Yrome ynara ehtoko, Ritonõpo omihpyryae ro. Ynara tymerose, “Ozehno exikety omise ahtao, autuhmatoko. Tuna se ynororo ahtao, auhpatoko. Kure ozehno exikety riryhtao oya xine, otarãme ehxirõko mana ozehno xine toehtopõpyry poko,” ãko.

Kêr ka mẽ amã mẽ kãm mẽ akurê xwỳnhjê o mex pix o ri apa. Kê mẽ kãm prãm ka ja hã mẽ omu nẽ mẽ kamã axukaprĩ nẽ mẽ kãm mẽmoj kwỳ gõ kê mẽ kuku. Rỳ nhũm mẽ kãm kôr ka mẽ kãm gô hkwỳ kê mẽ ho ixkõ. Kot kaj mẽ ã amnhĩ tã mẽ hipêx mex anẽ nhũm mẽ tee ri amnhĩ tã mẽ apumu nẽ amnhĩ kamã hpijaàm jao mẽ atã amnhĩ kamã gryk nẽ. Anẽ.

Ari, kona pixikatxitapiri ãti. Pikamariko ãtimoni ia Teoso sãkire iõkatsopatakori iaõka: Pomanatakiri natxitiniã, pisikakienatari iua. Iposonatiniã, pisikari iãtini. Ikara atoko pikaminiã, ipẽtauata maerekati pitemoni ikamini,itxa Teoso sãkire iõkatsopatakori.

Deus aguehobyry ara lelâ aitaungâ: “Âduery tâwinze-ro watay, xuakâ. Tatuanze-ro watay, parugue sakuigâ. Arâ amidyly watay, âewiâsedyly imoze mâkâ âduery, âpybazeze-ro warâ”warâ iwenibyem awyly.

Nezewe iꞌi amo ae Tupàn zeꞌeg kwehe arer aꞌe. — Aze neàmàtyryꞌymar imaꞌuhez nehe, emono temiꞌu izupe nehe. Aze iziwez nehe, emono ꞌy izupe nehe. Nezewe mehe uzemumikahy putar aꞌe re aꞌe nehe, neàmàtyryꞌym awer rehe aꞌe nehe. Imaranugar putar newi aꞌe nehe no. Izemumikahy haw aꞌe nehe, imaranugar haw aꞌe nehe no, wapy putar tata ài aꞌe nehe.

Haꞌe rami ꞌrãgue py pendere ijaꞌe eꞌỹ vaꞌe okaruxe ramo pemeꞌẽ hoꞌu vaꞌerã. Ijyꞌuvei ramo pemeꞌẽ oyꞌu aguã. Mbaꞌeta haꞌe rami vy ꞌrã rejapo inhakã áry tapyĩ hexakã vaꞌe ramigua oendu aguã rami.

Dice awii aneeta lotaɡ̶anaɡ̶axi Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶ijo neɡ̶ee, “Nige nigicile ɡ̶adaxakawa, edianitece niweenigi, nige yeloadi ecibi, acipeɡ̶eni. Igaanigawii niɡ̶ida aneni, odaa eliodi me niboliɡ̶a ɡ̶adaxakawa.”

Nahã ti peko a'ero ikwatijara hendukatuavo. A'ereki ikwatijara e'i: “Po ty'ara pearõe'ỹve'g̃a jukai pemondo ti mbatera g̃a pe to'u ti g̃a javo. Po g̃a ygweiramo pemondo ti yhya g̃a pe toy'u g̃a. Pe g̃a nderekokaturame po ti g̃a ndipoyjayjari okote'varuhuagwera rehe nehẽ,” e'i ikwatijara hako.

Kỹ ũ tỹ ãjag kato tẽ mũ mỹ nén ũ há kar han nĩ. Ti kókĩr nĩn kỹ ti mỹ vẽjẽn ven nĩ. Ti hãghã kỹ ti mỹ goj ven nĩ. Gen kỹ ã tóg ti mỹꞌa pẽ han ke mũ, ha vemnĩ, ã tỹ ti to há nĩn kỹ, ti tỹ ã to kórég nĩ ra.

Pende rereko asyha-pe pereko porã joty: “Ivareꞌa ramo pemongaru joty íxupe. Ijyꞌuhéi ramo, pemboꞌyꞌu joty íxupe. Upéixa pereko ramo íxupe, pemotĩ vaꞌerã íxupe. Pereko porã ramo íxupe, pejehexa uka porã joty vaꞌerã íxupe onhemotĩ hagwã”.Pv 25.21-22 Mt 5.44 Lc 6.27-28Upéixa heꞌi Nhandejáry kwatia nheꞌẽ.

Aõma aòludu ramamy ruru wana, tamy rỹsỹna biwahiny, bemy tii ruru wana, tamy bee biwahiny. Tai tahe tii raixỹrure aõbo adee riwinyre lau.

Janeruwarete ꞌga jeꞌeg imũ etee futar iki mamaꞌea peapo, ꞌjau je pẽ nupe. “Pejejee iporomutareꞌema ꞌgã pyꞌarayparamũ pẽẽ mamaꞌe monou etee ꞌgã nupe, ꞌga mojemiꞌwaa. ꞌGa ꞌyuwejamũ pẽẽ ꞌy monou ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌga ojeupe mamaꞌe esagea pẽẽ iaporamũ ojenosõu wemiapo tywer are”,ꞌjau ꞌga amũ ikwasiaa inuga kaꞌaran are rakue.

Nhym kam ajte memã kum, “Kam godja akurê djwỳnh kum prãm jabej ga kum mỳjja ngã gê kukrẽ. Godja kum kôr jabej ga kum ngô ru gê o ikõ. Dja ga ane nhym ta arỳm amiman amim ngryk jabej ne ajo õbikwa jabej.”Nãm Bẽnjadjwỳr djwỳnh ã me bakukãmãremã ane. Kam kwãrĩk wãnh amipãnh kêt.

Tîîse mîrîrî taasaꞌ Paapa maimuya manniꞌ yawîrî ikuꞌtî. Mîîkîrî apîꞌnîkon tîwoꞌmaꞌtasen wanî ya emiꞌne, mîîkîrî yaꞌreꞌ ton tîîtî. Moropai tuna aninnîpai awanî ya, mîîkîrî woꞌpatî. Mîrîrî kupîyaꞌnîkon ya yarakkîrî, mararî pra mîîkîrî yeppeꞌnîpîyaꞌnîkontaasaiꞌya man

Ha Topa yõg tappet te xa hãmyũmmũgãhã', hu: “Tikmũ'ũn te xa tu' gãy, tup-tup xũy, 'ãpu, tu' hõm hãpxop, puyĩ' mã'. 'Ũgãy xop te kõnãg tat xak, 'ãpu, kõnãg tat, nũy hõm, puyĩ' xo'op. Kaxĩy xate' gãy xop kuxyãhã', pu yãyhãhup xexka', yã' payĩn pukpex,” kaxĩy.

Imẽn e'em Deus ekawẽn tup:Ekay itakomaat ire bima, eg̃uykõn cuy, i. Puybit cuy eg̃ũm cebe, i. Ibipuruk pima, idibi juy etiũm cebe, i. Imẽn isũsũn cĩcã je'e, i. Ig̃uycũg̃ je'e xipan'ũm ekug̃ pima, i.

Pꞌop Hagä Do kyyh herꞌoot doo da né bë badꞌoo. Hahỹỹ da ta kyyh: “A majĩĩ asa bä, manꞌoo ta hã ta waa. Tahoo kaaj bä, manꞌoo ta naëng. Nu mebyng da tii bä, baad nadoo tamoo wät do paa hyb nꞌaa.”Proweh-Bijos 25.21-22

Yxãn¹ta¹, Sũ̱³na² kxã³nãu³u¹tai²na² ũ³wha²li¹la³kxi²nẽ³jau³xau³hxai²tẽx1 jã¹nxe³jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³jau³xa²su¹ a²nũ²a² ko̱¹ko̱¹son³ki¹nx2ti³jah¹lo²su² kxai²nãn²tu̱³:— He³hai¹nĩn²tã¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ũ³yhai¹txain¹yah³lxi³hẽ¹li¹. Te²yã¹nxe³sxã³:— Ya̱³lxu²ai¹nĩn²tã¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, ĩ³na²tai²lã¹. Ain¹yah³lxin¹jau³su² ũ³hũ¹txain¹yah³lxi³hẽ¹la². Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, ãu²li³to̱³tain¹yah³lxin¹tu¹wa².

Iraiti Waiyexe nanekoa iraehenere akereta xisaona: Maika hahalakoahare nakita hoka nakairati hisa enomana hoka kanakaira, oinita hoka one hisa enomana hoka tera. Nikareya hisaona hoka hahalakoahare hehaihalikisa, nexa.

Hojaki ida athii hoariha Deus athi kapapirania: “Vai'amihi ida ira napohimajavini-ra nofiki; 'baia ino'a bana. Kanabidini akaafora'ihi; paha ino'a bi'aviki kaimoni. Ira vapohimajavini-ra nofiki-ra ikajoamorahi, oniani ida ianava'i'aipahihivini hija.” Nihi ida athii.

Usta Deus harere papeu humo ziwatahaka: — Asukyrytsitsa saraparẽtsa zeka, adisahawy ty sibo nyny tsimy. Sarapurukrẽtsa zeka pihik ty sibo nyny tsimy. Iwa tsimy zeka sisikpybyrẽtsa moziknaha — niy. Iwa Deus harere papeu humo ziwatahaka.

Yt naku i watuwepoepyk uiwyriaꞌin. Tupana yt tikyꞌesat i kat pote toꞌe miwan me — Ewanĩkap hesyꞌat pote eweiꞌatupoi o miꞌiria e. Iꞌatuwesapoꞌutui pote etum o sapo hy iꞌatuepe. Miꞌi etunug pote tuwemõti topyꞌahak hap ete kat pote ewaku hap etunug pote aikotã naꞌak hawywiat aheꞌyni ywytꞌokpype aria sapuẽ hap ewy. Miꞌi hawyi imowepit hap topyhuꞌat iꞌewyte tuwemõti tominug saꞌag ehetiat hap pupi.

Ya koêkuni itíkopinoa yésa'i, enepo epéka hímakati ne puvópiti, peréxa nîka. Koane epéka úne, peréxamaka. Vo'oku enepo ixeáneye, yupihovó koetimo téyapana, kuteâti koêku mani yupíheovo eópone eneponi kiripú'ika uhahá'ixoti xorómonike.

Apêye ohâ nemo no'owɨ: “Mɨ'ɨ̂re ĩ'yâ tu'tigɨ ɨhá boakã́, kɨ̃ɨ̂re ekayá. Kɨ̃ɨ̂ ako wɨókã, tĩâya. Mɨ'ɨ̂ kɨ̃ɨ̂re tohô ãyuró weekã́, kɨ̃ɨ̂ yã'âro weé'kere bopôyagɨsami”, niî ohâ no'okaro niîwɨ.

Chaynütacmi niyan: “Ćhïnicüniqui micuypi cayaptin'a micuyta uycuy. Yacupi cayaptinpis uycuy-ari. Chaynu lulayculćhá pampäćhu cärantapis cachinqui”Pr 25.21-22. pampäćhu cärantapis cachinqui: Griego limayćhu'a “śhanśhactam umanman jićhaycunqui” niyanmi. nil.

Duré ãne 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti amo na rob'ui'éré wasu'u hã: “Asitob'ru norĩ hã mra te te 're sépata za'ra mono wamhã, ĩsa na te za 're ĩpawaptob za'ra wa'aba mo. Duré 'rubu wamhã, te za tãma 're ĩ'õb za'ra wa'aba mo. Ãne zarina, asitob'ru norĩ ma, 're 'manharĩ wẽ za'ra wa'aba mono wamhã, ta norĩ hã 'râwi 're siwaihu'u za'ra mono wa, te za aima 're siséb za'ra wa'wa.” Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti na rob'ui'éré wasu'u hã. Ãhã zarina si te za dama 're ĩ'manharĩ wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo. Taha wa, a norĩ wa'wa hã 'râwi asi'uihâ na 're asi'ruiwa'âbâ za'ra wa'aba mono õ di za.


Tyyrypyry poko exikety ynara karyhtao oya xine, “Kyyrypyrykõ poko sehtone,” karyhtao oya xine, “Arypyra ipunaka,” kahtoko eya xine. Popyra orirykohtao imehnomo a kure rokẽ tyritoko toto. Morara awahtao xine orẽpyra exĩko matose, enara.

Nom kot kaj mẽ amnhĩ tã tanhmã mẽ homnuj to hãmri nẽ ajaxwỳja uràk nẽ amnhĩ tomnuj nẽ. Ja pymaj kêr ka mẽ amnhĩ rom tãm mẽ hipêx. Hãmri nhũm mẽ amnhĩ tã mẽ apumu nẽ mẽ apyrà nẽ tãm mẽ anhĩpêx japêr.E kêr ka mẽ ã axpẽn nhĩpêx o ri apa anẽ.

Na pauiritapiri maerekati piauĩte atoko ininiua. Erekari pikamakasaaki, maerekati iokanatapeẽkaika.

Tâpeânzeba itaungâ, inagazenimo agâ olâ koendâ itaungâ. Aitomo ara aise myguelymo-ro watay, akaemo ara inakanhe ise lâpylâ âmaemo; koendâ âduerymo etaungâ; atâen-homoem ietaungâ lelâ.

Ezeityk kar zo ikatu ꞌymaw pe nehe. Eityk ikatu ꞌymaw ne nehe, ikatu haw pupe ne nehe.

Pejeity uka eme teko vai pe. Haꞌe rami ꞌrãgue py peẽ ma teko vai re pendepoꞌaka ꞌrã iporã vaꞌe pejapo vy.Provérbios 25.21-22

Jiniɡ̶ikani ane beyagi daɡ̶a dinigaanyetaɡ̶adici. Pida aɡ̶ekeni ane beyagi mawii anele.

G̃a ndekote'varuhurame pe me tapekote'varuhui ti g̃a pe pejipyge'yma g̃a ndehe. Peko katu ti g̃a pe a'ero g̃andekote'varuhua hugwi g̃a mbopohiruka.

Ũ tỹ vẽnh jykre pãno han mũ ag vỹ ẽg kato tẽ tĩ. Kỹ ẽg tóg ag ki rĩr ke mũ, vẽnh kaja jé. Ag jagtar nỹtĩn kỹ ẽg tóg ag jagãgtãn ke mũ. Ẽg tỹ ag jagãgtãn kỹ ag jykre pãno tóg ag mỹ vẽnhmỹ nĩnh mũ, ag tỹ ẽg jykre ve kỹ, ha vemnĩ.

Ani peheja ivai vaꞌe ipuꞌakave pende-rehe. Pejapo katu iporã vaꞌe penhemeꞌẽ eꞌỹ hagwã ivai vaꞌe-pe, pende puꞌakave hagwã ivai vaꞌe-rehe.

Aõbinahakỹ rỹira‑wana, uritere iijiradỹỹõmy. Ibutumy aõwiwihikỹle aõ biwinymyhỹke. Tai tahe rexihuke aõbina bina.

Pejejereko tywearera ꞌgã motesirũgatueꞌem, pejejepykeꞌema. Pejejeupe ꞌgã mamaꞌe tywera aporamũ mamaꞌe esagea etee iapou ꞌgã nupe. Aꞌeramũ ꞌgã otaꞌwaramũ pẽ nupe.

Me kute ar ajo bikẽnhkam djãm mekôt ajaxwemã? Kwãrĩk wãnh mekôt ajaxwe kêt. Ar ga dja gar adjukaprĩo meo djuw mex.

Ayentaiꞌnîkon imakuiꞌpî ena kîꞌtîîtî. Tîîse imakuiꞌpî yentai awanîkon yuwatî morî kupîyaꞌnîkon wenai.

Tux hok, xa hãpkummuk mĩy hok, pa hãpxopmã max, xayĩy hãmmax mĩy.

Ikẽrẽat mug̃ẽg̃ẽ'ukayũ be juy ikẽrẽat mug̃ẽan g̃u eywebe. Xipacat'in cuy epeg̃ug̃ẽ ixeyũ beam imubu'un am ip ikẽrẽat kay.

Bë anꞌoo manä nesaa do jꞌaa ketsë bë hã. Tawꞌããts hẽ bë jꞌaa ketsë nesaa do hã baad hadoo doo me.

A²nũ²a² ko̱³nxe³ti³hin¹sxã³ kãi³ũh¹nx2ti³kxai²nãn²tu̱³, hai³txi³ ko̱³nxe³ti³hi¹txa²txi³ju³txai²na² ã³wa³ka³li³yu³txa³lot3sxã³ ĩ³wa³lxĩ³nhyah¹lxi³txa³hẽ¹la². Yah³lxin¹ta¹, hãi¹nxe³sxã³ wi¹kãi³ũ³sxã³ ũ³yho³hi¹txain¹yah³lxi³hẽ¹la². Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, a²ko̱³nxe³ju³txai²na² sa²tã³si³yo³not3sxã³ ã³sen³sai¹ain¹yah³lxin¹tu¹wa².

Awa atyo iniyalahare xahalaisa hoka jiyahaotya xiso. Xaiyateretyoa hoka waiyexe kakoa iniyalahare xijiyahaotya.

Hari'a avava'ini-ra akaborojanava bana ida hoariha kahojai jahariki mahija kidihojai fori hiki bada avani'aravini. Bada vani'a bana ida hojai jahaki kidiania mahija kidihojai jahariki avanihimavini.

Iwaze simysapybyikitsa ahape maha zeka:— Katsa mywatu tahaktsa! — maha. Ikiahatsa ispe tsimaha:— Batu hỹ — tsimaha. Ahatsapusarebyitsa tu kytsa tysisapywykynahaktsa. Iwa tsimyzurukunahaktsa kytsa!

Karãpe yt naku i hap ahãꞌãg kahato karãpe ahatek hap aiꞌakit teran pote yt naku i watoiat imohey hap. Waku watuꞌuka kahato aiꞌakit hap akit hamo. Waku watiꞌakit saꞌag wakuap nug hamo kat pote wakuap nug hap poꞌog hesaika saꞌag koꞌi kai are uito Pauru.

Hako sikêa itúkeovo váhere itopî, itea itíne itâ ne váhere itikópinoati únati ne vaheréxinopiti ítuke.

Yã'asére mɨsâ di'ô kũu no'otikã'ya. A'tîro pe'e weeyá. Mɨsâ ãyuró weesé me'ra pe'e yã'asére dokâ ke'akã weeyá.

Chayurá ama-ari mana allincäwan llallichicuyalcaychu. Aśhwanpa allincäwan chay mana allincäta llalliycäliy.

Ãhã wasu'u na, wa za oto ĩ̱nhimirowasu'u na hã aima 'rãsutu za'ra wa'wa. 'Râwi dasi'uihâ na 're ĩdasi'ruiwa'âbâ za'ra mono zém na hã da'ãma 're sasõmri za'ra wa'aba mono õ di za. Marĩ ĩwẽ si te za dama 're ĩ'manharĩ wẽ u'âsi za'ra wa'aba mo, taha na dahâimana wasédé hã dawi 're uprosi za'ra wa'aba mono da, duré taha zarina, tô sena oto ai'ãma 're dasiwadi za'ra wa'aba mono da.


Kowenu omipona kuehtohkõ pokoRitonõpo a tyrise kowenu tõ mana. Kowenu poetory tõ roropa Ritonõpo poe tuisame mã toto. Naeroro toto omipona ehtoko emero porehme.

Mẽ pahto amnhĩptàr xwỳnhjê jarẽnhMatêwre 22.21 Xitre 3.1 Wam Pêtre 2.13-17Nẽ kêr ka mẽ kot mẽ ato amnhĩptàr xwỳnhjê kapẽr ma nẽ kapẽr kôt ri amnhĩ nhĩpêx rãhã ho ri apa. Tĩrtũm kot mẽ pakaxyw mẽ unhwỳr kênã. Mẽ kot mẽ pahto amnhĩptàr o pa kaxyw na hte mẽ unhwỳ.

Aãuĩteakori Nirekakiti AkĩpitiniAkĩpitariko aãuĩteakori nirekakiti, kotxi Teosora auiritana ninoa auĩtetxiakori ininiuana. Teosora takari ninoa auĩtetxiakori aãuĩteakori ininiuana ĩkapani.

Pymâ domodo aguely kyzeinwânePymâ domodo aguehobyry einwântaungâ, uguely idânârâam. Idânârâ pymâdo, pymâem awyly arâlâ Deus ize awylygue. Deus arâ izepa watay, pymâ lâpeba tâise. Awylygue idânârâ pymâdo, pymâem awyly, Deus aguehobyryenlâ awylygue.

Xiruzar tuwihaw zane wà nehePeruzar tuwihaw wazeꞌeg peiko nehe, taꞌe Tupàn umuigo kar awa penuwihaw romo aꞌe wà xe. Naheta kwaw tuwihaw Tupàn hemimutar ꞌym rupi tuwihaw romo uzeapo maꞌe kwer aꞌe wà.

Huvixa kuery nhanheꞌẽ rendu aguã re ijayvuaHaꞌe javive penheꞌẽ rendu huvixa kuery, mbaꞌeta joe opena vaꞌe kuery ma Nhanderuete ombopoꞌaka ramo opena. Huvixa ikuai vaꞌe ma Nhanderuete omoĩ uka vaꞌekue meme.Mateus 22.21 Tito 3.1 1 Pedro 2.13-17

Leeditibige mejiwaɡ̶ataɡ̶a anida naɡ̶atetigiLeeditibige mokotawece ejiwaɡ̶ataɡ̶a inatawece anida naɡ̶atetigi. Igaataɡ̶a aɡ̶ica ini ane diiɡ̶enataka ane daɡ̶a Aneotedoɡ̶oji yajigote naɡ̶atetigi, pida Aneotedoɡ̶oji inaaɡ̶eyate niɡ̶inoa anida naɡ̶atetigi digoina iiɡ̶o.

Pehendu katu ti penduvihava'g̃aPe me nhaporemo ji ei: Pehendu katu ti penduvihava'g̃a. A'ereki Tupana'ga omongo g̃a penduvihavamo. Po Tupana'ga nomongoi nhanderuvihava'g̃a nhande ve, a'ero po nianderuvihavi a'ero hamo.

Ẽg pãꞌi agẼg kri pãꞌi vỹ nỹgtĩ. Kỹ tóg ẽg tỹ ag vĩ ki han há tĩ. Topẽ tỹ ag tỹ pãꞌi han hã vẽ, ag krĩn kỹ. Ti hã vỹ ũ tỹ hẽ nỹ tỹ pãꞌi nĩnh ke to jykrén tĩꞌ.

Iporã katu jajapo nhande ruvixa nheꞌẽ(Mt 22.21 Mc 12.17 Lc 20.25 Tt 3.1 1 Pe 2.13-17)Enterove tojapo nhande ruvixa nheꞌẽ. Ojéhegwi rei ndoikói nhande ruvixarã. Nhandejáry nheꞌẽ-py ae nhande ruvixa ramo oiko. Oiko ramo nhande ruvixa ramo, Nhandejáry remimoingo upe vaꞌe.

Bityhynyke bede dinodu. Deuxu dori risỹnyre bede dinodumy. Ibutumy dinodu heka Deuxule inydeereny riwahinyre.

Pejeꞌwyriara jeꞌega peenupPejeꞌwyriara ꞌgã jeꞌega ki peenuw ete pejejemogyau. Janeruwarete ꞌga te ꞌgã mogy ꞌwyriaramũ pẽ nupe. Aꞌeramũ ki pẽẽ ꞌgã jeꞌega renupa etee futat pejejemogyau.

Me kute me bẽnjadjwỳr kabẽn kôt amijo ba'ã memã karõ.(Xit 3.1; Ped k 2.13)Pykakam me bẽnjadjwỳr rũnh me kute katàt amijo ba'ã kute memã karõkam dja gar me kabẽn mar tỳx ne kôt ar amijo aba. Nhỹnh ne bẽnjadjwỳr'õ Metĩndjwỳnh kute ar kêt. Nãm me bẽnjadjwỳr kunĩ pumjuw.

Îꞌ Kaiꞌma Ipîkku Pe Tîweꞌsanon Maimu Yawîrî EꞌnîMîrîrî yeꞌnen tamîꞌnawîronkon eꞌpai awanî ipîkkukon maimu yawîrî. Maasa pra inkamoro wanî tamîꞌnawîrî Paapa nîkupîꞌsan pe mîîtoꞌpe. Moropai intîrîꞌsan pe toꞌ wanî.

Gohet yõg tik xop pu 'ãyĩpkox pi'Pũyã' xohix gohet pu yĩpkox pi', nũy tik xop te tikmũ'un xat'ax pu yĩpkox pi'. Yã Topa te' tux hok pu tu tikmũ'ũn xat.

Kũyjobin cuy ajop iecug̃ap ebekitkit a'õ kay. Deus ma ixeyũ o'jomuyat ipi watwat kukan. Imẽnpuye soat ixeyũ opop Deus a'õbi.

Hyb nꞌaa jewyk do sa hã ji ky daheeh do ky nꞌaa hahỹỹhTawꞌããts hẽ bë sahõnh hẽ bë ky daheeh hyb nꞌaa jewyk do ji rabagꞌããs doo. Ta ti ỹ wén mejũũ, dooh Pꞌop Hagä Do ky gabuuj nadoo pé ji wahë nꞌaa. Pꞌop Hagä Do né hẽ ti hanoo ji wahë nꞌaa rabahadoo hyb nꞌaa.

Txa²wã¹hxi²kan¹ti³nũ̱³ka̱³txa² sa²yxo²we¹tain¹ki̱³jau³su²Yuh³xai²nãn¹te² hxi²kan¹txi³ nũ̱³ka̱³txa² Koverno nũ̱³ka̱³txa² sa²yxo²we¹jah¹lxi³hẽ¹la², a²nũ²a² yxo²ha³kxah¹la². Ĩ³kwa³na³nx2ti³tũ̱³ka̱³txai²na², Txa²wã¹sũ̱³na² Hi²sen³su² hxi²kan¹txi³lon³ka³tu̱³, ũh³wxe³nũh¹nx2ti³tũ̱³ka̱³txi³su² te²ju²hẽ³la². A²nxe³tũ̱³ka̱³txai²na² Txa²wã¹sũ̱³na² Hi²sen³su² hãi¹nxe² ã³na¹ũ³nx2ti³tũ̱³ka̱³txi³su² te²ju²hẽ³la². Hãi¹nxe² ã³na¹ũ³nx2ti³xa³ke³la³te²kxai³ yũ³hĩ̱³nx2nxa³wa².

Kalorexenai Xaiminisaka TahiMaika tyotya halitinai kalorexenai niraene tyakeko. Hiyaiya, maisa atyo hatya kalorexe tyaotere Enore maxaokalahareneta. Kalorexe tyaoniterenai atyo Enore xomokalanai.

Jahaki ida arabo vaka'da'diva vaathi-ra anaabaviniIja'ari hahavia vanaaba'ava bana ida arabo kaija'arini vavaka'da'diki vaathi. Deua biva'ahavini mani ida ka'da'di vakadija'ari-ra vahonariafiahavini hija. Va'ora va'ahariha; ni-vahojaki adani ka'da'di. Deus va'ora honariafiahaki adani ka'da'di vakadiarabo kaija'arini-ra vavaka'da'divini.

Mybarawy ezektsa ahapehatsa harere bo yhỹ tahaktsa.Kyze mybarawy ezektsa ahapehatsitsa sitsumuẽhĩtsa kino niwatihi siharere bo yhỹ tahaktsa! Ahapehatsitsa pahapehanaha Deus harere humo zuba — ikiahatsa tysipehanaha — my iwatsahi pahapehakanaha. Iwa Deus mykara.

Karãpe morekuaria toꞌe ahepe — Etunug no wakuap e pote waku watunug iꞌe hap ewy Iesui mohey haria aito pote. Waku watuwat iꞌatuehay wakuap upi are katupono yne aikaꞌiwaria Tupana mipag koꞌi. Yne tuꞌisaria iꞌewyte Tupana miꞌairo koꞌi tukupteꞌen. Taꞌi ahekapitãu koꞌi yne aiꞌakag koꞌi morekuaria koꞌi ahetuꞌisaria aikaꞌiwaria Tupana miꞌairo koꞌi tukupteꞌen aiꞌatuꞌapykok hamo. — Taꞌi uhehay kaipyi ti yne morekuaria tukupteꞌen atipy pe iꞌewyte yi tote e Tupana ahepe.

Konokoâti téyea ûti ne pahúkotihikoKonokoâti uhá koeti xâne téyea ne pahúkotihiko ya poké'exake, koane itúkea ne páhoenokono itúkea. Vo'oku ako ápahuina pahúkoti ákoti itukapu Itukó'oviti porexôa pahúkea. Koêkuti pahúkoti apêti, aínovo ípihone Itukó'oviti.

Õ'âkɨ̃hɨ di'akɨ̃ a'ti nukúkãkãharã wiôrã dutirã́re sõróomi. Kɨ̃ɨ̂ kũû'kãrã niîma. Tohô weérã niî pe'tirã ãyuró yɨ'tiyá naâre.

Malcap puydïnincunactam cäsucunanchicÑatac nasyunpa puydï mandacücunäta lluymi cäsuculcänayqui. Manamari nasyuncunaćhu juc mandacüllapis Tayta Diospa mana ćhulaycuśhan'a caycunchu. Lluymi paypa ćhulaycuśhan cayalcan.

Ti'ai ãma dama ĩpire norĩ nhimiroti, da te 're ĩwapari pese za'ra mono zéb da na rowasu'uTi'ai ãma dama ĩpire norĩ hã, roti'wa norĩ hã si'uihâ na 're sipisutu za'ra mono õ di, dama 're si'apito za'ra mono da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'apisutu mono zarina si, te dama 're hâimana za'ra uburé. Taha wa, te za uburé aihĩni 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mo, ĩsimiroti hã.


Kowenu omipona pyra kuahtao xine Ritonõpo nymenekatyã omipona pyra sytatose. Morara exiryke kowenu omipona pyra exiketõ wãnohnõko mã toto.

Jakamã koja mẽhõ mẽ kapẽr ma nẽ ãm kuma nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ hãmri nẽ te kot Tĩrtũm kapẽr mar nẽ ãm mar pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Hãmri nhũm Tĩrtũm tee ri ja hã omu nẽ nhỹrmã tanhmã hã ho.

Aãuĩteakori nirekakiti amakamakaniã, Teoso nirekakiti apaka !akama, kotxi Teoso txĩkitakana ninoa aãuĩteakori ininiuana. Ninoa paniãtakiti amakamakaniã, amisiritaãkako.

Mâkâ pymâ aguehobyry einwântânry, Deus pymâem itoem aguehobyrylâ mâkâ nheinwântânry. Pymâ einwântânry modo âsenagazeze.

Aze teko nuweruzar kwaw tuwihaw wazeꞌeg aꞌe wà nehe, aꞌe mehe nuweruzar kwaw Tupàn zeꞌeg aꞌe wà nehe no. Aze amo nuweruzar kwaw tuwihaw zeꞌeg nehe, tuwihaw uzepyk putar hehe aꞌe nehe. Tupàn uzepyk putar uzeꞌeg heruzar ꞌymar wanehe aꞌe nehe no.

Haꞌe rami vy huvixa kuery re opuꞌã rei vaꞌe ma Nhanderuete omoĩ vaꞌekue re ae opuꞌã. Haꞌe nunga rupi joe opuꞌã rei vaꞌe ma haꞌe kuery ae opaga aguã rami ojapo.

Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi niɡ̶ina oko ane lakapetegi niɡ̶ina anida naɡ̶atetigi digoina iiɡ̶o, aaɡ̶aɡ̶a lakapetegi Aneotedoɡ̶oji liiɡ̶enatakaneɡ̶egi. Odaa niɡ̶ina lakapetegi niɡ̶ina ane niiɡ̶enatakanaɡ̶a nigidiaaɡ̶idi nawikodeeɡ̶a, iloikatidi Aneotedoɡ̶oji.

Penduvihava'g̃a nendukatue'ymame pe napehendukatui Tupana'ga nhi'ig̃a a'ero. A'ereki gaha omongo g̃a penduvihavamo. Penduvihava'g̃a nendukatue'ymame po ti pe ikwahavi hahya nehẽ.

Kỹ ag kato tẽ sór tũg nĩ. Topẽ hã vỹ ag vin tĩ, pãꞌi ag krĩn kỹ, kỹ ag kato vãsãn tũg nĩ. Ũ tỹ ag kato vãsãnsãn mũ ag vóg kónãn jé ag tóg ke mũ, pãꞌi ag.

Nhande ruvixa nheꞌẽ ojapo eꞌỹ vaꞌe gwive, Nhandejáry nheꞌẽ ndojapói ave vaꞌerã. Upéa ojapo eꞌỹ vaꞌe-pe gwive ombohasa asy uka vaꞌerã Nhandejáry.

Inyõ bededinodu rityhynyõkeki, tii heka Deuxu rityhynyõmyhỹre. Iny òbitimy ratxikeki, tiu bede dinodu rimyõtyhy ròtena‑ki aõhõkỹmy dỹỹnana rotỹỹnyõtyhy.

ꞌGã jeꞌeg are pejeporenuwiwereꞌem ire nipo pẽẽ Jarejuwarete ꞌga jeꞌeg are nanẽ pejeporenuwiwereꞌemamũ nũ. Janeruwarete ꞌga futat ꞌgã omogy ꞌwyriaramũ janee. Aꞌeramũ ꞌgã jeꞌega renupareꞌema ꞌgã Jarejuwarete ꞌga jeꞌega nanẽ enupeꞌema nũ. Aꞌeramũ nipo Janeruwarete ꞌga ꞌgã jeꞌega renupareꞌema ꞌgã nerekou tyweaete.

Gêdja me'õ kum õ bẽnjadjwỳr kurê jabej. Djãm õ bẽnjadjwỳr kajgo ne kum kurê? Kati. Kajgo kêt. Metĩndjwỳnh ne 'ã bẽnjadjwỳr mẽ. Me kum kurê dja Metĩndjwỳnh arỳm memã axwe pãnh jarẽ.

Tîîse inkamoro maimu yawîrî pra anîꞌ wanî ya, mîîkîrî wanî pepîn Paapa maimu yawîrî maasa pra Paapaya toꞌ tîîsaꞌ tanne. Mîrîrî warantî teesenumenkasen wanî ya, tîîwarîrî rî mîîkîrî esewanmîrî mîrîrî.

Tikmũ'ũn te gohet xop pu' yĩpkox hok, puxix Topa pu' yĩpkox hok kamah, ha Topa te nõm tikmũ'ũn yõg hãpxopmã'ax kummuk kopit, tu' xũygãp-tup, pu tu pago.

Imẽnpuye iecug̃ap ebekitkit a'õ kay'ũmat Deus o'jomuyiat a'õ kay g̃u. Ipiat supi'ajoat ip jeweju ma.

Ti hyb nꞌaa sa wahë nꞌaa wë hꞌyy kawareem doo, Pꞌop Hagä Do hanoo do wë né hẽ tahꞌyy kawareem. Tii dꞌ hedoo do sa daaj hẽ raky nꞌaa katakyyk baad nadoo doo me.

Nxe³ha²kxai³, a²nũ²a² ĩ²li³te²la³:— Koverno nũ̱³ka̱³txa² sa²yxo²ã³a¹xã¹. A²nxe³te²su² kxai²nãn²tu̱³, Txa²wã¹sũ̱³na² ũh³wxe³nũ¹nhẽ³tũ³ka̱³txa² sa²yxo²ã³te²su² hĩ̱³nx2na³la². Nxe³ha²kxai³, a²yoh³la³ khãuh³lxa³ti³hi¹nha²hĩ̱³nx2na³la².

Nikareya xala xamani kalorexenai mahokoanetita hoka Enore axikahenerehare atyo mahokoanetita. Nikare tyaonitereharenai atyo hatyoahitaha iniyalahare maniya axomokanikisoahitaha.

Ija'aria bikajonihi ida arabo kaka'da'dini athi-ra naabavini; Deua bihonariavini hiki-ra kajonihi. Deua bihonariavini hiki-ra kajonihi; abononi arakhahi jaharikia arabo kaka'da'dini sa'a kabodinia.

Iwaze aty zeka ipehatsa tsumuẽhĩtsa harere bo yhỹ ahabyizeka atakta Deus harere bo kino niwatihi yhỹ ahabyizeka iwatahi sinini mykara.

Yt naku i watuꞌuka morekuaria ainãpin waku nug hap ete. Waku aiweꞌeg wo o katupono yt naku i watuꞌuka morekuaria airo hat Tupana ete are. Watuꞌuka miꞌiria ainãpin waku hap ete pote Tupana miꞌapiheg wuanuaria wo watopyhuꞌat.

Yanê'e, koêkuti xâne okopâti ne pahúkotihiko, enepohikone ípihone Itukó'oviti, koati okópoti mani isóneunovi Itukó'oviti, epó'oxo koati epemópinovoti ipíhoponeokonomo vo'ókuke.

No'ó kɨ̃ɨ̂ wiôrãre yɨ'rɨ́ nɨ'kagɨ, Õ'âkɨ̃hɨ dutî'kere yɨ'rɨ́ nɨ'kagɨta weemí. Mɨsâ wa'tero niirã́ wiôrã mɨsâre dutikã́ ɨamí. Tohô weégɨ naâre yɨ'rɨ́ nɨ'karãre Õ'âkɨ̃hɨ bu'îri da'rêgɨsami.

Chaymi mandacücäta mayanpis mana uyalicücá Tayta Dios unanchaycuśhanpa cuntran cayan. Chaynu mana uyalicuyta munäcunacá cunca cuchuynintam ashicuyalcan.

Ni'wam norĩ hã dama ĩpire norĩ nhimiroti te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono wamhã, taha si te te siwi 're wẽ'õ za'ra mono õ di za. Ĩ'u'âbâ te za duré 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're ĩ'apisutu mono zé hã te te siwi 're wẽ'õ za'ra. Ãne hã ni'wam norĩ te te 're 'manharĩ wasété za'ra mono wamhã, 'râwi te za si'uihâ na te te sisada 're sani za'ra, ti'ai ãma dama ĩpire norĩ nhimihâzé hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para.


Kowenu poetory zuno pyra kurãkõ mana, yrome popyra exiketõ mã toto zuno. Naeroro tuisa tõ zuno se pyra awahtao xine kure rokẽ ehtoko. Mame kure rokẽ awahtao xine, “Zae mase,” ãko mã toto oya xine.

Xà na hte tãm mẽ kot amnhĩ nhĩpêx xwỳnhjaja kãm mẽ kot mẽ ho amnhĩptàr xwỳnhjê pyma ho pa? Nà na htem kãm mẽ uma hkêt kãm ri pa. Ãm mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnh pixjaja na amnhĩ kamã kãm mẽ uma ho pa. Tã ka mẽ amã mẽ kot mẽ ato amnhĩptàr xwỳnhjê pyma hprãm kêt xwỳnhjaja kêr ka mẽ kapẽr ma nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx kê amnhĩ tã mẽ apumu nẽ hkĩnh nẽ. Nẽ amnhĩm mẽ ate amnhĩ to mex xwỳnh ã mẽ ajarẽ.

Erekari kamakani !ipĩkari iauĩtena. Maerekati kamakaninani pĩkana ninoa. Pinirekatari pimapĩkakaniri piauĩte? Ininiã erekari pikamako, ininiã iua txaiko: “Erekai pite.”

Inakanhe aini modo mawânkâ pymâdo xytani, koendâ aini modoma nytabyra.Awylygue, pymâdo mâyntabyra mitomoem, koendonro lelâ aietaungâ. Aguelymo makabyra âmaemo watay, koendonroem mawylymo agueze.

Ikatu maꞌe iapo har nukyze kwaw tuwihaw wanuwi aꞌe wà. Xo ikatu ꞌym maꞌe iapo har ukyze wanuwi wà. Aze napekyze wer kwaw tuwihaw wanuwi nehe, xo ikatuahy maꞌe pezapo nehe. Aꞌe mehe tuwihaw uzeꞌegatu putar penehe aꞌe wà nehe.

Mbaꞌeta huvixa kuery ma heko porã vaꞌe okyje aguã eꞌỹ oĩ, haꞌe rã heko vai vaꞌe okyje aguã. Pendekuaixe pa huvixa kuery gui pekyje reia rupi eꞌỹ? Pendereko porã haꞌvy. Haꞌe rami rã pendejou porã ꞌrã.

Igaataɡ̶a niɡ̶ina anowo anele aɡ̶odoita niɡ̶ina anida naɡ̶atetigi. Pida inokina niɡ̶ina anowo ane beyagi, boɡ̶odoita niɡ̶ina anida naɡ̶atetigi. Akaami nige deɡ̶emaani madoii anida naɡ̶atetigi, dice oleetibige mawii anele, odaa ele moyalaɡ̶atibigaɡ̶aji.

Pe ndekokaturame pe ndapekyhyji penduvihava'g̃a hugwi. Emo pe ndekote'varuhurame pe pekyhyji g̃a hugwi a'ero. Pekyhyjipotare'ymame penduvihava'g̃a hugwi peko katu tuhẽ ti. A'ero po ti ga pe mbohetei nehẽ.

Ẽg tỹ vẽnh jykre há han kỹ ẽg tóg pãꞌi ag vég mũ ra kanẽ jur han ke tũ nĩ. Ũ tỹ vẽnh jykre kórég han mũ ag vỹ vẽso kanẽ jur tĩ, pãꞌi ag ve kỹ. Kỹ ẽg hỹn hẽ ri kenh ke mũ, ag tỹ ẽg kanẽ jun tũg jé? Vẽnh jykre há tãvĩ han jé ẽg tóg ke mũ, kỹ ag tóg ẽg to vẽmén há han ke mũ sir, pãꞌi ag.

Hembiapo porã vaꞌe gwive ndaikyhyjéiry voi katu nhane ruvixa-gwi. Ha hembiapo vai vaꞌe katu ikyhyje. Nhande ruvixa-gwi pende kyhyje eꞌỹ reheve peiko porãse tipo? Pejapo porã. Upéa-rehe pende rerohory vaꞌerã.

Inyõ òbitimy ratxikeki heka tiu bede dinodu lau ruberuõtyhy aõhe risỹnyõtyhy. Urile iny aõòtaòtalemy rotỹỹnyreu tahe, tiile ruberumyhỹre bede dinodu lau.

Aꞌeramũ pẽẽ pejejereko tywer awi pejejeaꞌgwau mamaꞌe esagea ete iapou. Mamaꞌe esage apoara ꞌgã nokyjei oꞌwyriar awi. Mamaꞌe tywera apoara ꞌgã te okyje oꞌwyriara ꞌgã nui, oꞌwyriara ꞌga wereko tywer awi. Mamaꞌe esagea etee iapo re pẽẽ pejekyjaweꞌem pejeꞌwyriara ꞌgã nui. Mamaꞌe esagea pẽẽ iapo re nipo ꞌgã ꞌi pẽ nupe: “Mamaꞌe esagea etee peapo”, ꞌjau nipo ꞌgã pẽ nupe.

Djãm me mexkam kum krãkamngônh nhõ bẽnjadjwỳr pyma? Kati. Me axwekambit kum uma. Ar amã uma kêt kadjy mỳj dja gar nẽ? Bir, dja gar amextiren ar aba nhym arỳm ar amã mextire jarẽ.

Mîrîrî yeꞌnen inkamoro imakuiꞌpî kuꞌnenen wanî eranneꞌ pe, mîîkîrî ipîkku pe tîweꞌsen pata esaꞌ pîꞌ. Tîîse manniꞌkan morî kuꞌnenan wanî pepîn eranneꞌ pe ipîꞌ. Mîrîrî yeꞌnen eranneꞌ pe eꞌpai pra awanî ya, moriya morî kuꞌkî moropai mîrîrî kupîya ya, mîîkîrîya ayapurî.

Tikmũ'ũn te hãpxopmã max, puxix gohet yĩpkutuk hok, ha tikmũ'ũn te hãpxopmã kummuk, puxi' yĩpkutuk. Xatep-tup nũy 'ãkuxãnõg hok, 'ãpu hãpxopmã max, puyĩy tik te 'ãxat'ax 'ãmax 'ãktux.

Xipacat mujurũg̃rũg̃'ukayũ g̃u iparara iecug̃ap ebekitkit puxim- -ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ acã. Ya'õbuyxiayũ buxim eyparara pin'ũm pima, xipacat cuy epeg̃ujurũg̃. Xipacat mujurũg̃ puje:— Xipat ma eyju ocexe — i je'e ip eywebe.

Baad moo bok doo, dooh hyb nꞌaa rajeỹỹm pé hyb nꞌaa jewyk do hedoo doo. Baad nadoo do moo bok do ti ti heꞌỹỹm sa hã. Baad ub, neỹỹm doo gó ji karẽn bä ji awäd bä ji wahë nꞌaa wë, tawꞌããts hẽ baad hadoo do ji moo wät, tii bä ji wahë nꞌaa tsebé da ji wë. Ji moo wät do hã da rajꞌaa etsë tii bä.

Nxe³ha²kxai³, wi¹kãi³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, Koverno nũ̱³ka̱³txai²na² ĩ³kwa³na³nẽ³tũ̱³ka̱³txai²na² yuh³lxah³lxin¹ju³ta³la³ yũ³nx2ti³hĩ̱³nx2nxa³wa². Yxãn¹ta¹, ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, Koverno nũ̱³ka̱³txai²na² yuh³lxah³lxin¹ju³ta³la³ yũ³nx2ti³hĩ̱³nx2na³la². Jã¹nxe³nx2ti³kxa²ya̱n³ti³su²:— Koverno nũ̱³ka̱³txai²na² yuh³lxi³na¹ju³ta² ten³sa²nxa³nhã¹. Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, hãi¹nxe³sxã³ wi¹kãi³jah³lxi³hẽ¹la². Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³, tũ̱¹ka̱³txai²na² ĩ³ka³li³ki¹nx2ti³jau³su² ĩ³ye³kxi¹nx2ti³tu¹wa².— Wi¹kãi³tũ̱³ka̱³txi³syah¹lxi¹lxi¹. Nxe³nx2ti³tu¹wa².

Hiyaiya, iniyalahare tyomitereharenae taitaiya atyo mairihena xekohasetinae. Hoka waiye tyaoniterenaiya atyo maisa xoare maheta mairahitaha. Maika atyo maisa himaira haokowiye xekohasetinae hoka waiyexe taita hisoma. Nikareya hisaona hoka ihalaharehaiya hikakoa.

Ni-nahina kaimoni ija'ari hojai jahakia kahojaiki arabo vaka'da'diva-ra va'ora finiki. Ija'ari hojai asohirikia kahojaiki vani va'ora finira adani. Arabo vaka'da'diva-ra va'ora ifiniravini-ra inofihi; hojai jahaki-ra bada ini'ahi, oniani ida kadahojai jahaki-ra vavajahavini hija.

Asaktsa wasani mykaranaha tahapehatsa humo batu sipyby. Asahi batu sopyksapy mykaranaha zeka tahapehatsa pokso sipybyrẽtsa. Ahapybybyi zeka mypehatsa tysisapywykynahaktsa kytsa! Iwa tsimykaranaha zeka asahi:— O ikiahatsa wasani tsimaha — maha.

Maꞌato wakuap watunug aiꞌakag koꞌi aipoꞌoro hap ewy pote yt watokenꞌẽ hin i morekuaria suraraꞌin mupi are katupono waku pe watoĩneꞌen kahato morekuaria wanẽtup hawe. Miꞌi hawyi karãpe putꞌokꞌe surara ahowawi hawyi yt watokenꞌẽ hin i ipupi maꞌato aiwy ok wo toĩneꞌen are. Maꞌato karãpe watunug saꞌag miꞌi hawyi yt naku i nug haria wo watoĩneꞌen morekuaria wanẽtup hawe. Miꞌi pote watokenꞌẽ kahato morekuaria pupi iꞌewyte iꞌatuesuraraꞌin miat aiꞌapiheg hap pupi watokenꞌẽ. Pyno aito Iesui mohey haria pote yt karãpe i watokenꞌẽ morekuaria pupi.

Vo'oku hainámaka itúkeovo píkone xâne ponóvoti kixoku itúkeovo ápeinoke ne pahúkotihiko, itea poéhane xâne itúkoti váhere, énomonehiko motovâ píkea nê'e. Yakahá'a ákoyea píkea ne pahúkotihiko, konókoti ákoyea itika váhere. Yane ihayú'ikopitihikomo.

Wiôrã ãyuró weerã́re uisé o'ôtima. Yã'âro weerã́ pe'ere uisé o'ôsama. Uîtirã niiséti sĩ'rirã, ãyuró weeyá. Mɨsâ tohô weekã́, wiôrã “Mɨsâ ãyuró weé'”, niîrãsama.

Ñatac mandacücunaca allin luläcunäta manchachinanpächu manam cayan, sinu'a mana allin luläcunätamá. ¿Mana manchacullal cawsaytachun munanqui? Chayurá allinpa licaycuśhunayquipä allincäta lulaycuy.

Ãne, marĩ te te 're ĩ'manharĩ wasété za'ra mono norĩ si, te za dama ĩpire norĩ nhimihâzé ma, 're pahi za'ra. Tanei õ di, marĩ te te 're ĩ'manharĩ wẽ za'ra mono norĩ hã. Dama ĩpire norĩ ma, 're pahi za'ra mono õ di za. Taha wa, te za ĩwẽ si 're ĩ'manharĩ za'ra wa'aba mo, dama ĩpire norĩ ma, tãma 're aipahi za'ra wa'aba mono ãna, 're aihâimana za'ra wa'aba mono da. Tawapsi te za te te 're aiwẽsãmri za'ra wa'wa, ti'ai ãma dama roti'wa norĩ hã.


Ritonõpo poe kowenu poetory tõ mana opynanohtohkõme. Yrome popyra awahtao xine, toto zuno ehtoko. Ritonõpo poe jamihme mã toto popyra exiketõ wãnohtohme. Ritonõpo poe ajoajohpãkõ wãnohnõko mã toto. Popyra exiketõ wãnopyry zae mã rahkene.

Tĩrtũm nhỹ hã mẽ panhõ pahi kot mẽ pahto amnhĩptàr jakamã na htem mẽ kãm mẽ pahto mex prãm nẽ. Nẽ kot pu mẽ pahtõ axtem nẽ tanhmã amnhĩ tomnuj to hãmri nhũm tee ri ja hã pajarẽnh ma nẽ tanhmã hã mẽ pahto. Ãm hãmri na hte ã mẽ pahto amnhĩptàr xwỳnhjaja mẽ panhĩpêx anẽ. Tĩrtũm kãm hprãm xà hkôt.

Teoso nitiri itxaua piauĩte, erekari pitemoni ikamini ĩkapani. Txamari maerekati pikaminiã, erepaniko. Pipĩkariko iua, kotxi iposotari imisiritinii. Iua Teoso nitiri itxaua kãkiti maerekati kamakani imisiritini ĩkapani.

Deus ewanu aieni akaemo pymâdo, koendâ mitomoem. Inakai adyese âmaemo watay olâ, akaemo xytadaungâ. Âuturimo tawylygue inagazenehondâmo lelâlâ mawânkâ. Arâ aituomo, Deus aguehobyrylâ anhekylymo.

Tupàn umuigo kar awa tuwihaw romo aꞌe wà, aꞌe rupi wazar romo hekon aꞌe. Aꞌe rupi Tupàn nuzapo kar kwaw wemiapo putar ꞌymaw wanupe aꞌe nehe. Aze ikatu ꞌym maꞌe pezapo nehe, pekyze tuwe tuwihaw wanuwi nehe, taꞌe upuner tuwe penehe uzepykaw rehe aꞌe wà nehe xe. Tuwihaw aꞌe wà, Tupàn pe maꞌe iapo har romo wanekon aꞌe wà, aꞌe rupi Tupàn umuzepyk kar ikatu ꞌym maꞌe iapo har wanehe aꞌe wà.

Mbaꞌeta huvixa kuery ma Nhanderuete guembiguairã omoĩ vaꞌekue nhandere opena porã aguã. Xapyꞌa rei pejapo vai vy pekyje ꞌrãe, mbaꞌeta huvixa kuery riveꞌỹ oguereko kyxe. Nhanderuete rembiguai ikuai joepyarã, haꞌe ojapo vai vaꞌe mbopagaarã.

Igaataɡ̶a niɡ̶ina ane diiɡ̶enataka digoina iiɡ̶o eo libakedi Aneotedoɡ̶oji, nibakedi aneletaɡ̶adomi. Pida nigawii ane beyagi, enice ele madoii. Igaataɡ̶a niɡ̶ina ane diiɡ̶enataka ewi mida loniciwaɡ̶a me diiɡ̶enatakataɡ̶awa metiɡ̶adiloikatiti. Leeɡ̶odi eo Aneotedoɡ̶oji libakedi, odaa iloikatidi niɡ̶ina oko aneo ane beyagi, igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji ja yelatetema libeyaceɡ̶eco niɡ̶ina oko.

A'ereki Tupana'ga omongo ga pe pokogauka. Emo pe ndekote'varuhurame pekyhyji ti ga hugwi a'ero. A'ereki ga okwaha imbohahyavo ahe ve. A'ereki Tupana'ga omongo ga tombohahy ti g̃a okote'varuhuve'g̃a pe javo.

Ẽg pãꞌi ag ne ẽg jyvẽn tĩꞌ, ẽg tỹ vẽnh jykre há to tar nỹtĩ jé. Ag tỹ Topẽ tỹ ag mỹ nén tó mũn han hã vẽ. Ã tỹ vẽnh jykre kórég han kỹ kanẽ jurmnĩ. Ã vóg konãn jé ag tóg ke mũ, ha vemnĩ, hã jé Topẽ tóg ag vin. Topẽ tũ ag vẽ, ag tỹ ũn jykre kórég han mũ ag vóg kónãn jé, ag tỹ ag jykre pãno to ag jagãgtar han jé.

Nhandejáry rembigwái voi nhande ruvixa. Pende-rehe ombaꞌapo vaꞌe voi. Ha ne rembiapo vai ramo katu, pene mytuꞌeꞌỹ pendéjehe. Ndogwereko asy uka reíry nhande ruvixa-pe Nhandejáry. Nhandejáry rembigwái voi nhande ruvixa. Inheꞌẽ-py hembiapo vai vaꞌe-pe gwive ogwereko poxy vaꞌerã.

Bityhynybenyke ibutumy bede ywina aõbo dinodu mahãdu raryberé. Brebuõlemy botỹỹnybenyke. Deuxu diteònyde heka bede dinodu iny riwiòhenanykemy. Kai aõhõkỹmy botỹỹnymyhỹke aõòtaòtamy tatỹỹnymahãte‑wana. Bede dinodu dori tuu nade.

Janeruwarete ꞌga te ꞌgã omỹi ꞌwyriaramũ pẽ nupe, pẽ poaawamũ. Aꞌere mamaꞌe tywera apo re, pekyje pejeꞌwyriara ꞌgã nui. Aꞌjea futat nipo ꞌgã mamaꞌe tywera apoara ꞌgã nereko tyweri. Janeruwarete ꞌga remimogyfera ꞌgã te ꞌã ꞌwyriaramũ pẽ nupe. Aꞌeramũ ꞌgã Jarejuwarete ꞌga upe oporowykyau. Aꞌeramũ Janeruwarete ꞌga mamaꞌe tywera apoara ꞌgã nerekou tywerukaa ꞌgã nupe.

Mỳj kadjy dja gar kabẽn ma? Bir, ar amextiren ar aba kadjy ne me ar amã krĩ. Metĩndjwỳnh ne ar akadjy me'ã õ àpênh rẽ nhym me ar amã krĩ. Nhym be, godja gar ajaxwe jabej on atĩn prãm. Djãm kute amijã kàxdjwa kajgo nhôrn kute o ba kajgo? Kati. Metĩndjwỳnh ne me àpênh'ã me kurẽ kute kukwakam àpênhmã, me badjumar mex kadjy àpênhmã. Kam dja me'õ axwe nhym arỳm kam ngryk nhym arỳm tokry. Kadjy ne me bẽnjadjwỳr nhõ kàxdjwa kajgo.

Maasa inkamoroya Paapa esenyakaꞌmatoꞌ koneka mîrîrî amîrîꞌnîkon tonpe. Tîîse imakuiꞌpî kupîya ya, eranneꞌ pe eꞌkî maasa pra meruntî ke mîîkîrî wanî amîrî tarumaꞌtîiya. Inkamoro wanî Paapa esenyakaꞌmatoꞌ kuꞌnenan pe. Moropai pemonkon imakuiꞌpî kuꞌnen tarumaꞌtînen pe toꞌ wanî.

'Õhõm te Topa pu' hãm, nũy xa hãmmaxnã'. Xate hãpkummuk mĩy, 'ãpu 'ãxat'ax yĩpkutuk, tute 'ãxũygã'ax, xa tu pago. Topa te' xat'ax xop xat, pu' yãnãn tu tikmũ'ũn kummuk pu hãpkummugã'.

Deus ma ixeyũ o'jomuyat eykukan. Xipan eykuk ojuy ip. Eywebe ikẽrẽat mujurũg̃ puje bit, eypararam cuy epesop cebuxim ip. Deus ixeyũ o'jomuyat ipiatpi'ajoan ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ be. Imẽnpuye cũg̃ ma cebe ip ipiatpi'ajoan wuywebe.

Pꞌop Hagä Do karom hadoo ji wahë nꞌaa hedoo doo, baad hadoo do ramoo bok hyb nꞌaa ji hã. Hỹỹ kä, baad nadoo do ji moo wäd bä, tawꞌããts hẽ ji eỹỹm sa hã, rahajaa do hyb nꞌaa ji rarejãã. Pꞌop Hagä Do karom, nesaa do moo bok do rejãã do hadoo tii.

Koverno nũ̱³ka̱³txi³su² jah¹la² Txa²wã¹sũ̱³na² ũ³whxe³nũ¹nx2ti³kxe³su² jah¹la², ĩ³wi¹lhin¹ti³hi¹txa²lxi³si¹jau³nũ³su² o²la³kxi²jah¹lai²la¹wa². Yxãn¹ta¹, wain³txi³ kãi³yah²lxan³kxai²nãn²tu̱³, yuh³lxi³jah³lxi³hẽ¹la². Jah¹la² nũ̱³kxũn³na³la². Nxe³ha²kxai³, wxa²ko̱³nxe³ti³ kãi³yah³lxin¹ju³ta² yo³lha³ nũ̱³kxũn³txi³ wai¹txa²lxain¹kxa²ya̱n³ti³su² ye¹nx2ta¹wa². Jah¹la², Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³kwa³na³ũ¹nx2ti³kah³lai²la¹wa². A²nũ²a² ko̱³nxe³ti³ kãi³te²su² te²a² ũ³yho³hi²sxã³, Txa²wã¹sũ̱³na² a̱n³txi³ju³ta² ũ³yho³hi²te³lhxã³ nxe³nx2ti³jah¹lai²la¹wa².

Enore ana atyo hakahitaha, kasani waiye maniya hisaona aokahitaha hoka. Iniyalahareya atyo hisaonita hoka himaira. Kalorexenae atyo kinatere hoka iniyalahareya mokaha hiso. Enore hatene atyo tyomahitaha hoka hatyo hiyetaiya iniyalahare mohenaha xala xamani iniyalahare tyomita hoka.

Deus kahonai abono adani arabo vaka'da'diva. Vakadibadani hiki ida a'onira avakadava'avini. Hojai asohirikia avakahojaihi; va'ora vifini bana. Vakaabokaki ida avakadihojai vavajahariki-ra vanaabosivini nahina jaharikia a'onira avarakhavini. Deus kahonai abono vihina mani ida ija'ari kahojai asohiriki-ra vanaabosivini hija nahina jaharikia. Nimania ida Deua binofiki ka'da'di kahojai hini,

Ahapehatsa tsumuẽhĩtsitsa ahahumo simypokzitsiukrẽtsa moziknaha. Siharere bo yhỹ ahabyizeka ahamysapybyitsa ty zuba tsimykaranaha. Deus pahamyitsapyriwyky siharere humo, asaktsa sitsumuẽhĩtsa babatsa maha iwatsahi mysapybyitsa tu tsimykaranaha zeka ahapehatsa pokso ahapybyrẽtsa tsimoziknaha ana kino wasani my.

Tupana miꞌairoria koꞌi ti aiporekuat tuꞌisaria aiꞌakag koꞌi pywo ti rat Tupana tiꞌatuꞌairo yne miꞌiria aipowyro hamuat yt naku i nug hap pupiat aiꞌapykok hanuaria toiꞌatuꞌairo aikaꞌiwaria maꞌato watunug yt naku i hap koꞌi pote waku watokenꞌẽ kahato iꞌatupupi katupono aiꞌapiheg kuap taꞌatuesuraraꞌin po wo are. Pyno tuꞌisaria morekuaria Tupana eropat haria ewywuaria tukupteꞌen kahato aipyꞌasetpe are. Miꞌiria ti toiꞌatupag aiꞌapiheg hamuat aiminug saꞌag etiat hamo.

Vo'oku enepohikonê'e, koati itúkoti ítukexeake Itukó'oviti, motováti unátiyea kêku. Motóvaikopo píki enepo itîka váhere, vo'oku êno xunáko nekôyohiko ipíhoponea xâne pahukóvoti. Yoko koati itúkotihiko ahá'inoa Itukó'oviti koeku ipíhoponea xâne itúkoti váhere, itukópinoatihiko ésa'i ne váhere ítuke.

Õ'âkɨ̃hɨ mɨsa yeé niiátehere naâre sõróokɨ niîwĩ. Tohô weérã yã'âro weérã pũrikã, uîya. Wiôrã yã'âro weerã́re bu'îri da'rêrã, Õ'âkɨ̃hɨ dutiró weérã weemá. Õ'âkɨ̃hɨ yã'âro weerã́re bu'îri da'rê dutigɨ wiôrãre kũûkɨ niîwĩ.

Paycuna Tayta Dios ćhulaycuśhanćhümi sirbiyalcan allinniquipä. Mana allincäta lulalmi ichá manchacunquiman. Manamari yan'alchu ispädanta uywayan. Tayta Diospa sirbïnin cayalmi mana allin luläcunäta mućhuycachin.

Ta norĩ hã te 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te te 're romhuri za'ra, ĩwẽ na si te te 're aipawaptob za'ra wa'aba mono da, taha zarina, rowẽ na 're asimroi wa'aba mono da. Tane nherẽ, marĩ ĩwasété si 're 'manharĩ u'âsi za'ra wa'aba mono wamhã, te za tô tãma 're aipahi za'ra wa'aba mo. E marĩ wa. Dama ĩpire norĩ hã tô sena siptete uptabi wa, te te 're ĩdahâ za'ra mono zéb da hã. 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te ĩsimipari'õ norĩ hã te te 're hâ za'ra.


Morara exiryke kowenu poetory tõ omipona ehtoko. Ozehno xine toto exiryino rokẽ pyra toto omipona ehtoko. Yrome toto omipona zae exiry waro oexirykõke toto omipona ehtoko.

Jakamã kwa mẽ kapẽr ma nẽ hkôt ri amnhĩ nhĩpêx mex rãhã ho ri apa. Nom amã kot tanhmã ato pix pymaj hkôt ri amnhĩ nhĩpêx kêt nẽ. Mããnẽn ã amnhĩ kukamã ajamaxpẽr anẽ nẽ ajamaxpẽr o:—Nà Tĩrtũm kot mẽ ixkaxyw unhwỳr jakamã na pa hte kapẽr ma nẽ hkôt amnhĩ nhĩpêx mex o ri ixpa.Anhỹr o ajamaxpẽr.

Ininiãkara pikamariko piauĩteakori nirekakiti, kotxi pimakamakanisaakiri, pimisiritiko auapitika. Apaka pikamariko ninoa nirekakiti, kotxi pimarotari pãkixinireẽ ikara atoko atão pikamini.

Awylygue arâ âurudylymo. Pymâdo aguely kadakadaundâ. Deus inagazebyramo itoem kulâ inkâba akaemo aguely einwântaungâ; iozelâ arâ adâjidyly mâuntulymoguelâ.

Aꞌe rupi peruzar tuwihaw pe wà nehe. — Aruzar putar tuwihaw zeꞌeg ihe nehe, taꞌe aze naruzar kwaw nehe, uzepyk putar herehe wà nehe, peze zo nehe. Peruzar wazeꞌeg nehe, taꞌe uzapo kar ikatu maꞌe peme aꞌe wà xe.

Haꞌe rami vy penheꞌẽ rendu ꞌrãe, penembopaga aguã gui pekyje vy anho eꞌỹ, haꞌevea rami pendekuai aguã guive.

Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi me leeditibige me iwaɡ̶ati niɡ̶inoa anida naɡ̶atetigi, aleeɡ̶odi madoiita mawikodee, pida leeɡ̶odi me eemiteetece catiwedi ɡ̶adaaleɡ̶ena niɡ̶ina mawii ane beyagi, oɡ̶oa, domige ina anele.

Nurã ti pehendu katu penduvihava'g̃a a'ero tombohahyukaryme ti Tupana'ga nhande ve javo. Pe pekwaha pejiyvyteri pe no. “Po ahe g̃wendu katu g̃a hamo,” pe'e tuhẽ pe pejiyvyteri pe. Nurã ti pehendu katu penduvihava'g̃a.

Hã kỹ ag vĩ ki króm nĩ, ag tỹ ãjag to jũ tũ nỹtĩ jé. Ãjag kakã kavénh ti tĩ gé, ãjag tỹ pãꞌi ag vĩ ki króm tũ ẽn ti. Hã kỹ ki króm sórmnĩ.

Upéa-gwi aníke erehasa tekoha nhande ruvixa nheꞌẽ rendu eꞌỹ-vy. Pehasa ramo tekoha pende rereko poxy arã. “Pehendu katu” heꞌi ave nde pyꞌa-py onheꞌẽ vaꞌe. Upéa-gwi pejapo katu nhande ruvixa nheꞌẽ.

Ibutumy bede dinodu bityhynyke. Tii heka biwinybenyke Deuxu dee kia awire. Tai heka aõhõkỹmy botỹỹnybenyõtyhy.

Aꞌeramũ ki pẽẽ pejeꞌwyriara ꞌgã jeꞌega renupa etee. Najarejereko tywer are etee rũi jane ꞌgã jeꞌega renuwi. “Jareꞌwyriara ꞌgã jeꞌega renuwa te esage” ꞌea jane sikwaap. Aꞌeramũ jane ꞌgã jeꞌega renupa.

Kam dja gar tu me kabẽn ma. Djãm ar amã umakambit? Djãm kambit dja gar kabẽn ma? Kati. Ar ga ne gar aje anhõkre kadjwỳnhbê 'ã amim,—Pykakam anhõ bẽnjadjwỳr kabẽn ma, anhỹro aba. Ar akabẽnja kôt dja gar me bẽnjadjwỳr kabẽn ma.

Mîrîrî warantî ipîkkukon pe tîweꞌsanon maimu yawîrî awanîkon eꞌpai awanî inkamoroya atarumaꞌtîkon namai. Moropai mîrîrî wenai neken pra tîîse eesenumenkatoꞌkon wenai.

Yĩy 'ãxat'ax xop pu 'ãyĩpkox pi', Topa te 'ãxat hah, 'ãkuxa te 'ãxat hãmãxap, ha 'ãxũygã hok kamah.

Imẽneju kũyjobin cuy epesop iecug̃ap ebekitkit a'õ kay. “Deus aco'i ipiat supi'ajoat ocewebe kũyjobit'ũm pima,” i wuyju e'em puye g̃u kũyjobin cuy ajop ixeyũ a'õ kay. Cedag̃ ma wuywebe kũyjobit am ixeyũ a'õ kay buye juy kũyjobin ajop ya'õ kay ip.

Ti hyb nꞌaa, tawꞌããts hẽ ji ky daheeh né hẽ ji wahë nꞌaa. Ji ranarejãã hyb nꞌaa hadꞌyyt hẽ nado ji ky daheeh. Ji wén ky daheeh na-ããj hẽ, ji hꞌyyb ji hã taky nꞌaa tapa mahä̃nh.

Nxe³ha²kxai³, Koverno nũ̱³ka̱³txa² sa²yxo²we¹jah¹lxi³hẽ¹la². Yah³lxin¹ta¹, hai³txi³:— Txa²wã¹sũ̱³na² ĩ³xa̱n³ta³kxi²sa²sxã³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³yĩ¹li²sa²kxa²ya̱n³ti³sã¹. Yah³lxin¹jau³xa² so¹lxi³, Koverno nũ̱³ka̱³txai²na² sa²yxo²we¹jah³lxi³txa³hẽ¹la². Nxe³ju³ta², txa²wã¹ẽ¹nãu³a¹ txa²wã¹yxo²ka³nãu³ai²na² whãi²na¹ a̱u³txi³ a̱in³nha²sxã³:— Ju¹ta² wain³na³na¹. Nxe² e³ki²nha²ki̱³te²jai¹ti²tu³wa². Nxe³nha²ki̱³jau³xai²yã¹nxe³sxã³ ĩ³wet1sa²so¹sxã³ Koverno nũ̱³ka̱³txa² sa²yxo²we¹jah¹lxi³hẽ¹la².

Hiyeta hoka maika xekohasetinae niraene hityakekohena. Maisa iniyalahare mokahitere Enore aokitere akereta hiyeta taita xini. Xakore hoka xahekore hiyeta tehitiya.

oniani ida arabo vaka'da'diva vaathi-ra avanaabavini-ra ohonariavini hija. Ohonariaki ida vaathi avanaabavini, Deus a'onira kaihamahiria kaimoni, avakamithaja kaimoni jaboni ida avava'ini kaabanahahani.

Iwatsahi apehatsa tsumuẽhĩtsa siharere bo hyỹ tahaktsa! Siharere bo yhỹ ahabyizeka sipokso tsahapybyrẽtsa, sinini tsimaha humo tsahapybyrẽtsa. Siharere bo hyỹ ahabyizeka iwaze sinini tsimykaranaha Deus okzeka wasani my, iwatsahi ikiahatsa siharere bo hyỹ tsimaha.

Pyno yt nakuap i ahete yt watunug i morekuaria tuꞌisaria ehay pote. Watunug waku pote waku pe watoĩneꞌen suraraꞌin nywo. Miꞌi pote poꞌog waku iꞌatuwese kahato hap toĩneꞌen are katupono waku watunug hawyi yt kat i aiwemõti hap topyhuꞌat aipyꞌa pe aiwanẽtup hawe.

Konókotikopo tíyinoe ne pahúkotihiko, koane itíki ne páhoenopi. Hainámaka póhutine vo'oku ápeyea xunáko ipíhoponeopi, kónokinoke tíyinoe, itea koánemaka vo'oku yéxi iséneuke itúkeovo nékone itíki koane vo'oku motókeyeamaka kutípeokonohiko.

Tohô weérã marî wiôrã dutisére yɨ'tiró ɨá'. Bu'îri da'rêri niîrã di'akɨ̃, yɨ'titíkã'ro ɨá'. Õ'âkɨ̃hɨ marîre wiôrã dutikã́ ɨamí niîrã pe'e, naâ dutisére keoró yɨ'tí me'rikã'ro ɨá'.

Chayurá mandacücunäta cäsucunayquim. Manam mućhuycäta manchacuyllapïchu, sinu'a allinca caśhanta tantiayniquiwanmi.

Ãne wa, te za uburé ti'ai ãma dama roti'wa norĩ nhimiroti hã 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mo, asimipari õ wa, 'Re ĩhâimana u'âsi mono te te 're aiwẽ'õ pese za'ra wa'aba mono zéb zarina, te te 're aihâ za'ra wa'aba mono tõ da. Duré 're aihâimana wẽ za'ra wa'aba mono zém na, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma, tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mono na, aipẽ'ẽ 're asimirosa'rata na asina 're waihu'u pese za'ra wa'aba mono da, te za ĩsarina dama ĩpire norĩ nhimiroti hã 're ĩwapari pese za'ra wa'aba mo.


Morara exiryke roropa kowenu omi poe, kytinerũkõ apiakãko sytatose kowenu tinerũme. Zae aerokurukohtao Ritonõpo nyrohmanohpotoh poko erohnõko kowenu poetory tõ mana.

Nẽ mẽ pahto amnhĩptàr xwỳnhjaja kot Tĩrtũm nhỹ hã tanhmã mẽ panhĩpêx to ho pa jakamã na pu htem mẽ àpênh pãnhã mẽ kãm amnhĩre. Mẽ pahpiitã axpẽn kaxyw kãm kàxpore ho hkryre nẽ kugõ. Tanhmã kot ho mẽ pamã mẽmoj to mex to kaxyw.

Piauĩteakori Teoso nitiriakori itxauana, ininiã erekari apaka pisikiniri txineiro ninoamoni iparĩkana ikaminina ĩkapani.

Deuslâ pymâdo xuruni, kurâdo edylyem âsewanihomoem. Awylygue impostu mâempywadomoem nhekadylymo-ro watay, epywadaungâ lelâ, tâwanu anhetomoem lâpylâ.

Aꞌe rupi aze tuwihaw wenoz temetarer peme wà nehe, pemono wanupe nehe. Taꞌe umaꞌereko waiko Tupàn pe aꞌe wà xe, upureruzeꞌeg mehe aꞌe wà xe.

Haꞌe nunga rupi ae imposto re pepaga, mbaꞌeta huvixa kuery Nhanderuete rembiguai ikuai haꞌe nunga re opena vaꞌety.

Codaa joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi leeditibige medianitiwaji inionigi-eliodi mepaaɡ̶odibatege ɡ̶aninyeelo niɡ̶inoa anida naɡ̶atetigi, igaataɡ̶a owo libakedi Aneotedoɡ̶oji ane yajigotediogi.

Na jitehe po pe imondoi itambere'ia g̃a pe hamo g̃a imono'og̃ukarame. A'ereki Tupana'ga g̃a mondouka pe pyri g̃a mboporavykyavo tohepia katu ti g̃a g̃a javo.

Kỹ governo mỹ imposto kajãm nĩ gé. Topẽ tỹ ag mỹ vẽnh rãnhrãj nĩm ja ẽn han ag tĩ, kurã kar ki, pãꞌi ag, governo mỹ rãnhrãj tĩ ag. Kỹ ag mỹ kajãm nĩ.

Nhande ruvixa kwéry Nhandejáry remimombaꞌapo voi. Nainhateꞌỹi ombaꞌapo-vy. Upéa-gwi imposto okovra ramo, emeꞌẽ íxupe ojerure vaꞌe.

Tule iòwy biòwynymahãbenyke. Ibutumy heka biòwynymahãbenyke aõma tuu dinodu rarybemahãre wesemy. Tai dori riòwynymyhỹre iaõmysỹdỹỹdu. Tii heka anawiòhenanymyhỹde.

(6,7) Janeruwarete ꞌga ꞌgã mỹina ꞌwyriaramũ janee. Aꞌeramũ ꞌgã oporowykyau Jarejuwarete ꞌga upe. Aꞌeramũ jane kaꞌaranũũ monou ꞌgã nupe jarejeupe ꞌgã enũjamũ ꞌgã mepyau. Pepojeup pejeꞌwyriara ꞌgã.

Kam dja gar ajte amikutã me bẽnjadjwỳrmã ar anhõ pi'ôk kaprĩ kwỳ ngã. Me kute ar amã ĩpôxu'ã karõ kôt memã kwỳ ngã. Mỳkam? Bir, me mã ar akadjy bẽnjadjwỳrkam àpênhkam. Metĩndjwỳnh ne me'ã õ àpênh djwỳnh rẽ. Gora ar memã angã.

Mîrîrî yeꞌnen aneꞌmakon yeꞌmatî ipîkkukon esenyakaꞌmatoꞌpe maasa pra Paapa ton pe toꞌ esenyakaꞌma ipoitîrî pe.

'Õg tayũmak hã pago kama gohet pu', gohet te nõm tayũmak xak hah. Yã' xat'ax xop te Topa pu hãpxopmãhã', 'ĩhã 'ãxat.

Xipan kapikpig̃ pima, Deus a'õbi ip kapikpig̃ eykukayũ. Deus ma dinheiro bubu'ukayũ dak o'jomuyat wuykukan. Imẽneju wuyedinheirom wuyju dak imposto deidadam cebe ip.

Ti hyb nꞌaa, ji gadoo do uuh ji anꞌoo hadꞌyyt hẽ ji häj nꞌaa bagꞌããs do sa hã. Sa hã ji wén noo ta tii, Pꞌop Hagä Do karom hadoo rabahadoo do hyb nꞌaa, raty kanewad hadꞌyyt hẽ do hyb nꞌaa rabagꞌããs do hã.

Jã¹nxe³jau³hũ̱³nxe², Koverno nũ̱³ka̱³txa² ĩ³kwa³na³nx2ti³sxã³:— A²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ ha³te̱h³nxã³nxa² ũ³yho³hi²txã³nxa² ũ³hũ¹sah¹lxi³hẽ¹li¹. Ha³lo²a² Koverno nũ̱³ka̱³txi³na¹xai²na² a²wa³ka³li³yu³ta² ũ³yho³hi²txai²li¹. Nxe³nx2ti³kxai²nãn²tu̱³, ũ³hũ¹txain¹yah³lxi³hẽ¹la². A²nxe³tũ̱³ka̱³txai²na² wi¹ wa³ko³nain¹kxai²nãn²tu̱³, Txa²wã¹sũ̱³na² wa³ka³li³yu³ta² kãi³ai¹nhĩ̱³nx2na³la². Nxe³ha²kxai³, ya³nx2ta¹wa².

Hiyeta hoka kalorexenai aokitereharenai xabakatya. Hiyaiya, hahateneha atyo tyomehenaha hoka Enore hatene atyo tyomahitaha.

Arabo vaka'da'diva ija'ari-ra vanava'isohivini vani bada vani'aja ida badani Deua binofiki, oniani ida imposto kajinironi-ra avararakhavini-ra najahaja arabo vaka'da'diva vakadiania.

Ana humo hi ahaokyrysaro ty tsapukte bo apehatsa bykytsa bo nyny taha. Tarabaja mykaranaha zeka Deus harere humo sihyriziktsokzawy mykaranaha.

Iꞌewyte karãpe morekuaria tiꞌatukyꞌesat saꞌup taꞌatupotpap hap upi miꞌi pote waku watum iꞌatuepe iꞌatumiẽtup katupono iꞌatupotpap kahato aiꞌapykok hawe. Miꞌiria iꞌatupotpap kahato Tupana mikyꞌesat nug hamuat ahetama aheꞌyi wanĩkaptia pyhyp hamo. Miꞌiria tikyꞌesat kahato aheĩneꞌen hap ikahu kahato hap. Yne minug hap ete aipowyro kahato aiꞌakag koꞌi mesuwarotiaria.

Énomonemaka kónokino peréxinoe ímpostu, kóperau pahúkotihiko. Vo'oku koeku yuíxeovohiko itúkea ítuke, koati itúkotihiko ítukexeake Itukó'oviti.

Wiôrã naâ da'rasére keoró weérã, Õ'âkɨ̃hɨre da'rá ko'terã weeró noho niîma. Tohô weérã naâ wapa yeé dutise nohore wapa yeéya.

Chaynütacmi mandacücunaca Tayta Diospa munayninta lulayalcal, chayllaćhüña lulaycälin. Chaymi paycunaman alcabälacunacta pägaycälinayqui.

Taha wa, dama ĩpire norĩ nhimipisutuzéb zarina te za duré rob'uiprazé hã syry na tãma 're ĩpo'o za'ra wa'aba mo, ti'ai ãma dama ĩpire norĩ ma. E marĩ wa. Dama ĩpire norĩ hã 'Re ĩhâimana u'âsi mono zadawa para, te te 're romhuri za'ra mono wa.


Imehnõ maro zae rokẽ kuexirykõ pokoToeparo rokẽ osepekahpyra ehtoko imehnomo a. Epehmatoko toto. Mame imehnõ pyno exikehpyra ehtoko. Imehnõ pyno awahtao xine Ritonõpo nymeropohpyry omipona matose.

Mẽ pahte tanhmã axpẽn nhĩpêx to hã mẽ pamã karõMatêwre 22.39-40 Karatas 5.13-15 Wam Juãw 3.11-24Nẽ kêr ka mẽhõ ho tewẽn japêr nẽ tokyx kãm amnhĩre. Nẽ mẽ amã axpẽn kĩnh o aa ho ajamakêtkati hkêt nẽ. Jao mẽmoj to axpẽn kutã anojarêt rãhã ho ri apa. Kot kaj mẽ ã axpẽn nhĩpêx anẽ nẽ Tĩrtũm kapẽr piitã hkôt amnhĩ nhĩpêx mex o ri apa.

Hĩtiretakakiniua ĨkapaniPiĩkitxitariko ikinika piamotakiti. !Erekari pimaĩkitxitakaniri ãti. Ãtinoka tépito erekari. Ia tépito na txineironi. Ia tépito atiraõki. Ia atoko inakari tépito xipokini kona erekari. Ãtipirika hĩtiretakakauako. !Erekari pixipokiniri pitiretiniri ãti. Ãti tiretakari kĩpitapekari Teoso paniãtakiti iõkatsopatakori.

Kagonro agâ kydâpyneneMâempywaguylymobe watay, epywadaungâ. Aunlolâ âpynezezedaungâ, âdylâ epywadyly âwanikedânry ara. Arâ mâpynedylymo-ro watay, idânârâ tâzezewenry Deus Moisésram inwenien-hoymbylâ amânhekylymo.

Xiapo ikatu maꞌe zanezeupeupe nehePenewer zo maꞌe rehe amo pe nehe. Pepuruamutar katu nehe. Aze teko upuruamutar katu tuwe aꞌe wà nehe, Tupàn zeꞌeg imur pyrer heruzar har romo wanekon putar aꞌe wà nehe.

Porayvu vaꞌe lei ojapopaa re ijayvuaAvave rei pe pereve riae eme mbaꞌemo re, pejoayvu aguã re anho. Mbaꞌeta joayvu vaꞌe ma lei re oĩa haꞌe javi ojapopa.Mateus 22.39, 40 Gálatas 5.13-15 1 João 3.11-18

Ica ane leeditibige miniɡ̶ata eledi okoJiniɡ̶ikani diɡ̶idioka limedi midiwa ɡ̶anaalewe. Pida leeditibige midioka limedi memaani eledi oko. Igaataɡ̶a niɡ̶ina ane yemaa eledi oko, jeɡ̶eote icoatawece niɡ̶icoa liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji anetiɡ̶odiiɡ̶eta me jaoɡ̶a.

Pejogwereko katu tiNahã po pe peko hamo: Pemondo pa ti ikwepykava ojipe'g̃a pe te'iyme ti g̃a pe me a'ero: “Napembuhurihu pe ore ve.” Nahã po pe peko hamo no: Peko katu hete ti pejogwehe pejogwerekokatuavo avuirama. Kiroki g̃a oko ojipe'g̃a ndehe – g̃a ko g̃wendu katu Moisésva'ea remimbo'eagwera.

Topẽ jykre hã mĩ mũmnĩÃjag név(e) kajãm kãn nĩ. Mré hã jagnẽ to há tãvĩ nỹtĩmnĩ gé. Jagnẽ to há nỹtĩ to krónh ke tũg nĩ. Ẽg tỹ jagnẽ to há nỹtĩn kỹ ẽg tóg Topẽ tỹ ẽg jyvẽn ja ẽn ki króm kãn mũ sir.

Jajogwereko porã jaiko-vy(Mt 22.39-40 Gl 5.14 1 Jo 3.11)Pereve vaꞌe gwive pepaga mani katu íxupe. Iporã “Jajohayhu voi” peje katu pendéjehe. Ha haꞌe-ta ave peẽ-my, Pejohayhu porãve rãve katu peiko-vy. Neꞌírã pejohayhu porã tee rei. Gwapixa rayhuha oiko Moisés amyrĩ remimombeꞌukwe tekoha-rupi.

Inydee tanadevenymahãte‑wana, biòwynyke òbitihyylemy. Inywitxira luumy atximahãke ibutumy iny wahe. Tii dori Deuxu bedeywina‑ki bede òtiidỹỹna xiery ratximyhỹre.

Pẽporomutar iki pejejueePejejaui mamaꞌe mũ mua pẽẽ kamẽsĩete imepyau pejejaupe. Aꞌeramũ ꞌga ꞌjaweꞌem: “naje mepyi ꞌga”, ꞌjaweꞌem. Pejomamaꞌe mepyeꞌema rerekoukareꞌema pejejaupe. Pejeporomutaramũ pejejemogyau pejejuee. Ajuee iporomutat maꞌe ꞌgã Jarejuwarete ꞌga jeꞌega wenup katu katu ajemogyau.

Akubyn bôxkam amakbê me kum aben jabê'ã memã karõ.(Mat 22.39; Dju r 15.12; Ped k 1.22)Ar aje amikutã memã anhõ mỳjja'õ nhõrmã kwãrĩk wãnh mebê nê kêt. Ar amã me abêmãdjwỳ kwãrĩk wãnh mebê aminê kêt. Dja gar mrãmri amã me abêkumrẽx ne arỳm aje Metĩndjwỳnh kukràdjà marn kôt amijo aba mexkumrẽx. Me kute katàt amijo ba'ã kute memã karõkôt kukràdjà kôt gar arỳm amijo aba mexkumrẽx.

Îꞌ Kaiꞌma Tiaronkon Koneka YeseruTiaronkon pia epeꞌmîra tîweꞌse pra eꞌtî. Tîîse kureꞌne epeꞌmîra aweꞌtoꞌkon eꞌpai awanî, îꞌ kaiꞌma, tiaronkon saꞌnamatoꞌyaꞌnîkon ke. Maasa pra anîꞌya tiaronkon saꞌnama ya, mîîkîrî wanî mîrîrî Paapa maimuya taasaꞌ yawîrî.

'Ãnõy ha hãmmaxnã'Tikmũ'ũn pu ta nemẽn hok, pap-tup pax xexka'. Tikmũ'ũn te Topa yõg xat'ax mãynãg mĩy, 'ĩhã' nõy putup pax.

Eyeweroap kug̃ g̃u juy epesop. Eyeweroap cuy epeg̃u'ũm. Ikukpin warara'acat kug̃ pima, wuyeweroap ateida iap puxim. Xipan warara'acat kug̃ pima, Deus pe wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ wuyju jekukum.

Bë kũũt enä manäh. Tabadꞌop hẽ bë kũũt enäh. Jããm hẽ ji da hadoo do ji kamahä̃n do ti bë kũũt hado hadꞌyyt hẽ sa wë. Ta ti ỹ wén herꞌoot, ta da hadoo do kamahä̃n doo, taky dahé däk do hyb nꞌaa sahõnh hẽ Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo.

A²nũ²a² ã̱³xa² wi¹kãi³kxi²ki̱³jau³su²Yxãn¹ta¹, a²nũ²a² ĩ²li³te²la³ ũ³yho³hi²txã³nxa² ũ³yho³hi²tau³to³tain¹yah³lxin¹jau³su² yxau²xai³yah³lxi³txa³hẽ¹la². Yxãn¹ta¹, ha³lo²a² yu³ka³na³ka³na³ju³ta² so¹lxi³ tau³ton³ki²nẽ³na³la². Nxe³nẽ³ju³ta²sa¹:— A²nũ²a² yxo²ha³kxa¹ a³lxi²waun¹nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Nxe³ju³ta², a²nũ²a² ã̱³xa² a³lxi²ki̱³kxai²nãn²tu̱³, Moi³se²ah³lu¹tai²na² ĩ³kwa³na³nẽ³jau³xu¹tai²na² ha³kxa¹ sa²yxo²we¹ta³lu²ni²hĩ̱³ki̱³tã³la².

Xawaiyetyakakoati TahiAwa atyo haiyanai ximabakalahare xisaona. Awa atyo haiyanae ximaxawaiyerahare xisaona. Hiyaiya, xala xamaniya atyo haiyanae awaiyetita hoka Xaotyakiyaho xema atyo tyaonita.

Ija'ari hoariha-ra naibavijahavini varani hini hidaHari'a bana inaabosiravini hojava oni hoariha. Nahina abosi'iariki fori hiki ida hoariha-ra avanakaidivavini. Hoariha-ra vanakaidivaha'oadaha mahija avanaabosiki fori hivini. Ija'ari ija'ari vahoariha-ra va'ora nakaidivahi; binaabahahavihi ida Deus kava'isohihi jiriki.

Tyharape pokzitsikinahaktsa.Batu aty tohi bo ihuak ty ibo nynyzo zikaha. Ahahuak humo tsipykbanaha! Tyhapepokzitsikinaha zubaktsa! Ana kino tsimaha zeka myhuak watsa kytsa bo botu nyny tsikaha. Ustsa kytsa bo tsipisapywyikiknaha zeka iwaze Moises sopykwy bo tsizubarẽna tsimykaranaha.

Eiweteweru hap meremo ewehaꞌupnug e. Yt naku i ti rat aito Iesui mohey haria watuweteweru neꞌi. Waku wẽtup yn aiweteweru hap mesuwarote are miꞌi ti miitꞌin kyꞌe hap kawiat. Waku wahãꞌãg kahato miꞌi nug hamo yne miitꞌin ete. Miꞌi hawyi waku yt kat i aiweteweru hap. Waku wuatꞌi miitꞌin kyꞌe haria watopyhuꞌat. Miꞌi yn waku aiweteweru hap sese. Miitꞌin kyꞌe kahato haria wo watoĩneꞌen pote wakuap yn naꞌyn watunug iꞌatuepe. Miꞌi hawyi Tupana mikyꞌesat nug haria wo watopyhuꞌat miitꞌin kyꞌe haria aito pote. Yt karãpe i watiꞌaparap miwan miat wãiꞌe hap koꞌi ete Musei mienoi koꞌi ete kat pote watiꞌatukyꞌe kahato iraniaꞌin miitꞌin mote yt karãpe i watimaꞌat miꞌiria.

Koêkuti kó'iyeovoku yoréveu, nékone peréxopinoe, yuké'exa peréxopi. Poéhane ne ákoyea omótova yokóvo ne po'ínuhiko xâne itukóvo koekúti nékonenoe peréxopi ákotinemo hunókoku kónokea peréxopi. Vo'oku enepone xâne ákoti omotóvo okovo po'ínuhiko xâne, koati uhá kixoâti itúkea ne páhoenovi Itukó'oviti ya Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse.

Ãpêrãre wapa moótikã'ya. Maatá wapa yeé pe'okã'ya. A'mêri ma'isé pe'e pe'ti masítisa'. Tohô weérã a'mêri ma'í nu'kukã'ya. No'ó ãpêrãre ma'igɨ́ noho Õ'âkɨ̃hɨ dutisé kũû'kere keoró weégɨ weemí.

Nuna-masinchiccunaćhu allinpa cawsaycuyMayanwanpis ama-ari mänutacüśha cayalcaychu. Aśhwanpa mänuyqui caycunman lluywanpis cuyanacunallayquim. Chaynu nuna-masinta cuyal'a camachicuy lluy nishanta lulälunñam.

'Re ĩdasisawi pese za'ra mono zé wasu'uWa'âbâ ãna, dawi 're ĩrowaibui wa'aba mono zém na hã, taré dama 're ropisutu za'ra wa'aba mono õ di za. Te za dama ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mo, dama 're ĩropisutu za'ra wa'aba mono zéb zarina. Asimizawizém na si te za 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo. 'Re dazawi pese za'ra wa'aba mono wamhã, uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'rata na Mozési te te ĩrob'ui'érézém na te za asina tãma ãma 're ĩ'uwaimrami za'ra wa'aba mo.


Ynara tymeropose Ritonõpo a, “Opyty kara nohpo ahtao ipoko pyra ehtoko. Imehnõ onetapara ehtoko. Imehnõ mõkomory onematonanohpyra ehtoko, ĩkyryrykõ onematonanohpyra ehtoko roropa. Imehnõ kyryry poko penetara ehtoko roropa.” Mame etyhpyryme ynara tykase Ritonõpo kyya xine, “Imehnõ pyno ehtoko, osepyno oehtohkõ saaro,” tykase. Moro etyhpyry omipona awahtao xine Ritonõpo nymeropohpyry omipona matose ipunaka.

Amnepê mã na pre finat Mojesja Tĩrtũm nhỹ hã Ijaew mã mẽmoj tã karõ nẽ mẽ kãm: • Kêr ka mẽ aprõ pix tãnopxa nẽ nhãm mẽnijê hõ kamã ri akurẽ ho apijaàm kêt o apa hkêt nẽ. • Nẽ mẽ anijaja mẽ amjên pix tãnopxa nẽ nhãm ri mẽmyjê hõ kamã akurẽ ho apijaàm kêt o ri apa hkêt nẽ. • Nẽ mẽ ri axpẽn par kêt nẽ. • Nẽ mẽ ri axpẽn pê axàhkĩnh o ri apa hkêt nẽ. • Nẽ mẽ amã ri axpẽn kukrêx kĩnh o ri amã ho anhõ hprãm o ri apa hkêt nẽ. Anẽ.Nẽ mããnẽn ja: Kêr ka mẽ nhãm mẽ axpẽn nhĩpêx o te ka amã amnhĩ tã ma pyràk. Jao tãm axpẽn nhĩpêx o ri apa. Anẽ.Ã kot mẽ kãm hã karõ kot anhỹr. Kot puj mẽ ã pamã pahkwỳjê kĩnh anẽ nẽ mããnẽn wam finat Mojes kot mẽmoj tã mẽ panhĩgêtjê mã karõ hkôt amnhĩ nhĩpêx o ri papa rãhã nẽ. Jao axpẽn par kêt nẽ. Nẽ axpẽn pê paxàhkĩnh kêt nẽ. Nẽ axpẽn kutã panojarêt rãhã nẽ.

Teoso paniãtakiti iõkatsopatakori txari: “!Pisirĩkape pĩtanoro minakotokatika. Na pokaniuatape. Na piĩtiriuatape. Na pinirekapiri apanakini tii.” Akĩpitari ikara Teoso paniãtakiti iõkatsopatakori, apanakini ipaniãtakiti apaka, ia Teoso paniãtakiti ãtika akĩpitiniã. Ia Teoso paniãtakiti paniãtaua: “Piteka pitiretiniua atokotxikana, pitiretariko ãti.”

Warâ mawânrâ Moisésram Deus inwenien-hoymby: “Eagâ mohogüin-hobyry lelâ xynanâgâ, eagonro lâpylâ waypa. Ânguy kâdyâ. Tâmagazeba ikâ. Âkelomo isejiguy wâgâ tâsewânizeba ikâ” kewândymy Deus. Tâlâ lâpylâ olâ eagonro tâzezewenry modo. Tâzezewenry enday tutuzeim kuru olâ xirâ: “Agonromo agâ âpynedaungâ; koendâ mâzetomo ara, arâ lâpylâ agonrodo agâ koendâ âzetaungâ” warâ iwenibyem awyly.

Nezewe iꞌi aꞌe zeꞌeg kwehe arer aꞌe. — Peho zo pemen ꞌym wapuhe nehe, peho zo penemireko ꞌym wapuhe nehe. Pepuruzuka zo nehe. Pemunar zo amogwer wamaꞌe rehe nehe. Penewyrowyroahy zo amogwer wamaꞌe rehe nehe, iꞌi zeꞌeg kwehe arer. Ikatuahy aꞌe zeꞌeg paw rupi. Pezeamutar katu. Aze pezamutar katu penapi har pezeamutar katu haw zàwegatete nehe, aꞌe mehe inugwer zeꞌeg kwehe arer heruzar har ài peiko putar nehe.

Mbaꞌeta po rami oĩ: “Ndetavy rei eme, ejojuka eme, nemonda eme, emoaruã eme.” Haꞌe nunga haꞌe javi, ojapo uka pyre mboae ikuai vaꞌe avi ma povaꞌe ayvu re oĩ: “Reayvu ꞌrã neirũ ndee ae rejeayvua rami.”Êxodo 20.13-17, Levítico 19.18, Deuteronômio 5.17-21

Mee Aneotedoɡ̶oji, “Emaani eledi oko digo aneni madinemaani.” Niɡ̶ina oko nigeo niɡ̶ida niiɡ̶enatakaneɡ̶egi, odaa jeɡ̶eote niɡ̶ijoa eletidi liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji ane iditedini Moisés, “Jinaɡ̶a ɡ̶adoomatewa ane daɡ̶a ɡ̶adodawa. Jinaɡ̶a domaɡ̶a aijee. Jinoɡ̶olice. Jinaɡ̶a aniliitibige eledi oko. Jineɡ̶emaani niɡ̶ina ane daɡ̶a ɡ̶anebi.” Odaa niɡ̶idiwa niiɡ̶enatakaneɡ̶eco codaa okanicodaaɡ̶ica eledi liiɡ̶enatakaneɡ̶egi Aneotedoɡ̶oji liciagi niɡ̶ijo niiɡ̶enatakaneɡ̶egi anee, “Lajo memaani eledi oko digo aneni madinemaani.”

A'ereki aheremimbo'eagwera e'i: “Taperekoi ti ojipe'g̃a nembireko'g̃a. Tapejukai ti ojipe'g̃a,” e'i. “Tapemimuhũi ti ojipe'g̃a mbatera. Tapepotarahivuhui ti ojipe'g̃a mbatera,” e'i aheremimbo'eagwera. Aheremimbo'eagwera nhaporemo reki e'i: “Erenhiarõ hete nde. Na jitehe ti earõ hete ejikotyve'g̃a,” e'i aheremimbo'eagwera ikwatijara.

Ha vé, Topẽ tóg ẽg mỹ: “ã prũ tũ fi mré nỹ tũg nĩ, kỹ ã mén tũ mré nỹ tũg nĩ gé,” he ja nĩ. Kỹ tóg: “ũ tén tũg nĩ, nén ũ péju(g) tũg nĩ, ũ to ón tũg nĩ, nén ũ to én tũg nĩ gé,” he ja nĩ gé. Ti tỹ ẽg jyvẽn vỹ e nỹtĩ. Hã ra ẽg tỹ ti tỹ ẽg jyvẽn kar tỹ tó pir han sór kỹ ẽg tóg tag tónh ke mũ, ha mẽ: “ã régre ki rĩr nĩmnĩ. Ã tỹ vẽnh ki rĩr há ri ke han nĩ, ã régre ki,” he jé ẽg tóg ke mũ.

Upe tekoha a-rami heꞌi: “Ani peiko onhoembireko ndive onhome ndive ave. Ani peporojuka. Ani pemonda. Ani pene mbaꞌe pota pota rei teĩ peiko-vy”.Upéixa voi upe tekoha.Oĩ ave tuvixave vaꞌe. Ha upe tekoha heꞌi vaꞌe gwive peteĩ nheꞌẽ-py ogwenohẽmba: “Ehayhu katu nde rapixa-pe nde rekove erehayhuha-rami”heꞌi. Upe vaꞌe nheꞌẽ-py omombeꞌupa Moisés amyrĩ heꞌise vaꞌekwe.

Ibutumy Deuxudeewire heka kaa rare. Aeryna luumy iwese ixiluure wese, tahe tamy ibinaõre. Kai rubudỹỹõmy aõbo, ada wasimy iribi texiwonyte ada ihãwyy‑wana maòtakemy aõbo, texinohõtidỹỹnyte. Uritere aõbina‑di ixinohõtidỹỹõmy aeryna‑ò. Uritere aõbina widỹỹõmy. Aerynaluumy mabeke iwese kai ixiluure wese wahe.

Ymã Moisesi ꞌga Jarejuwarete ꞌga jeꞌega kwasiari inuga janee rakue: “Peko awi pejejemirekoeꞌem are. Kũjãnamũ nanẽ pejekoweꞌem pejemeneꞌem are. Peporojuka awi. Pemunarũ awi mamaꞌe are. Pejejokaraemã futareꞌema pejejemogyau”,ꞌjau Janeruwarete ꞌga ikwasiarukaa Moisesi ꞌga upe rakue.Aipoa ꞌga jeꞌega aꞌjea futat. Enuw ire pẽẽ pejeporomutaramũ tãmẽjẽ pejejuee pejejemogyau. Aꞌere naaipo etee rũi ꞌga jeꞌega. “Pẽporomutat pejepyriwara ꞌgã nee pejejee pejeporomutara ꞌjawe etee futat. Pejejereko esage ꞌjawe etee futat pẽẽ pejejuerekou esage”,ꞌjau Janeruwarete ꞌga ojeꞌega kwasiarukaa Moisesi ꞌga upe rakue.

Me bakukãmãre ne Metĩndjwỳnh kukwakam memã kabẽn kukràdjà jarẽn memã kum, “Kwãrĩk wãnh mebê prõ nàr mjêno adjàkĩnh kêt. Kwãrĩk wãnh me'õnh bĩn kêt. Kwãrĩk wãnh adjàkĩnhĩ kêt. Kwãrĩk wãnh me'ã ajêx kêt. Kwãrĩk wãnh me amã me'õ nhõ mỳjja puro kĩnh ne 'ã amim karõ kêt.” Nãm ã memã anen kam ajte memã kum, “Me amã amibu'ã me ja jabê. Kute mrãmri ne ga me amã amijabêja pyràk dja ga me ã amã amibu'ã me ja jabêo ane.” Nãm ã memã ane. Ja dja gar aman ar amã me abê. Ar amã me abêkam ne gar tu Metĩndjwỳnh kukràdjà kôt amijo aba mex. Me kute katàt amijo ba'ã kute memã karõkôt kukràdjà kunĩkôt gar tu amijo aba mex. Kukràdjà 'õ ne 'ã kàtàm kêt. Ar amã me abêkam gar aje kukràdjà kunĩ marn kôt amijo aba mexkumrẽx.

Paapa maimuya taasaꞌ see warantî: —Tiaron noꞌpî yarakkîrî tîweꞌse pra moropai pemonkon kîꞌwîi. Amaꞌyeꞌ pe tîweꞌse pra tiaron yemanne yuꞌse pra—taasaiꞌya man. Tamîꞌnawîrî mîrîrîkon wanî Paapa maimuya taatoꞌpe. Moropai taꞌpîiya: —Tiaronkon saꞌnamatî, aawarîrî aweꞌsaꞌnama manniꞌ warantî—taꞌpîiya.

'Ũxat'ax te: “'Ãnõy hã xupxet hok,” kaxĩy, xix: “'Ũp-tex hok,” kaxĩy, xix: “Hãpxop hã xupxet hok,” kaxĩy, xix: “'Ãnõy yĩpkumĩy hok,” kaxĩy. Yã' xat'ax xohix te yũmũ'ã hãmyũmmũgãhã', ha hãmyũmmũg'ax puxet, hu: 'Ãnõy putup pax, yã yãy mũn putup pax putuk. Kaxĩy.

Imẽn Deus wuyawẽwẽm:— Warara'acat tayxi eju epeyepo g̃u juy — i. — Warara'acat epeyaoka g̃u juy — i. — Warara'acat pubut epetujupa'um g̃u juy — i. — Eyetabikukum g̃u juy warara'acat pubut kay — i.Kanomũm tak imẽn wuyawẽwẽm:— Xipan cuy eyxeat epejukuk apẽn xipan eyju jewekug̃ iap puxim — i. Kanomũm eyawẽwẽap tag̃ eyeku buje, koap eyawẽwẽap tag̃ tak epeku.

Hahỹỹ da Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo: “Aä̃ manä ta see ỹỹm sii. Madajëëb manä a da hadoo doo. Etsëëg manäh. Hꞌyyb däg manä a da hadoo do hꞌëëd hã.”Esodo 20.13-15, 17, Dew-Teronom 5.17-19, 21 Ta ti ta ky nꞌaa jawꞌyyk doo, ta ky nꞌaa jawꞌyyk do wób na-ããj hẽ, hahỹ sét hadoo do tamejũũ do hã takaja däk: “Makamahä̃n a da hadoo doo, a hã makamahä̃n doo da.”Rewitikos 19.18

Nxe³ju³ta², Moi³se²ah³lu¹tai²na² ĩ³kwa³na³nẽ³jau³xu¹tai²na² nxe³te³nah¹lxi¹:— A²nũ²a² ã̱³xa² sxe³xa³ka³lxa² ũ³whĩn¹ta³kxi²nyhu¹i² a²nũ²a² ã̱³xa² su²lhã³i², ã̱³xa² yen³kxa² kãi³sa²no¹ki², ã̱³xa² yen³kxa² yxo²kwa̱i³ni², nxe³yah³lxi³txa³hẽ¹li¹. Ta¹hxai²ti³ai¹ti²tu³wa². A²nxe³jau³xau³hxai²tẽx1ta² whãi²na¹, Sũ̱³na² ĩ³kwa³na³nẽ³jau³xa² yau³xã̱³xa² ha³kxa² whãi²na¹ ka³lxa²na³la². Yxãn¹ta¹, a²si³yxau³jau³xa² hãi¹nxe² ka³na³ka³na³jau³xa² so¹lxin³na³la². Nxe²:— A²nũ²a² ã̱³xa² a³lxi²waun¹nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. A³lxi²nhã¹kxa²yã¹nxe³ a³lxi²waun¹nha¹jah³lxi³hẽ¹li¹. Jau¹xa² so¹lxin³na³la².

Exakere atyo Xaotyakiyaho nexa: Awa atyo haiyanae nohiroxa hiwatyali, awa atyo haisa haliti, awa atyo hikaiwa, awa atyo hatya xiyehare himaiyase, nexa. Tyotya exenai, exahe haiyanai xoaha atyo kaxakiranetyaka hoka haterore Xaotyakiyaho tyaonaha hoka nexa: Hawaiyehena haiyanae hawaiyetyoawitere akereta, nexa.

Deus kava'isohihi jiriki pitahani ija'ari-ra kaabanivini: “Hari'a vavi'oma ida makhira hoariha kagamo. Hari'a vavi'oma ada gamo hoariha kamakhira. Hari'a hoariha-ra naabini. Hari'a bo'dia. Hari'a iakabai ida hoariha kanahina.” Asia hojaki hida honari hoariha, honari ipohiki-ra aradaki: “Iabononi inakaidivavini vani fori va'ora niha va'oani ija'ari hahavi.” Hihida va'isohihi hoarani aradahaki-ra avanaabahi; Deus kava'isohihi hahavi oamani ida avanaabaja.

Deus harere isopyk tihi:— Mektsa okeza ba ziksipyriryknaha. Ba zibezenaha. Usta namy ty hyryk hyryk byitaha. Harape namy bo ka iktsa zubataha — niy. Iwaze ipehawy tihi:— Aotutsa pauktsitsa humo tynasipokzitsikinahaktsa ahumo tsinakara nahawa tihi tysipokzitsiki — niy. Ana humo kino yhỹ tsimaha zeka taparaktsa harere niwatihi yhỹ tsimykaranaha.

Kat pote saꞌawyꞌi yityꞌok tote Tupana tiwan nu tote puretig. Miꞌi hawyi tutum ahaꞌaseꞌi Musei pe — Yt ereket reiꞌo wẽtup ok eꞌaito wywo wẽtup ok eharyꞌi wywo e. Yt etiꞌauka teiꞌo miit e. Yt eteroꞌok teiꞌo iraniaꞌin ekat e. Yt eheso teiꞌo iraniaꞌin minug hap ete iꞌatumaꞌat hamuat. Yt etiꞌatukyꞌesat reiꞌo eha wo iraniaꞌin ekat iraniaꞌin emiit e. Yt ereĩneꞌen neiꞌo ehaꞌywywi iraniaꞌin ekat ete e Tupana ainãpin tomiwan me nu tote. Miꞌi e hap koꞌi waku watunug yne yne are. Iꞌewyte wẽtup ainãpin hap poꞌog miꞌiria kai toĩneꞌen are. — Eweiꞌatukyꞌe ro iraniaꞌin eiwekyꞌe hap ok tã e Tupana. Miꞌi e hap watunug mote yne Tupana kaipywiat ainãpin hap tomiwan miat watunug naꞌyn.

Vo'oku hara kôe ne yutoétiya: “Hako yaupú'iko po'i xâne kepiné'iyiti múxone. Hako kepéko. Hako yomêxo. Hako poe'aînoa iséneu po'ínuhiko xâne iyékivoati ítukevo” kôe. Uhá koeti râ'a, koánemaka po'ínuhiko páhoenokono xâne itúkea kuteâti, koati kousókovoti yara emo'úti koêti: “Hako motovâ yokóvo ne po'ínuhiko xâne. Kuteâti ákoyea kemáxatikapapu, énomonemaka íxeaneye ne po'ínuhiko xâne” kôe.

Õ'âkɨ̃hɨ a'té dutisé kũûkɨ niîwĩ. “Mɨsâ nɨmosã́ numia niîtirãre, marapɨ́ sɨmɨa niîtirãre a'me tãrátikã'ya. Ãpêrãre wẽhé kõ'atikã'ya. Yahatíkã'ya. Ãpêrã yeere ɨotíkã'ya” niî, dutisé kũûkɨ niîwĩ. A'té, tohô niikã́ niî pe'tise apêye dutisé kũû'kere ni'kâropɨta neêo nɨ'ko masi'. A'tîro niî'. Mɨsâ, mɨsâ basi ma'iró nohota mɨsâ tiropɨ niirã́re ma'iyá, niî'.

Ñatac camachicuyćhu: “Ama mansibacuychu, ama wañuchiychu, ama suwacuychu, ama munapaychu” nishancunäwan lluy juccunaca, chumacacun:chumacacun: Icha “...juccunaca, cayllamanmi ćhan”. “Quiquiquitanuy nuna-masiquita cuyacuywan licaycuy” nishancällamanmi.

Duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Mozésihi ma, te te ĩwaihu'uzéb zarina te te ãma dama ĩrob'ui'érézé hã, ãne: “Aimro na asiwi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mono õ di za. Duré 're danhimroi wa'aba mono õ di za. Duré dawi 're asipsaihuri za'ra wa'aba mono õ di za. Duré marĩ ĩwẽ hã dawi 're 'ruiwapari za'ra wa'aba mono õ di za.” Ãne duréihã 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti hã, dahâimanazé mono bâ. Ã norĩ hã, duré aimawi hã ĩsimiroti hã ahâ uptabi nherẽ, simisutu haré te wasu'u ĩsimiroti hã, ãne: “Te za 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo, duré aihâimanazé hã 'râwi asima 're ĩsawi pese za'ra wa'aba mono ne.” Ãne ĩsimiroti hã sa'ẽtẽ uptabi nherẽ, misi ĩsimiroti hã te wasu'u, simisutu haré.


Imehnõ pyno awahtao xine, toto onyhtomara matose. Naeroro imehnõ pyno awahtao xine, Ritonõpo nymeropohpyry omipona matose exĩko emero porehme.

Koja mẽhõ kãm amnhĩ tã ma pyràk o hkwỳjê nhĩpêx nẽ mẽ ho mex pix o pa. Jakamã kot kaj mẽ amã ri axpẽn kĩnh nẽ mẽmoj to axpẽn kutã anojarêt pix nẽ. Jao Tĩrtũm kapẽr piitã hkôt amnhĩ nhĩpêx mex o ri apa.

Pitiretiniãri ãti, maerekati !pikaminiri iua. Ininiã ãti pitiretiniã, pikamari Teoso paniãtakiti iõkatsopatakori ikinika.

Agonromo agâ tâpyneze lelâlâ âmaemo watay, idânârâ koendonro aiese âmaemo. Xurâmoem inakanhe amidylymo mitaymba ise âmaemo. Kagonro agâ tâpyneze kurâ-ro watay, idânârâ Deus aguehobyrylâ kieinwânkyly.

Aze amo uzamutar wapi har nehe, nuzapo pixik kwaw ikatu ꞌym maꞌe izupe nehe. Aꞌe rupi aze teko uzamutar wapi har wà nehe, aꞌe mehe inugwer Tupàn zeꞌeg heruzar har romo wanekon aꞌe wà nehe.

Porayvu vaꞌe ma ndojapo vai ꞌrã oirũ pe. Haꞌe nunga rupi porayvu vaꞌe ojapopa ꞌrã lei re oĩ vaꞌe ae.

Niɡ̶ina ane yemaa eledi oko inokeo aneletema. Odaa joaniɡ̶idaa niɡ̶ina ane yemaa eledi oko jeɡ̶eote icoatawece niɡ̶icoa liiɡ̶enatakaneɡ̶eco Aneotedoɡ̶oji.

A'ereki g̃a ndehe nhande rekorame nhande nimbote'varuhui g̃a pe. Nahã reki nhande hendukatupavi aheremimbo'eagwera a'ero nhande rekorame g̃a ndehe.

Ẽg tỹ ẽg régre kar ki rĩr há nỹtĩn kỹ ẽg tóg ag mỹ nén ũ kórég han ke tũ nĩ. Hã kỹ ẽg tóg jagnẽ ki rĩr há nỹtĩn ki Topẽ tỹ ẽg jyvẽn tĩ ẽn ki króm kãn ke mũ.

Gwapixa rayhuha ndojapo vaíry hese. Upéa-gwi jajohayhu ramo, upe tekoha tee vaꞌe gwive-rupi jaiko.Êx 20.13-17 Dt 5.17-21 Lv 19.18 Mt 22.39-40 Gl 5.14 1 Jo 3.11

Luuna inyõ‑di rarekeki ibina inyõdee riwinyõtyhy rare. Ibutumy Deuxudeewina heka riwinymyhỹre. Tii sohojile heka bede ywina‑ki awityhyre.

Aipoa ꞌga jeꞌeg imũ pejejuee pejeporomutar ire, pẽẽ ꞌga jeꞌega renupa katu katu. Ajuee iporomutat maꞌe ꞌgã nuapoi mamaꞌe tywera ajaupe.

Nhym bê ne me kum me abêkam kute meo bikẽnh. Kati. Dja gar mã amã me abêjabit man arỳm urokam Metĩndjwỳnh kabẽn kukràdjà kunĩkôt amijo aba mexkumrẽx.

Anîꞌya tiaronkon saꞌnama ya, imakuiꞌpî kupîiya pepîn toꞌ winîkîi. Maasa pra eꞌsaꞌnamantoꞌ wanî Paapa maimuya taasaꞌ manniꞌ tamîꞌnawîrî yawîrî.

Tikmũ'ũn te' nõy putup pax, puxi' nõy pu hãpkummugã 'ohnãg, yĩy tikmũ'ũn te' xat'ax pu' yĩpkox pip, 'ĩhã' nõy putup pax xe'e'.

Ikukpin wuyxeat kug̃ pima, ikẽrẽm g̃u ixe ajukuk. Imẽnpuye ikukpin wuyxeat kug̃ pima, soat ekawẽn tag̃ wuyju jekukum- -Deus ekawẽn tag̃- -wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃.

Jé kamahä̃n doo, dooh baad nadoo do tamoo wäd bä ta da hadoo do hã. Ti hyb nꞌaa, jé kamahä̃n do ky dahé däg kän Pꞌop Hagä Do ky nꞌaa jawꞌyyk doo.

— A²nũ²a² ã̱³xa² a³lxi²na¹nhã¹. Nxe³ki̱³kxai²nãn²tu̱³, hai³txi³ ko̱³nxe³ti³ kãi³kain¹ki̱³ju³ta³la³ yũ³hĩ̱³nx2nxa³wa². Nxe³ha²kxai³, a²nũ²a² ã̱³xa² a³lxi²ki̱³kxai²nãn²tu̱³, Moi³se²ah³lu¹tai²na² ĩ³kwa³na³nẽ³jau³xau³hxai²tẽx1tã² ha³kxa¹ sa²yxo²we¹ta³lu²ni²hĩ̱³ki̱³tã³la².

Xala xamaniya atyo xawaiyetyati kakoare hoka maisaiya atyo iniyalahare mokita hahinaehare. Hatyo hiyeta wawaiyehena atyo hoka Xaotyakiyaho xema atyo wisaonita.

Ija'aria binakaidivahi ida hoariha; ni-bada bini'aki ida hojai asohiriki kidiania. Vahoariha-ra va'ora anakaidivahi; Deus kava'isohihi hahavi-ra anaabahi.

Aty zeka ipytowybara ty pauktsitsa mysisapywyky zeka ba zimyi. Iwatsahi ahamyibyitsa tu zeka Deus harere bo hyỹ tsimykaranaha hỹ.

Kat pote watiꞌatukyꞌe iraniaꞌin aiwekyꞌe hap ok tã mote yt karãpe i watiꞌatumaꞌat reran aimikyꞌe kahato haria. Yt karãpe i woꞌomaꞌat haria wo watopyhuꞌat Tupana piat ainãpin hap koro — Eweiꞌatukyꞌe iraniaꞌin eiwekyꞌe hap ok tã e hap nug hawyi. Woꞌopotkyꞌe hat wo watoĩneꞌen hawyi yne ainãpin hap Tupana mikyꞌesat koꞌi nug haria wo watukupteꞌen.

Enepone xâne ákoti omotóvo okovo po'ínuhiko, ako váherexa ítukeinoa. Yane koati iyúseoti itúkeovo ne ákoyea omótovokoko vokóvo kousókoaxo uhá koêti ne páhoenovi Itukó'oviti yane Ponóvoti Kixovókuti yútoe Muîse.

Marî ma'isé kɨórã, marî tiropɨ niirã́re yã'âro weesomé. Tohô weérã naâre ma'írã, Õ'âkɨ̃hɨ dutisé kũû'kere weé pe'okã'.

Cuyaycücá manam nuna-masinta mana allinta lulanmanchu. Chayurá cuyäca lluy camachicuycätam cäsucuyan.

Ni'wam norĩ hã te te 're dazawi pese za'ra mono wamhã, marĩ hã ĩwasédé hã te te dama 're 'manharĩ waihu'u za'ra mono õ di za. Taha wa, ni'wam norĩ hã te te 're dazawi pese za'ra mono wamhã, ta hã uburé 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhimiroti 'madâ'â pese 'wa, te za 're hâimana za'ra.


Etatoko pahne, Jezu oepyry ropa waro matose. Naeroro ipakatyã sã ehtoko. Ritonõpo nymeropohpyry omipona kuahtao xine ipakatyã sã sytatose. Kyrixtu enetupuhpitoryhtao kyya xine okynaro aepyry ropa kynexine. Okyna hkopyra aepyry ropa mana seromaroro.

Amnepê mã mẽ pahte amnhĩ kaxyw Jejus kôt pajamaxpẽr xà hã arĩgrota ã na pre kormã akupỹn mẽ pahwỳr hpôx xà hã arĩgro kormã hwỳr awry rax nẽ. Tã ra hwỳr ahtêp o mõ. Koja tokyx akupỹn mẽ pahwỳr wrỳ nẽ ma akupỹm kaxkwa hwỳr mẽ pahto api. Jakamã kwa kêr pu mẽ arĩ hamãr rãhã ho ri apa. Jao tanhmã amnhĩ tomnuj to kaxyw nẽ pajamaxpẽr o:—Kwa koja Jejus tanhmã amnhĩ to nẽ jarãhã akupỹn wrỳk japêr. Tã kot pa ri ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nhũm wrỳ nẽ tee ri ja hã ixpumu pa amnhĩ kamã ixpijaàm tỳx nẽ. Nà kot paj ã amnhĩ tomnuj anhỹr kêt nẽ. Anẽ.Hãmri nẽ Jejus kamã ajamak pê kutêp Tĩrtũm kapẽr kôt pix mã ri amnhĩ nhĩpêx mex rãhã ho ri papa.

Matiretari ãti, kotxi aimarotari kaiamapekari Kristo kanapiriini. Ininiã pimerekako. Kona pimakapeko. Piparĩkauatako Teoso ĩkapani, kotxi itixine Xesosi anikiniua õti apokaãpotanapanoka. Akokaxiti aãuikari Xesosi sãkire. Uatxa paĩtiki ikanapiriã.

Tonomeguelâ kine, Deus aguehobyry aguientoem nhuduly umelâAwylygue Deus ize ato ara lelâ aietaungâ, Kywymâry Jesus âeto iwaguepa isezedyly mawânrâ. Xykywâni modo araba itaungâ. Tonomeguelâ itaungâ, Deus aguehobyry amânhetomoem nhuduly umelâ. Jesus âetuo, Deusram âzemakeoybyem ise kurâ. Iwaguepa idyly Jesus âeto. Iweâpa nidâlâ mawânrâ kieinwântobyry.

ꞌAr uhem wà aꞌe— Zezuz uzewyr putar naꞌarewahy aꞌe nehe kury, nazaꞌe kwaw kwehe mehe. Ko ꞌar rehe Zezuz uzewyr putar naꞌarewahy aꞌe nehe kury, zaꞌe zaiko kury. Pekwaw iàrew ꞌym àwàm. Aꞌe rupi peàrogatu tuwe nehe kury.

“Ára ovaẽ raiꞌi ma”, heꞌiagueAỹ peẽ kuery mbaꞌemo oiko vaꞌe re peikuaa pota kuaa vaꞌe pe xeayvu: Ovaẽ ma pekeague gui pemyĩ aguã, mbaꞌeta aỹ ma jaa jepe aguã ára ovaẽ raiꞌive ma jajerovia ypyague gui.

Niɡ̶ica noko lanokegi Cristo me dopitedijo me ɡ̶odewikatidi jeɡ̶epaanaɡ̶a nipegi, aɡ̶alee liciagi niɡ̶ijo noko maleekoka jinakatonaɡ̶a Ǥoniotagodi. Enice, joɡ̶owooɡ̶otitiwaji me leeditibige madinoweti, codaa madinemaanitiwage.

Pejirokwa ti a'ea rehe Jesus Cristo'ga jivyhava imboha'uva g̃waramo. A'ereki ag̃wamo ira'agwe hĩ gajivyhava. Ymya nhandejikogypyrame Cristo'ga rehe nhande ei: “Kotihĩ po ti Jesus'ga jivyri nehẽ.” Ag̃wamo kaitu ira'agwe gajivyhava. Pejirokwa tuhẽ ti a'ero. Ojivyrame po ti ga nhande rerohoi yvagi pe nehẽ.

Vãsãn nĩ. Vẽnh jykre kórég tovãnh kãn nĩ. Ti tỹ ẽg kren han ke kurã vỹ kakó pẽ tĩ ha. Ẽg tỹ ti ki ge vén kỹ tóg ver kór gy nỹ ja nĩ, kuvar gy nỹ ja tóg nĩ ver ẽn kã, hã ra tóg ũri kakó tãvĩ tĩ ha.

Ãy peikwaa voi ogwahẽmaha ou-vy pende óra, oke vaꞌekwe opáy jevy-ma vaꞌe-rami peiko hagwã. Upéa-gwi peiko katu tekoha-rupi. Hesu-rehe jajerovia ypy hagwe are-ma voi. Ãy hiꞌagwĩve-ma oĩ nhandéhegwi nhane resendeharã áry. Upéa-gwi ogwahẽ-ma ou-vy pende óra anive peiko hagwã oke vaꞌe-rami. Oke vaꞌe-rami peikove teĩ. Ãy tapeiko porã katu. Opáy porã vaꞌe-rami jevy katu tapeiko.

Tule heka òbitimy matximahãke. Bededỹỹnana dori iòhòmy resera. Bede ityre reakremy namyhỹde. Bexixabenyke wa, Inynyrỹ heka iòhòmy ratximyhỹre inonana‑ò. Iòhòtyhymy relera juhu rityhynyrenyre‑ribi.

Ko futat nipo iwaẽmi jaꞌwyjaꞌwy Jejui ꞌga jewyawa upe. Aꞌeramũ ki pẽẽ pejeporomutaramũ pejejuee. Pejejuerekou esage pejejemogyau. Ajuee iporomutareꞌema ꞌgã oset maꞌe ꞌgã ꞌjawe. “Ko futat nipo Jejui ꞌga jewyri jaꞌwyjaꞌwy janee” ꞌea ꞌgã ikwaapeꞌema. Oset maꞌe ꞌjawe ꞌgã ajemogyau, wapyakwafugeꞌemamũ. Aꞌeramũ kasi pẽẽ oset maꞌe ꞌjawe peko ne. Pejeꞌakwaawamũ pejejemogyau Jejui ꞌga rur are. ꞌGa rerowiar ypyramũ jane ꞌjau jarejaupe: “Niporomukui nipo ꞌga ruawa”, ꞌjau ako jane jarejaupe ikue. Nuri we ꞌga. Aꞌeramũ je ꞌjau pẽ nupe: “Ko futat nipo ꞌga ruri jaꞌwyjaꞌwy”, ꞌjau je pẽ nupe. Jane rerawau nipo ꞌga ywag ipe jane mogyau ojepyri nakwaparimũ warãu rũi futat.

Kam, ba ajte ar amã arẽ. Arỳm 'ỳr. Mỳkam ne gar ate akrã? Ar aje mrãmri ne me õto nõr pyràk. On ar ano tỳx. Gwaj baje tu amim Kritu kamnhĩxkumrẽxmo kraxkam akubyn bôxja kute onĩj pyràk. Nhym be, kati. Gwaj bawỳr bôx ne kute amim gwaj bapytàr nhõ akatija arỳm 'ỳr.

Mîrîrî yeꞌnen mîrîrî yawîrî ikupîyaꞌnîkon eꞌpai awanî. Maasa pra aasîrî eꞌpîikaꞌtîntoꞌ weiyu eseporî kupî sîrîrî. Mîrîrî yeꞌnen pakan eꞌpai man. Maasa pra aminke pra eꞌpîikaꞌtîntoꞌ weiyu wanî sîrîrî pena innape ikupî piaꞌtî yai awanîꞌpî warantî pra.

'Ãpu, 'ãnõy putup pax. Yã hãptup xe'e mõ'nã'ax, puxix Kunnix nũ', nũy yãy yõg tikmũ'ũn yãy tu nũ'xok, 'ãkuxa tuknõg hok, nũy tikmũ'ũn mõ'yõn putuk hok. Yã hõmã yũmũg kuxa mãm ka'ok Yeyox kopah,

Waram Jesus ajẽmap kabia wũy ma osunuy wuyetabun puje. G̃asũ bit wũy g̃u o'e. G̃axĩn ma wuydaxijojoap kabia jajẽm. Imẽnpuye xetxiat puxim g̃u juy ajop. Wuyawẽwẽap ekawẽn tag̃ cuy ajeku.

Tawꞌããts hẽ bë ỹ maherꞌood wät doo da bë babok, da hẽ ër babok bä Kristo matëëh do ji gadaa hadꞌyyt hẽ bë hapäh do hyb nꞌaa. Bë hꞌyy kanapꞌeed manä haꞌỹỹh do rahꞌyy kanapeet doo da. Tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb hedoo, ji hꞌyyb näm do hadoo. Ër du doo noo gó Jesus hã ër hꞌyy kaꞌeeh doo, hãd badawëët nä ta wë ji Kristo edꞌëëp doo. Hỹỹ kä hãd edaa däk. Ti hyb nꞌaa tawꞌããts hẽ bë hꞌyyb hedo bë ỹ maherꞌood wät doo da bë babok hyb nꞌaa.

Txa²wãn³txa² ĩ³ye³kxi¹nx2ta¹jau³xai²yã¹nxe³sxã³, a³lxi²waun¹nyhu¹sxã³ yxau²xai³jah¹lxi³hẽ¹la². Ko̱³nxe³ti³ ka̱i³ki̱³kxa² ã³wa²su¹kxi²nẽ³jen³nũ³a² a²wa̱³kxa² ya̱u³son³na³la². Nxe³ha²kxai³, ye¹nx2ta¹wa². Txa²wã¹ha³lo²a² ha³lo²lo³tẽ³ju³ta² jut3sũ̱³ju³ta²sa¹:— Ka³nxah³ta² ĩ³yũ¹li²nxa³ta̱³lxa² nx2na³na¹. Nxe³ki̱³kxai²nãn²tu̱³:— Ka³nxah³ta² ha³nãu³hi²khai¹nx2na³li¹. Wa³su¹txi³ a³la²ni²xi²ju³ta² ya̱u³so³nxẽ²na³li¹. Nxe³ha²kxai³, ha²ya̱³kxa² ãu³xi²ya³sah¹lxi³hẽ¹li¹. Nxe³sxã³ wxa²yũ³ki²yhu¹sxã³ ĩ³tu¹lxi²ki̱³tu¹wi¹. Nxe³ki̱³te²jai¹ti²tu³wa². Jã¹nxe³jut3sũ̱³nxe², yuh³xai²nãn¹ko³xai²na² yxau³ki̱³ko³xai²na² ko̱³nxe³ju³ta² ka³nxah³jut3sũ̱³ju³ta² a²yu³ta³lot3sxã³ yxau²na³la². Yxãn¹ta¹, jũ¹nxe² ye³jen¹nãu³a¹ Je³su²jah³la² ha²tet1jut3sũ̱³jah¹la² ĩ³xi²tu¹wa². Nxe³ki̱³kxai²nãn²tu̱³, ha²te¹jut3sũ̱³ju³ta² yxau³nũ¹ki̱³tu¹wa². Ki̱³sa²kxai³, kwẽn¹tai²na² nũ̱³kxũn³txi³ wi¹kãi³ya³sah¹lxi³hẽ¹la². Ha²ya̱³kxa² ãu³xi²ki̱³jut3sũ̱³nxe² u̱³ya³sah¹lxi³hẽ¹la². Ki̱³sa²kxai³, ko̱³nxe³ju³ta² ka³nxah³jut3sũ̱³ju³ta² ã³na¹ya³sah¹lxi³hẽ¹la². Ã³na¹ki̱³sa²kxai³, Je³su²jah³la² ha²tet1jut3sũ̱³jah¹la² yxo²ĩ²sxã³ ko̱³nxe³ju³ta² ka³nxah³jut3sũ̱³ju³ta² hxan³te³lhxã³ o²la³kxi²ya³sah¹lxi³hẽ¹la². Nxe³sxã³, ã³sen³sai¹khai¹nxe³ki̱³sa²kxai³, Je³su²jah³la² yxau²xai³kxa² yã¹nxe³sxã³ yxau²xai³ya³sah¹lxi³hẽ¹la².

Maika nikare xisaohena, hiyaiya, waiyekehalakita atyo xomana kalikini wisaonitereharenai. Xiyaiya, kaosetyaose ferakene atyo xane hikoa. Hiyaiya, waiyexe maniya wiyomokakeheta atyo maisa sekohetere kalikini, maisa atyo etake wityakekohenere xowaka akereta xini.

Vanaaba'a bana hida a'onira vara oni'avini hiki athii. Avarigaki ida mahi hahavi anokhomini kamahini amaakari'ini. Avavadiki fori avihiki a'oni. Hari. Avanokhoni aforajoraki'ava bana. Jesu-ra avakaijokabiininivini vani ni-Deus haria akava'ijoavini kamahini amaakariki kaho. Hari maha. Amaakari'iki ida haria akava'ijoavini kamahini.

Wasani tsimyzurukunahaktsa kytsa!Iwaze kapehawy ty hawa tsimyzurukunaha wa tynakaranahaktsa kytsa! Sesus myziksizo. Ikiahatsa Sesus harere bo hyỹ tsimykaranaha zeka hanawa puruze taperyky. Iwatsahi ahaõtutsabyihu ja. Sesus taperyky!

Uimimuꞌeria tawa wato Huma piaria toꞌiro watiꞌatukyꞌe miitꞌin. Yt naku i woꞌomaꞌat haria wo watopyhuꞌat. Ahehakyeraꞌat hat Iesui tut hamuat. Yt watikuap i kat eꞌat putꞌokꞌe maꞌato miꞌi hap watikuap poꞌog yt pya i gaꞌatpo hap kai. Poꞌog poꞌog yt pya i Aikaꞌiwat ut hap saꞌawyꞌiwuat ahepiat yt imohey i te hap kai. Yt naku i get haria ewywuaria wo watukupteꞌen hut turan. Pyno koran waku wahekatup kahato hut hap.

Énomone yákoenenoeye, vo'oku yéxoa itukóvotiye ra káxehiko símokune ûti itúkeovo oránane iyúkeovo iséneu. Vo'oku enepone kaxena pihópea ûti xoko natíxoku Itukó'oviti vanúkeke, ako'óneoxo ahiká'avi yara koeku kó'oyene yaneko inâ kutipoa ûti ne Vúnae.

A'teré ni'kâroakã marî katirí kurare wãkuró ɨá'. Kãrirã́ weeró noho niîtikã'rã. Jesu kɨ̃ɨ̂ opâturi a'tiátehere ãyuró tɨ'oyá, wãkû nɨrɨrã. Marî Õ'âkɨ̃hɨ tiropɨ wa'aátoho kã'roákã dɨ'sása'. Marî neê waro Jesu Cristore ẽho peó wã'korã, “Ɨ'mɨ̂sepɨ marî wa'aátehe dɨ'sá yɨ'rɨa'”, niîmiwɨ. Ni'kâroakãre marî masî'. “Kã'roákã dɨ'sá' Jesu Cristo opâturi a'tiátehe”, niî'.

Lluy caycunacta lulaycäliy ima timpucunaćhu caśhanchictapis sumäta tantiaycul-ari. Licaćhacunanchic ürañam, canan salbacunanchic ji'acaycayämuptin'a. Chalapacuy allaycuśhanchicpi canan'a caylläćhüñamari cacuyan.

Zezusi hã we apâ wazô ĩmorĩzéb u hã romhuture di oto, te te ĩwanho'reptu za'ra zé hã te te oto wama ĩ'rãsutu za'ra da hã. Cristu hã duréi, wa te wasina 're ĩ'umnhasi na'rata za'ra mono hawim nherẽ, romhuture di oto, wama hã. Taha wa, te za oto asimiza'rese 're aihâimana za'ra wa'aba mo, darési ãna 're ĩdanhotõ za'ra mono ne, asimiza'rese ãna 're aihâimana tõ za'ra wa'aba mono da. Ãne na ti'ai ãma 're ĩwahâimana hutu za'ra mono zé hã aima waihu'u pese za'ra wa'aba di. Ãne wa, te za 're ĩdazawi pese za'ra wa'aba mo.


Zae rokẽ sehtone kuomirykõ poko, kynyrirykõ poko roropa, ihximyra kuehtohkõme imehnõ neneryme. Eukuru enyryhtao emotyẽkara sehtone. Etỹpyra roropa sehtone. Imehnõ nohpo poko pyra sehtone. Ajoajohpe pyra sehtone. Atatapoipyra sehtone. Imehnõ zumoxike pyra roropa sehtone.

Kot puj mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ nẽ mẽ piitã mẽ noo mã tee ri tanhmã mẽ pahte amnhĩ tomnuj to mã pajamaxpẽr kêt nẽ. Jao amnhĩ kamã pahpijaàm nẽ ri papa hkêt nẽ. Nẽ pajamakêtkati nẽ paxàmnhĩx ri papa. Te ho hirã kamã ri mẽ pa xwỳnhjê kot amnhĩ nhĩpêx pyrà nẽ ãm ri paxàmnhĩx tãm amnhĩ nhĩpêx o ri papa. Nẽ mẽ pahprõ pix tãnopxar o ri papa. Nẽ mẽ pahpipãnh nẽ ri papijapu ho ri papa hkêt nẽ. Nẽ mẽmoj tã axpẽn mã paxàkjêr hkêt nẽ. Nẽ mẽmoj tã axpẽn kãm pagryk kêt nẽ.

Pokamara kãkiti kamari atão inakarinoka apanakini apisatoõ. Makamari ikara atoko inakari ãtipirika. !Erekari kiiniri maerekati akamini. !Erekari apoãtini. !Erekari asirĩkini sito aĩtanoro minakotokatika. !Erekari akaminiri maerekati aĩto nireẽkiti. !Erekari aneenamauatini. !Erekari axikotiniri ãti.

Koendonro modo lelâ aguyjiene, kydâzeseoduo kydâpybazebyra kitoem. Toku ikaji kipyra kine. Eagâ kydohogüin-hobyry keba kulâ kiynanâbyra kine. Kywypado aguiempyra kine. Tâdâjitoguyly kykeba kine. Âkelomo isejiguy wâgâ kydâsewâniba kine.

Pezapo ikatu maꞌe peho peiko nehe, ꞌar romo wata maꞌe ài nehe. Pekaꞌu zo nehe. Pekar zo kuzà wyzài pe wà nehe. Pezapo zo ikatu ꞌym maꞌe wapuhe nehe. Pepuràmàtyryꞌym zo nehe. Penewyrowyroahy zo amogwer wanehe nehe.

Haꞌevea rami pota ꞌrã nhandekuai ara py rami. Ndaꞌevei opa marã rei ikuai haꞌe okaꞌu vaꞌe rami nhandekuai aguã, itavy rei haꞌe haꞌeve eꞌỹa rami, neĩ jogueroꞌa rei haꞌe omoaruã reia rupi ndaꞌevei.

Jaoɡ̶a niɡ̶ina ane iɡ̶enaɡ̶a liciagi niɡ̶idi oko ane newiɡ̶a manitaɡ̶a lokokena. Jinaɡ̶a domaɡ̶a jacapenaɡ̶anaɡ̶atibece migetaɡ̶a jacipaɡ̶atibece; codaa jinaɡ̶a domaɡ̶a jitineɡ̶enaɡ̶a niɡ̶ina ane daɡ̶a ɡ̶ododawadipi; codaa jinaɡ̶a jidelaɡ̶a oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a jelokojoɡ̶onaɡ̶a.

Kojahua rupi ahe oko katu tohepia ti g̃a jirekokatua javo. Kojahuarupive'g̃a javijitehe ti xako katu no. Tape'upe'ui ti ahemboheagwyryva'ea kag̃witig̃a pejeagwyryve'ymamo. Taperekoi ti ojipe'g̃a nembireko'g̃a. Peakwaha ti. Tapejogwayvaruhui ti. Tapenhimyrõi ti ojipe'g̃a ndehe.

Ẽg tỹ kurã mĩ tĩg há han tĩ ẽn ri ke han nĩ. Ag tỹ baile ki nén ũ vẽnhmỹ han tĩ ẽn han tũg nĩ. Kronkron tũg nĩ gé. Fag to én tũg nĩ, kỹ fag mré nỹ tũg nĩ, ag mré ke gé. Jagnẽ to jũ tũg nĩ gé, jagnẽ tũ to én tũg nĩ gé.

Arakatu pygwa-rami jaiko. Ani nhanhemotĩ hagwã-rami jaiko teĩ. Anive pekaꞌu teĩ. Ani ave pemoirũ okaꞌu vaꞌe-pe. Peiko ae katu arakatu pygwa-rami. Pejohu vaꞌe rei-pe ani ave pemoirũ teĩ. Ani otĩ kwaa eꞌỹ vaꞌe-rami peiko teĩ. Arakatu pygwa-rami ae katu peiko. Ani ave pejoteta teĩ. Ani ave pejohu vai teĩ pende rapixa oiko porãha.

Òbitimy biwinymahãke iwese txu rojuxana iny ratximyhỹre wese. Tai ibutumy iny rarybemahãke kai iluumy atximahãtemy. Uritere abededỹỹnana huduõmy —itxỹteõmy, òtaõmy, adeburemy ijiraõmy, ihãruõmy.

Aꞌeramũ ki jane jarejemogyau esage. Kawĩajaiwa rykureꞌema jarejemogyau. Aꞌeramũ pẽẽ pejejeawyryweꞌemamũ pejejemogyau. Jarejemirekoeꞌema kũjã are jarekoweꞌem. Kũjãmera nanẽ okoweꞌem omeneꞌem are nũ. Jarejamueweꞌem mamaꞌe are. Jarejuerekoayaweꞌem nanẽ jarejuee nũ. ꞌArimũ wata maꞌe ꞌjawe peko.

Gwaj memã katàt ar amijo baba kute a'uri me katàt ba pyràk. Djãm mekôt ar abixaêr punumã? Djãm kadjwati kangôkamMỳjja me kute o kõm ne kôt bibãnh kunĩja, kadjwati kangômẽ uba kangômẽ, mỳjja kangô kunĩ ne me kum kadjwati kangô jarẽ. ar abibãnhmã? Djãm mekôt aprõ kupa'ã, amjên kupa'ã akurẽ abamã? Djãm mekôt ar abixaêr tỳ:x ne tu apunu raxmã? Djãm ar aje abenmã akabẽn punu abamã? Djãm ar aje aben nhõ mỳjja puro'ã angrykmã? Kati. Kwãrĩk wãnh.

Tîwîrî koꞌmannîpaiꞌnîkon man aꞌka ta, aꞌka ta tîweꞌsen pemonkon wanî warantî, imakuiꞌpî pe tîweꞌse pra moropai teetînsen pe pra, moropai seꞌ tapairî wîriꞌsanyamîꞌ yarakkîrî tîweꞌse pra, mîrîrî yeꞌka nura tîkuꞌse pra, moropai teekoreꞌmasen pe pra, moropai ikinmuyen pe tîweꞌse pra.

Yĩy hãmyok mĩy nõmhã, yãy xaptop hok. Hãpkute'ex kummuk hok, xix kenmuk xo'op hok, nũy 'ãpaptux hok, xix 'ũpẽnã pax hok, xayĩy hãpkummuk mĩy hok, xix 'ãnõy hã xupxet hok, xix hãmpe'ãpaxeh kummuk hok, xix yãykix hok, xix 'ãyĩpkumĩy hok.

Cũg̃ ma juy ajeku wuysũsũnap puxim. Cũg̃ ma juy ajeku kabiam soat etabutpe jekukum iat puxim. Wuybabitorog̃ g̃u juy ajeku. Wuyka'okẽrẽm g̃u juy ajeku. Warara'acat tayxi kaykay g̃u juy ajeku, warara'acat itop kaykay g̃u dak. Wuysũsũg̃ap g̃u juy ajeku. Warara'acat a'õdawutwun g̃u juy ajeku. Wuyetabutkarey g̃u juy ajop.

Tawꞌããts hẽ baad ër babok, adëb bä, ta bag gó, ji awät do hadoo. Tawꞌããts hẽ dooh ji aoom bä jarakë hedoo do hã. Tawꞌããts hẽ dooh ta bahä̃nh ji awëë bä na-ããj hẽ. Tawꞌããts hẽ dooh ër aä̃ bä ji ỹỹm ji patug nadoo do sii. Tawꞌããts hẽ dooh ër moo boo nu meby nꞌaa näng doo. Tawꞌããts hẽ dooh ër aboo bä séd ji hꞌyyb nahedoo doo gó ji da hadoo do hã, dooh ta wób hã ër hꞌyy kajewëëts na-ããj hẽ.

Ki̱³sa²kxai³, wain³txi³ kãi³ya³sah¹lxi³hẽ¹la². E³lẽ³na² ha²te¹ju³ta² yxau²xai³ki̱³kxe³hũ̱³nxe² yxau²xai³ya³sah¹lxi³hẽ¹la². Ki̱³sa²kxai³, hai³txi³ ĩ³yain³sxã³ ko̱³nxe³ti³ wa³ni̱³lon³kxi²yhu¹i² yain³jau³xa² ũn³jau³xa² ĩ³na²sxã³ we¹ni², txu¹ha² ã̱³xa² wa³ni̱³lon³kxi², a²nũ²a² ã̱³xa² kuh³lxa³thin¹sxã³ o²la³kxi²ju³ta² so¹lxi³ yxo²kwa̱in³to³hi², kwa² wãn³txa² ĩ³ye³sxã³ ĩ³yi²yi²lhon¹ta³kxi²yhu¹i², ĩ³ka³tã̱³nxe³yhu¹i² ya³sah¹lxi³txa³hẽ¹la². Ju¹ta² wai³nxa³wa².

Nikahena hoka waiyexe maniya taita wisaona haiyanae ferakoa tyaonitere akereta. Hoka wahalakihena kaisere wimaxaloharene, weratetyoane, ohiro hiye wawenane, xoalini hare kehaisakere, wiyalijinihare kakoane, wokoawahare kakoane harenae.

Mahi vagania arihojaki fori arihina vani hojai Deua bivajahakia akahojaiva. Hari'a avikha kavi ija'ari-ra kanabajadiki kania. Hari'a vakahano. Hari'a avidoraonibakhia ida gamo hoariha. Hari'a hojai asohiriki kaipahivahakia vakahojai. Hari'a avaabononi avakanaathidanoararikhama. Hari'a avakaraganaha.

Iwa wasani tsimyzurukunaha zeka batu mysikpyby. Kytsa watsa asahi okoroze mynakurunaha iwaze kytsa sizubarẽtsa sibo iktsa maha. Siopuwy tsõsĩ ty ka tsõ tsõ byitaha. Tsipikukunaha zeka tsimyharape sapybyikinaha siopuwy tsõsĩ humo. Ustsa okeza humo ba ziksityrykzuwynaha! Sibo hua hua byitahaktsa! Usta maku bo harape tyka wowo byitaha iwa zeka pahamyiba! Ahazokdibyihu ja! Harape tyhudiduhudidu byijataha!

Wuatꞌi ehamo eꞌat pe turan yt uwe i inug saꞌag. Aiminug wakuap wen yne heremo. Waku yt watuwemõti hin i aiminug waku hap upi. Waku watiꞌatoiat yne yt naku i nug hap kat koꞌi mekewat wãtym muat hairu saꞌag nug haria woꞌopytyk pytyk hap ewywuat. Waku watiꞌatuꞌatoiat yne kat som mekewat mahy wemopẽꞌã hap aikotã wãtym muaria tunug hap ewywuat. Waku watiꞌatoiat yne kat som mekewat aiwary wary aheꞌaito heꞌaito hap. Waku miitꞌin hãpyk takaria ewywuaria watopyhuꞌat mesuwat yi tote are aikotã wakuap nug haria ewy. Waku watiꞌatoiat yne kat som aiwuꞌuka hap woꞌoꞌahyk hap koꞌi. Waku watiꞌatoiat yne kat som mekewat woꞌoehaꞌywywi hap.

Konókoti pónea uti kixoku vitúkeovo, kuteâti ítuke xâne ovóheixoti uhapú'itike. Hako vitukovo xâne áhati yetorehí kó'iyea xapa ayuíti, koane kohíhikenati, koane kapínekenati xâne ákoti itukapu koati múxone. Hákomaka vitukóvo xâne sikovó koeti itúkea ne váhere úhepune mûyo. Hákomaka vorixókoko, koane hákomaka vimaí'ixinovo po'ínuhiko xâne vo'oku víyokeovo ítukevo.

Ɨmɨ̂koho, bahû yoaropɨ weesétiro noho weeró ɨá'. Bosê nɨmɨ niikã́ ke'á, karíkũtikã'rã. Numiâ me'ra yã'âro weetíkã'rã. Numiâ kẽ'ra, ɨmɨá me'ra yã'âro weetíkã'ya. Uasé me'ra tɨ'ó yã'atikã'rã. Ãpêrã yeere ɨotíkã'rã.

Muyunpa cawsaśhanchiccäman tincüta allinpa cawsaycuśhun. Ama-ari chay anla millachicuy fistachacuycunaćhu'a, shincacuycunaćhu'a, mansibacuycunaćhu'a, alli-cama fistallacta lulaycunaćhu'a, nïtac ćhïninacuycunaćhüpis nï lägacuycunaćhüpis puliyalcaychu.

Wawasété ãna, wa za oto 're wanomro wẽ, rowa'a na 're ĩdanomro mono ne. Âzé wa te dame 're âhuri mono õ di za, dato ĩwasété u 're dasi'rã'õtõ mono wa, siwa'ru da te 're ĩ'âhuri mono ne, 're wa'rã siwamnarĩ tõ za'ra mono da. Duré siwa'ru wahâimanazé ĩwasédé hã wa te 're 'manharĩ u'âsi za'ra mono õ di za, pi'õ na aibâ na zama. Duré marĩ na 're ĩwasiwẽ'õ za'ra mono hawi, wa te wasima 're nharĩ za'ra mono õ di za. Duré marĩ na 're wasi'ruiwapari za'ra mono õ di za.


Kypenetatohkõ poko kuahtao xine iirypyryme exĩko sytatose. Naeroro kypenetatohkõ poko pyra sehtone. Yrome Kuesẽkõ Jezu Kyrixtu tyjamitunuru ekarõko kyya xine mana soutatu tõ esẽ pyrou ekarory samo typoetory tomo a. Naeroro, “Ajamitunuru tyriko yna kurohtaka orẽpyra yna ehtohme õmipona,” kahtoko Kyrixtu a.

Nom kot puj mẽ axtem nẽ ã amnhĩ tomnuj anẽ nẽ mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx tũm kôt pix mã amnhĩ nhĩpêx. Tã kêr pu mẽ ã amnhĩ nhĩpêx anhỹr pumaj hpãnhã amnhĩ to Pahihti Jejus Kris wỳ nẽ kãm:—Pa Jejus. Nà kormã jar apa ri na ka pre mẽ kot tanhmã amnhĩ tomnuj to kutã axihtỳx o axihtỳx nẽ aa tanhmã amnhĩ tomnuj to hkêt nẽ. Tã inhmã apyrà nẽ ixte amnhĩ tomnuj kutã ixihtỳx o ixihtỳx o ixpa hprãm. Anẽ.Jao mẽ pajamaxpẽr tũmja te ra kot amnhĩ tã mẽ pahto htỳx kêt pyràk o pu mẽ amnhĩ nhĩpêx o ri papa.

Ikara atoko inakari akamini !erekari. Makamari ia atoko inakari: Maamanaãri Apiananiri Xesosi Kristo kapakiniua, sotato mãka paikori sotato ĩto kapakini atoko. !Hĩxinikapiri: “Kanatokopa nitxa nikaminiri niĩto nireẽkiti?” Kotxi maerekatinoka aĩto nireẽkiti.

Aguiendyse kydato kulâ aguienkyly watay, Deus izepa ato adyese kurâ. Awylygue inakai aguiendyse kydato aguiempyra kine. Kywymâry Jesus Cristo olâ kyzeinwânsezene, mâkâ ize ato aguientoem.

— Hepurapo wer ikatu ꞌym maꞌe rehe ihe nehe, aze pepyꞌa iꞌi peme nehe, pezekaiw zo hehe nehe. Pezapo zo hemiapo putar haw nehe. — Emur nekàgaw ihewe nehe, peze Zezuz Zaneruwihawete pe nehe. Peiko ikatu ꞌym maꞌe iàmàtyryꞌymar romo nehe.

Haꞌe rami ꞌrãgue py penhemonde Senhor Jesus Cristo py, haꞌe peteĩve henda py pemoĩ eme toꞌo oipota vaꞌe.

Biɡ̶ida leeditibige me ɡ̶adigomi mawii inokina anele, igaataɡ̶a Ǥoniotagodi Jesus Cristo yajigotedaɡ̶awa loniciwaɡ̶a mawii anele. Jinaɡ̶a domoɡ̶owoo mawii ane beyagi, anokomaɡ̶a jilidaɡ̶ataɡ̶atibige me jaoɡ̶a.

Penhimongo ti Jesus Cristo'ga ja ga pavẽi pejikovo. Tapembopogwei ti pejeaporog̃itate'varuhua rehe penhimimbotarimova'ea rehe.

Ẽg Senhor tỹ Jesus Cristo jykre tãg hã han nĩ. Ẽg tỹ nén to én mũ ẽn han sór mãn tũg nĩ. Ẽg jykre si tovãnh kãn nĩ.

Ha pemoirũ katu peteĩxa Nhandejáry Hesu Cristo. Penhembojáry katu hese peiko hagwã hekoha-rupi. Anive peiko pendejéhegwi anho rei pejapose vaꞌe rei-ma pejapo hagwã.

Bexitòenymyhỹke Inynyrỹ Jesuisi Kristu‑ò wahe anawiòhenanykemy. Tai tahe ibutumy òbitimy biwinymahãke. Uritere arayky aõmydỹỹnabinabina nohõtiõmy.

Auꞌje mamaꞌe tywera apo re, pejejemifutar ymaner imũ etee. Jejui Kristu ꞌga ꞌjawe futat pejemogy, mamaꞌe esagea etee iapou.

Bẽnjadjwỳr djwỳnhbê Jeju Kritu mextire kôt dja gar amextiren ar aba. Ar amex ja dja gar ama. Kwãrĩk wãnh ar aje amidjwỳnhbito kĩnh kadjy ar ajaxwe aba kêt.

Tîîse Jesus Cristo winîpainon yapiꞌtî eeseyaꞌnamakonpa mîrîrî yeꞌka winîkîi, îꞌ kaiꞌma aawarîrîꞌnîkon ituꞌse apunkon eꞌtoꞌ yawîrî tîkuꞌse pra.

Yã yũmũg xuxyã Yeyox Kunnix te 'ãpupi' xip, nũy 'ãxeh, yĩ' tux hok pu xeh, ha yãy pu 'ĩpkox pip hok, nũy yãy yõg putup'ax mĩy hok, ka hãpkummuk mĩy.

Wuyag̃uy dag̃ jekukum pima, ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃ wuyju. Eyag̃uy dag̃ g̃u juy epeku! Wuykukukat ja'õbacaap ũmũm wuywebe sorarayũ kukat jesorarayũ be icaat ũmap co'i itakomaat yaokaap puxim.— A'õbacaap cuy eg̃ũm ocewebe — i juy epe'e Jesus Cristo be.

Bë anꞌoo Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Doo, Jesus Kristo, bë hꞌyyb gó tabawäd hadꞌyyt hẽ, bë tahꞌyyb mahũũm, Kristo bawät doo da bë babok hyb nꞌaa kä. Bë anꞌoo manä nesaa do ji hꞌyyb säg karẽn do bë hꞌyyb gó tawäd bä, nesaa do bë moo boo mahä̃nh.

Yxãn¹ta¹, Je³su²jah³la² ã³nũ²nxi²sxã³ yxau²xai³la³nhẽ³kxa²yã¹nxe² yxau²xai³ya³sah¹lxi³hẽ¹la². Ki̱³sa²kxai³, txa²wã¹sĩ̱³nai²na² ko̱³nxe³ti³ a̱in³nha²ki̱³ju³ta² sa²yxo²we¹ja³sah¹lxi³txa³hẽ¹la².

Maika Wiyekohase Jesus Cristo niyatere kakoa xisaona, awa atyo iniyalahare kaxawaiyetyakitere xema xisaona.

Anabiiniva ida akadisa'ai akadika'da'di Jesus Cristo haria no'avini hi'iki. Hari'a avakaijahitaki fori hijanava bana ida avakadimahi 'bo'da mahija hojai bikava'inofinofiki-ra avava'ahajanaravini.

Katsa hawa sa tsimyzihikiknaha ana ty hi tsimykaranaha zeka mysapybyitsa tu tsimykaranaha. Hawa tsimyzihikiknaha ana humo kino awatutaha! Sesus Kiristu zikwy mytuk mynapykyryk iwaze imysopyksapybara humo batu hỹ tsimaha. Sodadutsa sibotoarẽtsa maha iwatsahi tahasukyritsitsa weryk tu tahazozikbanaha. Siwatsa Sesus Kiristu zikwy mytuk mynapykyryk iwaze mysapybyitsa tu tsimykaranaha batu hỹ tsimaha ihumo tahamoewy. Iwatsahi katsa hi:— O Kiristu azikwy mytuk mynapykyryk! — tsimaha. Iwa hỹ.

Miꞌi pote waku watiꞌauka aipiit mikyꞌesat saꞌag nug hap koꞌi. Waku wẽtup ehay kape watum aiwanẽtup hap mekewat Aikaꞌiwat Iesui wanẽtup hap ewywuat. Yt naku i watipowyro aipiit imikyꞌesat saꞌag nug hamuat ete. Karãpe putꞌokꞌe ahete aimikyꞌesat saꞌag yt naku i nug neran hap hawyi waku meremo yt ahewaure i howawi. Aikotã watopag ahesokpe pakup aipiit pe aipainug hamuat hap ewywuat waku watopag Aipotypot Aikaꞌiwat Iesui aipyꞌa pe aiwanẽtup hawe aipiit puo aimokahu sese hap aipainug sese hap are uito Pauru.

Itea konókoti itúkeovo Vúnae Jesus Kristu iyusêo xikóyokenoe ya uhá koeti kixeku itíkivo. Hákone yoposíko oxene itíki kúxoti yâha itíki, enepone váhere úhepune miûyo yâha itíki yanekôyo avô'o yêxa Itukó'oviti.

A'tîro pe'e weerã́. Marî wiôgɨ Jesu Cristo wee tamúse me'ra kɨ̃ɨ̂ weeró noho ãyuró niisétirã. Kɨ̃ɨ̂re nemoró masî nemorã. Marî yã'âro ɨâri pehasere weé sĩ'rirã, “A'tîro weerã́ti”, niî wãkûtikã'rã. Teeré weé du'urã.

Amaña aychayquip munaynincunacta lulaypi wañupacuyalcaychu. Aśhwanpa Jesusllanchicña jinantin lluy cawsayniquićhu caycuchun.

Siwa'ru 'râwi asima ĩwẽzéb zarina, aipẽ'ẽ 're asimirosa'rata wasété aba na ãma 're rosa'rata za'ra wa'aba mono õ di za. Wanhib'apito Zezu Cristu 're ĩmorĩzém na si te za oto 're aihâimana za'ra wa'aba mo, ĩsine.


Popyra imehnõ Jezu poetory onyripyra sehtoneKure rokẽ ehtoko imehnõ Jezu poetory tõ maro. Jamihme pyra toto ahtao ro Jezu enetuputyry poko, eahmako toto amaro xine toto ehtohme. Oseosezuhpyra ehtoko toto maro, toto osenetupuhtoh poko.

Mẽ pahte Kris kôt pahkwỳjê mã paxàkjêr kêt ã mẽ pamã karõMatêwre 7.1-5 Rõmãn 2.1 Wam Korĩt 10.23-33 Xiakre 4.11Nẽ koja mẽhõ kormã Jejus kôt amnhĩ xãm nyw ri kormã hkôt hamaxpẽr tohtuj anẽ. Hãmri nẽ htỳx tanhmã hamaxpẽr to nẽ mẽmoj mex kaga. Ka mẽ ja hã omu nẽ ãm omu nẽ hã tanhmã kãm nẽ hkêt nẽ. Kwãr mãmrĩ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ. Koja gaa nẽ rĩ hprĩ hã Tĩrtũm kapẽr mar tỳx nẽ hãmri nẽ hkôt mẽmojta pumunh mex nẽ.

Kona HĩtaparakienatakakapeuaHãuiritariko Xesosi sãkire poiãonoka auiãkari hĩtekata apotiitiniua. Na hĩtxitapiri iua, ixinikakiti na hĩte xinikakiti atoko iminakanisaaki.

Cristo eynynâ kypemugudo kiunâguebyra kineTâlâ âduaymo ton-honremba kulâ Jesus einwânni, koendâ Deus ize ato xutudânry modo warâ. Kododokewâdaundâmo, kâdunâguedaundâmo warâ. Eagâmo tyewiâpazeba itaungâ, nhutudânrymobe watay.

Emumeꞌu zo nerywyr hemiapo kwer ikatu ꞌym maꞌe amo wanupe neheAze penapi har nuzeruzar katu kwaw Zezuz rehe aꞌe nehe, pemuixe kar pezemonoꞌogaw pe nehe, pekàgaw imono pà izupe nehe. Pezeꞌeg uryw ahyahy zo hehe nehe, imaꞌenukwaw paw rehe nehe. — Nerekwaw pixik kwaw maꞌe ne, peze zo izupe nehe.

Ojeroviaa py ikangy vaꞌe jaropoꞌaka aguã re ijayvuaPemovaẽ ojeroviaa py teri ikangy vaꞌe, haꞌe kuery oikuaa vaꞌe re pejogueroꞌa eꞌỹ re.

Jinaɡ̶a alomeɡ̶eni ɡ̶anioxoaAbaatege ɡ̶adiwigotigitiwaji niɡ̶ina ane deɡ̶eliodi eliwaɡ̶atakaneɡ̶egi. Pida jinaɡ̶abaatege daɡ̶adinotigimadenitege leeɡ̶odi niɡ̶icoa anaɡ̶aɡ̶a lowooko.

Tape'ete'varuhui ti penhiirũ'g̃a peKiroki g̃a ndokwahakatui ve Cristo'ga nhi'ig̃a ojikogame ga rehe – peko ti g̃a ndehe g̃a mbuhuruka pejipyteri pe. Emo tapenhi'ig̃ayvari ti g̃a.

Jesus ki ge kỹ nỹtĩ fag tỹ jagnẽ to há nỹtĩnh keŨ tóg krój nỹtĩ ver. Jesus jykre ũ tóg ver ag mỹ jagy tĩ, ag tỹ ti ki ge kỹ nỹtĩ ra. Ũ tỹ ge tovãnh tũg nĩ, ag mỹ: “ẽg mré Topẽ vĩ mẽnh kãtĩg nĩ,” hemnĩ. Ag vĩ kafãn tũg nĩ hã ra, ag tỹ kygnẽ kỹ: “tag tóg inh mỹ ge nĩ, ge nĩ,” he mũ ra.

Ani “Tekoha-rupi ndoikóiry” peje moꞌã Hesu reroviaha vaꞌe-rehe(Mt 7.1-2 Rm 2.1-3 15.7 1 Co 10.25-33)Oĩ pene paꞌũ-my neꞌírã ogwerovia tee vaꞌe. Perohory joty íxupe pemogwahẽ-vy. Ha pemogwahẽ rire íxupe katu, ani pembovyte teĩ íxupe penhomboꞌe vai-vy. Ani “Ndatekoháiry nde rekoha. A-rami ae tekoha” peje rei teĩ íxupe.

Ijoiõ ityhydỹỹdu mahãduõ amahãdudỹỹmy rurukeki, ròtena ixinamy ralòke iityhyna ibuterehãre tii‑wana aõna aõnamy widee rybetyhymy rybeõmyke. Aribi hitximy raraykynyke hãre, bidyke. Ihãrele biròtenybenyke.

Pejuagoꞌo kasi neAmumera ꞌgã Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã amũ nipo weapyo katuaꞌneꞌemamũ ꞌga remifutara apo are. “Maꞌja te Jejui ꞌga afutat jane iapoa?” ꞌjau nipo ꞌgã ajemogyau. Aꞌe ꞌgã pẽẽ imua etee futat pejejepype, ꞌgã mueweꞌem futat nanẽ nũ.

Me kute Jeju mar rerekreja'ã memã ujarẽnh.(Mat 7.1; Rô 2.1; Xij 4.11)Me kwỳ kute amim Jeju mar rerekreja dja gar o anhõbikwa. Kwãrĩk wãnh mỳjja'õ mỳr jabej ar amã kurê kêt ne 'ã amim, “Axwe”, anhỹr kêt.

Ayakon Winîkîi Teeseurîmai Pra EꞌkîManniꞌ aꞌtuꞌmîra tîweꞌsen akoreꞌtaꞌnîkon innape Jesus kupî tîuya yeꞌka pe mîîkîrî yapiꞌtî awakîrikon pe. Mîîkîrî yarakkîrî teesiyuꞌpîꞌse pra eꞌtî, îꞌ taiya ya apîꞌnîkon.

'Ãnõy yõg hãpxopmã'ax kopit hok'Ãxop kopa' pip tikmũ'ũn kuxa mãm pu'uk, 'ãpu nõm putup pax, pa hãm'ãktux hã' nõy yãnãn hok, 'ũyõg hãmpe'paxex hã yãy tuk-mĩy hok.

Eyukpiceg̃ẽm g̃u juy epesop “Apẽn g̃u xe'e kuka cũg̃ Deus xe?” i'e'e'ukayũ kay- -itabucayũ kay. Jewa'õxikxig̃ g̃u juy epesop ceweju ip yag̃uymuwarurun am.

Nyy da ji bawät ji da hadoo do wë ky nꞌaa hahỹỹhTawꞌããts hẽ bë gadoo ji hã Pꞌop Hagä Do karẽn do hã baad hꞌyy ganehot nä doo. Bë ky kedag manä sa sii sa hã baad hadoo do pꞌãã.

Ĩ³yi²yi²lhon¹ta³kxi²nyhu¹xa³jau³su²A²nũ²a² Je³su²jah³la² yxo²ĩ²ha²kxai³ yxãn¹ta¹ Sũ̱³na² wãn³txai²na² wain³txi³ sa²yxo²we¹kxe³su² ko̱³nha²nxa³te²su² te²a², wxa²yu³tai²na² sa²kxai³lu², wi¹lhen³txi³yhu¹sxã³ ã³nũ¹jah¹lxi³hẽ¹la². Yxãn¹ta¹, hai³txi³ kwa² wãn³txa² ĩ³ye³sxã³ ĩ³yi²yi²lhon¹ta³kxi²yhu¹te³lhxã³ ã³nũ¹yah³lxi³txa³hẽ¹la².

Awa Atyo Iniyalahare Hihinaehare Hamoka HaokowiMaikaira kotare xinekoni xamoka xala xamani maisa kalore tyakekore hoka. Xakore hoka awa atyo exahekolanai hiyeta kinatyaxa xirae ekakoa.

Avaigamini kahojai varani hini hidaHari. Vakapoari bana ida hoariha Cristo-ra vakaijokavini kaba'i ajahamisijahakiriki kidiania. Kaarariki fori hiki ida Cristo-ra vakaijokavini. Hari'a kidiania aathidanoarari kidiva'ibodivarani danorikia.

Atukytsa ba zikarapepeha.Iwaze kytsa Sesus harere bo hyỹ mykaranaha sihumo ahakubyrisoroku ja tsimaha. Asahi:— Hawa skaraba Deus okzeka wasani my. Katsaktsa tsikaeni zuba myhyrinymyry — maha. Sihumo ahakubyrisoroku ja! Ba zikarapepehanaha iwatsatu meky watu mytsaty mykaranaha. Mysitsumuẽhĩnaha!

Karãpe putꞌokꞌe wẽtup ok Iesui mohey pakup te hat yt itag i te Iesui mohey hap ete hawyi waku — Ereke ro mehĩ mana watoꞌe tope. Iesui mohey hat en mote waku ereĩneꞌen uruwywo Tupana mõtypot hamuat wuatꞌi eꞌat pe watoꞌe imohey pakup i hat pe are. Waku — Ereke ro watoꞌe imohey pakup i hat pe yt ihãite i imohey hap ete pytkai.

Nókone kó'iyea visóneuno xâne aínati ínixo itúkeovo pahunévotiHako pivôa símea imékovokuke ne po'inu ûti xoko Jesus aínati ínixo itúkeovo pahunévoti, koane hako ixomo yimopókoko vo'ókuke koekútihiko ínixone itúkeovo pahukóvoti.

Ẽho peó tutuarã, ẽho peó tutuatirãkãhase niî'(1 Cor 8.1-13)Ni'kɨ́ Jesu Cristore ẽho peómigɨ, kɨ̃ɨ̂ ẽho peó tutuatigɨ mɨsâ me'ra niî sĩ'rikã, ũru sãátirãta, kɨ̃ɨ̂re yẽ'êya. Kɨ̃ɨ̂re “A'tîro weekã́ ɨá'” niîtirãta, yẽ'êya. “De'ró weérã kɨ̃ɨ̂re yẽ'ê boosari?” niîtirãta, yẽ'êya.

Iwinacuycunaćhu manam jamuyänacunachuÑatac chalapacuyninćhu tanqui-tanqui cäcunäta allinpa ćhasquiycäliy; ama paycunawan tapunacuyalcaychu tantiayninwan mana apanaculcäśhayquićhu'a.

Ĩsazei'wa nherẽ, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ wasu'uĨsazei'wa nherẽ, sib'uware na 're ĩnomro mono norĩ zô, te za asitẽme sô 're aihãsi aba mo. Ĩsimirosa'rata za'ra hã aimawi nherẽ, aiwab õ nherẽ, tãma 're nharĩ wasété za'ra wa'aba mono õ di za. Tane nherẽ, te za sô 're atob'uzu za'ra wa'aba mo.