Mame Pauru omiry etaryke tyya xine tãkye toehse toto.—Kure mase, tykase toto Ritonõpo a. Mame Pauru a ynara tykase toto,—Etako pahne jepe, tuhke juteu tõ roropa Jezu poetoryme toehse. Mokaro emero Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a omipona exiketomo. Ynara kary totase eya xine opoko, “Pauru ynara juteu tõ amorepãko juteutõkara rãnao, ‘Moeze omihpyry irumekatoko. Opoenõkõ aĩpotapihpyry onysahkara ehtoko. Atamurukõ namorepatopõpyry irumekatoko,’ ãko mana,” katopõpyry totase eya xine opoko. Morara exiryke otara ãko sytatou Jezu poetory tomo a oximõme toto oepyryhtao? Ooehtopõpyry ropa waro toehse tahtao xine oehnõko toh mana tarona. Naeroro ynara kary se ynanase oya. Asakoropane Jezu poetory tõ taro mana. Tynekarorykõ arõko mã toto Ritonõpo maro oturutoh taka tyyrypyrykõ korokatopõpyry waro imehnõ ehtohme. Mokaro maro ytoko tyyrypyrykõ korokaponanõ maro. Oximerehkapoko roropa imehnõ emero awaro ehtohme, opoko, “Ajohpe,” kara toto ehtohme, Ritonõpo nymeropohpyry Moeze a omipona oexiry waro toto ehtohme. Yrome juteutõkara Jezu poetoryme toehse ahtao, “Moeze omihpyry omipona ehtoko roropa,” kara ynanase eya xine. Ynara rokẽ ynanymeroase inenerykõme, “Joroko tõ zotỹpyry poko pyra ke ehtoko. Munu onenahpyra ke ehtoko roropa. Esenamyhpyry roropa onõpyra ehtoko. Imehnõ nohpo tõ poko pyra roropa ke ehtoko. Opyxiãkõ maro rokẽ ehtoko, enara rokene,” me ynanymeroase, tykase Tiaku eya.

Hãmri nhũm mẽ Ijaew kêt xwỳnh kwỳjaja kot Jejus kôt amnhĩ xunhwỳr ã mẽ harẽnh ma nẽ mẽ ỹ hã hkĩnh nẽ mẽ hã Tĩrtũm mã mex o mex ã harẽ. Hãmri nẽ Pawre mã kãm:—Nà na pa prem ra mẽ harẽnh ma. Hãmri nẽ mẽ kãm kagà nhĩpêx nẽ mẽmoj tã mẽ kãm karõ nẽ mẽ hwỳr kumẽ. Mẽ kot omunh nẽ kamã harẽnh nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx o pa kaxyw. Na pa prem kagàja kamã mẽ kot sãnti nhõ hkur nê mẽ hkurê. Nẽ mry kamrô hkur nê mẽ hkurê. Nẽ mẽmo mry hpar nẽ hkamrô runh kêt rãhã hkur nê mẽ hkurê. Nẽ mẽ kot amnhĩ prõ pix tãnopxar kaxyw mẽ kãm hã karõ. Nẽ mẽnijaja kot amnhĩ mjên pix tãnopxar kaxyw mẽ kãm hã karõ. Nẽ nhãm mẽ kot axpẽn to amnhĩkati nê mẽ hkurê.Ã na pa prem ja hã kagà nẽ mẽ hwỳr mẽnh anẽ. Jakamã e mẽ inhma. Na ra mẽ pahpê Ijaew kwỳjaja ohtô rax kumrẽx nẽ mẽ pahpyrà nẽ Jejus kôt amnhĩ xunhwỳ. Mãn ka pre mẽ harẽnh ma. Na htem Jejus kôt amnhĩ nhĩpêx o pa jao mããnẽn Tĩrtũm nhỹ hã Mojes kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx mex o pa. Tã nhỹri mẽ kot tanhmã ato hêx to hã ajarẽnh ma. Na ka xep hte Ijaew kêt xwỳnhjê nhõ krĩ kamã pôj hãmri nẽ mẽ õ krĩ kamã Ijaew kwỳjê pumu nẽ mẽmoj nê tanhmã mẽ kãm akapẽr to ho ri apa. Nom Ijaew kêt xwỳnhjê mã ka xep hte ã mẽmoj nê akapẽr anhỹr kêt nẽ. Ãm Ijaew mã pix mã ka xep hte mẽ kot finat Mojes kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx nê mẽ hkurê ho ri apa. Nẽ mẽ panhĩgêt kot amnhĩ nhĩpêx kuhpa hã mẽ kot mẽ hkra my kwrỳt kà jakàr nê ka xep hte mẽ hkurê ho ri apa. Nẽ mẽ kot mẽ panhĩgêt kôt amnhĩ nhĩpêx nê ka xep hte mããnẽn mẽ hkurê ho ri apa. Mẽ kêp Ijaew tã ka xep pre hte ã mẽmoj nê mẽ hkurê anhỹr ho ri apa. Na prem jar ã Ijaewjê mã ato hêx o pa anẽ nhũm mẽ kuma nẽ mẽ hkôt hamaxpẽr kurê kumrẽx. Jao ra ate mẽ pahpê Ijaew kot amnhĩ nhĩpêx kôt amnhĩ nhĩpêx kêt ã akamnhĩx.—Tã ra mẽ kot apôx ã ajarẽnh mar jakamã tanhmã kot kaj we mẽ kãm amnhĩ tã axàprãr to? Nẽ tanhmã kot kaj we mẽ noo mã amnhĩ nhĩpêx to kê mẽ arĩ mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx kôt ate amnhĩ nhĩpêx o apa hã apumu? E na pa mẽ ra ijamaxpẽr. Kot ka ã amnhĩ nhĩpêx anẽ. Na ra jar mẽ pahkwỳjaja kêp kwat nẽ Tĩrtũm mã tanhmã amnhĩ jarẽnh to jatur xàm mẽnh kaxyw amnhĩ krã hkênh mã. Jakamã e kêr ka ma mẽ hkôt tẽ nẽ mẽ uràk nẽ amnhĩ krã hkênh nẽ kam nẽ mẽ ate amnhĩ krã kênhta pãnhã amnhĩre. Kot kaj ã mẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx anẽ hãmri nhũm mẽ pahkwỳjaja arĩ mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx o ate amnhĩ nhĩpêx o apa hã apumu nẽ mẽ kot ato hêx ã apumunh kurê kumrẽx. Nẽ arĩ ate finat Mojes kapẽr kôt amnhĩ nhĩpêx o ri apa hã apumu. Anẽ.

Ikara ikenakotakana atoko, ninoa txari:—Peerekari Apiananiri —itxana.Eereka itxarina Paoro:—Aĩtari, pimarotari kaiãopokori Xoteoakori auikiniri Xesosi sãkire. Ninoa auikari Moisesini oerekakiti sãkiretxiti apaka.

Tindatuo, idânârâ iomazewânmo. Aituo ani aguelymo:— Koendonro, ton-honreim warâ Deus — kelymo.Aituo ani Pauloram aguelymo:— Idakâ, xina ipemugu âmâ Cristo eynynâ. Tutuzelâ âmâ, agui judeu modo Jesus tâinwânse awyly. Enanajimo, koendonro kuru Moisés inweniby einwândyly, tâwâlâ lelâlâ wâne Jesus eynynonroem awylymo.

Izeꞌeg henu mehe aꞌe pe har paw rupi katete uzeꞌegatu Tupàn rehe aꞌe wà. Naꞌe iꞌi Pawru pe wà. — Erexak katu urereta haw iko ne, urerykyꞌyr. Zutew teteaꞌu wiko uzeruzar maꞌe romo aꞌe wà kury. Weruzar tuwe Moizez zeꞌeg waiko wà no.

Haꞌe nunga haꞌe kuery oendu vy oguerovyꞌa okuapy Nhanderuete. Haꞌe gui ma Paulo pe aipoeꞌi:— Haꞌe rami avi irmão, apy rexa nhiꞌã heta ikuai judeu kuery regua ojerovia vaꞌe. Haꞌe vaꞌe kuery haꞌe javi ma lei re oĩa rami anho ikuai.

Noɡ̶owajipatalo niɡ̶ijoa lotaɡ̶a Paulo, odaa joɡ̶odoɡ̶etetibigimece Aneotedoɡ̶oji. Codaa modita, “Ǥonioxoa, akamaɡ̶akaami anati mowidi miilitedi judeutedi baanoɡ̶onakato Ǥoniotagodi. Codaa eliodi moyemaa moyiwaɡ̶adi lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés. Codaa odibodicetibige maniiɡ̶axinitiniwace judeutedi ane liɡ̶eladi miditaɡ̶a ane daɡ̶a judeutedi mone eni me daɡ̶adiaa leeditibige moyotete lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés. Eledi odibodicetibige maniiɡ̶axinitiniwace niɡ̶ijo judeutedi me doɡ̶oyakagidi nigaanigawaanigi ane ɡ̶odakatigi, codaa me daɡ̶adiaaɡ̶odioteci eletidi lakataɡ̶a ɡ̶odoiigi judeutedi. Ajawienatakanaɡ̶a niɡ̶ina judeutedi aninatigi digoina anonakato Ǥoniotagodi icota me nibodicaɡ̶a naɡ̶anoo, odaa ja dinatecoɡ̶otee. Odaa ida moko, amiini ica anejinaɡ̶a? Natigide awii niɡ̶ida anejinaɡ̶ataɡ̶awa. Etinoa cwaatolo ɡ̶oneleegiwadi ane ɡ̶onioxoadipi anowo ligegitege Aneotedoɡ̶oji modiniomaɡ̶aditema, ane ɡ̶odakatigi. Odaa emii mijotaɡ̶a, adinawanaɡ̶atitege adiniwileci, odaaɡ̶edianiteda laakataka amaleeɡ̶aɡ̶oyakadi moyapitaɡ̶adi lacilo, amanagawini inatawece oko oyowooɡ̶odi me deɡ̶ewi me iiɡ̶axini niɡ̶ina oko me daɡ̶adiaaɡ̶odioteci ɡ̶odakataɡ̶a. Pida amaleeɡ̶aɡ̶a onadi maleeɡ̶eemiteetigi lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés. Pida niɡ̶ijo ane daɡ̶a judeutedi anonakato Ǥoniotagodi, jiwakateenaɡ̶atibige ɡ̶odidie notaɡ̶anaɡ̶axi me jeloɡ̶otaɡ̶atiogi ane ɡ̶odowoogo. Jajoinaɡ̶atece me doɡ̶oyeligo niweenigi niɡ̶ina eledi oko anoilokotajeta niwigo, migetaɡ̶a lawodi eijeeɡ̶agi, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a okanicodaaɡ̶ica eijeeɡ̶agi anoiɡ̶iwoola. Eleditace me daɡ̶a noomatewa ane daɡ̶a lodawa.”

Henduvame Paulo'ga nhi'ig̃a ko g̃a Tupana'ga mbohetei a'ero. Aerẽ g̃a ei Paulo'ga pe:—Oreirũ, ehepia judeus'g̃a kiro. He'yjuhu hete ko g̃a jikogi Jesus'ga rehe milhares. Moisésva'ea remimbo'eagwera rehe g̃a ndekohetei reki tihendu katu pa ti hamo javo, ei g̃a Paulo'ga pe. Igwete ojipe'g̃a mbero nde mombe'gwovo g̃a pe, ei g̃a. “Paulo'ga ko ombo'e te'varuhu judeus'g̃a nhaporemo – kiroki g̃a u judeus'g̃arũive'g̃a pyteri pe,” ei g̃a. “Paulo'ga e'i g̃a pe: ‘Pepohi ti Moisésva'ea remimbo'eagwera hugwi,’ ei Paulo'ga g̃a pe,” ei g̃a heikwehe. “‘Tapekytia'javi ti peja'yra'g̃a nakwanha pi'ria,’ ei ga,” ei g̃a. “‘Tapekoa'javi ti nhanderamonhava'ea nhi'ig̃agwera rehe,’ ei Paulo'ga g̃a pe,” ei g̃a heikwehe. Nahã g̃a mbero reki nde mombe'gwovo g̃a pe, ei g̃a imombe'gwovo Paulo'ga pe. —Marã po ti a'ero nehẽ? ei g̃a Paulo'ga pe. Okwaha po ti g̃a nderura avo nehẽ. Nahã po ti nde rekoi a'ero nehẽ, ei g̃a. Quatrove'g̃a oko ore pyri kiro. Ymya'i g̃a ei Tupana'ga pe: “Nahanahã po ti ore rekoi nehẽ,” ei g̃a ga pe. Kiro g̃a ndekoi tuhẽ a'ero g̃wembi'eagwera rupi katu, ei g̃a Paulo'ga pe. Eroho ti quatrove'g̃a nhandejatykahavuhua pype a'ero. Ejipyhei ti pevo g̃a pavẽi nahã ti xanhimombyry Tupana'ga pe javo, ei g̃a. Aerẽ ti epyhy mbiara quatrove'g̃a ndepyga eitambere'ia pyvõ. A'ea po ti g̃a ikwava'eg̃ukari Tupana'ga pe nehẽ. A'ero po ti g̃a nhiapinukari nehẽ, ei g̃a Paulo'ga pe. Judeus'g̃a po ti nde repia pevo nehẽ. A'ero po ti g̃a epavi nehẽ: “Nomombe'ukatui reki g̃a Paulo'ga nhande ve. Oko katu tuhẽ reki ga Moisésva'ea remimbo'eagwera rupi okovo,” e po ti judeus'g̃a nde ve nehẽ, ei g̃a Paulo'ga pe. —Oro judeus'g̃arũive'g̃a pe – kiroki g̃a ojiko Jesus'ga rehe – g̃a pe ore ikwatijari ikwehe, ei g̃a ga pe. Igwete ore ei g̃a pe: “Nahã po pe ndekoi hamo. Tape'ui ti g̃ambatera ikwava'eg̃ame ha'angava pe g̃wemimbohetehara pe,” oro'e ore. “Hekoa tape'ui no,” oro'e ore g̃a pe. “Mbiara tape'ui ipore'ymame hekoa jugwi,” oro'e ore. “Taperekoi ojipe'g̃a nembireko'g̃a,” oro'e ore g̃a pe ikwatija, ei g̃a Paulo'ga pe.

Ag tỹ mẽ kỹ ag tóg Topẽ mỹ vĩ há han mũ. Kỹ ag tóg Paulo mỹ: “régreꞌ,” he mũ. “Israel tỹ hẽn ri ke ag vỹ Jesus ki ge kỹ nỹtĩ, ũ tỹ mil tỹ hẽn ri ke ag. Ẽn kar tóg Moisés tỹ ẽg mỹ vẽnh jykre nĩm ja han (ka)mẽ nĩgtĩꞌ,” he ag tóg. “Hã ra ũ ag tóg ag mỹ ã to ón ja nĩgtĩ. Ã to ag tóg: “Israel kar krĩn kónãn tóg tĩ,” he tĩ. “Israel tỹ fóg mĩ mũ kar krĩn kónãn tóg tĩ, ag tỹ Moisés tỹ ẽg mỹ nén nĩm ja tovãnh jé,” he ag tóg tĩ ã to, ón kỹ. Ãjag krẽ gré junun fár kym tũg nĩ, he ã nẽji tĩ. Moisés tỹ ẽg mỹ nén nĩm ja hán mãn tũg nĩ, he ã nẽji tĩ,” he ag tóg, Paulo mỹ. “Kỹ ẽg ne han mũ haꞌ?” he ag tóg. “Ũ tỹ hẽn ri ke ag vỹ vẽnh mãn ke mũ, ag tỹ ã kãtĩg mẽn kỹ,” he ag tóg, Paulo mỹ. “Tag hã han jé ã tóg ke mũ, ha mẽ. Ũ tỹ 4 (ke) ag vỹ ki nỹtĩ ẽg mré, Topẽ mỹ promessa han mũ ag,” he ag tóg. “Ag mỹ: “inh mré nỹtĩmnĩ,” hemnĩ. Ag mré vẽnh jãnhkri han nĩ, ẽg jykre ki. Ag tỹ vẽjãrég mũ kỹ ag jo kajãm nĩ. Hã kỹ vẽnh kar tóg ã jykre ki kanhró nỹtĩ sir. Ũ ẽn ag tỹ ã to ón mũ ve jé ag tóg ke mũ, ã tỹ Moisés tỹ ẽg mỹ nén nĩm ja ẽn han kỹ,” he ag tóg mũ, Tiago ag, Paulo mỹ. “Jó ég tóg fóg ag tỹ Jesus ki ge mũ ag mỹ vẽnh rá jẽnẽ ja nĩgtĩ, kanhgág ag mỹ ke gé. Ũ tỹ Israel jykre han tũ kar to ẽg tóg jykrén, kỹ ẽg tóg ag mỹ vẽnh rá ẽn jẽnẽ ja nĩ. Ag mỹ ẽg tóg: Moisés tỹ ẽg mỹ nén nĩm ja ẽn han ke tũ ãjag nĩ, he ja nĩgtĩ. Ãjag tỹ nén han ken hã vẽ, ha mẽ: vẽnh kãggrá to festa ko tũg nĩ, retrato to festa ẽn. Nén ũ kyvénh ko tũg nĩ gé. Nén tỹ vẽsóg ki ter ja ẽn ko tũg nĩ gé. Ãjag prũ tũ fag mré nỹ tũg nĩ gé, he ja ẽg tóg nĩgtĩ ag mỹ, ũ tỹ Israel jykre han tũ ag mỹ,” he ag tóg, kófa ag, Paulo mỹ.

Inheꞌẽ ohendu ramo, omombaꞌegwasu Nhandejáry-pe hikwái. Upéi heꞌi íxupe Hesu reroviaha rerekwa vaꞌe:—Ore ko orojohu porã voi mombyry-gwi ne rembiapokwe. Ha a pygwa katu judeu kwéry vaꞌe, ojerovia vaꞌe, nde rapykwe pygwa ndojohu porãi. Ojohu porã eꞌỹha ereikwaa voi, ore ryvy. Heta eterei judeu ojerovia vaꞌe oĩ. Moisés heꞌi vaꞌekwe nhane rekorã ojapose joty voi hikwái. Ikyreꞌỹha ereikwaa voi. Ha oĩ heꞌi vaꞌe nde-rehe: “Upe Paulo heꞌi judeu kwéry-pe, judeu eꞌỹ vaꞌe paꞌũ-my oiko vaꞌe-pe: Anive pejapo Moisés heꞌi vaꞌekwe. Anive peipirekytĩ pene mitã kwimbaꞌe-pe. Anive pehendu pene ramói heꞌi vaꞌekwe, heꞌi voi ko Paulo” heꞌi íxupe moꞌã nde-rehe, heꞌi íxupe omombeꞌu-vy. —Ha koꞌánga katu ojogweroaty-ta judeu ojerovia vaꞌe gwive. Ohendu ramo eregwahẽha, ojogweroaty-ta voi. Upéixa-gwi iporã katu erejapo a-rami, heꞌi íxupe. Irundy kwimbaꞌe oĩ ore jave. Judeu reko-rupi oiko vaꞌe. Oho-tama Nhandejáry róga kakwaa-py onhemopotĩ uka hagwã Moisés heꞌi vaꞌekwe-rami. Upéi onheapiperõ uka-ta hemimombeꞌukwe-rupi omboete hagwã Nhandejáry-pe. Ha koꞌánga katu emoirũ íxupe. Haꞌe-rami enhemopotĩ ave ijave ereiko-vy. Emeꞌẽ katu íxupe pirapire onheapiperõ hagwã. Upéixa erejapo ramo, gwĩ judeu kwéry nde rexa-ta. Nde rexa ramo heꞌi-ta: “Ijapu nipo raꞌe Paulo-rehe onheꞌẽ vaꞌe” heꞌi-ta nde-rehe. “Haꞌe katu judeu kwéry reko-rupi oiko ave. Ojapo voi nhande-vy Moisés heꞌi vaꞌekwe” heꞌi-ta nde-rehe hikwái, heꞌi íxupe omombeꞌu-vy. —Ha judeu eꞌỹ vaꞌe ojerovia vaꞌe katu, are-ma voi oromondo vaꞌekwe íxupe kwéry ore kwatia nheꞌẽ: “Ani penhemongyꞌa teĩ peꞌu-vy tembiꞌu tupã raꞌanga rovagwy-py onhemoĩ vaꞌekwe. Ani peiko rei teĩ kunha kwimbaꞌe ndive. Ani peꞌu teĩ ijuka-vy ohumbiri vaꞌekwe. Ani peꞌu teĩ soꞌo hugwy reheve.” Kóa nheꞌẽ oromondo vaꞌekwe íxupe kwéry, heꞌi íxupe Hesu reroviaha rerekwa vaꞌe omombeꞌu-vy.

Kiamy roholareu, Deuxumy reàlàrenyre ibrò‑kí. Tai tahe inyõ rarybere: —Paulo, sõwemy judeu mahãdu rityhynyre. Kai teeryte, inyseriòre, ibutumy judeu mahãdu bede ywina riywinymy ratximyhỹhyy. Inyõ umy rarybere, raroimyhỹre kaki Jerusalẽ‑ki. Judeu ityhydỹỹdu mahãdu‑ò rarybere: —Paulo he Moisesi bede ywina‑ribi nohõtirosakemy tii riteònyre. Paulo rierynanyreri judeu ityhydỹỹdu mahãdu‑ò kia judeukõduy‑ki rasỹnyre mahãdu‑ò. Kia inyõ riki rarybere, Paulo uladunotyky resyna riteòdỹỹõreki riki. Tii kỹnyhe roholarenykre kaò tehemynyterimy. Tai kiamy rikiwinyrenykre. Inaubiòwa hãbu katxi rare tarade riwysynykremy. Deuxu‑ò tarybetyhy riwahinyrenyre, tai tahe tarade riwysynykremy. Kai tule makre iwesele arade riwysynykre Deuxu dohodỹỹna heto‑ò. Tahe iradereny synaòwymy biòwynykre. Tai tahe ibutumy aluukre judeu mahãdu bede ywina tetyhynymahãteki wahe. Aõ inyboho ka judeukõdu mahãdu. Ka bede ywinaõ rityhynykemy aõkõ tuu iny ratxirenyre. Kaa adeereny tuu rarybewãhãrele rityhynyrenykemy: —Ka aõma rỹsỹna ritxoo rỹsỹnamy iwahidỹỹnalemy irỹsỹõmy, tule iròdude ihãlubu iijeradỹỹõreri, uritere irỹsỹõmy, tule òta òta òraru widỹỹõmy.

Aꞌe renupawe ꞌgã ꞌjau Paulo ꞌga upe:—Aꞌjea futat ꞌã Janeruwarete ꞌga resageramũ aꞌi kũi. ꞌAga morogyta ꞌã ae muoryp aꞌi kũi— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe.—ꞌAu nanẽ kwaiwete judeu ꞌgã Jejui ꞌga rerowiari nũ. Aꞌere ꞌgã Moisesi ꞌga remikwasiarer imũ etee iapoi we ajemogyau— ꞌjau ꞌgã imomeꞌwau Paulo ꞌga upe. —Aꞌere kwe pewara ꞌgã nuri oꞌmeramũ ꞌgã nupe raiꞌi. “Paulo ꞌga oo akou kwe pewara ꞌgã judeu ꞌgã muꞌjau tyweruu akou”, ꞌjau ꞌgã ꞌua ajaupe raiꞌi— ꞌjau ꞌgã imomeꞌwau Paulo ꞌga upe. —“Pepoit Moisesi ꞌga remimuꞌefer awi”, eꞌi Paulo ꞌga awau akou ꞌgã nupe. “Pemojewag awi pejejaꞌyra”, eꞌi nanẽ ꞌga akou ꞌgã nupe nũ, ꞌjau ꞌgã ꞌua imomeꞌwau ajaupe raiꞌi. “Jarejemiapo awi pepoit”, eꞌi ꞌga akou judeu ꞌgã nupe, ꞌjau ꞌgã ꞌua ajaupe raiꞌi— ꞌjau ꞌgã imomeꞌwau Paulo ꞌga upe. —Aꞌere nipo ꞌgã ꞌau ene rut ene waẽma kwaawi raꞌe. Maran aje jane iapoi ꞌgã nupe ꞌawamũ ene rerowiarukaawamũ ꞌũ?— ꞌjau ꞌgã Paulo ꞌga upe. —Nan eapo ꞌawamũ ꞌgã nupe. ꞌAu irũpãwẽ ꞌgã nuwi, ore orojesaukat Jarejuwarete ꞌga upe ꞌjara ꞌgã. Jarejuwarete ꞌga upe ꞌgã jekatuꞌogi uꞌeawer imũ futat. Aꞌeramũ ene nanẽ ewau Jarejuwarete ꞌga mogytaaw ipe ꞌgã nupi— ꞌjau ꞌgã Paulo ꞌga upe. —Peu ene nanẽ ejekatuꞌoka Moisesi ꞌga remimuꞌeawer imũ Jarejuwarete ꞌga upe. Aꞌere ene kaꞌaranũũ monou mainana ꞌga upe, ꞌgã pinawera mepyau ꞌga upe ꞌjau. Aꞌeramũ nipo judeu ꞌgã ojomoyka ikwaapa— ꞌjau ꞌgã ꞌga upe. —“Na pa je ꞌga Moisesi ꞌga jaremuꞌeawer imũ etee futat iapoi akou raꞌe”, teꞌi ꞌgã ojomoyka ikwaapa ꞌjau. “Aꞌetea pa ꞌgã iꞌme oree raiꞌi nũ”, teꞌi ꞌgã ajaupe ꞌjau— ꞌjau ꞌgã Paulo ꞌga upe. —Judeuramũ jane iapopawi Moisesi ꞌga jaremuꞌeawer imũ. Aꞌere judeueꞌema ꞌgã nanarũi— ꞌjau ꞌgã imomeꞌwau Paulo ꞌga upe. —Ymã te ore kaꞌarana monoi ikwasiaa ꞌgã nupe ikue. “Nan tee ki peapo”, ꞌjau ore imonou ikwasiaa kaꞌaran are ꞌgã nupe ikue.—“Peꞌu kasi mairaꞌme aꞌagawa upe eroopyrera kumia ne. Wyra rya ki pemonykyt jui. Wy monykyr ire etee ki miaroꞌo peeyt iꞌwau. Peꞌu kasi wya ne. Wy monykyreꞌema nanẽ pẽẽ iꞌwaweꞌem nũ. Kũimaꞌeramũ ae ajuemireko are akoweꞌem. Kũjã nanẽ nũ. Ojomen are akoweꞌem. Omena etee futat erekou. Ae nanẽ wemirekoa etee futat erekou nũ”, ꞌjau ore ikwasiaa imonou ꞌgã nupe ikue— ꞌjau ꞌgã Paulo ꞌga upe.

Nhym ar kute ja markam arỳm Metĩndjwỳnhmã rax jarẽ. Ne kam arỳm Paurmã kum,—Be, akmere, ga, mebê idjaer kute tu amim Jeju markumrẽxja arỳm krãptĩ:ja pumũ. Me me'ã akrekam ne mebê 1.000'ã akre krãptĩkumrẽx. Ne kam me kunĩ Môjdjê kukràdjà'ã notỳ:x. 'Ã no tỳx nhym me kwỳ arỳm ajã 'êx ne memã ajarẽ. Ne memã kum, “Paur arĩk apỹnh me bajtemkôt ban mebê idjaerbê Môjdjê kukràdjà kurêo ba. Ne mã memã kum, ‘Kwãrĩk wãnh me akra my nhinhu kà rênh kêt ne kwãrĩk wãnh me bakukãmãre kukràdjà mar ne kôt amijo aba kêt’, anhỹro ba.” Nãm me kwỳ ã memã ajã 'êxo ane. Be, me kwỳ kute ajã 'êxo anhỹrkam dja me mrãmri abôx jarẽnh man arỳm akadjy akuprõ. Be, djãm aje mebê idjaerbê Môjdjê kukràdjà kurêo aba? Kati. Gadjwỳ ne aje katàt mar ne kôt ar amijo aba. Me kute katàt aje amijo abakôt amã kator kadjy dja ga ar ikabẽn man kôt amijo tẽ. Be, me babê idjaer ar amãnhkrut ne amãnhkrut arỳm Metĩndjwỳnhmã amijarẽn kum, “Bar Môjdjê kabẽn kôt amã amijo mex.” Nãm ar ã kum anen kam arỳm amijo mex. Dja ga ar kudjwa Metĩndjwỳnhmã amijo mex ne Môjdjê kukràdjà kôt ar aro'ã akrãnh kênh ne. Dja ga anen kam memã ar akrãnh kênh kunĩo pãnh. Dja mebê idjaer kute amim Jeju mar arỳm kôt apumũn ajã abenmã kum, “Be kati. Nãm me Paur'ã 'êx. Ga, me bakôt kute katàt Môjdjê kabẽn mar ne kôt amijo tẽmja pumũ”, ane. Dja me ã ajã anen arỳm akubyn akam kĩnh ne. Be, mrãmri dja gu me babê idjaerbit katàt Môjdjê kabẽn man kôt ar amijo baba. Nhym be, me bajtem kute amim Jeju mar dja me me babê idjaer kôt ar amijo ba kêt. Gwaj amrẽbê arỳm me kadjy Môjdjê kabẽn ngrêrebit'ã pi'ôk no'ôk ne memã kum, “Me kute mỳjjao metĩndjwỳnh karõ nhipêxjamã mry bĩn kwãrĩk wãnh krẽn kêt. Kwãrĩk wãnh mry kamrô krẽn kêt. Mry me kute mut djêo bĩn kwãrĩk wãnh àr ne krẽn kêt. Kwãrĩk wãnh aprõ djwỳnh kupa'ã akurẽ aba kêt. Nàr, kwãrĩk wãnh amjên djwỳnh kupa'ã akurẽ aba kêt”, ane. Gwaj ã memã ane. Kam dja me Môjdjê kabẽn ngrêre jakôtbit amijo ba. Nãm Xijagu ar ã Paurmã ane.

Mîrîrî yekare eta tîuyaꞌnîkon ya inkamoro emurukuntîꞌsan soosi esanonya taꞌpî: —Morî pe man, Paapa —taꞌpî toꞌya. Moropai taꞌpî toꞌya Paulo pîꞌ: —Morî pe eraꞌmakî maasa uyakon tarî tuꞌke ikuꞌneꞌtî yentai Judeuyamîꞌ man innape Jesus kuꞌnenan pe. Tîîse inkamoro wanî mîrîrî mîrîrî warantî siꞌma teserukon kupî toꞌya mîrîrî kureꞌne. Moisés kaaretarîya taasaꞌ yawîrî toꞌ koꞌmamî. Inkamoroya etasaꞌ îꞌ kaiꞌma Judeuyamîꞌ yenupasaꞌya tiaron pata po tîweꞌsanon, teserukon rumakatoꞌpe toꞌya kaiꞌma. Moropai toꞌ yenupasaꞌya teserukon tînmukukon mere piꞌpî pottî yaꞌtî toꞌya namai, Judeuyamîꞌ yeserukon kupî toꞌya namai. Inkamoroya innape amîrî erepansaꞌ epuꞌtî sîrîrî tarî. Mîrîrî yeꞌnen îꞌ see kupî eꞌpainon? Morî pe awanî eꞌpainon amîrîya ikupîya see warantî maasa pra tarî toꞌ man uurîꞌnîkon koreꞌta asakîrîronkon warayoꞌkon. Inkamoroya îꞌ kupî Paapa ton pe taꞌpî tîuyaꞌnîkon kupî. Mîrîrî yeꞌnen atîkî toꞌ pokonpe îꞌ taasaꞌ Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ yawîrî kupîkonpa, yairî Paapa yapurîkonpa kaiꞌma. Moropai toꞌ nîtîrî ton pe carneiroyamîꞌ yeꞌmata Paapa yapurîtoꞌpe toꞌya, moropai tîpuꞌpaikon siꞌpo yaꞌtîtoꞌpe toꞌya nîrî. Mîrîrî warantî ikupîya ya, tamîꞌnawîronkonya epuꞌtî, awinîkîi toꞌ eseurîmatoꞌ wanî seruꞌyeꞌ pe kaiꞌma. Yairî aakoꞌmamî Moisés kaaretarîya taasaꞌ yawîrî epuꞌtî toꞌya. Tîîse Judeuyamîꞌ pepîn pîꞌ innape Jesus kuꞌnenan pia kaareta yarimaꞌpî uurîꞌnîkonya. Toꞌ pîꞌ taatoꞌ see warantî: “Paaka sararuri kîsantî miaꞌ ke ikonekasaꞌ pia toꞌ nîtîrîꞌpî tînapurîkon pe. Moropai imînîrîꞌpî kîsantî. Moropai inîꞌrî iꞌmî yeꞌpî tîwaikkîꞌse iwîsaꞌ kîsantî. Moropai taꞌpî seꞌ tapairî warayoꞌkon wanî namai wîriꞌsanyamîꞌ yarakkîrî. Moropai wîriꞌsanyamîꞌ wanî namai seꞌ tapairî warayoꞌkon yarakkîrî” mîrîrî warantî Judeuyamîꞌ pepîn pîꞌ taꞌpî uurîꞌnîkonya —taꞌpî toꞌya.

Ha' xupak, tu' kuxa hittup xexka', tu Topa 'ãktux max, tu Paot pu hãm'ãktux, hu:—'Ũgnõy: Yoneo xop punethok kuxa mãm ka'ok Yeyox kopah, ha xate' yũmmũg, ha Mõyyex yõg xat'ax xohix pu' yĩpkox pip kamah, nũy mãynãg mĩy. Ha tikmũ'ũn te 'ãmũn 'ãktux, tu 'ãkupex, hu: “Paot te Yoneo xop yũmmũgã kummuk, tu nõm xop te hãmpuknõg kopa' pip pu hãmyũmmũgãhã', hu: “'Ãpu, Mõyyex yõg xat'ax nĩm, tuk-tok pit nãg xax yĩmap mep hok, tu mõnãyxop yõg hãpxopmã'ax hittap tat hok kamah,” kaxĩy. Pãyã tikmũ'ũn te koit. Putep mũn mĩy? 'Ãnũn, ha' xohix te hãmyũmmũg putup. Nãy, 'ũg'ãpax, nũy mĩy: Nũnte' pip tik te 4, nõm tik te Topa pu hãm'ãktux xex. 'Ãmõg, tu nõm tik mõgãhã', tu tik xemep'ax hã' pago, pu Yoneo yõg tikmũ'ũn xohix pẽnã', nũy 'ãyĩpkox xip Mõyyex yõg xat'ax pu' yũmmũg. Yãk mũ'ãte' puknõg xop pu tappet kax'ãmi', tu' xat, pu topa komut xop xit'ax mã hok, xix xokxop hep 'ãta mã hok, xix xokxop 'ũm mãy mũg tup-tex mã hok, xi' nõy hã' xupxpet hok. Kaxĩy.

— Ka'ũmg̃u Deus co'iat xipacat! — io'e ip, iboap co buje.G̃ebuje itabucayũ kukukayũ o'jekawẽn Paulo eju.— Xipit ma, ocekitpit — io'e ip. — Imẽnpit etaybit ade Judeuyũ itabut o'e Jesus kay iam — io'e ip. — “Jesus kay wuyetabut puje dak Moisés ekawẽn tag̃ cuy ajeku,” i'e'em pit ip — io'e ip.

Ta ti ramaa napäh bä mꞌ, rajꞌaa etsë Pꞌop Hagä Do hã. Ti mꞌ raky hadoo Paw-Ro hã:—Mahapäh né hẽ, ãã wakããn, hajõk Judah buuj babä rahꞌyy kae padëëk Jesus hã. Ti hadoo né hẽ sahõnh hẽ raky kahꞌũũm Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo da ji badꞌoo hyb nꞌaa. Raherꞌoot mä sa hã, mametëëk mä jé padꞌyyt hẽ habong do Judah buuj sa hã, Judah buuj nadoo do sa mahang habong do sa hã, Mosees kyy kerih do raky nadaheeh hyb nꞌaa. Raherꞌoot mä sa hã, dooh mꞌ makarẽn bä sa taah masuuj noo byyh ranoo ehõg hõm. Raherꞌoot mä na-ããj hẽ, maherꞌoot mä sa hã ti dooh ër badꞌoo doo da radoo bä —näk mä Tsijaag sa kyyh. Ti mꞌ raky hadoo ẽnh:—Tawꞌããts hẽ ër hyb nꞌaa newëë nyy da ër badꞌoo. Raky nꞌaa napäh da õm kaja nä doo. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ ãã herꞌoot doo da mabadꞌoo —näk mä Paw-Ro hã. —Ti abong ji meheet pé ajyy ãã mahang sa sëën hehoh doo, Pꞌop Hagä Do hã raky däng do ahëëj jëng do heen nꞌaa. Sa sii ahõm Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh. Mamoo wäd sa sii ër ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da, bë hꞌyyb bë benäm hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Tawꞌããts hẽ sa hyb nꞌaa mepaag hõm rama ejuu do panꞌaa, sa sëën rabehoh hyb nꞌaa. Tii dꞌ madoo bä, sahõnh hẽ rabahapäh da raherꞌoot do a ky nꞌaa dooh se hub tado bä. Rahapäh da maky daheeh né hẽ Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk doo. Judah buuj nadoo doo kä, ãã ma erii wät nyy da rabadꞌoo do panꞌaa. Hahỹỹ da ãã kyy kerih doo: “Tawꞌããts hẽ bë nawëh Pꞌop Hagä Do hã hꞌyy kanaꞌeeh do sa kabarii rawehꞌëëh do tä nꞌaa. Tawꞌããts hẽ bë nawëh bë masããh dab, harꞌëëng dab, bë naboh bä ta majyyw gatsëë däk doo. Bë awëë manä ta majyyw. Bë aä̃ manä bë ỹỹm nadoo do sii, bë patug nadoo do sii” —näk mä Tsijaag tób bä kata bꞌëëh do sa kyyh.

Nxa²ha¹te¹ nxe³jau³xai²na² ain³kxain¹nũ²la² ka³lih³kxi²la²nha² Txa²wã¹sũ̱³na² sa²nẽn¹kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxain¹ka³tu̱³ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Pau²lah³lãi³. Ain³kxi²sa²sĩ¹nhẽ³li¹. Nxe³ju³tai²li² ĩ²txa²sĩ¹nhẽ³li¹. Ti¹ai²li² Ju³te²a²nãu³xa² ka³lxa¹txi³ Je³su²jah³lai²na² wãn³txa² yxo²ĩ²ain¹na³li¹. Yxãn¹ta¹ Moi³se²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² sa²yxo²we¹tain¹na³li¹.

Hatyo exakaihakala semaha hoka ihalahareha Enore kakoa.Hatyaoseta nexaha Paulo hiye: — Hiyaiyehena, kahare wihinaehare judeunae tyaonaha Jesus koamaniya hoka Moisés xaotyakira xema kinatere tyaonahitaha. Exakere haiyanai semahitaha hitahi: haotyakijita judeunae hawaikoherakoa nonitata haware tyaoniterenai kasani maisa tyaonaha Moisés xaotyakira xema haokare aokaha. Haotyakijita tehitiya maisa ityaninaeha nomanere milihi xaikotyaka haokare, exahe maisa tehitiya ityaninaeha judeunae nawenanaho tyaona haokare aokaha. Hoka kala kalikini koxaka semaha ali hikaokene tahi. Xoare ite wisomehena hoka tyakekohenaha hiso? Kala maisa hoka exakere hisaona: ali 4-hare haliti tyaonita winekoni, Enore ana xoalini hare iraihenahere tyomaha aokowihenahere akereta tyaonaha maheta. Hiyane exemaha hoka tihaharetyoahenahitehenere nali hatihaharetyoaheta tehitiya. Hatyaosetaite habakatya enomanaha hoka talowalisaha hakaiyeheha. Hatyo hiyetaite iraehenahere hitahite maisa aliterexe xini aohenahitaha. Hoka tyotyahaite Moisés xaotyakiraho xema nawenatyasehare aohenahitaha hiso. — Hoka Jesus koamaniya tyaohenere majudeuneharenae ana atyo koxaka babera waxikatya. Exakerexe: “Awa atyo xanisa eteti enore metalaharenae ana fetatyaka. Awa atyo kirakahare timalane xikanakaira, exahe kirakahare kakirolokasetyaka kaxaisakiterehare nete. Awa tehitiya atyo ohiro kakoa iniyalahare xisoma”, wexa.

Vakamithahi ida Paulo kavarani, Deus jahana-ra khai vani'a'aha. Paulo-ra vani'aha:—Arigamina, iogaki ida judeus kaija'ari vâipohiki vaabono gahinai vanihavini Jesus kania. Va'oaniaro hahavia vanaababakhiaki ida Deus kava'isohihi jiriki. Vakamithahi ida ija'ari ira vakanavaranihavini. Ka'oa hirihi ida vakadivarani. Vakhaniha: “Paulo va'ora anava'isohioniha adani judeus kaija'ari arabo hoariha kasidajinia vahojaki: ‘Jesus kania avaabononi gahinai avanihavini naothinia ni-nahina kaimoni avanaabajanarihi ida Deus kava'isohihi jiriki Moisés kohana haria nava'isohi'bo'davini hi'iki. Hari'a va'ora vakarajomijana adani avakadisai makhira isani siikosida karajomihia. Vakava'ipahini'a ida akadija'ari vakadihojai.’ ” Nini vani vakahi'badaraja ida kadavarani. Judeus kaija'ari Jerusaléa vahojaki ka'oa hiki vavanihavini ida iathini-ra vanamonivini. Hari. Ikaikahini vani hida Jerusaléa aviga'ihi. Anofiki ida ira vanokivini akadija'ari kahojai-ra bada ini'avini, avigaja kaimoni korijanahi hini ida ira vakanavaranihavini — Paulo-ra vani'aha adani Jesus Cristo kaija'ari vanava'isohiva abono. Asia vara vakhaniha:—Paulo, ira anava'isohiki bana hari avigaja kaimoni ida asia akadija'ari kahojai-ra inofivini. Vahojaki hadani Jesus vaipohihava abono avako'bamahakhamaki. Judeus kaija'ari adani.Masiko hoariha radahaki kama'da'iki ida vakadihojai, bada vani'aki kaimoni Deu-ra vanava'iponijoravini hi'iki badani. Hari hini amaakarini ida vakadibadani. Afokajoma va'ora vaipohiha bana hadani makhira avako'bamahakhamaki Deu-ra khai ani'avini kagorania avikhana. Vaabono visokovinia vakavarajomiki ida vakadibadani anokhomi'ini Deu-ra vani'avini hi'iki. Akadija'ari kahojai hiki ida vakadibadani. Ivani jaboni bana iabono sokojabana vakadiania.Avaabononi avanajahavini naothinia hoariha bikava'boaki bana ida vaka'da'di kaafani. Rajomi kihiki jaboni ida ka'da'di kaafani ka'boani, Deu-ra vani'avini hiki a'diahi'ini. Ivani bana ikanaabosi ida vaka'da'di kaafani ka'boani jiniroa vakadimoni.Hari. Oniaroa, vahoariha Deu-ra khai ani'avini kagorani bodinia vahojakia vanokiki bana ida bada ini'avini. Akadija'ari kahojai-ra bada ini'avini-ra vanokivini, oniani ida korijanahi ka'oa ira vakanavaranihavini-ra avigavini hija. Avigaki jaboni ida Deus kava'isohihi jiriki-ra inaababakhiavini. Hoariha pa'itxiki ida akadivarani akadija'ari vihiriki-ra anava'isohivini hi'iki hi'adani Jesus athi-ra vakajari'dariki. Ariathi kapapirania va'ora anava'isohi'bo'da'iki adani: “Hari'a bana vaha'a ida baimana deus amovana-ra khai vani'avini-ra vakavaihinikavini-ra vakavi'baivini. Hari'a vaha bana ida igitha amani. Hari'a vara'do'bi ida igitha havahaki kaimoni mathani. Hari'a makhira kidigamo hiriki khama vaabono vakavi'omakhamava.” Nimania ida va'ora anava'isohivini athini mahi 'bo'dakari — Paulo-ra vani'aha adani Jesus Cristo kaija'ari vanava'isohiva abono.

Ana humo hi ziwabynahaze sizubarẽtsa Deus pe niaha:— O Deus ikia zuba tsamysapyrẽta — nikaranaha. Niahatsahi Sesus tuktsa Pauro bo nitsasokonaha:— O myziky wabyty. Sudeutsa sizubarẽtsa Sesus tuktsa niyziknaha. Iwatsatu Moises harere bo yhỹ mykaranaha. Sizubarẽtsa situk ka: “O Pauro Sudeutsa harere meky watu nisihyrinymyryky. Asaktsa Sudeutsabyitsa tahahudikhudikwy ba eze tu zurukunaha iharere meky watu nisihyrinymyryky. Iwatahawy tahahyrytsa piak ty zyzykbyitaha nisihyrinymyryky taparaktsa Sudeutsa sisopykwyty batu hỹ nisihyrinymyryky iwatsahi mysopyk zimoewy nikaranaha.” Iwa asoho ziwabynaha. Iwaze hawa sa tsimaha. Sizubarẽtsa ikia Serusarẽhe bo tsikumu naha humo botu ziwabybanaha. Iwa tsimy. Tykareze tu kytsa sapetoktsa sapetoktsa niaha. Deus bo tahaharere ty nyny niaha. Iwatsahi asaktsa atuk tysioktyhyk. Amy ty wasani Sudeutsa sopyk wy humo ikia tsimykara. Kytsa situk tsimy. Kytsa tahaharabikinaha. Myraratsa ty Deus bo nyny mykaranaha. Sibo okyrysaro ty nyny tsimy zeka tsipisapyky mytsaty tsimaha. Okyrysaro ty nyny tsimy zeka tysiharabinaktsa. Anaty hi tsimyzeka Sudeutsa sihyrinymyrẽtsa. Ikia Moises harere bo yhỹ tsimykara ana humo hi sihyrinymyrẽtsa. Sudeutsabyitsa bo botu tsiktsasokonaha. Sibo botu tsikwatahakanaha. Sesus tuktsa bo tsiwatahakanaha hi:“Ahazoho botu Deusbyitsa tu okeryk nyny niy zeka hauk hauk byitaha. Kytsa ustsa okeza bo ka ba ziaksenaha. Taoke zuba tyzibykyhyky. Wytykyryk kino niwatihi usta maku bo iktsa zuba tynakaranaha. Ahazoho spu ty ka tsõ tsõ byitaha. Siraratsa tsimysisoikpyryrykpyryryknaha zeka hauk hauk byitaha. Iwa sibo tsiwatahakanaha. Ustsa sopyk ty zuba batu hỹ mykaranaha zeka wasani maha” — niaha. Iwa myhyrizikwanitsa Pauro bo nitsasokonaha.Yhỹ niy.

Pauru mienoi taꞌatukuap hawyi — Waku kahato iꞌatuꞌe Tupana pe Tiakuꞌin. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe Pauru pe — Uhyt iꞌatuꞌe mio wyti typyꞌi kahato Iesui mohey haria meiũpe Iuteuria aiꞌywania. Miꞌiria ti imohey kahato Iuteuria eko. Maꞌato miꞌiria ti yt ikuap i kahato etiat kat ere etiꞌatumuꞌe Iuteuria ywania iraniaꞌin pyꞌasetpiaria hap. — Eweiꞌatoiat ro Musei einãpin hap koꞌi eꞌe iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi wãi yt ewehemurui ãpytek teiꞌo esaꞌyruꞌin eꞌe hap koꞌi iꞌatuꞌe. Wãi yt ereke teiꞌo Iuteuria eko pe eꞌe hap iꞌatuꞌe Pauru pe. Aikotã aru pyno watunug katupono taꞌatukuap ti aru putꞌokꞌe e hap. Miꞌi hawyi ti aru tõꞌẽ kahato enãpin hamo iꞌatuꞌe Pauru pe. Pyno poꞌog waku etunug no urueko ewy uhyt iꞌatuꞌe. Katupono uruto wuaria pyꞌasetpe tukupteꞌen 4 ok ihainiaꞌin. Miꞌiria ti aru inug taꞌatupyꞌa piat — Urutunug aru taꞌatuꞌe Tupana piat hap. Pyno erepukpukꞌok kahato ro iꞌatuwywo Iuteuria eko ewy. Miꞌi hawyi waku etum miꞌi hap saꞌup iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi ti aru waku eraꞌateneg iꞌatuꞌe. Miꞌi tã etunug mote ti aru meremo ekuap urueko nug hat en hap iꞌatuꞌe Pauru pe. Miꞌi pote ti aru aheko ewy raꞌyn Pauru tunug iꞌatuꞌe toꞌope taꞌatunãpin. Taꞌi uruhenoi raꞌyn saꞌawyꞌi iraniaꞌin ywania pe Iesui mohey haria pe. Yt ewetuꞌu teiꞌo yne tupanaria iãꞌãkap piat miium miꞌu puꞌi koꞌi urutoꞌe. Iꞌewyte huu sapo wo yt naku i aimiꞌu wo urutoꞌe. Iꞌewyte miꞌutꞌyp nik piat miꞌauka puꞌi yt naku i watuꞌu urutoꞌe. Iꞌewyte ihainia iwary wary haryporia heꞌaito heꞌaito yt naku i urutoꞌe. Miꞌi hawyi iraniaꞌin Iuteuria eko waku eweiwaure urutoꞌe saꞌawyꞌi urumiwan me iraniaꞌin ywania pe uhyt iꞌatuꞌe Ierusarẽi miaria.

Kamoánehiko neko yuho Poûlu, iháyu'ikohiko Itukó'oviti ina kixohíko Poûlu:—Iti po'inu ûti xoko Vúnae, yéxoapepo enó'iyeane mili xâne kutípoti Jesus xapákuke viyénoxapa jûdeu, yoko ainóvoti koâti yuixóvati ne Ponóvoti Kixovókuti yútoenovi Muîse. Hara koe eyékoxeopikehiko íhikexi uhá koeti jûdeu ovâti xapákuke ne xâne ákoti itukapu jûdeu kuríkea hókea yútoe Muîse. Mahi keyuhó'inoatihikomaka kónokea kuríkea sirkunsidá kíxea xé'ahiko, koane kuríkeamaka itúkea kuteâti hókone ne voxúnoekene, uti jûdeu, enepone yutoxóvoti yútoeke Muîse. Kó'oyene, namo víxaye maka éxane ákoyea akána'u ne eyékouhiko? Vo'oku eyekóxoatihikomo sími. Mani únati itikâ ra visóneunopi. Anéye koaturu koeti hóyeno xapákuke ûti itúkoti purumésa xoko Itukó'oviti. Yaxénahiko. Yákoenemakaye kuteâti nókone itúkea kasása'ikeovo nonékuke Itukó'oviti. Epó'oxo enepone nókone itúkea kaúlalapu'ikeovo koeku itúkea purumésa, itíne parexêa ésa'i kíxeovoneyehiko koane kíxivonemakaye. Yane exoâtimo uhá koeti xâne ákoyea akána'u ne eyékou ve'ókuke, itea itúkeovo itikoâteoxo ne páhoenovi Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse. Kene ne po'ínuhiko ûti kutípotimaka Jesus ákoti itukapu jûdeu, pahúkinoane uti visóneunoa ákoyea yusíka níkea nikokónoti ikó'iparaxokonoke sánduhiko, koane ákoyea yusíka níkea nau hó'openo kotitínoeti. Pahúkinoamaka ûti ákoyea yusíka kapíneyea xâne ákoti itukapu koati múxone —kixónehiko Poûlu.

Naâre tohô niî werêka be'ro Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú butia'gɨ niî'” niîwã. Be'ró Paulore niîwã:—Mɨ'ɨ̂ ãyuró masísa'. Pãharã́ waro Judeu masa Jesuré ẽho peórã niîma. Naâ Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'kere niî pe'tirãre pũûro wee dutírã weemá. Ãpêrã masá a'tîro niî uukaháma mɨ'ɨ̂re. “Mɨ'ɨ̂ Judeu masa niîtirã yaá di'tapɨ niîgɨ, Judeu masa toopɨ́ niirã́re Moisé dutî'kere wee dutítiapa'ro. Naâ põ'rá õ'rekɨhɨ́ yapa kaserore yehê kõ'a dutitiapa'ro. Tohô niikã́ marî Judeu masa weesétise noho kẽ'rare wee dutítiapa'ro”, tohô niî uukaháma ãpêrã mɨ'ɨ̂re. Naâ mɨ'ɨ̂ a'topɨ́ ehaápɨ niisé kitire tɨ'órã, nerêrãsama. Too pũríkãre de'ró weé sĩ'risari? Mɨ'ɨ̂ a'tîro weekã́, ãyu boósa'. Ɨmɨá ba'pâritirã niîma a'toré. Naâ Õ'âkɨ̃hɨre “Apêye noho tohô weerã́ti”, niîkãrã niiáma. Naâ me'ra mɨ'ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ wa'âya. Naâ Moisé dutî'karo nohota weérã weeáma. Naâ yã'âro niiséti'kere Õ'âkɨ̃hɨ naâ me'ra ãyuró e'katí dutirã dɨka yuúrã weeáma. Mɨ'ɨ́ kẽ'ra naâ weeró nohota weeyá. Niî pe'tise wa'îkɨ̃rã naâ Õ'âkɨ̃hɨre ɨ̃hâ morose wapare naâre mɨ'ɨ̂ wapa yeé basaya. Mɨ'ɨ̂ tohô weéka be'ro naâ poârire seê kõ'a dutirãsama. Niî pe'tirã Judeu masa mɨ'ɨ̂ tohô weekã́, mɨ'ɨ̂re kití “Tohô niî ma'akãrã weeápã”, niîrãsama. “Kɨ̃ɨ́ kẽ'ra Moisé dutî'kere ãyuró weegɨ́ niîmi”, niîrãsama. Ɨ̃sâ sõ'ó niîka teropɨ Jesuré ẽho peórã Judeu masa niîtirãre papéra dutirí pũri ohâ tohawɨ naâ weeátehere. Wa'îkɨ̃ di'i ãpêrã nohore Õ'âkɨ̃hɨ mehereta ẽho peórã naâ wẽhé ɨ̃hâ moro'kere ba'â dutitiwɨ. Niî pe'tirã wa'îkɨ̃rã yee diîre, wa'îkɨ̃rã naâ wamɨ̂taha ãrɨá sure'kãrã nohore ba'â dutitiwɨ. Ãpêrãre a'me tãrá dutitiwɨ naâ nɨmosã́ numia, naâ marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre, niî ohâ o'owɨ Judeu masa niîtirãre, niîwã Jesuré ẽho peórãre sɨ'orí niirã́ Paulore.

Chayta uyalilculmi lluypis Diosta alawäcuyalcan. Chaypïñatacmi Pablocta nipäcula: “Licay, yaćhaśhayquinüpis, Israelcunäpi sumä achca-achcañam Jesusman chalapacälälin. Lluypis camachicuy prisïsaśhantam ama-pacha niyalcan. Ñatac uyalipäcula ‘Cay Pablosh mana-Israelcunäćhu yaćhä caśhta-masinchiccunäta “Moisespa camachicuyninta custumrinchiccunactapis un'aycul, amaña chuliquicunacta siñalaychu” nilshi yaćhayächin’ niyäta. ¿Imanäśhunmi? Canan nunacunaca ćhämuśhayquita musyäläliptin'a imapis pasanmanmi. Aśhwanpa cayta lulalmi allin canqui: Ya'acunaćhu tawa umri cayan Diosninchicpa limalicuśhanta lulapäcunanpä. Paycunacta Diospa chuya wasiman puśhal, chuyanchaculcay custumrinchicmannu lluy gastuncunacta pägaycul. Jinaman paycunanuy umayquita lutucuy. Caynu lulaptiquićh llapanpis yaćhapäcun'a ampa cuntrayqui limay yan'al caśhanta, jinaman Moisespa camachicuyninta cäsucuśhayquitapis. Chay mana-Israel chalapacücunaman'a, apachipäculäñam manaña anla juchacuycunacta lulananpä, nï yawarnin pasäśha uywacunacta, nï taytachancunaman uywa uśhancunacta mana micapäcunanpäpis” nil nipäcula.

Paruhu mreme te te wapari za'ra wamhã, aihĩni ma tô ãma tiwata za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma. Taha wa, te asa tãma rowasu'u za'ra, Paruhu ma:— Wasisãnawã, ãhãna wa za aima wasiwasu'u za'ra ni. Zudezu norĩ hã, wasiré norĩ hã ahâ uptabi na ma tô Zezusi hã te te sina 're umnhasi za'ra, Danho'reptui'wa na. Aihĩni, te simi'ẽ na 're hâimana za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozésihi nhimi'ui'éré zarina. Ta norĩ hã ma tô aiwasu'u wapari za'ra, wasiré zudezu norĩ ma, asimirowahutu wasété newa. Mozésihi nhimi'ui'érézé hã, te wasiré zudezu norĩ wi ĩsawi za'ra, u, daro mono bâ 're ĩhâimana za'ra mono wi, ãma 're hâimana za'ra mono tõ da. Duré Mozésihi nhimi'ui'éré zarina, ti'ra norĩ te te 're sihâiwata nhihâri za'ra mono tõ da, ma tô, u, wasiré zudezu norĩ wi ĩsawi. Ãne ma tô aiwasu'u hã wapari za'ra, ta norĩ hã. Ãhãna aihĩni, te za aiwaihu'u za'ra ni, we aiwisizém na hã. E marĩ, wa za tawamhã 'manharĩ za'ra ni, ãne aiwasu'u hã tô senai õ na da te waihu'u za'ra da. Tawamhã ãne wa za aima roti za'ra ni, marĩ 'manharĩ da, 're aihâimana wẽ mono zé hã da te waihu'u za'ra da. Wawa'wa, aibâ maparane si'uiwa na ĩhâiba hã marĩ na ma tô tãma ropisutu za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma. Tawamhã te za asiré ĩsimroi mo, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u, marĩ hã Mozésihi nhimi'ui'éré zarina asiré 'manharĩ za'ra wa'aba da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, aihâiba wasété ãna aihâimana za'ra wa'aba da, tãma. Tawamhã 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, pone'ẽrebâ te te siwi ĩsimro hã te za tãma ĩwa'âbâ za'ra. Tawamhã te za oto si'rãpari za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te ĩropisutu za'ra zéb zarina, te te tãma ãma ĩ'uwaimrami za'ra na da te ĩwaihu'u za'ra zéb da hã. Ãne hã 'manharĩ wamhã, aihĩni te za aiwaihu'u za'ra ni oto, aiwasu'u hã tô senai õ na hã. Te za duré aiwaihu'u za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi nhimiroti 'rata na Mozésihi nhimi'ui'éré zarina 're ĩ'aihâimana mono zém na hã. Ãne hã 'manharĩ da, wa aima roti za'ra ni, wasiré ĩsazei'wa zudezu norĩ, te te aiwaihu'u za'ra da. E niha tawamhã zudezu'õ nherẽ, ĩsazei'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono zéb da hã. Ãne wa tô tãma roti pari za'ra ni: “Danhimizama hã romhâiba 'manharĩ ãma 're dawata za'ra mono da, da te 're ĩsimroi mono nhi hã 're huri aba mono õ di za. Duré ĩwapru hã 're âhuri aba mono õ di za. Duré danhimizama da te 're ĩsõ'reti za'ra mono nhi hã 're huri aba mono õ di za. Duré aihâiba na asiwi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mono õ di za.” Ãne wa tô tãma rob'ui'éré za'ra ni. — Ãne te Paruhu ma rowasu'u za'ra.


Morarame mokaro maro asakoropane exiketõ maro tõturuse Pauru. Yrokokoro toto maro toytose ynororo tyyrypyrykõ korokatopõpyry ekarotohme. Ritonõpo maro oturutoh taka tomõse ynororo toto maro, Moeze omihpyry omipona toexiry waro imehnõ ehtohme. Imeĩpo tuhke pyra tõmehse ahtao tynekarorykõ ekarory se Ritonõpo a toto.

Hãmri nhũm Pawre mẽ kuma nẽ mẽ kãm:—Tôe. Nà ãm hãmri na ka mẽ inhmã awjarẽ. Nà kot paj ã amnhĩ nhĩpêx anẽ. Anẽ.Jakamã nhũm apkati nhũm ma mẽ kêp 4tajê o mõ nẽ mẽ mex kaxyw tanhmã amnhĩ nhĩpêx to. Hãmri nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkre hwỳr mra nẽ agjê nẽ mẽ õ patre mã mẽ amnhĩ jarẽ nẽ kãm:—E ot pa mẽ awỳr mra. Na pa prem ra mẽmoj tã tanhmã Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh to. Tã kot paj mẽ axte ixtã ũ semãn hãmri nẽ hatur xàm mẽnh kaxyw akupỹn awỳr mra nẽ amã mẽmoj gõ ka mẽ inhmã Tĩrtũm mã agõ nẽ hkôt kãm mẽ ijarẽ. Nẽ pa kot paj mẽ ixpiitã hpãnhã amã amnhĩre. Anẽ.

Ininiã Paoro anikana ninoa kikiakori. Katimatinĩkata ninoa kipaãtaua Teoso ĩkapani Moisesini oerekakiti iaõka ikaminina ĩkapani. Eereka Paoro ĩroã Teoso misãkiretiko aikotiã. Isãpiretari sasetotxi ninoa keto iĩtona arokiko xipokini õti, kotxi iuasaakiko sasetotxi apakapari ninoa sikakiti Teosomoni.

Kopaelâgâem ani Paulo akaemo quatro uguondo modo agâ Deus ety odaji idâly. Moisés inweniby ara, Deusram “Aiese xina” tâkehobyry adientuomo, akaemo okogueday, eagâmo tokogueze lâpylâ myani Paulo. Kurâdo eynynâ Deus agâ aguewâni modoram aguely myani:— Sete emedyly sakaduo lelâlâ ise koendâ kuru tywykeba xina idyly, Moisés inweniby agueho ara. Awârâpygueduo ise mâkâ tokalâ, mâkâ tokalâ warâ Deusram tiunduhoem tianâtyby xina nhuduly-ro warâ, kâzewenry ara — kely Paulo.

Aꞌe rupi Pawru weruzar wazeꞌeg aꞌe. Ikuꞌegwepe oho wanupi, uzemukatu kar pà Tupàn pe Moizez zeꞌeg kwehe arer rupi.

Haꞌe ramo Paulo ma koꞌẽ jevy avakue ogueraa vy haꞌe kuery reve ojekyꞌaꞌo uka. Haꞌe vy templo py oike vy omombeꞌu ojekyꞌaꞌoa ára rakaꞌe pa opa ꞌrãa, haꞌe peteĩ-teĩ rekovia mymba omeꞌẽ aguã.Haꞌe rami Paulo ojapo judeu kuery reko rami vy, pavẽ oikuaa aguã hekokue ramigua omombeꞌua vaꞌe anhetẽ eꞌỹa (versículo 24), amongue ayvu porã oguerovia vy oo jepe aguã (1 Coríntios 9.19-22, 10.32,33).

Igaaneɡ̶eledi noko Paulo jiɡ̶igo lixigaɡ̶awepodi niɡ̶ijoa cwaatolo ɡ̶oneleegiwadi, odaa jaɡ̶awatiogi niɡ̶idaa dinanatigi me diniwilegitibigiwaji, ane lakatigi judeutedi. Niɡ̶idiaaɡ̶idi odaa ja dakatiwece Aneotedoɡ̶oji liɡ̶eladi mowo libodigi niɡ̶ijo ane nibaaɡ̶atigi niɡ̶ini diimigi, oyeloɡ̶oditiogi niɡ̶ica noko nige nigomaɡ̶a me diniwilegitibigiwaji. Igaataɡ̶a niɡ̶ijo noko oninitecibeci yakadi meo lokotajegitalo Aneotedoɡ̶oji, liboonigi ane iiɡ̶eta lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés.

G̃anhi'ig̃a rupi Paulo'ga quatrove'g̃a nderohoi g̃a nderekovo. Ko'emame ga jipyhei g̃a pavẽi xanhimombyry ti Tupana'ga pe javo. Aerẽ g̃a ki ojatykahavuhua pype. Igwete Paulo'ga imombe'ui mbatera ikwava'ẽhara'ga pe.—Orojipyhei ore ko, ei ga ga pe. Kiro sete po ti ore kiri nehẽ, ei ga. Aerẽ po ti ji imondoukari mbiara quatrove'g̃a ndepyga ikwava'eg̃uka g̃a pe imondovouka Tupana'ga pe nehẽ, ei Paulo'ga ga pe.

Kỹ Paulo tóg ũ tỹ 4 (ke) ẽn ag mỹ: “inh mré nỹtĩmnĩ,” he mũ, ũ tỹ promessa han mũ ag mỹ. Tỹ vaj kỹ tóg ag mré vẽnh jãnhkrig mũ, Israel ag jykre ki. Kỹ tóg Topẽ jo ĩn to tĩg kỹ ũ tỹ ki rĩr tĩ ag mỹ: “ag mré sóg vẽnh jãnhkrig mũ,” he mũ sir. Ag mỹ tóg kurã nĩm, Paulo ti, ag tỹ kurã ẽn kã Topẽ mỹ ti tũ pũn jé, ũ tỹ 4 (ke) ag jo, Topẽ tũ ki rĩr tĩ ag. Kurã ẽn to hã ag tóg vẽnh jãnhkrig tĩ, kurã tỹ 7 (ke) ki, promessa han mũ ag.

Ha upéi katu Paulo oho. Upe irundy kwimbaꞌe jave oho. Ikoꞌẽ-my ojapo myamyrĩ Moisés heꞌi vaꞌekwe. Onhemopotĩ oiko-vy óga kakwaa-py hikwái. Upéi Nhandejáry róga kakwaa-py oike jevy omombeꞌu hagwã mbovy áry po ohasa-ta onhemopotĩ porãmba peve. Upéi heꞌi paꞌi-pe: —Oronhemopotĩmba rire, peteĩ teĩ oromeꞌẽ-ta nde-vy ne rembijukapyrã, heꞌi íxupe omombeꞌu-vy.

Tai tahe Paulo rarybere: —Hỹde, tii ariwinykre. Tahe Paulo rare Deuxu dohodỹỹna heto‑ò kia hãbuõ‑wana. Tahe ibutumy iny rieryre xiwenaõ riwinykre wahe, tamy dori raryberenyre.

Aiꞌiwe Paulo ꞌga awau irũpãwẽ ꞌgã nupi. Aꞌeramũ ꞌgã juejue ojekatuꞌoka Jarejuwarete ꞌga upe Moisesi ꞌga jeꞌeger imũ. Aꞌere awau osou Jarejuwarete ꞌga mogytaaw ipe oporogytau mainana ꞌga upe.—Morowykyeꞌema mũ magwaw ire ore jekatuꞌopawi. Aꞌeramũ ki ene wyra amũ iapisau iapyau oree juejue. Je tamepy orojee ene upe ꞌjau— ꞌjau ꞌga mainana ꞌga upe.

Nhym me'ã akati nhym Paur arỳm me kabẽn man kôt amijo tẽ. Nãm ar amãnhkrut ne amãnhkruto tẽn ar ro'ã Metĩndjwỳnhmã amijo mexmo krax ne. Ne kam ar Metĩndjwỳnh nhõ kikretimã wadjàn me kadjy Metĩndjwỳnh mar djwỳnhmã kum,—Ar ijã akatibê 7 apêxkam dja bar arỳm amijo mexo ino re. Kam dja bar me kute Metĩndjwỳnhmã mry bĩn kadjy mryo bôx, ane.

Mîrîrî yeꞌnen eerenmaꞌsaꞌ pe inkamoro asakîrîronkon yarakkîrî Paulo wîtîꞌpî Moisés nurîꞌtîya yenupantoꞌ yawîrî kupîkonpa. Moropai teepîremasanon pia toꞌ wîtîꞌpî epîremantoꞌ yewîꞌ ta, ekaremeꞌse paaka toꞌ nîpoꞌtî ton yeꞌma tîuya taꞌpî Pauloya. Morî pe toꞌ enatoꞌpe Paapa winîkîi kaiꞌma. Moropai iweiyu ton moꞌkaꞌpî toꞌya tekînkon poꞌtî tîuyaꞌnîkon weiyu ton. Mîrîrî warantî ikupîꞌpî toꞌya Moisés kaaretarîya taasaꞌ yawîrî.

Yĩy Paot mõg, tu tik te 4 mõgãhã', tu hãptup nõy 'ĩhã yãy pix tik te 4 mũtik, tu Mõyyex yõg xat'ax pu' yĩpkox xip, tu' mĩy, tu tik te Topa pet xexka xop xat'ax pu' xuktux, tu 'ãmnĩy 'ũm pix'ax kux putup yũmmũgãhã', ha 'ãmnĩy te 7 mõ'nãp-tup, 'ĩhã yãy pix kux putup. Ha Paot te xokxop 'ũm putex putup, nũy Topa pu mõ'hap, nũy tu' hãxyã'.

Paulo ixeyũ be jawẽap tag̃ o'e. Ebadipdipayũ o'tujowat jeweju. Kuyaje o'ju jewemuisun am Deus xe ceweju ip. Oõm Deus eju kawẽnwẽnap'a be- -yabog̃at'a be.— G̃axĩn ma oceisu oce'e — io'e ip paĩyũ be. — Oceisu bima, iõhõ oceg̃ũm eywebe imupik am Deus etabixe — io'e ip paĩyũ be.Paulo iõhõ kuka o'g̃ũm ebadipdipayũ muisunapteim 7 xet kap puje. Iboap tak o'g̃uwẽn paĩyũ be.

Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã Paw-Ro ramaso däk do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ jatꞌiip hadoo Paw-Ro mahũũm ta ti ajyy. Tamoo wät sa sii Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do mejũũ doo da, sa hꞌyyb rabenäm hyb nꞌaa Pꞌop Hagä Do matym gó. Ti mꞌ tabahõm Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh, tapanäk hyb nꞌaa ta tii bä moo bꞌook do sa hã, ny noo gó tabahänh Pꞌop Hagä Do matym gó sa hꞌyyb rabenäm doo. Tapanäk mä na-ããj hẽ sa hã ny noo gó Pꞌop Hagä Do hã rama ejuu doo.

Nxa²ha¹te¹ in³txi³nãu³xai²li² Pau²lah³lo²nu¹tai²na² sa²kxai³lu² ã³si³tẽ³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² ka³nxa³ha²ta³a² Moi³se²ah³lo²nu¹tai²na² wãn³txa² sa²yxo²we¹ta³lun²ju³ta³nũ³su² ã³nhan³ka²ti³nha²yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ta³lun²sãn²nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² sxi²ha² ã³wih¹nũ²la² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² sa²yxo²we¹te³lhxã³ ĩ³hen³txi³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³hĩ¹na¹ Txa²wã¹sũ̱³na² yen³nãu³a² ã³nhan³ka²ti³nha²yain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³ta³lun²ka³tu̱³ ka³yxuh³xa² ũ³hũ¹ain¹kxe³nũ³a² sa²yxo²we¹txain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Paulo irae hatyo 4-harenae kakoa hoka kamaetali xane exemaha tihaharetyoahenahitaha maheta. Hatyo najikinita xane Iraexatyakalati Hanako isoa kaexakatya maheta hatihaharetyoaneha ferakene miyane hoka kirakahare xaisaka fetatyaka ferakene aose xane hikoa.

Oniaroa, ka'afokajomani Paulo va'ora avikhaha adani judeus kaija'ari avako'bamahakhamaki, vaabono visokovini kaimoni vakadihojai hikia. Vaabono vanajahavini naothinia Deu-ra khai vani'avini kagorani kavasiribanini bodinia okhajakosiha ada Paulo, sasidotxi-ra nava'isohivini hiki mahi vakadihojai kabadanihi bivaa'diahi'iki kamahini. 7 mahi ipohini radaha'ini Deu-ra vakanava'igananavini hi'ihi ida igitha abononi aha'diki.

Niytahi Pauro atsatyty nikara. Iwaze estuba zuruze kytsa tuk Deus wahoro zubata bo niy. Ziknapamykysokota niyze wasani my. Pauro Deus wahoro zubata isturupeze bo nitsuk. Kytsa tuk nipupunahaze ziknapamykysokonahatsa bo nikaranaha. Siraratsa nisibanahaze ziknapamykysokonahatsa bo nitsasokonaha. Siraratsa ty Deus bo nyny niaha. Pauro hi siraratsa ty kytsa tsyhyryze nyny niy. Mytsyhyrytsa wa puruze sete ziharamuze siraratsa ty Deus bo nyny niaha. Anaty hi ziknapamykysokonahatsa bo nitsasokonaha.

Miꞌi hawyi heꞌihotꞌok pe Pauru toto 4 ok ihainia wywo. Miꞌi hawyi teꞌeruwepitpitꞌok yne hawyi tuwehytꞌok taꞌyn Tupana mõtypot hawe. Taꞌatuhenoi teran kat eꞌat pe waku taꞌatuium Tupana pe taꞌatuhũ suu taꞌatuwepitpitꞌok hap enoi hamo — 7 eꞌat aru urutunug uruꞌe hap ewy hap enoi hamo.

Yane xánea Poûlu neko koaturu koeti hóyeno yaneko po'ípone káxe. Xané kixókokohiko kasása'ikeovo nonékuke Itukó'oviti, ina urúhikova ne hána'iti imokóvokuti, etó'okoponoati ne tuti imokóvokuti itukóvotiye káxe evésekeamo nókone kúxeako motovâti ómeahiko ikó'iparaxope Itukó'oviti, kuteâti koeku nókone itúkea koeku ápeyea porómesana xoko Itukó'oviti.

Paulo pe'e “Aɨ”, niîwĩ.Tohô weégɨ sõ'ó niîkãrã ba'pâritirãre miáa, ape nɨmɨ́ pe'e naâ yã'âro niiséti'kere du'ú dɨka yuúrã wa'ârã Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ wa'âwã. Tií wi'i Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ sãháa, Paulo sacerdotere werêkɨ niîwĩ:—Ni'kâ semana dɨ'sá' ã'rá yã'âro niiséti'kere du'ú dɨka yuuátoho. Niî tɨori nɨmɨre naâ masá nɨkɨ ovelhare wẽhé o'ôrãsama Õ'âkɨ̃hɨre, niîkɨ niîwĩ Paulo.

Chuya wasićhu Pablo cayaptinmi nunacunaca lüyatityacuyalcanChay nipäcuśhanta awnilculmi chay walantinña chay tawa umrïta puśhaculcul Diospa chuya wasinman licula. Chayćhu mana juchayu capäcunanpä lulapäcula custumrinmannuy. Jinalculmi sasirdütïman yaycula “Limaliculcäśhäta ñä simänaćhu camacäläliptïmi juc-juclla llapäpä cañaycunqui” nil niycü.

Tawamhã Paru hã ma tô ãma saze za'ra, aibâ norĩ siré morĩ da. Tawamhã awẽpsi, ma tô Paru hã te te simro, aibâ norĩ hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u. Marĩ hã ma tô ĩsiré 'manharĩ za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, hâiba wasété ãna tãma hâimana za'ra da. Taha pari, ma tô ãzé, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa u. Sébré wamhã, ma tô dama pisutu bâdâ hã, marĩ te te siwi ĩ'manharĩ 'rãsutu zéb da hã. Te te siwi 'manharĩ parimhã, te za marĩ hã ĩhâiba mono bâ tãma sõmri za'ra, sasedoti norĩ ma, si'udâna za'ra. Tawamhã te za waihu'u za'ra ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, te te ĩ'manharĩ 'rãsutu za'ra zém na hã.


Pauru apoitopõpyry Ritonõpo maro oturutoh taoMorarame oma zũ mykaponato kohmãsasaka ahtao, Pauru tonese Ritonõpo maro oturutoh tao juteu tomo a, Aziapõkomo a. Imoihmãkõ taomipohtomase eya xine, Pauru zetũtanỹpose eya xine Pauru apoitohme toto a. Ynara tykase toto tõmitase opore,—Orutua komo, Izyraeu tomo, yna akorehmatoko! Mose imehnõ amorepãko popyra pata tõ poro, tykase toto Pauru poko. —Kypoihtotorỹko mana. Moeze omihpyry kerekeremãko roropa mana, sero pata kurã poihtõko roropa mana. Seromaroro kyreku tõ tonehse eya Ritonõpo maro oturutoh taka, sero tapyi kurã rypyhpyhtose, tykase toh repe.

Mẽ kot Pawre pynênh ã mẽ harẽnhAtre 24.12Tã nhũm semãnja hapêx kaxyw nhũm pika pê As rũm Ijaew kwỳjaja ma mra nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkre hwỳr agjê. Hãmri nẽ kamã Pawre pumu nẽ kamã gryk tỳx nẽ hwỳr hprõt nẽ unê nẽ tanhmã hkwỳjê mã ho hêx to nẽ ho kapẽr punuj nẽ. Nẽ mẽ kãm: —E mẽ amnẽ mra nẽ jahti pumu. Na hte krĩ piitã hkôt ri mẽ pahkwỳjê mã tanhmã ri hêx to ho pa. Tĩrtũm nhỹ hã finat Mojes kapẽr nhũm mẽ kãm ho kapẽr punuj o pa. Nẽ mẽ pahte Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkreja nhũm hte mããnẽn tanhmã mẽ kãm ho kapẽr punuj to. Mẽ pahpyrà nẽ kêp Ijaew tã mẽ pahpê hkwỳ ho kapẽr o pa. Tã ra axtem nẽ amnhĩ kôt Tĩrtũm nhõ ixkre hwỳr Ijaew kêt xwỳnh kwỳjê ho agjê. Mẽ kot hwỳr gjêx kêt kumrẽx tã nhũm axtem nẽ amnhĩ kôt mẽ ho agjê. Anẽ.

Paoro MaĩkikoIua semanati kaiamapeka ixipokini inakasaaki, ãtikaka Xoteoakori Ásia tixinikini atamatari Paoro Teoso misãkiretiko aikoti ãki. Ninoa misãkirepiretari Paoro ikinimane kãkiti iuaã apotiitakanimoni, ininiã ninoa sãkire xika ikinimane omanatari Paoro. Eereka imaĩkarina Paoroni.

Deus etydâ judeu domodo Paulo nhawâtobyrySete emedyly ituo myani, Paulo idâly Deus etyram. Judeu domodo Ásia eynynâba âetaymby modo Paulo nhedylymo myani, mârâ tasera, “Judeu domodo idaserary” kelygue tâzekeindâ. Târâ Paulo tientuo, toenzepa kehoem myani iewiâpadylymo, Paulo tagâ judeu keba modo nhenetybybe-ro waunlo ara tienehonduomo, judeu keba âwânto keba mârâ tasera awylygue.

Zutew upyhyk Pawru tàpuzuhu pe heko mehe aꞌe wà kuryAꞌe 7 ꞌar ipaw eteaꞌi mehe amo zutew Az ywy rehe arer wexak Pawru tàpuzuhu pupe heko mehe aꞌe wà. Uzeꞌeg ahyahy teko wanupe wà. — Tupàn rehe uzeꞌeg zemueteahy maꞌe romo hekon aꞌe, iꞌi ahyahy wanupe wà, Pawru rehe uzeꞌeg pà wà. Aꞌe rupi upyhyk Pawru oho wà.

Paulo ojopy okuapyagueSete araa opa ta ma jave judeu kuery Ásia gui ou vaꞌekue regua ma Paulo templo py oĩ rã oexa vy ombopoxy heta vaꞌe kuery haꞌe javi. Haꞌe rami vy ojopy vy

Odibata Paulo minitaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji liɡ̶eladiIgaanaɡ̶a ixomaɡ̶atedijo niɡ̶ijoa seete nokododi ane yadeegi me diniwilegitibigiwaji, odaa onateciɡ̶ijoa icoa judeutedi ane icoɡ̶oticogi nipodigi Ásia joɡ̶onadi Paulo minitaɡ̶a liɡ̶eladi Aneotedoɡ̶oji. Odaa joɡ̶oyetigi lacilo niɡ̶idi noiigi modakapetege Paulo, odaa joɡ̶odibata. Odaa ja napaawaɡ̶ateloco, modi, “Akaami ɡ̶onioxoadipi israelitatedi, ɡ̶odaxawaneɡ̶egi! Niɡ̶ida ɡ̶oneleegiwa joaniɡ̶idaa diiɡ̶axinaɡ̶atece inoatawece nipodaɡ̶a me nakapetegipi ɡ̶odoiigi Israel, codaa modakapaɡ̶ateetege lajoinaɡ̶aneɡ̶eco Moisés codaa me liɡ̶eladi Aneotedoɡ̶oji. Odaa natigide ja nadeegitiobece catiwedi Aneotedoɡ̶oji liɡ̶eladi niɡ̶ina ane daɡ̶a judeutedi ane daɡ̶a domaɡ̶a yakadi me nakatiobece, odaa niɡ̶ida anee joɡ̶onapioyaɡ̶adi Aneotedoɡ̶oji liɡ̶eladi.”

Ahe opyhy Paulova'ea Seis ko g̃a kiri. A'ero judeus'g̃a Paulo'ga repiagi ojatykahavuhua pype Ásiapeve'g̃a gwyripeve'g̃a. Igwete g̃a he'yjuhuve'g̃a monhimboahivukatehei Paulo'ga pe g̃a momymomyina. A'ero g̃a Paulo'ga pyhygi ohapukaita gwe'yja'g̃a pe judeus'g̃a pe:—Pejijo ore pokoga, ei g̃a. A'ereki agwa'ga ko ohooho g̃a mbo'epavuhuavo ite'varuhuva'ea rehe, ei g̃a. Nhande mbotegwete ga ja'javoteheuhu. “Tapehenduva'javi ti Moisésva'ea remimbo'eagwera,” ei ga g̃a pe, ei g̃a. Nhandejatykahavuhua pe ga ete'varuhui no, ei g̃a. A'ero ga kiro judeus'g̃arũive'g̃a nderuruhui ipype imbotegweteavo nhandejatykahavuhua Tupana'ga ronga, ei g̃a g̃a pe o'mbero. Series([], )

Ag tỹ Paulo seKỹ tóg kurã tỹ 7 (ke) ẽn tũ ken kỹ Israel tỹ Ásia tá ke ag tóg Topẽ jo ĩn tá ti vég mũ sir, Paulo ti. Kỹ ag tóg vẽnh génh mág han mũ. Ti kãmĩg ag tóg mũ, kỹ ag tóg prẽnprẽr mũ sir. “!..Israel kar, kãmũ jẽg ra..!” he ag tóg. “!..Ũn gré ẽn ve ra..! !..Ũ tỹ vẽnh kar krĩn kónãn mũ ẽn ve ra..! !..Ẽg povo to tóg vĩ kónãn mo..! !..Moisés tỹ ẽg mỹ nén nĩm ja to..! !..Topẽ jo ĩn to tóg vĩ kónãn mo..! !..Kỹ tóg fóg ag mỹ: Topẽ jo ĩn kãra ge jẽg, he ja ne..! !..Hã kỹ tóg Topẽ jo ĩn kavénh mo..!” he ag tóg, prẽnprẽr kỹ, Paulo to.

Coronel oipyhy Paulo-pePaulo onhemopotĩ hagwe peteĩ semana ojapo. Ndopái vyteri ramo, gwĩ judeu kwéry, Ásia gwigwa vaꞌe ohexa íxupe Nhandejáry róga kakwaa-py. Ohexa ramo ombopoxypa kente kwéry oipyhy hagwã íxupe: —Nhande reꞌýi kwéry, Israel remiarirõre kwéry, ore pytygwõ katu, heꞌi onheꞌẽ hatã-vy judeu kwéry. —Ko vaꞌe kwimbaꞌe ko nhane moakãrasy vaꞌe. Opa vaꞌe rupigwa-pe heꞌi vaꞌe nhane rendu eꞌỹ hagwã. Inheꞌẽ rei rei vaꞌe nhande kwéry-rehe. Moisés heꞌi vaꞌekwe nhane rekorã-rehe onheꞌẽ rei rei. Inheꞌẽ rei rei ave Nhandejáry róga kakwaa-rehe. Ha koꞌánga katu judeu eꞌỹ vaꞌe-pe ogwenogwahẽ-ma Nhandejáry róga-py. Ogwenogwahẽ-vy omongyꞌa koty marangatu kuri, heꞌi moꞌã hese onheꞌẽ hatã-vy.

Tahe debòinatxi reurò txu‑di riwinykremy. Idi ka debòinatxi reurò txu rexihudi tahe iòhòmy. Tahe Asia bede ludu judeu mahãduõ tuu robira. Tiiboho iny‑ò rarybere Paulo rimykremy. Sõwemy iny tamy wi rotyre Paulo òludumy. Tiiboho kiamy rirajuarenyre: —Haeli mahãdu, wylemy bodoike. Biwawiòhenanybenyke. Ka hãbu ratxireri iny bede ywinareny òludumy ritỹnynymy rỹimyhỹre. Iny dee narybemyhỹde judeu mahãdu bede ywina rityhynyõkemy, tule iny Deuxu dohodỹỹna hetomy, judeukõdu kawo‑ò didyde tai tuu ribinadỹỹnyreri.

Paulo ꞌga pyykawetMorowykyeꞌema teepap jaꞌwyjaꞌwyramũ Paulo ꞌga awau osou Jarejuwarete ꞌga mogytaaw ipe. Aꞌe pe judeu ꞌgã amũ ꞌga resaka, Asia ywy awi ꞌut maꞌefera ꞌgã ꞌga resaka. Aꞌe ꞌgã Paulo ꞌga pyyka ꞌga kuꞌa are. ꞌGa pyyg ire ꞌgã ꞌga reruafukaita ꞌga rerekou:—Peꞌje pejejua ꞌga pyyka ore pyri. Koa kũimaꞌe ꞌga pyyka ore pyri. Kwe pe ꞌga oi ꞌgã muꞌjau tywet rakue— ꞌjau ꞌgã ꞌgã nupe. —“Peapo awi Moisesi ꞌga remimuꞌefer imũ”, eꞌi ꞌga ꞌgã nupe rakue. “Judeu ꞌgã niaꞌwyri”, eꞌi ꞌga rakue. “Janeruwarete ꞌga mogytaawa niaꞌwyri”, eꞌi ꞌga rakue— ꞌjau futatee ꞌgã ꞌgã nupe. —Aꞌere ꞌga ꞌã ꞌawamũ judeueꞌema ꞌgã neruri erosou Jarejuwarete ꞌga mogytaaw ipe— ꞌjau ꞌgã ꞌga rerekou eruafukaita ꞌgã nupe. —Judeueꞌema ꞌgã ae nuerurarũi Jarejuwarete ꞌga mogytaaw ipe. Aꞌetea ꞌga werut ꞌgã ꞌau— ꞌjau ꞌgã ꞌga reruafukaita erekou.

Me kute Paur pa 'amỳnh ne uwpre.Nhym kam ar'ã akatibê 7 apêx 'ỳr nhym mebê idjaer pykabê Adjij kurũm bôxja arỳm Paur pumũ. Metĩndjwỳnh nhõ kikretikam ar ba nhym me omũ. Ne kam me me kunĩmã kurêtuw ne arỳm pa 'amỳ. Pa 'amỳn o djan 'ã 'êx ne kàj bê memã kum,—Ẽ me abê idjaer, amibêx ne ar ikôt o kangõ. Ota, me'õ ja ne bar arỳm ar amã arẽ. Nãm mebê ar inhõ me wỳnh kurêo ba. Nãm ajte mebê Môjdjê kukràdjà kurêo ba. Nãm ajte mebê kikreti ja kurêo ba. Nãm apỹnh me ba djàri kunĩkôt me kunĩbê kurêo ba. Ne kam arỳm Metĩndjwỳnh nhõ kikreti kreo àpnu. Nãm arỳm amikôt me bajtembê kreguo wadjà nhym Metĩndjwỳnhbê arỳm kikreti kre punure ne. Nãm me ã Paur'ã 'êxo ane.

Paulo Yapisî ToꞌyaAsakîꞌne miaꞌ pona tîîmoꞌtaiꞌno wei ataretîꞌka koꞌmannîpî tanne tiaronkon Judeuyamîꞌ Ásia patapoinîkonya Paulo eraꞌmaꞌpî epîremantoꞌ yewîꞌ ta. Inkamoroya arinîkon Judeuyamîꞌ yausinpaꞌpî inîꞌ panpîꞌ Paulo winîkîi toꞌ ekoreꞌmaꞌtoꞌpe kaiꞌma. Moropai Paulo yapisîꞌpî toꞌya. Moropai inkamoro entaimepîtî piaꞌtîꞌpî. —Judeuyamîꞌ anna pîikaꞌtîtî. Mîserî warayoꞌ pemonkonyamîꞌ yenupa pinunpanen. Eerepansaꞌ man tarî uurîꞌnîkon koreꞌta. Moisés kaaretarîya yenupantoꞌ winîkîi eeseurîma îri pe, moropai epîremantoꞌ yewîꞌ winîkîi. Moropai inkamoro yarakkîrî tîweꞌsanon Judeuyamîꞌ pepîn ewonsaꞌ man uyeserukon yawîrî pra.

Yoneo gãy xop te Paot mũgHa xemãn puxet hã' nõg putup, ha Paot te Yoneo yõg Topa pet xexka kopa' xip, 'ĩhã 'Ax yõg Yoneo xop te' pẽnãhã', tu Yoneo yõg tikmũ'ũn gãyãhã', tu hãm'ãktux hã nũktu' xohix gãyãhã', tu Paot mũg, tu:—'Iyaet yõg tihik, mã'! Nũ tik te hãmyũmmũgã kummuk hãpxexka xohix tu', pu Mõyyex yõg xat'ax xaxogã', tu Topa pet xexka 'ãktux kummuk, tu Genex yõg puknõg xop nũnnãhã', pu Topa xip'ax yãyhãp-tup-tũynãg. Kaxĩy.

xet kapap wi ijawũn pima Judeuyũ Paulo o'jojojo Deus eju kawẽnwẽnap'a be- -Ásia eipi bewiayũ. Ixeyũ Judeuyũ adeayũ o'g̃utakomãn Pauloyũ kay. Ixeyũ Paulo o'jat. O'jewãwã ip ya'õberen adeayũ be.— Israel naxegebitbit! — io'e ip. — Ocebuywan cuy epe'e! — io'e ip. — Daosuw! — io'e ip. — Ag̃okatkat cuy ajat — io'e ip. — Ixe warẽmtag̃ wuymutaybitbin jekukum soat kaka dag̃ — io'e ip napa ma.— Ixe e'em adeayũ be: “Judeuyũ ikẽrẽat kug̃ Deus xe,” i; “Moisés ekawẽn tag̃ g̃u juy epeku,” i dak — io'e ip napa ma. — Ixe Deus eju kawẽnwẽnap'a muymuy — io'e ip napa ma. — Judeu'ũmayũ o'tujuõm ija'a be — io'e ip. — Ija'a mubuyxi'ũm'ũm cĩcã ip — Judeuyũ napa ma o'e- -Ásia eipi bewiayũ.

Pꞌeets ub paawä mꞌ tabahëëj jëng bä ta ti 7 ta ä̃h, Paw-Ro rabenyyw bong do ä̃ nꞌaa, Judah buuj wób, Asija häj nꞌaa hẽnh hanꞌaa doo, rabahapäh mä Paw-Ro Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh. Ti mꞌ hajõk do tꞌĩĩ hẽnh kata bꞌëëh do rahꞌyyb tatuk Paw-Ro wë rakamajꞌĩĩ hyb nꞌaa. Ti mꞌ Paw-Ro wë rawajꞌaa padëëk. Rageëënh bä mꞌ raky hadoo:—Ãã bë masaa Isaraéw buuj! —näk mäh. —Hahỹ né hẽ ajꞌyy jé padꞌyyt hẽ hawät doo, tametëëk do kamajꞌĩĩ ãã hã, Mosees ky nꞌaa jawꞌyyk do hã na-ããj hẽ, hahỹỹ hã na-ããj hẽ Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hã. Hỹỹ kä na-ããj hẽ tamanaa Judah buuj nadoo do wawẽẽ hẽ, Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh. Ta yd rejãã tanꞌoo bä —näk mä sa kyyh.

Pau²lah³la² i³sxã³ ũ³tĩ¹kxain¹jau³su²Nxa²ha¹te¹ ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ye³ha¹li¹ ka³na³ki¹ a³lan²tãu³a² Moi³se²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² sa²yxo²we¹ta³lun²te³lhxã³ nxe³hĩ¹na¹ Txa²wã¹sũ̱³na² sxi²ha² ã³wih¹sxã³ yxau³ain¹ti̱³kxai³lu² Ju³te²a²nãu³xai³tã² A²si³a³ko³xa² wxã³ain¹tũ̱³ka̱³txai³tã² hi²sen³su² Pau²lah³la² ĩ²ain¹ka³tu̱³ i³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ²sxã³ i³sxã³ ĩ³kaix1tain¹te³nah¹lxi¹:— I³sa³e² nũ̱³ka̱³txãi³. Ain³kxi¹sah¹lxi³hẽ¹le¹. Ã³non²ta³kxi²sah¹lxi³hẽ¹le¹. Jah¹lai²li² wãn³txa² ko̱³nxe³jau³xa² ĩ³tih³nxai¹nĩn²ta²we¹. I³sa³e² nũ̱³ka̱³txa² ko̱³te³kxi²ha²kxai³ Moi³se²ah³lo²nu¹tai²na² wãn³txa² ko̱³te³kxi²ha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² sxi²ha² ko̱³te³kxi²ha²kxai³ nxain¹kxa²yu³su² Ju³te²a² nũ̱³ka̱³txi³sxa³te²a² in³txa² sa²so¹ka³tu̱³ thĩ¹nai²na² tẽ³sxã³ ã³wi¹ha²kxai³ ã³kho³txain¹nĩn²ta²we¹. Nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Paulo Otokaha Iraexatyakalati Hanakota(Atos 22.22; 23.12-15; 2 Corint. 4.8-12; 11.22-33)Hatyaoseta exaimenekolaose etake 7-ki ferakenexe tihaharetyoati okoi tyotehena hoka haiyaharenae judeunae Ásia koa nalitarenae waiyaha Paulo Iraexatyakalati Hanako hoka hatyaoseta iraetanakotyaha haliti hisoakerenae hoka otokaha Paulo. Hoka kawihenahitaha: — Xakahinaehena wiso, Israel yerenae! Exe haliti atyo tonakoaita, aotyakijita tyotya hakakoare koa, majudeuneharenae kahalakoahare Israel yerenae kakoa maheta. Kasani maisa judeunae xaotyakiraho tyakekoha aokare, exahe maxaimanisaka Wiraexatyakala Hana aokita. Hiyaiya, kalikini ali majudeuneharenae nolokita Iraexatyakalati Hanako hoka aiyalakotya exe waiyexe ako — nexaha.

Paulo-ra vagathi'iki adaniHari. 7 mahi radahani vakadihojai a'diahini amaakari'ini Deu-ra khai vani'avini kagorani kavasiribanini bodinia vahojaha adani Paulo. Vahoja'aha adani judeus kaija'ari vahoariha. Ásia kaarabonia vikha'iki adani. Deu-ra khai vani'avini kagorani kavasiribanini bodinia vanoki'aha ada Paulo. Paulo-ra vakaihamahi'bo'da'iki adani. Vahoariha-ra vanaihamahivini hiki Paulo-ra vakanavaranihavini. Paulo-ra vagathi'aha. Vabodi'barahana va'ora vani'aha adani judeus kaija'ari vahoariha Deu-ra khai vani'avini kagorani kavasiribanini bodinia:—Akadija'ari, haria vaakodia bana. Hihada makhira agathi'iki aadahaoni'iki hada, ija'ari arabo hoariha hojaki-ra va'ora ka'ojomo'ihahavi'iki hada va'ora vanakaidivajanarara kaimoni adani akadija'ari. Va'ora ka'ojomo'i'iki hada vanaabajanaria kaimoni ida Deus kava'isohihi jiriki. Paulo va'ora ka'ojomo'iki jaboni adani ija'ari vaibavi ipohikia vahojaki va'ora vanakaidivajanaria kaimoni hida hihida gora.Hari. Deu-ra khai ani'avini kagorani kavasiribanini bodinia va'ora vikhajakosi'aha adani akadija'ari vihiriki. Akadikaaji hiki ida akadija'ari vihiriki hihida gora avi'oina. Akadikaaji-ra kajonivini mani ida akadija'ari vihiriki-ra va'ora avi'oivini hija, oniani ida Deu-ra khai ani'avini kagorani-ra najaharivini hija — Ásia kaarabonia vikha'iki va'ora vani'aha adani judeus kaija'ari vahoariha va'ora vakorijanahavini.

Kytsa Pauro Deus wahoro zubata isturupeze itsipa humo zioktyhyryknaha.Pauro Deus wahoro zubata bo nitsuk. Mytsyhyrytsa wa zurunahaze asiba nepykze Sudeutsa kytsa nisiaknikinaha. Tapara Pauro Deus wahoro zubata isturupeze ibo iktsa nikaranaha iwatsahi nisiaknikinaha. Kytsa ihumo tahakyrikinaha. Iwatsahi Pauro nizokbatsinaha. Tahaksoho ty opykani kazi nikaranaha. Asahi:— Sudeutsa aidytsa tymytsumuẽhĩnahaktsa. Atakta tyzokbatsinahaktsa! Nanabyitaba kytsa ziknasihyrinymyryky hawa isapybara ty ziknasihyrinymyryky. Atahi kytsa pe:“Sudeutsa batu simysapy maha. Moises harere bo batu hỹ zikaha. Deus wahoro zubata humo batu iktsa zuba zikaha Sudeutsabyitsa Deus wahoro zubata bo nisioktyhyryk” — nikaranaha. Iwa Sudeutsa Pauro soho mybarapetu nikaranaha. Asahi Asia ikny niaha.

Putꞌokꞌe irane raꞌyn iꞌatupitpitꞌok hap eꞌat. Miꞌi hawyi tõꞌẽ Iuteuria yi Asia kaipyi. Putꞌokꞌiꞌatuꞌe hawyi teꞌeraꞌakasa Pauru Tupana mõtypot hawe. Miꞌi hawyi taꞌatumoꞌakagꞌaia Ierusarẽi miaria Pauru etiat iꞌatupyꞌahak hamo. Miꞌi hawyi taꞌatupytyk taꞌyn Pauru. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe taꞌatuehay pirik wo — Suraraꞌin urupowyro ro eipe meiũwat miit pyhik hamo iꞌatuꞌe. Kat pote wuatꞌi puo yt naku i sehay enoi hat meiũ iꞌatuꞌe taꞌatuehay pirik wo. Taꞌi aiꞌywania ete aheko ete Tupana yat ete ihay saꞌag saꞌag hat wyti meiũ miit iꞌatuꞌe. Kereku ywania kawiat reiꞌo ti totopag Tupana mõtypot hawe. Miꞌi pote toimohun kahato meiũwat seiam wakuat iꞌatuꞌe Pauru piat pe.

Ika'ákokono ne PoûluYe'ekóne uké'eyea neko seti koeti káxe, nókone kúxoixeahiko neko itúkotihiko porómesana, ápe po'ínuhiko jûdeu ukeâti Âzea noíxoti Poûlu ya témpuluke. Enepohikoneko jûdeu, ítoa ítokuxea okovo uhá koêti ne po'ínuhiko xanéya okópeahiko Poûlu koane namúkeahiko. Hara koe yuhóhiko vaúkexea:—Itínoe izaraelíta, hivá'axavi. Enepora hóyeno, koati énomone ihíkaxo xanéhiko ya uhá koeti ipuxóvokuti okópea xanena ûti, koane okópea ne Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse, koane púvea ra hána'iti imokóvokuti, enepora témpulu. Haina póhutine, itea muhíkova ûrukoa témpuluke ne xâne ákoti itukapu jûdeu, ikopíti'ikoati ra sasá'iti péti —kíxoanehiko.

Paulore Õ'âkɨ̃hɨ wi'i po'peapɨ niigɨ́re yẽ'ê wiháa'ke niî'Naâ yã'âro niiséti'kere dɨka yuú, naâ ãyuró tu'â eha boro ãpêrã Judeu masa Ásiakãharã Paulore kɨ̃ɨ̂ Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niikã́ ĩ'yâkãrã niîwã. Kɨ̃ɨ̂re ĩ'yârã, ãpêrã masá tií wi'ipɨ niirã́re uâro sãhakã weékãrã niîwã. Naâ kɨ̃ɨ̂re yẽ'êa, karíkũkãrã niîwã: —Ɨ̃sâ akawerérã, ɨ̃sâre wee tamúrã a'tiá. Ã'ritá niîmi niî pe'tiro marîre yã'âro uúkũse me'ra dohórẽ' kusia'kɨ. Kɨ̃ɨ̂ “Judeu masa yã'â niîma”, niî kusiami. “Moisé kɨ̃ɨ̂ dutî'ke wapa marí'”, niîmi. A'tí wi'i Õ'âkɨ̃hɨ wi'i kẽ'rare “Yã'â niî'”, niî bu'ê kusiagɨ weemí. Apêye maa taha grego masare a'tí wi'ipɨre mii sãhátiapĩ. Judeu masa niîtirã grego masa a'tí wi'ipɨre de'ró sãhátita basió wee'. Kɨ̃ɨ̂ a'tîro weégɨ, a'tí wi'i yã'asé marirí wi'ire dohórẽ'gɨ weeápĩ, niî werê sãakãrã niîwã.

Ñä anćhish muyun camacalpuyaptinmi Asia-lädupi ćhämü Israelcuna Pablocta chuya wasïćhu cayäta licälul lüyatityacuyalcan nunacunäćhu. Chayćhümi Pablocta chalacälälil: “¡Israel-masïcuna yanapapämay! ¡Cay umrïmi intirućhu malcanchicpïpis, Moisespa camachicuyninpïpis ñatac cay chuya juntunacunanchic wasinchicpïpis cuntran yaćhachïca! ¡Jinaman'a cay Diosllanchicpa caśhanta mana allinman julul jalutacuyan mana Israelcunacta yaycachiyninwan!” niycuyalcan.

Zudezu norĩ hã, Paruhu zada ĩsiti'ru za'ra zé wasu'uTawamhã bâdâ 7 na zahadu ãma si'utõrĩ õ di, te te siwi ĩ'manharĩ 'rãsutu zéb u hã, Paru norĩ hã. Romhuture di oto. Tawamhã zudezu norĩ hã Azi'a hawi ĩsihudu ma tô Paru hã sima sãmri za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb ãma. Izarazéhé nhihudu norĩ te, 'ri 'wawi wa'ra ãma sãmra ré, ma tô siwi 'madâ. Taha wa, ma tô sada dawada'uri wasété za'ra, Paruhu da. Tawamhã ma tô oto siwi pa'â, Paru hã. Taha wa, te si'mahârâ za'ra zudezu norĩ hã, ãne:— Wasiré Izarazéhé nhihudu norĩ, wei wa'ãma ana wa'aba. Ã hã aibâ hã ma tô daro mono bâ te te dama 're rowahutu, da te dasiwi wawẽ'õ za'ra da, duré Mozésihi nhimiroti hã da te dasiwi wẽ'õ za'ra da, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa zama da te dasiwi wẽ'õ za'ra da. Ma tô duré zudezu'õ norĩ hã we te te simro, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u. Ĩsõrõwa hã wẽ nherẽ, ma tô wawi wasété za'ra. — Ãne ma tô da'mahârâ za'ra, tame ĩsi'rã'õtõ norĩ hã, aihĩni Paruhu zada dazahi za'ra da.


Moro tao Pauru juteukara maro enehpyryme tuaro toh repe. Mokyro esety Tyropimu. Mokyro tonese eya xine pata po Pauru maro. “Mokyro tonehse Pauru a Ritonõpo tapyĩ taka,” tokarose eya xine repe, tõsenekunohse toto.

Na pre krĩja kamã Ijaew kêt xwỳnh Topĩja Pawre hkôt pa nhũm mẽ omu. Kêp Epes nhõ xwỳnh nhũm mẽ kot pry ã Pawre hkôt pa hã omu. Tã hã ahtũm nẽ Tĩrtũm mã amnhĩ jarẽnh xà hã ixkre kamã Pawre pumu nẽ htỳx amnhĩ kôt Topĩ ho àr ã hkamnhĩx nẽ ã mẽ kãm harẽnh anẽ.

Ikara itxana, kotxi mitxi itikarina kiki Xoteo minakatiua Tópimo inakori Épeso sitatxitikiri Paorokata tĩpokotini sitatxi apanĩkaki. Txamari Paoro !anikari iua aiko ãki. Ininiã iuãkatarina Paoro anikapekari iua aiko ãki.

Arâ aguelymo myani Paulo, Trófimo, judeu keba, Deus ety idaseraji sanipyryen-ro waunlo ara tienehonduomo. Éfeso donro myani mâkâ uguondo. Paulo eagâ Jerusalémdâ adakobâdyly tâensemo olâ myani.

Nezewe iꞌi aꞌe wà, taꞌe wexak Pawru aꞌe wà xe, Toro Ew tawhu pe har hupi wata mehe aꞌe wà xe, taw mytepe aꞌe wà xe. Pawru nueraha kwaw Toro tàpuzuhu pupe aꞌe. Aꞌe rupi aꞌe zutew hemuꞌem hehe wà.

Haꞌe rami ijayvu mbaꞌeta oexa vaꞌekue Éfeso pygua Trófimo hexeve tetã py oĩ rã. Haꞌe rami vy oexaꞌã teĩ Paulo templo py ogueroikea re.

Modi niɡ̶ijoa lotaɡ̶a leeɡ̶odi monadi Paulo manitaɡ̶a naɡ̶ani nigotaɡ̶a lixigaɡ̶awa Trófimo anelatibige nigotaɡ̶a Éfeso. Odaa joɡ̶odiletibige daɡ̶a yadeegiticogi Trófimo catiwedi liɡ̶eladi Aneotedoɡ̶oji.

Nahã judeus'g̃a etehei Paulo'ga mombe'gwovo. A'ereki g̃a gwepia Trófimo'ga hoa cidade pe Paulo'ga rupi novĩa. Trófimo'ga ko judeu'garũive'ga Éfesopeve'ga. Hepiagame gahoa Paulo'ga rupi g̃a etehei a'ero:—Paulo'ga gweroho ga nhandejatykahavuhua pype, ei g̃a javo tehe.

Fóg tỹ Trófimo ẽn ve ja ag tóg nĩgtĩ, Éfeso tá ke ẽn, Paulo mré tĩ mũ ẽn. Jerusalém tá ag tóg ti ve ja nĩgtĩ, kỹ ag tóg ón kỹ: “Paulo hỹn ti pére vyr, Topẽ jo ĩn kãra,” he mũ.

Ohexa raꞌe hikwái Éfeso gwigwa héry vaꞌe Trófimo, judeu eꞌỹ vaꞌe. Paulo ndive ohexa ogwata ramo upe tetã-rupi. Ohexa ramo: “Ogwenogwahẽ nipo raꞌe Nhandejáry róga-py” heꞌi moꞌã hese. Upéa-gwi: “Omongyꞌa koty marangatu” heꞌi moꞌã hese hikwái.

Juhuu tahe ijõmy robire hãbuõmy hãwãhãkỹ‑ki Paulo‑wana ratxirerimy. Trofimo inire. Tii heka Efesu hãwã mahãduõ ityhydỹỹduõ rare, judeukõdu mahãdu aõkõ tii ihỹre. Tahe judeu mahãdu rõhõtinyre Paulo dohodỹỹnahetowo‑ò Trofimo ridyramy. Tahe Paulo ridyõlere.

Jerusarega momyrũaw ipe ꞌgã Paulo ꞌga resaka raiꞌi. Judeueꞌema ꞌga amũ ꞌga rewiri ekoramũ raiꞌi. Efesu pewara ꞌga, Trofimũ ꞌga akou ꞌga rewiri raiꞌi. Aꞌeramũ ꞌgã nesakarera ꞌgã Paulo ꞌga resaka Jarejuwarete ꞌga mogytaaw ipe.—Judeueꞌema ꞌga nipo ꞌga werut erosou— ꞌjau ꞌgã ajaupe.Nuesagi agawewi ꞌgã judeueꞌema ꞌga amũ ꞌga pyri. Aꞌetea ꞌgã aipo ꞌjau ajaupe. Aꞌeramũ ꞌgã aꞌeramũ Paulo ꞌga pyyka eruafukaita erekou.

Be, amũ jakam ne Paur krĩraxbê Djeruxarẽja tãmkam me'õ bajtemmẽ ro'ã tẽ. Idjibê ne Krôpimu. Me bajtem nhõ krĩraxbê Epexukam ne Krôpimu abatành djà. Amũ jakam ne kubajtemjamẽ ar ro'ã tẽ nhym me arỳm ar omũ. Ne jakam Paur kikretikam ar ba nhym me arỳm omũn arĩk 'ã abenmã kum,—Be, arỳm ne Paur Metĩndjwỳnh nhõ kikretimã me bajtemo wadjà. Nhym Metĩndjwỳnhbê arỳm kikreti kre punure ne, ane.

Mîrîrî taꞌpî toꞌya maasa pra Trófimo Éfeso pon eraꞌmasaꞌ tîuyaꞌnîkon yeꞌnen Paulo yarakkîrî cidade po. Toꞌ esenumenkaꞌpî Pauloya yaasaꞌ kaiꞌma epîremantoꞌ yewîꞌ ta.

Hõmã Yoneo yõg tikmũ'ũn te Paot pẽnãhã kõmẽn kopah, ha 'Ep yõg tik puknõg 'ãxet'ax Tonop mõgãhã', ha hãmpe'paxex, hu: “Paot te' mõgãhã Topa pet xexka kopa kamah,” kaxĩy. Pãyã' mõgã'ah.

Tũybe Paulo Judeu'ũmat o'tujuõm Deus eju kawẽnwẽnap'a be iãn o'e ip. Imẽnpuye oitakomãn ip Paulo kay. Ixe Judeu'ũmat putet Trófimo i osunuy. Éfeso ka bewiat osunuy. Koap pima Judeuyũ Paulo o'jojojo Trófimo eju. Xepxem oekuku ip Jerusalém ka be- -Paulo Trófimo eju.

Tii da rawén ky hadoo, pooj jé rabahapäh Paw-Ro sii Epeso buuj, Toropimo häd näng doo, panang bä rababong bä. Paw-Ro mahũũm redꞌoo Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa yt hã.

Ain¹ta¹ wãn³txai²li² wain³ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². A³lan²tai³tã² Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³lu² Tro³fi²mah³lai²na² E²fe³so³thĩ³nãn¹jah¹la² nxe³sxã³ Je³ru³sa³lẽ²thĩ³na² ai³ya³ju³ta² ĩ²ai¹nha²kxai³ Txa²wã¹sũ̱³na² sxi²ha² ã³wi¹yhah³lxa²na³na¹. Nxain¹jau³su² nxain¹ta¹ hai³txi³ ã³wi¹yhain¹ya³ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Pau²lah³lo²nu¹tai²na² so¹lxi³ ã³wih¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Koxaka waiyaha Trófimo Paulo kakoa Jerusalém nali, hoka motyala Paulo isoa ekakoa Iraexatyakalati Hanako aokahitaha hoka nikarahitaha. Trófimo atyo Éfeso nalitare.

Paulo-ra vagathivini viahania va'ora vanoki'aha adani Paulo, Trófimo khama vaadahajabanana Jerusalém kahagihinia. Judeus kaija'ari hiriki ada Trófimo. Éfeso sidaji kaija'arini ada. Deu-ra khai vani'avini kagorani bodinia Pauloa biavikhajakosiki vavanihavini mani ida va'ora naihamahija.

Ana hi nitsasokonaha Teropemo humo niy. Teropemo Epeso ezekta niy. Serusarẽhe eze Pauro tuk niukuru. Sudeutsa zinynaha. Pauro Teropemo Deus wahoro zubata bo zioktyhyryk mytsaty ahabyitsa nikaranaha.

Saꞌawyꞌi teꞌeraꞌakasa uhyt Towimu tawa Ewesu kaipywiat Pauru wywo Ierusarẽi me. Miꞌi hawyi teꞌeruwanẽtup yt pywo pe i — Taꞌi Pauru tioto raꞌyn ti mekewat wẽtup ywania Tupana yat kape iꞌatuꞌe teꞌeruwanẽtup yt pywo pe i.

Kó'inokeneye yûho vo'oku noíxeane Torófimu, íhae Éfezu xané'iyea Poûlu yane kúveu pitivóko. Yoko ikútixati urúkoatine Poûlu témpuluke.

Naâ too dɨpóro Éfesokɨ̃hɨ Judeu masɨ niîtigɨ Trófimo wamêtigɨre Paulo me'ra niikã́ ĩ'yâkãrã niîwã makâpɨ. Tohô ĩ'yâ'kãrã niî tĩharã, naâ “Kɨ̃ɨ̂re Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ mii sãhápĩ”, niî wãkûkãrã niîmiwã.

Caynu nipäcula Efeso-lädu Trofimo śhutiyüwan pulishanta licapäculmi: “Cay Pablo sigürupis chuya wasimanpis puśhaycülunćha” nilcul.

Ta norĩ hã ma tô aibâ hã 'madâ'â za'ra aré, Toropimu na ĩsisi hã, Épézu ãma 're ĩsãmra mono hã. 'Ri nho'õmo nhi'riti na Paruhu siré morĩ ré, ma tô 'madâ'â za'ra. Taha wa, ma tô ãma romnomri za'ra, zudezu'õ nherẽ, 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhorõwa u Paru te te saprõni 'ru te. Taha wa, te ãne da'mahârâ za'ra, zudezu norĩ hã.


Morara kary etaryke tyya xine patapõkõ emero tyekĩtapãse. Oximõme tooehse toto tururume Pauru apoise. Mame Pauru tutũtanohse soororome apory poko Ritonõpo maro oturutoh tae. Tapyi tysorotohtose roropa eya xine.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ Pawre kamã gryk tỳx nẽ. Nẽ hwỳr hprõt nẽ unê nẽ ixkre rũm ho kato nẽ kêp hakwa kre kahê.

Ininiã iua Paoro maĩkiko pirena iaripireta. Ikininape sitatxi auakani kenakoenetakasaakiri ikara, imitekana aikomoni. Imaĩkarina Paoro. Ikosekaĩtotarina. Teoso misãkiretiko aikotiã imipokiãkatarina Paoro. Iuasaakipeka aiko tore totaãkapeka.

Tâinkâ lelâba ani awârâ modo egary âtâ anakâ. Aituo ani tonlo modo tâgaune kehoem idâlymo. Paulo nhawâdylymo; nhuxidylymo Deus etydâba; judeu domodo idaserayba nhejikelymo. Ilâpyryem idânârâ pyanta nhenahunlymo.

Taw pe har paw rupi aꞌe wà, wikwahy aꞌe wà. Naꞌe hemuꞌem maꞌe kwer aꞌe wà, uzemonoꞌog aꞌe pe uzàn pà aꞌe wà, Pawru ipyhyk pà aꞌe wà. Umutyk heraha tàpuzuhu wi wà. Naꞌarewahy uwàpytym tàpuzuhu uken wà.

Haꞌe ramo tetã haꞌe javi rupi heta vaꞌe kuery opuꞌãmba vy onhamba jogueruvy. Haꞌe vy Paulo ojopy vy ombotyryry heravy templo ropy gui. Haꞌe ramove ombotypa vyvoi okẽ.

Odaa nibodigitigi niɡ̶ijo ane dibatotiogi jiɡ̶ilaagiteloco anitawece nigotaɡ̶a, odaa ja waledi niɡ̶ijo oko. Noɡ̶odibata Paulo, odaa joɡ̶oixigiticogi we Aneotedoɡ̶oji liɡ̶eladi, odaa niɡ̶ijoa nowienoɡ̶ododi Aneotedoɡ̶oji liɡ̶eladi joɡ̶onibatootece epoaco.

Nahã judeus'g̃a ei cidadepeve'g̃a momymomyimbava Paulo'ga rehe. Igwete g̃a nhag̃anhani Paulo'ga pyhyga ga rerohyryryga ojatykahavuhua hugwi. Kotihĩ g̃a hovapytymi g̃a hugwi.

Kỹ cidade ẽn tá ke kar ag vỹ vẽnh génh mũ sir, jũgjũ kỹ. Ag tỹ Paulo kãgmĩ kỹ ag tóg Topẽ jo ĩn kãtá ti kutẽm mũ. Kỹ ũ tỹ ki rĩr tĩ ag tóg Topẽ jo ĩn nĩgfénh mũ sir.

Inheꞌẽ ohendu ramo, ipoxypa hikwái. Upe tetã mygwa gwive ojogweroaty aty hikwái oipyhy hagwã Paulo-pe ombotyryry-vy. Koty-gwi ogwenohẽ heraha-vy. Upe-ma ramo omboty-ma Nhandejáry róga rokẽ. Hapykwere okẽ omboty-ma.

Tahe sõwemy iny rakyarananyre tamy, aõma kia hãwã hãkỹludu mahãdu. Sõwemy iny rarybemy rỹimyhỹ, rajeijeimy rỹimyhỹ. Paulo tahe retỹhirenyre dohodỹỹna hetowo‑ribi, ijòtòbòna riratòbònyre.

Aipo ꞌgã ꞌeramũ tesirũmera ꞌgã ꞌua ajatykau ꞌga pyykarera ꞌgã poaa Paulo ꞌga ree. ꞌGa rerawau eroyryryryka enuẽma ukupepe. ꞌOkwara rawopytyma ꞌga wi.Aꞌerauwe ꞌgã wafukaita ajaupe:—Peꞌje pejejua. Sijuka ꞌga ꞌjau— ꞌjau ꞌgã ajaupe.

Nãm me anen kam arỳm krĩraxkam me kunĩmã Paur kurêtuw. Nhym me arỳm prõt ne 'ã akuprõ. Ne arỳm Paur pa 'amỳn Metĩndjwỳnh nhõ kikreti kurũm bjêro mõn o katon kam pãnh 'ã ijê.

Mîrîrî yai toꞌ esiyuꞌpîꞌtoꞌ etaꞌpî cidade ponkonya. Mîrîrî yeꞌnen pemonkonyamîꞌ ekaꞌtunsaꞌ wanîꞌpî toꞌ pia. Inkamoroya Paulo yapisîꞌpî moropai iworokaꞌpî toꞌya epîremantoꞌ yewîꞌ tapai. Mîrîrî tîpo manaꞌta yarakkamoꞌpî toꞌya.

Ha nõm tikmũ'ũn xohix gãy, tu yãy tu nũ'nãhã mõ'ka'ok, tu Paot mũg, tu Topa pet xexka kopa' xut, tu yãykumĩy hãptopah, ha hãpxip 'ohnãg Topa pet xexka mõ'yĩnnĩn.

Imẽneju ade Jerusalém ka watwat o'jedau Paulo kay. Soat tag̃wi o'jedau ip. Paulo o'jat ip. Kururug̃ o'tujujẽm ip ija'a bewi. Akikay o'tujowat ip. Dao ma ija'a exĩntabi o'tomudip ip.

Ti mꞌ sahõnh hẽ panang buuj rakawajããn. Jé padꞌyyt hẽ rabana, rawajꞌaa padëëk Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa hẽnh. Ramaso däg kän mä tii bä Paw-Ro, ramahũũm mä Pꞌop Hagä Do tób nꞌaa wꞌoo hã. Ti mꞌ nayyw hẽ ranoo gatsëë däk ta nooh.

Nxain¹ju³kxai³lu² a²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ jau³jau¹xai²na² ain³kxi²nũ²la² kũ³we²ki²la² ã³ne³wxe³ai¹nxa³ha²kxai³ ã³yã³nũ²kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³yã³nũ²kxain¹nũ²la² Pau²lah³lo²nu¹ta² hxi²kxũn³txi³ sa²so¹ka³tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² sxi²ha² sa²sai²ã³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Sa²sai²ã³hĩ¹na¹ sa²yxo²tĩ¹ain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyo mawaiyekehalakiti kasemaka hakakoare Jerusalém nali hoka hatyo nali tyaoniterenae tema tyoaha. Hatyaoseta otokaha Paulo, nolokehekoatyahene Iraexatyakalati Hanakota. Aihikoahenahitene hoka jihohenahitaha Iraexatyakalati Hana.

Okha'okhaoni'ihi ida Paulo-ra vakanavaranihavini, oniani ida Jerusalém sidaji kaija'arini Paulo-ra vakaihamahivini hija. Vaki'darahajakosina vajoroni'aha, Paulo-ra vagathiha, gora bodinia avarahokaonani'aha. Paulo naothia vaaka'oaha'ihi ida Deu-ra khai vani'avini kagorani kaathani.

Iwatsahi kytsa sizubarẽtsa aidy inauzuzukuknaha. Niharapehudizukunaha Pauro tsipa humo zioktyhyryknaha. Deus wahoro zubata isturupeze zikyrikinaha. Aidy hokbowytsa nisihyrizikpyryrykbaiknaha.

Miꞌi hawyi toꞌowenka wenka Ierusarẽi miaria yne hawyi taꞌatupytyk Pauru hawyi taꞌatuherep yi upi hawyi taꞌatuꞌokenhyp taꞌyn Tupana mõtypot hap yat.

Ehane ímaikexovo uhá koeti ovâti ne pitivóko, koane omoxohí koéne xanéhikoya. Ina namukóhiko Poûlu, kahakôa meúke yane témpulu, yane exéxopokononehiko páhapetea ne hána'iti imokóvokuti.

Naâ tohô niikã́ tɨ'órã, tii makákãharã niî pe'tirã uâro sãhawã. Tohô weérã soharó me'ra naâ oma sãhá, Paulo tiropɨ ehâ, kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê, Õ'âkɨ̃hɨ wi'ipɨ niigɨ́re wehê wihawã teé sopé pɨ'topɨ. Be'ró maatá tií wi'i sopêrire ãyuró bi'ákã'wã kɨ̃ɨ̂ tií wi'ipɨ du'ti sãhári niîrã.

Chayćhu malcantin lüyaśhtin mana-mana paćhcatityälälimulmi Pablocta waśhaman aysalcamul juntunacuna chuya wasictapis wićhapacalcälil supayninta apachicuyalcan.

Taha wa, Zeruzarẽ 'remhã 'ri wa'õtõ mono bâ ma tô ro'wa'rudu hã te te ropé. Tawamhã Paruhu zô ma tô dasitẽme dasisa're, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma 're ĩdawata za'ra mono zéb u. Ma tô dasiwi pa'âri ni 'ri para, rob u da te dasiwi wazere da. Da te dasiwi wazere parip si, ma tô oto tiwi 'ri nhitom ni.


Pitiko Pauru etapãko toh kynexine repe. Yrome imehnõ toytose koroneu zuruse. Ynara tykase toto,—Jerusarẽpõkõ ahno etapãko mã toto emero, tykase toto. Morara kary etaryke tyya, axĩ toytose ynororo soutatu tõ maro sajẽtu tõ maro ahno moity htaka. Mame koroneu tonese tyya xine ahtao soutatu tõ maro Pauru turumekase eya xine.

Hãmri nẽ ma o tẽ nẽ htak rax nẽ. Ra mẽ kot htak o hpĩr mã tã nhũm mẽhõja pôristi krãhtũm wỳr hprõt nẽ kãm awjarẽ nẽ kãm:—Kwa o mũj mẽ ra kot axpẽn nhĩmex kaxyw pijapu ho kuhê. Anẽ.Hãmri nhũm tee ri kuma nẽ pôristi hkwỳjê mã anẽ nẽ mẽ ma mẽ hwỳr hprõt kurê kumrẽx. Nhũm mẽ arĩ Pawre htak tã amnhĩ wỳr mẽ omu nẽ mẽ umaj kãm ure. Series([], )

Kãkiti iuaã apotiitakaniua nirekari okiniri Paoro. Sotatoakori Homano inakaniua ninoa auĩte kenakoenetari ikinimane Xerosareẽ auakani neenamauatini.

Roma donro sodadu iwymâry, “komandanty” keho, awârâ egary tydase myani.— Idânârâ tonlo Jerusalém donro modo iewiâmunu. Paulo tyândyse atomo — kely indadyly.

Uzeagaw teko Pawru izuka haw rehe wà. Naꞌe amo awa oho zauxiapekwer wanuwihaw pe aꞌe kury. Hom tawhu pe har wanuwihaw ikàg maꞌe hemiruzeꞌeg romo wanekon aꞌe zauxiapekwer wà. Aꞌe awa umumeꞌu wazeàmàtyryꞌymaw izupe kury. — Zeruzarez pe har paw rupi katete wikwahy aꞌe wà kury, uzeàmàtyryꞌym pà aꞌe wà kury, iꞌi tuwihaw pe.

Haꞌe kuery ojukaxe ete ramo xondaro ruvixa pe omombeꞌua Jerusalém pygua kuery opuꞌãmba okuapya.

Niɡ̶ijo naɡ̶a domoɡ̶oyeloadi Paulo, niɡ̶ijo lacilo iodaɡ̶awadi romaanotedi ja wajipatiogi ica me dayaagetiogi anitawece nigotaɡ̶a Jerusalém. Odaa aɡ̶ica ane yopaɡ̶adi ja lixigaɡ̶awepodi ijoa jajeentexedi ijaaɡ̶ijoa iodaɡ̶awadi, odaa ja walokoditiogi niɡ̶ijo noiigi-nelegi. Odaa niɡ̶ijo noiigi noɡ̶onaditege niɡ̶ijo goloneegi ijaaɡ̶ijoa iodaɡ̶awadi, odaa joɡ̶oika monaxacoɡ̶otibige Paulo.

Kiro g̃a Paulo'ga jukag̃werĩ. Emo ojipe'g̃a oho imombe'gwovo soldados'g̃a pe romanos'g̃a pe. Igwete g̃a ei soldados'g̃a nduvihavuhu'ga pe:—Jerusalémmeve'g̃a nhaporemo onhimboahivuhu ohapukapukajahyavo, ei g̃a ga pe. Kotihĩ ga soldados'g̃a nderuri g̃anduvihava'g̃a pavẽi g̃a nenonhana he'yjuhuve'g̃a pyteri pe Jerusalémmeve'g̃a pyteri pe. Soldados'g̃a ndepiagame g̃a Paulo'ga nupambigi a'ero opohia ga hugwi.

Kỹ ag tóg ti rẽg mũ, Paulo ti.Hã ra soldado ag pãꞌi vỹ mẽg mũ, major ti, Jerusalém tá ke kar ag tỹ vẽnh génh kỹ. Kỹ tóg soldado ag jé prẽr kỹ, ag pãꞌi jé prẽr kỹ tóg ag to pétẽ mũ. Ag tỹ soldado ag ve kỹ, ag tỹ major ve kỹ ag tóg sir krỹg he mũ, Paulo rẽn kỹ.

Ojukase moꞌã íxupe hikwái. Ojukase jave, coronel-pe ogwahẽ ipoxyha rerakwã:—Ipoxy okwa-vy Jerusalém pygwa gwive, heꞌi omombeꞌu-vy. Upe-ma ramo oripara ogwejy ou-vy. Ojave ogweru soldado kwéry, capitão ave. Ohexa ramo coronel-pe soldado-pe ave hikwái, noinupãvéiry-ma íxupe.

Tahe rirubunykemy ritelenyre heka. Tahe soldado dinodu tyhy roholare aõma ibutumy Jerusalẽ hãwã‑ki jei jei‑di rỹireri. Tai tahe soldado tawedu diteònyde kia tai jei jei mahãdu rỹireriò. Tahe soldado robirenyrau, riixãwidinyrenyre, Paulo òhòtedỹỹ‑ribi.

Aꞌea kũimaꞌe ꞌga amũ enupa. Aꞌeramũ ꞌga ujãna jefaruu piara rupi.—Ejot. Ekoay nipo ꞌã ꞌgã ajuapisau ꞌja— ꞌjau ꞌga awau jefaruu ꞌga upe. Aꞌerauwe jefaruu ꞌgã ꞌwyriaꞌri ꞌga jefaruu ꞌgã majatykai erawau. Aꞌerauwe jefaruu ꞌgã nuri ujãna. Peu we ꞌgã jefaruu ꞌgã nesaka. Aꞌerauwe ꞌgã poiri Paulo ꞌga nupã awi.

Ne kam bit kute Paur bĩnmã o dja. Nhym me'õ arỳm krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr'ỳr tẽ. Bẽnjadjwỳr ja ne me krãptĩ: kubê 1.000mã nhỹ. Nhym me'õ arỳm bẽnjadjwỳrja'ỳr tẽn kum,—Ẽ, bẽnjadjwỳr, krĩraxbê Djeruxarẽ jakam me kunĩ arỳm kangao kumex, ane. Nhym bẽnjadjwỳr amikrà kêt ne õ krãkamngônho mõn meo ba djwỳnhmẽ ro'ã meo mõ. Meo ba djwỳnh ne krãkamngônh krãptĩ: kubê 100o ba. Nhym bẽnjadjwỳr meo mõn me'ỳr prõt ne. Nhym me krãptĩ arỳm krãkamngônh pumũn umaje Paur titik krãta.

Inkamoroya Paulo wîî kupî tanne, Romanoyamîꞌ pe tîweꞌsanon surarayamîꞌ esaꞌya itekare etaꞌpî, Jerusalém po toꞌ ekoreꞌmasaꞌ yekare. Moropai kaꞌneꞌ pe ipemonkonoyamîꞌ yannoꞌpîiya manniꞌkan ipîkkukon pokonpe. Moropai toꞌ ekaꞌtumîꞌpî toꞌ koreꞌta. Surarayamîꞌ esaꞌ eraꞌma tîuyaꞌnîkon yeꞌnen, arinîkon Paulo paꞌtîpîꞌnenanya ipaꞌtîpîꞌ tîuyaꞌnîkon emîꞌpannîpîꞌpî.

Ha tikmũ'ũn te Paot putex putup, ha tik 'ũm te xonat yõg Kononeo pu hãm'ãktux, hu:—Yenoyanẽn yõg tikmũ'ũn xohix gãy nãm! Kaxĩy. Ha xonat xop yõg Kononeo te xonat xop xat, xix kapitãm xop, ha' nũn mõ'ak'ok, ha Yoneo yõg tikmũ'ũn te' pẽnãhã', hu Paot kix kux.

Paulo aoka ojuy ip.Adeayũ dak o'jedau 1000 be sorarayũ kukukat kay imukũyjom- -Jerusalém ka wiwi'ukayũ kukukat kay.— Soat Jerusalém ka watwat jewaokakam! — io'e ip cebe. — Kawẽn ikẽrẽ jĩjã — io'e ip. — Jewaoka ojuy ip — io'e ip cebe. Imẽnpuye sorarayũ kukukat dao ma o'jedau ig̃o'a be. Ade jĩjã jesorarayũ o'tujowat jeweju. 100 be sorarayũ kukukayũ dak o'tujowat jeweju.O'jedau ip Paulo kay. Itakomaayũ Paulo mupokupog̃ o'e. Oibu'un ip yaoka am sorarayũ dobuxik buje. 1000 be sorarayũ kukukat oajẽm. Jesorarayũ o'g̃uju Paulo bum ig̃o'a beayũ be yaokaap puxim.

Ranaboh nuuj jé paawä Paw-Ro, Roma buuj warahén nꞌaa wahë nꞌaa hã rapanäk mä Jerusarẽnh buuj kamajꞌĩĩ do ky nꞌaa. Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa tanaëënh mä warahén wób, warahén sa wahë nꞌaa wób na-ããj hẽ. Ti mꞌ rawajꞌaah Jerusarẽnh buuj sa wë. Rabahapäh bä mꞌ warahén sa wahë nꞌaa sa sii hanꞌaa doo, moo yyw padëëk mä Paw-Ro rejꞌãã doo.

Nxain¹ju³kxai³la¹ su²lhã³te³lhxã³ nxe²xai³ai¹nha²kxai³ so³ta²to² nũ̱³ka̱³txi³su² te²a² hxi²kan¹jah¹lu¹tai²na² ĩ³hen³txain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ³hen³txain¹te³nah¹lxi¹:— Je³ru³sa³lẽ² tũ̱³ka̱³txa² yxo²ha³kxa¹ he¹li²nyhain¹nĩn²tai¹. Nxain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Okoi halitinae aisehena Paulo hoka sorarenae xekohasehare sema hatyo Jerusalém tyaoniterenae xalijiniharene. Hatyaoseta kaholawaka ahohisakoatya sorarenae exekohasenai kakoita hoka tema xane hikoaha haliti hisoakere koni. Hatyo halitinae waiyaha sorarenae xekohasehare, sorarenae xoaha hoka halakisaha Paulo hamokohekoalaha.

Paulo-ra vanaabinivini-ra vanofi'aha adani vaihamahiki.Hari. Sorara vakadika'da'dia bikamitha'ihi ida moni:—Vaihamahimani'aha adani sidaji kaija'arini. Ni-aogaki ida vidavini vanofivini — moni-ra vikhakia bini'a'aha ada sorara vakadika'da'di. Jorakia sorara vakadika'da'di va'ora baranahaha adani sorara vaipohiki, vakadika'da'di vahoariha vi'bamiki kidiania avikhara kaimoni. Vaki'darahaha'aha ija'ari vaipohiki vajoroniki vakadiania. Sorara-ra va'ora vanokiha adani ija'ari vaihamahiki, ni-Paulo-ra vidafiahajanaki.

Zibeze tsihikiknaha zetu. Iwaze sodadutsa pehatsa isoho ziwaby amakata ipe niy:— O kytsa sizubarẽtsa myzokyrykynaha. Maku pibeze tsihikiknaha — niy. Iwatahi sodadutsa pehatsa atsoko niparak. Sodadutsa sizubarẽtsa nisioktyhyryk Pauro bo izumunaha. Sodadutsa izumunahaze kytsa Pauro nitsakikinahatsa pyk niaha.

Miꞌi hawyi taꞌatuꞌauka teran naꞌyn maꞌato putꞌokꞌe raꞌyn iꞌauka teran hat suraraꞌin akag ete. Taꞌi tuꞌuka irane ti yne Ierusarẽi miaria iꞌatuꞌe suraraꞌin me. Miꞌi hawyi surara akag koro teropoꞌok tesuraraꞌin iꞌatuꞌakag koꞌi wywo. Miꞌi hawyi tuwehytꞌok meremo ipyꞌahak takaria pyꞌasetpe. Suraraꞌin akag koro teꞌeraꞌakasa hawyi meremo iꞌatupohep taꞌyn Pauru pak pak haria.

Mani koepékotihiko Poûlu, itea enepone tuti húndaru pahúkoti uhá koeti húndaru íhae Róma ovâti ne pitivóko, eyékoxoa enó'iyea koêku ne uhá koeti ko'óvokuti ya Njeruzálem. Yane ho'úxoa neko po'ínuhiko tuti húndaru koánemaka ne húndaruhiko páhoe, ina ehahíkovo xapákuke xanéhiko. Noixoâne xanéhiko kenó'okea êno húndaru yóko'omaka ne koati payásoti tuti húndaru, kurí kixónehiko isúkea Poûlu.

Naâ Paulore wẽherã́tirãpɨ weemíwã. Naâ wẽhé sĩ'riri kura ãpêrã masá surára wiôgɨpɨre werêrã wa'âkãrã niîwã. A'tîro niîkãrã niîwã:—Niî pe'tirã a'ti maká Jerusalẽ́kãharãre kumûkã wa'âro weeápɨ, niî werêkãrã niîwã surára wiôgɨpɨre. Kɨ̃ɨ̂ tee kitíre tɨ'ógɨ, kɨ̃ɨ yarã́ surárare nerê duti, ãpêrã kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã wiôrã kẽ'rare neêo, omá wã'katikãrã niîwã naâ tiropɨ. Be'ró naâ tohô a'tikã́ ĩ'yârã, Paulore paâmi'kãrã paâ du'ukã'wã.

Chayćhu Pablocta wañulpayalcächiptinñam juc willacü ćhäla Roma-lädu cachacucunap puydïninman “Jinantin malcaćhümi lluy-lluy lücutucucuyalcan” nil. Chay ürallam lluy cachacucunactapis puydïnincunactapis juntuycul chay pasaśhancäman llapanpis wayra-wayra liculcan. Chayćhu cä nunacunaca cachacucuna puydïnintin śhacayämüta licälälil-lämi Pablocta caćhaycälälin.

Tawamhã te aré dasiwi wĩrĩ ni. Tawamhã da te aré dasiwi ĩwĩrĩzé wasu'u hã ma tô wapa, Roma na 'ri nho'õmo nhisi hawi da'wapéi'wa norĩ nhib'apito hã, Zeruzarẽ ãma 're ĩdasi'ubumroi mono norĩ ĩsib'ru za'ra zé wasu'u hã. Tawamhã awa'awi ma tô tinhib'a'uwẽ norĩ zô hârâhai'aba'ré za'ra, tiwada'uri'wa norĩ me siré sisa'rei mono da, datẽme. Ĩtẽme ĩsisa'rei mono hã da te 'madâ'â za'ra wamhã, ma tô ãma rosahâri za'ra ni, Paruhu ãma hã.


Mame koroneu a Pauru tymyhpose asakoro keti ke.—Onoky mosero esety? Oty pokoino jehno matou? Oty tykase ynororo? tykase koroneu mokaro a.

Hãmri nhũm pôristi krãhtũm Pawre hã amỹnê nhũm pôristijaja unê nẽ kàx o mẽ hkaxprexà ho axkrut nẽ ho hkaxpre pa. Hãmri nhũm mẽ hkrãhtũm Pawre hã mẽ hkukja nẽ mẽ kãm:—Kwa mẽ atõ inhmã jahti jarẽ. Tanhmã na hixi te? Tanhmã na we amnhĩ tomnuj to hã na ka mẽ ã hipêx anẽ? Anẽ.

Ininiã sotatoakori auĩte maĩkari Paoro. Ipaniãtana sotatoakori Paoro iaxirikini ipi kohẽtxiã. Iposo atoko ipimaãna kãkiti itakote auakani:—Kiripa ia kiki? Kixikapa ia atoko inaãka? —itxana ninoa.

Aituo myani komandanty Paulo opaji saindyly. Sodadu domodoram aguely warâ:— Sawâtaungâ merâ uguondo. Ewâkâjiwâdaungâ azagâ korentygue — kely.Nhewâkâjiwâbygueduomo myani kurâdoram aguely:— Ânguyka merâ uguondo? Âdaidylyka merâ? — kely.

Uhem tuwihaw Pawru huwake kury. Upyhyk kar kury. — Pezàpixipixi nehe ty wà, mokoz kyhàhàm tàtà maꞌe pupe nehe ty wà, iꞌi zauxiapekwer wanupe. Naꞌe upuranu teko wanehe kury. — Mo romo hekon ko awa aꞌe, maꞌe uzapo aꞌe, iꞌi wanupe, wanehe upuranu pà.

Xondaro ruvixa ovaẽ vy ojopy Paulo, haꞌe mokoĩ corrente py ojokua uka. Haꞌe vy oporandu mavaꞌe paa, haꞌe mbaꞌe pa ojapoague re.

Niɡ̶icotio niɡ̶ijo goloneegi, odaa ja niwilo Paulo, ja iiɡ̶e niɡ̶ijoa iodaɡ̶awadi moigoetece Paulo itiwataale galeenatedi ɡ̶apileceɡ̶e. Niɡ̶idiaaɡ̶idi ja nigetiniwace niɡ̶ijo noiigi, meetiogi, “Amiini ica ɡ̶oneleegiwa? Codaa amiida ica loenatagi ane beyagi?”

Igwete soldados'g̃a nduvihavuhu'ga ruri Paulo'ga pyhygauka ga kwaruka itanhuramuhũa pyvõ mokõiva'ea pyvõ.—Ma'g̃a koro? ei ga. Ma gara rehe pe ga nupanupãuhui? ei ga g̃a pe.

Hã ra major tóg tá jun mũ. “Ti kãgmĩ ra,” he tóg, soldado ag mỹ. “Ti se ra, ferro régre tỹ,” he tóg. “Ũ nẽ?” he tóg. “Ti tỹ ne han nẽ?” he tóg, vẽnh kar mỹ, major ti.

Upe rire coronel ogwahẽ ou-vy oipyhy Paulo-pe. Heꞌi oipokwa hagwã íxupe mokõi ipo-rehe. Upéi oporandu upe-py oĩ vaꞌe kwéry-pe:—Kivaꞌe tipo kóa? Mbaꞌéixa tipo héry? Mbavaꞌe tipo ojapo ko vaꞌe? heꞌi upe pygwa-pe.

Kia soldado wedu tyhy Paulo mynymy riteònyre. Tahe ritaataarenyre womati reroti‑di. Tahe rexitòenyre kia inydee mobo he ratxireri. Aõhebo he tii rotỹỹnyrerimy.

Aꞌerauwe jefaruu ꞌgã ꞌwyriaꞌri ꞌga oi Paulo ꞌga rerowyka ꞌga pyyka. Aꞌerauwe ꞌga ꞌi jefaruu ꞌgã nupe:—Peꞌje pejejua ꞌga pofaa itaju pyu— ꞌjau ꞌga jefaruu ꞌgã nupe.Aꞌeramũ ꞌgã ꞌga pofaa. Mukũja itaju pyu ꞌga pofaa.ꞌGa pofar ire ꞌwyriara ꞌga ꞌjau Paulo ꞌga nupãarera ꞌgã nupe:—Awỹja ꞌga ki ꞌei? Maꞌja ꞌga iapou raꞌe ki ꞌei?— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Nhym krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr Paur'ỳr bôx ne pa 'amỳn õ krãkamngônhmã 'ã karõn kum, “Kàxiràx amãnhkruto uwpre”, ane. Nhym me arỳm uwpre. Nhym arỳm bu'ã me ku'ê kukij ne memã kum,—Mỳj me'õ ne ja? Mỳj ne o ajkẽ? ane.

Mîrîrî yai surarayamîꞌ esaꞌ iipîꞌpî Paulo pia moropai yaironpîtî meꞌpoꞌpîiya asakîꞌne saꞌman ferro ke. Moropai ekaranmapoꞌpîiya: —Anîꞌ kin mîserî warayoꞌ? Îꞌ konekasaiꞌya nai mîîtoꞌpe? —taꞌpîiya.

Ha Kononeo te Paot mũg, tu' xut gãy xop kopah, tu pipkup mãg xap hã' hĩy, tu' yĩkopit, hu:—'Ũ 'ũm nũhũ'? Kaxĩy.Tu xe:—Putep mũn mĩy? Kaxĩy.

— Epesubumukirik cuy correntebum- -xepxepum — io'e sorarayũ be.— Abu ite ag̃okatkan? — io'e yaoka ojuyayũ be. — Apẽn ite o'e eywebe? — io'e.

Ti mꞌ warahén sa wahë nꞌaa kaja nä bä tamaso däk Paw-Ro, ti mꞌ tamejũũ ramoo mawꞌyyd däk haak sapuuw hadoo doo me. Ti mꞌ teaanh mäh:—Jaa hahỹ ajꞌyy? Hꞌëëd hado tamo hajꞌaa? —näng mäh.

Nxain¹nxa²ha¹te¹ so³ta²to² hxi²kan¹jah¹lo²nu¹ta² hi²sen³su² Pau²lah³lo²nu¹ta²kxai³ ũ³tĩ̱¹kxi²si¹jau³su² sa²no¹te³lhxã³ ã³sa²so¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ã³sa²so¹nũ²la² kwa³thi³lĩh³na² tĩh³no²ha¹li¹ sa²tai³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la². Sa²tai³kxi²nũ²la² ĩ³wã̱³txi³te³nah¹lxi¹:— Jah¹lai²li² ĩh¹jah¹lo²ta̱n³te²la¹xã³? Ĩh¹nxe³ka²ya̱n³ti³ta̱³ he¹kxain¹si²lxi¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta sorarenae xekohase xane hikoa Paulo ana hoka otokene hoka exolatyaka hinamahi kamatiherahi kakoa aoka. Hatyaoseta axehenahene: — Xala exe haliti? Xoare tyoma?

Sorara vakadika'da'dia binamaakariha ada Paulo, va'ora honariaha adani sorara:—Vagathi o makhira. Sa'a vakodaboha corrente ko'bamikia — va'ora ni'aha. Va'ora nana'dohi'aha adani vahararana vahojaki:—Hana hina makhira mani o? Nahina mani ida kidibadani hini a'onira naihamahija?

Sipehatsa sodadutsa pe niy:— O pany tyzioktyhyknahaktsa niy. Iwatahi kytsa batu tybeze. Karikutsitsiwytsa petoktsa tsiakwaranahaktsa! tsimaha — niy.Iwaze kytsa pe niy:— Aty skaraba niy. Hawa sa nikara — niy.

Miꞌi hawyi putꞌokꞌe suraraꞌin akag koro hawyi tokosap Pauru kape. Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Ewetat ro mesuwat miit e. Eweipoꞌi poꞌi ro typy saity iheg nakat wo e. Miꞌi hawyi apo apoꞌe — Uwe keĩ e pyno meiũ e. Kat keĩ tutunug pyno e.

Ina pihinôa tuti húndaru koane namúkea Poûlu, ina pahukôa iká'akeokono ya pi'âti korénde. Ina kaha'â tuti húndaru éxea itukóvotiye ne iká'ae, koáne ne váhere ítuke.

Be'ró surára wiôgɨ Paulo tiropɨ wa'â, kɨ̃ɨ yarã́ surárare yẽ'ê duti, pɨá daa kome daári me'ra dɨ'te dutíwĩ. Tohô weé tohaka be'ro masaré “Noá niîti ã'rí? De'ró weeáti?” niî sẽrí yã'awĩ.

Chay cachacucunap puydïnin ćhayculmi Pablocta ishcay cadinawan ćhänächila. Jinalculmi tapula “¿Pim cay nunaca? ¿Imactam lulälun?” nil.

Tawamhã apito hã ma tô Paruhu u ai'ré 'râwi. Ma tô pa'â. Taha pari, ma tô duré da'wapéi'wa norĩ ma ti'ru, te te siwi pawasisi da, maparane ĩsi'uwazi nhorõ rutu na. Taha pari, ma tô ãma da'azadanha, ãne:— E 'wa hã ã hã aibâ. E marĩ ma tô 'manha. — Ãne ma tô ãma da'azadanha.


Yrome azaazahkuru tõturuse toto eya. Morara exiryke zuaro pyra ynororo kynexine, Pauru ryhmatopõpyry waro pyra. Morara exiryke tytapyĩkõ taka Pauru tarose soutatu tomo a.

Hãmri nhũm mẽ kuma nẽ piitã anhĩpê kàxpê kãm tanhmã harẽnh to. Nom axpẽn kwỳm tanhmã ri kãm harẽnh to. Hãmri nhũm tee ri hprĩ hã kot mẽ mar kaxyw hãmri nẽ pôristi mã anẽ nhũm mẽ kêp Pawre ho kato nẽ ma mẽ àpênh xà hã ixkre hwỳr o tẽ.

Ininiã ãtikaka iuaã auakani, ia xikara. Apanakinipekana ãti xikara, itxaãponãtana isãkirena. Sãkiretxi kaiãopokori ininiã, iua !imarotari atão ixika. Ikara atoko ininiã, sotatoakori auĩte paniãtana sotatoakori, ninoa aapokomoni anikinirina Paoro.

Tadaenkeze lelâ myani in-hogulymo. Âikâ, âikâ warâ myani taenluem aguelymo. Agui mawânkâ myani âdaituo tâtâdyguylymo awyly xutudânry modo. Âikâ, âikâ warâ tadaenlu tindatuo myani, sodadu domodo iwymâry âdara tâjidyly nutuba idyly. Aituo myani sodadu domodo ejidyanlâ nhaleholy. Toenzepa myani kurâdo nhapygue idâly.

Amo umumeꞌu amo maꞌe izupe wà. Amo ae umumeꞌu amo ae maꞌe izupe wà. Ni amo awa numumeꞌu kwaw maꞌe amo ae awa hemimumeꞌu kwer rupi aꞌe. Wanemimumeꞌu kwer pitàitàigatu uzawy amogwer wanemimumeꞌu wà. Aꞌe rupi tuwihaw nukwaw kwaw Pawru hemiapo kwer aꞌe. Aꞌe rupi uzeꞌeg wemiruzeꞌeg wanupe kury, zauxiapekwer wanupe kury. — Peraha ko awa pi pe zauxiapekwer wanàpuzuhu pe nehe ty wà, iꞌi wanupe.

Heta vaꞌe kuery regua amongue ojapukai peteĩ rami, haꞌe rã amboae kuery ma amboae rami ojapukai. Joo rami eꞌỹ-eꞌỹ ojapukai rã anhetẽa huvixa ndoikuaai vy xondaro kuery okeaty katy ju ogueraa uka Paulo.

Idi ica oko niɡ̶idi lapo-nelegi napaawaɡ̶ateloco ida ica ligegi, idiaaɡ̶eledi jeɡ̶eledi ligegi me napaawaɡ̶ateloco. Eliodi ica me dayaagetiogi neɡ̶epaaɡ̶icota niɡ̶ijo goloneegi me daɡ̶adiaa yowooɡ̶odi niɡ̶ica anewi. Odaa ja iiɡ̶e niɡ̶ijoa iodaɡ̶awadi moyadeegiticogi Paulo minitaɡ̶a liɡ̶eladi iodaɡ̶awadi ane dotete.

Ojoatyatyvi g̃anhi'ig̃a ga pe g̃a hapukajahyrame onhimongyavo. A'ero ga ndokwahavi reki maranuhũ javo. Nurã ga Paulo'ga rerohoukari soldados'g̃a nongauhua pype.

Hã ra ũ ag tóg ti mỹ nén ũ tó, kỹ ũ ag tóg ti mỹ nén ũ tó, kỹ tóg ki kanhrãn tũ nĩ sir. Kỹ tóg soldado ag mỹ: “ẽg ĩn kãra ti rãg,” he mũ.

Ha omombeꞌu joavy avypa hikwái. Upéa-gwi ndoikwaáiry voi soldado ruvixa. Ijayvu eterei voi hikwái. Upéa-gwi nohendúi mbaꞌeve. Upéixa ramo heꞌi ogweraha hagwã koty-py, soldado kwéry renda-py.

Ijõ heka iwitxiramy rarybemyhỹre, ijõ tiilemy rarybere. Tai tahe soldado dinodu bede rieryõhyyra timyrebomy, ibutumy iny rirajuareki. Tahe ridykemy riteònyre. Tahe soldado heto‑ò Paulo‑di roiremyre.

Aꞌere ꞌgã afukafukai ekoete tee futat waewaemamũ. Aꞌeramũ ꞌgã ikwaapeꞌema. Aꞌerauwe jefaruu ꞌgã ꞌwyriaꞌri ꞌga jeꞌegi:—Peꞌje ꞌga rerawau jarejeꞌwyr ipe— ꞌjau ꞌga jefaruu ꞌgã nupe.

Nhym me kàj bê 'ã kum apỹnh kabẽn kwỳ jarẽ. Nhym me kangao kumexkam te: kute me mar mexmã. Ne kam õ krãkamngônhmã 'ã karõn kum,—Me banhõ kikretimã o wadjà, ane.

Mîrîrî yai arinîkon entaimepîtîꞌpî tiaronkonya îꞌ taa tîuyaꞌnîkon epuꞌtî pra awanîꞌpî. Tiaron pe toꞌ maimu wanîꞌpî. Tiaron sinkaya inîꞌrî eesepuꞌtî pra. Mîrîrî yeꞌnen îꞌ epuꞌtî surarayamîꞌ esaꞌya eserîke pra awanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen surarayamîꞌ yaipontîꞌpî toꞌ esaꞌya Paulo yaatoꞌpe toꞌya tewîꞌkon ta.

Ha nõm tikmũ'ũn gãy te hãm'ãktux hã' yãnãn, yĩy Kononeo te hãm'ãpak 'ohnãg, hu' xat, hu:—Kãy mõgã xonat pet ka'ok hah. Kaxĩy.

G̃ebuje yaoka ojuyayũ o'jewãwã ya'õberen. Wara'at tag̃tag̃tag̃ ma ip o'jewãwã. Imẽnpuye 1000 be sorarayũ kukukat pe itaybit pa'ore o'e apẽnpuye Paulo aoka ojuy ip iam.— Epetujowat cuy wuydopdopap'a be — io'e jesorarayũ be.

Ti mꞌ ta see hadoo ta wób rageëënh, ta see ky nꞌaa hadoo ta wób sa kyyh. Dooh mꞌ warahén sa wahë nꞌaa hꞌyyb mepëë bä ta ky nꞌaa hã, takꞌëp rageëënh do hyb nꞌaa. Ti hyb nꞌaa tamejũũ ramahũũm warahén tób nꞌaa yt hã.

Nxa²ha¹te¹ a²nũ²a²nãu³xa² ĩ³ye³ye³li³ha²kxai³ hxi²kan¹txi³ ain³kxi²ta¹hxai²nxa³hẽ¹la². Nxe³ha²kxai³ Pau²lah³lo²nu¹ta² ã³wih¹si¹jau³su² ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta halitinae kawiyahena kinatyaxa, haiyanae hahekore, hahekore xakini. Kaxiyehare irae ahitaha hoka sorarenai xekohase ana maisa waiyekehalakere nikare enawenaneha. Hoka Paulo kolatyaka aoka sorarenae tyaonitere hati kalorexe ako nali.

Na'dohi-ra vagathani'aha vabodi'barahana Paulo-ra avanaathidanoarari'aha. Vahoariha vakadibodi'barahi athini hoarihaki, vahoariha vakadibodi'barahi athini hoarihaki jaboni. Karaho'oamanija ida vakadihamahi. Sorara vakadika'da'dia mitha bini'ahi ida vakadibodi'barahi, ni-biogaki ida namitha'iki. Oniaroa, va'ora honariaha adani sorara:—Hihada makhira-ra avisajakosi sorara vagorana karaho katokini odoki bodinia.

Niahatsahi sizubarẽtsa kazi nikaranaha. Wastuhu kytsa kazi nikaranaha. Ustsa meky watu kazi nikaranaha. Sakyrirẽtsa niapykyryknaha.Iwatahi sodadutsa pehatsa batu ihyrinymyry. Hawa hatsa kytsa Pauro nitsakikinaha batu ihyrinymyry. Iwatahi sodadutsa pe niy:— Mywahoro bo tsioktyhyryknaha — niy. Iwaze sodadutsa tahawahoro bo zioktyhyryknaha.

Miꞌi hawyi iraniaꞌin typyꞌi rakaria haty wo yt toꞌoꞌewy i taꞌatuwesat. Miꞌi pote surara akag koro yt tikuap i aikotã hamuat hap. Miꞌi hawyi toꞌe temiitꞌin me — Ewetioto ro meiũwat aiꞌyat iheg nakat kape e Pauru piat pe.

Ako tôpi kixoku vaúkexea ne xanéhiko yumopâ. Pó'iti koeku yûho po'ínuhiko koánemaka po'ínuhiko. Koáhati yupihóvati koêku ne xanéhiko vaúkexea. Vo'oku ákoyea iyúsea yuvâti, ina pahukôa tuti húndaru omópeokono ne Poûlu xoko óvohikoku húndaru.

Kɨ̃ɨ̂ tohô niikã́, masá pe'e ãpí mehêkã, ãpêrã kẽ'ra mehêkã no'ó ɨaró karíkũ ma'akã'wã. Tohô weégɨ surára wiôgɨ pe'e tɨ'ó su'ria wa'âwĩ. “Ã'rí a'tîro weeámi” niisére keoró masîtiwĩ. Tohô masîti, kɨ̃ɨ yarã́ surárare miáa dutiwĩ naâ surára niirí wi'ipɨ.

Chayćhu nunacunaca juc-jucta lüyatityacuyaptinmi cachacup puydïnin imapi chay pasaśhanta mana yaćhayta atipal cuartilman puśhachila.

Tawamhã dasiwa'rãmi te nasi tãma 'mahârâ za'ra ni, dasimana'rãmi hawi. Da te tãma wasu'u waré za'ra õ di. Dahârâ si'rahâri ahâ wamhã, ĩwasu'u uptabi hã te te waihu'u õ di, apito hã. Taha wa, da'wapéi'wa norĩ ma, ma tô ti'ru, Paru te te siwi saprõni da, tinhorõwa u.