oxéne opósikea kotixoâti.

Mɨsâ ãpêrãre bu'îri moomíkã, naâre bu'îri da'rerí wi'ipɨ sõróokãrã niîwɨ. Naâre wẽhe dutíkãrã niîwɨ. Naâ pe'e mɨsâre “Weetíkã'ya”, niî tutuatikãrã niîwã.

Jinaman allin cacü nunacunätam cäraycul, mana cutipacü-camacta wañuyman ćhulapäculanqui.

Ni'wam norĩ hã marĩ hã te te 're 'manharĩ wasété za'ra mono õ nherẽ, ma tô a norĩ wa'wa hã taré dama 're ĩ'ru za'ra wa'aba mo, da te 're simroi mono da. Ta norĩ ma, waihu'u za'ra õ di, 're ĩsisõ'reptu za'ra mono zéb da hã.


Sẽ nase penekehpyra kuehtohkõ pokoJakorõ tomo, penekehpyra ehtoko Kuesẽkõ eraximary poko. Aepyry ropa momohnõko matose. Tupito esã mã penekehpyra tỹkyryry epery eraximary poko. Konopo oepyry eraximãko mã toto otyro ẽxihtatohpo. Imeĩpo tuãtasehxo otyro ahtao konopo oehnõko ropa mana. Konopo oepyry eraximary poko penekehpyra roropa esã mana.

Mẽ pahte Jejus kutêp amnhĩ kaxyw kãm pajamaxpẽr o papa hã mẽ pamã karõSikũn Pêtre 3.1-13E ixkwỳjaja. Koja mẽhõ tanhmã mẽ atomnuj to htã ka mẽ arĩ amnhĩ kaxyw Jejus mã ajamaxpẽr rãhã ho ri apa. Pê akupỹn hpôx xà hã arĩgro jamãr rãhã nẽ. Te pur nhõ dõn kot amnhĩ nhĩpêx pyràk. Koja hpur kãm ahkre nẽ ahkre hpa hãmri nẽ arĩ hamãr o pa nẽ kãm nojarêt kêt nẽ hã na wrỳk jamãr o pa. Jao hamakêtkati nẽ ô jamãr rãhã ho pa.

Apiananiri Kanapiriini HiãtapiniNitariakori, atxiĩti hĩtemoni !katimari Apiananiri kanapiriini, iuaritika hiãtapariko hĩpoxokoniritika, kotxi himarotapitikari ãti õti iua kanapiriini. Hĩxinikariko katakareri. Iua iãtapapikari itakare aneini, ikiena iposope inikini ĩkapani. Iãtapari ãparaã kipini itakare aneini ĩkapani. Iua imarotapitikari ikiena aneini, ininiã iãtapari.

Kydâsenagazedyly kienmaen-hoem kurutoCristo eynynâ ypemugudo, idânârâ mâsenagazedylymo emaenwâdaungâ, Kywymâry Jesus odopâdyly ara. Etaungâ. Âpa ezary sodo kopâ waunro ihuguely nhenuendyly tientâdoem. Ilâpyryem sahuanâni ihuguely nhenuendyly, tienkaunâdoem. Mârâ pyni nhekaunâguylyma tywyneim kuru, mârâgue mawânkâ ise ipynigu.

Peàro Zanezar tur àwàm nehe. Pezeꞌeg izupe neheHerywyr wà. Peàro tuwe Zanezar tur àwàm nehe. Pepytuꞌu zo hàro re nehe, aze iàrew nehe. Maꞌetymar utym maꞌeàꞌyz oho aꞌe. Wàro àmàn ikyr àwàm. Aꞌe re wàrogatu iꞌa àwàm no.

Jajapura rei eꞌỹ aguã re ijayvuaHaꞌe nunga rupi irmão kuery, Senhor ndoui teria ja pejapura rei eme. Ombaꞌeapo vaꞌe voi ojapura eꞌỹ re oarõ ꞌrã okuapy oky jypyꞌigua haꞌe opa vygua hoꞌa ramo onhotỹ vaꞌekue hiꞌa porã aguã.

Leeditibige me idinatiiɡ̶atalo ɡ̶odawikodico codaa leeditibige me jotaɡ̶aneɡ̶enaɡ̶a Aneotedoɡ̶ojiAkaami inioxoadipi, adinatiitalo ɡ̶adawikodico nigepaaɡ̶icota lanokegi Ǥoniotagodi. Digawinitiwaji! Niɡ̶ina bajendeoodi nibeotege me ili niɡ̶inoa elanigijedi nigepaaɡ̶icota limedi me yopilaɡ̶aditedio. Niɡ̶inoa lawodigijedi eliodi niwalótema, pida adoɡ̶owikomata migetaɡ̶a nipadi me nibeotege limedi ebicitedi.

Penhimomirana tiNhiirũ, kiro ji ei pe me: Penhimomiranamba ti Jesus Cristo'ga rura imboha'uva. Ehepia re ko matetỹhara'ga. Onhimomirana po ga i'apyryva imboha'uva. Omboha'u po ga amana itymame. Aerẽ po ga imondomondoi jahya. Nonhimbaekwahivi po ga a'ero. “Ikyra'javirẽ po ti horyvamo mbatera nehẽ,” e po ga.

Ẽg tỹ ẽg Senhor kãtĩg mãn jãvãnh keInh kanhkãꞌ, ẽg Senhor kãtĩg ke jãvãnh nĩ, jatun mỹ, ag jãvo. Ẽg tỹ ẽkrãn kar kỹ ẽg tóg ti mog jãvãnh tĩgtĩ, jatun mỹ. Kỹ ta tóg kri kutẽ mũ, kỹ tóg kri kutẽ mãn mũ gé sir. Kỹ vãhã ẽg tóg ti kanẽ vég mũ.

Nhande kwerái eꞌỹ reheve nhahaꞌarõ Nhandejáry-pe jaiko-vyUpe vaꞌe-gwi, xe reꞌýi kwéry, Hesu reroviaha, pende reko pyatã joty katu pekirirĩ-vy peiko pende rereko asy ramo jepe. Peiko marangatu katu pende rereko asyha-pe. Nhandejáry Hesu ou jevyha áry-rehe pehaꞌarõ katu. Ani pende kwerái teĩ haꞌarõ-vy. Kokwe-py nhanhemitỹ ramo nhahaꞌarõ vaꞌe-rami nhahaꞌarõ katu Nhandejáry-pe. Nhahaꞌarõ ama nhanhemitỹ hagwã. Oky rire katu jajaty henhói hagwã. Oky jevy ramo, nhahaꞌarõ íxupe ombohiꞌa porã hagwã. Oky hagwã nhahaꞌarõ kwaa joty.

Ixieleeledỹỹõmy tahe waseriòreboho. Inynyrỹ kanakreu. Betehe inihe. Òworudu heka taaõwi riraòmyhỹre biu bedeu.

Peapesak Jarejararete ꞌga ruraPẽẽ ꞌã jepytuna ꞌjawe jee. Pejejereko tyweramũ kasi pejepyat ne. Janeruwarete ꞌga te nipo pẽ nepyat anure. Jarejararete ꞌga jewyra ete ki peapesak pejejemogyau pejejemogekoweꞌem futat. Sãꞌã aeko jaramũ ae jemogya ko pypiara tyarũ rapesaga. Najemaꞌnẽmaꞌnẽi ꞌã ae ityarũ are.

Me kute amiwỳr Bẽnjadjwỳr djwỳnh jamãr 'irymã.Nhym be, akmere, àpnhĩre ar, gwaj baje Metĩndjwỳnh markam me kute gwaj bajo bikẽnhkam, mỳj dja gwaj amim arẽn kuma? Bir, dja gwaj amim,—Bẽnjadjwỳr djwỳnh dja bôx ba kôt dja, ane. Bẽnjadjwỳr djwỳnh bôx gwaj kôt baku'êja dja gwaj kuma. Ne kam akrànmã amiwỳr amãr 'iryn 'ã badjukanga kêt. Ga, pur kre djwỳnh kute pur kreja pumũ. Ne kam djwỳ mex jamãr 'iry:ja pumũ. Nhym kam kum ngo nhym arỳm na bixadjwỳr mex ne. Nhym kam djwỳ arỳm apôx ne 'y tỳx ne.

Uyepotorîkon Iiꞌtoꞌ Nîmîkî Pîꞌ KoꞌmannîMîrîrî yeꞌnen, uyonpayamîꞌ, eꞌtarumaꞌtîntoꞌ pîꞌ teesewankonoꞌmai pra eꞌtî. Moropai Cristo iipî nîmîꞌtî teesemiꞌtapai pra, mîî esaꞌya tînpîmîꞌpî yeperu nîmîkî warantî. Inîmîkî pîꞌ aakoꞌmamî konoꞌ renatoꞌpe, moropai inîꞌrî inîmîkîiya tînpîmîꞌpî epetatoꞌpe.

Yũmũg xuxyã nũn'ax hip'Ũkxape xop, yũmũg xuxyã pu yũmũg hip, put nũ', 'ũxuxyã xop te yãy yõg hãpxop hip, puyĩy hãpxop ta punethok nũnnã yãy pet hah, hu tex hip, xix tex ti hip.

Imẽneju eyukpiceg̃ẽm g̃u juy epesop wuykukukat Jesus ajẽmap wiwi am, okitpitpiyũ. Ixe ajẽmap wiwim cuy epesop apẽn kat iwat jekat peat'a wiwim iat puxim. Kat iwat muba'at ajẽmap wiwim. Muba'at ajẽmjẽm taida buje. Jekat'a op puje waram ajẽmjẽm. Yukpiceg̃ẽ g̃u kat iwat muba'at ajẽmap wiwi am.

Ji hꞌyy ganajëng do ky nꞌaa hahỹỹhBëëh, wakãn haa, tawꞌããts hẽ bë hꞌyy gejë hõm manä Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do pꞌaa hẽnh tabahyng do bë gada do hã. Bë hyb nꞌaa newë nyy da joom hejóm do tagada ta joom ag baad hadoo doo. Hꞌyy ganajëng doo gó tagada naëng hedoos do ta joom heduu nꞌaa.

Je³su²jah³la² wxã³ju³ta² ya³nãn³ta³ki²la²sa³ wah³nxe³ki̱³jau³su²Nxa²ha¹te¹ txa²wã³tã̱³nãu³xãi³. Ya³nãn³ta³ki²la²sa³ wah³nxe³jah³lxi³hẽ¹la². Je³su²jah³la² Txa²wã¹hxi²kan¹jah¹la² a³ka³nxi²ju³ta² ya³nãn³ta³ki²la²sa³ wah³nxe³jah³lxi³hẽ¹la². Hai³sxa² wa³kon³jah¹lo²su² ĩ²jah¹lxi³hẽ¹la². Ũ³whĩn¹ta³lun²nũ²la² wi¹la³ wen¹ju³ta² wah³nxe³kxi²ki̱³te²ju²hẽ³la². Wẽ³ha²yau³xa² ã³wa̱x3sãn²ka³tu̱³ hã²wxãn³txa³ ã³wa̱x3ta³lun²nũ²la² yain³txa²kxai³ kan¹te²ju²hẽ³la². Nxe³te²hũ̱³nxe² yain³txa² kan²kxi²ju³ta³nũ³a² wah³nxe³kxa² yã¹nxe² Je³su²jah³la² a³ka³nxi²ju³ta² wah³nxe³jah³lxi³hẽ¹la².

Heko Xatyahati, Iraexatyati XoahaHiyeta hoka maika ximaholawakahareneta xatyaha Xekohaseti haikoahaneheta kijiya, nohinaeharenae. Hiyaiya, masene waikate fehena masene hoka hatyo najikinita atyahita waha, maisa kaholawakere ekakoa. Wahehena hoka enakaira ihatita. Mokosetatere xowaka oneta ihiye, inityokatehena hoka onehitita kaiserehareta ihiye hoka.

Tiago kava'isohihi anokhomini hidaOigamina, avajahariharini kaba'i, vanokhahaha'oadaha bana ida akadika'da'di ka'oa joina kamahini. Vakava'ibodivarani bana ada siroihi abono niha ninina kidirakhajahi bononi-ra nokhavini. Mahi ipohikia binaviahanokhaki ida kidisiroi kania kidirakhajahi movani, avijavani, bononi. Binaviahanokhaki jaboni ida bahi khararina badara kama'dani viahania, badara anokhomini.

Deus bo tsimypamykysokonaha ana humo tsakubyrisorokrẽtsa.Iwaze ahakubyrisoroku ja! Sesus myziksizonaha taperyky, iwatsahi ahakubyrisorokuja. Sesus taperykykta kytsa! Ikiahatsa hi waratok tsihitsa wata tsipiperykynaha. Atahi wihara piperyky. Tapara hyritsik tapery. Hyritsik mynawõze mysiparik. Wihara mytaharaze niwatihi hyritsik nawõzo. Iwa waratok tsihitsa piperyky my, tsiakubyrisorokrẽta.

Uiwyriaꞌin waku aiperupꞌi poꞌog poꞌog watoĩneꞌen Iesui ekatup haype miitꞌin aimoweukaꞌi pytkai. Aikotã aikopiat aimikoi wahekatup hepamo hap ewy. Saꞌawyꞌi watikoi hawyi iꞌaman hap wahekatup imoẽtyt hamo. Miꞌi hawyi wahekatup i iꞌaman tuereto hap imotag hamo. Perupꞌi popuo wahekatup haat hap kape imoꞌapuhup hamuat kape. Miꞌi hap ewy waku wahekatup Iesui ut hap.

Konókoti véxea vítea vékea ûti kotíveti koekúti ákoti vaukápapu vikéneKene itínoe mbo'ínu xoko Vúnae, hákonoe kemuyá'iko iséneu vo'oku tiú'iti kéyeku, tukú koeti aúkopovope Vúnae. Kutí yákoe ko'ítuketi kavâne yane ákoyea ímaxapa kúxoixea ne ha'i nóne isáneke, kuxoíxoati ne inúxopoti úko inâ nôa, koánemaka ne hunókoku úko motovâti íteovo ne nóne.

Jesu Cristo kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátoho dɨporo wãkû tutua duti'ke niî'Akawerérã, marî wiôgɨ Jesu Cristo a'tikã́pɨ wãkû tutua tɨoya. Ni'kɨ́ otegɨ́ kɨ̃ɨ̂ otê'ke dɨkâtiri kura ko'têsami. Kɨ̃ɨ̂ otê'kere akó pehâ doke sãári kura sohâtimigɨ, ko'têsami.

Jesuspa cutimuyninta pasinsiawan alcaycuyChaynu cayaptinpis, chalapacü-masïcuna, Jesusninchic cutimunancama pasinsiawan alcaycäliy. Maynümi talpucü nuna pasinsiawan alcaycun sumä ćhaniyu talpuynin ishpinancama tamyaca caycunanta, chaynu-ari amcunapapis pasinsiayniqui caycuchun.

Wanhib'apito zô danhimi'ẽ na sô 're ĩdanhimipari za'ra mono zém na rowasu'uĨ̱sisãnawã norĩ, rowasédé hã 're hâimana mono nherẽ, te za asimi'ẽ na Wanhib'apito zô 're asimipari za'ra wa'aba mo, apâ wei morĩ õ ré. Ma'ãpé rosa'rata za'ra wa'aba, buru tede'wa na. Buru tede'wa norĩ hã te simi'ẽ na, tã zô 're simipari za'ra, a'ẽ ta'a zô, duré ĩpĩni 'rãsutuzéb zô zama. Simi'ẽ na te sô 're simipari za'ra, ropoto té te te 're ĩ'ubumro za'ra mono zéb zô, tãma sawi za'ra wa, buru nho hã.