Oty katoh osenetupuhpotoh ke rokẽ tamorepase toto(Mak 4.10-12 Ruk 8.9-10)Morarame ipoetory tõ toytose Jezu a ekaropose,—Oty katoh mokaro amorepãko ma osenetupuhpỹ ke, tupimã ke? tykase toto, tõturupose.

Mẽmo kaxyw Jejus kot mẽ ujarẽnh o mẽ ahkreMakre 4.10-25 Rukre 8.9-15Hãmri pa mẽ ixpê Jejus kôt mẽ ixpa ho ixpa xwỳnhjaja Jejus kot mẽ kãm ã ujarẽnh anhỹrja ã kuma nẽ tee ri hkukamã ijamaxpẽr. Hãmri nẽ hã hkukja nẽ kãm:—Kwa axujarẽnhta na pa mẽ ixprĩ hã hkôt mẽmoj pumunh kêt nẽ. Mon ka hte ãm mẽ ujarẽnh pix o mẽ ahkre? Anẽ.

Kãkiti Mimarotakiniti Xesosi Sãpiretini Pirena(Marko 4.10-12 Arókasi 8.9-10)Imoianariakori apoka Xesosimoni. Ipimaãrina:—Kinirepa sãpirenatxi atão inakari oerekiko pisãpiretari kãkiti? —itxarina.

Âdaituo unâ tâgatuzeingue kulelâ tienomedâdyly Jesus aguehobyry(Mc 4.10-12 Lc 8.9-10)Aituo xina Jesus eynynonro modo kuru nhapâiguely:— Âdaituoka mâenomedâday unâ mâengatuly, ago lelâ amyguepa mawyly? — xina kely.

— Maꞌe rehe erepurumuꞌe iko ne, iꞌi hemimuꞌe Zezuz pe aꞌe wà kuryNaꞌe ure hemimuꞌe ure kury, uruzur ipyr ure kury, hehe urepuranu pà ure kury.— Màràzàwe tuwe nemaꞌemumeꞌu haw ereagaw amo maꞌe rehe ne, teko wamuꞌe mehe ne, uruꞌe izupe, hehe urepuranu pà.

Marcos 4.10-20 Lucas 8.9-15Haꞌe gui hemimboꞌe kuery onhemboja vy oporandu ixupe:— Mbaꞌe re tu mbaꞌemo re rembojoja vy anho ndeayvu haꞌe kuery pe?

Ane leeɡ̶odi Jesus me yatemati natematiko anida ane iciaceeketetege(Marcos 4.10-12 Lucas 8.9-10)Odaa niɡ̶ijo anodiotibece Jesus joɡ̶ototalo, odaa joɡ̶oige, moditalo, “Igaamee ina mabakeni natematigo anida ane iciaceekenitege, ina matematikanitema ina oko?”

Nurã ji amombe'u ojo'java'ea, ei Jesus'ga(Marcos 4.10-12; Lucas 8.9-10)Jesus'ga remimbo'ehara'g̃a nduri ga pyri javo ga pe.—Maraname nde imombe'ui ojo'java'ea g̃a pe g̃a mbo'erame? ei g̃a Jesus'ga pe.

Ẽg tỹ comparação to vẽnh kanhrãn ke(Mc 4.10-12 Lc 8.9-10)Kỹ ti mré mũ tĩ ag tóg ti to kãmũ mũ, kỹ ag tóg ti mỹ: “ã tỹ ne tó nẽ?” he mũ.

Hemimboꞌe kwéry oporandu Hesu-pe hemimombeꞌukwe-rehe(Mc 4.10-12 Lc 8.9-10)Upéi hemimboꞌe kwéry ogwahẽve ou-vy Hesu ypy-py:—Maꞌerã po eremombeꞌu kuri íxupe arandu rehegwa nheꞌẽ temitỹgwe rehegwa nheꞌẽ-rami? heꞌi oporandu-vy íxupe.

Tai tahe ierydỹỹna mahãdu Jesuisi ritỹỹraxinyre: —Aõherekibo kai ijyy‑di bierynanykemy atxiteri, rawesenanyreri wahe.

Oporogytapaw ire ꞌga uẽma yaruu awi nũ. Aꞌeramũ ore ꞌga remimuꞌeramũ ꞌga rerowyka, oroporonupa ee ꞌga upe:—Maꞌeramũ te ereporogyta sigaty etee te ꞌgã nupe? Maꞌeramũ ene ꞌgã muꞌjau morogytau etee ki ꞌei?— ꞌjau ore ꞌga upe.

Nhym kam kôt ba djwỳnh ar 'ỳr bôx ne kum,—Mỳkam ne ga apỹnh kukràdjà djàri'ã memã mỳjja jakren memã mỳjjabit'ã ajarẽ? ane.

Îꞌ Tonpe Jesusya Panton Ekaremekî(Mc 4.10-12 Lc 8.9-10)Mîrîrî pe rî Jesus nenupaꞌsan erepamîꞌpî iipia. Inkamoroya ekaranmapoꞌpî. —Îꞌ waniꞌ awanî yeꞌnen pemonkonyamîꞌ yenupaya mîrîrî panton pe —taꞌpî toꞌya ipîꞌ.

Teptu hãm'ãktux'ax hã hãmyũmmũgãhã'?Ha tikmũ'ũn te Yeyox mũtik hãpkumep, tu' nũn, tu nũktu Yeyox yĩka' pip, tu' yĩkopit, tu:—Teptu xate hãm'ãktux'ax hã tikmũ'ũn nõy pu hãmyũmmũgãhã'? Kaxĩy.

G̃ebuje 12 beayũ oajẽm Jesus kay.— Apẽnpuye ocemutaybitbinap ekawẽn acã ecekawẽn ijoceayũ eju? — io'e ip.

Ti mꞌ ta ma matëg rabana Jesus wë ti mꞌ rabeaanh ta hã:—Hëd nꞌaa mamaherꞌoot sa hã panyyg ky nꞌaa me? —näk mäh.

Wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³jau³xa² ĩ³tih³nxe³jau³su²Nxe²e³ta³lun²nũ²la² a²sa³wi³ha³lxai²na² sa²kxai³lu² ã³tĩ̱³sxã³ ĩ³ye³kxain¹ta¹hxai²hẽ¹la². Ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Je³su²jah³lãi³. Ĩh¹nxe³kxa²ya̱n³ti³ta̱³ a²nũ²a²nãu³xa² ĩ³yau¹ũ³jau³xa² so¹lxi³ e³kxai¹nĩn¹ji¹wi¹? Nyhain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Hatyaoseta Jesus xaotyakiraharenae iraehenaha ekakoa: — Xoana hoka metahare hiraine hamoka hoka haotyakisahitene? nexaha.

Hari. Ija'ari vaipohiki vahojajanarina, Jesu-ra vanamaakari'aha adani ipohina, vanana'dohi'aha:—Nahina mani ida rajomi kavaranihia vara va'ora ini'abakhiavini hija?

Hawa Sesus nisispirikpoko.Kyze zinymyrykynahatsa ibo niaha. Asa zuba ibo nipamykysokonaha:— Amy skaraba riktsa soho kytsa tsimysihyrinymyryky — niaha.

MAKU 4.10-12 IRUKA 8.9-10 PIAT EWYMiꞌi hawyi Iesui potmuꞌeria tõꞌẽ howawi — Uhyt iꞌatuꞌe kat hamoĩ sehay hãꞌãkap wuat etiꞌatumuꞌe iraniaꞌin iꞌatuꞌe.

Koyúhoinoake Jesus ne xêti apêti kixó'ekone(Mt 13.34-35; Mk 4.10-12; Lk 8.9-10)Ina ahi'ókovoxo Jesus ne íhikauhiko koane kíxea:—Na koeti itúkinovo exetínati vínoa íhikexi ne xanéhiko?

Jesuré kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ “De'ró weégɨ kití weeró noho niisé me'ra bu'êti?” niî'ke niî'(Mc 4.10-12; Lc 8.9-10)Be'ró ɨ̃sâ kɨ̃ɨ̂ bu'erã́ kɨ̃ɨ̂ tiro wa'â, kɨ̃ɨ̂re sẽrí yã'awɨ:—De'ró weégɨ masaré kití weeró noho niisé me'ra bu'êti? niîwɨ.

Tincuchiyllap imapi yaćhachishantam willan(Mc 4.10-12; Lc 8.9-10)Chaynu niptinmi yaćhapacünincuna Jesusman aśhuycälil tapula: “¿Imapïtam caynu tincuchiyllap yaćhachinqui?” nil.

Romnhimiré'é na si, Zezusi te te dama 're ĩrowahutu mono zé wasu'u(Marcusi 4.10-12; Rucasi 8.9-10)Tawamhã wa norĩ hã ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ hã wa tô Zezusihi u ubumro ni. Tawamhã ãne, wa oto wasiwi sadanharĩ ni:— E marĩ wa, te romnhimiré'é na si dama 're ĩrowahutu mo. — Ãne, wa wasiwi sadanharĩ za'ra ni, wa norĩ zama, wa te waihu'u za'ra õ wa.


Ynara tykase Jezu eya xine,—Oesẽkõme Ritonõpo exiry poko ãmorepatorỹko ase. Yrome mokaro tuaro pyra ro mana.

Hãmri nhũm mẽ inhmã:—Tôe. Nà kot paj mẽ amã harẽ. Tĩrtũm kãm mẽ ate aprĩ hã mar prãm jakamã kot paj ixprĩ hã mẽ amã harẽ. Mẽ kot amnhĩ tomnuj kaga nhũm Tĩrtũm kot ja hã mẽ omunh nẽ mẽ ho hkra. Ja na pa harẽ. No mũjjaja mẽ akĩnhã kãm ja mar prãm kêt jakamã na htem ixujarẽnhja ma nẽ ãm kuma nẽ htỳx ri pa.

Ininiã Xesosi:—Kãkiti xinikiniãri Teoso auĩtetxi ininiãua pirena, auapitika kaiãopokori ninoa mimarotakiniti, kotxi Teoso kona oerekana ninoa. Teoso oerekai hĩte ninoa mimarotakiniti.

Aituo Jesus in-hoguly:— Saguhoem mykâinane Deus kaynonro nutuen-homba âdara idânârâ iwymâryem tâidyly. Urâlâ olâ xutuen-hoim âyanmo. Koendâ ise âyanmo auguely. Deus koendâ tiuntudyzebaom modo olâ unâ tâgatuzeingue lelâ kâenomedâdyly; ago lelâ auguepa.

Uzeꞌeg Zezuz urewe.— Akwaw kar Tupàn pureruzeꞌegaw kwez peme ihe. Amogwer nukwaw kwaw aꞌe wà.

Haꞌe ramo ombovai:— Pendevy pe yva pygua oikuaa uka opoꞌakaa py mbaꞌemo oiko vaꞌe ndoikuaa ukai teri vaꞌekue. Haꞌe rã haꞌe kuery pe ma ndoikuaa ukai.

Odaa Jesus ja igidi, meetediogi, “Aneotedoɡ̶oji baɡ̶a yemaa me ikeetedaɡ̶awatiwaji ane nimaweneɡ̶egi me iiɡ̶e laaleɡ̶enali oko, ane diɡ̶ica ane yowooɡ̶odi anodaaɡ̶ee. Odaa baadaɡ̶a ikeetediogi niɡ̶ina eledi oko.

A'ero Jesus'ga ei g̃a pe:—Pe me Tupana'ga ei tokwaha ti g̃a onhimiva'ea nhirembiepiakatuhava javo, ei Jesus'ga. Marã hekoi kiro Tupana'ga yvyakotyve'g̃a ndepiakaturame okovo g̃anduvihavuhuhetero? A'earupiva'ea kiro ga ikwahakwahavukari pe me. Ojipe'g̃a pe po ti ga ndokwahavukari tuhẽ a'ea nehẽ, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. Nurã ji imombe'ui ojo'java'ea g̃a pe g̃a mbo'erame, ei Jesus'ga.

Kỹ Jesus tóg ag mỹ: “ãjag hã ne ũ tỹ kanhkã tá nĩ ẽn tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ ẽn ki kanhró nỹtĩnh mũꞌ,” he mũ, “ũ tỹ inh jo nén tó ja tũ ẽn ti,” he tóg mũ. “Hã ra ũn e ẽn ag vỹ ki kanhrãn kãn ke tũ nĩ,” he tóg.

—Peẽ-myte oikwaa uka-ma kuri Nhandejáry mbaꞌéixa pa oiko-ta pende ruvixarã. Mbaꞌéixa po pemoirũ-ta íxupe pende ruvixarã oikwaa uka-ma ave. Ha ambue kwéry-pe katu ndoikwaa ukái.

Tai tahe dirawyònyde: —Kaiboho aõmybo Deuxu reerynanyre kaiboho bierybenyke. Ijõ mahãdu tiu ijyy rieryõtyhy. Kaiboho dori Deuxu Òlòna teerytenyte.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau oree:—Tejuwarete ꞌga jeꞌeg imũ futat je ruri pẽ muꞌjau ꞌga ree. ꞌAwamũ Jeruwa ꞌga pẽ mogyi wemiayuwamũ jejeꞌega renupa katu katuaramũ, aꞌe je ꞌã pẽ nupe— ꞌjau ꞌga oree. —Aꞌere je porogytai sigaty etee te pẽ muꞌjau ee. Kasi aꞌe pe tesirũmera ꞌgã we ikwaawi erujewi ne, aꞌe je— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Nhym arkum,—Bir, djãm me kunĩ kute ikukràdjà marmã? Kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh kute pykakam amim me utàr ne ar meo ba'ã ikabẽn kukràdjà ja djãm me kunĩ kute marmã? Kati. Ar gajbit ije ar amã arẽnho amirĩt gar aje marmã. Nhym be, me wãbê ne ba udju ne.

Jesusya toꞌ maimu yuukuꞌpî: —Paapa yekare anîꞌ nepuꞌtî pepîn ekaremekîuya sîrîrî apîꞌnîkon. Îꞌ kaiꞌma pemonkonyamîꞌ esaꞌ pe Paapa iipî ekaremekîuya sîrîrî epuꞌtîkonpa. Tîîse inkamoro Paapa yuꞌsankon pepîn pîꞌ aronne ekaremekîuya pepîn. Tîîse panton pe neken ekaremekîuya epuꞌtî toꞌya namai.

Ha:—Topa te 'ãxop pu hãmyũmmũgãhã', xayĩy hãmyũmmũg. 'Ap nõy xop pu' xuktux'ah, tu yãy yõg tikmũ'ũn xat, pa tikmũ'ũn nõy te pexkox yõg hãpxopmã'ax yũmmũg'ah, yĩy hãm'ãktux'ax hã 'ãte hãmyũmmũgãhã', nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã'.

— Itaybit g̃u ip puye Deus soat kukan je'e iam. Iba'arẽm ijoceayũ be. Eyju bit eymutaybitbin õn, eyetaybit am kabi beat soat kukan je'e iam — io'e Jesus.

Ti mꞌ taky hadoo sa hã:—Bë hã Pꞌop Hagä Do anꞌoo däk bë bahapäh hyb nꞌaa pooj jé ji nahapäh do hỹ pong jé hawät do bagꞌããs do ky nꞌaa hã, ta wób sa hã dooh.

Nxa²ha¹te¹ ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Wxa²yu³tai²na² so¹lxi³ wãn³txai²na² tah²yau³xai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² a²nũ²a² ẽ¹nãu³a² sa²hau³kot3jau³nũ³su² nxe³jau³jau¹xai²na² txa²nũ² ã³ne³wxe³yah³lxin¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ tũ̱¹ka̱³txai²na² hĩ¹na² ã³ne³wxe³ti³he¹xai¹nxa³lho³li¹.

Hoka Jesus nehena: — Xomana atyo Enore hotikijita ekoa maniya nawenatyaka metahareterehare hoka enomanaha atyo maisa hotikisarene.

Jesua bigathani'ihi ida vakadina'dohi:—Deua binofiki ida avarigavini, oniani ida Deus ka'da'di hina kavaranihia a'onira onanamithajahakivini hija. Ija'ari vahoariha ni-avigavini vanofiki ida varani Deus va'ora vaka'da'divini. Ogavahariki hida varani vakadimoni hini.

— Deus kaharere ahabo piwatawy tsihikik pahahyrinymyry tsihikik. Deus tyryktsa soho pahawatawyky. Ikiahatsa kasoho ezytyk humo yhỹ tsimaha. Deus tyryktsa tsimoziknaha. Ustsa batu. Iwatahi tsasohowy humo tysihyrinymyryky.

— Taꞌi yt uimohey i haria ti atiꞌatumuꞌe hãꞌãkap wuo yt heremo i maꞌato ehepe uimohey haria ti sehay wo herep wuo worohoꞌomuꞌe aikotã aru Tupana topyhuꞌat Miitꞌin Porekuat no mesuwe atipy piat ewy hap ete e.

Ina kixovókoxoa Jesus:—Vo'oku enepone koekúti kixoku natíxea ne Íhae Vanúke xapa xâne ákoti po'i exeâti koêku, itínoe porexókono éxea. Kene po'ínuhiko xâne, ako paréxakana éxea koêku.

Jesu ɨ̃sâre yɨ'tiwĩ́:—Õ'âkɨ̃hɨ mɨsâre a'tîro weemí. Mɨsâre ãpêrã too dɨpóropɨ masîya marimí'kere kɨ̃ɨ̂ wiôgɨ niisére masikã́ weemí. Ãpêrã yɨ'ɨ̂re ẽho peótirã pe'ere masîtikã weemí.

Niptinmi: “Amcunactá Tayta Diosmi gubirnunćhu pacacuynincunactapis tantiaycachipäcuśhunqui. Juccunätañatacmi ichá mana.

Tawamhã Zezusi hã te asa wama nharĩ za'ra, ãne:— 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã a norĩ wa'aba ma si, ma tô aima waihu'u za'ra wa'wa, dama ĩwaihu'u'õ hã, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zém na hã, sõ'awi te te dama waihu'u õ nherẽ.


Ynara exiryke zuarohxo exiketõ amorepãkohxo Ritonõpo mana tuarohxo toto ehtohme. Yrome tuaro hkopyra exiketõ tamorepatopõpyrykõ poko wenikehnõko mana zuaro pyra toexirykõke.

—No kêt mẽ kajaja na ka mẽ ixkôt ri apa ho apa. Nẽ xatã ixkapẽr mar o apa jakamã na ka mẽ aprĩ hã ixkapẽr ma. Tã mẽ ate ixkôt amnhĩ nhĩpêx o apa jakamã na pa tanhmã mẽ akrã hto ka mẽ aprĩ hã mar mex o mõ. No mẽ kot ixkapẽr mar nẽ ãm mar xwỳnhjaja na mẽ akĩnhã inhmar tỳx kêt nẽ. Jakamã nhũm Tĩrtũm tanhmã mẽ hkrã hto nhũm mẽ hã no hkêt tokyx anẽ htỳx ri pa.

Teoso sãkire auakiti, iua sãkire kĩpitakari, Teoso sikari apikomoni imaroretxi iuamoni. Txamari Teoso sãkire kenakotakari, isãkire makĩpitakati, imarore xapiti iuamoni auakari makatxakaãkako.

Imâem ywâgâ mâuntudyze âmaemo watay, Deuslâ ise mâuntuhomoem aieni. Ânguy ywâgâ tiuntudyzeba watay olâ, âdiempa ywâgâ tiuntuyby enanânehonze, utuba ise warâ.

Aze awa wereko maꞌe nehe, amono putar amo ae maꞌe izupe nehe. Aze awa nuwereko kwaw maꞌe nehe, azoꞌok putar imaꞌe pixikaꞌi maꞌe izuwi nehe.

Mbaꞌeta mbaꞌemo oguereko vaꞌe pe omeꞌẽave ꞌrã, oguereko retave aguã. Haꞌe rã oguereko eꞌỹ vaꞌe gui ma oguerekoꞌi vaꞌe voi oipeꞌaa ꞌrã.

Odaa Aneotedoɡ̶oji eneɡ̶egi ikeete niɡ̶ina oko baanaɡ̶a oyowooɡ̶odi anodaaɡ̶ee me iiɡ̶e laaleɡ̶enali. Codaa noɡ̶a lixakedi niɡ̶ina oko ane daɡ̶a yemaa me yowooɡ̶odi anodaaɡ̶ee me iiɡ̶e laaleɡ̶enali oko, icaaɡ̶ica nige domiɡ̶iniawaanigi niɡ̶ini oko lixakedi.

—Kiroki ga okwaha – ga pe po ti Tupana'ga ikwahavukari koji'iva'ea nehẽ. A'ero po ti ga ikwahahetei nehẽ, ei Jesus'ga. Kiroki ga ndokwahavi – po ga ikwahavi xunhiva'ea, a'ea vehevi po ti Tupana'ga imoka'nhymbavukari ga pe nehẽ, ei Jesus'ga.

“Hã kỹ tóg ge nĩ. Ũ tỹ nén to jykrén há han kỹ tóg ũ to jykrén mãnꞌ, ũ to jykrén mãnꞌ he mũ. Komẽr hã tóg to jykrén kãn ke mũ. Ũ tỹ nén to jykrén tũ nĩn kỹ tóg ti mỹ tũꞌ he mũ, ti tỹ to jykrén sĩ han kỹ.

Oĩ hiꞌarandu vaꞌe. Omoꞌaranduve vaꞌerã íxupe hiꞌarandu porã porã hagwã. Ha inharandu eꞌỹ vaꞌe katu, hiꞌarandurãgwe oipeꞌapa vaꞌerã íxugwi. Opa vaꞌerã íxupe.

Hãbuõ iaõdikeki ijõ heka iratyre tamy ariwahinyke. Tai tahe sõwemy tamy rauhenyke. Tahe hãbu ihoõkeki ibutelemy ijõdikeki heka kiale iribi ibutumy aritakre.

—Jejeꞌeg are eapyowet maꞌeramũ Janeruwarete ꞌga pẽ mueapyoi ee. Aꞌere ꞌga jejeꞌeg are eapyowereꞌema ꞌgã namueapyoi ee. Ee ꞌgã neapyoweramũ etee te ꞌga ꞌgã mueapyoi ee— ꞌjau ꞌga oree. —Aꞌere ee eapyowereꞌema ꞌgã ꞌgã amuꞌeawera mokaꞌjamawi etee.

Be, me kwỳ kute ikukràdjà markumrẽx ja dja ba mã memã mỳjja krãptĩ jarẽ nhym me arỳm mỳjja krãptĩ ma. Nhym me kwỳ mã kute ikukràdjà mar kajgojabê dja ba ikukràdjào apdju. Kute ikukràdjà mar kajgojao apdju.

Tîîse mararî Paapa maimu epuꞌtî anîꞌya ya, inîꞌ panpîꞌ epuꞌnen tîrî Paapaya iipia. Moropai epuꞌtîiya ituꞌse tîwanî pîkîrî. Tîîse Paapa maimu yuꞌsan pepîn awanî ya, tamîꞌnawîrî imoꞌka Paapaya iipiapai. Mararî epuꞌtî tîuya kaiꞌma mîîkîrî esenumenka. Tîîse Paapaya imoꞌka iipiapai —taꞌpî Jesusya.

Yã 'ãxop te hãmyũmmũg tap, yĩy xa 'ã 'ũm yũmmũgãp-tup, ha mõktu hãmyũmmũg xexkah, ha tikmũ'ũn te hãmyũmmũg hok, tu hãpxaxok putup, tu mõktu hãmyũmmũg 'ohnãg.

— Xipan'ũm ya'ĩjo buje, yopĩt ma juy eyetaybin. Xipan ya'ĩjo buje bit, yobog̃ cuy eyetaybin- -ade jĩjã.

Jé hꞌyy ganyy däk doo, ti bahä̃nh Pꞌop Hagä Do banoo nä ta hã ta hꞌyy ganäng doo. Baad tabahapëë kän tii bä. Jé kanahën dꞌos hẽ hꞌyy ganäng doo, Pꞌop Hagä Do ado hõm da ta hã kanahën hadꞌos doo.Ta ti tawén kado hõm sa hã, rahyb nꞌaa manatakëë do hyb nꞌaa. Dooh rahyb nꞌaa pꞌeed bä Pꞌop Hagä Do panyyg hã.

Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱n³tu̱³ in³txi³su² yen³kxih³kxai²nãn²tu̱³ ã²la² kãin²sxã³ ũ³yhen³kxi²nyhain¹tu¹wi¹. Nxe³kxai²nãn²tu̱³ yen³kxi³khai¹nxe³hĩ̱³nx2na³li¹. Te²yã¹nxe³sxã³ in³txi³su² yen³kxi³txa²te²su² te²a² jũ¹nxe² so¹lxi³ yen³kxih³kxi³su² sa²so¹kxi²nyhain¹tu¹wi¹. Nxe³sxã³ yen³kxi³ txa²khaix1nxe³hĩ̱³nx2na³li¹. Nxe³te²ju²hẽ³li¹. Te²yã¹nxe³kxe³hũ̱³nxe² Sũ̱³na² wãn³txa² jũ¹nxe² ã³ne³wxe³yah³lxi¹nha²kxai³ kãin²non³sxã³ ã³ne³wxe³yah³lxin¹tu¹wi¹. Tũ̱¹ka̱³txai²na² ã³ne³wxe³ai¹nxa³ha²kxai³ ĩ³yau¹ũ³jau³xa² so¹lxi³ ain³kxain¹tu¹wi¹.

Xala xamani atyoite xoalini hare kakoare hoka kaxekakihitiyaite enomana hoka exahexe tyaona enomana. Hoka xala xamani atyoite maisa xoare hare enali aka hoka exahe inira kakoare hoka kaiyakeheta atyoite enonitata.

Avakamithabakhiaki hida oathi. Avanaabavini mani ida avakadi'ogahai-ra oana'ba'divini hija. Vahoariha oathi-ra vakamithaki, ni-vanaaba'iki ida oathi pa'itxi vakamithaki, oniani ida avakava'i'birinivini hija.

Aty zeka kaharere tsikaeni zuba pinymyryky Deus ibo mopamykysotohi my. Atakta pihyrinymyrytsihik zeka mopamykysotohi. Aty zeka kaharere batu ihyrinymyry batu ihyrinymyry za. Batu amy tohi Deus ibo ba zik pamykysozo. Hawa ha ty botu zinymyry ana kino pispiriktsokda.

Katupono uwe uwe uhehay ikuap teran miꞌi hat pe ti aru poꞌog topyhuꞌat uhehay e. Taꞌi uhehay ahyt kuap teran hat topyhuꞌat uhehay kuap sese hat e. Maꞌato iraniaꞌin yt uhehay kuap teran i haria ti aru yt kat i i ikuap aru uimienoi koꞌi e. Uhehay kurin taꞌatukuap taꞌatusuꞌat hawyi tuwat hawyi meremo taꞌatuwaure i raꞌyn uhehay miꞌi haria. Uhehay yt teke sese i iꞌatuwanẽtup hawe pote e. Teꞌeruwewanẽtup ran haria ewy miꞌiria. Taꞌatuwanẽtup hawe yt taꞌatunug neran i uhehay pote yt teke sese i iꞌatuwanẽtup hawe e.

Vo'oku enepone apêti námoe yara yunzóke, kuri'úxovotineoxomo námoe koane yupihovó koetíneoxomo. Kene ne ákoti axu'ína námoeya, muhíkova ne íkutixane apêti xokóyoke, evókoatimo.

Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ bu'esére ẽho peórãreta Õ'âkɨ̃hɨ masisé o'ô nemogɨsami. Naâ tɨ'o masíse kɨó yɨ'rɨarãsama. Ãpêrã yɨ'ɨ̂ bu'esére ẽho peótirã pe'ere naâ kã'roákã masîmi'kere tɨ'o masítikã weegɨ́sami.

Tantiäcunätá mas tantiayta uśhalämi can'apis. Mana tantiäcunätam ichá aśhwanpalä chincalpachisha can'a.

Ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimirowaihu hã te te 're 'ruiwapari u'âsi za'ra mono wamhã, taha zarina te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã sa'ẽtẽ na tãma ãma 're sõprub za'ra, te te aré ãma 're ĩrowaihu'u za'ra mono zém nhipai u, te te waihu'u pese za'ra da oto. Tane nherẽ, ni'wam norĩ hã ĩsimirowaihu'u na te te 're 'ruiwapari za'ra mono õ wamhã, ta norĩ wi te za tinhimirowaihu hã tãma waihu'u pese za'ra õ nherẽ, te te tiwi 're awaibu 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã, te te aré ãma 're ĩwaihu'u za'ra mono zé hã.


Mokaro oseosenuhmãko toh mã repe. Yrome onenetupuhpyra mã toto. Jomiry etãko toh mã repe. Yrome otuenikehkãko mã toto. Morara exiryke tupimãkõ poko rokẽ toto amorepãko ase.

“Ixte mẽ kãm aa mẽ kot mẽmoj pumunh kêt kwỳ ho anhỹr rax tã nhũm mẽ omu nẽ ãm omu. Nẽ ixte amnhĩ nhĩpêxja nhũm mẽ kãm hkĩnh kêt nẽ. Nẽ mẽ kot ixkapẽr mar tã ãm inhma nẽ kãm hprĩ hã inhmar prãm kêt nẽ.”—Jakamã na pa hte ã mẽ kãm mẽmoj te ho tãm pyrà nẽ harẽ no ãm hã haxwỳ nẽ mẽ kãm ixujarẽnh anẽ.

Nisãkirauatakasaaki kãkitikata, nisãpiretana sãpirenatxi atão inakari oerekiko, kotxi kokiri kãkiti, iuaritika !atamatari Teoso kamakiti. Kakenakokiri kãkiti, iuaritika !imarotari Teoso sãkire.

Awylygue, kurâ domodo kâenomedâday, unâ kâengatuly, tahule kâenomedâdomo nutuba itomoem. Agânhekyly tâensemolâ wâne, nutubamo olâ, nepyramo-ro waunlo ara kulelâ. Auguely tydasemolâ wâne, âdakeze auguely nutubamo olâ ise, nidapyra waunlo ara lelâmo.

Aꞌe rupi amaꞌemumeꞌu wanupe ihe. Taꞌe umeꞌe maꞌe rehe hexak ꞌym pà aꞌe wà xe. Uzeapyaka hezeꞌeg rehe henu ꞌym pà aꞌe wà no xe, ikwaw ꞌym pà aꞌe wà no xe.

Haꞌe nunga rupi ae mbaꞌemo re ambojoja vy xeayvu haꞌe kuery pe. Mbaꞌeta haꞌe kuery omaꞌẽ teĩ ndoexai, haꞌe oendu teĩ noendu kuaai, neĩ ndoikuaai guive,

Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi mepaɡ̶a jibake natematiko anida ane jiciaceeketege niɡ̶ina me jatematikatiogi niɡ̶ina oko. Odaa etidadi pida aɡ̶etidowooɡ̶odi. Codaa owajipatalo yotaɡ̶a, pida aɡ̶odibatege, codaa aɡ̶oyowooɡ̶odi ane diitigilo.

—Nurã ji imombe'ui ojo'java'ea g̃a pe. A'ereki “hepiagame g̃a gwepia tehe reki. A'ereki g̃a nombaragwahapotari hehe. Henduvame g̃a g̃wendu tehe reki. A'ereki g̃a ndokwahapotari”, ei Jesus'ga.

Hã kỹ sóg ũn e ẽn ag mỹ comparação han mũ, ag tỹ mẽ há han sór tũ nỹtĩn kỹ. Kỹ ag tóg ón kỹ mẽg mũ ra ki kagtĩg nỹtĩ, to jykrén tũ ag nỹtĩ sir.

Upéa-rehe amombeꞌu íxupe arandu rehegwa nheꞌẽ temitỹ rehegwa nheꞌẽ-rami, heꞌi. —Omaꞌẽ maꞌẽ hikwái, ndohexáiry voi mbaꞌeve. Ohendu hendu hikwái, nohendu porãiry. Ijapysa eꞌỹ vaꞌe-rami mbaꞌeve ndoikwaái. Okanhymba ete jevy íxugwi.

Retehemy ihãre tahe robiõhyymyhỹrenyre tahe ririõhyymyhỹre. Tai heka ijyy‑di reerynanymy watxireri.

Jejeꞌeg are eapyowereꞌema ꞌgã wanup futat jejeꞌega numiamũ. Aꞌere ꞌgã naeapyoi futari ee. Amãꞌjãu agawewi ꞌgã jeremiapofer are. Aꞌetea ꞌgã naeapyoi ee. Maꞌeramũ je ꞌã morogytau etee imomeꞌui pẽ nupe pẽ muꞌjawamũ. Imomeꞌu katu re ꞌgã neapyo ekoeteramũ ajemogyau ee ne— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Me wã kute mar kajgokam ne ba memã mỳjjabit 'ã ajarẽ. Ba apỹnh kukràdjà djàri'ã memã mỳjja jakren memã mỳjjabit'ã ajarẽ. Me kute ikukràdjà mar kajgo wã ne me amrẽbê: me bakukãmãremã arẽn memã kum, “Me te memã mỳjja jakre nhym me omũnh kajgon mã amim omũnhkumrẽx kêt. Nhym me te memã mỳjja jarẽ nhym me me kabẽn maro krĩn mã mar kêt. Mã mỳjja'ã me kabẽn kute amijakreja mar kêt ne.” Nãm me ã me wã'ã me bakukãmãremã ane. Me kute ikukràdjà mar kajgo'ã ne memã arẽ.

Taꞌpî Jesusya: —Mîrîrî yeꞌnen panton pe neken toꞌ yenupapîtîuya. Maasa pra uyeraꞌma toꞌya tîîse anîꞌ pe wanî epuꞌtî toꞌya pepîn. Moropai umaimu eta toꞌya tîîse îꞌ taasaiꞌya pe awanî epuꞌtî toꞌya pepîn —taꞌpîiya.

Yĩy 'ãte hãm'ãktux'ax hã hãmyũmmũgãhã' nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã'. Yã pa mãm, pãyã' pẽnã 'ohnãg, tu hãm'ãktux'ax 'ãpak, pãyã' yũmmũg 'ohnãg.

Imẽnpit ijoceayũ mutaybitbinap ekawẽn muwẽnuwẽn õn cebe ip. Jeakag̃ ip. Inaka ijojom g̃u ip. Wekawẽn pa'arẽm cexe ip, wekawẽn cocom ma'g̃u ip — io'e Jesus 12 beayũ be.

Rahegãã né paawä mꞌ, dooh mꞌ rahꞌyy genä bä. Ramaa newë né paawä mꞌ, dooh mꞌ ramaa napëë bä, dooh mꞌ tagahꞌood bä sa hã. Ti hyb nꞌaa né hẽ ỹ wén herꞌoot sa hã panyyg ky nꞌaa me.

Jã¹nxa¹jau³su² wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³jau³xa² so¹lxi³ e³kxai¹na¹wi¹. Nxai¹na¹kxan²ti³ ĩ²ain¹kxan²ti³ ã³ye³wxe³ai¹nxa³lho³li¹. Ain³kxain¹kxan²ti³ ã³ne³wxe³ai¹nxa³lho³li¹.

Hiyeta hoka metahare namokita niraini enomanaha. Hatyo halitinai atyo wahakotyahitaha xakore hoka maisa waiyakatyareha, semahitene xakore hoka maisa waiyekehalakere enomanaha.

Vakhanina vani rajomi kavaranihia vara va'ora oni'avini. Vada vani'avini kaba'i ida kodibadani danoki, ni-vanofiki ida kodihojai-ra vanokivini. Oathi-ra mitha vani'avini kaba'i, ni-vanofiki ida nahina hini avigavini.

Iwatahi tsasohowy humo kytsa mysihyrinymyry. Asaktsa iktsazuba maha batu sihyrinymyry. Piwabykynaha zuba batu sihyrinymyry. Kaharere bo batu yhỹ zikaha.

Miꞌiria teꞌerahaꞌat uhowawi wen maꞌato yt uikuap wytkai i e. Iꞌewyte uhehay teke iꞌatuwaure pe wen maꞌato yt taꞌatukuap i kahato taꞌatuwanẽtup hawe kat are kat are sese hap yi saꞌag ewywuaria miꞌiria pote e.

Énomone itúkinovo exetínati apêti íhokovoke veínoam ínzikaxea ne xanéhiko. Vo'oku upánini noíxoahiko, itea kutí koe ákoti inixâ. Koane upánini kámoa, itea kutí koe ákoti kamâ, koane ákomaka éxina isóneu koêku.

Naâ yɨ'ɨ̂ weesére ĩ'yâmirã, ĩ'yâtirã weeró noho niîsama. Yɨ'ɨ̂ bu'esére tɨ'omírã, tɨ'o masítisama. Tohô weégɨ kití weeró noho niisé me'ra naâre werê'.

Chaymi caynu tincuchiyllap yaćhaycachí. Maynüpa licayalcalpis manamá licapäcunchu; maynüpa uyaliyalcalpis manamá uyalipäcunchu nï tantialpapäcunpischu.

Ĩ̱nhimiromhuri hã datõmo na da te 're 'madâ'â za'ra mono nherẽ, te taré da te 're 'madâ'â za'ra, da te ãma 're waihu'u za'ra mono ãna. Duré ĩ̱nhimiroti hã dapo're na da te 're wapari za'ra mono nherẽ, te taré da te 're wapari za'ra, da te ãma 're waihu'u za'ra mono ãna. Taha wa, wa romnhimiré'é na si te dama 're rowasu'u.


Izaja omihpyryae ro mã mokaro toehse. Ynara tykase Izaja pake, “Etãko matose repe, yrome onetara matose. Oseosenuhmãko roropa matose repe. Yrome onenepyra sã matose.  Tũpore sã oupuhpyrykõ exiryke onenetupuhpyra matose, apanarykõ ipanapuruhpyry sã exiryke, oenurukõ pimỹmã sã exiryke roropa. Oenurukõ pimỹmã sã onyripyra awahtao xine kure osenuhmakety sã mehtory. Apanarykõ ipanapuruhpyry sã pyra oexirykohtao kure jomiry metatory, oesẽkõme wenetupuhtory roropa. Mame oesẽkõme jenetuputyryhtao oya xine, tukurãkase mehtory ya, ãko Ritonõpo,”tykase Izaja pake.

—Na pre ra Tĩrtũm nhỹ hã kapẽr o pa xwỳnh Ijaisja amnepêm mẽ hkukamã tanhmã mẽ harẽnh to nẽ hã kagà. Mẽ kot inhmar nẽ ãm inhmar xwỳnhjê jarẽ nẽ tanhmã mẽ hkukamã mẽ harẽnh to nẽ mẽ harẽnh o: Koja mẽ ujarẽnh mex mar pymaj amnhĩ jamak pro nẽ amnhĩ no hpro nẽ hkôt hamaxpẽr kêt nẽ. Jakamã koja mẽ kãm mẽ kot amnhĩ nhĩpêx mex prãm kêt nẽ harẽnhja ma nẽ ãm kuma. Nẽ omu nẽ ãm omu. Mẽ kãm hprãm kêt jakamã koja mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ. Ã mẽ kot amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt ronhỹx mẽ ra Tĩrtũm kapẽr ma nẽ hkôt amnhĩ xunhwỳ. Hãmri nhũm amnhĩ tã mẽ omu nẽ mẽ nê mẽ kot amnhĩ tomnuj rênh pa. Hãmri nhũm mẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx mex nẽ kapẽr mar mex o pa. Tã no nhũm mẽ Ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt nẽ. Anẽ.—Ã Ijaisja mẽ hkukamã mẽ harẽ nẽ mẽ hã kagà anẽ. Series([], )

Ininiã apokapeka Isaía sãkire kitxakapirĩka, kotxi iua sãpiretari Teoso sãkire: Hĩkenakotapiikamari nisãkire, iuaritika !himarotari. Hĩtikapiikamari nikamakiti, iuaritika !himarotari,

Deus aguehobyry Isaías inweniby ara aidyly iwerâ: “ ‘Idase wâne âmaemo, âdakeze aguely awyly mâuntuba olâ ise âmaemo. Ese wâne âmaemo, âdy mâenkylymo awyly mâuntuba olâ ise âmaemo.

Kwehe mehe Izai uzeꞌeg wanehe aꞌe, waneko haw imumeꞌu pà aꞌe. Pezeapyaka katu putar izeꞌeg rehe nehe. Napeinu katu kwaw nehe.Pemeꞌegatu putar maꞌe rehe nehe. Napexak kwaw nehe.

Isaías aipoeꞌiague ojeupity aguã: “Pendeapyxa py pendu teĩ mbaꞌeve napendu kuaai ꞌrã. Penderexa py pexa teĩ mbaꞌeve ndapexa kuaai ꞌrã.

Odaa niɡ̶ida anee joɡ̶owo micotece niɡ̶ijoa lotaɡ̶a Isaías, niɡ̶ijo ane yeloɡ̶oditedibece lowooko Aneotedoɡ̶oji niɡ̶ijo jotigide, niɡ̶ijo naɡ̶a iditini ane ligegi Aneotedoɡ̶oji, neɡ̶ee, ‘Icota majipaatatiwaji, pida aɡ̶owooɡ̶oti ane diitigi. Icota mawinitiwaji, pida aɡ̶ica daɡ̶a anatitiwaji.  Leeɡ̶odi oyakakaɡ̶adi laaleɡ̶enali, codaa adinajipake, codaa adoletibigiwaji. Daɡ̶aleetiɡ̶idaaɡ̶ee niɡ̶idi noiigi, toɡ̶oyakadi monadi, codaa mowajipatalo yotaɡ̶a, codaa toɡ̶oyowooɡ̶odi ane diitigilo, codaa toɡ̶odopitiwa oditaɡ̶a jinicilatiditiniwaci.’

—Nahã g̃a ndekoi hepiage'yma henduve'yma no, ei Jesus'ga. Nahã hekoi Tupana'ga nhi'ĩpo'ruavo ymyahũva'ea po'ruavo. A'ereki ymyahũ Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'uharava'ea Isaíasva'ea a'ea mombe'u Tupana'ga nhi'ig̃a mombe'gwovo. Ahe e'i hako: “‘Henduvame g̃a ndokwahavag̃wami reki. Hepiagame g̃a nombaragwahavag̃wami reki hehe,’ ei Tupana'ga.  ‘Nahã g̃a. A'ereki g̃a noangarihu tiandeapyakwapupugyme ti javo. Ndiapyhai g̃a okovo tikwahavyme ti Tupana'ga nhi'ig̃a javo. Ndojapyakai g̃a xambaragwahavyme ti a'itituhẽva'ea rehe javo. Nahã g̃a ndekoi tirojijyjyme ti nhandereaporog̃ita javo. Tomomboryme ti Tupana'ga nhanderekote'varuhua nhande hugwi nehẽ, ei g̃a,’ ei Tupana'ga.” Ymyahũ Isaíasva'ea ei a'ea mombe'gwovo hako, ei Jesus'ga.

Hã ra tóg rán kỹ nĩ gé. Isaías tỹ vãsỹ Topẽ vĩ tó kỹ tóg tag tó ja nĩ, ha mẽ. “Mẽ jé ãjag tóg ke mũ ón kỹ, hã ra ãjag tóg to jykrén tũ nĩnh mũ, kỹ ãjag tóg ki kagtĩg nỹtĩnh mũ. Povo tag ag vỹ krĩ tũ nỹtĩ, nĩgrẽg kutu ag tóg nỹtĩ gé, kanẽ kyvó ag tóg nỹtĩ gé, ag tỹ nén ũ ve sór tũ nỹtĩn kỹ, ag tỹ jẽmẽ sór tũ nỹtĩn kỹ, ag tỹ to jykrén sór tũ nỹtĩn kỹ ke gé. Hã kỹ ag tóg inh ki ge sór tũ nỹtĩ gé, kỹ sóg ag tỹ háꞌ henh ke tũ nĩ gé,” he ja tóg nĩ, Isaías ti, povo tag to,” he tóg, Jesus ti.

Yma gware Nhandejáry nheꞌẽ-py omombeꞌu vaꞌety Isaías omombeꞌu vaꞌekwe aỹgwa rekorã. Heꞌi hagwe-rami ãy oiko-ma: “Pehendu hendu vaꞌerã ha ijapysa eꞌỹ vaꞌe-rami pepyta vaꞌerã. Pemaꞌẽ maꞌẽ rei vaꞌerã xe-rehe ha ndapehexa kwaái vaꞌerã xe-rehe.  Napehenduséi-gwi, aipeꞌa-ma pendéhegwi pene arandurãgwe. Ijapysa eꞌỹ vaꞌe-ramima peiko peẽ kwéry. Hesapyso eꞌỹ vaꞌe-rami ave peiko. Ha xe renduse ramo katu, hesapyso vaꞌe-rami peiko vaꞌerã. Ijapysa vaꞌe-rami pehendu vaꞌerã ave. Pene akã-my pereko-ma vaꞌerã pene arandu porãha. Perova arã pende rekoha. Pende rekoha perova-ma ramo, apombogwera-ma vaꞌerã, heꞌi Nhandejáry.”Is 6.9-10Upéixa heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ.

Iwese Isaia tyyriti‑ki roire wese heka tiiboho ihỹrenyre: —Roholamyhỹre, roholamyhỹre ihãre tahe rieryõhyymyhỹre. Retehemy ihãre tahe tiu robiõhykymyhỹre.  —Irayky tererenyreki wahe rieryõre heka. Õhõtireny heka ritòbònymyhỹre ta ijohonana‑ribi. Tarue ribrenymyhỹre robike lau. Tahe wadee ròòseõtyhy. Aõkõre heka ariteytenykemy idi watximyhỹre. Tibo heka terareny aõkõre.

—Ymã te Janeruwarete ꞌga kaꞌarana kwasiarukari ꞌgã nee Isai ꞌga upe rakue: “Jejeꞌeg are nipo ꞌgã apyakai agawewi ajemogyau. Aꞌetea nipo ꞌgã naeapyoi ee. Amãꞌjãu nipo ꞌgã mamaꞌe are. Aꞌere nipo ꞌgã nuesakatui.  Uꞌakwaaweꞌemamũ nipo ꞌgã ee. Wapya rawopytyma ete nipo ꞌgã jui. Wapymĩãu ete nipo ꞌgã jui nanẽ nũ. ‘Kasi janereapyoramũ ee ne’, ꞌjau nipo ꞌgã. Ee weapyo re amunipo ꞌã ꞌgã poiri futari otywer awi. Aꞌeramũ amunipo ꞌã je ꞌgã katuꞌogi ꞌgã tywer awi”,ꞌjau Janeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukaa ꞌgã nupe rakue— ꞌjau Jejui ꞌga wemimuꞌeramũ oree.

Me bakukãmãre Idjaij ne amrẽbê: me kute imar kajgowãmã kabẽn jarẽ. Nãm Metĩndjwỳnh kukwakam memã kum, “Dja ga me maro aku'ên mã mar kêt. Mã kukràdjà'ã mỳjja kute amijakreja mar kêt. Ne omũnh kajgon mã amim omũnhkumrẽx kêt. Mỳkam?

—Mîrîrî yeꞌnen toꞌ wanî Paapa maimuya taasaꞌ yawîrî, penaroꞌ Paapa maimu ekaremeꞌnen profeta Isaías nurîꞌtî kaaretarîya taasaꞌ yawîrî. Taꞌpî Paapaya pena: “Etayaꞌnîkon apanakon ke tîîse îꞌ anetaꞌpîkon epuꞌtîyaꞌnîkon pepîn. Moropai eraꞌmayaꞌnîkon ayenukon ke. Tîîse îꞌ aneraꞌmaꞌpîkon epuꞌtîyaꞌnîkon pepîn.  Maasa pra inkamoro pemonkonyamîꞌ yewan enaꞌpî saꞌman pe puꞌkuru. Tuꞌke îꞌ eta toꞌya tîpanakon ke. Tîîse epuꞌtî toꞌya pepîn. Moropai tenukon yenpinnukuꞌpî toꞌya, mîrîrî yeꞌnen îꞌ eraꞌma toꞌya pepîn. Tîîse eta toꞌya ya, moropai eraꞌma toꞌya ya, epuꞌtî toꞌya eꞌpainon. Mîrîrî wenai tîmakuyikon rumaka toꞌya eꞌpainon. Moropai inkamoro pîikaꞌtîuya eꞌpainon”,taꞌpî Paapaya —taꞌpî Jesusya.

Yĩy tik hittap 'Iyait te Topa pupi hãm'ãktux, tu: “'Ãxop te hãm'ãpak, pãyã 'a hãm 'ũm 'ãpak 'ohnãg, tu' pẽnãhã', pãyã hãm 'ũm pẽnã 'ohnãg.  Yã tikmũ'ũn putox ka'ok, tu mõ'yãy yĩpkox yĩnnĩn, nũy hãm'ãpak hok, xi' pa kĩy ka'ok, nũy hãmpẽnã hok, ka hãmyũmmũg, xix yãyhãhup, ka Topa yõg putat hã' mõg 'ũxeheh. Yã 'ãte nõm hittupmã'ax, pãyãp-tup nõg. Yã Topa te' xuktux tap.” Kaxĩy.

— Isaías cuk o'jekawẽn apẽn g̃asũ o'jebapuk g̃asũacat pe iam. G̃asũacat muwẽnuwẽn o'e kuyje.Ya'ĩjojom je'e ip iboceayũ. Imẽnpit itaybit g̃u ip je'e. Ijojom je'e ip. Imẽnpit itaybit g̃u je'e ip ajom sute e'em iam.

Sa hã kametä däk hahỹ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa rod Isajas häd näng do erii wät do paa Pꞌop Hagä Do kyyh Judah buuj sa hã: “Bë maa newë hadꞌyyt hẽ né paawä, dooh da tagahꞌood bä bë hã. Bë hegãã hadꞌyyt hẽ né paawä, dooh bë hꞌyy ganyy bä.”  “Ta ti ỹ wén herꞌoot Judah buuj sa ky nꞌaa hã”, näng mä Pꞌop Hagä Do Isajas hã, “Dooh rahꞌyy kadawuung wäd bä baad hadoo do hã, hajõõ nuu me raky nadaheeh do hyb nꞌaa. Sa nabuuj ragetsëë hõm do hadoo. Raty gatsëë däk sa matym ranahapäh hyb nꞌaa. Tii dꞌ tanado bä paawä rahapäh né paawä, ramaa napäh né paawä, hꞌyy kadewuung né paawä, wë ỹ rahꞌyy kawereem né paawä hã ỹ rahꞌyy kaꞌeeh hyb nꞌaa. Tii dꞌ radoo bä paawä ỹ hꞌyyb wareem paawä baad rababok hyb nꞌaa kä.”Isajas 6.9-10

A²nxe³sxã³ I³sa³i²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² Sũ̱³na² wãn³txa² jau³xau³hxai²tẽx1ta² nxe³te³nah¹lxi¹: “Wxãi²na² sa²kxai³lu² ne³kat1sa²tẽ³yah³lxin¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ ã³ne³wxe³yah²lxan³tho³li¹. Ĩ²sa²tẽ³kah¹lxin¹tu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ wi¹lĩ²sa²tẽ³yah²lxan³tho³li¹.  A²nxe³tũ̱³ka̱³txai²na² a²ẽ¹nãu³ai²na² kan²na³li¹. A²yen³na² whãi²na¹ wxa²ye³tĩ¹nha² a²ne³nxẽ³na² whãi²na¹ wxa²ne³tĩ̱¹nha² nxe³kxa²yã¹nxain¹na³li¹. Nxe³sxã³ ã³ne³wxe³ai¹nx3tho³li¹. Nxai¹nxa³ke³la³te²kxai³ a²yen³na² ã³ye³wxe³ai¹nha²kxai³ a²ne³nxẽ³na² ain³kxai¹nha²kxai³ nxe³sxã³ a²ẽ¹nãu³ai²na² Txa²wãn³txa² ã³ne³wxe³ain¹kxai²nãn²tu̱³ yxo²ĩ²sain¹sxã³ sa²hau³ko³tai¹hĩ̱³na¹wi¹. Yxãn¹ta¹ nxai¹nxa³wi¹.” I³sa³i²ah³lu¹tai²na² wãn³txa² nxe³ta¹hxai²hẽ¹li¹.

Nikare tyaonahitaha iraiti xakaisasehare Isaías iraetere akereta tyaonaha maheta. Exakere Isaías xairatya: Xasemitene xakore hoka maisaite waiyekehalakita xomana, xawahakotyaite xakore hoka maisaite xoare xiyaita.  Exe halitinai xahekola atyo maisa waiyexe, jihotyaha hatanakoakoha exahe haxosenaiha hoka. Ikoiya awa nikare tyaonahitaha hoka exosenahaiya waiyakaita, etanakoakonahaiya semita, waiyeya exahekolaha tyaonita hoka tyaonehenahitahaiya nokoamaniye hoka waiyeya namohenahitene, nexa Enore.

Namitha'iki ida vakadiania Deus athi namoniva abono Isaías kohana vara va'ora ni'ajoravini hi'iki: “Avakamithavini kaba'i ida athii, ni-avarigaki bana nahina nini. Vada avakhanini kaba'i, ni-nahina-ra avanokiki bana.  Avigavini vanofiravini mani ida vakadiva'ibodivarani ka'oahaki fori va'ora nihaja. Kamokhihaki fori kihiki ida vamorobo. Modo vani'aki fori hiki ida vanokho. Vava'i bodinia avigavini vanofija vaha; vakamithavini vakaabokamanihi vaha; vakaabokaki ida nahina-ra avigavini jaboni. Avigaja vaha hida Deus athi; kodiania vajoiribanimaniha vaha; va'ora anaihotamaniha vaha.” Nimania ida Deus athi Isaías vara bivani'ajora'iki.

Hawa Deus sohokotsa Isaijas tubabatu ziwatahaka atsatu mykaranaha. Atahi: “Tsiwabyikiknaha batu ahahyrinymyry hỹ. Tsiksisuparaikiknaha batu ahahyrinymyry hỹ” niy.  Asaktsa kytsa batu simytsatyhy piwabynahaze tahaty spioki zuzuk sisopyk, iwatsahi batu waby zikaha. Iwa hawa wasani abaka batu iktsa zikaha, hawa wasani abaka batu ziwabynaha. Iktsaziu maha zeka hawa wasani mytsaty maha. Piwabytoktokonaha zeka, simysapybyitsa ty mykaranaha pimoewy tsihikiknaha. Iwaze Deus simysapybyri ty nikaranaha mysiokzohik iwaze mysizororowy — niy. Iwa Deus sohokotsa Isaijas tubabatu ziwatahaka abaktsa kytsa soho, asahi kaharere piwabynaha zuba batu sihyrinymyry tsihikik.

Aikotã saꞌawyꞌi Tupana ehay enoi hat Isaia toꞌe miwan me hap ewy — Teke kahato uhehay iꞌatuewaure kaꞌa pe wen maꞌato yt putꞌokꞌe i iꞌatuwanẽtup hawe e Tupana Isaia miwan me 6.9 pe. Iꞌewyte uiminug wakuat koꞌi kape teꞌerahaꞌat kahato raꞌyn wen maꞌato yt taꞌatukuap i uwe Uito hap e. Katupono sehay pywuat Tupana piat yt he hin i iꞌatuꞌe teꞌeruwanẽtup hawe taꞌatupyꞌa pe. — Uruikuap taꞌyn emienoi iꞌatuꞌe uhepe wen maꞌato yt taꞌatunug i te. — Yt urumuꞌe poꞌog mekewat ete iꞌatuꞌe katupono uruikuap taꞌyn yne urumuꞌe hap iꞌatuꞌe yt taꞌatukuap hin i te pytkai. Yt taꞌatukuap teran i pote miꞌi tã iꞌatuꞌe at kaꞌap e Tupana katupono taꞌatusuꞌat suꞌat i teran uhehay taꞌatuwẽ puo maꞌato teꞌeruwanẽtup hawe wẽtup sehay kape raꞌyn teꞌeruwanẽtup e. Yt uiꞌe hap hin i iꞌatuwanẽtup hawe. Yt naku i kahato rat miꞌiria wanẽtup hap atipuẽti pãi e Tupana. Taꞌi teꞌerahaꞌat ri uhehay kape miwan kape wen maꞌato ti teꞌeruwanẽtup wẽtup kape neꞌi e. Maꞌato pywo taꞌatukuap teran uhehay pote taꞌatukuap kuap e. Iꞌewyte pywo teꞌerahaꞌat teran mote ti teꞌeraꞌakasa raꞌyn e. Miꞌi hawyi heremo yne iꞌatuwanẽtup hawe uikuap hap topyhuꞌat e. Miꞌi hawyi ti teꞌeraꞌaipok uhowawi taꞌatuminug saꞌag hawyi paaꞌiꞌatuꞌe uhowawi hawyi uimohey haria wo teꞌeropyhuꞌat e. Uimimoehaĩteria wo raꞌyn hawyi tukupteꞌen uimiehakyeraꞌaria wo raꞌyn tukupteꞌen hawyi uhehay taꞌatukyꞌesat raꞌyn hawyi e Tupana saꞌawyꞌi Isaia henoi e Iesui. — Pywo pe ti Isaia e hap ewy kahato tukupteꞌen yt uimohey i haria e. Miꞌi pote atiꞌatumuꞌe miꞌiria hãꞌãkap wuo yt taꞌatukuap teran i pote e. Maꞌato eipe uiwyriaꞌin uimohey haria sese atiꞌatumuꞌe teran uhehay sese eweikuap teran haria pote e.

Koáhati simóvotine kaxéna neko yuho Izâiya koyúhoti emo'u Itukó'oviti mekúke, enepone koêti: “Kemoâtinoemo, itea ákomo kalíhuina yéxinoanoe iséneu ne kémone. Neixoâtinoemo, itea ákomo kalíhuina iyúseinopi koêku ne neíxone. Vo'oku títiu kóyeyea omíxone ra xanéhiko, exexó kixóhiko kêno koane ûke. Yane ako ínixone koane kámone. Ákomaka éxina isóneu koêku. Yane ákomaka aúkapapu njokóyoke, koane ákomaka ngaítapahiko —koe Itukó'oviti.” Izâiya 6.9-10

Isaía Õ'âkɨ̃hɨ yee kitire werê mɨ'tagɨ kɨ̃ɨ̂ ohâ'karo nohota naâre wa'â'. A'tîro ohâkɨ niîwĩ: Mɨsâ Õ'âkɨ̃hɨ yeekãhasere teérã, ĩ'yâ sĩ'risome. Õ'âkɨ̃hɨre ẽho peó sĩ'ritirã, diakɨ̃hɨ́kãhasere tɨ'ó sĩ'risome. Tohô ẽho peóti tĩharã, yɨ'ɨ̂re akobohóse sẽrisomé. Tohô weérã mɨsâre werekã́, tɨ'orã́sa', tɨ'órã pe'ea'. Mehô de'ró niîro weesarí? niî tɨ'o masísome. Mɨsâ ãyuró yɨ'ɨ̂ weesére ĩ'yâmirã, ĩ'yâ masisome, niî ohâkɨ niîwĩ Isaía, niîwĩ Jesu.

Paycunawan lulacacuyan Diospa unay willacünin Isaias isquirbishancämari. Chayćhümi nin: ‘Maynu uyaliyalpis manam intindinchu. Maynu licayalpis manam tantianchu.  Cay nunacunap śhun'un pasaypi lumiyäśham cayan. Linlincunapis wićhacäcüśham cayan. Ñawincunapis apläśham cayalcan. Chaymi mana licapäcun'achu, uyalipäcun'achu, tantiapäcun'achu, nïtac cutipämun'achu sänaycachinäpäpis’ nil.

Duréihã Iza'iza hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u'wa hã ma tô da'ãma rob'ui'éré, za da'ãma 're ĩromhâimana mono zém na hã. Taha wa, ãhãna ma tô da'ãma uwaimra. Ãne duréihã ĩsimi'ui'éré hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na hã: “Ĩ̱nhimiroti hã dapo're na da te 're wapari u'âsi za'ra mono nherẽ, taré te za da te 're wapari za'ra, da te ãma 're waihu'u za'ra mono ãna. Duré ĩ̱nhimiromhuri hã datõmo na da te 're 'madâ'â u'âsi za'ra mono nherẽ, taré te za da te 're 'madâ'â za'ra, da te ãma 're waihu'u za'ra mono ãna.  E marĩ wa. Dapẽ'ẽ 're, da te 're ĩrosa'rata za'ra mono zé hã sitom haré te za ĩré 're dahâimana u'âsi za'ra, da te ĩ̱'ãma 're rosa'rata wẽ za'ra mono õ wa. Dapo're nhitom haré, te za duré 're dahâimana za'ra, ĩ̱nhimiroti hã da te 're wapari ze za'ra mono õ wa. Duré datõmo sitom haré te za 're dahâimana za'ra, ĩ̱nhimiromhuri hã dama 'madâ'â zei õ wa. Ãnei õ 'wa'âhã, te aré ĩ̱nhimiromhuri hã da te 're 'madâ'â ze za'ra, datõmo na. Te aré duré da te 're wapari ze za'ra, ĩ̱nhimiroti hã. Te aré duré da te 're ĩ̱waihu'u pese za'ra, dapẽ'ẽ 're, da te ĩ̱'ãma 're rosa'rata wẽ za'ra mono wa. Taha zarina si, te aré duré ĩ̱tẽme 're dasipizari za'ra, dawasété wi hã. Tawamhã dahâzé wa, da te 're ĩdapese za'ra mono ne, wa aré dawasédé hã te dama 're apari, te da'ãma 're ab'madâ'â tõ mono da oto.” Ãne duréihã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono mreme na rob'ui'éré hã.


—Naeroro tãkye matose, tykase Jezu typoetory tomo a, —kure õsenuhmarykõke oenurukõ ke, kure otato oexirykõke roropa tykase eya xine.

—No kêt mẽ kajaja na ka htem ano ho ixte tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho ixpa hã ixpumunh o ixkôt apa. Nẽ mẽ ajamak o ixkapẽr mar o ri ixkôt apa.

—Hĩtepekana, Teoso sikari erekari hĩtemoni, kotxi hõki atamatapitikari iua kamakiti. Hĩkenakoki kenakotapitikari iua sãkire.

Jesus xinaram agueondyly:— Tutuze olâ âmaemo, awylygue omarumo. Mâenkylymo tutuze lelâ âmaemo. Mâindatyby tâinwânse lelâ âmaemo warâ.

Aꞌe rupi penurywete putar pe nehe no, taꞌe penehàpyhàgatu pe no xe, taꞌe peapyha katu pe no xe.

Haꞌe rã peẽ kuery ma pevyꞌa ꞌrã, mbaꞌeta penderexa oexa, haꞌe pendeapyxa oendu.

Pida aniniitibecetiwaji leeɡ̶odi akati manati, codaa majipaatalo yotaɡ̶a.

—Pe me ki a'e te pyry hete. A'ereki pe pejirokwa ikwahava aherembikwahavipyre'yma Tupana'ga rembiapoa repiaga ganhi'ig̃a rendukatuavo, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. Pyry hete pe me, a'e ji.

“Ag jãvo ãjag hã vỹ nĩgrẽg há nỹtĩ, hã kỹ ãjag tóg ag jãvo jẽmẽ há han mũ.

Ha peẽ katu pevyꞌa ete vaꞌerã. Ãy katu peẽ hesapyso vaꞌe-rami peiko-ma. Ijapysa vaꞌe-rami ãy peẽ peiko-ma ave.

Jesuisi ijõ relyymyhỹre tamyreny: —Kaiboho heka eysamy atxitenyteri. Kaiboho heka bobibenyke tahe bierybenyke. Aõmybo kaiboho tabitenyteri heka, taholatenyteri wahe.

—ꞌGã amũ nipo naeapyoweri futari jejeꞌeg are. Aꞌeramũ ꞌgã weapyoeꞌemamũ futat ajemogyau ee. Aꞌere ꞌã naꞌgã ꞌjawe rũi te pẽẽ. Pẽneapyowet te pẽẽ jejeꞌeg are pejejemogyau. Aꞌeramũ pẽẽ pejejeapyoramũ pejejemogyau ee. Aꞌeramũ pẽẽ aꞌeramũ pejekuꞌiramũ pejejemogyau ee.

Nhym be, djãm ar ga ne gar ã anomẽ ajamako ane? Kati. Ar ga ne gar ano atemã ne aje omũnhkumrẽx. Ajamakkre ne atemã ne aje markumrẽx. Kam ar akĩnhkumrẽx.

—Tîîse amîrîꞌnîkon wanî taatausinpai puꞌkuru epuꞌtîyaꞌnîkon yeꞌnen. Maasa pra eraꞌmayaꞌnîkon. Moropai etayaꞌnîkon yeꞌnen, epuꞌtîyaꞌnîkon —taꞌpîiya tînenupaꞌsan pîꞌ.

Tu xe hãm'ãktux, hu:—Pa 'ãxop kuxa hittup xop, hãmpẽnã max tu', xix hãm'ãpak max tu'!

— Eyju bit eycokcok epesop. Eyju ijojo pin. Ya'ĩjo pin tak. Eyeta itaisuata jo'i — Jesus o'e 12 beayũ be. — Wekawẽn kayap eyeta itaisuatate iap puxim. Eya'õpipe iap puxim tak. Imẽnpuye soat wekawẽn epeya'ĩjojo. Imẽnpuye eyetaybit soat wekawẽn. Soat epjojojo, apẽn cuk ocece iap.

Ti mꞌ ta ma matëg hã Jesus ky hadoo:—Ky nꞌaa kedëng bëëh, bë matym kä rahapäh do hyb nꞌaa, bë nabuuj kä ramaa napäh do hyb nꞌaa.

Yxãn¹ta¹ wxãi²kxai³ txa²sa³wi³ha³lxi³syah¹lxin¹te² ĩ³nxai²kxai³ te²yã¹yxah³lxa³lxi¹. Wxa²ye³na² wi¹lĩ²yah³lxi¹nha²kxai³ wxa²ne³nxẽ³na² wi¹lain³kxi²yah³lxi¹nha²kxai³ nxe³yah³lxi¹lxi¹. Nxe³ha²kxai³ wi¹lhin¹sxã³ ĩ²nx2ta¹wi¹.

Hoka Jesus nehitiya: — Waiye kaiserehare xiyosenai waiyakaita, exahe xitanakoakonai hoka semakaita.

Asia vara ni'aha ada Jesus. Kidipohi-ra va'ora ni'a'aha:—Deus a'onira kajoamoraki a'oni. Va'oaniaro fori avihiriki a'oni. Vagahaki fori hiki oni avanokhoni 'ba'dani. Kamokhihariki fori kihiki ida avamoroboni, oniani ida Deus athi nahina hini-ra avarigavini hija.

— Ikiahatsa ahakurẽtsa tsimaha. Hawa motsasoko Deus tyryktsa soho tsipiwabytoktokonaha ahahyrinymyrẽtsa. Hawa mykara ana kino iktsaziu tsimaha ana humo hi ahahyrinymyrẽtsa. Iwatsahi ahakurẽtsa tsimoziknaha.

Miꞌi tupono Tupana mimowepit koꞌi wo eweikupteꞌen poꞌog torania miitꞌin kai katupono uiꞌakasa hap sese koꞌi eipe iꞌewyte uhehay sese kuap haria eipe e. Miꞌi pote Tupana mipoityro koꞌi wo eweikupteꞌen kahato eipe e.

Ina koe'íkomaka ne Jesus:—Koati únatinoe kêku vo'oku ápe itópoinopike neíxi koane ápe itópoinopike kémokenoyi.

Ɨ̃sâ pe'ere niîwĩ:—Mɨsâ pũrikã yɨ'ɨ̂re ẽho peórã, e'katí'. Yɨ'ɨ̂ weesére ĩ'yârã, yɨ'ɨ̂ bu'esére tɨ'órã, ẽho peó'.

“Ñatac amcuná cushisha capäcuy, licapäcuśhayquipïta, tantiapäcuśhayquipïta.

Tawamhã ĩsiré 're ĩwanomro mono norĩ ma, te oto nharĩ za'ra, Zezusi hã:— A norĩ wa'wa hã ĩ̱nhimiromhuri, atõmo na 're 'madâ'â za'ra wa'aba mono wamhã, ma tô ĩ̱'ãma ĩwaihu'u pese za'ra wa'wa. Duré ĩ̱nhimiroti hã aipo're na 're wapari za'ra wa'aba mono wamhã, ma tô duré ĩ̱'ãma ĩwaihu'u pese za'ra wa'wa. Taha wa, aima 're rowẽ uptabi za'ra wa'aba mono di, a norĩ wa'aba ma si.Tô sena wa ãne hã aima waihu'u za'ra wa'wa. Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u 'rata 'wa norĩ hã duré ĩsimiroti 'madâ'â pese 'wa norĩ hã te aré te te sima 're wẽ uptabi za'ra, ĩ̱nhimiromhuri na 're ĩ̱'madâ'â za'ra wa'aba mono zé hã te te 're 'madâ'â za'ra mono da. Ma tô duré aré te te sima 're wẽ za'ra, ĩ̱nhimiroti na 're ĩ̱wapari za'ra wa'aba mono zé hã te te 're wapari za'ra mono da. Taha wa, a norĩ wa'aba ma si, aima 're rowẽ uptabi za'ra wa'aba mono di za. — Ãne hã ma tô wama waihu'u za'ra, Zezusi hã.


Jezu namorepatopõpyry poko(Mak 4.13-20 Ruk 8.11-15)—Etatoko pahne, ãmorepatorỹko ase ynekarohpyry poko, otyro puhturu arykatopõpyry poko.

Jejus kot hprĩ hã mẽmo hy jarẽnhMakre 4.13-20 Rukre 8.11-15Hãmri nhũm Jejus mẽ ixpê hkôt ixpa ho ixpa xwỳnhjê mã hprĩ hã mẽ ujarẽnhta jarẽ nẽ mẽ inhmã:—E kot paj ixprĩ hã mẽ amã mẽmo hy ho ukapêr xwỳnh ã ixujarẽnhta jarẽ ka mẽ inhma. Nà mẽmo hyta te kêp Tĩrtũm kapẽr pyràk. Nẽ ahpỹnhã mẽmo hy rôrôk ã pikata te kêp mẽ apê panhĩ ahpỹnhã mẽ ate Tĩrtũm kapẽr mar nẽ ahpỹnhã hkôt tanhmã amnhĩ nhĩpêx tota pyràk.

Katakareri Pirena Oerekiko(Marko 4.13-20 Arókasi 8.11-15)Xesosi sãkirauanãtapanika:—Hĩtakaõtxikari ikara sãpirenatxi atão inakari oerekiko, katakareri pirena. Noerekai ikara.

Jesus âdakeze nady wâgâ adâkely awyly aguehobyry(Mc 4.13-20 Lc 8.11-15)Aituo Jesus aguely:— Ydataungâ wao. Inomedâzemo nady ewy wâgâ auguehobyry ise âyanmo koendâ kâengatuly.

Zezuz umumeꞌu maꞌetymar rehe maꞌemumeꞌu haw rehe upurumuꞌe haw aꞌe kury(Uzeꞌeg wiwi Zezuz urewe kury.)— Peinu katu hezeꞌeg nehe ty wà. Aꞌe mehe pekwaw katu putar maꞌe tymar rehe purumuꞌe haw nehe.

— Pejapyxaka ke haꞌvy mbaꞌemo raꞌyĩ moaĩa re ambojojaague amombeꞌu porãve rã.

Jesus yeloɡ̶odi anodaa diitigi natematigigi niɡ̶ijo anetanaɡ̶a(Marcos 4.13-20 Lucas 8.11-15)Natigide anajipaatiwaji, codaa adiniiɡ̶axinitece anodaa diitigi natematigigi niɡ̶ijo oko anetanaɡ̶a.

Jesus'ga okwahavuka ha'ynha mohãihara'ga mombe'ua(Marcos 4.13-20; Lucas 8.11-15)—Pehendu ti a'ero ikwahava ojo'java'ea, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe. Kiro po ti ji imombe'ukatui pe me nehẽ ikwahavuka ha'ynha mohãihara'ga mombe'ua nehẽ, ei Jesus'ga g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

Jesus tỹ nén fy to comparação kãmén(Mc 4.13-20 Lc 8.11-15)“Kỹ sóg ãjag mỹ kãmén mũ, nén fy kanẽ tag ti, ha mẽ.

Hesu oikwaa uka gwemimboꞌe kwéry-pe gwemimombeꞌu(Mc 4.13-20 Lc 8.11-15)Upéi heꞌi jevy gwemimboꞌe kwéry-pe:—Ãy pejeapysaka katu xe nheꞌẽ-rehe. Mbavaꞌe-rehe po heꞌise temitỹgwe rehegwa nheꞌẽ aikwaa uka-ta peẽ-my, heꞌi.

Tahe boholake heka adee aritỹnynyke aõbo ijyy rare.

—Peapyaka ki jejeꞌeg are. Tamueapyo pẽẽ tejeꞌeg are ꞌjau— ꞌjau ꞌga oree.

Kam ba ar amã arẽ gar ama. Ije ikabẽn kukràdjà'ã me'õ kute bàygogo 'yo ukabêr jakreja dja gar ama.

Jesusya Panton EkaremekîEpuꞌtoꞌpe Toꞌya Îꞌ Taatoꞌpe Awanî(Mc 4.13-20 Lc 8.11-15)Jesusya taꞌpî toꞌ pîꞌ: —Maasa etatî. Îꞌ taa mîserî warayoꞌ tînmîri pînnen pantoniya ekaremekîuya sîrîrî apîꞌnîkon.

Yeyox te hãm'ãktux'ax hã hãmyũmmũgãhã'Yĩy 'ũg 'ũm 'ãpax, nũy yõg hãm'ãktux 'ũm yũmmũg max, nũy yõg hãpxopmã'ax yũmmũg.

— Epeya'ĩjojo juy kadaida mududumap ekawẽn kay, eyetaybit am apẽg̃ape ibo wekawẽn iam — io'e 12 beayũ be.

Ti mꞌ taky hadoo:—Bë maa newë nyy dꞌ tahanäng pé joom tym pararꞌaah do panyyg:

Yain³txa³ki³a² ũ³whĩ̱¹jau³su² a²si³yxau³jau³su²Jã¹nxa¹jau³su² yain³txa³ki³su² ã³yun¹na³jau³xin³ti³ a²si³yxau³tãu³a² ĩ³yau¹ũ¹nx2ta¹tu¹wi¹. Ain³kxi²sah¹lxi³hẽ¹li¹.

Jesus Awaiyekehalakatya Xafityatiye Tahi(Marcos 4.10-20; Lucas 8.11-15)— Xasemehena hoka nawaiyekehalakatya xomana xafityatiye tahi kakoa, naimenekotya hoka metahare niraehenere.

Mitha vani'ajahaki bana hida kodivarani mahija trigo 'ba'dani karajomihi kavaranihi nahina hini-ra avarigavini. A'onira onava'isohivini hiki ida nahina hini.

Hawa siriktsa soho ty mymyhyrinymyryky.— Abaka wabytoktoktaha! Amy ty tsasohowy sipariktsa soho pahawatawy. Asaktsa kamyspirikpowy ezytyk humo hyỹ maha zeka Deus tyryktsa moziknaha.

MAKU 4.13-20 IRUKA 8.11-15 PIAT EWYUiwyriaꞌin mio ahenoi raꞌyn wyti ehepe kat are kat are hãꞌỹi iãꞌãkap wuat hap koꞌi are katupono atikyꞌesat eweikuap uimienoi mikoi yp etiat sehay iãꞌãkap wuat hap e Iesui topotmuꞌeria pe.

Kouhápu'ikopa Jesus koêku ne éxetina(Mk 4.13-20; Lk 8.11-15)—Yakámokenoanoe kixó'ekone ra énjetina apêti íhokovoke koêku ne hóyeno nôti.

Jesu oterí masɨ kitire “A'tîro niî sĩ'riro weé'” niisé niî'(Mc 4.13-20; Lc 8.11-15)Be'ró Jesu ɨ̃sâre a'tîro werê nemowĩ:—Oterí masɨ yee kití a'tîro niî sĩ'riro weé'.

Tincuchishancätam tantialpachin(Mc 4.13-20; Lc 8.11-15)“Chayurá tantiapäcuy-ari cay muju wacäwan tincuchishäcäta.

Amnho potozém na ĩsimiré'ézé hã, Zezusi hã sõ'awi te te dama ĩwaihu'uzé wasu'u(Marcusi 4.13-20; Rucasi 8.11-15)Tawamhã Zezusi hã ma tô duré wama waihu'u za'ra:— Ma'ãpé, ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. Ãhãna wa za oto aima waihu'u za'ra wa'wa, amnho potozém na te ãma ĩsimiré'ézé hã waihu'u za'ra wa'aba da.


Ritonõpo omiry etananõ nae. Toto esẽme Ritonõpo exiry poko etãko toh mã repe. Yrome onenetupuhpyra toto. Mame onenetupuhpyra toto exiryke, joroko tamuru axĩ oehnõko, Ritonõpo omiry poko wenikehkapose ikurohtaka xine. Mokaro osema sã mã toto ikurohtao xine, ãko ywy. Ritonõpo omiry otyro puhturu sã mana. Mame mokaro tũpore sã exiryke ikurohtao xine, Ritonõpo omiry ahtara sã toto kurohtao mana.

Jakamã mẽ kot mar xwỳnh kwỳjaja te mẽ kot aptỳx kãm hy rôrôk nhũm kuwênh kot hwỳr mrar nẽ hkrẽr par xwỳnhta pyràk. Jao Tĩrtũm kapẽr ma no nhũm Satanasti te kuwênh kot hy krẽr parta pyrà nẽ mẽ kot mar nẽ amnhĩ kaxyw hkôt hamaxpẽr nẽ hkôt amnhĩ xunhwỳr pymaj hãmri ra tanhmã kapẽrja nê mẽ hkrã hto. Jakamã nhũm mẽ kuma nom ho hamakêtkati tokyx anẽ nẽ axte kãm hamaxpẽr kêt nẽ pa.

Kãkiti kenakotakasaakiri Teoso auĩtetxi ininiua pirena, imimarotakaniãri ikenakotakiti, kimapori kãkiti katxaratakiti ikotaxiti atoko itxa iua ãkixinire, kotxi Satanasi apoka iuamoni. Imakatxakari Teoso sãkire iua ãkixinireẽ apokakari. Teoso sãkire takariki atoko itxa.

Mârâ nady ewy ânwa oze tamuinze etâdyby tadaguoze. Aituo âdy niazepa myani târâ samuin-hobyrydâ. Tâlâ lâpylâ arâ Deus itaumbyry idataynrim modo. Tydasemo wâne. Inepa olâ Satanás idânârâ indatybymo nhangahumo odayba nhetyly. Aituo pylâ Deus neinwâmpyra awylymo-ro warâ.

Aze awa wenu Tupàn pureruzeꞌegaw rehe zeꞌegaw aꞌe nehe, aze nukwaw katu kwaw aꞌe nehe, aꞌe awa nuzawy kwaw maꞌeàꞌyz pe rupi uꞌar maꞌe kwer aꞌe nehe. Zurupari ur putar ipyr aꞌe nehe, oꞌok putar Tupàn zeꞌeg ipyꞌa wi aꞌe nehe.

Amongue Nhanderuete poꞌakaa regua ayvu oendu teĩ noendu kuaai ramo haꞌe kuery haꞌe javia py ou ꞌrã poromboeko vaia, haꞌe ipyꞌa gui oipeꞌa ꞌrã haꞌyĩ omoaĩ mbyre. Haꞌe vaꞌe ma tape yvýry omoaĩ mbyre rami ikuai.

Niɡ̶ina anowajipata natematigo ane yalaɡ̶ata anodaaɡ̶ee Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e laaleɡ̶ena oko, pida aɡ̶oyowooɡ̶odi ane diitigilo, niɡ̶ina oko liciagi niɡ̶ijoa lolacidi anenitedini naigi liniogotibece. Leeɡ̶odi ɡ̶odaxakawa neɡ̶enagi, odaa ja noɡ̶atedice lotaɡ̶a Aneotedoɡ̶oji ane ideite catiwedi laaleɡ̶ena digo mijoataɡ̶a niɡ̶ijoa ilaaɡ̶axodi monoɡ̶a niɡ̶ijoa lolacidi midi naigi.

—Kiro Tupana'ga rekoi yvyakotyve'g̃a nduvihavuhuhetero g̃a ndepiakatuavo, ei Jesus'ga. Kiroki g̃a g̃wendu a'ea mombe'ua novĩa ikwahave'yma – g̃a pyri ahemoandyandyihara'ga Diabo'ga ruri a'ero ipe'avo imombe'ua g̃apy'a hugwi imoka'nhymbavuka g̃a pe, ei Jesus'ga. G̃a pe ji ei a'ero ji imombe'urame ha'ynha indurugagwera pehea rembeyvyra rupi.

Ũ tóg kejẽn ón kỹ Topẽ vĩ mẽg mũ, ti tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ ti. Hã ra tóg to jykrén tũ nĩ, ã tỹ ón kỹ mẽn kỹ. Kỹ Nén-Kórég vỹ ti mỹ tỹ tũꞌ he mũ sir, ti tỹ mẽ ja ti tỹ. Kã jatu tóg nĩ sir. Ẽpry kri, ẽmĩn kri kutẽ mũ ẽn hã vẽ.

—Upe tape-rupi onhenhotỹ vaꞌekwe heꞌise: Oĩ Nhandejáry nhande ruvixarã rehegwa nheꞌẽ ohendu vaꞌe ha heꞌise vaꞌe ndoikwaáiry. Ohendu-ma ramo, ou anháy ruvixa hekoha vai ete vaꞌe. Oipeꞌapa-ma íxugwi ipyꞌa-gwi inharandu porãrãgwe. Oike-tama vaꞌe oipeꞌa jevy íxugwi.

Òwòruty ryro‑txi resemyhỹre heka iny ijoireny wesemy ihỹre. Ijohona tuuwesemy wahe. Tibo roholamyreny ihỹre tahe rieryõhyymyrenyre. Aõma Satanasi heka nade tai tahe warybe heka iribireny ritamyhỹre.

—Sãꞌã yꞌwa aꞌỹja. Nan tee futat Janeruwarete ꞌga jeꞌega. Aꞌỹja mũ nipo ꞌã uꞌaa pe pe ꞌga wi. Aꞌea nipo ꞌã wyraꞌia ꞌua iꞌwau etee ꞌga wi. Nan tee futat nipo Janeruwarete ꞌga jeꞌega renupara ꞌgã amũ. ꞌGa jeꞌega renuwi futari numiamũ. Aꞌere nipo ꞌgã naeapyoi ee. Aꞌeramũ mamaꞌeukwaawa ꞌwyriara ꞌua erowiarukareꞌema ꞌgã nupe: “Perowiar awi”, ꞌjau ꞌua ꞌgã nupe. Aꞌeramũ futat ꞌgã momoirukaa je rerowiar awi— ꞌjau Jejui ꞌga oree.

Kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh kabẽn ne me arỳm me'õmã arẽ. Metĩndjwỳnh kute amim me utàr ne kute ar meo ba'ã kabẽnja kum arẽ nhym arỳm mar kêt ne. Mỳj'ã kute kabẽn jakreja mar kêt ne. Nhym ate Xatanaj jãm meo amijakren mebê Metĩndjwỳnh kabẽno akno. Me kute tu amim markumrẽx nhym Metĩndjwỳnh kute kubê me utàr karõ ne jãm meo amijakren mebê Metĩndjwỳnh kabẽno akno. Bàygogo 'y kwỳ prykam rôrôk ne ja.

Inpîmî yonpa enasaꞌ eꞌma ena pona warantî pemonkonyamîꞌ wanî. Paapa maimu eta toꞌya. Îꞌ kaiꞌma Paapa iipî tesaꞌkon pe kupî yekare eta toꞌya. Tîîse mîrîrî pîinama toꞌya pra awanî. Mîrîrî yeꞌnen Makui iipî kaꞌneꞌ pe itekare toꞌ netaꞌpî moꞌkai. Mîîkîrîya toꞌ netaꞌpî itekare moꞌka inîꞌrî ipîꞌ toꞌ esenumenka namai —taꞌpîiya.

Hãpxop xap te putat kuxyã' nãhã', ha kaxĩy tikmũ'ũn te yõg hãm'ãktux'ax 'ãpak, ha 'ãte Topa te tikmũ'ũn xak'ax 'ãktux, ha' xupak, pa hãmyũmmũg 'ohnãg. Hãmgãyãgnãg nũn, tu yõg hãm'ãktux xaxogãhã', pu tikmũ'ũn yĩpkox pip hok.

— Deus ekawẽn a'ĩjojoayũ ig̃oda buxim- -e be ta'at'anata buxim. Deus soat kukan ekawẽn ya'ĩjojo ip. Imẽnpit itaybit g̃u ip apẽg̃ape Deus ekawẽn iam. Satanás oajẽm cekay ip- -Deus ekawẽn a'ĩjojoayũ kay. Yag̃uyba'ũm'ũm ip cekawẽn kay- -Deus ekawẽn kay, Satanás oajẽm ip cekay buye — io'e Jesus cebe ip.

Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do hã rahꞌyy ganenä bä ta ky nꞌaa ramaa newëë bä, tii bä Nesaa Do Yb asog hõm sa hꞌyyb tym gó kejoom do hadoo doo. Joom tym ta tyw nꞌaa me takajäk hadoo do tii.

A²nũ²ai²na² sa²kxai³lu² wãn³txa² tah²yau³xai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² hi²sen³kxai³lu² a²nũ²a² ẽ¹nãu³a² sa²hau³kot3jau³nũ³su² nxe³jau³jau¹xai²na² ain³kxi²sxã³ ã³ne³wxe²nxa³kxai²nãn²tu̱³ Sa³ta³na²jah¹la² a²ta³a² hxi²kan¹jah¹la² wxã³sxã³ ne³wã²na³ti³hi¹te²ju²hẽ³li¹. Nxe³kxa²yã¹nxe² yain³txa³ki³a² tĩh³na² ne³ku²nxa² ã³yun¹na³ki³ai²yã¹nxe³te²ju²hẽ³li¹.

Haiyanai xakore atyo semaha iraiti, Xekohaseti enokoatare maniya nawenatyaka tahi akiti hoka maisa atyo waiyekehalakere enomanaha hoka hatyonai atyo hanakatise exoahenere ahoti kilihi akereta tyaonahitaha. Hoka Tihanare tyoa hoka iyehitita enonyahitaha kairaityakehenere ihiyeha hoka maotyanehenahititene.

Trigo 'ba'dani fori hiki hida oathi. Ija'ari fori hiki ida arabo. Hagihia vararahi ida trigo 'ba'dani. Igitha vitxagatxagahahavi'ihi. Onivani fori hini ija'ari vahoarahanana vakamithaja ida Deus ija'ari-ra vaka'da'divini kavaranihi. Ni-avigavini vanofiki ida varani nahina hini. Oniaroa, khaki ada Jahari Deus athi-ra anihavini va'ini bodinia, oniani ida Deus athi-ra avakava'i'birinivini hija.

Aparakbaha Deus wasania ty piwabynaha. Asahi riktsa watsa ske sak bo inatsukunahatsa. Asahi Deus wasaniha piwabykynahaze Satanas sibo mozumuze Deus harere ziakse. Kytsa sihyrinymyrybyitsatuze Satanas Deus harere ziakse piyktsa hyrity watsa, iwatsahi Deus wasaniha humo batu sispirikpo.

Mekewat hãꞌỹi sytpok hat wyti Tupana ehay sytpok hat ewy e. Miꞌi hawyi mekewat go puꞌap ẽpe upiaria ti wẽtup ok wẽtup ok uhehay kapiat wanẽtup hat ewy e. Miꞌiria ti ikuap saꞌag neꞌi e. Miꞌi pote miꞌiria kaipyi ahiag tihep teꞌen teꞌen neꞌi iꞌatupyꞌa pyi Tupana ehay e.

Uhá koeti xâne kamoâti ne emo'u Itukó'oviti koyúhoti kixoku koeku natíxea ne Itukó'oviti xapa xâne, koeku ákoyea éxina isóneu, yane kenó'okone Satánae veyopeâti isóneuke ne kámone. Énomone kuteâti ne ake nonéti irihíkovoti xe'ókuke xêne.

Yɨ'ɨ̂ a'ti nukúkãpɨ wiôgɨ niîgɨsa' niisére tɨ'omírã, teeré tɨ'o masítirã, a'tîro weeró noho niîsama. Otesé kape ma'âpɨ bɨrɨ̂ ke'a'ke weeró noho niîsama. Wãtî a'tî, naâ tɨ'omí'kere e'mâ pe'okã'sami.

Chay caminüman paćhcä mujunümi cayan Diospa gubirnunpi willacuyninta uyalityayalpis mana tantiäca. Chaymi allin willacuy śhun'unman ćhäśhancätapis Satanaśh śhalcamul waycalpülun.

Amnho hã aibâ te te ĩ'anhamra mono hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u, te wasu'u. Ni'wam norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zé wasu'u hã, tipo're na te te 're wapari za'ra mono nherẽ, te te ãma 're rosa'rata ze za'ra mono õ wamhã, te te ãma waihu'u pese za'ra õ di za. Ta norĩ hã amnho hã bâdâdi zababa ĩrere'e mono ne, te 're hâimana za'ra. Amnho hã sire te te ĩ'uprosi mono ne, te za ĩwasété uptabi hã ĩtẽme 're simasisi za'ra, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã tipo're na taré te te 're ĩwapari za'ra mono hã te te tiwi 're awaibui mono da, Wa'uburé hã.


Imehnõ topuxikirihpã sã mã toto ikurohtao xine. Ritonõpo omiry etaryhtao axĩ tãkye exĩko repe. Ritonõpo omiry se exĩko toh mã repe.

—Nẽ mẽ kot mar xwỳnh kwỳjaja te mẽ kot kẽnre kamã hy hkwỳ rôrôk nẽ higrõt nẽ grà par tokyx anhỹr xwỳnhta pyràk. Jao Tĩrtũm kapẽr ma nẽ hkĩnh nẽ. Nẽ kãm mar prãm nẽ.

—Takariki kai auiniãtaã iriãkari, Teoso sãkire ipoxokoniritika apakapakari atoko itxa.

— Mârâ nady ewy onro tuhubeom onwa ihuguewâdyby inepa kehoem iazely. Iwindy modo ago ondaxi nâtâba awylygue olâ, inepa iladaynly, iguewâdyly warâ. Tâlâ lâpylâ arâ Deus itaumbyry idataynrim modo. Tindatyby modo tâinwânsemo wâne tuomare kehoem. Tâzenagazeoduo olâ inepa kehoem Deus neinwâmpyra idylymo.

Amo awa wenu putar Tupàn zeꞌeg aꞌe nehe, hurywete putar henu mehe nehe.

Haꞌe gui yvy itaty reia rupi omoaĩ mbyre rami ikuai vaꞌe ma ayvu oendu vy ojopy voi ꞌrã ovyꞌa reve.

Niɡ̶ijoa lolacidi anenitedini midiwataɡ̶a wetiadawaanaɡ̶a baɡ̶a liciagi niɡ̶ina oko ane wajipatalo natematiko, odaa dibatege, codaa me ninitibigiwaji.

—Amombe'u jipe ko ji ha'ynha indurugagwera – kiroki onduru ita rehe, ei Jesus'ga. Kotihĩ henhui ha'ynha novĩa. A'ereki kwarahya rerekovo g̃waramo nonhimomiranami a'ero omanomo, ei ga. A'ereki ndokihetei hapoa yvya pype.—A'ea ja g̃a ndekoi – kiroki g̃a g̃wendu nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua. Kotihĩ g̃a ndoryndoryvamo hehe novĩa.

Kỹ ti fy ũ tóg pãró kri kutẽ mũ. Ũ vẽ gé. Topẽ vĩ mẽg tóg mũ gé. Kỹ tóg kãnhmar: “hej,” he mũ sir. Ti mỹ tóg sér tĩ.

Ha yvy pererĩ-rupi onhenhotỹ vaꞌekwe katu heꞌise: Oĩ ohendu vaꞌe nheꞌẽ porã. Ohendu-ma ramo, ovyꞌa ogwerovia-vy.

Ijõ manarutysu‑txi resemyhỹ mahãdu tahe ijõ ijohonadu wesemy heka roire. Tiiboho heka deysana‑di roholamyhỹrenyre.

—Sãꞌã yꞌwa aꞌỹja mũ ꞌara ywy aꞌwyreꞌema pype ipopora numiamũ. Aꞌere nitywi apoa. Aꞌeramũ ꞌã opapapa etee. Nan tee futat nipo ꞌgã amũ je rerowiaraiwi etee. Kamẽsĩete nipo ꞌgã je rerowiari. Aꞌere ꞌgã poiri kamẽsĩete je rerowiar awi nũ. Ojeupe mamaꞌeay jesaukarauwe nipo ꞌgã opoia je wi.

Kẽnkam 'y rôrôk ja ne me kute amim Metĩndjwỳnh kabẽn mar 'iry kêt ne kangaja'ã amijakre. Nãm me myt tãmkam Metĩndjwỳnh kabẽn man bit kum kĩnhkumrẽxo tẽm kajgo.

—Moropai tiaronkon pemonkonyamîꞌ wanî tîꞌ parappa pona enaꞌpî warantî. Itekare eta toꞌya moropai inkamoroya yapisî mararî pra taatausinpai.

Ha ta hãpxop xap yãg te mĩkax xap tu' nãhã', ha kaxĩy tikmũ'ũn te hãm'ãktux'ax 'ãpak, tu' kuxa hittup.

— Wara'acayũ Deus ekawẽn o'ya'ĩjojo ip. Ixeyũ iboapta buxim ip- -karatũg̃'a parak tag̃ata buxim ip. Dao ma Deus ekawẽn cocom o'e ip. Koap icokcok cĩcã e'em ip- -ijojoayũ.

Joom tym pä banäng bä kajäk doo, Pꞌop Hagä Do panyyg maa newꞌëë doo, hꞌyy gadajaa gó gadꞌoo doo.

A²nũ²ai²na² sa²kxai³lu² Sũ̱³na² wãn³txa² wi¹jau³xa² ain³kxi²kxai²nãn²tu̱³ wi¹lxon³kxi²sxã³ ain³kxi²te²ju²hẽ³li¹.

Hanakatise exoahenere kaharexe sehalise akiti atyo semehena iraiti waiyexe hoka haihalahareneha kakoa aokahiterene haomanaha akereta.

Ja'di namania vararahi ida trigo 'ba'dani hoariha. Kanamini odorini movajoraki'ihi. 'Damani abohani abihiarini mani ida anara'okhoni hija. Movani kama'dani vani ara'okho'ihi. Onivani fori vihira adani ija'ari vahoariha Deus athi-ra vakamithaki. Vanofihi, khai vakhanimaniha.

Ustsa Deus harere piwabykynaha. Asahi riktsa watsa asahi harahareziktsa bo inatsukunahatsa siharatatsa zuba byitsa watsa. Taparaka wasaniha ziwabykynahaze sakurẽtsa.

Iꞌewyte ti mekewat hãꞌỹi nu totiat yi hit rotiat ti wẽtup ok ti wẽtup ok ti wanẽtup teran hat ewywuat neꞌi e. Miꞌi hawyi meremo waku kahato toipuẽti uhehay wen e.

Kene ne ake nonéti irihíkovoti xapákuke mopôi xoko ákoyeaku axú'ina móte, énomone kuteâti ne xâne namukoâti ne emo'u Itukó'oviti inâ kamôa, xaneâtimaka hána'iti elókeko okóvo,

Ãpêrã ɨ̃tâ peeri wa'teropɨ dokê ke'a'ke peeri weeró noho niîsama. Yee kitíre e'katíse me'ra tɨ'osamá.

Chay ćhäla-ćhälaman ćhäcänümi cayan Diospa allin willacuyninta uyalil-pacha cushisha ćhasquicüca.

Duré ni'wam norĩ hã aiwa amnho hã ẽtẽ nhisiwi, ti'ai baihâire wa ĩrere'e mono ne, te 're hâimana za'ra. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u hã te te 're wapari za'ra mono wamhã, amnho hã ti'ai baihâire wa ĩpoto su'u mono ne, te ta norĩ hã awa'awi te te ãma 're saze za'ra, to sina.


Mame imehnõ Ritonõpo omiry etananõ mã nono kurã sã mã toto tukurohtao xine. Tosẽkõme Ritonõpo exiry enetupuhnõko mã toto. Aomipona exĩko mã toto yronymyryme. Mame imehnõ akorehmãko mã toto Ritonõpo omipona toto ehtohme roropa, tuhke, pitiko rokẽ pyra, tykase Jezu typoetory tomo a.

—Nẽ mẽ kot mar xwỳnh kwỳjaja te hirã kamã pika mex kãm hy hkwỳ rôrôk nẽ higrõt nẽ ô rũnhta pyràk. Jao ixkapẽr ma nẽ amnhĩ krã him hagjênh tỳx nẽ. Nẽ ixkôt ri amnhĩ nhĩpêx mex rãhã ho pa. Jakamã te mẽmo hy ô rũnh nẽ ô mex pyràk o amnhĩ nhĩpêx. E ã ixujarẽnhja kot anhỹr. Anẽ.

—Ãti kãkitipekana ikenakotakasaakiri Teoso sãkire, atão iua auikari. Iua ãkixinire kipatxi erekari atoko itxa. Takari mininiua atoko, iua kãkiti minari atxiĩti seĩ pakini kãkiti Teosomoni isãkire auikinina ĩkapani. Atxiĩti iminari sesẽta pakini kãkiti. Atxiĩti iminari trĩta pakini kãkiti Teosomoni isãkire auikinina ĩkapani —itxa Xesosi.

— Mârâ nady ewy onro iwâkuru onwa ihuguewâdyby olâ koendâ iazely, ago idyly warâ. Toenzepa ewisely. Tâlâ myani ewy wâgâ cem lelâ ewily xuduim, sessenta lelâ ewily xuduim, trinta lelâ ewily xuduim warâ. Tâlâ lâpylâ arâ Deus itaumbyry idataynrim modo tindakylymo lelâ nheinwânkylymo. Deus lelâ nheinwânkylymo. Ize ato lelâ anhekylymo. Iwâgâ aguelymo toenzepa kurâ domodo nheinwântoem warâ — kely Jesus.

Aze awa wenu Tupàn zeꞌeg, aze ukwaw katu henu mehe, aꞌe mehe nuzawy kwaw maꞌeàꞌyz ywy ikatu haw rehe uꞌar maꞌe kwer aꞌe. Maꞌeàꞌyz iꞌa katuahy aꞌe. Nezewegatete aꞌe awa weruzar katu Tupàn zeꞌeg aꞌe no.

Haꞌe rã yvy porãa rupi omoaĩ mbyre rami ikuai vaꞌe ma ayvu oendu vy oikuaa porã vaꞌe. Haꞌe vaꞌe ma hiꞌa ꞌrã cem, sessenta, trinta peteĩ-teĩ gui.

Pida niɡ̶ijoa lolacidi anenitedini miditaɡ̶a iiɡ̶o anele, beɡ̶etaye, idatecibece libatadi yajigo onaniteci taalia ligecidi, codaa idatecibece yajigo seseenta ligecidi, idaaɡ̶eledi yajigo triinta ligecidi. Niɡ̶ijoa lolacidi liciagi niɡ̶ina oko anowajipata natematigo, odaa oyowooɡ̶odi ane diitigi. Odaa natematigo ja iigi lewiɡ̶a niɡ̶ina oko eo mowo anele.”

—Amombe'u jipe ko ji ha'ynha indurugagwera – kiroki onduru yjakatua pype, ei Jesus'ga. A'ea ja ojipe'g̃a ndekoi yjakatuapypeva'ea ja. G̃wendu katu g̃a nhanderuvihavuhuhete'ga mombe'ua ikwahava. Japyakwapupu g̃a henduvame. Oko katu g̃a okovo gamombe'ua rupi a'ero. Nahã g̃a ha'ynha mohãihara'ga remitymipyrava'ea ja. Ojipea pype garemitymipyra pype turi cem ha'ynha ahara pype. Ojipea pype turi sessenta ha'ynha ahara pype. Ojipea pype turi trinta ha'ynha ahara pype. Na jitehe ko g̃a – kiroki g̃a japyakwapupu. Ombojoavyavy g̃aporavykya Tupana'ga pe okokatuavo ojipe'g̃a pe. Jara'g̃a he'yjuhu g̃aporavykya. Jara'g̃a koji'i g̃aporavykya. Nahanahã g̃a ndekoi.A'ea Jesus'ga ei imombe'gwovo pa ojo'java'ea ikwahavuka g̃wemimbo'ehara'g̃a pe.

Ti fy ũ tóg ga há kri kutẽ mũ. Ũ vẽ gé. Topẽ vĩ mẽg tóg mũ gé. Mẽ kỹ tóg to jykrén mũ sir. Kỹ tóg kanẽ han mũ sir. Kỹ ũ vỹ tóg kanẽ tỹ 100 (ke) han, jo ũ vỹ tóg kanẽ tỹ 60 (ke) han, jo ũ vỹ tóg kanẽ tỹ 30 (ke) han,” he tóg, Jesus ti.

Ha yvy porã-my onhenhotỹ vaꞌekwe katu heꞌise: Oĩ ohendu vaꞌe nheꞌẽ porã. Ohendu ramo mbavaꞌe-rehe po heꞌise oikwaa porã. Ogwerovia tee voi. Ogwerovia-gwi, oĩ trinta haꞌỹi vaꞌe-rami hembiapo porã vaꞌe. Oĩ sessenta haꞌỹi vaꞌe-rami, hetave ogwereko vaꞌe gwembiapo porãha. Oĩ cem haꞌỹi vaꞌe-rami, hetave rei voi ogwereko vaꞌe gwembiapo porãha, heꞌi omombeꞌu-vy gwemimboꞌe kwéry-pe Hesu.

Kia suwitxira wihikỹ‑txi resera wana tahe iwitxira ijohonadu mahãdu wesemy heka rare. Tiiboho heka roholamyhỹrenyre rityhynymyhỹre sõwemy Deuxu dee roholamyhỹreny heka. Ijõ 100my wesemy raratynyre. Ijõ 60my raratynyre ijõ 30my raratynyre. Iny sohoji sohojiõ heka Deuxu‑ò aõ riwinyrerimy ihỹre.

—Sãꞌã yꞌwa aꞌỹja ywy katurama pype uꞌat maꞌea. Aꞌea nipo awau waranupa uꞌaramũ. Nan tee futat Kuꞌjywa ꞌga jeꞌega renupara ꞌgã neapyoramũ ajemogyau ee. Wagoꞌoramũ miamũ ꞌgã nopoiraꞌuweri futari je rerowiar awi. Ojemogypyyka etee futat nipo ꞌgã ajemogyau je ree. Janeruwarete ꞌga pãjẽ mũ etee futat nipo mamaꞌe esage apou ajemogyau. Sãꞌã ywy katurama pype uꞌat maꞌe ꞌara. Aꞌeramũ ꞌã uꞌaramũ kwaiwete. Ajepeja ꞌywaꞌaa sẽg iꞌaa. Aꞌere ajepeja ꞌywaꞌaa sesẽta iꞌaa. Ajepeja ꞌywaꞌaa trĩta iꞌaa. Nan tee futat jejeꞌega renupara ꞌgã mamaꞌe esage apoi Jarejuwarete ꞌga remifutar imũ etee futat— ꞌjau Jejui ꞌga oree, ore mueapyou ee.

Ga, me'õ bàygogo 'yo ukabêr tẽ nhym ajte kwỳ pyka mexkam rôrôkja pumũ. Nhym kam arỳm ingrõt ne abatành ne. Abatành ne arỳm ijykam 'y kume:x. Me kwỳdjwỳ ne me memã Bẽnjadjwỳr djwỳnh'ã kabẽn jarẽ nhym me arỳm tu amim markumrẽx. Ne kam maro amũ amikamẽn arỳm mar rax ne. Mar rax ne arỳm ukaprĩkumrẽx. Me kwỳ ne me ukaprĩti:re kute mrãmri ne bàri kwỳkam ijy mexti:re nhym kam 'y kubê 100 pyràk. Nhym me kwỳ kàjbê ukaprĩ kute mrãmri ne bàri kwỳkam ijy mexkumrẽx nhym kam 'y kubê 60 pyràk. Nhym me kwỳ kàjbê ukaprĩ kryre kute mrãmri ne bàri kwỳkam ijy mex nhym kam 'y kubê 30 pyràk. Me ukaprĩkumrẽx nhym Metĩndjwỳnh arỳm mekam kĩnhkumrẽx. Mekam kaprĩre kêtkumrẽx. Nãm ã Jeju arkum ane.

—Moropai tiaronkon wanî morî non pona enaꞌsan warantî. Inkamoroya Paapa maimu eta toꞌya moropai epuꞌtî toꞌya. Îꞌ kaiꞌma inpîmî epetaꞌpî warantî eepetaꞌpî. Mararî panpîꞌ eepetaꞌpî warantî tiaronkonya Paapa maimu kupî mararî. Kureꞌne panpîꞌ eepetaꞌpî warantî tiaronkonya Paapa maimu kupî kureꞌne panpîꞌ. Moropai tiaron epetaꞌpî mararî pra warantî tiaronkonya innape Paapa maimu kupî mararî pra —taꞌpî Jesusya.

Ha' yãg nõy te hãm max tu' nãhã', ha kaxĩy tikmũ'ũn te hãm'ãktux'ax 'ãpak, tu hãmyũmmũg, tu' yĩpkox pip, tu Topa yõg putat hã' mõg kuma' mõg. Tu ta tu' kux.

— Warara'acayũ o'ya'ĩjojoayũ ig̃oda buxim- -katõ beata buxim. Ixeyũ Deus ekawẽn kay jĩjã ip. Apẽg̃ape Deus ekawẽn iam ip itaybit. Deus ekawẽn tag̃ jekukum ip. Ixeyũ duk'a xeayũ dak Deus ekawẽn tag̃ jekukum, Deus ekawẽn a'ĩjojom pima. Ade Deus ekawẽn kay itabut jeedop ip. Ade ip e'em soat ka dag̃- -Deus kay itabucayũ. Kadai'ip puxim ixeyũ- -ya'a'eat'ip puxim. 30 be o'e takug̃'iat'ip puxim ip, 60 be o'e takug̃'iat'ip puxim tak, 100 be o'e takug̃'iat'ip puxim tak — io'e Jesus jeweju etaybitbinayũ be.

Joom tym baad tabadoo bä kajäk doo, Pꞌop Hagä Do panyyg maa newꞌëë doo, Pꞌop Hagä Do panyyg hã hꞌyy gahꞌoot doo. Pꞌop Hagä Do karẽn do baad ramoo bok tii kä. Joom 100 nuu me, 60 nuu me, 30 nuu me takejoom do bahä̃nh tabeaak do hadoo do tii —näng mä Jesus.

A²nũ²a² ã̱³xai²na² sa²kxai³lu² Sũ̱³na² wãn³txa² ain³kxi²hĩ¹na¹ wa³su³txi³ ã³ne³wxe³te²ju²hẽ³li¹. Nxe³sxã³ ã³nhai¹tũ³tũ̱³ka̱³txa² Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ain³kxa²so¹sxã³ kan²txi³ i³ka³tu̱³ wi¹lhin¹khai¹nxe³sxã³ sa²yxo²we¹tai¹nha²kxai³ ãh¹ ã³nhai¹tũ³tũ̱³ka̱³txa² ãh¹ ĩ²li³te²a² wi¹lhin¹sxã³ sa²yxo²we¹tai¹nha²kxai³ ãh¹ ã³nhai¹tũ³tũ̱³ka̱³txa² ãh¹ ĩ²li³te²a² jũ¹nxe² wi¹lhin¹sxã³ sa²yxo²we¹tai¹nha²kxai³ nxe³te²ju²hẽ¹li¹. Nxe³kxa² yã¹nxe² yain³ta³ki³ai²na² kxĩh³nxa² ti̱³ti̱n³tũ̱³xa² ã³yun¹na³ki³ai²yã¹nx2na³li¹. Nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

Hoka haiyanai atyo hanakatise kaxafityakitere waikohekoa waiyexe akereta. Hatyonai atyo semaha iraeti hoka tyaonaha exema, exahe waiyekehalakita enomanaha hoka haiyaharenai 100-se, haiyanai 60-se, exahe haiyanai hoka 30-se xahexe kaseta.

Arabo jahakia makhira binatxiotxiohi ida trigo 'ba'dani hoariha. Movahi, na'baha'ihi, bono'ihi. Aipohi'ihi ida 'ba'dani. Arabo jahaki fori vihiki adani. Onivani fori vihira adani ija'ari vahoariha Deus athi-ra vakamithaki. Vakamithahi, avigahi ida Deua binofiki bada vani'avini, oniani ida vanaabajahakivini hija. Trigo 'ba'dani 100 hiki vani fori vihira adani ija'ari Deus athi-ra vanaabajahakiki. Trigo 'ba'dani 60 hiki vani fori vihira adani ija'ari Deus athi-ra vanaabavini doronini. Trigo 'ba'dani 30 hiki vani fori vihira adani ija'ari Deus athi-ra vanaabavini pa'itxini — va'ora ni'aha ada Jesus.

Ustsa Deus harere piwabykynaha. Asahi riktsa jytykziuha bo inatsukunaha hyrity watsa. Ustsa kytsa Deus harere ziwabynahatsa watsa. Deus wasaniha piwabyziukunaha. Piwabynahaze iharere humo sispirikporẽtsa Deus harere bo hyỹ mykaranaha. Iwatsahi wihara nijakuk. Wastuhu niubaranaha tirĩta riktsa. Ustsa niubaranaha sesẽta riktsa. Ustsa niubaranaha sẽ riktsa. Sizubarẽtsa hiba — niy. Deus tuktsa niwatihi iharere bo hyỹ mykaranahaze simysapyrẽtsa moziknaha wihara nijakuk naha waha. Iwaze hawa kytsa Sesus ihyrinymyrywy ezytyk piwabykynaha iwaze tysihyrinymyryky.

Maꞌato mekewat yi wakuat rotiat ti wẽtup ok wẽtup ok hewaure kahato rakat ewy. Miꞌi hat satꞌe kahato kaꞌa wanẽtup hawe. Miꞌi hawyi Tupana ehay toikuap kahato topyꞌa pe hawyi tutunug kahato raꞌyn Tupana e hap ewy e. Miꞌi ti yi wakuat rotiat at hat hãꞌỹi ihãite kahato rakat ewywuat e. Miꞌi ti wẽtup ok 100 wẽtup ok 60 wẽtup ok 30 iãꞌỹi ewywuat raꞌyn e Iesui topotmuꞌeria pe.

Itea enepone ake nonéti irihíkovoti únatike poké'e, énomone kuteâti ne xâne kamoâti ne emo'u Itukó'oviti, epó'oxo koati exínoati isóneu. Yane koâti apêti únati ítukeino Itukó'oviti kuteâti koêku ne ake nonéti porexópoti póhuti séndu há'i ya póhuti áke úkeaku itukovo sesenta koêti, áko'o itukovo tirinta koêti ya póhuti úkeaku.

Ãpêrã di'tâ ãyurópɨ bɨrɨ̂ ke'a'ke peeri weeró noho niîma. Yee kitíre tɨ'ó, ãyuró ẽho peó, yɨ'ɨ̂ dutîro noho weesétirã, ãyuró dɨkâtirã weeró noho niîma. Cem peeri dɨkâti'karo weeró noho ãyusére weesamá. Ãpêrã sessenta peeri, ãpêrã trinta peeri dɨkâti'karo weeró noho ãyusére weesamá, niîwĩ Jesu.

Ñatac jundu allin allpaman ćhäcänuymi cayan allin willacuyta uyalicul cäsucüca. Chaymi allincunällacta wayuycun jucllay mujullapi quimsa ćhunca, süta ćhunca, paćhac wayuyniyü-camalä canpis” nin.

Duré ni'wam norĩ hã aiwa amnho hã ti'ai wẽ wa ĩrere'e mono ne, te za 're hâimana za'ra. Ta norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa wasu'u te te 're wapari za'ra mono wamhã, te za te te sima 're wẽ uptabi za'ra, te te 're waihu'u pese za'ra mono da. Tawamhã, rowede ĩ'rãi pese uptabi ne, te za wẽ u'âsi 're hâimana za'ra, ta norĩ hã. — Ãne ma tô Zezusi hã wama waihu'u za'ra, te te da'ãma ĩromnhimiré'ézé hã.


Ãtaryka poko turuse toto, osenetupuhpotohmeMorarame typoetory tamorepase ropa Jezu a. Ynara tykase ynororo eya xine,—Ritonõpo emero esẽme mana. Imepỹ sã roropa mana, tupito esẽ samo. Mokyro a tutupi tarykapose otyro puhturu kurã ke.

Harôj kaàkre jarẽnhMatêwre 13.36-43 Makre 4.26-29Nhũm Jejus axte mẽ kot mar o hkrĩ xwỳnhjê mã awjarẽ nom hprĩ hã mẽ kãm ujarẽnh kêt nẽ. Axte mẽ kãm mẽmoj tã kuxi nẽ awjarẽ nẽ mẽ kãm:—Nà nhỹrmã Tĩrtũm mẽ kot kormã htĩr ri tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho pa hã mẽ omunh xà hkôt ahpỹnhã tanhmã mẽ harẽnh toja te mẽ ujarẽnh ja pyràk. Koja mẽhõ harôj y mex o ukapêr kaxyw ma hpur mã mõ. Hãmri nẽ hkre hpa nẽ ma akupỹm mõ.

Katsotati Ahoisi Atoko InakaroIuaĩkana Xesosi sãpiretari ãti sãpirenatxi atão inakari oerekiko. Ininiã ia atoko itxa:—Teoso auĩtetxi ininiua ia atoko itxa. Teoso katakareri atoko itxa. Iua katakareri takari erekari takariki ikikioteẽ.

Jesus joiu wâgâ unâ nhegatuhobyryIlâpygueduo, Jesus âkelo unâ nhegatuondyly tienomedâdomoem. Aguely:— Unâ segatuji wao, âdara Deus kaynonro kywymâryem lelâlâ idyly awyly wâgâ mâuntuhomoem. Tâlâ myani uguondo typi ezay trigu ewy tamuinze etâni.

Zezuz umumeꞌu kaꞌakyr rehe maꞌemumeꞌu haw aꞌe kury(Uzeꞌeg wiwi Zezuz urewe.)— Tupàn pureruzeꞌegaw nuzawy kwaw amo awa umaꞌetym maꞌe aꞌe, aꞌe awa utym maꞌeàꞌyz ikatu maꞌe oko pe aꞌe.

Trigo ramigua re ombojojaagueAmboae ayvu ju haꞌe kuery pe omombeꞌu mbaꞌemo re ombojoja vy. Haꞌe vy aipoeꞌi:— Yva pygua poꞌakaa py oiko ꞌrã peteĩ ava ombaꞌety rupi trigo raꞌyĩ iporãve vaꞌe omoaĩ vaꞌe rami.

Jesus yatemati latematigo ane iciaceeketetege nadegogo ane diniweneeneJesus yatematitediogi niɡ̶ijo noiigi eledi natematigo anida ane iciaceeketetege, meetediogi, “Niɡ̶ina Aneotedoɡ̶oji me iiɡ̶e oko laaleɡ̶ena, liciagi niɡ̶ina ɡ̶oneleegiwa aneyatini nolacidi anele miditaɡ̶a lixoɡ̶otagi.

Nhungwava trigo'java'eaOjipea pyvõ ojo'java'ea pyvõ Jesus'ga g̃a mbo'ei. A'ero ga ei:—Marã hekoi kiro yvyakotyve'g̃a pe g̃a erame Tupana'ga nhanderuvihavuhuhetero oko javo? A'ea rehe po ti ji pe mbo'ei ikwahavuka pe me imombe'gwovo a'ea'java'ea, ei ga. Akwaimbae'ga imohãi ha'ynhapyryva trigo ra'ynha ko pe ityma.

Vãnh to comparaçãoKỹ tóg comparação ũ han kỹ: “Nén-Kórég tỹ inh rãnhrãj kókén sór mũ vỹ ge nỹnh mũ, ha mẽ,” he mũ. Kỹ tóg: “ũ tỹ kanhkã tá nĩ ẽn tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ vỹ ge nĩ, ha mẽ,” he mũ. “Kejẽn ũ tóg nén fy vãvãm mũ, ti japỹ tá, tỹ ti jakré nỹ jé.

Hesu oiporu jevy temitỹgwe rehegwa nheꞌẽUpéi omombeꞌu jevy upe pygwa-pe arandu rehegwa nheꞌẽ. Temitỹgwe rehegwa nheꞌẽ-rami oiporu omombeꞌu-vy:—Oiko onhemitỹ vaꞌe, heꞌi. —Nhandejáry nhande ruvixa-rehe heꞌise onhemitỹ vaꞌe. Haꞌe oho kokwe-py onhemitỹ porã hagwã.

Idi tahe iwitxira ijyymy relyyre Jesuisi tamyreny: —Deuxu Iòlòna heka kia wesemy ihỹre. Oworudu heka aõma alòbòròna wihikỹõ ritòbrònymyhỹre taoworuro‑ò.

Aꞌeramũ Jejui ꞌga mamaꞌe mũ momeꞌwau ꞌgã nupe najuejue etee futat nũ:—Mamaꞌe mũ je amomeꞌu pẽ nupe. Jarejuwarete ꞌga rowase pẽ majatykaaw are je pẽ muꞌei— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.—Kũimaꞌe ꞌga amũ akou juowuu raꞌỹja tyma oko pe.

'Ê 'y'ã ujarẽnh.Ne kam Jeju ajte kabẽn kukràdjà'ã pur 'õdjwỳ jakren memã 'ã ajarẽn memã kum,—Kàjkwakam Bẽnjadjwỳr djwỳnh dja pykakam amim me kwỳ pytàn ar meo ba. Kam dja meo ajkij. 'Ã ne pur amijakre. Purkam ne me'õ 'y mex rẽnho tẽ. Ne o tẽ:n arỳm kre pa.

Jesusya Kansipuꞌkurai Yekare EkaremekîJesusya inîꞌrî panton ekaremekîꞌpî. Îꞌ kaiꞌma tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe Paapa iiꞌtoꞌ wanî ekaremekîꞌpîiya. Taꞌpîiya: —See warantî awanî, warayoꞌya tekkari yenaꞌpî pîmîꞌpî ipapoiꞌma tînmîri ya. Moropai ipîmî tîpo eemikkuꞌpî tewîꞌ ta. Moropai iweꞌnaꞌpî ewaron yaꞌ teseru ta.

Tu xe hãm'ãktux'ax hã hãmyũmmũgãhã', nũy Topa yõg hãmpxopmã'ax yũmmũgã', hu:—Tik te hãpxop xap xuxnãg xetox xok, ha kaxĩy Topa te yãy yõg tikmũ'ũn xat.

Deus soat kukanap muwẽnuwẽn o'e Jesus. Imẽnpuye wara'acat tak imuwẽnuwẽn o'e iboceayũ be- -wuymutaybitbinap- -imẽnpuximap ekawẽn.— Deus soat kukanap muwẽnuwẽn pimap, kat pe wuyju tiotatam pimap puxim — io'e Jesus. — Wuyju tiotatam pimap tiotataat jekat pe xipacata o'taida.

Jawii tiriig mahang joom danäh majĩĩ hejoom do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ panyyg see ky nꞌaa me Jesus maherꞌoot mä sa hã. Hahỹỹ da ta kyyh:—Hahỹ panyyg ky nꞌaa hadoo hỹ pong jé hawät do bagꞌããs do ky nꞌaa: Ti awät ajꞌyy joom tym baad hadoo do ta gëëw gó hejoom doo.

Ko̱³nxe³ki³a² ũ³whĩ̱¹ju³ta² ĩ³yau¹ũ³jau³su²Ãh¹lxi³sxã³ wãn³txa² ĩ³yau¹ũ³jau³xa² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Ha³lo²a² yan¹nãu³a¹ a²nũ²a² kãi³ain¹kxa² yo³ha² a³ya³ti²ti³wa³kxa² ĩ³yau¹ũ³nx2ta¹tu¹wi¹. A²nũ²ai²na² yain³ta³ki³a² wi¹ki³a² ũ³whĩ̱¹kxi²jah¹lai²yã¹nx2na³li¹.

Joio Xafityaka TahiHatyaoseta Jesus aimenekohitiya enomanaha hátahi. Hoka nehena: — Xekohaseti enokoatare koamaniya nawenatyaka atyo hatya haliti hanakatise waiyexe fititere hamasenekoa akereta atyo.

Trigo, hogoia kabodihadihaki karajomihi hidaOniaroa, Jesua vara bivani'a'ianahi ida rajomi kavaranihi. Va'ora ni'aha adani ija'ari vajoroniki:—Kodivarani hi'ianaki ida Deus ija'ari-ra vaka'da'divini. Makhira binatxiotxiohi ida trigo 'ba'dani jahaki kidisiroia.

Towahaditsa soho humo kytsa nisihyrinymyryky.Kyze usa soho sibo nipamykysokozo. Deus tyryktsa soho humo nisihyrinymyryky. Sesus tihi:— Maku tsuhuk bo riktsa nisiparikik. Tiriko riktsa tisapyrẽna waratok buruk nisiparikik.

Koitywy ahenoi teran ehepe wẽtup i uhehay aikotã Tupana topyhuꞌat miitꞌin Porekuat no mesuwarotiat. Aikotã toĩneꞌen Morekuat atipy pe hap ewywuat e Iesui. Mio tã areꞌe Saꞌawyꞌi so wẽtup ok toto toko kape hãꞌỹi koꞌi koi hamo hawyi toikoi at iãꞌỹi waku aimiꞌu man wuat rakat iãꞌỹi toikoi at itote e.

Ihíkauvoti ihókovoti koeku úhiti kutí koeti tirîkuIna koyuhó'inoamaka Jesus po'i xêti apêti íhokovoke. Hara kíxoahiko:—Enepone kixoku natíxea ne Íhae Vanúke xapa xâne, hane koéneye hóyeno nôti koati únati ake nonéti isáneke.

Trigo wa'teropɨ apêye yã'asé kape pĩ'ri bahuá'ke niî'Jesu apêye kití weeró noho niisé me'ra ɨ̃sâre werê nemowĩ:—Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niisé a'tîro weeró noho niî'. Ni'kɨ́ masɨ́ ãyusé kapere kɨ̃ɨ yaá wesepɨ otêsami.

Trïguwan cusca gamärra caśhanmanmi tincuchinChaypïtam jucman tinculcachil nila: “Diospa gubirnun tuqui acläśha trïgu mujucta nuna talpücänümi.

Wab'ru hã rob're ĩwẽ wazari, ĩpoto mono zé wasu'uTawamhã Zezusi hã ma tô duré wama ãma romnhimiré'é za'ra, ãne:— 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zém na, wa za oto aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa, ãne. Aibâ hã tiburu na ma tô amnho potozé ĩwẽ hã te te a're, amnho hã tãma 'rã da.


Mame tarykase emero ahtao, koko, emero tynyhse ahtao, imepỹ tooehse epe kara. Eya ãtaryka puhturu tarykase roropa, tupito rãnao, tiriiku rãnao roropa. Mame toepase ropa ynororo. Morarame okynã pyra otyro tahtase. Mame toperytapitose. Yrome ãtaryka roropa tahtase. Mame tupito esemy a toytose ipoetory tomo. Ynara tykase toto tupito esemy a, “Otyro puhturu kurã marykase otupi po. Yrome otokoino ãtaryka itamurume tahtase nahe?” tykase toto, tõturupose. —“Otarãme jepetõkara a tarykase mana,” tykase ynororo.—“Yna ytory se hma ãtaryka mukase ropa?” tykase toto, tõturupose.

Tã nhũm kamàt nhũm ra gõr nẽ nõ. Hãmri nhũm kãm hkurê xwỳnhja ma kêp ihpur wỳr tẽ nẽ harôj mexta nhĩpy axtem nẽ kêp harôj kaàkre hkre. Harôj kaàkreja te kot harôj mex pyràk nom mẽ kot hkur kêt. Tã nhũm kêp harôj y mex nhĩpy hkre hpa hãmri nẽ ma akupỹm tẽ. —Tã nhũm hamẽ higrõt nẽ anhĩpê ô. Nhũm kãm mẽ àpênh xwỳnhjaja tee ri harôj mex kaêx ã harôj kaàkreta pumu nẽ hpur nhõ dõn wỳr tẽ nẽ kãm harẽ nẽ kãm: “Kwa ate harôj mex pix kre htã pẽr hkaêx ã harôj kaàkre mããnẽn kato. Kwa tanhmã na pre amnhĩ to nẽ hkaêx ã kato?” Anẽ. Hãmri nhũm tee ri mẽ kuma nẽ mẽ kãm: “Nà mẽhõ kãm ixkurê xwỳnh na pre ã inhĩpêx anẽ.” Anẽ hãmri nhũm kãm mẽ àpênh xwỳnhta kãm: “Kwa xà kot paj mẽ tokyx ma hwỳr mra nẽ nê harênh pa nẽ kurẽ nà?” Anẽ.

Ãti ĩkanõkati ikinimane imakasaaki, imokaiakari apoka. Itakaro katsotati ahoisi atoko inakaro ahoisi sauaki. Kona !otxa. Iposo atoko ĩkorape itxa.

Nhamuimbygueduo myani, kopae xykylymo ume, iduery ipi ezaji idâly. Trigu ewy samuin-hobyrydâ myani joiuTrigu ipery ara iazeim joiu keho. Newiseba kulâ, nuduwâpyra âdaunlo joiu, âdaunlo trigu warâ awyly xutuhoem. keho ewy nhamuinly. Samuinrimbyryem myani idâly.

Pyhaw iàmàtyryꞌymar ur aꞌe pe iko pe aꞌe, kaꞌakyr ꞌyz itym pà aroz ꞌyz inuromo aꞌe. Naꞌe uhem oho aꞌe wi.

Haꞌe gui pavẽ oke jave hovaigua ou vy trigo mbyte rupi omoaĩ trigo ramigua rive, haꞌe vy ojepeꞌa ju.

Ica enoale naɡ̶a niotaɡ̶a liotaka, odaa jeɡ̶enagi niɡ̶ica laxakawa. Odaa niɡ̶ini laxakawa ja yokoletedice eletidi lolacidi liwigotigi niɡ̶ijo leyeema. Niɡ̶icoa lolacidi one diniweneene, codaa one latopiwa leyeema. Odaa joɡ̶opi niɡ̶ijo laxakawa. Naɡ̶a ili niɡ̶ijo leyeema, odaa ja yeloɡ̶o ligecidi. Odaa jaɡ̶aɡ̶a yeloɡ̶o niɡ̶ijo nadegogo ane diniweneene. Odaa liimetedi niɡ̶ijo bajendeoodi jiɡ̶igotibeci midataɡ̶a, odaa modita, ‘Ǥonecalailegi, niɡ̶ida makaami geme anitedi lolacidi anele. Enice, igame icoɡ̶oticogi ina nadegogo ane diniweneene?’ Odaa ja igidi, meetiogi, ‘Yaxakawa libakedi.’ Odaa liimetedi joɡ̶oige, modita, ‘Emaani me inawacenaɡ̶a ina nadegogo ane diniweneene?’

Aerẽ ypytunimo g̃a kipavame ga'arõe'ỹve'ga ruri imohaina nhungwava ra'ynha trigo'java'ea ra'ynha ko pe trigo pyteri pe. Kirẽ ga hoi a'ero ojipiukare'yma ogwovo. —Aerẽ jate trigo henhunhamo nhungwava pavẽi. I'ai herekovo ahara. I'arame jate kohoa jara'gapyrive'g̃a mbaragwahavi nhungwava rehe trigo pyteri pe a'ea ko trigo rũi reki javo. A'ero g̃a hoi kohoa jara'ga pyri javo ga pe: “Orepojykaharamo eretỹ nde trigo ra'ynhapyryva ko pe. Maraname gwereko nhungwava trigo pyteri pe? Ma'g̃a omohãi naerũ nhungwava ra'ynha trigo'java'ea ra'ynha a'ero trigo pyteri pe raikwehe?” ei g̃a ijara'ga pe. —A'ero ga ei g̃a pe: “Ma'g̃a po? Ojipe'ga nanhiarõi a'ero imohaina nhungwava ra'ynha ipype raikwehe,” ei ga.—A'ero g̃a ei: “Marã a'ero? Toroho ti nhungwava mondoroga? Marã?” ei g̃a.

Kỹ tóg nũr tĩ mũ, ti camarada ag ke gé. Kỹ ti kato tẽ mũ ẽn tóg kutyg kỹ ra tĩ mũ, ti japỹ ẽn ra, kỹ tóg vãnh fy vãvãm mũ, trigo fy ẽn kãmĩ. Kỹ tóg tĩ mũ sir, vãnh fy ẽn vãvãm kar kỹ. Kỹ trigo tóg mur mũ, mog tóg mũ, kanẽ han tóg mũ sir. Hã ra vãnh tóg ti mré mur mũ gé. Kỹ ti camarada ag tóg ãjag patrão mỹ tónh mũ mũ. “Trigo fy vãvãm ẽg tóg mũ vẽ, hã ra vãnh tóg ti mré mur mũ. Ne nẽ hỹn?” he ag tóg ti mỹ. Kỹ tóg ag mỹ: “ẽg kato tẽ mũ ẽn rãnhrãj hã vẽ,” he mũ. “Ẽn hã ne isũ kókégꞌ,” he tóg. Kỹ ag tóg ti mỹ: “kỹ ẽg mỹ vãnh ẽn kunũnh ke tũ nĩꞌ?” he mũ.

—Upéi nhande kwéry jake ramo pyhare, ogwahẽ ou-vy hese ijaꞌeꞌỹ vaꞌe. Trigo paꞌũ-rupi onhotỹ trigo rehegwa eꞌỹ vaꞌe. Kapiꞌi onhotỹ. Ha upe rire katu oho jevy-ma. Henhói-ma upe trigo onhenhotĩ vaꞌekwe. Upéi hope-ma. Upe ramo henhói-ma ave upe kapiꞌi trigo rehegwa eꞌỹ vaꞌe. Henhói-ma ramo, oho ojeꞌói-vy omombeꞌu ojáry renda-py hembigwái: “Upe nde kokwe-py erenhotỹ uka vaꞌekwe ne remitỹgwe trigo raꞌỹi voi raꞌe” heꞌi. “Mbaꞌeixagwa kapiꞌi po trigo paꞌũ-rupi henhói-ma erejaty eꞌỹ vaꞌekwe” heꞌi ojáry-pe omombeꞌu-vy. “Xe rehe ijaꞌeꞌỹ vaꞌe rembiapokwe voi nipo raꞌe aipo vaꞌe” heꞌi gwembigwái-pe. “Ereipota tipo ore oroho oromondoro trigo paꞌũ-gwi gwĩ kapiꞌi?” heꞌi oporandu-vy ojáry-pe.

Tahe iòluduõ rumy heka tamy nade. Tahe iu ibutumy iny rõrõmyhỹreu, asibinaty‑di tamy rehure. Tai tahe alòbòròna asibina‑wana ruhunyre kia aõma ede wana wimy urilemy. Taiki tahe kia aõma oworudu kia aõmysỹdỹỹdu mahãdu. Tuu heka ijyy‑di nade tuu ijyymy. Idinodu rarybere: —Aõma waòludu heka kia riwinyre wadee. Idi oworudu narybede: —Aõhebohe arotỹỹnyrenykre? Ta idile aõbohe arisiherenykre araxirenyre. Tai tahe rirawyònyre:

Aꞌere ypytun imũ, ꞌga seramũ, ꞌga ree iporomutareꞌema ꞌga ruri juowuunana raꞌỹja tyma juowuu raꞌỹja põꞌõ me ꞌga wi. Aꞌere ꞌga itym ire awau jui nũ. Aꞌeramũ opopoa waranupa awau. Ajuꞌjajuꞌjawe futat numiamũ. Iꞌywa nanẽ nũ ajuꞌjajuꞌjawe etee futat. Aꞌere iꞌa oteei ajaui. Aꞌeramũ ꞌgã iꞌaramũ tãmẽjẽ esaka. Aꞌeramũ ko jara ꞌga remiayuwa ꞌgã ꞌjau ꞌga upe: “Juowuunana nipo eretym eko pype raiꞌi ki sa. Maꞌeramũ nãꞌã ipopori eewe reꞌã”, ꞌjau ꞌgã ꞌga upe— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe. —Aꞌeramũ ko jara ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe: “Je ree iporomutareꞌema ꞌga nipo aꞌỹja werut ityma jeko pe raiꞌi. ‘Tamoteꞌat ꞌga koa ꞌjau’ eꞌi nipo ꞌga jee raiꞌi”, ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.—Aꞌeramũ ꞌga remiayuwa ꞌgã ꞌjau ꞌga upe: “Juowuunana jui ipoꞌoa te erefutat?” ꞌjau nipo ꞌgã ꞌga upe.

Ne kadjy ate krã. Nhym me õt mỳrri kurê djwỳnh arỳm pur'ỳr bôx. 'Ỳr bôx ne kam 'ê 'ymẽ bõ nhijymẽ akrô 'ymẽ rẽnho tẽ. Bàygogo 'y mex nhiby 'ê 'y rẽnho tẽ:n arỳm kre pa. Kre pan arỳm mã tẽ. Nhym kam bàygogo ingrõt ne abatành ne ijy ajkapĩ. Nhym 'êdjwỳ arỳm kam kume:x ne. Nhym kam õ àpênh ar arỳm õ pur djwỳnh'ỳr bôx ne kum, “Bẽnjadjwỳr, 'y mexbit ne ga purkam arẽn kre. Mỳj ne arỳm ajmã pur kam nẽ nhym kam 'ê kume:x”? ane. Nhym arkum, “Gwaj bakurê djwỳnh'õ ne kam 'ê 'y rẽ”, ane. Nhym õ àpênh ar kum, “Dja bar 'ê kaba”, ane.

Tîîse tamîꞌnawîronkon wetun tanne, iteyaton wîtîꞌpî inmîri yaꞌ. Mîîkîrîya inpîmîꞌpî trigo yeꞌ koreꞌta kansipuꞌkurai enaꞌpî pîmîꞌpî. Inpîmîꞌpî arentaꞌpî moropai eepeta winîkîi kansipuꞌkurai yeꞌ nîrî arentaꞌpî ipokonpe. Ikoreꞌta awanîꞌpî. Mîrîrî yeꞌnen umî esaꞌ poitîrîtonon wîtîꞌpî iipia. Moropai taꞌpî toꞌya ipîꞌ: “Anna karaiwarî, amîrîya morî pîmîꞌpîya innape nai?” taꞌpî toꞌya ipîꞌ. Inkamoro maimu yuukuꞌpî toꞌ karaiwarîya. “Inna morî pîmîꞌpîuya”, taꞌpîiya. “Tîîse oꞌnon pata pai kin kansipuꞌkurai erepansaꞌ mîrîrî ikoreꞌta?” taꞌpî toꞌya. Moropai toꞌ maimu yuukuꞌpî warayoꞌ umî esaꞌya. “Uyeyatonya mîrîrî kuꞌsaꞌ” taꞌpîiya. Moropai ipoitîrîtononya taꞌpî ipîꞌ: “Mîrîrî kansipuꞌkurai yaroka annaya yuꞌse nan?” taꞌpî toꞌya.

'Ãmnĩy 'ũm 'ĩhã' nũn tik gãy, tu' xap kummuk xok hãpxop xap max kotĩnnãhã', tu' xok kux, tu' mõg, ha' xap xokax, tu' tuk, ha mĩxux kummuk punethok te nõm max kotĩnnãhã', yĩy kãmãnat xop te hãpxa xexka xuxyã xãnãhã', tu: “Yãyã', xate hãpxop xap max xok nũhũ hãm tu'. Teptu' mãm mĩxux kummuk kamah?” Kaxĩy. —Ha: “Yã tik gãy te' xap kummuk xok,” kaxĩy.—Ha: “Xatek mũ putup 'ũ mõy?” kaxĩy.

— Ixet. Ixima dag̃ oajẽm ip- -itakomaayũ. Ixidipta o'tadum ip trigoda paraktag̃- -trigoda jo'iata. O'tadum ip. O'jenapõn itakomaayũ — Jesus o'e.

Tii kä, sahõnh hẽ rabaꞌỹỹh bä, ta majĩĩ bana. Jawii tym tatsawyyh mä tiriig mahang. Ti tabahõm kän. Ti tiriig tym ganyyh. Ti tiriig ag ganyyh bä, raty gepëë kän jawii mahang tabahëë däk.Jawii hadoo rawén hapäh, taneaak do hyb nꞌaa. Tiriig ti heaak doo. Ti joom danäh karom rabahõm ta wë, ti raky hadoo ta hã:—Kariw nꞌaa, —näk —baad hadoo do joom tym mabejoom wät. Nꞌyy hẽnh naa jawii ta mahang ganyyh doo? —näk sa kyyh. Tii bä sa kariw nꞌaa ky hadoo sa hã:—Majẽ ỹ see tii, ti tsawyh häng doo —näng.Ti ta karom rabeaanh:—Makarẽn ãã asog hõm jawii? —näk mäh.

Nxe³jah¹lo²su² nũ²nhai¹. Nxe³yãn¹ta¹ ka³nxah³ti³na² ãu³xi²ti̱³kxai³lu² a²nũ²a² a²ko̱¹ko̱¹su² jah¹la² hãi³a² wxã³nũ²nhai¹. Wxã³te³na¹ a²ki³a² ko̱³nxe³ki³a² hãi³a² ũ³whĩ̱¹kxi²nũ²nhai¹. Nxe³ka³tu̱³ ih³xi²nũ²nhai¹. Hã²wxãn³txa³nũ² yain³txa³ki³ai²na² ka³lũ̱³ha²kxai³ wi¹we¹nha²kxai³ ai³la² a̱n³ye²nũ²nhai¹. A²nxe³tãu³a² ko̱³nxe³ki³ai²li² te²yã¹nxe³sxã³ ka³lũ³hi² wi¹we¹ni² a̱³ni² nxe³ye²nũ²nhai¹. Nxa²ha¹te¹ hai³sxa² wa³kxẽn³yah³lai²na² a²sa³wi³ha³lxa² ã³tĩ̱³sxã³ ĩ³ye³kxain¹te³nah¹lxi¹: “Ãu³la³na³xãi³. Nxe³si¹lxi¹. Yain³txa³ka² wi¹ki³ai²na² so¹lxi³ ũ³whĩ̱¹nhĩn¹ta²lu¹wi¹. Yxãn¹ta¹ ĩh¹te²a³ hxi²ki³ta̱³ ko̱³nxe³ki³ai²li² wen¹sĩn¹te²la¹xã³?” Ain¹nũ²nhai¹. Nxa²ha¹te¹ ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹: “Ko̱¹ko̱¹su² jah¹la² hxi²ka² kãi³ũ¹nhẽ³lin¹tai¹.” Nxe³nũ²nhai¹. Nxa²ha¹te¹ a²sa³wi³ha³lxai²na² wãn³txi³kxai³lu¹: “Nxe³kxai²nãn²tu̱³ ko̱³nxe³tẽ³kxa² wxa²ha³txut1sxã³ wxa²nũ²kxi²sĩn¹te³la¹ji¹wi¹?” Ain¹nũ²nhai¹.

Haxowaka xatini tyotyaha nemakahitaha hoka tyoa enahalakoahareha hoka fitya manakairatyakahare joio aokahitere trigo koni hoka xaneheta. Hatyaoseta hananehalitinae hikoa hoka kekoareha, kaenaseha. Hoka hatyaoseta manakairatyakahare tehitiya kaotyaka. Hatyaoseta ewakaneharenai tyoa iraehena hatyo masene waikatehare hiye: “Xekohaseti, waiyexe hanakatise takita atyo hafitya himasenekoa. Hoka aliyakere ala hoka manakairatyakahare tehitiya tyaona?” nexaha. “Kala hatya wahalakoahare nikare moka wiso”, nexa ihiyeha. Hoka nexa axahene: “Xoana, wamalaheta manakairatyakahare haokita?” nexaha.

Joma vania vavadi'aha adani makhira, kidija'ari hahavi khama. Vavadina kaba'i, kha'aha ada hoariha makhira-ra vajahariki. Trigo kasiroini kania binatxiotxiohi ida hogoi 'ba'dani trigo kania. Trigo nokiani fori hiki ida hogoi. Birakhaivini naothinia ajihi'aha ada makhira jahariki. Hari. Mova'ihi ida trigo 'ba'dani, movahi jaboni ida hogoi 'ba'dani. Na'baha'ihi, bono'ihi. Oniaroa, siroi kaka'da'dini kania avikha'aha adani kidibadani abono, vani'aha: “Inatxiotxio'iki ida trigo 'ba'dani jahaki kadasiroia. Niha nimanija koda ida hogoi movajabanaki trigo hararania?” Vakadika'da'dia bigathanihi ida vakadina'dohi: “Hora vajahariki kabadani ida hogoi 'ba'dani-ra natxiotxiovini kodisiroia.” Vanana'dohi'aha: “Inofimanija koda ida hogoi-ra arasohasohavini?”

Unata zurubanahaze isukyrytsa itsuhuk bo izumu. Kytsa papatu towahaditsa nisiparikik, tirikotsa tazahara buruk towahaditsa nisiparikik, nesepykze ziksizo. Kyze tiriko zipokonahaze towahaditsa tuk zipokonaha. Tiriko towahaditsa tuk tayhapykyknaha. Iwaze tsumuẽhĩtsa tsihitsa pe “O mypehakatsa riktsa tisapyrẽna zuba atsuhuk eze tsiksiparikik. Hawa sa towahaditsa tiriko tuk taypyknaha” niaha. “Kasukyrytsa iwa niy, atahi towahaditsa nisiparikik” niy. Iwaze sitsumuẽhĩtsa tihi:“Towahaditsa sa tahaboboknaha” niy.

Taꞌi man wuat waku rakat iãꞌỹi tohytpok kahato raꞌyn itote yi perup we. Waku pe itote hawyi taꞌaipok i raꞌyn toꞌyat kape e. Maꞌato wãtym muo iket kai wẽtup ok hewanĩkap toto iko kape imikoi pyꞌasetpuat wẽtup kawiat iãꞌỹi yt miꞌu i rakat iãꞌỹi koi man wuat waku rakat iãꞌỹi ewywuat wen maꞌato nop takat toikoi kaꞌap tewanĩkap ko moma hamo mikoi moꞌanam hamo toikoi hãꞌỹi ran man wuat ewywuat mikoi kaꞌiwat ket kai toikoi e. Miꞌi hawyi meiũran hẽtyt toꞌopype raꞌyn man wuat waku rakat ypia toꞌopype raꞌyn iãꞌỹi ran koꞌi wywo e. Miꞌi hawyi meiũran go kaꞌiwat ko eropat haria tuwat iko kape imikoi waku sio yt hap kuap hamo tuwat iꞌyat kaipyi. Teꞌeraꞌakasa hawyi aikotã imikoi ypia pe toꞌopype raꞌyn yt nakuat i iãꞌỹi rakaria wywo iãꞌỹi yt miꞌu i rakat taꞌatukuap hawyi teꞌeraꞌaipok go kaꞌiwat kape henoi hamuat — Urukaꞌiwat iꞌatuꞌe saꞌawyꞌi kue etikoi iãꞌỹi wakuat yn eko pe iꞌatuꞌe. Pywo pote aikope pyi saĩke hẽtyt yt miꞌi i yn i raꞌyn iꞌatuꞌe. Uwe saĩke ikoi eko pe yt waku rakat iãꞌỹi i iꞌatuꞌe. — Taꞌi ahewanĩkaptia mikoi raꞌyn ti som e toiꞌatuwesat. — Pyno waku watipuruk taꞌyn emikoi pyꞌasetpiat koꞌi ahewanĩkaptia mikoi iꞌatuꞌe.

Itea ya yóti koeku imókeahiko xâne, sîmo anáne neko hóyeno ina nopóno váhere úhiti koati ákoti pahuíxa tirîku xapákuke ne nóne tirîku. Yane pihópeane. Ihonópone neko nonétihiko, koane kaha'ínemaka, xané kíxoanemaka ne váhere úhiti. Ina pihinôa ahínoehiko neko únae kavâne. Hara kíxoa: “Unaém, aínovopepo únatinoe ake nonéti nêo iséneke. Námea koeti ápeino ne váhere úhiti xapákuke?” —“Vanáne nopónoa” kíxoane únae ne kavâne.—Ina kixoá'ikomaka ahínoehiko: “Kehá'a mârekexopea ûti ne úhiti?”

Be'ró niî pe'tirã kãríka be'ro teé otê'kɨre ĩ'yâ tu'tigɨ kɨ̃ɨ̂ otê'karopɨ wa'âsami. Wa'â, trigo kape wa'teropɨ yã'asé kapere otêsami. Trigo pĩ'ri mɨhá, teé pupirí kura yã'asé ãpí kɨ̃ɨ̂ otê'ke kẽ'ra pĩ'ri bahuása'. Teeré ĩ'yârã, kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'terã naâ wiôgɨpɨre werêrã wa'âsama: “Wiôgɨ, marî otê'ke ãyusé kape di'akɨ̃ niîmiwɨto”, niîsama. “De'ró weé a'té yã'asé kape a'tîpari?” niîsama. Naâ wiôgɨ naâre yɨ'tisamí: “Ni'kɨ́ marîre ĩ'yâ tu'tigɨ tohô weeápĩ”, niîsami. Be'ró da'rá ko'terã naâ wiôgɨre sẽrí yã'asama taha: “Mɨ'ɨ̂ ɨ̃sâ yã'asére kurê weerã wa'akã́ ɨasarí?” niîsama.

Ñatac chay tuta puñuyalcaptinmi, ćhïnipänin śhalcamul talpucuśhanpa janäninman gamärractagamärra: Waquincunaćhu'a “sibadilla” nipäcunmi. talpüña. Ñä trïguca wiñalcamul lluy ispijayta allaycuptinmi, chay gamärrapis ispijayta allacuycun. Chaynüta licälälilmi piyunnincuna mana-mana lilcul: ‘Taytay, tuqui aclaśha mujunllanllanwan talpuchiptinchicpis, ¿maypïtá gamärracuna yalamula?’ nin. “Niptinmi duyñuca: ‘Jucnin ćhïnimäninchicmi cayta lulämanchic’ nila. Piyunnincunañatacmi: ‘¿Lluy ulälälimuśhächun?’ nin.

Tawamhã nimahã na barana danhotõ mono ré, ĩsitob'ru hã ma tô ĩburu u mo. Wab'ru hã ma tô te te a're, amnho ĩwẽ wazari. Te te a're mono pari, ma tô apâ mo. Tawamhã rob're hã ma tô prédu. Taha wa, ma tô 'rã. 'Rãi mono wamhã, dama 'madâ'â pibu pese di oto, wab'ru hã ĩwazari ĩpoto mono na hã. Tawamhã buru tede'wai ma, romhuri'wa norĩ hã ma tô ĩtẽme aihutu. Ĩtẽme sihutu wamhã, ãne te tãma rowasu'u za'ra: “Apito, oro amnho hã ĩwẽ si aiburu na a're mono za, ma wab'ru hã ĩsiré 'wanhipré.” Ãne te ãma siwi sadanha, buru tede'wa hã. — Tawamhã buru tede'wa hã te asa tãma nharĩ za'ra, ãne: “Ni'wa hã ĩ̱'ruiwapari'wa, ma tô ãne ĩ̱ma 'manha.”Tawamhã tãma ĩromhuri'wa norĩ hã te siwi sadanha, ãne: “E ãne hã aima wẽ di, wab'ru hã uburé wa te ĩsanoi mono da hã, tãma ropese da.”


—“Arypyra. Ãtaryka mukase oytorykohtao seromaroro, otarãme tiriiku roropa mukãko matose. Morara exiryke ah moroto rokẽ nexĩ aporo, ãtaryka htao rokẽ aporo tiriiku exitãne. Morarame toehkehse tiriiku ahtao ãtaryka mukananõ aropõko ase. Ynara ãko ase erohketomo a, ‘Ãtaryka imukatatoko aporo ipahtohme apoto htaka, jahkatohme. Moromeĩpo tiriiku isahkatatoko ẽ aka tyritohme,’ ãko ase eya xine,” ãko mã tupito esemy eya xine, tykase Jezu typoetory tomo a.

Nhũm mẽ kãm: “Nà kot kaj mẽ anẽ nẽ harôj mexta mẽ ho apimrààtã ixpê harênh pa. Kwãr mãmrĩ harôj mex mẽ hpimrààtã ô hpa mãn. Ka mẽ rĩ ma hwỳr mra nẽ harôj kaàkre kumrẽx jarênh pa nẽ axpẽn tã harê ho ê nẽ ma o mra nẽ hpôk. Hãmri nẽ rĩ kormã hpãnhã harôj mex jakà nẽ ho akuprõ nẽ ô ho mra nẽ ixkre kamã haxwỳ.” Anẽ. Ã mẽ ujarẽnh kot anhỹr.Anhỹr o mẽ kãm kapẽr.

—“Kona. Katsotati himaporokiniã, atxiĩti himaporokaro nitakare apaka.

— Warâ olâ âpa ezary sodo aguely eyanmo: “Alâ nidâ. Joiu monhokelymo-ro watay, trigu nhonkeze lâpylâ mataunaze.

— Nan, iꞌi wanupe. — Aze kaꞌakyr pezoꞌok ko ꞌar rehe nehe, pezoꞌok putar aroz kaꞌakyr inuromo har nehe no. Naꞌikatu kwaw nezewe mehe nehe, iꞌi wanupe.

Ombovai: “Any, trigo ramigua pemondoro vy trigo avi pemondoro eꞌỹ aguã.

Odaa ja igidi, meetiogi, ‘Oɡ̶oa! Igaataɡ̶a daɡ̶a anawaceni niɡ̶ida nadegogo, doidetibige maɡ̶aɡ̶a anawaceni leyeema libatadi. Dioki leyeema epaaɡ̶awatege nadegogo me ili nigepaaɡ̶icota limedi me inopilaɡ̶ataɡ̶atio. Niɡ̶ica noko, ejitiogi anonakagidi leyeema, “Odoejegi manawacenitiwaji niɡ̶ina nadegogo ane diniweneene, codaa awiitibige ligoxe, odaa okolenitiogi noledi. Nigidiaaɡ̶idi jaɡ̶aɡ̶a aladieni leyeema, odaa baɡ̶a anopilaɡ̶atitiwece diimigi aneitice me jotete yawodigijedi.” ’”

—“Tapemondorogi na'ẽ,” ei ga. “Nhungwava mondorogame mara'ngu po ti pe imondoroga trigo jajuve'ỹva'ea nhungwava reheve nehẽ? Na inhimomboakari ojogweheve,” ei ga, ei Jesus'ga imombe'gwovo. “Aerẽ trigo jajuvame po ti ji ei trigo mono'õhara'g̃a pe nehẽ: Nhungwava na'ẽ ti pemondoro trigo'java'ea jugwi imono'og̃a nehẽ. Peapytĩ ti jajurupya pe herogwovo imbokaita. Nahã po ti ji ei g̃a pe nehẽ,” ei ga, ei Jesus'ga imombe'gwovo. “A'ea py'rovo gwe ti pemono'õ trigo herua imondovo hyrua pype jiapoa pype. Nahã po ti ji ei g̃a pe nehẽ,” ei kohoa jara'ga.Nahã Jesus'ga ei imombe'gwovo ojo'java'ea.?

Kỹ tóg ag mỹ: “hỹ,” he mũ. “Ãjag tỹ vãnh ũ kunũnh kỹ tóg ãjag tỹ ti pẽn ũ kunũnh ha mẽ tĩ, vãnh mré. Kỹ kunũnh tũg nĩ. Vãnh hỹn tóg trigo mré mog mũ gé. Kỹ ẽg tỹ kre kỹ sóg ũ tỹ krég mũ mỹ tónh ke mũ. “Vãnh kre vén nĩ,” he jé sóg ke mũ. “Ti kre kar kỹ ti tógfĩ, ẽg tỹ ti pũn jé. Kar kỹ ãjag tóg trigo krenh ke mũ, sỹ pãjó krẽm vin han jé,” he jé sóg ke mũ,” he tóg, ag patrão ti,” he tóg, Jesus ti. Ti tỹ ũ tỹ ón kỹ Topẽ ki ge kỹ nỹtĩ ẽn ag tó jan hã vẽ.

“Ndikatúiry” heꞌi. “Aníke pejapo teĩ upéa. Pemondoro ramo kapiꞌi, ndaipotái pemondoro ave upe trigo onhenhotỹ vaꞌekwe” heꞌi. “Tokakwaa kapiꞌi trigo jave nhaikytĩ hagwã áry peve. Upe áry-py haꞌe vaꞌerã trigo kytĩharã-pe: Pemondoro ndoro ranhe katu kapiꞌi. Pemboaty aty pejokwa pehapy hagwã. Ha upe rire katu pemondoro trigo pemboaty jaraha hagwã nhanhongatu hagwã-py” heꞌi Hesu omombeꞌu-vy Nhandejáry irũ rehegwa oikwaa uka-vy.

—Aõkõre wahe, kia ibutumy alòbòròna rirarutxinykre. Ixinamy heka ratybienykre tii‑wana wiurilemy kia maixõmo arixina bededỹỹnamy bede relerekeu tahe iribi raarike. Ararybekre heka tamy kia aõma oworu‑di raaõmysỹdỹỹkreò. Juhu delemy asi arisykre. Tahe ritoonykre. Idi tahe maixõmo heka riarikre kia maixõmo hetowo‑ò riyrubunykre. Series([], )

—Aꞌere ꞌga ꞌi etee ꞌgã nupe: “Naani. Pepoꞌo awi. Kasi aꞌe pe pemososok eewe te ne. Tene ijuwamũ raꞌne. Aꞌere tamũꞌẽukat ajaui imonookara ꞌgã nupe ꞌjau. ‘Pemũꞌẽ raꞌne juowuunana jui. Aꞌeramũ pẽẽ imonoꞌoga, ikuꞌafaa, erawau iapyau. Iapy re pẽẽ juowuurete monooka erawau ejaa yrũ pype’ taꞌe ꞌgã nupe ꞌjau”, ꞌjau ko jara ꞌga wemiayuwa ꞌgã nupe— ꞌjau Jejui ꞌga imomeꞌwau ꞌgã nupe.

Nhym arkum, “Kati. Gar ren 'êmẽ ro'ã bàygogo kaba. Kwãrĩk wãnh ro'ã abatành gê prỳ ngrà ba 'ỳr ê djwỳnh jano. Kam dja ba ê djwỳnh arkum, ‘Dja gar 'ê kumrẽx karwàn 'ãpren kum adjà gê xêr. Nhym be, bàygogo dja gar o atom ne inhõ bàygogo nhõ kikremã o wadjàn adjwỳ’, ane. Dja ba ã kum ane.” Nãm ã õ pur djwỳnh arkum ane. Nãm ã Jeju memã ujarẽnho ane.

“Kaane kîsarokatî maasa” taꞌpîiya. “Maasa pra yarokayaꞌnîkon ya trigo yeꞌ yarokayaꞌnîkon nîrî ipokonpe” taꞌpîiya. “Tîwî narentai tîmurukun pe. Trigo yaꞌtîtoꞌ weiyu eseposaꞌ yai, tauya yaꞌtînenan pîꞌ. Eꞌmaiꞌ pe kansipuꞌkurai yaꞌtîtî moropai mîrîrî yaironpîꞌtî apoꞌ yaꞌ aarantoꞌpe. Tîîse trigo konekatî uyewîꞌ ta aakoꞌmantoꞌpe tauya toꞌ pîꞌ”, taꞌpî warayoꞌya —taꞌpî Jesusya. —Mîrîrî warantî awanî, tamîꞌnawîronkon esaꞌ pe Paapa iipî yai.

—Ha: “'Ũmõy hok, pũyã' pi', ka hãpxop mõy kamah mĩxux kummuk mũtik. 'Ũtux hok pu tu' tuk, nũy mõy yã tu ta', 'ĩhã 'ãte' xat, pu mõ' yãy pot, tu mĩxux kummuk putyõn hãmãxap, nũy nõ kuxap hã mõ'xut, nũy xuxnãg ta xetox nũnnã', tuk pet kopa' xex.” Tu ta tu' kux. Kaxĩy.

— “Iba'ore,” io'e cebe ip. “Trigodip kuka epetip'uk, ixidip uk'ug̃ pima. Imẽnpuye trigodip'ukap puxixim tip ug̃ g̃u eyju,” io'e.

—Dooh —näng sa kariw nꞌaa. —Jawii bë basok bä, tiriig tëëg wób bë asog hõm ta mahang —näng. —Na mabëë dó tiriig mahang, tiriig ji bataa bä kä. Tiriig ag ji bataa noo gó ỹ mejũũ da tiriig ag hatꞌaa do sa hã, jawii pooj jé rasiip, ta natuu hã ramawꞌyyd däk hyb nꞌaa ji ajuu hyb nꞌaa. Tii bä ỹ mejũũ tiriig ag rabataa, joom tób nꞌaa yt hã rabenäm —näng joom danäh ta karom sa hã —näng mä Jesus panyyg gó tabehꞌũũm.

Nxa²ha¹te¹ wa³kxẽn³yah³lai²na² a²wãn³txi³kxai³lu¹: “Nxe²nxa³wi¹. Hĩ¹na² wxa²nũ²kxi²yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ yain³txa³ne³kxa² wi¹tẽ³kxa² wxa²ha²txut1jah¹lxin¹kxa²ya̱n³txi³su² nxa¹nhai¹. Hãi¹nxã¹jah¹lxi³sã²nhẽ³li¹. A²yut3su² we¹nain¹txai²lxi¹. Hã²wxãn³txa³ a̱n³ta³lun²kxai²nãn²tu̱³ yain³txa³ka² wxa²ni²lho¹tũ̱³ka̱³txa² ĩ³ye³kxai¹na¹tu¹wi¹. Nxe³ai¹na¹te³nah¹lxi¹: ‘Ko̱³nxe³tẽ³kxa² wxa²nũ²kxi² sa²so¹jah³lxi³sã²nhẽ³li¹. Yah³lxi³sã²nĩn¹ka³tu̱³ ũ³thũ²hxa³jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³yah³lxin¹ka³tu̱³ yain³txa³ne³kxa² wi¹kxa² wxa²kxi²so¹jah³lxi³nũ³nhẽ¹li¹, ũ³wha¹a¹thĩ³na²su¹.’ Nxe³ai¹na¹tu¹wi¹.” A²wa³kxẽn³yah³la² nxe³nũ²nhai¹. Je³su²jah³la² nxe³ta¹hxai²hẽ¹la².

“Maisaiya”, nexa. “Waiya aliya hoka hatyo xamalahetehena hoka xamalaka tehitiyaiya trigo. Kotare trigo exahe manakairatyakahare xoaha kekoareha haxawalita ixirikotyakaha kijiya. Hoka hatyo xowakehenaite hoka nomite ixirikotyaseharenai hiye: ‘Xamalahetaira manakairatyakahare hotohare hoka xolahisetyahene hoka xakeratyahene. Jikiniti maniyaira xirikotya trigo hoka xamokahene nakairati nitini ako’ ”, nexa ihiyeha.

Ka'da'dia bigathanihi ida athi: “Iniani, jakaho hoja'imidiava ida hogoi. Avijavarini oadani ida hogoi nokiani trigo avani fori hiki ida. Avarasohahi ida hogoi, karasohajahahi ida trigo avani itxani jaboni.  A'dirini oadani ida bononi, jakaho hojava ida hogoi avani. A'boahahavini kamahini va'ora ohonariaki bana adani badani abono hogoi avani-ra varasoha'imidiavini, vanajoronivini vanahokahivini siho kabodinia. Hari hini ida hogoi kabadanihi, va'ora ohonariavini hiki trigo bononi-ra avibaivini trigo kagorania.” Niha ada vakadika'da'di — va'ora ni'aha ada Jesus.

“Batu. Towahaditsa tsimysiboboknaha zeka tirikotsa tuk tu tsimysiboboknaha byri tsinasiboboknaha. Siharatatsa tuk tu nisiakwarabaiknaha. Byriktsa!” Abaka niwatihi zitahaypyknaha. Aibani tirikotsa muanahaze tu kytsa mysipurunaha. Ispe my:“Tapara towahaditsa tysiboboknahaktsa! Tsimysiboboknahaze haĩhaĩ tsimaha, izo bo tysioktsotsoknaha. Kyze tirikotsa tysipurunaha katirikododowytsa bo tysizozonaha” my.Yhỹ niaha. — iwa Sesus tiriko soho towahaditsa niwatihi nitsasoko. Aty Deus harere bo hyỹ mykara zeka tiriko watsa. Aty Deus harere bo yhỹ habyi zeka towahaditsa watsa my ana humo hi nisihyrinymyryky.

Maꞌato — Yt eweipuruk teiꞌo e katupono eweipuruk pote ti ten mekewat uimikoi wakuat rakat koꞌi ẽtyt turan neꞌi raꞌyn eweipuruk iꞌewyte toꞌopype pype pote e. Waku raꞌyn aru toꞌopype teꞌeremotag e. Pyno waku toywyt pe teꞌeremotag e. Miꞌi hawyi iterek hap eꞌat pe raꞌyn aru ipotpap takaria pe areꞌe — Eweiterek to mekewat wanĩkap mikoi saꞌag yt man yt naku i miꞌu rakat nug hap iãꞌỹi ewywuat nop takat miꞌi hawyi eweiꞌapeman kytyt sok hawyi eweiwuk to aria pe e. Miꞌi tã ewetunug hawyi waku eweterut ro uimikoi sese torania meikowo uiꞌyat wato kape hawyi waku mesuwe e mikoi kaꞌiwat koro temiitꞌin me e Iesui. — Miꞌi uiꞌe hap ewy kahato Tupana topyhuꞌat Morekuat nuat mesuwat yi tote aikotã toĩneꞌen Morekuat no atipy pe hap ewy e Iesui hyemyiꞌa ẽpe piaria pe miitꞌin sem me.

—Ina yumopâ únae ne kavâne: “Ávavone mará'inamo ixané íxea tirîku ímarekea ne úhiti enepomo merekânoe kó'oyene. Síkeavone ne tirîku payákeyea, koáne ne úhiti xapákuke tukú koeti ítixovope ne há'i. Yane ínamo injâ ne itíxotihiko: ‘Ítixepa inúxotike ne úhiti, ínamo ikenúkuxa motovâti orópukuxeovo yúkuke. Itea yunákapanoe ne tirîku xoko unákovoku íhae inzáne’ ngixoâtihikomo” koéne.

Kɨ̃ɨ̂ pe'e naâre niîsami: “Weetíkã'ya. Mɨsâ kurê weerã, apêye trigore du'â kõ'a boosa'. Tootá trigo me'ra bɨkɨâkã'ato. Trigo bɨkɨâ tu'a ehaka be'ropɨ da'rarã́re o'ôo'gɨti. Naâ yã'asé pĩ'rí'kere kurê wee mɨ'tarãsama. Kurê wee, teeré opa dotóri dɨ'té, ɨ̃hârãsama. Tu'â eha nɨ'ko, trigore naâ nɨrô wɨaropɨ nɨrôrãsama”, niîsami, niîwĩ Jesu.

“Niptinmi: ‘Ama. Yan'almi trïguctapis wayancälächinquiman. Jina cusca wiñachun cusichacama. Cusichananchic muyuncäćhümi piyunnïcunäwan gamärracunäta puntacta apti-apticta watachishä cañaycachinäpä. Trïgucunätañatacmi ichá pilwäman ćhulaycachishä can'a’ nin” nila.

— Tawamhã asa te tãma nharĩ za'ra: “Tô'ã. Rob're hã ĩ'rãi ré hã ĩsu sano za'ra wa'aba tõ da, taha wa, sano za'ra wa'aba õ di za a'â, wab'ru hã. A'â simisutu siré prédu mono, roptehâri na da te 're ĩsãna'rata mono zéb u hã. Tawapsi wa za oto roptehâri na romhuri'wa norĩ ma 'ru za'ra, wab'ru uimrehẽne te te siwi sanoi mono da, te te duré wasisi mono da, unhama u te te siwi sãmra da, si'unhama da. Taha parip si, te za oto tehâri za'ra, amnho za'razéb u te te siwi sa'ra da, ĩ̱ma.” — Ãne na ma tô Zezusi hã ãma romnhimiré'é, 'Re ĩhâimana u'âsi mono, da'ãma 're ĩsib'a'uwẽ mono zém na hã, ãne hã sõ'awib õ nherẽ.