Titu tõ pokoRitonõpo poe opyno xine Titu toehse yna samo. Ãkorehmarykõ se mana yronymyryme. Naeroro, “Kure mase Papa,” ãko ynanase Ritonõpo a. “Oytory se pyra hma Korĩto pona, morotõkõ akorehmase?” tykase yna ahtao Titu a, “Ỹ, ytõko ase,” tykase ynororo. Ãkorehmarykõ se toexiryke tamoreme toytory se toehse ynororo.

Xitre mẽ hkràmnhwỳjê jarẽnhNẽ Xitre na pre ixpyrà nẽ kãm mẽ ato ajuta hprãm nẽ. Na pre inhmã mẽ atã amnhĩ jarẽ pa pre kuma nhũm ja inhmã mex nẽ pa ixkĩnh nẽ. Nẽ ijamaxpẽr o:—Nà ãm hãmri na Tĩrtũm tanhmã Xitre hkrã hto nhũm ã hamaxpẽr mex anẽ. Anẽ. Tã pa ma akupỹm mẽ awỳr mõr ã hkukja nhũm inhma nẽ hkĩnh nẽ mẽ awỳr nojarêt kurê kumrẽx. Nom kormã ixte kãm mẽ ajarẽnh kêt ri nhũm tãm amnhĩ kukamã hamaxpẽr nẽ mẽ awỳr hkrà.

Txito Iokanatiko Korĩtomoni“Peerekai,” atxari Teoso, kotxi iua sikanireõtari Txito itiretinii hĩte, nota tiretinii atokotxikana.

Tito, eagâ tâwaneim modo warâ“Koendonro lelâlâ âmâ, Pabai, Tito Corinto donro modo tienmawyadâdyze itoem amânhenehon-hombyry wâgâ, xina akaemo tienmawyadâdyze ato ara lâpylâ” tâkeze xina.

Xit weraha temetarer aꞌe neheUrumumeꞌu Tupàn ikatu haw izupe ko ꞌar rehe ure kury, taꞌe Xit ipurupytywà wer penehe aꞌe xe, urezàwe aꞌe no. Taꞌe Tupàn pepytywà kar izupe aꞌe no xe.

Tito pe ojapo uka pyau jevyague re ijayvuaHaꞌe gui arovyꞌa Nhanderuete mbaꞌeta Tito pyꞌa re omoĩ xee rami penepytyvõxea.

Paulo yalaɡ̶ata Tito icaaɡ̶ica lokaaɡ̶etedipiIniotagodetalo Aneotedoɡ̶oji leeɡ̶odi meote lowoogo Tito me yemaa me ɡ̶adaxawanitiwaji, digo mokotaɡ̶a me jemaanaɡ̶a me ɡ̶adaxawaneɡ̶egi. Igaataɡ̶a Tito eo niɡ̶ijo ane jipokaɡ̶ata meo, odaa eliodi me yemaa me ɡ̶adaxawanitiwaji neɡ̶epaaɡ̶icota me lowoogo migo makaamitaɡ̶atiwaji aɡ̶ica ane iiɡ̶e migo.

Titova'ea oho pota imono'õpokogaTupana'ga rehe ore roryroryvamo ndepyry hete nde javo ga pe. Nahã ore ga mbohetei. A'ereki ga pe pokopotaruka Tito'ga pe. A'ero ore javijitehe Tito'ga pe pokopotari. Ore ga mondoa'ja pota pe pyri a'ero javo ga pe. Kotihĩ ga ei reki: “Aho tuhẽ ti.” A'ereki ga tuhẽ oho potaripe pe pyri pe pokopotaheteavo. Nurã g̃wemimbotarimo ga hoi pe pyri a'ero.

Tito to vẽmeTopẽ hã ne Tito fe hanꞌ, ti tỹ ãjag to há tãvĩ nĩ jé. Kỹ sóg Topẽ mỹ vĩ há han tĩ sir, ti tỹ ti fe han kỹ. Kỹ tóg kãnhmar inh mỹ: “hej,” hé, sỹ ti mỹ: “ha Corinto ra tĩg,” hen kỹ. Kãnhmar tóg tĩg sór ja nĩ, Tito ti.

Tito, oirũ kwéry ndive oho oipytygwõ hagwã Corinto tetã mygwa Hesu reroviaha kwéry-pe Ore-rami ave pene pytygwõse ave Tito. Ikyreꞌỹ xe nheꞌẽ rendu-vy oho hagwã. Pende rereko opyꞌapy-py. Nhandejáry voi omoĩ ipyꞌa-py ohose hagwã pene pytygwõ-vy. Upéa-rehe atima porã Nhandejáry-pe hese. Series([], )

Txitu awiòhedỹỹrenymy rurumyhỹre iwese awiòhedỹỹrenymy rurumyhãre wesele wahe. Deuxumy reàlàre tai, Deuxu dori tuu rotỹỹnyre. Taita ixinamy arorarenymy rehemynykremy.

Tito ꞌga opytuna ꞌgã neteeJaneruwarete ꞌga Tito ꞌga moporopoariwerukaa pẽ nee. Je ꞌjawe futat ꞌga poropoariweramũ pẽ nee. Aꞌeramũ je Jarejuwarete ꞌga muorypa ee. Aꞌeramũ ore ꞌga monoa futaa. Aꞌeramũ ore ꞌjau ꞌga upe: “Oromono ore ene Korĩtu pewara ꞌgã pyri”, ꞌjau ore ꞌga upe. Aꞌerauwe ꞌga ꞌjau oree: “Jeowet futat je ꞌgã pyri”, ꞌjau ꞌga oree. Aꞌeramũ ore ꞌga atawer imũ etee futat ꞌga monou pẽ nupe.

Kute me'ỳr Xitu ar anor kadjy.Be, Metĩndjwỳnh ne Xitumã amak bô nhym kute ar amarkumrẽx. Kute ba ije ar amar pyràk ne ã ar amaro ane. Ba kam Metĩndjwỳnhmã amikĩnh jarẽ. Bar Xitumã ar ajã karõn kum,—Dja ga memã arẽ gê me pi'ôk kaprĩo atomo tẽn inomã mẽnhkumrẽx, ane.Nhym ar imã,—Be, mrãmri. Dja ba ã memã ane, ane. Ne kam ta kadjy ar awỳr tẽm prãmkumrẽx. Ne kam arỳm kute ar awỳr pi'ôko tẽm ne kute o bôxmã gar aje omũnhmã.

Tito Moropai Tiaronkon Ayonpakon Wîtî Coríntio PonaPaapa yapurî pîꞌ wai kureꞌne, maasa pra Tito wanî yeꞌnen amîrîꞌnîkon anpîikaꞌtîpai, anna wanî manniꞌ warantî. Paapaya ikupîꞌpî. Mîîkîrî Titoya îꞌ taatoꞌ annaya tîpîꞌ inna taꞌpî. Mîrîrî pîꞌ neken pra, tîîse amîrîꞌnîkon yarakkîrî esepopai awanîꞌpî mararî pra.

Tit xix yãy xape xop'Ãte Topa pu hãm'ãktux, hu: “Topa, 'ãmax. Xate Tit pu hãm maxnãhã', ha tutep-tup tikmũ'ũn hã' tehe 'ũgmũn putuk”. Kaxĩy. Hamũn, hõmã 'ãte Tit pu' xak, ha tutep-tup xexka', nũy 'ãxop hã tu tehet. Tutep-tup, hu 'ãxop ha' mõg.

Ocebuxim Tito dak eybuywan pin cĩcã. Imẽnpuye:— Bay, ẽn xipat — i õn e'em Deus pe. “Edaobu'u du Corinto ka watwat com?” io'e buje, — Hm hm. Oju juy g̃axĩn ma — io'e. Iju pin o'e. — Ixeyũ juy oyawẽ cedinheiro ũm ãm — i juk o'e. Taobikuy jĩjã osunuy eyjom.

Pꞌop Hagä Do ỹ jꞌaa etsë Tiit hã tabanoo do hyb nꞌaa bë tahyb nꞌaa esee bë ỹ hyb nꞌaa esee do hadoo da. Tiit gadoo ãã etsẽẽ do ta hã, bë wë tabahõm hyb nꞌaa. Takꞌëp tahꞌyyb hedoo bë wë tabegꞌããs hyb nꞌaa. Ta hã ãã eaanh do pooj jé, ta daaj hẽ tahyb nꞌaa newë däk bë wë tabahõm hyb nꞌaa.

Ti²to³jah¹la² he¹jau³su²Jã¹nxa¹jut3su² Ti²to³jah¹la² txai²yã¹nxe² kãi³nũn³na³la². Ã³non²ta³kxi¹nx2ta¹ju³ta² ten³sa²hxai²kxai³ jãx1jah¹lo²su² nũn³na³la². Nxe³ju³tai²li² Txa²wã¹sũ̱³na² sa²nẽn¹kxi²to³ha¹wa². A²nxe³jah¹lai²li² ain³kxi²sa³na²hẽ³la². Nxe³sa³kxa²yu³su²:— Tũ̱¹ka̱³txai²li² ã³non²ta³kxi²na¹tũ¹xã¹. Nxe³nũh¹nx2ti³jau³su² ha²kxai³ wi¹lhi¹nha²kxai³ wxã³sĩ²nx2ti³ju³ta³nũ³a² wã²nxũ̱h¹ ãu¹la³kxi¹nx2ti³na³la², Ti²to³jah¹la²sa³.

Tito Exahe IhinaeharenaiKalore nihalahareta Enore kakoa Tito axahekotyanikisa hoka kahinaetya aokowitere xiso hiyeta, wiso wakahinaetya waokowitere xiso akereta. Wirae ekakoa hoka aoka. Hoka exahexe kasani kahinaetya aokowita xiso hoka haihalaharene kakoa tyoheta xinali.

Tito ipohina khama varani vihina hidaHari. Deu-ra khai ani'aki hari. Ovaria biobaiki ida Tito va'i bodinia a'onira kakodiavini-ra nofivini, a'onira aakodiavini vani fori hini. Titoa khai bini'aki ida akanikhariavini okhana avakadiania. Ovani oa bikava'ibodivaranija ida okhana avakadiania. Binofi'oamanija ida a'onira kakodiavini.

Titu iwaze ituktsa ahatsa hawa mykaranaha.Iwaze Titu kawata my. Atahi niwatihi pahatsumuẽhĩ tsihikik iwaze utakta Deus pe:— O myzo ikia zuba amysapyrẽnikita. Ikia humo Titu Korĩtio ezektsa mysitsumuẽhĩ tsihikik iwatahi kakurẽta — mykara. Titu kaharere bo piwabyziuku hawa ha ty ibo nizapykyky ana hi hyỹ niy. Atahi:— Utakta Korĩtio ezektsa bo mynakozore tsihikik — niy.

Uruwyriaꞌin tawa Kurintiu piaria uruiꞌatukyꞌe kahato eipe. Koitywy aiwy Titu eikyꞌe aikotã urukyꞌe hap ewy. Eipowyro hap yn iwanẽtup hawe. Tupana tunug naꞌyn Titu eikyꞌe kahato hano. Miꞌi pote waku wahewaku Tupana kape. Wẽtup eꞌat pe watoꞌe mehĩ Titu pe — Waku eraꞌaipok tawa Kurintiu kape urutoꞌe. — Areto teran ni rat e hawyi toto yt uruipoꞌoro poꞌoro poꞌog pytkai i. Tuwepyꞌa pyi toto. Ipap kahato pote poꞌog torania kai.

Ítuke Títu yoko ha'ínehikoAínapo ákoe Itukó'oviti ipíhoa isóneuke Títu kahá'ayea kóxunakeopinoe ikéneke Vúnae, eopâtimaka kuteâti eómbone ve'ókukenoe. Vo'oku ú'uso kóye enepo vitaíkoa huvó'oxeovi yara itukéti. Haina póhutine, itea vo'oku ú'uso-ú'uso kóyeyea, kaha'âne noíxoponeopinoe. Koati ukeâti unákoke isóneu.

Tito kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã me'ra Corintopɨ wa'aátehe niî'Yɨ'ɨ̂ mɨsa yeékãhasere wãkû ke'ti'. Yɨ'ɨ̂ wãkû ke'tiro weeró noho Tito kẽ'rare Õ'âkɨ̃hɨ wãkû ke'tikã weékɨ niîwĩ. Tohô weégɨ Õ'âkɨ̃hɨre “Ãyú'” niî'. Tito yɨ'ɨ̂ o'ôo'kã, maatá yɨ'tiwĩ́. Ni'kâroakãre kɨ̃ɨ̂ mɨsâre ĩ'yâ sĩ'ri'kɨ niî tĩhagɨ, kɨ̃ɨ̂ ãyuró tɨ'saró me'ra mɨsâ tiropɨ wa'âgɨsami.

Titowan lulawshï-masincunam yanapaycuypi wañupacuyalcanÑatac sulpay cachun Tayta Diosta, ya'amannüpis Titop śhun'unman licaycälishunayquipä wañupacuyta ćhulaycuśhanpi. Pay niycuśhäta awniyculam. Manam niycullaptïchu, sinu'a quiquin śhamuypi wañupacuyalmari watucüniqui śhayämun.

Titu hã to sina datẽme ĩmorĩzé wasu'u'Re ĩhâimana u'âsi mono, ma tô Tituhu ma pisutu, tãma asawi pese za'ra wa'aba zéb zarina, te te aipawaptob za'ra wa'aba da, wa norĩ hã wa te duré 're ĩ'asawi pese za'ra wa'aba mono ne. Taha wa, wa ãma wawata ni, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ãma hã, tô sena wa, õ hã. Tawamhã õne haré ma tô Titu hã sina wazaze, ãma atẽme ĩmorĩ aba zém na da hã. Taha wa, si'uihâ na te te ãma sima ĩrowẽzéb zarina, to sina te za tô ãma atẽme timorĩ za'ra wa'wa ãhãna hã, atẽme za'ra wa'aba.


Seromaroro ytõko oya xine mana. Imaro imepỹ Jezu poetory aropõko ynanase. Mokyro se tarõkõ Jezu poetory tõ emero, imehnõ amorepary waro kuhse exiryke Ritonõpo omiry poko Jezu Kyrixtu poko.

Tã na ra nojarêt kaxyw. Kot paj ma hkôt Kris kôt mẽ pahtõjê hõ mẽ kê ma hkôt mõ. Kôt ixte mẽnh xwỳnhta na hte mẽ kãm Tĩrtũm kapẽr jarẽnh mex nẽ nhũm htem amnhĩm mex ã harẽ.

Aiokanatari ãti aĩtari iuakata. Ikinimane Teoso misãkiretikoãtaã apotiitakaniua iteene apokaerekatari iua, kotxi isãpiretari Teoso iokanapirena erekari ikinimanemoni.

Cristo eynynâ kypemugulâ eagâ xina ingonokyly lâpylâ. Tarâ Jesus einwânni modo koendâ inanry aguelymo awâkâ Tito agâ idâim wâgâ. Deus emary koendonro mawânkâ, Jesus einwântuo lelâ tâdâsemaguely awyly wâgâ agueim awylygue.

Oromono kar putar amo ae awa hupi ure nehe no. Uzeruzar maꞌe romo hekon aꞌe no. Uzeruzar maꞌe taw nànàgatu har umumeꞌu ikatu haw paw rupi aꞌe wà, taꞌe aꞌe umumeꞌu katu Tupàn zeꞌeg puràg oho iko purupe aꞌe xe.

Hupive romondouka avi irmão mboae. Haꞌe vaꞌe ma ayvu porã omombeꞌua rupi oiko vaꞌe, opa rupi igreja kuery oikuaa.

Odaa ini eledi ɡ̶onioxoa ane jiiɡ̶enaɡ̶a migo lixigaɡ̶awa Tito. Inoatawece lapoli loiigi Aneotedoɡ̶oji eliodi modeemitetibige niɡ̶ini ɡ̶onioxoa leeɡ̶odi libakedi me yeloɡ̶oditedibece nibodicetedi anele ane yalaɡ̶atalo Cristo.

Kiro ore ojipe'ga mondoi Tito'ga rupi pe pyri no. Ga ko nhaneirũ'ga ojikoga g̃waramo Cristo'ga rehe. Cristo'gareheve'g̃a nhaporemo ga kwaha hete pyry hete ga javo. A'ereki ga Cristo'ga mombe'u katu katu jipi.

Kỹ sóg ti mré ẽg régre ũ jẽnẽ sór mũ gé. Ẽg régre tag vỹ Jesus kãmén tĩ, kỹ igreja krẽm vẽnhmãn kỹ nỹtĩ ag kar vỹ ti to vĩ há han tĩ, ũ tỹ ẽmã kar ki Topẽ vĩ to vẽnh pãnpin tĩ ag.

Indive oromondo ave peteĩ nhande reꞌýi vaꞌe. Opa rupigwa Hesu réry-py onhomboaty vaꞌe kwéry remimboete upe xe remimondo. Omombeꞌu porã kwaa Hesu rehegwa nheꞌẽ. Upéixa-gwi omboete íxupe henduha kwéry.

Riwiòhenanyrenyreri iwitxira seriòreõ. Ibutumy dohodỹỹna mahãdu‑ribi tii rityhynymyhỹre aõma Rybewihikỹ‑di ritỹnynymyhỹre awimy.

ꞌGa rupi ore jarejewirera ꞌjawewara ꞌga amũ monou pẽ nupe. Jejui ꞌga rerowiaaramũ ore ꞌga kwaawi. “Jejui ꞌga ꞌga omomeꞌu aꞌjea futat raꞌe”, ꞌjau ore ꞌga upe, orojerowiaa ꞌga ree.

Bar ar ajã Xitumã karõn kam kôt ije gwaj bakamyja 'õdjwỳ janormã. Gwaj bakamy jamẽ Xitu ar ar awỳr tẽmmã. Ar ikamy ja ne àpênh mexkumrẽx. Kute Kritu'ã ujarẽnh ny jarẽnhkam àpênh mexkumrẽx. Me kute amim Jeju mar kunĩ apỹnh kôt ar aben pydjio ba djàri kunĩ ne me abenmã mex jarẽ.

Mîîkîrî yarakkîrî tiwin uyonpakon yarima annaya sîrîrî. Mîîkîrî wanî kureꞌne tînamasen pe eesenyakaꞌmatoꞌ wenai. Maasa pra mîîkîrî esenyakaꞌma Cristo yekare ekaremekî pîꞌ.

'Ũgmũ'ãte taknõy mõkutnãp-tup Tit mũtik. Yeyox kopa kuxa mãm xop xohix te nõm putuppax, tu nõm 'ãpak. Tute Topa yõg hãm'ãpak max'ax 'ãktux.

Wara'at tak wuykitpit oceg̃uju eykay. Ixe ibuyxiat soat xe itabucayũ xe, itaybit cĩcã kawẽn idipat muwẽn ãm puye.

Tiit sii ãã mejũũ da ãã hỹỹj ky nꞌaa hadoo do jé padꞌyyt hẽ Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do mahang ky nꞌaa etsëëh doo, Jesus ky nꞌaa hanäm do hã tamoo wät do hyb nꞌaa.

Nxe³nx2ti³kxai²nãn²tu̱³ tĩ̱³nx2ti³kxai²nãn²tu̱³ txa²ya̱³lxa² ĩ³sa²si¹hã³nũn³na¹tu¹wa². A²nxe³jah¹lai²li² txa²wã³tã̱³yah³lai²la¹wa². Txa²wã¹sũ̱³na² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txi³nãu³xa² yxo²ha³kxa¹ nxe²e³kxain¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² wãn³txa² ĩ³hen³txi³jah¹lai²la¹wi¹. Sa²nẽn¹kxain¹ki̱³tu¹wi¹. Nxe³ain¹na³la².

Hoka exema waxikahena hatya wihinaehare. Hakakoare tyakekohatiyenai waiye aiminisahitene Waiyexe Iraiti xakaitere hiyeta.

Akaronaki ada arigamina hoariha Tito 'bamina kaimoni. Cristo kaija'ari avajoronionibakhiakia avigajahakiki ada ovari. Bikaabokajahakiki ida Cristo monina jahakia kavaranina.

Ituk hi usta mytuky tapehaka nanabyitaba. Deus wasania ty natsasokoro myzubaha bo. Sesus tuktsa sizubarẽtsa isoho tihi:— O ata hi tsiwaby tsihikiknaha — maha.

Miꞌi hawyi wẽtup ok uruipoꞌoro mehĩ Titu wywo. Miꞌi ti aimuꞌe kuap kahato Tupana ehay wakuat etiat rakat. Wuatꞌi puat mikuap Iesui mohey haria mikuap kahato miꞌi are. Miꞌi pe ti — Wakuat kahato miꞌi iꞌatuꞌe.

Ápemaka po'inu ûti xoko Jesus, páhoe ûti xané'eyea. Enepora po'inu ûti, koati ákoti malîka yónoku iháyu'ikeokono îha xapa kutípotihiko Jesus ya uhá koeti imokóvokutihiko, vo'oku kíxoaku ípihea tumúne ne ítuke Itukó'oviti.

Tito me'ra ãpí o'ôo' nemorãsa'. Kɨ̃ɨ̂ marî akawerégɨ Jesu Cristore ẽho peógɨ niîmi. Niî pe'tirã Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã kɨ̃ɨ̂re a'tîro uúkũma: “Kɨ̃ɨ̂ Jesu Cristo yee kitire werê me'ri yɨ'rɨami”, niîma.

Paywantacmi caćhayämú mayćhüpis allin willacuyćhu sumäpa sirbishanpi lluy chalapacü-masinchiccuna allinpa licapäcuśhan irmänunchictapis.

Wasisãnawã hã wa za duré ĩsiré ãma atẽme satõrĩ za'ra wa'aba ni, aibâ hã. Ãme ĩsazei'wa norĩ hã ma tô te te sima 're wasu'u wẽ za'ra, Cristuhu wasu'uwẽ na simiromhuri wẽ uptabi wa, ta hã.


Tymenekase ynororo Jezu poetory tomo a yna maro aytotohme Jerusarẽ pona tineru arose. Moro tineru arõko ynanase etuarimaketomo a ekarotohme, toto pyno kuehtohkõ waro emero ehtohme. Morarame, “Emero motye mase. Yna esẽme mase, imehxo,” ãko toto Ritonõpo a.

Na pre jar Jejus kwỳjaja kot ma ixkôt Jerujarẽ hwỳr kàxpore hkwỳ ho mõr kaxyw nhũm prem amnhĩm mẽ kurê. Tã koja Xitre mẽ wa mẽ awỳr mõn pôj ka mẽ kãm kàxporeta gõ nhũm man akupỹn o mõ pa wa rĩ kormã ma Jerujarẽ hwỳr mẽ kãm o mõ. Mẽ kot hamỳnh nẽ mẽ pamã mẽ hkĩnh ã kot amnhĩ tã mẽ pahpumunh kaxyw. Nẽ Tĩrtũm mã mex o mex ã harẽnh kaxyw.

Ninoa mereẽri iua aĩtari atekata isini Xerosareẽmoni, oa txineiro aanikasaaki. Oa txineiro asikakito oerekana Xerosareẽ auakani Apiananiri ereka inini. Oerekana apoxokoniritika amoianatinina.

Koendâ mawânkâ Jesus Cristo xurâem ewanu. Awylygue Jesus einwânni modo niduakemo xina agâ Jerusalémram idâhoem, dinheru Deus eynynonro modoram xuduypy sase. Xina aiese awârâ, Kywymâry Jesus koendâ egaetoem, einwânni âdypebaom modo tienmawyadâdyze xina awyly xutuhoem lâpylâ warâ.

Uzeruzar maꞌe aꞌe wà, wexaexak aꞌe awa aꞌe wà, urerupi wata maꞌe romo imuigo kar pà aꞌe wà. Wata iko urerupi kury, urepytywà iko temetarer imonoꞌog pà kury, Zutez ywy rehe har wanupe heraha pà kury. Taꞌe uzamutar katu Tupàn aꞌe xe, taꞌe ipurexak kar wer Tupàn ikàgaw rehe ipuràgaw rehe purupe aꞌe xe, taꞌe ipurexak kar wer ipurupytywà haw rehe aꞌe no xe, purupe aꞌe no xe.

Haꞌe rami anho eꞌỹ, igreja kuery oiporavo vaꞌekue oreirũrã, peráta monoꞌõa rupi orepytyvõ aguã. Haꞌe nunga rojapo Senhor omboetea aguã, haꞌe ronhopytyvõxe etea roexa uka aguã.

Codaa lapoli loiigi Aneotedoɡ̶oji oiolatice niɡ̶ini ɡ̶onioxoa migo ɡ̶odixigaɡ̶awa, niɡ̶ina nige jadeegaɡ̶a ɡ̶aboonaɡ̶atiwaji dinyeelo. Odaa leeɡ̶odi mawiite ɡ̶aboonaɡ̶a dinyeelo, niɡ̶ina anoyiwaɡ̶adi Ǥoniotagodi odoɡ̶etetibigimece Ǥoniotagodi, codaa niɡ̶ida ɡ̶obakedi ikee mewi me jemaanaɡ̶a me ɡ̶adaxawaneɡ̶egi.

Koji'i ji ga mombe'ui pe me kiro. A'ereki Cristo'gareheve'g̃a Macedônia pe e'i ga pe toho ti ga Paulo'g̃a ndupi Judéiapeve'g̃a gwyri pe javo. Aerẽ po ti ga hoi ore rupi a'ero orepokohavamo ore herohorame peitambere'ia pevo nehẽ – kiroki penemimondoa Macedôniapeve'g̃a nemimondoa no. Orogweroho ti ore imbatere'ỹve'g̃a pe g̃a ti tombohete Cristo'ga javo. G̃a po ti e'i nehẽ: “Pyry hete Cristo'ga nhandepojykaharete'ga. A'ereki ga ombuhuruka itambere'ia nhande ve,” e po ti g̃a nehẽ. Orogweroho ti ore imbatere'ỹve'g̃a pe tokwaha ti g̃a nhanerembipokopotara javo.

Kỹ igreja krẽm ke kar vỹ ti hã kuprẽg, ti hã tỹ inh mré ẽg tỹ ũn jagãgtar ag mỹ nén jẽnẽnh ke tag ki rĩr jé. Ẽg Senhor tỹ ũn mág nĩ tag vẽnh ven hã jé ẽg tóg tag ki rĩr sór mũ, ẽg tỹ ag jagãgtãn ke tag ti ki. Kỹ tóg inh mỹ há tĩ gé, sỹ inh pir mỹ ki rĩr tũ nĩn kỹ.

Haꞌe Hesu reroviaha vaꞌe, ha Hesu reroviaha kwéry oiporavo vaꞌekwe íxupe ore irũrã ore ndive ogweraha hagwã pirapire Judéia tetã-my gwarã. Jahexakwaa rei ramo upe pygwa kwéry oikwaa arã jahayhuha íxupe kwéry. “Hesu-rehe ojerovia vaꞌe onhopytygwõ voi raꞌe okwa-vy” heꞌi arã nhande-rehe hikwái nhande rexaháry. “Nhandejáry nipo omboheko pyahu raꞌe íxupe kwéry” heꞌi ave arã omombaꞌegwasu-vy Nhandejáry-pe nhande rexaháry kwéry.

Dohodỹỹna mahãdu rihitxinyre wawana kanakemy. Ibutumy Inynyrỹ loosòna heka tuu ratximyhỹre. Tule riteòsinymyhỹre ibutumy iny rikiwiòhenanymyhỹrenykemy. Tai heka inyseriòrereny reteònyrenyreri ityhydỹỹdu mahãdu.

Masetoni ywy pewara ꞌgã aipo ꞌga janerewirera ꞌjawewara ꞌga pyyrũmũ ꞌga monou ore rupi kaꞌaranũũ rerawaramũ aiꞌi. Anure nipo ore pẽnemimonorama kaꞌaranũũ rerooi Judeja ywy pewara ꞌgã nupe Masetoni ywy pewara ꞌgã maꞌe retee. “Oreporopoariweramũ pẽ nee. Aꞌeramũ Korĩtu pewara ꞌgã Masetoni ywy pewara ꞌgã netee kaꞌaranũũ rerurukaa oree pẽ nupe. Aꞌeramũ ki pẽẽ Jarejararete ꞌga muorypa ee”, saꞌe ki ꞌgã nupe, ꞌgã nupe kaꞌaranũũ monou.

Me kute Jeju mar ta ne me amijo utàn ar imã,—Gwaj bakamy ja dja ar ikabẽn kôt ar akôt pi'ôk kaprĩo tẽn memã kungã, ane. Gwaj bakamy ja ne bar kuman kumrẽx Xitu kôt ar awỳr ano. Dja ar bôx gar me kadjy pi'ôk kaprĩo atom inomã mẽnhkumrẽx. Ar badjwỳ dja bar ĩ ar awỳr tẽn bôx gar ar imã pi'ôk kaprĩ ngã bar Xitumẽ ro'ã arỳm Djeruxarẽ'ỳr o tẽ. 'Ỳr o tẽn o bôx ne iro'ã memã kungã. Me ar ikôt Metĩndjwỳnh raxmã kator kadjy dja bar ã o ane. Ar aje memã õr prãm nhym me kute jadjwỳ mar kadjy dja bar ã o ane.

Mîrîrî tîîse mîîkîrî uyonpakon wanî imenkasaꞌ pe attîtoꞌpe anna pokonpe, anna pîikaꞌtînen pe. Maasa pra antîrîꞌpîkon yarî annaya îꞌ ton pînon pia tîîtoꞌpe annaya. Mîrîrî wenai epuꞌtî toꞌya, kureꞌne inkamoro anpîikaꞌtîpai anna wanî, sîrîrî esenyakaꞌmatoꞌ pîꞌ, Paapa yapurî pe.

Yeyox kopa kuxa mãm xop te nõm yãykutnãhã', puyĩg mũg mũtik mõg, nũy 'õg nĩm'ax xop mõgã', nũy yũmũg xuxyã Yeyox 'ũxexka mĩy, xayĩy 'ãxop yũmmũg 'ũgmũ'ãtep-tup xexka', nũy 'ãxop hãg tehet.

Jesus kay itabucayũ ixe o'taẽ oceweju iju am dinheiro dujowat am Jerusalém ka be. Dinheiro juy ocetujowat eykukpin cĩcã ocexe iap mubapuk am tadaybotbocayũ be. Ocetujowat cuy jewebuywatwan cĩcã ip wuykukukat kay itabucayũ iap mubapuk am soat pe. Imẽnpuye:— Ka'ũmg̃u ejo'iat xipacat — i je'e ip Deus pe dinheiro jeejat'iayũ.

Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do rasëëw hõm ta ti hỹỹj ky nꞌaa hadoo doo, ãã tabahada hyb nꞌaa Jerusarẽnh hẽnh dajẽẽr kata däk do ãã tajooh bä kä. Ta ti sa masa nꞌaa ãã tajooh Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do ãã wehꞌëëh hyb nꞌaa, baad ãã karẽn ãã masa ër wakããn Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh doo, ãã metëëh hyb nꞌaa na-ããj né hẽ.

Nxe³kxa²yu³su² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² hxi²ka² ĩ²sxã³ sa²so¹ain¹na²hẽ³la². Ã³si³tẽ³kxi²sa²sĩn¹si¹jau³su² ĩ²sxã³ sa²so¹ain¹na²hẽ³la². Ũ3yho³hi²ki³a² tẽ³sxã³ wã²nhũ¹ain¹jah¹lo²nũ³su² ã³si³tẽ³kxi²sa²sĩn¹tu¹wa². Nxe³kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² sa²nẽn¹kxi²sĩ¹na¹tu¹wa². Te²yã¹nxe³sxã³ a³lxi²sxã³ ã³non²ta³kxi²waun¹nyhu¹ki̱³ju³ta² ĩ²nẽ³lain¹tu¹wa².

Exahe exe wihinaehare atyo tyakekohatiyenai xaokalita, xaxikala ximita tyoita wiyema. Exaokalahitaha atyo tyoa kahinaetya maheta wiso hateniti wiyawaiyera kakoita wisomitere hiye, kaihalaharetyaka maheta Xekohaseti kakoa, exahe wahotikisa maheta aliterexe wakahinaetya waokowitereharenai.

Cristo kaija'ari Macedônia kaarabonia avajoronionibakhiakia vanagathogatho'aha haria vaipohihara kaimoni. Haria kakodiaki bana ada jiniro vanajoroniki-ra aakadava'avinia. Arigamina Judéia kaarabonia vahojaki-ra va'ora akajoronihivini hiki jiniroa, ananokiaja kaimoni ida va'ora anakaidivavini, oniani ida vagathanivini kamahini akadika'da'di Jesus Cristo jahana-ra khai vani'avini hija.

Sesus tuktsa mytukta tu ziwatawynaha, Serusarẽhe bo tsikukurunahaze mytukta ziwatawynaha. Ahaokyrysaro ty wabehyryk tsimaha ana kino sinamybyitsa bo nyny tsimahaze:— Katsa ahahumo mypokzitsirẽtsa — sihyrinymyrẽtsa. Asaktsa Deus pe niaha:— O Deus myzo ikia zuba tsamysapyrẽta — maha. Ahanamy ty sibo tsipibiakaknaha humo tynamypehapokzitsikinaha iwatsahi Deus bo inapamykysokonaha.

Taꞌi torania Tupana mõtypot yat piaria miꞌairo ti meiũwat miit mekewat aimiium ereto tawa Ierusarẽi kapiat hamuat. Miꞌi hamuat iꞌatumiꞌairo iꞌatumiium iꞌatuegyiꞌat hap moherep hamuat ium hamuat. Miꞌi urutum ihakyꞌeꞌi rakaria imohey haria tawa Ierusarẽi miaria pe. Miꞌi hawyi teꞌeruwehum kahato Aikaꞌiwat Iesui kape. Miꞌi hawyi iꞌatuwepit kahato taꞌatukuap taꞌatukyꞌe kahato ehepiat hap hawyi.

Haina póhutine, itea koatímaka noívokoe kutípotihiko Jesus ya imokóvokutihiko yâye xané'iyeovimo kurikápana ûti ne ítixinokonoke po'ínuhiko ûti xoko Jesus. Yoko énomonemo kutí'inoke ihayú'ikokonoti ne Vúnae Jesus, kutí'inokemakamo iyúseoti kahá'ainoa ûti unako koêku ne po'inu ûti.

Apêye kẽ'rare, Jesu Cristore ẽho peóse kurarikãharã ɨ̃sâre ba'pâti dutirã kɨ̃ɨ̂re besékãrã niîwã. Niyéru sẽri neéo'kere miáakã, kɨ̃ɨ̂ ɨ̃sâ me'ra ba'pâti wã'kagɨsami. Ɨ̃sâ niyérure miáarã, masá marî wiôgɨre ãyuró uúkũ dutirã tohô weé'. Tohô niikã́ ɨ̃sâ e'katíse me'ra wee tamú sĩ'risere ĩ'yórã tohô weé'.

Jinaman'a llapa malcaćhu chalapacü-masinchiccunapis illayta apawshïmänanpämi aclaycälila. Ñatac cayta lulaycälí sirbiyta maynu wañupacuynïwanmi, Tayta Diosta altuman julapäcuynïwanmá.

Duré dama simiromhuri wẽ uptabi wa, ma tô ĩsazei'wa norĩ hã siwi pisutu, Zeruzarẽ u ĩsazei'wa norĩ nhoprubzéb ré, za wasi'aba'réi wa, ãma wasiré morĩ da. Tawamhã Wanhib'apito ãma wawatazéb da, wa za tô ãne hã 'manharĩ ni, duré wato sina, wa te 're ĩda'apawapto mono zém na, da te wawaihu'u za'ra da.


Tuhke tineru arõko ynanase. Tomeseke roropa ynanase ynara kamexipory se pyra yna exiryke, “Moro tineru aroryhtao Pauru tomo a, zokonaka tanỹse eya xine tytinerũkõme,” kamexipory se pyra yna exiryke. Naeroro yna maro imehnõ arõko ynanase yna onykerekeremara imehnõ ehtohme. Zae rokẽ ynanase Kuesẽkõ neneryme. Morararo zae se rokẽ ynanase imehnõ neneryme roropa emero porehme.

Nom kàxpore rax nhũm ixte mẽ hwỳr o inhmõr nhũm mẽ kot hã ixkamnhĩx pymaj kot paj ma amnhĩ kôt Kris kôt mẽ pahtõta o mõ. Ixte Xitre hkôt mẽ awỳr mẽnh xwỳnhta pa ma amnhĩ kôt o mõ. Nom ixàhkĩnh o ixpare hã. Tĩrtũm kot ja kôt ixpumunh mex tã kot paj ma amnhĩ kôt o mõ. Series([], )

Oa txineiro kaiãopokoro aua, ininiã iua aĩtari siniã atekata, iua imarotari atão asikiniro oa txineiro Xerosareẽ auakanimoni.

Imâem ise xina dinheru nhadyly. “Turâem kulâ akaemo mârâ dinheru nhadyly” ânguy kepa itoem ise xina kulelâba xina idâly awyly.

Aze ruꞌu amo izeꞌeg wer urerehe wà. — Imunar maꞌe wà, aze ruꞌu iꞌi putar urewe wà nehe. — Nomono kwaw aꞌe temetarer hemetarer ꞌym maꞌe wanupe aꞌe wà, aze ruꞌu iꞌi putar urerehe wà. Nan kwaw pa. Napokok kwaw aꞌe temetarer rehe ihe. Xit omonoꞌog oho iko aꞌe, heraha pà Zutez ywy rehe har wanupe aꞌe. Aꞌe rupi, — Imunar maꞌe, niꞌi kwaw ihewe wà nehe. Nurupyhyk kwaw urezeupe ure. Oromono kar putar aꞌe temetarer paw rupi katete ure nehe, uzeruzar maꞌe hemetarer ꞌym maꞌe wanupe ure nehe.

Mbaꞌeta ronheaꞌã avave rei orere ijayvu rei eꞌỹ aguã peráta omeꞌẽa reta pyre rogueraa rã.

Odaa jiɡ̶idaa leeɡ̶odi me jemaanaɡ̶a me idinowetaɡ̶a amanagawini aɡ̶ica ane dinanimaɡ̶atoɡ̶owa leeɡ̶odi niɡ̶icoa ɡ̶aboonaɡ̶a ane jadeegaɡ̶a, owidi dinyeelo. Igaataɡ̶a jemaanaɡ̶a me jaoɡ̶a niɡ̶ina ane iɡ̶enaɡ̶a, aɡ̶idokida me lodoe Ǥoniotagodi, pida lodoe okanicodaaɡ̶ica oko.

Orojirokwa hete ore te'ite'varuhuyme ti g̃a ore ve javo. Nurã ore ei: Toho ti ga ore rupi. Ohorame ore rupi ore pokoga ti ga hepiagi ima'ema'ẽkatua penemimondohetea imbatere'ỹve'g̃a pe nehẽ. A'ereki ore oro'e: Mara'ngu po ti jara'g̃a ete'varuhuavo ore ve nehẽ javo: “Noma'eg̃atui reki Paulo'g̃a imbatere'ỹve'g̃a pe imombytavo jara ojive”? A'ea po ti g̃a ei nehẽ, oro'e ore. Nurã ko pyry ore ve ga hoi hepiaga imombe'ukatuavo.

Kỹ ũ tóg iso jykrén kónãn ke tũ nĩ gé, isỹ inh pir mỹ ki rĩr tũ nĩn kỹ. Jãnkamy e vẽ, ẽg tỹ ma mũnh ke ti, kỹ tóg inh mỹ ũ tỹ tag to iso jykrén kónãn ha mẽ tĩ. Kỹ tóg inh mỹ há tĩ, ũ ag tỹ inh mré ki rĩr mũn kỹ. Isỹ vẽnh jykre kuryj han sór vẽ, hã to sóg jykrén tĩ. Ẽg Senhor ne inh jykre ki kanhró nĩꞌ, kỹ tóg há tĩ gé, ẽprã ke ag tỹ inh jykre há vég mũn kỹ.

Heta voi pirapire orogweraha vaꞌerã. Pono onheꞌẽ rei xe-rehe, heta oho vaꞌe ndive orogweraha vaꞌerã pirapire. Upéixa ramo “Oiporu rei nipo raꞌe ojéupe gwarã oipeꞌa” ndikatúi heꞌi vaꞌerã ore-rehe. Nhandejáry oikwaa ore rekoha porã tee voi. Entéro vaꞌe renonde-py ave ore rekoha porã ore rembiapo ave oroipota ojekwaa porã ore-rehe.Pv 3.4

Tai inyõ kia nierumy inyõ rarybeõtyhy. Òbityhylemy rikiwinyrenyke ibuturu‑ò.

“Judeja ywy pe jarewau ki jane ꞌgã amũ siroo jarejeupi. Kasi aꞌe pe ꞌgã amũ jane agoꞌoi ne”, ꞌjau ore arajaupe. Kaꞌaranũũa ore erawau imonou ꞌgã nupe kwaiwete. Aꞌeramũ ore ꞌgã amũ nerawau orojeupi. Aꞌeramũ nipo ꞌgã orereko esage resaka. Janeruwarete ꞌga nipo orereko esage kwaapa. Aꞌere nipo ꞌgã ikwaawa nanẽ esageramũ nũ.

Godja bar memã pi'ôk kaprĩ kumexo tẽn memã kungã. Nhym kam me ar ikôt gwaj bakamy tẽmja pumũn ar ijã ar idjàkĩnhĩ nhôr kêt. Dja bar iro'ã katàt memã o tẽn o bôx. Metĩndjwỳnh dja katàt ar ije amijo ibakôt ar ipumũ. Nhym pykakam me ar badjwỳ dja me katàt ar ije amijo ibakôt ar ipumũ.

Anna yarakkîrî mîîkîrî wîtî tiaronkon eseurîma namai, anna winîkîi, seeniꞌ îꞌ ton pînon pîikaꞌtîtoꞌpe anna narî wenai. Anna esenyakaꞌma yeseru wanî yairî epuꞌtî Paapaya, tîîse mîîkîrîya neken pra, tîîse pemonkonyamîꞌya nîrî epuꞌtî yuꞌse anna wanî.

'Ũgmũ'ãtep-tup 'ohnãg, puyĩy tikmũ'ũn hãm'ãktux, hu: “Paot te tayũmak yãg hã' xupxet”. Kaxĩy. Yã 'ãtep-tup'ah. Pak mũ'ãtep-tup, nũy hãpxe'e mĩy. Yã Topa te' pẽnãhã xix tikmũ'ũn te' pẽnãhã kamah.

Ade dinheiro juy ocetujowat. Ocebu'un ma'g̃u warara'acat pe “Pauloyũ dinheiro'in ma o'ju'uk jewebeam” i'e an. Imẽnpuye warara'acayũ ocetujowat oceweju ocemuymuyap puxim. Cũg̃ ma oceku pin wuykukukat etabutpe acã g̃u. Soat etabutpe ma oceku pin cũg̃ ma.

Ãã hỹỹj hedoo do ãã dꞌ rahada, ta wób daap rahꞌyy genä mahä̃nh dajẽẽr ãã mahũũm do hã. Baad ãã matakëë, baad hadoo do ãã moo bok hyb nꞌaa Takꞌëp Hyb Nꞌaa Jawyk Do matym gó, ajyy sa matym gó na-ããj hẽ.

Nxe² ai³lya³sain¹sĩn¹kxai²nãn²tu̱³ a²nũ²a² ĩ²li³te²a² ko̱³nxe³te²lot3sain¹sĩn¹jau³nũ³a² yũ³hĩ̱³nx2nxa³wa². Yxo²ĩ²sain¹sĩ¹nhĩ̱³nx2na³la². Ũ3yho³hi²ki³a² ki³ka³lxa¹txi³ tẽ³lxi²nha¹ha²kxai³ ko̱³nxe³ti³ ĩ³kwa̱i²kxi²sain¹sĩn¹kxa²ya̱n³txi³su² txa²wã¹lon³nãu³xa² ã³si³tẽ³kxi²sain¹sĩn¹tu¹wa². Wain³txi³ kãi³ũ¹nha¹ju³ta² ten³sa²sĩ¹nha²wa². Txa²wã¹sũ̱³na² ye³nãin²txi³ a²nũ²a²nãu³xa² ye³nãin²txi³ e³la¹ wain³txi³ kãi³ũ¹sĩ¹na¹ju³ta² ten³sa²sĩn¹nha²wa².

Exakere wisaonita, kasani maisa haiyaharenai iraeharetyaha wiso waokare exe kalore olo wamokitere hiyeta hoka. Wiyahekola hiye atyo hoka kasani ehekorexe taita wisoma waokowita, maisa Xekohaseti nahalakoa taita xini hoka halitinai nahalakoa tehitiya.

Ni-anofiki bana ida ija'ari haria akaraganahavini jiniro karaho-ra aakadava'ajahakiravinia, oniani ida ariabono akava'igairivini hija. Anofiki hida jiniro kabadanihi-ra anasohivini. Asohini Deua bikahija kaimoni. Asohini ija'aria vakahija kaimoni jaboni.

Okyrysaro tsizubarẽna Serusarẽhe ezektsa bo wabehyryk tsimaha. Hana wa sinamybyitsa bo okyrysaro ty nyny nyny tsimaha ana hi wasani tsimykaranaha, iwa zeka hawa okyrysaro ty kytsa bo nyny tsimaha pykyhytu tsimaha. Hawa Deus okzeka wasaniha bo zuba mytsaty tsimyzihikiknaha. Deus okze ka wasani tsimykaranaha ikiahatsa okze kino niwatihi wasani tsimyzihikiknaha.

Iwato kahato aimiium urutioto. Miꞌi pote urutioto meiũwat miit eimiꞌairo miium koꞌi ereto hamo. Yt urutioto teran i katupono yt uruikyꞌesat i kahato iraniaꞌin toꞌope — Meiẽ Pauru ihoꞌosat aimiium koꞌi muꞌap upi tawa Ierusarẽi kapiat aimipoꞌoro koꞌi e hap yt uruikyꞌesat i. Miꞌi pote eimiꞌairo tioto are. Hãpyk kahato yn areĩneꞌen neran wuatꞌi miitꞌin wanẽtup hawe iꞌewyte Tupana wanẽtup hawe. Miꞌi pote yt atioto teran i mesuwat wuatꞌi miium wato koꞌi kat pote yt atikyꞌesat i miitꞌin teꞌeruwanẽtup saꞌag uhowawi sio tohoꞌosat sio yt iꞌatuꞌe hap ete.

Yanê'e, koeku kali xu'ínayea ovâti ne ítixinokonoke po'inu ûti vomínoakemo, ákomo oxéne váherexea yuhó'inokono ûti vo'ókuke. Koati yonoâti vokóvo, kaha'âti ûti iyúseyeamo nonékuke Itukó'oviti, koánemaka nonékuke po'ínuhiko xâne pónea ûti kixoku vitúkeovo yara koekúti.

Ɨ̃sâ a'teré tohô weérã, masá ɨ̃sâre “Niyéru bahuriópã” niî dutitirã tohô weé'. A'teré weérã, ɨ̃sâ marî wiôgɨ ĩ'yóropɨre keoró weé sĩ'ri'. Tohô niikã́ masá ĩ'yóropɨ kẽ'rare keoró weé sĩ'ri'.

Cay jatun yanapäcuyta sumäpamari licaycälí mayanpis mana limayalcämänanpä. Ya'acuna imanuypapis allincäta lulaycäliytam jicutaycälí Tayta Diospa ñawpäninćhüpis, chaynütac nunacunäpa ñawpäninćhüpis.

Wanhimisaihuri hã da te wa'ãma nomri tõ da, wa za asõprub za'ra wa'aba zé hã wasitẽme wa te wasiwi 'madâ'â pese za'ra, wasi'aba'réi wamhã. Ĩ'uwaibaba, wa te ãma ĩ'uwaimrami za'ra da si, wa tô ĩré wasima rob'madâ'â za'ra ni, Wanhib'apito nho'a, duré uburé danho'a zama.


Morara exiryke mokyro kuakorõkõ aropõko ynanase Titu tõ maro aytotohme oya xine. Tuhke tukuhse ynororo yna a zae aehtoh waro yna ehtohme. Zuaro ynanase. Ỹme mana. Imehnõ akorehmary se roropa mana yronymyryme. Imehnõ akorehmatohme otinerũkõ ekarory se oexirykõ enetupuhnõko roropa mana. Naeroro ãkorehmarykõ se ynororo.

Nẽ ot pa ma Xitreta wa hkôt axte mẽ awỳr ja mẽ. Kêr kê mẽ axkrunẽpxi nẽ ma ixkukamã mẽ awỳr mõ. Ixte wa hkôt mẽnh xwỳnhta ixte kot amnhĩ nhĩpêx ã omunh mex. Na hte kãm mẽ piitã mẽ ho ajuta ho pa hprãm nẽ. Tã mẽ ajarẽnh ma nẽ inhmã mẽ ajarẽnh o:—Nà koja mẽ Jerujarẽ nhõ xwỳnhjê mã kàxpore nhõr rax nẽ kãm ga. Mẽ kot amnhĩ to mex kênã. Anẽ.Jakamã ra mẽ awỳr hkrà. Tã koja ma Xitre wa hkôt mõ nẽ mẽ ato ajuta ka mẽ tokyx kàxpore ho apikuprõnh pa.

Iuaĩkana aiokanatari ãtipekana aĩtari hĩtemoni. Aãtaerekatapekari iua. Ipoxokoniritika imoianatari kãkiti. Apiapoxokonita iua, kotxi imarotari hĩte kaminiri mitxi hĩsãkire iaõka.

Tito domodo agâ tokalâ Cristo eynynâ kypemugu ewy xina ingonodyly lâpylâ. Kywymâry ewanuem xina tienmawyadâdyze tawyly tânehonzezelâ mawânkâ. Âwâgâmo koendâ aguehonly tydase. Âdy pebaom modoram dinheru mâundudyse mawylymo, tâinwânse. Awylygue iomaru kuru âyanmo tâtâhoem.

Aꞌe rupi oromono kar urerywyr kwez wanupi ure no. — Epytywà amogwer uzeruzar maꞌe ne wà nehe, uruꞌe izupe tuweharupi. Tuweharupi upytywà oho iko aꞌe wà. Ukwaw pekatu haw aꞌe. Aꞌe rupi ipurupytywà wer penehe aꞌe no.

Haꞌe vaꞌe irmão kuery reve romondouka avi nhande-irmão mboae. Haꞌe vaꞌe ma opa mbaꞌe py nhopytyvõxea roexa jepi vaꞌe, mbovykue rei eꞌỹ. Haꞌe gui aỹ ma peẽ kuery re ojeroviaa rupi vy oexa ukave ju nhopytyvõvexea.

Jimonyaaɡ̶a eledi ɡ̶onioxoa mijotaɡ̶a nigigotibeci. Eliodi me idineenaɡ̶ata, odaa idioka limedi me jinataɡ̶a me dinoniciwaɡ̶aditibece me daxawanataka. Codaa eliodi me ɡ̶adinakatonitiwaji, joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi neɡ̶epaanaɡ̶a yemaa me daxawanataka.

Kiro ore akoja'ga mondoi pe pyri Tito'ga rupi. G̃a ndupi ore ojipe'ga mondoi no. Ga ko nhaneirũ'ga no ojikoga g̃waramo Cristo'ga rehe. Irũiru'ĩa rehe ore ga mboporavykyvykyrame nane'ymi ga ore nhi'ĩpo'rupotari oporavykykatuavo Tupana'ga pe ojipe'g̃a pokopokoga. A'ero ore pe mombe'urame ga pe ga jikogi pe ndehe omondo po ti g̃a imbatere'ỹve'g̃a pe Judéia pe nehẽ javo. Koji'i ga poravykypotari Tupana'ga pe kiro. A'ero ga hopotari pe pyri pe pokoga nehẽ.

Inh mré tĩg ke mũ tag vỹ Tito mré ãjag ki jun ke mũ, kar kỹ ẽg régre ũ ke gé. Ẽg régre tag hã ne ẽg Senhor tũ ki rĩr há han tĩgtĩꞌ, tag ve tỹ hẽn ri ke han inh huri. Ti tũ ki rĩr nĩ vỹ ti mỹ sér tĩ. Kỹ tóg ãjag vẽme mẽ, hã kỹ tóg ãjag ve sór mũ. Ãjag to tóg há tãvĩ nĩ, ti tỹ ãjag vẽme mẽn kỹ.

Upéixa-gwi peteĩ jevy oho-ta Tito ndive inhirurã ave imbohapyha ramo oromondo-ta. Aheko rexa meme vaꞌekwe íxupe. Hesu reroviaha vaꞌe haꞌe. Ikyreꞌỹ voi haꞌe onhopytygwõ hagwã. Ha koꞌánga ojerovia-ma ave pende-rehe pene pytygwõse ave pemeꞌẽ porã hagwã pende pirapire iporiahu vaꞌe kwéry-pe. Upéixa-gwi oromondo-ta imbohapyha ramo pende ha-py.

Ijõ tii‑wana rake. Reurihirenyre heka tii wiòhedỹỹmy rakeò, tai heka tii wiòhedỹỹmy ratxireri.

ꞌGã nupi nanẽ nipo ore jarejewirera ꞌjawewara ꞌga amũ monoi nũ. Aꞌe ꞌga oporowyky akou orojepyri. Aꞌeramũ nipo ore ꞌga porowyky esage resaka. Ojeupe oreꞌeawer imũ etee nipo ꞌga mamaꞌe apou. Mamaꞌea ore iaporamũ aipo ꞌga ore poaa iapo are. Aꞌeramũ ore ꞌga monou ꞌgã nupi pẽ nesaka. Ojeupe ore pẽ momeꞌuramũ ꞌga ojerowiaa pẽ nee. “Okaꞌaranũũa ꞌgã tomonoꞌi ape ꞌgã nupe ꞌjau”, ꞌjau ꞌga oree, ojemogypyyka pẽ nee. Aꞌeramũ ꞌga oweramũ futat pẽ pyri, pẽ poaa imonoꞌog are.

Kam gwaj bakamy ja Xitu kôt ar awỳr tẽmmã. Dja bar kam gwaj bakamy 'õdjwỳ jano nhym arkôt tẽ. Gwaj bakamy jadjwỳ ne mexkumrẽx. Metĩndjwỳnhmã àpênh kunĩkôt gwaj bakamy ja mrãmri kum ukanga kêtkumrẽx ne kum àpênhkumrẽx bar arỳm amim omũ. Nhym tu amim ar amarkumrẽx. Kam ne ar akadjy àpênh prãmkumrẽx. Gwaj bakamy jadjwỳ dja arkôt ar awỳr tẽ.

Mîrîrî yeꞌnen inkamoro pokonpe tiaron uyonpakon yarima annaya sîrîrî. Tuꞌke iteꞌka mîîkîrî nîkupî ton tîrîꞌpî annaya mîîkîrîya ikupîꞌpî aweꞌtoꞌ yawîrî. Mîrîrî yeꞌnen epuꞌtîꞌpî annaya pemonkonyamîꞌ anpîikaꞌtîpai awanî. Moropai mîîkîrî wanî sîrîrîpe kureꞌne amîrîꞌnîkon anpîikaꞌtîpai tîwanî pîꞌ eesenumenka.

'Ũgmũ'ãte taknõy mõkutnãhã 'ũnõy mũtik. 'Ũgmũ'ãte taknõy yõg hãpxopmã'ax kopit punethok, huk mũ'ãte' yũmmũg 'ũmax, tup-tup xexka, nũy tikmũ'ũn hã tu tehet. Nõm taknõy kuxa yũm 'ãxop kopah, hu 'ãxop hã tep-tup xexka'.

Imẽnpuye wara'at wuykitpit cuy oceg̃uju eykay. Kuy juk adi ixe ocesubuyxijojojo ade em. Imẽnpuye ocetaybit cĩcã ixe soat em warara'acat puywat pin iam. Itabut cĩcã eykay. Imẽnpuye:— Corinto ka watwat tak jedinheiro jeeg̃ũm ma tadaybotbocayũ be — i'e'em ixe.Imẽnpuye ixe eyjo pin cĩcã eybuywat am imuju am. Ibũrũ ma oceg̃uju eykay wuykitpitpiyũ.

Tiit sa sii ãã mejũũ nä ãã hỹỹj seeh. Hajõõ nuu me ãã mety däk tii. Baad tahꞌyyb hedo hadꞌyyt hẽ ta wób tamasa hyb nꞌaa. Baad bë hã tahꞌyyb ee däk do hyb nꞌaa, takꞌëp tahꞌyyb hedo däk dajẽẽr bë bataa do hã bë tamasa hyb nꞌaa.

Jã¹nxe³ju³kxai³la¹ wxã³ye¹nx2ti³tãu³a² txa²wã³tã̱³xa² ã̱³xai²na² ã³si³tẽ³la³kxain¹sxã³ sa²si¹hã³nũ³na¹tu¹wa². Kris²tu³jah¹lai²na² wãn³txa² sa²yxo²we¹jah¹lo²su² na³la². Ã³non²ta³kxi¹nx2ti³ju³ta² so¹lxi³ ten³jah¹lo²su² na³la². Ju¹tai²li² ĩ²sxã³ yxau²xai³la¹ha²kxai³ ya²la³tu̱³tã³la². Jã¹nxe³sxã³ wi¹le³kxi¹nx2ta¹jau³su² yxo²ĩ²ha²kxai³ wxã³sĩ²nx2ti³ju³ta³nũ³a² ten³khaix1nx2na³la², ã³non²ta³kxi¹nx2ti³te³lha³ka³.

Exemaha waxikahena hatya wihinaehare. Kahaliki wahasakaharetene hoka wiyaiya memere enawenane ekahinaera niyahare. Hoka kalikini tyare atyo kalore tyakekota xiso hoka exahehare tyoa kahinaetya aokowita xiso haxaokala ximita.

Oniaroa akaronaki bana ada arigamina hoariha Tito vakadiania. Akaijo'abakhia'iki ada. Haria nanokiahibakhiavini hi'iki ida kakodiahi-ra nofijahakivini. Bikava'ibodivaraniki ida ka'oa hini avakadijiniro avanajoroni'iki-ra avakaronavini-ra avanofivini, oniani ida a'onira kakodiavini-ra nofivini-ra anarafiaja.

Iwatsahi usta Sesus tukta katsy piakzohik. Tapara hawa tsihokdaharẽna nikaraze kytsa nisitsumuẽhĩkĩ ana ty hi myhyrinymyrẽtsa. Ahahumo tispirikporẽta iwaze tihi:— O Korĩtio ezektsa okyrysaro ty sinamybyitsa bo nyny maha ana humo hi kahyrinymyrẽta — mykara. Ahabo mynakozore tsihikik. Iwa hỹ. Kytsa harakykbyitsa ahabo mysiakzoko.

Miꞌi pote eimiꞌairo po pe yne urutum hereto hamo. Eimiꞌairo waku kahato uruipuẽti aiwy sese. Yt karãpe i topotmaꞌat nimo pyi te aipowyro hat. Uruhãꞌãg kahato yne ete maꞌato yt karãpe i urumaꞌat. — Areto teran tawa Kurintiu kape e. Atiꞌatumohey kahato miꞌiria e imohey haria tawa Kurintiu piaria katupono taꞌatuium aru poꞌog watuwanẽtup hap ok tã e uruepe.

Anéyemaka po'i páhoe ûti yonoti xepákukenoe. Enepora po'inu ûti xoko Vúnae ngixínopike, enóne noíxea ûti itúkeovoxo ú'uso koyêti ya ítukeke Itukó'oviti, koane ako topi koeku koúhapu'ikeokono. Ínapoxo kó'oyene, koati ú'uso koyêti huvó'oxoponeopinoe ikéneke Itukó'oviti, vo'oku inixoâti itíkivonoe koati kuvovóneti.

Ãpí marî akawerégɨ kẽ'rare naâ me'ra o'ôo' nemo'. Kɨ̃ɨ̂ ɨpɨ́tɨ wee tamú sĩ'risere pehetíri ĩ'yowĩ́. Tootá nemoró ni'kâroakãre mɨsâre naâ keoró weeápa'rã niîgɨ, wee tamú sĩ'rimi.

Ñatac paycunactawanmi juc chalapacü-masinchictapis caćhayämú. Paymi ya'acunaćhu imaymanap licachicula allin śhun'uwan sirbiycuyta wañupacuśhanpi. Chaymari amcunaman anchapña chalapacuyal'a mas mastaña sirbiycuypi wañupacuyan.

Wasisãnawã hâiba amo hã wa za duré ãma atẽme satõrĩ za'ra wa'aba ni, Titu norĩ siré, ãma morĩ da. Ta hã wa tô nasi pibu za'ra ni, simi'ẽ na te te 're romhuri mono zô, Wanhib'apito ma. Taha wa, wa tô waihu'u za'ra ni, tô sena ĩsimi'ẽ na hã, duré to sina te te 're ĩromhuri mono na hã. Ta hã aiwasu'u wẽ za'ra wa'wa hã te te wapari wa, tãma ai'umnhasi uptabi za'ra wa'aba di, za rob'uiprazém na dama asõprub za'ra wa'aba zém na hã. Taha wa, toi uptabi di ãhãna hã, rob'uiprazé ubumro na za te te ãma aipawaptob za'ra wa'aba wa.


Ymyakãme Titu aropõko ase oya xine. Jytotozome mana. Jakorehmaneme roropa mana. Ymaro erohnõko mana ãkorehmarykõ poko. Imehnõ kuakorõkõ imaro ytõko oya xine mana. Jezu poetory tõ oximõmãkõ omi poe ytõko toh mana. Kure Kyrixtu rinanõme mã toto.

Nẽ koja mẽhõ tanhmã Xitre hã mẽ akukjêr to ka mẽ kêp ixkràmnhwỳ mex ã harẽ. Nẽ kot inhĩhkô hã mẽ ho ajuta mex o pa hã harẽ. Na pre ra jar Kris kwỳjaja mẽ akaxyw kuta nẽ ma mẽ awỳr kumẽ. Jakamã koja ma mẽ awỳr mõ nhũm Kris kôt mẽ pahtõjê hõ wa pijakrutja wa ma hkôt mõ. Na hte wa haxwỳja Kris kôt amnhĩ nhĩpêx mex o pa.

Txitopekana, nota moianari itxaua. Iua miparĩkatano nota, hĩte amoianatini ĩkapani. Xesosi sãkire auiãkani mereẽna aĩtariakori Txitokata sikani hĩtemoni. Kãkiti imarotakasaakina ninoa, “Peerekari Kristo,” itxana kãkiti.

Yataen-holâ awâkâ Tito; Cristo einwândyly wâgâ âyanmo aguelyem iemawyadânilâ. Cristo eynynâ kypemugu modo Tito agâ idâim, tâinkâ lelâba Jesus Cristo einwânni modo eynynâ aguenriem iduakeybylâ akaemo. Akaemo ewanu wâgâ ise Kywymâry Jesus koendonro awyly âzegaeholy.

Xit aꞌe, herehe we umaꞌereko maꞌe romo hekon aꞌe, pepytywà har romo hekon aꞌe. Amogwer tywyr aꞌe wà, Xit hupi wata maꞌe aꞌe wà, weraha putar amogwer uzeruzar maꞌe wazeꞌeg peme aꞌe wà nehe no. Weraha putar temetarer aꞌe wà nehe no. Ikatu maꞌe romo wanekon aꞌe wà, Zaneruwihawete ikàgaw ipuràgaw hexak kar har romo wanekon aꞌe wà no.

Haꞌe gui xeirũ Tito ma peẽ kuerya rupi xepytyvõ vaꞌety. Haꞌe gui irmão kuery mboae ma igreja kuery remimondouka meme, haꞌe Cristo mboetea guive.

Iniaaɡ̶ini Tito ane yokaaɡ̶edi, codaa eliodi me jibaaɡ̶a ɡ̶adiwigotigitiwaji. Ǥonioxoadipi ane lixigaɡ̶awepodi Tito, jiɡ̶idiaaɡ̶idi anoiolaticoace lapoli loiigi Aneotedoɡ̶oji moyadeegi liboonaɡ̶a dinyeelo. Oiweniɡ̶idetedibece Cristo leeɡ̶odi niɡ̶ida libakedi.

Oro Tito'ga, ga ko nhimoirũharamo oko oporavykyavo ji pavẽi pe pokoga. Akoja'g̃a – kiroki g̃a oho ga rupi nhaneirũ'g̃a – g̃a oporavyky katu Cristo'ga mombe'gwovo nahã ga mboheteavouka. Oho g̃a Cristo'gareheve'g̃a ndepyga.

Kỹ Tito ne ãjag venh kãtĩg ke mũꞌ. Inh mré rãnhrãj jafã vẽ, Tio ti, kỹ tóg inh mré ãjag to vãsãn tĩ. Ti mré kãmũ tag ag vỹ tỹ ũn há nỹtĩ gé. Ũ tỹ igreja krẽm vẽnhmãn kỹ nỹtĩ ag vỹ ag jẽgnẽ ja nĩ, ãjag to. Ag tỹ Cristo jykre há ẽn han kỹ nỹtĩ vỹ ve há tĩ.

Tito xe irũ voi. Xe ndive ombaꞌapo vaꞌe voi pene pytygwõ-vy. Oho-ta xe rekovía. Oho ave arã gwĩ Cristo-pe omombaꞌegwasu gwasu vaꞌe. Hesu réry-py onhomboaty aty vaꞌe rembigwái ramo haꞌe kwéry hekovia oho vaꞌerã upe inhirũrã kwéry.

Txitu heka waliina rare; wawana raaõmysỹdỹỹnymyhỹre heka rare. Jiarỹboho heka awiòhedỹỹrenymy rarumahãrenyre. Ijõ seriòrerenyõ nade dohodỹỹna‑ò wiòhedỹỹmy. Tai kaiboho wowydyna tamy biwahinybenyke.

Tito ꞌga jeirũnamũ je poaawamũ. Oporowyky esage ꞌga pẽ poaawamũ jepi. ꞌGa rupi oo maꞌe ꞌgã Masetoni ywy pewara ꞌgã nemipyyrũmera ꞌgã futat. Kristu ꞌga upe ꞌgã porowykyi. Tekotee ꞌgã Kristu ꞌga muorypa ꞌgã nee. Aꞌeramũ je ꞌgã monou Tito ꞌga rupi pẽ poaawamũ.

Nhym Xitudjwỳ. Be, tãmjamẽ ne bar iro'ã apê. Ne kam arỳm ar iro'ã ar akam idjàpênhmã. Nhym gwaj bakamy ar jadjwỳ, apỹnh me kute amim Jeju mar ne kôt ar aben pydjio ba djàri ne me ar ano. Nhym kam ar arỳm me kabẽn kôt ar awỳr tẽmmã. Kute memã Kritu raxo amirĩt kadjy ar awỳr tẽmmã.

Tarîpai Tito pîꞌ ayeurîmauyaꞌnîkon sîrîrî. Mîîkîrî wanî esenyakaꞌma wanîyakon pe, amîrîꞌnîkon pîikaꞌtînen pe. Moropai manniꞌkan, toꞌ wîtî mannan yarakkîrî, inkamoro wanî soosi tawonkon nîmenkaꞌsan pe. Moropai inkamoro wanî Cristo yapurînenan pe.

Tit yã yõgnũ kãmãnat, tu hãpxopmãhã 'ũgmũtik, nũy 'ãxop hã tu tehet. 'Ũmõg putup 'ũtaknõy xop Tit mũtik. Yã' max 'ũtaknõy xop. Yeyox kopa kuxa mãm xop te nõm mõ'pok, nũy Kunnix pu' mĩy hãpxop max, nũy Kunnix 'ãktux max.

Tito obure jĩjã. Ixe kapikpig̃ oweju eybuywatwan. Ixeyũ wuykitpitpiyũ cum ceweju eykay. Itabucayũ a'õbi cum ip. Ibuyxim ip Cristo kug̃.

Tiit hã kä, hëp ỹ hata ti bë hã ỹ moo wät do hã. Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt hẽ kahetꞌaa do mejũũ do ta wób, ajyy Tiit hadꞌaa doo. Kristo rawehꞌëëh do tii.

Nxe³nxa²ha¹te¹ Ti²to³jah¹la² sa²kxai³lu² ĩ²ũ³sa²jah¹lai²la¹wa². Wa³kon³kxi²ya³sain¹na²hẽ³la². Nxa²ha¹te¹ a²wã³tã̱³xai²na² ã³si³tẽ³la³kxain¹te²na² sa²kxai³lu² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txi³nãu³xa² ũ³sa²si¹hã³jah¹lo²su² yah³na³la². Kris²tu³jah¹la² sa²nẽn¹kxi²yah³na³la².

Hoka Tito tahi atyo niraehena hoka nohinaehare terota atyo, exahe hakita nokakoi kahinaetya maheta xiso. Hoka exe wihinaeharenai tyohenerenai exema atyo tyakekohatiyenai xaxikala, exahe waiye aiminisahitaha Cristo.

Vara va'ora ovani'aki bana adani Tito, ipohina khama. Oipohina ada Tito. Hora kakodiabakhiavini hiki ida Cristo monina-ra namonivini avakadiania. Hi'adani arigamina vahoariha Tito-ra vavaipohiha'iki Cristo kaija'ari va'ora vakarona'iki adani. A'onira vanava'isohiki bana adani va'ora vakaronaki vakadivarania. Vakadibadania binanokiaki ida Cristo jahana.

Titu katukta pahatsumuẽhĩkĩ. Ustsa Sesus tuktsa petoktsa ituk mokurunaha. Sesus harere bo hyỹ sisopyktsa asahi siwatawyhytsa niaha. Kiristu bo mosakibazikiknaha.

Uito hawyi mehĩ Titu aikotã wẽtup miit ewy yn urutukupteꞌen eheropat hamo. Uiwy kahato mehĩ Titu are. Koitywy atipoꞌoro miꞌi iraniaꞌin wywo ehowawi. Tuwat yne hawyi areto. Miꞌiria uheꞌyianme tuwat. Waku eweiꞌatumohey miꞌiria katupono Iesui mohey haria yne. Tupana mõtypot yat piaria mipoꞌoro kat pote Aikaꞌiwat mõtypot haria sese iꞌatuꞌairo. — Eiwehytꞌok eweiꞌe o iꞌatuepe aikotã eimikuap sese koꞌi piat ewy are.

Kene Títu, koati nza'íne yara itukéti nê'e, huvo'óxonuti ya uhá koeti ítuke Vúnae xepákuke. Kene ne po'ínuhiko ûti ikéneke Jesus xánena Títu, koati páhoe kutípotihiko Jesus ya imokóvokutihiko yâye, koane aínovo kutí'inoke kahaná'ikokonoti iha Kristu.

Titore ãpêrã sẽrí yã'akã, a'tîro niîya: “Paulo me'rakɨ̃hɨ kɨ̃ɨ̂ me'ra da'ragɨ́ ɨ̃sâre wee tamúgɨ niîmi”, niîya. Ãpêrã pɨárãre sẽrí yã'akã pe'e maa, a'tîro niîya: “Jesu Cristore ẽho peóri kurakãharã naâ o'ôo'kãrã niîma. Naâ, naâ weesé me'ra Cristore ãyuró uúkũkã weemá”, niîya.

Ñatac Tito'a ya'ap lulawshï-masïmi, allinniquipä ya'acunacta yanapämänïmi. Ñatac chay juccunacá chalapacücunap pudirninmi, Jesusta altuman julücunamá.

Titu hã bété. Ta hã ĩ̱siré Wanhib'apito ma romhuri'wa te 're hâimana, Cristuhu wasu'uwẽ na ĩ̱siré te te 're ĩ'aipawaptob za'ra wa'aba mono. Duré wasisãnawã hâiba amo norĩ hã za ĩsiré ãma ĩneb zahuré da hã, ta norĩ hã te za tisiré ĩsazei'wa norĩ zadawa para, ãma atẽme ĩne wa'aba na siwasu'u zahuré, aima za'ra wa'aba hã. Ta norĩ hã simiromhuri wẽ uptabi wa, te za Cristuhu ãma si 're dawata za'ra.


Toto pyno ehtoko oya xine toytose toto ahtao. Morara awahtao xine Jezu poetory tõ emero toto pyno oehtohkõ waro exĩko mana. “Korĩtopõkõ kure rokẽ toh nexiase. Yna pyno toh nexiase. Pauru tõ omihpyryae ro kure rokẽ toh nexiase yna a,” ãko toh mana opoko xine.

Koja mẽ awỳr pôj ka mẽ omu nẽ mẽ ho mex nẽ. Nẽ mẽ amã mẽ hkĩnh nẽ. Kê krĩ piitã hkôt Kris kôt mẽ pahkwỳjê piitã mẽ hã mẽ ajarẽnh ma nẽ axpẽn mã mẽ amex ã mẽ ajarẽ. Nẽ mẽ ajarẽnh o:—Pẽr ãm hãmri na pre Pawreja mẽ pamã Korĩt kãm mẽ pahkwỳjê jarẽ. Na xep pre Xitre mẽ hkwỳta ma mẽ hwỳr mõ nhũm mẽ ho mex rax nẽ. Ra Pawre kot mẽ pamã mẽ harẽnh xà hkôt. Anẽ.

Ininiãkara hõerekanako ninoa kikiakori atão hĩtiretinina, ininiã ikinimane Xesosi sãkire auiãkani imarotari atão hĩtiraõkiuatini. Iuasaakiko ninoa imarotari ate sãkire atão inini ate iuikinii hĩte.

Akaemo iduakeyby modo idâly iraynâ, “Corinto donro modo koendâ ise idaenkulymo. Mâenkadybymo ise anhekylymo. Koendâ lelâ ise akaemo tydinheruru âdy pebaom modoram nhudulymo” ugue eyanmo. Awylygue, saindylymo-ro watay, auguehobyry ara lelâne aitaungâ. Arâ ise tywynezemo mawylymo nhutulymo. Tâinkâ lelâba Jesus einwânni modo xutuzemo koendâ auguehobyry awyly.

Pezamutar katu tuwe aꞌe awa pe wà nehe. Aꞌe rupi uzeruzar maꞌe taw nànànar wexak putar pekatu haw wà nehe. Pepuruamutar katu. Taꞌe pemono kar putar penemetarer ikurer wanupe nehe xe. Aꞌe rupi aze urumumeꞌu pekatu haw nehe, — Azeharomoete ikatuahy aꞌe wà, iꞌi putar peme wà nehe. — Azeharomoete pezeꞌeg, iꞌi putar urewe wà nehe, imono kar pà aꞌe wà.

Haꞌe ramo igreja kuery pavẽ renonde peẽ voi ke pexa uka pendeporayvua, haꞌe vaꞌe avakue oendua py ore roguerovyꞌa rire.

Enice ikeenitiogitiwaji niɡ̶inoa eletidi lapoli Aneotedoɡ̶oji loiigi meliodi memaanitibigiwaji, codaa ikeeni mejinaɡ̶atece niɡ̶ina ane iɡ̶enaɡ̶a, niɡ̶ina me idinanenaɡ̶atibece leeɡ̶odi akaamitiwaji.

Tito'g̃a vahemame pe pyri pemboapy ti g̃a pejipyri pendoryndoryvamo g̃a ndehe. A'ero po ti Cristo'gareheve'g̃a Macedôniapeve'g̃a ikwahavi penemiarõhetea. E'i po ti g̃a no: “Paulo'g̃a omombe'u katu Corintopeve'g̃a mboheterame,” e po ti g̃a nehẽ.

Ag tỹ ãjag ki junjun kỹ ag ki rĩr há han nĩ, vẽnh kar tỹ ve jé, ãjag tỹ ag to há nỹtĩ ti, igreja krẽm vẽnh pãnpin tĩ ag kar tỹ ãjag jykre há ve jé. Vẽnh kar mỹ sóg ãjag to: “vĩ há tãvĩ han ag tóg tĩ,” he tĩ. Kỹ Tito ag mỹ vĩ há han nĩ, ke tũ nĩ (mũ) ra sóg ón ja nĩnh mũ.

Upéixa-gwi pemogwahẽ porã katu íxupe kwéry igwahẽ ihovy-ramo. Hesu réry-py onhomboaty aty vaꞌe-kwéry opa rupigwa oikwaa hagwã pende reko porãha. “Omogwahẽ ohayhu porã reheve Hesu reroviaha vaꞌe Corinto pygwa” heꞌi vaꞌerã pende-rehe. Upéa-rupi ojekwaa porã vaꞌerã pende rekoha. “Ndahaꞌe ae reíry omoherakwã porã-ma vaꞌekwe Corinto pygwa rekoha-rehe” heꞌi vaꞌerã xe-rehe.

Tai tahe dohodỹỹna mahãdu kaki rierykre. Tai rityhynyrenykre aõmybo umyreny rarybere. Tule wiluumy atxiteri.

Aꞌeramũ ki pẽẽ pejejejukau esage ꞌgã nee. Aꞌeramũ nipo Masetoni ywy pewara ꞌgã pẽnera renupa. Aꞌeramũ nipo ꞌgã ꞌjau ajaupe: “Paulo ꞌga ojerowiat Korĩtu pewara ꞌgã nee, ꞌgã momeꞌwau oree. Aꞌjea futat ꞌga ꞌgã momeꞌui. Sãꞌã ꞌgã jejuka esagea jarejewirera ꞌgã nee. Kaꞌaranũũa nanẽ ꞌgã imonoꞌoga ꞌgã nupe imonopyramũ nũ”, ꞌjau nipo ꞌgã ajaupe.

Kam dja gar pi'ôk kaprĩo atomo tẽn inomã mẽnhkumrẽx. Nhym ar arỳm o ar amarkumrẽx. Ar amã ar abêja markumrẽx. Nã bãm ar mã memã ar ajarẽnho iba. Ar akam ar ikĩnh jarẽnho iba. Dja gar pi'ôk kaprĩo atomo tẽn inomã mẽnhkumrẽx gê ar pi'ôk kaprĩ pumũnhkumrẽx. Kam dja ar abenmã kum,—Mrãmri Paur kabẽnkumrẽx, ane. Kam gêdja ar akubyn õ pykakam bôx. Bôx ne apỹnh me kute amim Jeju mar ne kôt ar aben pydjio ba djàri memã ar ajarẽnho ba. Ne memã kum,—Mrãmri ne me õdjànhkumrẽx. Nãm me arỳm pi'ôk kaprĩo atom. Djeruxarẽkam me kute Jeju marja kadjy ne me arỳm pi'ôk kaprĩo atomkumrẽx, ane. Dja ar ã ar ajarẽnho ane.

Mîrîrî yeꞌnen inkamoro uyonpakon erepamî yai akoreꞌtaꞌnîkon, toꞌ yapiꞌtî morî pe, aweꞌsaꞌnamatoꞌkon ke. Mîrîrî kupîyaꞌnîkon yai, tiaron pata po soosi tawonkonya aweꞌsaꞌnamatoꞌkon epuꞌtoꞌpe, anna eseurîmaꞌpî yawîrî ikupîꞌpîyaꞌnîkon esepuꞌtoꞌpe.

'Ãpu nõm putuppax, puyĩy Yeyox kopa kuxa mãm xop yũmmũg 'ãxop te nõm putuppax, tu' yũmmũg 'ũgmũ'ãte 'ãxop 'ãktux max, tu' koit 'ohnãg.

Eykay yajẽm puje juy ikukpin epejukuk ip. Imẽnpuye soat itabucayũ itaybit je'e Corinto ka watwat xe ixeyũ ikukpin cĩcã iam.— Corinto ka watwat xipat cĩcã iap ocetobuxik apẽn soat em Pauloyũ e'em iap tag̃ — i je'e ip.

Ti hyb nꞌaa kä, tawꞌããts hẽ kamahä̃n gó bë gadoo bë wë rakajaa bä kä. Tawꞌããts hẽ bë metëëh ta wób Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do jé padꞌyyt habong doo, dooh daap hẽ tado bä bë ãã jꞌaa etsë doo.

Nxe³ju³ta² a³lxi¹tain¹yah³lxi³hẽ¹la². Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ yxo³ĩ²tũ̱³ka̱³txi³nãu³xai²na² a²yxo²ha³kxa¹ a³lxi²sah¹lxin¹ju³ta² e³la¹ ĩ²ain¹nũn³tu¹wa². Te²yã¹nxũn³sxã³ sa²nẽn¹kxi²si¹nx2ta¹jau³su² ĩ³ye³kxai¹na¹jau³xai³tã² ya²la³tu̱³je¹nx2ti³tu¹wa².

Hatyo hiyeta haiyakoanai tyakekohatiyenai semane maheta xahotikihena exe wihinaeharenai ana xiyawaiyerahene, exahe, “Aliterexe Paulo iraetere akereta Corinto yerenai tyaonita”, nexaha maheta.

Tito vakaikahina vani va'ora vananokiahi bana va'ora avanakaidivavinia va'ora avagathanijahakivini. Jesus kaija'ari avajoronionibakhiaki-ra va'ora ananamithajoravini hiki ida varani avihini. Tito-ra va'ora avagathanijahakivini kavaranihi-ra vakamithamahaha; avigahi ida ka'oa hini varani jahakia vara a'onira ovani'avini hi'iki.

Kyze ahabo mozumunahaze tysipokzitsikinahaktsa kytsa! Iwatsahi Sesus tuktsa sizubarẽtsa Korĩtio ezektsa soho humo maha:— O asaktsa kytsa humo mysipokzitsikinaha hỹ — mykaranaha. Iwaze myharere ahasoho wasani my sihyrinymyrẽtsa.

Eweiꞌatukyꞌe sese iꞌatumipoꞌoro koꞌi pote — Imohey haria Kurintiu piaria iwese sese rakaria iꞌatuꞌe aru teꞌeraꞌaipok taꞌatuetawa kape hawyi. — Waku imohey haria Kurintiu piaria iꞌatuꞌe Pauruꞌin e hap ewy aikyꞌe kahato haria miꞌiria iꞌatuꞌe aru are.Pyno uito Pauru

Yéxakaikopo ne hóyenohiko páhoenopinoe ûti, ákoyea omótova yokóvo simapíne, maka iyúseinane ne kutípotihiko Jesus ya imokóvokutihiko yâye itíkivo motokeâti viháyu'ikeopi.

Ma'isé me'ra naâre yẽ'êya. Tohô weekã́, ãpêrã mɨsâ Tito kẽ'rare ma'isére masîrãsama. Ɨ̃sâ ãpêrãre a'tîro niî tohawɨ: “Corintokãharã masaré ãyuró yẽ'êma”, niîwɨ. Mɨsâ tohô weekã́ ĩ'yârã, naâ ɨ̃sâ niî'kere “Diakɨ̃hɨ́ta niîpã”, niîrãsama.

Chayurá camalaycälichiy cuyacuyniquitawan amcunapi maynu alawaculcäśhäta. Lulaycäliy-ari lluy chalapacü-masinchiccunaćhu camalaycuśha cananpä.

Taha wa, ma'ãpé ĩwẽ na si uburé marĩ na hã ãma tãma uwaimrami za'ra wa'aba za, asimizawi pese aba zém na te te aiwaihu'u za'ra wa'aba da, duré sena na, wa te dama 're ĩ'aiwasu'u wẽ za'ra wa'aba mono zém na, te te aiwaihu'u za'ra wa'aba da. Duré ãme ĩsazei'wa norĩ, siré 're ĩsi'rã'õtõ mono norĩ hã, ãne na te te aiwaihu'u za'ra wa'aba da, te za ĩwẽ na si tãma ãma ĩ'uwaimrami za'ra wa'wa.


Juteapõkõ akorehmary poko“Otinerũkõ ekarotoko Jutea pona aropotohme Ritonõpo poetory tõ etuarimaketõ tinerũme,” kazomory etary se pyra matose otarãme, zuaro oexirykõke. Moinoro mokaro akorehmary se oexirykõke. Kypyrypatose Masetoniapõkõ netaryme, “Kure mokaro Korĩtopõkõ mana. Mo jeimamyryae ro Juteapõkõ akorehmary se toehse toto,” ase eya xine. Mame ỹme oehtohkõ waro tahtao xine tuhkãkõ tãkye toehse. Tytinerũkõ ekarory se toehse roropa toh nexiase asã xine. Series([], )

Mẽ kot kàxpore ho pikuprõnh ã mẽ harẽnh Kwa ixkràmnhwỳjaja. Kot paj Jerujarẽ nhõ xwỳnhjê kaxyw mẽ atã ixihtỳx kêt nẽ. Ra mẽ amã mẽ ho ajuta hprãm jakamã na pa pre Masetõn kamã Kris kôt mẽ pahkwỳjê mã mẽ ajarẽnh o:—Pika pê Gres kamã Kris kôt mẽ pahkwỳjaja na prem ham amgrà hapêxta kamã Jerujarẽ kamã mẽ pahkwỳjê jarẽnh ma nẽ kãm mẽ ho ajuta hprãm. Anẽ.Hãmri nhũm mẽ ajarẽnh ma nẽ mẽ apyrà nẽ kãm tanhmã mẽ ho ajuta hto hprãm. Series([], )

Nisãpiretai hĩte txineiro asikakito tĩkane Teoso nakitiakorimoni, Xerosareẽ auakanimoni. Nimasãpiretakaniãi hĩte, iuaritika hĩte nirekari hĩtxineirote hĩsikini ninoamoni. Nimarotari ikara.

Jesus einwânni modo Judéia eynynonro âdy pebaom modoram dinheru nhuduhomobyry Akaemo Jerusalém donro âdy pebaom Jesus einwânni modoram dinheru igonodyly wâgâ toenzepa tywenize urâ. Idânârâ tutuzelâma âmaemo ize mawylymoguelâ eyanmo dinheru mâundulymo awyly. Jesus einwânni Macedônia eynynonro modoram auguelâ: “Corinto donro modo, xidadâ iwaguepa tâtyuneim modo warâ ize tawylymoguelâ dinheru nhudulymo, Judéia eynynonro Cristo eynynâ typemugudo xurâem. Awârâ anu sakadybylâ dinheru idâtyguyly nagumo” ugue eyanmo. Arâ amânhetybymo tiuntuduo, Macedônia donro modo, aramo adâidysemo lâpylâ.

Uzeruzar maꞌe omonoꞌog temetarer aꞌe wà, Zutez ywy rehe har wanupe imono kar pà aꞌe wà— Pepytywà Zutez ywy rehe har pe wà nehe, Tupàn rehe uzeruzar maꞌe pe wà nehe. Pemono kar temetarer wanupe nehe, naꞌe wi kwaw peme nehe. Taꞌe pepurupytywà wer wanehe pe xe.

Haꞌe kuery omeꞌẽmba voi aguã re Paulo ijayvuagueHaꞌe gui ikyꞌa eꞌỹ vaꞌe kuery pe mbaꞌemo pembojaꞌo aguã re ambopara veꞌỹ teĩ haꞌeve,

Oiwakatee niboonaɡ̶a dinyeelo miditaɡ̶a lapo loiigi Aneotedoɡ̶oji digoida JerusalémAɡ̶alee leeditibige daɡ̶a jidiko deɡ̶ejitece icoa niboonaɡ̶a dinyeelo ane iwakateenitetiwaji maxawani loiigi Aneotedoɡ̶oji miditaɡ̶a nipodigi Judéia. Igaataɡ̶a jowooɡ̶odi memaanitiwaji maxawanitiogi. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi me idinanetibece niɡ̶ijo neɡ̶ejitaɡ̶adicitiwaji miditaɡ̶a lapoli loiigi Aneotedoɡ̶oji digoida nipodigi Macedônia. Mejitiogi, “Ǥonioxoadipi digoida nipodigi Grécia ja nigomaɡ̶a me naxawanatakanaɡ̶a niɡ̶ijo nicaaɡ̶abi ane ixomaɡ̶atijo codaa natigide.” Eliodi oko yoniciwaditibigiwaji leeɡ̶odi meliodi memaani me iwakateeni dinyeelo minoataɡ̶a madewetedipi anoyiwaɡ̶adi Ǥoniotagodi. Series([], )

Akwatija tehe ji kiro pe me itambere'ia mondoa mombe'gwovo – kiroki a'ea ore orogweroho pota Tupana'ga remimo'ẽhara'g̃a pe Judéia pe. A'ereki pe pemondopotaripe g̃a pe. A'ea ji akwaha pe mboheteavo pe mombe'urame Macedôniapeve'g̃a gwyripeve'g̃a pe – kiroki g̃a ojiko Cristo'ga rehe. A'e ji g̃a pe ikwehe: Ymya Gréciapeve'g̃a gwyripeve'g̃a Corintopeve'g̃a ei timondo ti itambere'ia g̃a pe javo. A'ea ji ei pe mombe'gwovo g̃a pe ikwehe. A'ero henduvame he'yjuhuve'g̃a imondopotari no. Series([], )

Ag tỹ jãnkamy jẽnẽnh keKỹ ãjag tóg, ẽg tỹ Jerusalém tá Topẽ ki ge kỹ nỹtĩ ag mỹ jẽgnẽnh ke tag ki kanhró (ãjag tóg) nỹtĩ, hã kỹ sóg tó sór tũ nĩ. Ag jagãgtãn sór ãjag tóg mũ, ki kanhró sóg nĩ. Hã kỹ sóg Macedônia tá ke ag mỹ tó tĩ. Ag mỹ sóg: “Grécia tá ke ag ne Jerusalém tá ke ag mỹ nén ũ jẽnẽ sór tĩꞌ,” he tĩ. “Kri prỹg tóg nỹ ha, ag tỹ nén ũ jẽnẽ sór mũn kri,” he sóg tĩ, ãjag to. Kỹ ag tóg ke sór mũ gé sir, ãjag kóm. Series([], )

Paulo omombeꞌu mbaꞌeixagwa omboaty gwemimeꞌẽrã Hesu reroviaha kwéry pegwarãJudéia yvy pygwa Hesu reroviaha vaꞌe kwéry iporiahu vaꞌe kwéry pegwarã-rehe natekotevẽvéi ahaive peẽ-my kwatia-rehe nhane remimeꞌẽrã-rehe. Aikwaa-ma voi xe peipytygwõse voi íxupe kwéry. “Ojapo-ma peteĩ roꞌy Grécia yvy pygwa onhypyrũ vaꞌekwe omboaty-vy gwemimeꞌẽrã. Oipytygwõ-ta nhande reꞌýi Judéia yvy pygwa kwéry-pe. Upéixa-gwi omonoꞌõ gwemimeꞌẽrã íxupe kwéry” haꞌe vaꞌekwe pende reko-rehe amombeꞌu-vy vaꞌekwe Macedônia yvy pygwa kwéry-pe. Upéa-rehe heta upe pygwa onhemokyreꞌỹ ave pejapoha-rami haꞌe kwéry ave ojapo hagwã. Series([], )

Reerywãhãre jiarỹ wiòhedỹỹmy tarumahãtenyte Judeia bede‑ki. Tahe kiamy aõ aõkõ ariritinykre. Reerywãhãre timybo akireny rare. Jiarỹboho heka awimy raryberenyre umyreny Macedonia hãwã mahãdu‑ò. Myheka rarybere: —Akaia bede seriòre mahãdu wiòhedỹỹmy rexiywinymy ratximahãrenyre kau beòrau. Tai tiiboho rexideysananyrenyre. Series([], )

Judeja ywy pewara ꞌgã nupe kaꞌaranũũa monoawetJarejewirera ꞌgã nupe kaꞌaranũũ mono are je kaꞌarana kwasiari imonou pẽ nupe. “Oreporomonower ore kaꞌaranũũ are ꞌgã nupe”, pẽꞌea je akwaap futat teꞌỹina numiamũ. Maꞌeramũ ꞌã je pẽ momeꞌui Masetoni ywy pewara ꞌgã nupe aiꞌi, Jejui ꞌga rerowiaara ꞌgã nupe aiꞌi. Amono tee te je pẽ nupe. “Ymã we ꞌã Akaja ywy pewara ꞌgã nanẽ ꞌgã poromonoweramũ kaꞌaranũũ are ꞌgã nupe rakue”, ꞌjau je pẽ momeꞌwau ꞌgã nupe aiꞌi, tejerowiaa pẽ nee aiꞌi. Aꞌeramũ pẽnera ꞌgã muorypa aiꞌi. Aꞌeramũ ꞌgã ꞌjau ajaupe aiꞌi: “Peꞌje ajee jane nanẽ simono ape ꞌgã nupe ꞌũ, ꞌgã ꞌjawe ꞌũ”, ꞌjau ꞌgã ajaupe aiꞌi. Series([], )

Djãm ar aje amijã pi'ôk kaprĩ nêmã ne ba ajte ar amã arẽ? Kati. Ar aje pi'ôk kaprĩo atommã ne ba ar amã arẽ. Ar ga ne gar aje Jeju nhõ me jamã o atom prãmkumrẽx. Arỳm ba ar apumũn Matenikam me jamã ar ajarẽnho iba. Nã bãm memã kum,—Onĩj, pykabê Akajakam krĩraxbê Kôritukam me ja ne me arỳm kute memã õr prãmkumrẽx. Amũ amex ja'ã me kute memã õr prãmkumrẽx. Nã bãm ã ar ajã memã anhỹro iba nhym kam me ar akudjwa kute memã õ pi'ôk kaprĩ nhõr prãmkumrẽx.

Judéia Ponkon Innape Jesus Kuꞌnenan Pia Toꞌ NîtîrîTîntîrîkon ke Judéia ponkon Paapa pemonkonoyamîꞌ pîikaꞌtî toꞌya pîꞌ imenukauya eꞌpai pra man. Maasa pra epuꞌtî pîꞌ wai, îꞌ kaiꞌma toꞌ anpîikaꞌtîpai awanîkon. Mîrîrî yeꞌnen amîrîꞌnîkon yapurîꞌpîuya kureꞌne. Macedônia pata ponkon innape ikuꞌnenan pîꞌ taꞌpîuya wai apîꞌnîkon, Grécia ponkon pîꞌ, îꞌ ton pînon anpîikaꞌtîpai awanîꞌpîkon, eesuwaꞌkaꞌpî manniꞌ konoꞌ pata pai. Mîrîrî yeꞌnen mîrîrî pîꞌ taatausinpai puꞌkuru toꞌ wanîꞌpî. Moropai kureꞌne toꞌ anpîikaꞌtîpai nîrî toꞌ enaꞌpî. Series([], )

Tayũmak nĩm hãpxexka Yonex xop pu'Yeyox kopa kuxa mãm xop xohix te hãpxexka Yonex yõg Yeyox kopa kuxa mãm xop pu' nĩm tayũmak, ha 'ãte xe xa kax'ãmi putup'ah. 'Ãte' yũmmũg 'ãxop tep-tup, nũy tayũmak nõ 'ã tehet, ha 'ãte 'ãxop 'ãktux max hãpxexka Mãxanõn xop pu'. 'Ãte: “'Ãxape xop hãpxexka Genex yõg xop tep-tup, nũy tayũmak nõm hã tu tehet. Yã hãmyãxatamuk puxet hã Genex xop tep-tup”. Kaxĩy. Ha Mãxanõn xop te nõm mõkupix, tu hõnhã tutep-tup, nũy tayũmak nĩm kamah. Series([], )

Obu'u oce warara'acayũ bit jedinheiro mujujum itabucayũ be Judéia eipi beayũ be iaptup mubararak am eywebe, kuy eyju dak ixeyũ buywan pin puye.— Tadaybotbocayũ buywan pin ip wuykitpitpiyũ Grécia eipi beayũ — i kuy juk oce Macedônia eipi beayũ be. — Kuy bima ma juk adi ip osodop ibuywan pin- -koapat koato bima ma — i juk adi oce cebe ip.Ade ixeyũ'in ibuywan pin o'e eyju ibuywan pin ip iam itaybin puje. Series([], )

Dooh hyb nꞌaa bë ỹ ma erih pé Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do Jerusarẽnh bä habong do bë masa do ky nꞌaa hã. Ỹ hapäh né hẽ nyy da takꞌëp bë hꞌyy karẽn ta wób bë masa. Bë ỹ jꞌaa etsë paa Masedonija häj nꞌaa bä habong do ër wakããn hedoo do sa matym gó. Pꞌooj ub ta baab tabëëj hõm do hã, bëëh, hëëj Akaja häd näng do babuuj,Akaja häj nꞌaa bä Korĩn panang badäk. bë du doo bë karẽn bë masa doo, näng këh ỹ sa hã. Hajõk Masedonija häd näng do häj nꞌaa babuuj ër wakããn hedoo doo, raky nꞌaa napäh bä baad bë karẽn bë masa ta wób, ti na-ããj hẽ rahꞌyyb hedo padëëk ramasa hyb nꞌaa.

Yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txi³ki̱³nãu³xa² ĩ²ũ³ũh¹ki̱³jau³su²Yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² Ju³te²an¹ko³xa² yxau³te²nãu³xa² ã³non²ta³kxi²si¹hain¹yah³lxin¹jau³su² ũ³wha²li¹la³kxi¹nx2ti³xa³lho³la². Txa²wãn³txa² yũ³sa²nxa³wa². Ã²la² e³kxi¹nx2ta¹tai¹ti²tu³wa². Ã³non²ta³kxain¹yah³lxin¹ju³ta² ten³yah³lxi¹lxa². Ju¹tai²li² ĩ²te²sa¹wa². Nxe³ha²kxai³ Ma³se³to²na²ko³xan¹te²nãu³xa² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² yxau³te²nãu³xai²na² nxe²e³kxai¹na¹hẽ³la². E³kxai¹na¹te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹lon³ti³nãu³xa² Kre²sa²ko³xan¹te²nãu³xa² yo³hi²ki³a² wã²nhũ¹te³lhxã³ Ju³te²an¹te²a² yxo²ĩ²tũ̱³ka̱³txa² nxe³ain¹na²hẽ³li¹, kwẽ³kxi³hĩ¹nai³tã²su¹. Nxai¹na¹jau³su² ain³kxi¹nx2tai¹nha²kxai³ kãin² ka³li³hain¹na²hẽ³la². Wxãi²yã¹nxe² kãi³ti³te³nain¹nũn³na²hẽ³la². Series([], )

Olo Xahohisakoatyaka Judéia Koa Yerenai Tyakekohatiyenai AnaEtake olo xaxikahenere Judéia koa yerenai ana tahiya atyo maisa xoare naxairahitita xomana. Waiyekehalakita atyo nomani xakahinaetyahene xaokowitere tahi akiti, hoka hatyo hiyeta naexakeretya xiso wihinaehare Macedônia yerenai hiye. Noxakai xiso wihinaeharenai Grécia nali tyaoniterenai memere xisaonitere xikahinaerahene kakoa hetatiye jiyehenere terehokoane tahi. Hoka tyotyaha ihalahareha xiyaokalita xakahinaetya maoloxaharenai xaokowitere tahi kakoa. Series([], )

Cristo kaija'aria vagathaniki ida vagahinana jiniroaHari. Avariga'iki ida varani, Cristo kaija'aria vanajoronivini ida jiniro, va'ora vano'ara kaimoni adani arigamina Judéia kaarabonia vahojaki, oniani ida a'onira anava'isohi'ianaravini hija. Oogaki ida va'ora avakakodiavini va'ora avanofivini. Arigamina Macedônia kaarabonia vahojaki-ra va'ora vara oni'avini hi'iki ida jaboni varani avihini. Va'ora oni'aha:—Arigamina Corinto sidajia vahojakia vanakama'da'iki ida jiniro-ra vanajoronivini badara radaha'iki — va'ora oni'aha. Vakamitha'iki ida varani avihini, khai vani'aki ida jiniro-ra avakaronavini bana Judéia kaarabonia. Avamonini-ra vakamithavini naothinia Macedônia kaaraboni kaija'arini maina jiniro-ra vakaronavini-ra vanofikarahoki jaboni. Series([], )

Korĩtio ezektsa siokyrysaro ty Sesus tuktsa Sudeja ezektsa bo nyny niaha.Iwaze asaktsa Sudeja ezektsa Deus tuktsa tsimysitsumuẽhĩ tsihikiknaha kahyrinymyrẽta iwatahi batu ahabo papeu humo piwataha. Utakta botu Masedonia ezektsa pe:— Sesus tuktsa Keresia ezektsa sinamybyitsa bo mysitsumuẽhĩ tsihikiknaha jatukta niytyktseheze nisitsumuẽhĩ tsihikiknaha — iky. Ana hi ziwabynahaze asahi:— Katsaktsa niwatihi sinamybyitsa bo tahatsumuẽhĩ tsihikiknaha — niaha. Series([], )

Pyno koitywy yt kat hamo i — Waku kahato watiꞌatumõꞌẽ ahekat koꞌi imohey haria ihakyꞌeꞌi rakaria tawa Ierusarẽi miaria pe yt kat hamo i areꞌe katupono ewetum neran. — Gaꞌatpuat anu urupotpap kahato hum hamo eweiꞌe uhepe. Meremo uruiꞌatunug urumiium muat ihakyꞌeꞌi rakaria imohey haria tawa Ierusarẽi miaria pe eweiꞌe. Mio tã eiꞌe hap ahenoi wuatꞌi imohey haria pe yi Masẽtunia piaria pe. Miꞌi hawyi teꞌeroꞌe — Pyno uruto wy urutum iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi taꞌatuim taꞌatukuap eipe ewetum irane hap hawyi. — Tawa Kurintiu piaria yi Akaia piaria ewy watum iꞌatuꞌe toꞌope. Series([], )

Pahukínokono ne kutípotihiko Jesus íhae Njúdeya huvó'oxeokonokeAko ongónokoa yundóxinopeanoe koêku ne hivó'oxope po'ínuhiko ûti kutípotimaka Jesus ya Njúdeya. Vo'oku énjoa usó kéyeyi hivó'oxi yanekôyoke. Yoko inzáyu'ikopinoe nonékuke po'inu ûti íhae Masêdonea vo'ókuke. “Ukeátine pihôti xoénae usó kóyeyeahiko ne íhae Ákaya” ngíxoahiko enepo ngoyuhó'inoa kêkunoe. Epó'oxo vo'oku ú'uso kéyeyinoe peréxi hivó'oxope, enómaka po'ínuhiko xâne kahá'atimaka huvó'oxea. Series([], )

Niyéru sẽri neéose niî'Mɨsâ Jesu Cristore ẽho peórãre niyéru o'osére ohâ nemo wee'. Mɨsâ o'ô sĩ'risere masî toha'. Mɨsâ tohô weé sĩ'risere yɨ'ɨ̂ e'katíse me'ra Macedôniakãharãre werêwɨ. “Siî kɨ'ma me'ra Corintokãharã Acaia di'tapɨ niirã́ niyéru sẽri neéo nɨ'ka sĩ'riwã”, niîwɨ naâre. Teeré tɨ'órã, pãharã́ Macedôniakãharã kẽ'ra e'katíse me'ra niyéru neêo nɨ'kawã. Series([], )

Ñatac pishipacüśha chalapacü-masinchiccunapä juntupäcuśhayquipïtá manañam isquirbiycamuná canñachu. Tuquictam yaćhá amcuna maynu wañupacuywan yanapaycuyta jicutaycälishayquita. Chaymari Macedonia nunacunäćhüpis sumä cushisha amcunapïta alawaculá: “Acaya-lädućhu chalapacü-masinchiccuna anyan watapïñamá juntuyta allaycapäcula” nil. Chay sumä wañupaculcäśhayquimari lluy-yupayta callpanchaycula yanapayta allaycapäcunanpä. Series([], )

Zudeza ãma ĩsazei'wa norĩ ma, ĩdanhoprub za'ra zé wasu'uE wa hã wa za ãne na aima ãma roti na sahu za'ra wa'wa, ĩ̱nhimi'ui'éré na hã, Zudeza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma 'Re ĩhâimana u'âsi mono nhib'a'uwẽ norĩ ma, asõprub za'ra wa'aba da, dame. Mare di. Ãne na, te aima ãma roti na sahu za'ra wa'aba õ di za, ãhãna hã. E marĩ wa. Zudeza ãma ĩsazei'wa norĩ hã asiwi pawaptob za'ra wa'aba da, asi'uihâ na ato sina, ãma asima rosa'rata za'ra wa'aba wa. Ãne na, wa tô wa hã ãma aiwaihu'u za'ra wa'wa, tô sena na. Ãme Masédoniza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma ĩsazei'wa norĩ 're ĩhâimana za'ra mono norĩ ma, wa tô aiwasu'u wẽ za'ra wa'wa. Ãne, wa tô ta norĩ ma hã tãma aiwasu'u wẽ za'ra wa'wa: “Ataza na danhipti'a nho'õmo nhisi ãma ĩsazei'wa norĩ hã ma tô rob'uiprazé ubumro na sãna'rata za'ra, wahub 'rata na hã.” Ãne na, wa tô tãma aiwasu'u wẽ za'ra wa'wa. Rob'uiprazé hã ato sina, asiwi ĩ'ubumro sirõmo za'ra wa'aba zéb zarina, ma tô ta norĩ zama sima ãma rosa'rata za'ra, to sina, aiwa asine wa'aba, te te siwi 'manharĩ wẽ da, aiwab da. Series([], )


Seromaroro Titu tõ aropõko ase oya xine ãkorehmatohkõme otinerũkõ kurãkary poko. “Mo jeimamyryae Korĩtopõkõ tytinerũkõ kurãkãko mana aropotohme yna a, etuarimaketomo a,” tykase ywy Titu tomo a. Otinerũkõ onekaropyra awahtao xine toiparo rokẽ ytory toto. Azahkuru yna omihpyry exiry roropa opoko xine. Imeĩpo Masetoniapõkõ ymaro aytoryhtao oya xine ehxirõko ynanase opoko xine otinerũkõ onukurãkara tokurehse awahtao xine. Ehxirõko roropa matose ỹme oenetuputyrykõke yna a.

Tã ot pa mẽ awỳr Xitre mẽ hõta wa mẽ ho ixpimrààtã wa mẽ kumẽ. Mẽ kot kàxpore hã mẽ akukjêr kaxyw. Kêr pa mytwrỳ hõ hã ma Masetõn nhõ xwỳnh kwỳjê mẽ mẽ awỳr mõ nẽ ra ixte mẽ kãm kàxpore hkwỳ ho mẽ apikuprõnh ã mẽ ajarẽnh kôt mẽ ate ho apikuprõnh rax ã mẽ apumu nẽ ixkĩnh nẽ. Nom kot pa mõ nẽ tee ri hapêr nẽ te ixte Masetõn nhõ xwỳnhjê mã mẽ ato ixêx pyrà nẽ ixpijaàm nẽ. Ka mẽ ajaxwỳja amnhĩ kamã apijaàm nẽ. Series([], )

Uatxa niokanatana ninoa aĩtariakori ipi ãti pakini hĩtemoni. Hĩte iposope hininiã hĩtxineirote hĩokanatini, erekapitikari, kotxi ikara nisãkire iaõka. Ininiã atão ate iuikinii hĩte.

Âwâgâmo koendâ augue: “Corinto donro modo âdy pebaom modoram tâlâ tato ewy tiundudyse, tiundudysemo lelâlâ” ugue. Awylygue udâly iraynâlâ, Tito, eagonrodo warâ kâingonodyly dinheru mâindâtyguyhomoem omazeânzemo. Yaintuo, idânârâ nhontybyem lelâ ise kâendyse wawyly, âynynâmo koendâ auguehobyry ara kehoem, auguehobyry âkeá lelâlâ itoem.

Aꞌe rupi ko ꞌar rehe amono kar putar herywyr pepyr ihe wà nehe kury. Aꞌe rupi wexak putar temetarer penemimonoꞌog kwer aꞌe wà nehe. — Azeharomoete uzamutar katu amogwer uzeruzar maꞌe aꞌe wà, iꞌi putar peme wà nehe. Aze pemonoꞌog temetarer tàritykaꞌi nehe, uhyk putar nehe, pepyr wahem mehe nehe.

Haꞌe rami avi pẽa py ambou irmão kuery, peẽ kuery roguerovyꞌaa oaxa riveꞌỹ aguã, haꞌe rami ꞌrãgue py pemonoꞌõmba aguã, xee aipoaꞌeague rami.

Pida jimonyataɡ̶awatiwaji niɡ̶ina ɡ̶onioxoadipi metiɡ̶adaxawani me oenitedini niɡ̶icoa ɡ̶adiwakatedi dinyeelo, anejitiogi eletidi lapoli loiigi Aneotedoɡ̶oji. Jiɡ̶idaaɡ̶ee niɡ̶ida moko aɡ̶atooa me idinanenaɡ̶atibece niɡ̶ina mejinaɡ̶ataɡ̶adicitiwaji. Igaataɡ̶a nigica oko anelatibige nipodigi Macedônia ixigaɡ̶awepodi, igaanige ejoɡ̶otaɡ̶awatiwaji nigaleedaɡ̶a ɡ̶adigomi, odaa ja ɡ̶odiboliɡ̶a, codaa akaamitiwaji eledi aniboliki, leeɡ̶odi me domaɡ̶a ɡ̶adinakatoneɡ̶egi magoti niɡ̶ida ɡ̶abakedi.

Amondo ji kiro Tito'g̃a pe pyri a'ero tomono'og̃uka tuhẽ ti g̃a Corintopeve'g̃a pe itambere'ia javo. A'ereki ji a'e jipe Macedôniapeve'g̃a pe: Omono'ono'og̃ipe Corintopeve'g̃a kiro itambere'ia imbatere'ỹve'g̃a pe. Amondo ji kiro Tito'g̃a pe pyri a'ero te'iyme ti g̃a Paulo'g̃a omombe'u tehe Corintopeve'g̃a ore ve. Po ti pe napemono'og̃i ve itambere'ia ji Macedôniapeve'g̃a nderohorame pe pyri nehẽ, a'ero po ti g̃a ikwahavi nehẽ. A'ero po ti ore ndorepoyjayjari orojiko tehe ore Corintopeve'g̃a ndehe javo nehẽ. Nda'epotari ji pepoyjayjare'ymag̃wama rehe no.

Hã kỹ sóg ãjag mỹ ẽg régre ag jẽgnẽg mũ, ãjag tỹ ki kanhrãn jé, sỹ ãjag kãmén mũ ti. Kỹ ãjag tỹ nén (ũ) nĩm sór mũ ẽn vin kãn nĩ, ũri, kỹ sóg fagrĩnh mỹ vĩ ja tũ nĩnh mũ. Hẽn ri ke mũn Macedônia tá ke ũ ag tóg inh mré kãmũ sór mũ. Kỹ tóg ãjag tỹ nén vin ja tũ nĩ kỹ inh mỹꞌa tĩnh mũ, isỹ ón kỹ vĩ ja nĩn kỹ. Kỹ tóg ãjag mỹꞌa tĩnh mũ gé sir.

“Omboaty aty voi opirapire Corinto pygwa kwéry ogweraha uka hagwã ore-vy Judéia yvy pygwa kwéry pegwarã” haꞌe meme pende-rehe. Aipo ramo pemboaty eꞌỹ ramo, xe mboapu rei arã. Pono upéixa xe mboapu, amondo-tama xe renonde-rupi nhane irũ pene mongyreꞌỹharã. Xe ndive ogwahẽ ramo Macedônia pygwa pende ha-py nhatĩ vaꞌerã napemboatýi joty ramo iporiahu vaꞌe pegwarã. Apomoherakwã porã rire katu anhemotĩ arã xe. Peẽ ave penhemotĩve arã pejapo eꞌỹ vaꞌekwe-gwi orojerovia rei-gwi pende-rehe.

Tai heka kaa seriòre mahãdu reteònyreri. Tai heka awikre biwiòhenanybenykre dori. Kiamy iwese rarybereri heka inatyhy rare. Araixỹrukre heka jiarỹ aõma bexiywinybenyõlemy wiòhedỹỹna‑ò atxibenykre‑wana. Tule kaiboho maixỹrubenyke.

Aꞌeramũ je ꞌawamũ Tito ꞌga monou pẽ pyri ꞌga pytuna ꞌgã netee pẽ mueaꞌaawamũ pẽꞌeawer are. “Kaꞌaranũũa toromono ꞌgã nupe ꞌjau, ꞌgã poaawamũ ꞌjau”, pẽꞌeawer are pẽ mueaꞌaawamũ je ꞌgã monoi. Aꞌeramũ Tito ꞌga opytuna ꞌgã netee awau kaꞌaranũũ monoꞌogukaa pẽ nupe. Kasi aꞌe pe je pẽ momeꞌui tee ꞌgã nupe ne. Anure nipo je Masetoni ywy pewara ꞌgã amũ nerooi pẽ pyri. Kaꞌaranũũa pẽẽ imonoꞌogeꞌem ire nipo je mojenosĩ pejepe ꞌgã nupe jeꞌeawer are. Pẽẽ taetu nipo pejejenosõu ore wi, pejejee orejemogypyygawera renosõu.

Kam, ar aje pi'ôk kaprĩo atomo atẽm ne inomã mẽnh kadjy ije ar awỳr gwaj bakamy ar anormã. Ar ga ne gar imã,—Dja bar o atomo tẽn inomã mẽnhkumrẽx, ane. Kam dja gar o atomo tẽn inomã mẽnhkumrẽx nhym kam ikabẽn dja kajgo kêt, Matenikam me jamã ikabẽn ja dja kajgo kêt. Nok ba ren ikabẽn kajgo. Ije memã kum,—Kôritukam me ja kute õr prã:m, anhỹrkam gar ren katẽri pi'ôk kaprĩo atom krãta ba ren arỳm ikabẽn kajgo. Dja ba ar awỳr tẽ nhym Matenikam ar ja'õ ikôt ar awỳr tẽm ne ar awỳr bôx jabej. Kam bar ren ar awỳr bôx ga ren ar arỳm pi'ôk kaprĩ katẽri o atom krãta nhym ren Matenikam ar jamẽ ba ren ar ar apumũn ren arỳm ar akam ren ar ipijàm ne. Ga ren ar gadjwỳ kam apijàm ne. Ba ren ar amim,—Nã bãm ar bit tỳx'ã me kamnhĩxkumrẽx nhym meo mõn tu krãta. Bar kam arỳm ipijàm, ane.

Tarîpai insamoro uyonpakon yarimauya sîrîrî aapiaꞌnîkon toꞌ wîtîtoꞌpe ˻Tito pokonpe˼. Mîrîrî yeꞌnen îꞌ taꞌpîuya yawîrî inkamoroya antîrîkon muurukuntîsaꞌyaꞌnîkon epotoꞌpe, ikuꞌtî. Apîꞌnîkon eseurîmaꞌpî ayapurîꞌpîuyaꞌnîkon eꞌtoꞌpe yairî. Ikuꞌtî îꞌ pe pra rî eseurîmasaꞌ pe wanî namai. Tîîse îꞌ pensa uutî ya, insamoro tiaronkon Macedônia ponkon pokonpe. Mîrîrî yai aawanmîraꞌnîkon ayeporîkon annaya namai ikonekatî. Îꞌ konekasaꞌyaꞌnîkon pra tîîse, anna erepansaꞌ ya anna eppepî eꞌpainon. Teuren apîꞌnîkon morî pe eseurîmasaꞌ tanne, yawîrî pra aweꞌsaꞌkon ya, eppepî eꞌpainon. Mîrîrî warantî nîrî aweppepîkon eꞌpainon.

Hõnhã 'ãte 'ũtaknõy mõ'pok 'ãxop hah, nũy 'ãxop 'ãktux max hitop hok, pa 'ãxop te tayũmak nĩm putup. Yã hã kaxĩy 'ãte hãm'ãktux hõmã. Pa Mãxanõn yõg xop mõg 'ũgmũtik 'ãxop hah, tu' pẽnãhã 'ãxop yõg tayũmak nĩm'ax pip 'ohnãg, kopxix 'ũgyãyhãhup putup, xix 'ãxop yãyhãhup putup kamah. Hamũn 'ũgkuxa yũm 'ãxop kopah.

— Corinto ka beayũ kuy juk jedinheiro o'g̃uxipanpan ocewebe tujowat am iũm ãm tadaybotbocayũ be — i juk adi ocece cebe ip.Eyedinheiro muxipan'ũm pima bit, kuka juk eyju wawẽg̃mukẽrẽrẽn. Imuxipan'ũm pima:— Napa ma juk Corinto ka beayũ eg̃uwẽn ocewebe — i kuka o'e ip owebe. Obu'u wekawẽn mukẽrẽrẽn ãn eywebe. Imẽnpuye wuykitpitpiyũ juy og̃uju eykay eywebe imuxipan'ũmap puxim.

Ta wób bë karẽn bë masa ỹ hapëë né paawä, ỹ mejũũ Tiit ta hataa daheeh bë wë, bë ramasa hyb nꞌaa dajẽẽr bë bataa do hã, ta ti hã bë ỹ jꞌaa etsë do paa daap tanadoo hyb nꞌaa, ỹ kajaa do pooj jé bë hꞌyyb bë matakä däk hyb nꞌaa. Ër hỹỹj hedoo do wób, Masedonija häj nꞌaa buuj, si ỹ rakajaa bä bë wë, ỹ dꞌ nu mebyy wät da bë nahaja nä bä, dajẽẽr bë nata nä bä, baad bë ky nꞌaa ỹ herꞌood wät do paa hyb nꞌaa. Bë na-ããj né da bë nu mebyy bong sa wë, bë nahaja nä bä.

Jã¹nxa¹jut3su² txa²wã³tã̱³nãu³xai³tã² ũ³sa²si¹hã³ũ¹nx2ta¹tu¹wa². Nxe³na¹ju³tan¹te²kxa³ya̱³tu̱³ta¹ wãn³txa² wi¹le³kxi¹nx2ta¹jau³xai³tã²:— Ya²la³tu̱³tã³li¹. Nxe³yah³lxin¹tu¹wa². Nxe³ha²kxai³ ũ³yho³hi²ki̱³ki³nũ³a² wã²nhũ¹yah³lxin¹ki³nũ³a² ãu¹la³kxi²ta³lun²yah³lxin¹tu¹wa². Ju¹tai²li² nxe² yxo²ĩ²nx2ta¹wa².

Hoka kalikini naxikahena exe wihinaeharenai hoka naexakerehenere xiso hatyo tahi akiti kakoa maisa xoare makaotyakeneta maheta. Hoka maika niraetere akereta ximemere xisaona xikahinaerahene kakoa. Hiyaiya, Macedônia yerenaiya tyoaha noximi hoka maisa ximemere xisaonare hoka wihaihareya, exahe tehitiyaiya hoka xihaihare. Maisa xihaiharene tahi wiraeta maheta, wityakekotere xiso hiyeta nahekotya.

Va'ora okaronaki bana adani arigamina vi'bamiki Tito kania avikhananavana avakadiania. Onofiki ida avanaibavijahajoravini ida jiniro akaikahina viahania. Va'ora oni'a'iki adani hora vavaipohihaki kaimoni:—Arigamina Corinto sidajia vanaibavijahajora'iki ida vakadijiniro, vakaronaja kaimoni Judéia kaarabonia — va'ora oni'a'iki adani, a'onira khai oni'avini. Hari. Onofiki ida hora vavaipohihaki jiniro avakavagahinaiki hojani-ra vakaragavini, oniani ida kodivarani ka'oa hini-ra avigavini hija bana. Ni-onofiki bana ida avakadigahinai-ra khai oni'a'imarinivini. Hari. Arigamina Macedônia kaarabonia vikhaki hora vavaipohihaki vahabini bana adani avakadiania aokhana. Vakaragarihi ida avakadijiniro ibavijahajorarini; ova'i aipahihihi. A'onivani jaboni avava'ini aipahihiki bana a'oni. Varani avihini-ra khai oni'avini mani ida jiniro hojarini ava'i-ra anaipahihivini hija bana.

Aba uta mytukytsa ahabo mysiakzoko. Ispe iky:— O Korĩtio ezektsa botu tahaokyrysaro izikypykyknaha. Ana hi mybo nyny mahaze iwaze katsaktsa siokyrysaro tabykyk sinamybyitsa bo nyny tsimaha — iky. Anawahi iktsasoikik. Ahaokyrysaro ty koro ahabyizeka kaharere ba wasani my, iwatahi katukytsa ahabo mysiakzoko, iwaze hawa ahabo botu iktsaso atsatu tsimykaranaha. Masedonia ezektsa katuk maha zeka ahaokyrysaro ty koro habyizeka ahahumo mysikpybyrẽtsa. Ikiahatsa kino niwatihi ahaokyrysarobyi humo ahasikpybyrẽtsa. Kaharere ahasoho humo siokzeka batu wasani ana humo hi kasikpybyrẽta.

Miꞌi pote atipoꞌoro mehĩ Tituꞌin uheꞌyianme eimiium sio waku sio yt i te hap kuap hamo. Maꞌato areto yt eweiꞌatunug i te turan wuat pote watoꞌomõti te hap topyhuꞌat — Urutunug aru eiꞌe yt ewetunug i te pote. Katupono areto aru yi Masẽtunia piaria wywo maꞌato — Urutunug aru eiꞌe hap yt ewetunug i turan yt naku i putꞌokꞌurutoꞌe ehetawa pe eimiium sat hamo. Yt kat i pote yi Masẽtunia piaria toꞌokyryꞌi sese taꞌatupyꞌa pe. — Kat pote — Urutunug aru iꞌatuꞌe pytkai yt taꞌatunug i iꞌatuꞌe.

Itea kóyeane mbahúkea ra po'ínuhiko ûti xoko Jesus inuxó kó'iyea xepákukenoe, maka keúsakane ne hivó'oxike yonoti xoko po'ínuhiko ûti, kuteâti koêku yûnzo yanekôyo usokó kéyeyinenoe, maka hákone kutí kôe semekékexoti ne inzáyu'ikeopinoe yanekôyo. Vo'oku enepo axenánu íhaehiko Masêdonea, eneponi naixâ âvoyea aúso hivó'oxike ne po'inu ûti, mani teyó koeti ûti, ínapoxoni itínoe vo'oku yunzó'inoahiko yanekôyo ngúveovopi ápeyeamo ítixene.

Mɨsâre “Niyéru o'ôrãsama” niîmigɨ, Titore kɨ̃ɨ̂ me'rakãharã me'ra mɨsâ tiropɨ o'ôo'gɨti. Yɨ'ɨ̂ Macedôniakãharãre niî'ke keoró wa'akã́ ɨá'. Yɨ'ɨ̂ “Corintokãharã niyéru neêo nɨ'ka tohawã” niî'karo nohota mɨsâ o'oátehere kɨo yuú tohaya. Apé tero yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'akã́, Macedôniakãharã yɨ'ɨ̂ me'ra wa'â boosama. Ɨ̃sâ toopɨ́ ehakã́, mɨsâ neêo yuutikã, yɨ'ɨ̂ ɨpɨ́tɨ bopôya sãa boosa'. Yɨ'ɨ̂ “Naâ neêo nɨ'ka tohawã” niî'ke bu'iri tohô wee boósa'. Mɨsá kẽ'ra meharóta bopôya boosa'.

Chaymi cay chalapacü-masinchiccunacta caćhayämú amcunapi allin limaśhäca mana yan'al cananpä, aśhwanpa nishänüpis listuña cayalcänayquipä. Yan'al-lätac Macedoniapi waquinninwan śhapämul chaynüta mana talipäcucmanchu. Chayurá amcunapi allinta limayalcapti'a cäräpis pampäćhüćha canman. Chaynütac amcunapis pin'ayćha capäcunquiman.

Ãne na, wa tô dama aiwasu'u wẽ za'ra wa'wa. Tane nherẽ, wa za ĩ̱sisõwa ãma atẽme satõrĩ za'ra wa'wa, wasisãnawã norĩ hã, rob'uiprazé ubumro na te te aipawaptob za'ra wa'aba da, ĩ̱wana ré asiwi 'rã'õtõ pari aba da, te dama aiwasu'u wẽ za'ra wa'aba zéb zarina. Duré te dama aiwasu'u wẽ za'ra wa'aba zém na, taré te ai'umnhasi baba za'ra wa'aba tõ da, wa za tô ãne hã 'manha. Ãté Masédoniza hawimhã, wasisãnawã norĩ hã te za ãma ĩ̱siré ai'aba'ré, atẽme za'ra wa'aba. Tawamhã, ãma atẽme wasihutu aba wamhã, rob'uiprazé hã asiwi 'rã'õtõ pari aba õ wamhã, ãté wa aré aima aséb za'ra wa'aba ni, taré wa te ai'umnhasi baba za'ra wa'aba wa. A norĩ wa'wa hã bété. Te aré tô aséb za'ra wa'wa, tô sena ĩ'ubumro na, ãma uwaimrami za'ra wa'aba õ wa.


Naeroro Titu tõ aropõko ase oya xine osemazuhme ãkorehmatohkõme otinerũkõ kurãkary poko. Õmihpyrykõae ro ikurãkatoko. Morarame toeporehkase jahtao, pake tõtyhkase matose otinerũkõ kurãkary poko. Morara ahtao ynara enetupuhnõko imehnõ mana, “Tamoreme xine Korĩtopõkomo a tytinerũkõ tokarose, ekarory se toexirykõke, imehnõ omi poe pyra,” ãko enetupuhnõko mã toto. (Pitiko rokẽ ekaroryhtao Ritonõpo a pitiko rokẽ apoĩko ropa matose. Yrome pitiko rokẽ pyra otinerũkõ ekaroryhtao Ritonõpo a pitiko rokẽ pyra apoĩko ropa matose.)

Ã mẽ pahte amnhĩ nhĩpêx anhỹr pymaj na pa ã mẽ amã kagàja nhĩpêx nẽ Xitre mã õr nẽ ma amnhĩ kukamã mẽ awỳr mẽnh anẽ. Nẽ hkôt wa mõr mã xwỳnhta mẽ ho ixpimrààtãã amnhĩ kukamã wa mẽ kumẽ. Tã kê mẽ awỳr pôj nẽ mẽ amã kagàja gõ ka mẽ kamã harẽ nẽ ama nẽ tokyx kàxpore ho apikuprõnh jatur xàm amẽ. Kêr pa mẽ hapu hã mẽ awỳr mõ ka mẽ ra mẽ ixkutêp ho apikuprõnh pa nẽ mẽ kãm agõ nẽ ajamakêtkati nẽ apa. No pa ixte mẽ amã mẽ ate ho apikuprõnh kaxyw mẽ atã ixihtỳx kêt.

Ininiãkara ninirekari ninoa aĩtariakori sini hĩtemoni nota ereẽ napokini apisapanika. Ninoa moianatai txineiro kaiãopokoro hĩsikaenetakito hãpotiitini ĩkapani. Ininiã napokasaaki ereẽ, iposope hĩsikakito nanikini. Ininiã iuasaaki aimarotariko kinirão sikaenetaka hinakito txineiro. Iuasaaki aimarotariko hĩpoxokoniritika hĩsikiniro hĩtxineirote.

Awylygue keankâ Cristo eynynâ kypemugudo, udâly iraynâlâ, kâingonodyly, dinheru xuduypy nhondylyem imawyadâdomoem, idânârâ nhontybyem itoem, amyguehomobyry ara. Arâ ise idânârâ nhutulymo, tuomare lelâ mâundulymo awyly. Ânguy keba, “Jerusalém donro âdy pebaom modoram dinheru xuduwâtaungâ” keim awyly warâ. Tâwâlâ mâundulymo, ize mawylymogue.

Aꞌe rupi amono kar ko awa herenataromo ihe wà. Aꞌe rupi umuhyk putar penemimur ràm aꞌe wà nehe, heho zanune aꞌe wà nehe. Pepyr hehem mehe uhyk putar nehe. Aꞌe rupi — Umur e temetarer aꞌe wà, taꞌe ipurumur wer tuwe hehe aꞌe wà xe, aꞌe putar wanupe nehe, penehe hezeꞌeg pà nehe. — Nahekytyꞌym kwaw aꞌe wà, iꞌi putar penehe aꞌe wà nehe no.

Haꞌe rami avi ajou porã xegui irmão kuery ranhe peẽ kuerya py ambou aguã, oguereko katu ma voi aguã mbaꞌemo pemeꞌẽ aguã vaꞌekue. Haꞌe rami vy pemonoꞌõmba ꞌrã penhopytyvõxea rupi ete, penerakãteꞌỹ reia rupi eꞌỹ.

Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi me jakadi me leeditibige me jipokotiogi niɡ̶ina ɡ̶onioxoadipi migotibeci dinewadetibigiwaji, moilakidetedini niɡ̶icoa ɡ̶aboonaɡ̶a dinyeelo amaleeɡ̶aɡ̶a nigejotaɡ̶awa ja igo. Joaniɡ̶idaa nigikeenitiwaji maxawanatakani leeɡ̶odi makameɡ̶emaanitiwaji maxawanatakani, idiɡ̶ida aɡ̶ica ane ɡ̶adiiɡ̶enitiwaji maxawanatakani.

Nurã jijapyakarame hehe ji ei Tito'g̃a pe: Nhiirũramo peho na'ẽ ti Corintopeve'g̃a pyri ji renonde imono'ombavuka g̃a pe itambere'ia – akoja pe g̃a e'i toromondo ti javo, a'e ji. A'ero po ti g̃a imono'og̃ipyra mboavujikweripei jirura renonde nehẽ, a'e ji g̃a pe. A'ero ti ojipe'g̃a ikwahavi javo nehẽ: “G̃a tuhẽ omondo hete pota imono'og̃a gworygworyvamo. G̃wemimbotarimo g̃a imondoi. Ojipe'g̃a nde'i g̃a pe.” A'ea po ti g̃a ei nehẽ, a'e ji Tito'g̃a pe g̃a mondovo pe pyri.

Hã kỹ sóg to jykrén, sỹ ãjag mỹ ẽg régre tag ag jẽgnẽ jé, inh kãtĩg ke to hã, ãjag tỹ nén vin han kãn jé, ãjag tỹ nén (ũ) tỹ ẽg mré ke ag jagãgtãn ke ti. Vãsỹ ãjag tóg tó ja nĩ, ãjag tỹ nén vin sór mũ ẽn ti, kỹ ha vin han, kỹ tóg e nĩnh mũ, jãnkamy ti, kỹ tóg ve há tĩ, ti tỹ ãjag mỹ sér nĩ ti. Kỹ ũ tóg ãjag to: “ti mỹ ag mỹ há tũ ja, hã kỹ ag tóg nĩm sĩ han ja nĩ?” henh ke tũ nĩ.

Upéixa-gwi amondo xe renonderã-rupi nhane irũ kwéry pene pytygwõ hagwã pemboaty-vy pene remimeꞌẽrã. Peje hagwe-rami pejapo hagwã amotenonde-ta íxupe agwahẽ eꞌỹ ngatu pemboaty hagwã pende pirapire iporiahu vaꞌe kwéry pegwarã. Upéixa ramo pende rexaháry “Omeꞌẽse voi raꞌe” heꞌi arã pende-rehe. “Ndahaꞌéi Paulo ojerure-gwi omeꞌẽ. Omeꞌẽse eterei-gwi omeꞌẽ raꞌe” heꞌi arã pende-rehe kwéry.

Tai heka inyseriòrereny reteònyre akorenymy. Tahe iu arehemynykreu, bexiywinybenyke. Biwahinybenyke wiòhedỹỹmy atxitenyteri ixideewimy. Aõ jiarỹ adeereny rexitòenyreri aõkõ wiòhedỹỹmy.

Maꞌeramũ ꞌã je ꞌi Tito ꞌga upe aiꞌi: “Pekwap je renune ꞌgã mueaꞌaa ore upe ꞌgã ꞌeawer are. Kaꞌaranũũa monoꞌogeꞌemamũ ki pemonoꞌogukat ꞌgã nupe. Paulo ꞌga upe pejeꞌeawer imũ etee ki kaꞌaranũũa pemonoꞌog Judeja ywy pewara ꞌgã nupe imonopyramũ, ere ki ꞌgã nupe”, ꞌjau je ꞌga upe aiꞌi. Aꞌeramũ nipo pẽẽ imonoꞌogamap je waẽmeꞌemauwe. Aꞌeramũ nipo je rupi oo maꞌe ꞌgã ꞌjau ajaupe: “Wemifutar imũ etee futat ꞌgã kaꞌaranũũ monoꞌogi Judeja ywy pewara ꞌgã nupe imonopyramũ. NaPaulo ꞌga rũi omonoꞌogukat ꞌgã nupe”, ꞌjau nipo ꞌgã ajaupe.

Gwaj bapijàm karõ ne bar abenmã kum,—Gwaj amikukãm bakamy ar ano, ane. Ne kam arkum,—Dja gar me'ỳr atẽmkumrẽx ne me'ỳr bôx nhym kam me arỳm ar ikukãm pi'ôk kaprĩo atomo tẽn inomã mẽnhkumrẽx. Nã bãm ar ã arkum ane. Dja ar ikabẽn ja man ar awỳr bôx ne ar amã arẽ. Arỳm ne ba amrẽbê ar amã arẽ. Ar aje o atomo atẽm ne inomã mẽnhmã ba ar amã arẽ. Djãm me kute pi'ôk kaprĩ'ã ngryk ne amim,—Je tô, mỳkam ne me ibê pi'ôk kaprĩ jamỳnho ba, anhỹrkam mex? Kati. Kam mex kêtkumrẽx. Dja gar o atomo tẽn inomã mẽnhkumrẽx bar arỳm ar awỳr bôx gar arỳm anhõdjành ne akĩnhkumrẽx. Ne kam arỳm me kadjy ar imã angã. Kam dja bar arỳm Djeruxarẽmã o tẽn o bôx ne arỳm memã kungã.

Mîrîrî yeꞌnen insamoro uyonpakon pîꞌ esatîuya toꞌ wîtîtoꞌpe eꞌmaiꞌ pe urawîrî, mîrîrî antîrîkon pe ankonekakon mîrîrî konekai toꞌ wîtîtoꞌpe. Îꞌ pensa miarî yaꞌ erepansaꞌ ya, epotoꞌpeuya tamîꞌnawîrî ankonekaꞌpîkon taꞌpîyaꞌnîkon yawîrî. Moropai tamîꞌnawîronkonya epuꞌtoꞌpe mîrîrî antîrîkon tîrîyaꞌnîkon, ituꞌse awanîkon yeꞌnen, anîꞌya esatî pîꞌ pra.

'Ãte hãmpekpaxex 'ũmax 'ũtaknõy xop mõ'pok hãmãxap 'ãxop hah, puyĩy 'õg tayũmak nĩm'ax yãy tu nũ'xoh, 'ãxop te hãm'ãktux xex, hak-nãy tu 'ãxop hak mõg putup, tuk xupep putup, ha' pip 'õg tayũmak nĩm'ax, ha tikmũ'ũn te' pẽnãp-tup 'ãxop tep-tup, hu' nĩm tayũmak, pa' nõy te 'ãxop xat 'ohnãg, pu' nĩm.

Imẽnpuye ixeyũ wuykitpitpiyũ og̃uju eykay. Oajẽm awap ma og̃uju ip eybuywat am soat muxipan am. Epeg̃uxipan cuy apẽn cuk adi epe'e'e iap tag̃. Oajẽm puje, kuy ixipan je'e. Ixipan pima, warara'acat itaybit je'e Corinto ka beayũ jedinheiro o'g̃ũm iũm pin puye iam. Warara'acat a'õbi g̃u o'g̃ũm ip iam itaybit je'e ip- -jekpiwatpin ma ip o'g̃ũm iam.

Ti hyb nꞌaa ỹ hyb nꞌaa newë däk, tawꞌããts hẽ ta ti ajyy ỹ mejũũ ãã pooj jé, bë ramasa hyb nꞌaa, kamasa do dajẽẽr nꞌaa bë bataa hyb nꞌaa, bë ky kajäk do paah. Tii bä, kaja däk da ãã pooj jé. Bë etsëëh do metëë nꞌaa däg ti ta tii kä, bë ramejũũ do hyb nꞌaa nado.

Jã¹nxe³na¹jut3su² txa²wã³tã̱³nãu³xa² ĩ³sa²si¹hã³ ne³ka²ta¹hai¹na¹hẽ³la². Yen³kxa² wã²nhũ¹yah³lxin¹ki³nũ³a² hau³ko³te³lhxã³ wxã³ain¹tu¹wa². A²kxã³nxai³tã² e³kxain¹yah³lxin¹kxa² hau³ko³je²yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ ta³lun²ye²yah³lxi¹nha²kxai³ ũ³wha¹yah³lxin¹tu¹wa². Yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wxã³na¹hĩ¹na² ũ³nhũ²ka̱¹yah³lxi³hĩ̱³nxa¹lxa². Nxe³yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wã²nxũ̱h¹lxi³sxã³ ũ³nhũ²kxi²yah³lxin¹ju³ta² hxi²kxã̱u³sxã³ wã²nhũ¹yah²lxan³ju³ta² e³lxah²lxi³tu¹wa². Kwa³na³nx2ti³nxa³ju³ta² e³lxah²lxi³tu¹wa².

Hatyo hiyeta waiye xaxikatyakala wihinaeharenai nahiti maniya hoka memere mokaha maheta olo xisa xaokowiterehare. Hoka nali nokaokihena hoka koxaka memere tyaonita maheta, hoka tyotyaha semaha maheta xiyaokalita xisa xaokowihenere xiyekane, hoka maisa xiwakatyaka xema xini xisehenerehare tahi.

Oniania okava'ibodivarani'iki ida jahani arigamina Tito-ra va'ora okaronavini, va'oaniaro miro'a avikhananavana. Vanaibavijaha'iki ida jiniro avanajoroni'iki avakavagahinaiki kaimoni. Okaikahina viahania hojaki bana ida jiniro avanaibavijahajoraki. Akaikahina vani oipohina vakaragaja ida avakadijiniro ibavijaha'iki. Avigaki ida jiniro avakavano'aivini avanofiki. Ni-nahina a'onira honariavini hiki avakavagahinaivini.

Iwatahi katukytsa kaharaze mysiakzo. Pahatsumuẽhĩnaha. Hawa ahaokyrysaro ty koro tsimaha zeka pahatsumuẽhĩkĩnaha. Hawa botu tsiktsasonaha anaharere bo yhỹ tsimaha ana kino pahatsumuẽhĩnaha. Bykyze mozumuze mokymyba iwaze ustsa kytsa tihi:— O Korĩtio ezektsa tahaokyrysaro ty nyny niaha. Ba ustsa harere humo nyny niaha. Asaktsa tahaokyrysaro ty pinyny tsihikiknaha hỹ — mykaranaha.

Miꞌi pote areꞌe mehĩꞌin Tituꞌin me — Uheꞌyianmete eweiwat ro tawa Kurintiu kape are. Eweiꞌatunãpin miꞌiria — Waku aiwepit wywo watum e hap ete waku watum aipyꞌa pyi imohey haria ihakyꞌeꞌi rakaria tawa Ierusarẽi miaria pe e hamo. Pyno waku pe yne raꞌyn aimiium koꞌi taꞌatuereto hap eꞌyianmete tawa Ierusarẽi kapiat hamo waku eweiꞌe o tawa Kurintiu piaria pe are Tituꞌin me tawa Kurintiu piaria nãpin hamo. — Waku watum aipyꞌa pyi hap yn eweiꞌe o are mehĩꞌin Tituꞌin me. — Yt naku i watum yt watum neran i pote waku eweiꞌe o are mehĩꞌin Tituꞌin me.

Énomone kutí'ino ininjoâti unátiyea émbemea po'inu ûti xoko Jesus inuxó kó'inonu xepákukenoe, motovâti huvó'oxeopinoe keúsoki ne hivó'oxope, enepone keyúhone peréximo yanekôyo. Yanê'e, usó koyêtinemo nzimané'e, epó'oxo iyúseotimo ú'uso kéyeyi peréxi ákoti ihíxea itóvoku, ákotimaka pahukópiti.

Tohô weégɨ yɨ'ɨ̂ a'tîro wãkû'. Yɨ'ɨ̂ mɨsâ tiropɨ wa'aátoho dɨporo Tito kẽ'rare wa'â duti'. Naâ mɨsâ “O'ôrãti” niî sẽri neéo'kere apo yuúrãsama. Naâ tohô weekã́, ɨ̃sâ ehaátoho dɨporo kɨo yuú toharãsa'. Tohô weérã mɨsâ ãyuró ehêri põ'ratise me'ra o'ôrãsa'. Tohô weetírã, ɨ̃sâ ehârãpɨ “O'oró ɨá'” niikã́ maa, mɨsâ niyéru o'ôrã ãpêrã dutiró weérã wee boósa'.

Chaynu mana cananpämi ñawpayächimú cay chalapacücunäta chay cuyacuy juntuyta limaliculcäśhayquimannuy yanapaycälishunayquipä. Chayurá alli śhun'uwan upäcuśhayquimari camalaycun'a, manamá mićhanüchu.

Taha wa, wa tô ãne rosa'rata ĩ̱sima, wasisãnawã norĩ hã ĩ̱sisõwa te ãma atẽme satõrĩ za'ra wa'aba da, rob'uiprazé ubumro na te te aipawaptob za'ra wa'aba da, asiwi 'rã'õtõ pari aba hâ ĩ̱zô, ĩ̱ma ĩropisutu za'ra wa'aba zéb zarina. Tawamhã, ãma atẽme ĩ̱wisi za'ra wa'aba wamhã, õne haré wa za ti'â, asi'uihâ na ato sina, dama asõprub za'ra wa'aba zém na, da te dasiwi aiwaihu'u za'ra wa'aba da.


Tupito po tuhke pyra otyro puhturu arykaryhtao kyya xine pitiko rokẽ epery apoĩko sytatose. Yrome tuhkehxo arykaryhtao kyya xine itamurumehxo epery apoĩko ropa sytatose. Moro poko osenetupuhtoko. Imehnõ akorehmatoko pitiko rokẽ pyra.

Na htem piitã ã hamaxpẽr anhỹr o pa nẽ hamaxpẽr o:—Kot ka apur rax nẽ kamã anhõ rax nẽ. Nom kot ka apur grire nẽ kamã anhõ grire.Anhỹr o hamaxpẽr jakamã kêr ka mẽ apiitã ajamakêtkati nẽ Jerujarẽ nhõ xwỳnhjê mã kàxpore nhõr mex nẽ. Kêr ka mẽ ho apikuprõnh pa nhũm rax nẽ. Te mẽhõ ihpur rax nẽ kamã õ raxta pyràk. Kê Tĩrtũm ã mẽ ate amnhĩ nhĩpêx anhỹr ã mẽ apumu nẽ nhỹrmã mẽ ato mex nẽ.

Takari Itori AuiniIa nisãkire hĩxinika. Poiãoka komiri pitakiniã pitakarauatakasaaki, poiãonoka iri pimaporoka. Kaiãopokori pitakiniã, kaiãopokori pimaporoka.

Xirâ enanâguewâdaungâ: “Mâkâ imâemba etânibyry, imâembalâ nhekaunâdyly. Mâkâ imâem etânibyry, imâenlâ nhekaunâdyly warâ.” Arâ ise Deusram kydâzeholy, âkelo modo kientobyry ara.

Pemaꞌenukwaw ko maꞌe rehe nehe. Aze awa nutym kwaw maꞌeàꞌyz teteaꞌu nehe, pixikaꞌi putar hemipoꞌo ràm izupe nehe. Aze awa utym maꞌeàꞌyz teteaꞌu nehe, uhuaꞌu hemipoꞌo ràm izupe nehe.

Mbaꞌemo moaĩa haꞌe imonoꞌõa re ombojojaagueAipoaꞌe: Mbovyꞌi ri amongue omoaĩ rire mbovyꞌi avi ꞌrã omonoꞌõ. Haꞌe rã omoaĩ reta vaꞌekue ma omonoꞌõ reta avi ꞌrã.

Analakitibigetiwaji niɡ̶inoa notaɡ̶a! Niɡ̶ina me jajicaɡ̶a ɡ̶oboonaɡ̶a dinyeelo oiciaceeketege niɡ̶ina anetanaɡ̶a. Niɡ̶ina ane doɡ̶owidi elanigijedi, odaa idaaɡ̶ee aɡ̶owidi lawodigijedi ane nopilaɡ̶aditedio. Pida niɡ̶ina anowidi elanigijedi, odaa owidi lawodigijedi ane nopilaɡ̶aditedio.

Pehendu ti a'ero! Ojo'java'ea kiro ji imombe'ui pe me. Kiroki ga otỹ ndahe'yiva'ea koho'iapypeva'ea – ndahe'yiva'ea ga omondoro ojive. Kiroki ga otỹ he'yjuhuva'ea kohouhua pypeva'ea – he'yjuhuva'ea ga omondoro ojive. Na jitehe ti pe me nehẽ no. Po ti ndahe'yiva'ea pe imondoi imbatere'ỹve'g̃a pe imondopotare'ymame nehẽ, a'ero po ti ndahe'yiva'ea jitehe pe me nehẽ. Po ti he'yjuhuva'ea pe imondoi imbatere'ỹve'g̃a pe imondopotarame nehẽ, a'ero po ti he'yjuhuva'ea jitehe pe me nehẽ.

Kỹ sóg tag tó sór mũ, ha mẽ: “ũ tỹ ti fy pir krãn kỹ tóg pin kỹ génh ke mũ gé sir. Ũ tỹ krãn mág mũ ẽn hã tóg génh mág han ke mũ gé sir,” he sóg tĩ.

Pene manduꞌa katu kokwe járy-rehe. Ojaty mixĩ vaꞌe mixĩ ave omonoꞌõ. Ojaty heta vaꞌe, heta voi ave omonoꞌõ. Upéixa ave nhane rembiapo porã.

Kia hãbu ibutemy ròbòròmyhỹre heka ibutelemy tamy aõna aõna ruhunykre. Kia hãbu sõwemy ribrònymyhỹre tahe tamy sỹ sõwemy aõna aõna ruhunymyhỹre tamy riwahinykre bederaty aõmydỹỹnana.

Pẽneaꞌar iki aejeꞌegawa mũ ree: “Inãinãnĩꞌĩ etee yꞌwaꞌỹja tym ire ꞌã itymara ꞌgã inãinãnĩꞌĩ etee yꞌwa ꞌa poꞌoi anure. Kwaiwete yꞌwaꞌỹja tym ire te ꞌga kwaiwete yꞌwa ꞌa poꞌoi anure”. Nan tee futat nipo pẽẽ. Anure Janeruwarete ꞌga pẽ mepyi pẽnemimonofera ꞌjawerimũ etee futat.

Me kĩnh ne kute memã mỳjja nhõr raxmã.(Kô k 16.2; Xim k 6.18; Idja 13.16)Ba ar amã arẽ gar ama. Godja me 'y ngrêre ne kren kam djwỳ ngrêre ne o atom. Nàr, godja me 'y kumex ne kren kam djwỳ kumex ne o atom. Tãm dja gar anhõ pi'ôk kaprĩ'ã ama.

Maasa enpenatatî sîrîrî pîꞌ. Manniꞌ mararî ipînenya mararî tînpîmîꞌpî yeperu moꞌka. Tîîse manniꞌ mararî pra ipînenya mararî pra tînpîmîꞌpî yeperu moꞌka. Mîrîrî warantî anneꞌ pe, mararî tîntîrî tîînenya, mararî nîrî yapisîiya tiaronkon winîpai. Tîîse morî pe, anneꞌ pe pra tîntîrî tîînenya, mararî pra morî yapisî tiaronkon winîpai.

'Ãpu 'ũxaxok hok, tikmũ'ũn te hãpxop xap xok tĩgnãg, puxix mĩnta ta tĩgnãg pop, pa tikmũ'ũn te hãpxop xap punethok xok, puxix mĩnta ta punethok pop putup. Hã kaxĩy 'ãxop te' nĩm tayũmak tĩgnãg, nũy ta hãmmaxnãk-tõgnãg, pa 'ãxop te' nĩm tayũmak xohix, nũy ta hãmmaxnã punethok.

Ade g̃u taidada'ukat yopĩt ma ibubum. Ade taidada'ukat pit ade ibubum. G̃ebum cuy epesop iboap kay.

Bë hyb nꞌaa newë hahỹỹh: Kanahën dꞌos hẽ hejoom doo, kanahën dꞌos hẽ ta ag tabataa ẽnh. Hajõng hejoom doo, hajõng né ta ag tataa.Ji ejoom do ky nꞌaa gó Paw-Ro maherꞌoot ji masa do ky nꞌaa. Tawꞌããts hẽ ji etsëëh. Baad ub Pꞌop Hagä Do banoo hetsꞌëëh do sa hã.

Txa²wã¹e³kxi²nyhu¹kxi³jau³xai³tã³ ain³kxi¹xi²nha¹jxah³lxi³hẽ¹la². Ain³kxi¹xi²nhyah¹lxin¹te³nah¹lxi¹:— Yain³txa³ki³a² tẽ³sxã³ hxi²kxã̱u³txi³ ũ³whĩ̱¹ki̱³kxai²nãn²tu̱³ kxã³nãu³a¹ jũ¹nxa² so¹hĩ̱³ki̱³tã³li¹. Yxãn¹ta¹ yain³txa³ki³a² hxi²kxã̱u³ki̱³sxa³kxe³tu̱³ ũ³whĩ̱¹ki̱³kxai²nãn²tu̱³ kxã³nãu³a¹ yain³txa² kãin² so¹hĩ̱³ki̱³tã³li¹. Nxe³hxai²tai¹tu³wa². Nxe³kxa² yã¹nxe³sxã³ jũ¹nxa² so¹lxi³ wã²nhũ¹yah³lxin¹kxai²nãn²tu̱³ kxã³nãu³a¹ jũ¹nxa² so¹lxi³ so¹yah³lxin¹tu¹wa².

Xotyaxematyaira exeharenai: Xala xamaniya atyo inira fitya hoka iniraiya atyo imexaheta. Hoka xala xamaniya atyo kalore fitya hoka kaloreya atyo imexaheta.

Hari. Okavarajomiki bana hida avakadijiniro avakavagahinaiki rakhajahi 'ba'dani fori hini. Ija'aria birakhaihi ida ba'ba'da ipohiriki; pa'itxihi ida kidirakhajahi bononi. Ija'aria birakhaihi ida ba'ba'da ipohiki; karahohi ida kidirakhajahi bononi.

Aty jokboha zuba mysiparik zeka jokboha zuba mysizozik. Aty mysiparik tohi zeka sizubarẽna mysizozik. Iwa hawa nyny tsimykaranaha wata atsatu my. Ana bo hi mytsatyziutahaktsa kytsa!

Pyno ahenoi ehepe hãꞌãkap wuat aikotã waku watum Tupana kape hap ete. Uwe uwe tikoi yt iwato i miꞌi hat aikotã toikoi hap ok tã toipuẽti. Maꞌato uwe uwe tikoi iwato miꞌi hat ipuẽti tepiat ikoi hap ok tã. Miꞌi hap ewy karãpe watum Tupana kape yt ahegyiꞌat wywo i pote meiũran aru yt kat i watipuẽti yt ahegyiꞌat i pote.

Itíkina iséneu ínzokoake ra koekúti: Enepone xâne ákoti kaxu'ínaka nóne, ákomakamo axú'ina ehópo. Itea enepone kaxu'ínakoati, xu'ínatimakamo ehópo.

Mɨsâ a'teré wãkûya. Marî kã'roákã otekã́, marî otê'ke kã'roákã pĩ'rí dɨkâti'. Pehé otegɨ́ noho pehé pĩ'rí dɨkâti no'osami. Teé weeró noho marî pahasé kɨorãre pahiró o'okã́, Õ'âkɨ̃hɨ kẽ'ra marîre o'ô'karo ehâ tu'aro o'ôsami.

Achcacta talpücá achcactatacmi cusichan'apisCayta sumäta yalpapäcuy: “Ashllacta talpucücá ashllactatacmi cusichan'apis; achcacta talpucücá achcactatacmi cusichan'apis” nishanta.

Ãne na, wa za duré ãma aipo're pu'u za'ra wa'wa, ãma rosa'rata za'ra wa'aba da. Amnho hã syry na da te 're ĩzuri mono zéb zarina, te za syry na da te 're ubumro za'ra, dama 're 'rã prédub za'ra mono wamhã. Sa'ẽtẽ na, da te 're zuri mono wapsi, te za oto sa'ẽtẽ na da te 're ubumro za'ra. Tane duré, dasima 're ĩdanhoprub za'ra mono zéb zarina, te za 'Re ĩhâimana u'âsi mono hã dama 're sõpru, ĩwa'rãmi.


Ãmoreme xine otinerũkõ ekarory se awahtao xine ekarotoko. Yrome omomỹke awahtao xine otinerũkõ onekaropyra ehtoko. “Ytinerũ ekarory se nymyry pyra ase,” karyhtao oya xine onekaropyra ehtoko. Tãkye rokẽ otinerũkõ ekaroryhtao oya xine, Ritonõpo zamaro matose.

Nom kêr ka mẽ anhõxỳ kamã mẽ kãm õr kêt nẽ. Mẽ pahte pahkĩnh kãm panhõxỳ hkêt kãm mẽ kêp amrakati xwỳnhjê mã mẽmoj nhõr o papaja na Tĩrtũm kãm hprãm.

Ininiã pãkixinireẽ pixinikari atão pisikakiti ãtimoni. Kona erekari pimanirekasikatakiniti pisikini. Ãti itapararitika paniãtiniãi pisikarauatini, !apakata. Teoso apokaerekatari kãkiti ipoxokoniritika isikarauatini ãtimoni.

Waunroem wao koendâ angahumo oday xutuwâdaungâ, âdara dinheru mâundulymo awyly. Tuomare kehoem mâundulymo xuduwâtaungâ, mâundudyse mawylymoguelâ, tytyremba, ânguy “Xudugâ” keduopa warâ. Mâkâ tuomare kehoem xuduim Deus inwyneguyly kuru.

Pe pitàitàigatu pemono penemetarer penemimutar rupi nehe, pezemumikahy ꞌym pà nehe. Tuwe penurywete imono mehe nehe. Pezeꞌeg zo nezewe nehe. — Aze namono kwaw nehe, Tupàn uzepyk putar herehe nehe, aꞌe rupi amono putar nehe, peze zo imono mehe nehe. Aze awa omono maꞌe Tupàn pe nehe, aze hurywete imono mehe nehe, Tupàn uzamutar katu putar aꞌe awa aꞌe nehe.

Peteĩ-teĩ tapemeꞌẽ pendepyꞌa re pemoĩague rami, penerakãteꞌỹa rupi eꞌỹ, neĩ ameꞌẽ uka nheaꞌã ramo eꞌỹ guive, mbaꞌeta Nhanderuete oayvu ovyꞌa reve omeꞌẽ vaꞌe.

Niɡ̶ina oko leeditibige mepaa yowo niɡ̶ica ane liwokodi dinyeelo me ane iboo. Odaa ayakadi daɡ̶a agecaɡ̶alo laaleɡ̶ena niɡ̶ina me yajigo, codaa aɡ̶ele me yajigo liboonigi daɡ̶a leeɡ̶odi eledi oko moiedeɡ̶e. Pida leeditibige me ninitibece niɡ̶ina me yajigo liboonaɡ̶a dinyeelo, igaataɡ̶a Aneotedoɡ̶oji yemaa niɡ̶ina oko ane ninitibece niɡ̶ina me yajigo liboonaɡ̶a dinyeelo.

Pe napenani ti pekwaha na'ẽ javo pejiyvyteri pe: “Maranime po ti ji imondoi nehẽ itambere'ia?” Aerẽ ikwahavame ti pemondo akoja. Imondorame ti tapevy'are'ymuhũi nehẽ namondopotari tuhẽ ji jave'yma nehẽ. Imondorame ti tape'ei: “Ojipe'ga ero g̃waramo jate ji ve ji imondoi g̃a pe.” Tape'ei a'ea. A'ereki Tupana'ga ga arõ hete – kiroki ga omondo pota gworygworyvamo imondorame.

Kỹ ãjag tỹ nén to jykrén mũ ẽn hã vin nĩ, ãjag tỹ Jerusalém ra jẽnẽ jé. Ti tỹ ãjag mỹ sér tũ nĩn kỹ tóg há tũ nĩ. Inh pi(jé) ãjag mỹ vĩ tar han mũꞌ. Mỹ sér nỹtĩmnĩ, ãjag tỹ ẽg mré ke ag jagãgtãn to, kỹ tóg Topẽ mỹ há tĩ sir. Ũ tỹ ge to tóg há tãvĩ nĩ.

Kokwe járy-rehe pene manduꞌa jave, pemeꞌẽse ẽse vaꞌe peteĩ teĩ tapemeꞌẽ íxupe kwéry. Ani eremeꞌẽ nde pyꞌa vyꞌa eꞌỹ reheve. Neremeꞌẽséi ramo ani eremeꞌẽ. Nde pyꞌa ovyꞌa ete reheve ae eremeꞌẽ vaꞌerã eremeꞌẽse vaꞌe. Nhandejáry ohayhu voi ipyꞌa kyreꞌỹ reheve ombaꞌe meꞌẽ meꞌẽ vaꞌe-pe.

Tai heka iny sohoji sohoji ixideewimy tiwesebo riwahinymyhỹke. Riwahinyõke tahe aõ tuu rurukõreri urenana tuu ratxike. Deuxu dee riwahinymyhỹke mahãdu deysana‑di riwahinymyhỹre kia iny mahãdu Deuxu tuure.

Aꞌeramũ ki pẽẽ pejejeaꞌaramũ raꞌne ee. “Marãmaran te je imonoi ꞌgã nupe?” ꞌjau ki pẽẽ pejejeupe raꞌne. Aꞌeramũ ki pẽẽ pejekaꞌaranũũ monou pejejemifutar imũ etee futat. Pejejemifutar imũ etee imono re pejejemuaẽmeꞌema ee. Kasi aꞌe pe “ꞌga amonoukat jee. Najeporomonoweri agawewi je ee”, peꞌje ne, pejeꞌarasigamũ ee ne. Ee pejejemuaẽma kasi pemono ꞌgã nupe ne. Ee pejeporomonoweramũ etee ki pemono ꞌgã nupe. Aꞌeramũ pẽẽ pejekuꞌiramũ imonou ꞌgã nupe. Aꞌea Janeruwarete ꞌga afutat.

Djã gãm ar abenã ar anhõ pi'ôk kaprĩ jakre kumrẽx ne amim,—Be, kôt dja ba memã amikutã kwỳ ngã, anen kam memã angã. Kwãrĩk wãnh 'ã maje amim,—Dja ba memã kwỳ ngã nhym ibê kêt ba ajmã nẽ, anhỹr kêt. Nàr, kwãrĩk wãnh 'ã maje amim,—Gê me imã 'ã àpnênh tỳxmã ba kam memã kwỳ ngã, anhỹr kêt. Mỳkam? Bir, dja me õdjành ne kĩnh ne memã mỳjja ngã nhym Metĩndjwỳnh arỳm kum me kĩnhkumrẽx. Tãm dja gar ama.

Mîrîrî yeꞌnen tiwin pîꞌ siꞌma antîîpai aweꞌtoꞌkon pîkîrî teesenumenkai ayewankon yaꞌ itîîtî. Teesewankonoꞌmai pra moropai esatî pîꞌ neken pra, tîîse awakîrikon pe itîîtî. Maasa pra tîwakîri pe itîînen saꞌnama Paapaya mararî pra.

'Ãxop te hãmpe'ãpaxex 'ãkuxa kopa tayũmak xohix nĩm putup. 'Ãpu 'ũnĩm. 'Ũxupkũmĩy xop kuxa hittup 'ohnãg. 'Ãpu 'ãxupkumĩy hok. Tikmũ'ũn te' nĩm, 'ũnõy te' xat hah. 'Ãmhok, yã' max'ah. Pa 'ãkuxa tu hittup hã' nĩm, yã' max, yã Topa tep-tuppax.

Eybu'u iũm pima bit cuy epeg̃ũm g̃u. “Eg̃ũm cuy” i'e'em pima dak, epeg̃ũm g̃u. Eyukpiwatpin ma juy epeg̃ũm. Bũrũ poro iũm pin cuy epeg̃ũm. Jecokcog̃ iũmũm'ukat kay jĩjã Deus.

Tawꞌããts hẽ sahõnh hẽ bëëh, bë banoo bë hꞌyyb gó bë hꞌyy kajäk doo. Tawꞌããts hẽ dooh bë anꞌoo bä bë hꞌyyb nanoo doo me. Bë ramejũũ do hyb nꞌaa nado bë banoo. Bë daaj hẽ bë banoo. Ta ti ỹ wén erih, Pꞌop Hagä Do kamahä̃n do hyb nꞌaa tsebee gó hanoo doo.

Te²yã¹nxe³sxã³ ĩ²li³te²a² a²wãn³txi³kxai³lu¹:— Txa²yen³kxa² wã²nhũh¹nxa²sa²nxa³nhai¹. Nxẽn¹ke³la³te²kxai³ wxa²yen³kxa² wã²nhũh¹txa³hẽ¹la². Te²yã¹nxe³nũn³nũ²la² a²nũ²ai²li² wxã³sxã³ kwa³na³nxa²kxai²nãn²tu̱³ wet1txa³hẽ¹la². Yxãn¹ta¹ wxa²ẽ¹nãu³ai²na²:— Wi¹lhin¹sxã³ wã²nhũ¹ai¹na¹tũ¹xã¹. Nxẽn¹kxai²nãn²tu̱³ Txa²wã¹sũ̱³na² a³lxi²nxa²tu¹wa². Ju¹tai²na² so¹lxi³ Txa²wã¹sũ̱³na² ten³na³la².

Hoka maika hatya xakini, aliyakere xamani ahekotya hoka nikarexe isa. Maisa haxamaikoharene, hawakatyaka xema hekoti xini. Hiyaiya, xala xamani atyo haihalaharene kakoa ijita hoka Enore atyo awaiyetitene.

Vakava'ibodivaranihanana bana ida avakadijiniro avakavagahinaivini avanofiki niha fori hini. Jahaki ida avakavano'aivini avanofivini. Hari'a avakadijiniro-ra vanakaidiva. Hari'a vanofi bana avava'ini bodinia avakavagahinaivini avakaathirivini. Deua bivajahaki ida ija'ari kagahinainofiki.

Aty tapetu isopyk zeka:— Kaokyrysaro ty ustsa kytsa bo ba nyny ziky — my. Iwa zeka nyny byity. Usta ape my zeka: — Aokyrysaro ty kytsa bo nynyty — my. Iwa zeka nyny byity. Ikiahatsa ahaokyrysaro ty ustsa bo tsipinyny tsihikiknaha zeka iwaze ahaokyrysaro ty nyny ty. Ahakurẽtsa nyny tsimaha. Iwa nyny tsimykaranaha zeka Deus okzeka wasani tsimykaranaha. Deus ahahumo tsimypokzitsiarẽta hỹ.

Uiwyriaꞌin Tupana tikyꞌe kahato hegyiꞌat sese rakat. Topyꞌa pyi toikyꞌesat kahato tutum Tupana kape hat. Yt toikyꞌesat i watum tope yt watum neran i wywo watum hap. Iꞌewyte yt toikyꞌesat i — Etum no maꞌato yt pote yt naku i pe ereĩneꞌen e wẽtup ok hap upi neꞌi watum hap. Tupana tikyꞌesat aiwehum kahato wywo watum aipyꞌa pyi hap tewawiat hap toikyꞌesat. Toikyꞌesat aimiium muat watiꞌairo yianmete kat som watum hap koꞌi.

Péhutinoe, hane peréxa kuteâti ínixene iséneuke unátiyea peréxi. Hako mitatahí kixêa. Hákomaka itukovo vo'oku ápeyea pahukópiti peréxi, itea aélokea yokóvo peréxi, vo'oku ako omótova okóvo Itukó'oviti ne xâne ú'uso koyêti poréxea.

Marî nɨkɨ toô kã'ro o'ôgɨti niî tɨ'ó yã'aro o'oró ɨá'. Marî o'ô sĩ'ritirã, ou ãpêrã o'ô dutikã' weeró noho tɨ'ó yã'arã, o'ôtikã'ro ɨá'. Marî e'katíse me'ra o'okã́, Õ'âkɨ̃hɨ marîre ma'isamí.

Chaymi śhun'unchicpi yalamuśhancäta uycunanchic, manam mala-buluntäpachu, nï lulananchic callaptinchu. Chaynu cushisha uycücätamari Tayta Dios cuyan.

'Râwi aipẽ'ẽ 're, asima ĩwaihu'u za'ra wa'aba zéb zarina si, te za aihâiba mono bâ dama asõprub za'ra wa'wa, ãté sa'ẽtẽ na, ãté syry na. Robzei'õ nherẽ, dama asõprub za'ra wa'aba õ di za. Duré taré da te aima ĩ'ru za'ra wa'aba zéb zarina, dama asõprub za'ra wa'aba õ di za. Mare di. Asi'uihâ na si te za asima ĩwẽ za'ra wa'aba zéb zarina, dama asõprub za'ra wa'wa, ato sina. Ãne si ĩwẽ uptabi hã, 'Re ĩhâimana u'âsi mono ma hã, dato sina dasima 're ĩdanhoprub za'ra mono zé hã.