Otuhtoh konõto poko sero(Mat 22.1-10)Mame morara kary etaryke tyya toiro Jezu marõ ynara tykase Jezu a otuhtoh po,—Tãkye exĩko mã toto Ritonõpo maro otuhtoh konõto po exiketomo, tykase ynororo.

Tĩrtũm kutã mẽ paxàpkur xà maati jarẽnhMatêwre 8.11, 25.1-10, 26.29 mããnẽn Apokarip 19.9Hãmri nhũm mẽ apkur kaxyw hkrĩ pa nhũm Jejus nhĩhkô hã mẽ apkur o mẽ krĩ xwỳnhjê hõja tanhmã Jejus mã kapẽr to nẽ kãm:—Hêxta waa nẽ. Kot puj mẽ nhỹrmã Tĩrtũm nhõ krĩ hwỳr api nẽ kutã paxàpkur o pahkrĩ nẽ pahkĩnh tỳx kumrẽx. Anẽ.

Kiiniri Mitari Pirena(Mateo 22.1-14)Ininiã ãti Xesosikata nipokotakari kenakotari ikara Xesosi sãkire. Ininiã iua txari:—Teoso auĩtetxi ininiãtaãua sikani nipokotako iuaã. Ininiã iuasaaki Teoso sikapoxokonitana —itxari.

Jesus âty imâsedodâ adâjitobyry nhegatuhobyry(Mt 22.1-14)Awârâ tindatuo myani uguondo târâ âwinduani aguely Jesusram:— Koendonro ise Deus pymâem atoram idâwâni modo, iomarumo eagâ âwinduase — kely.

Zezuz umumeꞌu maiꞌu haw uhuaꞌu maꞌe rehe maꞌemumeꞌu haw aꞌe kuryAmo awa aꞌe pe wapyk maꞌe mez huwake wapyk maꞌe uzeꞌeg Zezuz pe aꞌe kury. — Teko Tupàn hemiruzeꞌeg wapyr mez huwake wapyk maꞌe ràm aꞌe wà nehe, hurywete putar aꞌe wà nehe, iꞌi izupe.

Ngaru re ombojojaagueHaꞌe rami ijayvu rã mesa py hexeve oguapy oiny vaꞌe regua peteĩ oendu vy aipoeꞌi:— Ovyꞌa ete ꞌrã Nhanderuete poꞌakaa py okaru okuapy vaꞌe.

Natematigigi ica nalokegi nelegi(Mateus 22.1-10)Anigepidiɡ̶ijo niɡ̶ijo oko anidiaaɡ̶i maditaɡ̶a nameeja miniwataɡ̶a Jesus wajipatalo niɡ̶ijoa lotaɡ̶a, odaa meetalo, “Niɡ̶ica ane nicotiniwace maditaɡ̶a nameeja me nalooɡ̶o digoida ninioxadi Aneotedoɡ̶oji, niɡ̶idi icota me daɡ̶axa me ninitibigiwaji.”

Hehanhuhũ toryva(Mateus 22.1-10)Jesus'ga pyri g̃a i'ui oapyga mesa pyri Jesus'ga renduva. G̃apyteripeve'ga ei Jesus'ga pe:—Horyory po ti ga nehẽ – kiroki ga o'u Tupana'ga ruhava pype Tupana'ga rekorame nhanderuvihavuhuhetero, ei ga Jesus'ga pe.

Festa mág to comparação(Mt 22.1-10)Kỹ tóg tá nĩ ũ mỹ mẽ há tĩ, Jesus vĩ tag ti. Tá nĩg kỹ tóg ag mré jẽg mũ gé, hã kỹ tóg Jesus vĩ mẽg mũ. Kỹ tóg ti mỹ: “ũ tỹ Topẽ tỹ tỹ ẽg pãꞌi nĩ vég mũ mỹn hỹn sér pẽ tĩnh mũ, ũ tỹ tá festa vég mũ ẽn mỹ,” he mũ.

Kente kwéry omongaru uka vaꞌe rehegwa nheꞌẽPeteĩ indive okaru vaꞌe ohendu-ma ramo heꞌi íxupe:—Nhandejáry nhande ruvixa oiko haty-py, ovyꞌa ete vaꞌerã indive okaru ramo.

Ijõ roholare Jesuisi rybe tai tamy rarybere: —Deuxu Iòlòna‑ki, òwòrubese rỹdu mahãdu reysamy rarekre.

Maraka pe imoꞌwyꞌwyripyrera ꞌgã(Mateu 22.1-10)Aꞌeramũ Jejui ꞌga pyri ojemiꞌwat maꞌe ꞌga amũ ꞌjau ꞌga upe:—ꞌAu aejemiꞌwara miamũ pa ꞌã esage nũ. Peu ywag ipe taetu ꞌã aekuꞌiawa te— ꞌjau ꞌga ꞌga upe, ꞌgã nemianuwamũ ꞌũina. —Jarejuwarete ꞌga pyri ojemiꞌwat maꞌe ꞌgã taetu akuꞌiramũ nanimenime— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe.

Metĩndjwỳnh kute amiwỳr me 'wỳr'ã me õ kwỳ krẽn jakre.(Mat 22.1)Nhym kam Jejumẽ ro'ã me õ kwỳ krẽno ỹr ja'õ kuman kum,—Be, godja me'õ Metĩndjwỳnh nhõ kàjkwa'ỳr bôx ne kutã õ kwỳ krẽn jabej, dja mrãmri kĩnhkumrẽx ne, ane.

Kureꞌnan Entamoꞌkantoꞌ(Mt 22.1-10)Mîrîrî taa Jesusya eta tîuya pe, mesa pia ipokonpe tîweꞌsen warayoꞌ eseurîmaꞌpî. Taꞌpîiya: —Paapa, tamîꞌnawîronkon esaꞌ pia entamoꞌkantoꞌ pîꞌ teewonsen wanî kupî sîrîrî taatausinpai —taꞌpîiya.

'Ãmuk xexkahTik te mĩmpe xit'ax tu' yũm, tu' xupak, tu hãm'ãktux Yeyox pu', hu:—Tikmũ'ũn kuxa hittup, nõm te Topa yõg 'ãmuk xexka mãp-tup. Kaxĩy.

Ceweju jekõnkõnat o'jekawẽn Jesus eju ibo ekawẽn co buje.— Deus soat kukukan pima icokcok cĩcã je'e ceweju cekõn'ibit — io'e.

Hỹ pong jé jäm haeh do hadoo panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Pariséw atsꞌyyt do see Jesus herꞌoot do tamaa napäh bä mꞌ, taky hadoo:—Ky nꞌaa kedëng da jé hỹ pong jé, Pꞌop Hagä Do bagꞌããs do jäm nꞌaa bä ta waa nꞌaa tawa bä sa sii —näng mä ajꞌyy kyyh.

Txa²wã¹sũ̱³na² wxã³ju³ta²nũ³a² ĩ³yau¹ũ¹nhẽ³jau³su²Nxa²ha¹te¹ in³txa² yain³kxi²te²nãu³su² jah¹la² ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Txa²wã¹sũ̱³na² A²hxi²kan¹ta² Si³yxau³tãu³lo³jut3su² tãu³a² wxã³tu¹wi¹. Nxe³tãu³a² Txa²wã¹sũ̱³na² ã³wxe³sxã³ yain³ka³lo³nũ³a² ã³wxe³te²a² wi¹lhin¹jah¹lo²su² tu¹wi¹. Ta¹hxai²hẽ¹la².

Kalorexe Hisehaliti Tahi(Mateus 22.1-14)Hatya tyokitere ekakoaha mexa haliya sema iniraene hoka nexa Jesus hiye: — Waiye kaiserehare atyoite xane mexa haliya tyokehenerenai Enore nawenakala nali — nexa.

Ija'aria vahaki ida ihinika karaho ko'baini(Mateus 22.1-14)Hari. Asia mesa kania vavithiha, vi'baina, hoarana Jesus athi-ra mitha ni'akia bini'aha:—Jesus, Deus kidija'ari-ra vaka'da'divini kamahini khai vakhaniki adani vi'baiki kidiania.

Myikaha zubarẽna soho humo nisihyrinymyryky.Maku estuba disahawyzozowy baze nidyhyky ana ziwabyze Sesus pe niy.— O Deus tyryktsa aparakbaha sakurẽtsa. Deus tyryktsa tuk tahadisahakanahaze sakurẽtsa.

Miꞌi hawyi wẽtup ok miit itote ihay kahato Iesui kape tenuk hap yparakai totepyi — Ikahu kahato tig ehay e. Urumuꞌe kahato En. Pywo aru meiũran meimuẽwat ienuk haria iꞌatuwepit kahato Tupana yparakai henuk hap tote e. Taꞌi Tupana putꞌokꞌe Morekuat no hap eꞌat pe ienuk hap aimowepit kahato hap aru toĩneꞌen e.

Éxetina Jesus koeku hóyeno kóyuiti(Mt 22.1-10)Yoko ápe ha'ine Jesus xe'ókuke mêsa kameâti neko yûho. Yane hara kixo Jesus:—Koati únatimo koêku ne xâne apêti xapa nikaxóvoti ya natíxokuke Itukó'oviti vanúkeke —kíxoane.

Jesu pahirí bosê nɨmɨkãhasere werê'ke niî'(Mt 22.1-10)Jesu kɨ̃ɨ̂ werê'kere tɨ'ógɨ, ni'kɨ́ toopɨ́ ba'â duhigɨ a'tîro niîkɨ niîwĩ:—Õ'âkɨ̃hɨ wiôgɨ niirópɨ ba'â duhirã pũûro e'katírãsama.

Chay nïta uyalïlälilmi jucnin nuna nila: “¡Ima cushishalä janay pachäćhu Diospa cumbidunta micücunacá can'a!” nil.

Dasaihuri za'ẽtẽ zé wasu'u(Mateusi 22.1-14)Tame ma tô aibâ hã dame nhamra, 'ri para, sa da. Tawamhã Zezusi te te dama ĩwaihu'uzé hã ma tô dame wapa. Taha wa, te Zezusihi ma tinha:— 'Re ĩhâimana u'âsi mono, Danhib'apito uptabi na 're ĩhâimana mono zéb ãma, ĩ'rata 're ĩsaihuri mono norĩ ma, 're rowẽ uptabi za'ra mono di za. — Ãne te Zezusihi ma tinha.


Mame ynara tykase Jezu eya,—Etako pahne, imepỹ orutua otuhtoh konõto riry se toehse. Mame tuhkãkõ toahmase eya toto oehtohme otuhtoh pona.

Hãmri nhũm kuma nẽ kê axte mẽ ahkre. Mẽ kot Tĩrtũm kutã apkur kaxyw kot amnhĩ wỳr mẽ hwỳrta ã nhũm mẽ ahkre. No ãm hã kuxi nẽ tanhmã mẽ kãm ujarẽnh to nẽ mẽ kãm:—Koja mẽhõ amnhĩ wỳr mẽ ho ohtô nẽ mẽ kot kutã mẽ apkur mex kaxyw mẽ kuwỳ.

Ininiã Xesosi apakapapireta. Ia atoko itxa:—Kiki kiiniri kamakari kemaĩtxitari itomaneri kãkiti.

Aituo myani Jesus unâ nhegatuly, tienomedâdomoem, idânârâ igâsedaymby modo ara Deus eydâ atoram nâtâwâbyra ise kely.— Âdydo imeom sodo myani âty imâsedoem adientoem ton-honze. Toenzepa kurâdo tygâseze myani, tâtyram âwinduase idâhomoem.

Iꞌi Zezuz izupe. — Amo awa uzapo maiꞌu haw aꞌe. Wenoz teko teteaꞌu wamuwà aꞌe pe aꞌe wà.

Haꞌe rã ombovai vy aipoeꞌi:— Peteĩ ava ojapo ngaru tuvixa vaꞌe, heta oenoĩ uka guive.

Pida Jesus meeteta, “Ica ɡ̶oneleegiwa one dodenaɡ̶a node eliodi oko miditaɡ̶a lalokegi aneote.

A'ero Jesus'ga ga mbo'ei ojo'java'ea pyvõ. Imombe'gwovo ga ei ga pe:—Marã Tupana'ga yvyakotyve'g̃a nderekoukari okorame g̃anduvihavuhuhetero? A'ea rehe po ti ji nde mbo'ei ikwahavuka nde ve imombe'gwovo a'ea'java'ea, ei Jesus'ga ga pe. Akwaimbae'ga ei he'yjuhuve'g̃a pe: “Kiro po ti ji japoukari toryva. Pe'u ti ji pyri,” ei ga g̃a pe. A'ero ga hoi japovouka, ei Jesus'ga imombe'gwovo.

Kỹ Jesus tóg ti kanhrãn kỹ ti mỹ: “kanhkã tá festa vỹ ge nĩnh mũ, ha mẽ,” he mũ. “Kejẽn ũ tóg nĩgtĩ. Festa mág han sór tóg mũ, kỹ tóg ũ tỹ hẽn ri ke ag mỹ tó ja nĩ, ti tỹ festa han ke to hã.

—Néi, heꞌi Hesu. —Amombeꞌu-ta peẽ-my Nhandejáry ndive oiko vaꞌerã rehegwa nheꞌẽ kente kwéry omongaru uka vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami.—Kwimbaꞌe ojapo uka heta temiꞌurã omongaru porã hagwã heta kente-pe. Ha omombeꞌu heta vaꞌe-pe ou hagwã okarugwasu ha-py.

Tahe Jesuisi rarybere: —Inyõ roxina nihikỹõ riwinykemy ratxireri. Sõwemy iny ritobinyre.

Aꞌeramũ aipo ꞌga ꞌeramũ Jejui ꞌga ꞌjau ꞌga upe:—Aꞌjea futat nũꞌũ. Aꞌjea futat ere poromũ— ꞌjau ꞌga ꞌga upe.Aꞌeramũ ꞌga mamaꞌe mũ momeꞌwau ꞌgã nupe nũ:—Kũimaꞌe ꞌga amũ kumia wapoukat ꞌgã nupe. Kwaiwete ꞌga iapoukaa.

Nhym kam kum,—Me'õ ne arỳm kute memã djwỳ nhije djàrmã djwỳmẽ mry nhijeo nhỹ. Ne arỳm kadjy me krãptĩmã arẽ ne arỳm memã djwỳmẽ mry ga nhym arỳm xêr.

Mîrîrî yeꞌnen Jesusya tiaron panton ekaremekîꞌpî. Taꞌpîiya: —Tiwin warayoꞌya pemonkonyamîꞌ etaꞌpî arinîke toꞌ iiꞌtoꞌpe tewîꞌ ta, maasa pra kureꞌnan entamoꞌkantoꞌ tîrî tîuya yeꞌnen.

Ha Yeyox te hãmyũmmũgãhã', nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã', nũy Topa te tikmũ'ũn xãnã 'ãktux, hu:—Tik te 'ãmuk xexka mĩy, tu tikmũ'ũn punethok xãnãhã', pu' pet ha' nũ', nũy xit,

— Hm hm — Jesus o'e. — Abuyũ jekõn Deus eju iap og̃uwẽn eywebe — io'e. — Ag̃okatkat petabog̃ o'g̃ug̃ẽ. Jebureyũ o'tomuwã- -ibubut adeayũ — io'e.

Ti mꞌ panyyg ky nꞌaa gó Jesus ky gadoo:—Hỹ hadoo ajꞌyy ratsebé do waa nꞌaa, ta tä nꞌaa tamoo wät. Hajõk tatsꞌyyt ta sii ratabꞌëës hyb nꞌaa ta ti jäm.

Nxa²ha¹te¹ Je³su²jah³la²kxai³lu² ĩ³wa²lũ³xi²te³nah¹lxi¹:— Wain³na³li¹. Ã³wih¹sxã³ ã³wxe³te²la³ ke³la³ti¹. Nxe³ju³tai²li² ĩ³yau¹ũ³jau³xa² ĩ³ye³kxi¹nxa²ha¹tu¹wi¹. Nxe³te³nah¹lxi¹, ha³lo²a² wa³kxẽn³yah³la² yain³txa² kãin² we¹tũ²nhai¹. A²ya̱³lxi³nũ̱³ka̱³txa² ĩ³yain³si¹hain¹jau³su² ĩ³kaix1so¹ain¹nũ²nhai¹.

Hatyaoseta Jesus nehena: — Hatya haliti kaexakatya kahare haliti, kaolonehena hoka.

Oniaroa, Jesua vara bivani'ahi ida rajomi kavaranihi ija'ari Deus kania 'baini.—Ihinika ko'baini karaho-ra honariaha ada ka'da'di. Bikaronahi ida athi va'ora kaboa'iha adani kanori abono vaipohiki.

Kyze iwatahi Sesus nipamykysoko.— Kyze estuba maku myikaha zihitsa mozik. Sizubarẽtsa nisiakzoko.

Miꞌi hawyi Iesui tiwesat — Pywo ti rat mehĩ wen maꞌato ti mesup taꞌyn Tupana tiꞌatukaykay tenuk wato hap kape maꞌato miꞌi pytkai miitꞌin yt tuwat teran i e. Pyno ahenoi ehepe miꞌi iãꞌãkap wuo. Wẽtup eꞌat pe so hekat kahato rakat tiꞌatukaykay kahato tominug ienuk hap iwato kahato rakat kape. Katupono Miꞌi Miit miitꞌin Potypot nuat ieĩneꞌen hat.

Ina itûko xêti ne Jesus. Hara kôe:—Ápe hóyeno itúkoti hána'iti nikaxóvoti, ênoti húpiu.

Teeré tɨ'ógɨ, Jesu kɨ̃ɨ̂re a'tîro niî werêkɨ niîwĩ:—Ni'kɨ́ masɨ́ bosê ba'agɨtigɨ, pãharã́ masaré pihî dutisami.

Niptinmi Jesus: “Má, juc nunash jatun cumbiducta lulalcachil achca nunacunacta ayachimula.

Tawamhã Zezusi hã te asa aibâ wasu'u hã tãma wasu'u, ãne:— Aibâ hã dasa hã sa'ẽtẽ na te te dama 'manharĩ da, ma tô sina roti. Tawamhã te te dama 'manharĩ õ ré, ma tô da'apo're pu'u siro, da'ahâ na ĩtẽme dasihutu da, ĩsiré dasaihuri da.


Morarame otuhtoh konõto tõtyhkase ahtao emero, typoetory tonyohse tyneahmatyã kohmatohme repe. Ynara tykase toto, “Ehmaropa rahkene otuhse. Otuhtoh notyhkano,” tykase toh repe.

Hãmri nẽ mẽ hwỳr kãm àpênh xwỳnh mẽ nẽ kãm: “E ma tẽ nẽ mẽ kãm awjarẽ kê mẽ tokyx mra pa mẽ apku.” Anẽ.

Nipokori iposopeka inakasaaki, iokanatari initiri ikemaĩtxitakinimoni: “Masa kiinirimoni. Iposopekari imakinika nipokori,” itxa.

Alâ ituo, tagâ tâwaneim ingonodyly myani, ingâsedaymby modoram “Alâ iweâma. Yagâ âzetyguedaungârâ” keze.

Maiꞌu haw ꞌar mehe uzeꞌeg umaꞌereko maꞌe pe kury. — Ezeꞌeg eho hereminozgwer wanupe nehe ty, iꞌi izupe. — Pezur ureràpuz me maiꞌu haw pe nehe ty wà, uhyk kwez kury, uhyk kwez kury, ere wanupe nehe, iꞌi izupe.

Okaru aguã ovaẽ ma ramo omondouka guembiguai oenoĩ uka vaꞌekue pe “Peju, oguereko katupa ma”, heꞌi aguã.

Niɡ̶icota aca lakata nalokegi, odaa ja iiɡ̶e liotagi me nodetece oko, mee, ‘Anagitiwaji, inoatawece ja igo.’

Omboavujikwepavuka ga inog̃uka. A'ero ga ojipyrive'ga mondoukari g̃a pyri. Ga pe ga ei: “Eho javo g̃a pe: ‘Hepejijo kirog̃we. A'ereki ga omboavujikwepavuka mbatera pe me’.”—“Kwa,” ei ga ogwovo javo g̃a pe.

Ti festa kurãn kã tóg ã camarada jẽnẽg mũ, ti tỹ ũn kógfyn kỹ nỹtĩ ag mỹ: “ha kãmũjẽg,” he jé. “Kar kỹ tóg nĩ ha, inh festa ti,” hemnĩ,” he tóg, ã camarada mỹ. Kỹ tóg ag mỹ tónh tĩ mũ sir.

Ojapopa-ma rire omondo gwembigwái omombeꞌu hagwã okaru vaꞌerã-pe. “Ejo katu, jaha jakaru. Ojapopa-ma nhane remiꞌurã, ere xe remihenói-pe” heꞌi omondo-vy íxupe kwéry.

Rexihumy rỹireu, teòdu mahãdu bede riywinyre iny kididykremy.

Aꞌere ꞌga erojyw ire ojeꞌega wemiayuwa ꞌga amũ upe: “Ere ewau ꞌgã nupe kwe pe, jeremimoꞌwyꞌwyrera ꞌgã nerua”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe ojeꞌega. Aꞌeramũ ꞌga awau.

Arỳm xêr nhym kam kadjy õ àpênhmã arẽn kum, “Mã tẽn ar wãmã arẽ. Ar wãmã arẽ gê amrẽ ar mõ. Dja ga arkum, ‘Arỳm ne xêr gwaj on 'ỳr banhõ kwỳ krẽ’, ane.”Amrẽbê ne kadjy memã arẽ ne kam ajte kadjy me'ỳr õ àpênh jano. Nhym kam õ àpênhja tẽn bôx ne te kadjy memã arẽ.

Moropai iweiyu eseporîꞌpî entamoꞌkantoꞌ weiyu. Mîrîrî yeꞌnen tîpoitîrî yaipontîꞌpîiya attîtoꞌpe pemonkonyamîꞌ yannoi. Taatoꞌpeiya kaꞌneꞌ pe asiꞌtî entamoꞌkataneꞌtî entamoꞌkantoꞌ esenposaꞌ man aasîrî taatoꞌpeiya kaiꞌma etasaꞌkon pemonkonyamîꞌ pîꞌ.

tu 'ãmuk xexka mĩy, ha' puk, ha kãmãnat xat, pu tikmũ'ũn yũmmũgã', hu: “Yã' puk, mã', nũy xit.” Kaxĩy.

— Soat ixipan pima jebuywatwat'ukat o'g̃uju jemunomuwãyũ dakoy am. O'ju.— “Kuy soat ixipan,” io'e. “Epesop cuy wekariwa epeta be,” ibuywatwat'ukat o'e tomuwã'ibiyũ be — io'e Jesus.

Sahõnh hẽ ta waa nꞌaa, ta tä nꞌaa, tabahaja däk bä, tamejũũ ta karom tabahõm, pooj jé tatsyyd bong do tabatsꞌyyt hyb nꞌaa.

Yain³ti²wa²kxa²wxe³hĩ¹na¹ a²sa³wi³sa²kxai³lu² sa³wi³ha³lxi³nãu³xa² wxã³si¹hain¹jau³su² ũ³sa²si¹hã³nũ²nhai¹. Ũ³sa²si¹hã³te³nah¹lxi¹: “Yã³hit1jah³lhu¹li¹. Yain³txa² we¹ta³lun²na¹li¹.” Ain¹jau³su² ain¹nũ²nhai¹.

Memakatya hoka axikatya hawakanehare kakaexakatyakehenerenai hiye: “Xisohena, koxaka tyotya memaka”, nexa maheta.

Ihinika ko'baini a'diahini kamahini bikarona'ianaha ada kidihonai abono, va'ora nava'isohihavini adani kidikanori abono vaipohiki: “Vikha'a. Ida a'diahi'ihi ihinika ko'baini kaimoni.” Nihi ida ka'da'di athi.

Imyikaha inakymyze itsumuẽhĩtsa sakzohotsa bo nisipeha ispe niy: “Pany kamyikaha inakymy” nikara. Yhỹ niy. Iwaze sakzohotsa bo niparak. Kytsa batu zuk.

Miꞌi hawyi tuwehay poꞌoro kahato miitꞌin typyꞌi rakaria kape — Eweiõꞌẽ ro eweiõꞌẽ ro waku raꞌyn aimiꞌu ikãꞌã raꞌyn iwato kahato rakat waku raꞌyn eweiõꞌẽ mesuwe katupono yparakai tote raꞌyn aimiꞌu wuat aimowepit hap e. Iꞌewyte ahesapo hy waku raꞌyn wy e. Uꞌi he kahato rakat toĩneꞌen e. Pyno eweiõꞌẽ ro e. Waku raꞌyn eweiõꞌẽ ro uiwyriaꞌin e. Pyno waku eweiꞌe ro iraniaꞌin me uiwyriaꞌin me e teꞌeropat haria tehay enoi haria pe e. Miꞌi hawyi tuwat. — Aimiꞌu raꞌyn iꞌatuꞌe.

Simovóne orána neko nikaxóvoti, pahúkone ahínoe kixóponea neko húpiuhiko yusíkea píheanehiko vo'oku usó'iyeane uhá koêti.

Niî pe'tise apóka be'ro kɨ̃ɨ̂re da'rá ko'tegɨre a'tîro niî o'ôo'sami: “Niî pe'tirã yɨ'ɨ̂ werêo'kãrãre pihîgɨ wa'âya. Apó pe'o toha no'oapɨ. ‘Te'á’, niîya”, niîsami.

Jinaptinshi micapäcunan ürapá juc nunanwan juntuchimula ‘Canallanshi lilläśhun. Ñam sirbïshaña cayan’ nil.

Sipi pari wamhã, tãma ĩromhuri'wai ma, te tinha, ãne: “Mo oto aimorĩ dazô, we dasi'aba'ré da. Dasa hã te oto dazô aimasa.” Ãne te tãma tinha. Taha wa, romhuri'wa hã ma tô datẽme mo, dazô hârâ da.


—Yrome ineahmatyã ytopyra tokurehse toto, tỹpokõke toexirykõke emero porehme. Ynara tykase toiro orutua otuhtoh aporesemyry nenyokyhpyry a, “Arypyra, ytopyra ase. Tupito epekatyase. Jytory se ase utupi enese. Ajohpãme sã kyryh kara ekurehnõko ase,” tykase ynororo eya.

Hãmri nhũm kuma nẽ ma mẽ hwỳr mẽ kãm ujarẽnh o tẽ. Hãmri nẽ wamta mã anẽ nhũm kuma hãmri nẽ hitõt nẽ kãm: “Nà kot paj hwỳr ixtẽm kêt nẽ. Na pa ham amnhĩm pika hkwỳ japrô. Jakamã kot paj ma hwỳr tẽ nẽ ixprĩ hã omu mãn. Kwa kêr ka kãm ijarẽ kê ixte tanhmã hã nẽ xà hkôt ã ixte amnhĩ nhĩpêx anhỹrja mã hamaxpẽr kêt nẽ.” Anẽ.

—Txamari ikemaĩtxitakini kamari ãti sãkiretxi kiinirimoni imasikanina ĩkapani. Ininiã kemaĩtxitakori txari: “Nota amotari itixi. Iua ninireka natini. Ininiã !niposotari nisini kiiniriã,” itxa.

Eagâ tâwaneim idâly. Ingâsedaynly. Igâsedaymby modo olâ tâtâdyzeba. Awylygue idânârâ âdaituo nâtâba tawyly wâgâ aguelymo. Saguho aguely myani mâkâ emaryram: “Ypi agânheto ejidy sanâdâ. Iweâ lelâlâ udâly ise ese. Kekâne âty sodoram, yagâ newiâpabyra itoem” kely.

Henoz pyr naꞌiho wer kwaw maiꞌu haw pe wà. Uzeꞌeg aꞌe awa pe wà. — Ameꞌeg kar heko kwez kury. Aexak putar aha nehe kury, aꞌe rupi napuner kwaw heho haw rehe maiꞌu haw pe kury, iꞌi amo izupe.

Haꞌe rami teĩ haꞌe javive omombeꞌu oo aguã ndaꞌeveia rami. Peteĩ ma aipoeꞌi: “Xee ma ajogua xeyvyrã, haꞌe py ranhe aa ta amaꞌẽ vy. Haꞌe rami vy ajerure remombeꞌu aguã ndaa reguaia”, heꞌi.

Pida iditawece idokida lowoogo, jeɡ̶ecoɡ̶otace owote inoa linetedi. Niɡ̶ica odoejegi nodenigi meeta niɡ̶ida niotagi, ‘Ibeyacaɡ̶adi jinoojeteta nipodigi, leeditibige mejigo jiwi. Jipokotalo ɡ̶aniotagodi me daɡ̶a yakaditeda me beyagi.’

—Ganhi'ig̃a renduvame g̃a ndohopotari toryvi pe. Ga pe g̃a eg̃a'ei: “Ndorohoi ore. A'ereki nahanahã ore oroko,” ei g̃a.—Peropero gapyrive'ga hoi g̃a momorandupava novĩa a'ero. Ojipe'ga pyri na'ẽ gapyrive'ga hoi javo ga pe: “Herejo i'gwovo. Omboavujikwepavuka jiruvihava'ga nde ve.”—Emo ga ei gapyrive'ga pe: “Apyhy ko ji kohoa itambere'ia mondovo. Taho ji hepiaga. Nurã ji ei nde ve: Ji mombe'u katu ti nderuvihava'ga pe tonhimonha'ngayme ti ga ji hoe'ymame i'gwovo ga pyri.”—“Kwa,” ei ga a'ero ogwovo.

Hã ra ag tóg ve sór tũ nĩ, ag kar ti, hã kỹ ag tóg ti mỹ vĩ mũ. Ũ tóg ti mỹ: “ga kajãm inh,” he mũ. “Hã kỹ sóg ijapỹ venh tĩ mũ ver. Ũri tóg inh mỹ vẽnhmỹ tĩ. Sỹ festa venh tĩg ke vẽ vẽ, hã ra tóg vẽnhmỹ tĩ,” he tóg mũ.

—Ohenói-ma ramo avave ndouséi indive. Peteĩ vaꞌe heꞌi uka íxupe: “Yvy ajogwa vaꞌekwe ahexa ranhe-ta” heꞌi uka. “Ahexa ranhe-ta ndaha moꞌãi ranhe. Ani erejohu vai teĩ aha eꞌỹ ramo” heꞌi uka jevy íxupe.

Sohoji sohoji tahe tarybe tamy riwahinyre. Ijõ taoworu tỹmyra‑ò reteheke. Ijõ kanaõtyhy heka.

Awau ꞌga owaẽma ꞌga remimoꞌwyꞌwyrera ꞌga amũ upe: “Ere ejua ejemiꞌwaa, eꞌi ꞌga enee ko”, ꞌjau ꞌga awau ꞌga upe.—Aꞌere aipo ꞌga ꞌi etee ꞌga upe: “Naani ki ꞌei. Ywya je amut ape ko ki ꞌei. Aꞌeramũ je tewau esaka ki ꞌei”, ꞌjau etee ꞌga ꞌga upe.

Nhym kam ar kunĩ apỹnh kukràdjàkôt kubê amikati ne. Ja kumrẽx ne kum, “Kati, ajbir ne ba amim pur byn kam ije omũnhmã 'ỳr tẽ. 'Ỳr tẽn kum ijarẽ. Dja ba wãm itẽm kêt ne. Kwãrĩk wãnh gê ikam ngryk kêt”, ane. “Nẽn”, ane.

Tîîse mîîkîrîya tetakon tanne tiwin pîꞌ siꞌma taꞌpî toꞌya: “Uutî eserîke pra wai.” Eꞌmaiꞌnon pemonkonya taꞌpî ipîꞌ: “Umîri ton yennasauꞌya sîrîrî. Mîrîrî yeꞌnen eraꞌmai uutîtoꞌ man. Mîrîrî uutî eserîke pra wai, mîrîrî tauya manniꞌ kuꞌkî tîwî” taꞌpîiya.

—Pa tikmũ'ũn tep-tup nõg, yĩy tik puxet te: “'Ãte hãm max nõmenax, tu tayũmak 'ũyãnãn tu' hõm, nũy pop. 'Ũgmõg putup, nũy pẽnã', 'a' mãp-tup'ah.” Kaxĩy.

— Imẽnpit tomuwã'ibiyũ “Ocedaobu'u,” io'e ibuywatwat'ukat pe. O'taobu'un ip peta kay.— “Ipi ojat okat mõg̃ ãm,” io'e ibuywatwat'ukat pe — io'e Jesus. — “Cum puk õn ipi jom,” io'e. “Imẽnpuye odaobu'u ekariwa epeta be,” io'e. “Imẽn cuy ece ekariwa be,” io'e — io'e Jesus.

Ti mꞌ sahõnh hẽ tatsꞌyyt do raky kamepꞌëëh. Ta see ky hadoo: “Nagꞌaap hẽ ỹ betsꞌẽẽ hõm hëëj. Ỹ karẽn ỹ hegꞌããs”, näng. “Dooh ỹ haja bä ỹ ahõm bä”, näng. “Mamaherꞌood a kariw nꞌaa, du daa ỹ bahõm péh”, näng ta kyyh.

Nxa²ha¹te¹ hxi²kan¹txi³ wxã³ai¹nxa³nhai¹. A²yxo²ha³kxa¹ ĩ³ki³han³sxã³ e³ain¹nũ²nhai¹. A²wi¹lhĩ¹nãn¹te²a² nxe³te³nah¹lxi¹: “Hai³sxa² kwẽn¹ta² so¹kxai¹na¹ha²kxai³ ĩ²te³lhxã³ nxa¹nhai¹. Nxe³na¹ha²kxai³ hxi²kan¹sa²nxa³nhai¹.” Ain¹nũ²nhai¹.

— Xakore hoka hatya xakini awaiyekehalakahena. Hetatiye nexa wakahare hiye: “Niya hakoa waikohe hoka noxanite nowaiyehenene hoka maisaiya aliyakere notyoita. Kasani himaotyanehetene naoka”, nexa.

Hari. Va'ora kaboa'iha, ni-vanofiki vanaabavini hida ka'da'di athi. Hoariha bini'aha ada honai abono: “Okapavakari'iki ida siroi, oniani ida onavanavanahavini onofivini hija. Jokoa ookharihi kidihinika onakanorivini. Ookharihi bana iathini-ra onaabahavini.”

Sakzohotsa batu yhỹ niaha. Tapara estuba itsumuẽhĩtsa pe niy:“O uta zik batu, waratok iakse. Tapara uta katsuhuk bo mynakozore.” niy. Iwatahi ikia zihitsa pe tsimy. “Waratok iakse tahi batu pão my” niy.

Maꞌato — Apu i ete iꞌatuꞌe. Yt naku i te mesup areto e. Etikuap kat pote yt uipohepap i te mesup katupono atipuẽti raꞌyn mesup yi wakuat uiweko nug hamuat e. Katupono mesup taꞌyn ti areto hamuat mekewat yi hun kapiat uiꞌakasa uiweko nug hamuat hap kape e. Miꞌi tote ti ikahu kahato. Pyno waku ereꞌe morekuat pe — Yt areto kuap enuk hap ikahu rakat kape e morekuat potpoꞌoro pe.

—Itea póhutihiko neko hupiúti, aínovo apêti pó'onexeovoke. Hara kíxoa inúxoti yumopâti: “Apêti poké'e inámati váneum. Koati ngonokoâtiko noínjoponea. Yokóseananu, yéta'akapinanamo ne pétarauxa ákoyeanemo omótova mbíhea” kíxoane.

Niî pe'tirãpɨta “Basió wee'”, niîsama. Pihî mɨ'ta no'o'kɨ a'tîro niîsami: “Di'tâ ni'kâroakã duú tu'a eha nɨ'ko'. Tií di'tare ĩ'yâgɨ wa'âgɨ weé'. Werêya kɨ̃ɨ̂re. ‘A'tî masitiami’, niîya”, niîsami.

Chayćhu mana śhamuyninwanshi jucnin nila: ‘Ćhaclactam chayllalä lantillá. Chaymanmi licä liyá. Ama sinticallämächunchu’ nil.

— Tane nherẽ, te nasi aibâ norĩ hã siparabâsi niha tãma nharĩ za'ra, romhuri'wai ma, te te sima wẽ za'ra õ wa. Sô ĩhârâ 'rada hã te tãma tinha, ãne: “Ãma ĩ̱morĩ neza. Tane nherẽ, ti'a hã wa 'mai'uipra. Tamomop si wa za mo, te sabu da. Ãne asib'apito ma, ĩ̱zadawa wasu'u na za.” Ãne te tãma ĩromhuri'wai ma tinha.


—Mame ynara tykase imepyny, “Ytopyra ase, ajohpãme samo. Pui epekatyase omame osetato erohketomo. Mokaro kuhse ytõko ase. Morara exiryke sã rokẽ oekahmapỹ sã ase,” tykase ynororo eya.

—Hãmri nhũm kuma nẽ hpãnhã nhãm ja wỳr tẽ nẽ kãm awjarẽ nhũm kuma nẽ haxwỳja hitõt nẽ kãm: “Nà kot paj hwỳr ixtẽm kêt nẽ. Na pa ham amnhĩm môx o 10 nẽ haprô. Jakamã kot paj ma hwỳr tẽ nẽ ixprĩ hã ri omu mãn. Kwa kêr ka kãm ijarẽ kê tee ri tanhmã hamaxpẽr to hkêt nẽ. Ixte tanhmã hã nẽ xà hkôt ã ixte amnhĩ nhĩpêx anhỹr kêt.” Anẽ.

—Ininiã ãti: “Nota amotari tesi kema auĩte parĩkauatakani. Ininiã nota sari ninoamoni. Ninireka nimarotiniri ninoa parĩka. Pauiritano nisini ninoamoni,” itxa.

— Eagonro aguely: “Dez tapirâ sanâdâ, ygarosary epâgueinhe. Koendâ âsewanily kâendyly wao ise. Kekâne âty sodoram, yagâ newiâpabyra itoem” kely.

Ameꞌeg kar 10 tapiꞌak kwez ihe wà kury, aexak putar aha ihe wà kury. Aze ruꞌu umaꞌereko katu wà, aha putar wamaꞌereko haw hexak pà ihe nehe kury, aꞌe rupi napuner kwaw heho haw rehe mynykaw pe kury, iꞌi amo henoz pyrer izupe no.

Amboae aipoeꞌi avi: “Xee ma peteĩ nhiruĩ meme vaka ajogua rire aa ta haꞌanga. Haꞌe rami vy ajerure remombeꞌu aguã ndaa reguaia”, heꞌi.

Odaa niɡ̶ini eledi nodenigi meeta, ‘Jinoojeteta dooze lacilodi ewalaile. Ecoɡ̶otace ejigo jiwi migele me nibaaɡ̶a. Jipokotalo ɡ̶aniotagodi me daɡ̶a yakaditeda me beyagi.’

—Ojipe'ga pyri ga hoi ovahema a'ero javo: “Herejo i'gwovo.”—Emo ga ei gapyrive'ga pe: “Apyhy ko ji he'yiva'ea nhirenymbava dez boi itambere'ia mondovo. Taho ti ji hepiaga ipopoakara toporavyky boi ji ve. Nurã ji ei nde ve: Ji mombe'u katu ti nderuvihava'ga pe tonhimonha'ngayme ti ga ji hoe'ymame i'gwovo ga pyri.”—“Kwa,” ei ga a'ero ogwovo.

Kỹ ũ tóg ti mỹ: “monh génh sóg, monh tỹ 5 (ke) régre,” he mũ gé. “Kỹ sóg ag venh tĩ mũ ver. Sỹ festa venh tĩg ke vẽ vẽ, hã ra tóg vẽnhmỹ ti,” he tóg mũ gé sir, ũ ti.

—Upéi, hemienói ambue vaꞌe ave heꞌi uka íxupe: “Heta xe rymba pyahu ajogwa vaꞌekwe. Tekotevẽ aikwaa nombaꞌapo porãi paraꞌe, ombaꞌapo porã paraꞌe. Upéa-rehe ndaha moꞌãi akaru hagwã ne ndive. Ani erejohu vai teĩ, ndahái ramo” heꞌi uka jevy íxupe.

Ijõ tahe broreni debòitue riõbranyre tai riurihikreki kanaõke.

—Aipo ojeupe ꞌga ꞌeramũ ꞌga awau ajepeja ꞌga upe etee ꞌjau nũ, ꞌga remimoꞌwyꞌwyrera ꞌga upe ꞌjau nũ: “Ere ejua ejemiꞌwaa, eꞌi ꞌga enee ko”, ꞌjau ꞌga awau ꞌga upe.—“Tee. Aꞌere nipo je nooi nũꞌũ. Teis kwataua je amut ko. Aꞌeramũ je tewau tejemimurera resaka raꞌne”, ꞌjau etee ꞌga ꞌga upe nũ.

Nhym atãri ja kum, “Ota ba ajbir mryti krãptĩbê 10o bôx ne kam ije gop àpênh mex jabej, tỳx jabej ije kabimã 'ỳr tẽ. 'Ỳr tẽn kum ijarẽ. Dja ba wãm itẽm kêt ne. Kwãrĩk wãnh gê ikam ngryk kêt”, ane. “Nẽn”, ane.

Moropai tiaronya taꞌpî: “Uutî eserîke pra wai maasa pra miaꞌ tamîꞌnawîrî uyekînnon ton paakayamîꞌ yennasauꞌya wai. Inkamoro eraꞌmai uutîtoꞌ man. Maasa pra morî pe toꞌ esenyakaꞌma aneraꞌmapai wai. Mîrîrî yeꞌnen uutî eserîke pra wanî sîrîrî. Tîîse mîrîrî kuꞌkî tîwî”, taꞌpîiya ipîꞌ.

—Ha' nõy te: “'Ãte mox te 10 pop. 'Ũgmõg putup nũy pẽnã', 'ak xit putup'ah.” Kaxĩy.

— “10 be ojat biopak,” wara'acat o'e. “Cum puk õn ibuyxijom ip,” io'e. “Imẽnpuye odaobu'u ekariwa epeta be. Imẽn cuy ece ekariwa be,” io'e — io'e Jesus.

Ti ta see ky hadoo: “Nagꞌaap hẽ ỹ betsꞌẽẽ wät 10 booj yb. Hỹỹ kä ỹ metyy, baad rado bä. Ti hyb nꞌaa, dooh tahaja bä ỹ ahõm bä”, näng ta kyyh. “Mamaherꞌood a kariw nꞌaa, du daa ỹ bahõm péh”, näng ta kyyh.

Ã̱³su² te²a² nxe³te³nah¹lxi¹: “Po¹na² ha¹li¹ ha¹li¹ ha¹li¹ ha¹li¹ ha¹li¹ nxe³sxã³ kwẽn¹ta² so¹kxai¹na¹hẽ³li¹. Wi¹la³ tẽ³sxã³ ã³nxai³nha¹. Nxe³na¹tu¹wi¹. Nxe³ha²kxai³ hxi²kan¹sa²nxa³nhai¹.” Ain¹nũ²nhai¹.

Hatya atyo nexa: “Niya 10-ri bowi hoka noxanite nowaiyehenene, xoana waiyore xamani ala hakahitaha. Hatyo hiyeta maisaiya aliyakere notyoita. Kasani himaotyanehetene naoka”, nexa.

Hari. Hoariha bini'aha: “Va'ora okapavakariki adani 'daama kahidari sa'ai ko'bamihani vihiki, varahokaja kaimoni ida ava siroi kanamini-ra nakhomakhomaki. Okaijo'aki ida bana vakadibadani, kodisiroi-ra bada vani'ara kaimoni adani 'daama kahidari. Jokoa ookharihi kidihinika onakanorivini. Ookharihi bana iathini-ra onaabahavini.”

Iwaze usta itsumuẽhĩtsa pe niy:“Uta zik batu, pikuzatsa mytsyhyrytsa wa iksiakse. Aba sibo iktsa my, hawa ja mykaranaha. Iwatahi imyikaha bo ba zikparak” niy.

Miꞌi hawyi wẽtup ok pe i — Toꞌiro morekuat enuk hap kape mehĩ e. Waku raꞌyn e. Ikahu kahato tig itote e. Miꞌi pote — Waku mehĩ e wen maꞌato ti mesup te yt areto kuap i e yt uipohepap i te mesup. Etikuap kat pote. Naꞌatpo atikyiꞌat 5 wewato ahup miꞌi pote mesup areto uiꞌakasa hamo waku sio uimikyiꞌat koꞌi sio yt hap kuap hamo. Sio iꞌatuesaika uheꞌyara ekyi yi totiat hamo sio yt. Miꞌi hap koꞌi ete ti yt uipohepap i e. Pyno miꞌi pote ereꞌe o morekuat pe — Areto teran wen waku kahato hap kape maꞌato yt areto kuap i. Pyno waure wo o morekuat toĩneꞌen uikai mehĩ e.

—Ina kixôa po'ínu: “Apêti singu koeti vûi ka'apénekokoti, váneum, yoko ngonokoâtiko nzixópea. Yokóseananu, yéta'akapinanamo ne pétarauxa ákoyeanemo omótova mbíhea” kíxoanemaka.

Be'rokɨ̃hɨ́ a'tîro niîsami: “Pɨámukãrã wekɨá yɨ'ɨ̂ duú'kãrãre ãyumíti? niîgɨ, besé yã'agɨ wa'âgɨ weé'. Tohô weégɨ wa'â masitisa'”, niîsami.

Juccäñatacshi: ‘Picha yundactam lantïlú. Chaycunactalämi chalamulläśhä niyá. Ama sinticallämächunchu’ nila.

— Tawamhã ĩhâiba amo hã te duré tãma tinha: “Ãma ĩ̱morĩ neza. Tane nherẽ, powawẽ hã wa 'mai'uipra, 10 na ĩhâiba za'ra hã. Tamomop si wa za mo, te sabu za'ra da, te te romhuri wẽ za'ra zô. Ãne, asib'apito ma, ĩ̱zadawa wasu'u na za.” Ãne te romhuri'wai ma tinha.


—Mame imepyny a roropa, “Eropa!” tykase repe. “Arypyra, ytopyra ase. Seromaroro ypytano. Morara exiryke ytosaromepyra ase,” tykase ynororo eya.

—Hãmri nhũm kuma nẽ hpãnhã ma ihõta wỳr tẽ nẽ kãm awjarẽ nhũm kuma nẽ haxwỳja hitõt nẽ kãm: “Nà kot pa hwỳr ixtẽm kêt nẽ. Na pa kormã ham ixprõ. Kormã ixprõ nyw nẽ inhmã rer prãm kêt jakamã kot paj ma hwỳr ixtẽm kêt nẽ.” Anẽ.

—Ãtipekana: “Nota ĩtanorouatape. Nĩtanoro auano nota. Ininiã kona niposota nisini pikiiniritemoni,” itxa.

— Eagonro aguely: “Iweâ kulâ enra kohogüinly. Awylygue ise udâpa wawyly. Kekâne âty sodoram, yagâ newiâpabyra itoem” kely.

Heremireko kwez kury, aꞌe rupi napuner kwaw heho haw rehe kury, iꞌi amo izupe no.

Amboae ma “Xee ma amenda ramo vy ndaa reguai”, heꞌi.

Odaa niɡ̶ica eledi mee, ‘Ajakadi mejigo, ibeyacaɡ̶adi gela me jado. Joaniɡ̶idaa leeɡ̶odi daɡ̶a jakadi mejigo.’

—Ojipe'ga pyri ga hoi ovahema a'ero.—Emo gaha e'i gapyrive'ga pe: “Nhirembireko ji hẽa pavẽi ko. Nurã ji ndahoi i'gwovo ga pyri,” ei ga gapyrive'ga pe.

Kỹ ũ tóg ti mỹ: “ũri sóg prũg mũ ha, hã kỹ tóg vẽnhmỹ tĩ,” he mũ gé.

—Upéi, outro heꞌi uka ave íxupe: “Amenda-ma kuri. Ndikatúi aha” heꞌi uka ave.

Ijõ tahe hãwyy herinamy rexihumy rỹire tai kanaõke.

—Awau ꞌga aipo ꞌga wi nũ. Awau ꞌga ajepeja ꞌga upe ꞌjau nũ: “Ere ejua ejemiꞌwaa, eꞌi ꞌga enee ko”, ꞌjau ꞌga awau ajepeja ꞌga upe etee nũ. Aꞌere “Je nooi ki ꞌei. Jeremireko je ꞌawamue ko. Aꞌeramũ je aꞌeramũ ejararũmeꞌem. Nooi je”, ꞌjau etee ꞌga ꞌga upe nũ.

Nhym kam kute o ino rerja kum, “Ajbir ne ba iprõ ne kam te ije kum inhirer ne wãm itẽmmã”, ane. Nãm ar ã kubê amikatio ane.

Moropai tiaronya taꞌpî ipîꞌ: “Uurî, uutî eserîke pra wai. Maasa pra amen puꞌkuru inoꞌpîtasen pe wanî sîrîrî. Mîrîrî yeꞌnen uutî pepîn”, taꞌpîiya.

—Ha nõy te: “'Ãte yãytaha, huk mõg putup'ah.” Kaxĩy.

— “Kapusu ma juk ocewebumũn ayacat eju,” wara'acat o'e. “Oju ba'ore ekariwa epeta be. Imẽn cuy ece cebe,” io'e — io'e Jesus.

Ti ta see ky hadoo: “Nagꞌaap hẽ ỹ gatꞌëë däk ä̃m ỹỹ. Dooh tahaja bä ỹ ahõm bä”, näng ta kyyh.

Ã̱³sa²nũn³te²a² nxe³te³nah¹lxi¹: “Kwẽn¹tai²na¹ txu¹ha² so¹na¹wi¹. Nxe³ha²kxai³ hxi²kan¹txi³ wxã³nxa³nhai¹.” Ain¹nũ²nhai¹.

Exahe hatya hoka nexa: “Kalikini nokaiyanityo. Hatyo hiyeta maisaiya aliyakere notyoita”, nexa.

Hari. Hoariha bini'aha ada honai abono: “Oagamo'iki ho hidakaba'i, oniani ida hora arakharija bana. Ookharihi bana iathini-ra onaabahavini.”

Usta ziharawy niwatihi tsumuẽhĩtsa pe niy: “Jaba iksukza iwatahi ba imyikaha bo ba zikumu” niy.

Miꞌi hawyi wẽtup ok morekuat wy ok yat pe teke hawyi — Aimꞌu raꞌyn mehĩ e. Ikahu kahato tig morekuat yat pe e. Iwato kahato tig ahenuk hap e. Pyno toꞌiro mehĩ e. Miꞌi hawyi toiwesat — Pyno waku areto teran ni maꞌato ti yt uipohepap i te koitywy morekuat enuk hap kape e. Etikuap kat pote e. Gaꞌatpo atipuẽti uheharyꞌi ikahu rakat miꞌi pote areĩneꞌen mesup iwywo e. Pyno waku ereꞌe morekuat pe — Waure wo soke ereĩneꞌen ere morekuat pe kat pote ti yt uipohepap i te. Mesup uheharyꞌi mowepit hap ete areĩneꞌen e. Miꞌi hap ete areĩneꞌen mesup e.

—Ina koemáka ne po'ínu: “Ínati ngoyêno. Ako omótova mbíhea” kôe.

Ãpí taha a'tîro niîsami: “Ni'kâroakã amûkã dɨ'té tu'a eha nɨ'koapɨ. Tohô weégɨ wa'â masitisa'”, niîsami.

Chaynütacshi juccäpis nila: ‘Risin casädullalämi cacú. Manam lïmanchu’ nil.

— Ĩhâiba amo hã te duré tãma siwasu'u: “Nimosi, wa ĩ̱mro. Taha wa, dame ĩ̱sa da, ãma ĩ̱morĩ waihu'u õ di.” Ãne te romhuri'wai ma tinha.


—Mame tosemy a toytose ropa ipoetory, turuse ropa eya. Morara exiryke tohne toehse otuhtoh rihpono, tymoipyra mokaro tokurehse exiryke. Ynara tykase ynororo typoetory a, “Axĩ ytoko pata poro osema tõ ae. Etuarimaketõ ke enehko xiaro ymoipynỹpo tõ myakãme. Emero enehko toto. Tymõkomokãkara roropa enehko, ytoytopyra exiketomo, tonurãkara, ãtakamatyamo. Emero rokẽ enehko toto,” tykase ynororo typoetory a.

—Hãmri nhũm kãm àpênh xwỳnhta tee ri mẽ kuma nẽ awjanã nẽ ma akupỹm tẽ. Kot ma mẽ hwỳr mẽnh xwỳnhta wỳr ma akupỹm tẽ nẽ kãm mẽ harẽ. Hãmri nhũm tee ri mẽ harẽnh ma nẽ mẽ kamã gryk nẽ. Hãmri nẽ hpãnhã mẽ kêp amrakati xwỳnhjê hwỳr kãm àpênh xwỳnhta mẽ. Mẽ hkrã pipãnh puro xwỳnhjê hwỳr kumẽ. Nẽ mẽ hpigêx tỳx xwỳnhjê hwỳr kumẽ. Nẽ mẽ hirot nẽ àpênh hkêt xwỳnhjê hwỳr kumẽ nhũm ma mẽ kãm ujarẽnh o tẽ. Hãmri nẽ amnhĩ kôt mẽ kuwỳ nhũm mẽ kuma nẽ wamtajê rom hkôt mrar kurê kumrẽx. Hãmri nẽ agjê nẽ apkur kaxyw mẽ hkrĩ xà kamã hkrĩ hpa.

—Ininiã initiri kanapiriã iauĩtemoni. Ikinipoko ikemaĩtxitakini sãkire isãpireta iuamoni. Ininiã iuasaaki iua auĩtetxi naiataua. Ininiã ipaniãtari initiri: “Sitatxi auakari kimaporitiã pisa. Katima pitxako. Piminana kãkiti minakati mauakini, matĩpokotakani, mokirini pakini pimina,” itxari.

— Aituo myani mâkâ emary odopâdyly. Idânârâ nhegatuly âty sodoram. “Agâ tâzetyguedyzeba mâingâsedaymby modo” kely. Awârâ tindatuo, âty sodo toenzepa kehoem tyewiâpaduo aguely: “Idâ inepa taseragâ; âdaunlo ânwa ozelâ idâ, âdy pebaom modo etyram. Âdy pebaom modo xarâ enekâ, kurâdo tywykuneim modo, epy modo, sautânry modo warâ eagâmo kâwinduatoem” kely.

Aꞌe rupi aꞌe umaꞌereko maꞌe uzewyr oho uzar heko haw pe kury, uzeꞌeg pà izupe kury. Wikwahy tuwe izar aꞌe. — Eho taw mytepe nehe kury ty, emur kar wyzài teko xe ne wà nehe kury ty. Erur maꞌe hereko ꞌymar ne wà nehe, erur imaꞌeahy tuwe maꞌe ne wà nehe no, erur hehàpyhà ꞌym maꞌe ne wà nehe no, erur wata ꞌym maꞌe ne wà nehe no. Aꞌe paw erur xe wamumaiꞌu kar pà ne wà nehe kury, iꞌi izar izupe.

— Haꞌe gui ma tembiguai ojevy vy omombeꞌupa opatõ pe. Haꞌe ramo hoo vaꞌe ivai reve aipoeꞌi guembiguai pe: “Tereo pojava tetã rupi tape ikuai vaꞌe rupi. Eru apy iporiaukueꞌi, oguata eꞌỹ vaꞌe, ára revegua eꞌỹ haꞌe ijyva rovaikue vaꞌe”, heꞌi.

Odaa niɡ̶ijo niotagi ja dopitijo, ja yatematita niɡ̶ini niotagodi, odaa ja deliɡ̶ide. Odaa meeta liotagi, ‘Emii ɡ̶adediiki, emiitece ladicotiidi, ina ladicotiidawaanaɡ̶a diimaɡ̶a, odaa anadeegi niɡ̶inoa madewetedi, inoa alejaadotedi, ina ane deɡ̶ewaligi, etoinadi.’

—A'ero gapyrive'ga jivyri ua gwuvihava'ga pyri. Omombe'u pa ga ga pe g̃anhi'ig̃agwera. “Nduri tuhẽ g̃a,” ei ga. “A'ereki nahanahã g̃a oko.”—A'ero garuvihava'ga nhimboahivi g̃anhi'ig̃agwera renduvame. A'ero ga ei ojipyrive'ga pe: “Haite! Eho ti pehea rupi cidade rapea rupi ja'oga rupi cidade pe. Eru ti g̃a: imbatere'ỹve'g̃a, ika'naka'nauhũve'g̃a, ipyka'naka'nave'g̃a, heakwagweve'g̃a. Emongi ti g̃a nhironga pype to'u ti g̃a.”

Kỹ ti camarada tóg ti mỹ tónh kãtĩ mũ, ã patrão mỹ. Kỹ tóg jũ mũ. Ti mỹ tóg: “ẽpry ra tĩg, ẽmĩn mág ra, ẽpry kãsir ra ke gé, ẽmã kar ki,” he mũ. “Kỹ ũn jagtar ag tatĩ kãtĩg, ũn kónhgrĩ ag, ũn kyvó ag, ũn tĩg vãnh ag ke gé,” he tóg. Ã camarada mỹ tóg ke mũ.

—Ogwahẽ jevy-ma ramo hembigwái omombeꞌupa gwerekwa-pe. Oikwaa-ma ramo ndovyꞌái voi ijáry. Imaꞌeandu-gwi heꞌi gwembigwái-pe “Ekwa katu. Tereho hekoviarã embou iporiahu vaꞌe kwéry okaru hagwã” heꞌi. “Tetãgwasu-py ekwa ehexa íxupe kwéry. Tapegwasu rupigwa, tape poꞌi rupigwa embou. Ikarapã vaꞌe kwéry, hesapyso eꞌỹ vaꞌe kwéry, ogwata eꞌỹ vaꞌe kwéry ave embou katu okaru hagwã” heꞌi gwembigwái-pe.

Teòdu tahe ròòsera tawedu‑ò tamy relyyre. Tii reburere tahe rarybere: —Wylemy makre ibutury‑di hãwã‑ki. Ibutumy iny witxira witxira bididyke, iaõkõ mahãdu, itiere mahãdu, ruetà mahãdu wahe.

—Aꞌeramũ ꞌga remiayuwa ꞌga ojewya awau imomeꞌwau ꞌga upe. “Nuri etee ꞌgã je rupi ki ꞌei”, ꞌjau ꞌga awau imomeꞌwau ꞌga upe. Aꞌeramũ ꞌga aꞌeramũ amaraꞌneramũ akou ꞌgã nee— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.—Aꞌeramũ ꞌga ojeꞌega ꞌga upe nũ, aipo ꞌga upe wẽjẽmĩ futat nũ. “Ekwap ajemogy tee maꞌe ꞌgã moꞌwyꞌwya. Erut ekoete te futar iki ꞌgã. Eaeꞌema ꞌgã we futat ki erut. Iteu maꞌe ꞌgã miamũ futar iki erut. Itywet maꞌe ꞌgã nanẽ ki erut. Mĩmera ꞌgã futar iki erut”, ꞌjau ꞌga wemiayuwa ꞌga upe nũ.

Nhym kam õ àpênhja tẽn bôx ne kum arẽ, õ bẽnjadjwỳrjamã arẽ. Nhym kam ngryk ne, õ bẽnjadjwỳrja ngry:k ne. Ne kam kum, “Amibêx ne amũ aprõt ne ajte me abej. Ngôo pry kamũn kikre bu kamũ. Ne amrẽ me õ mỳjja kêt, me kute amijo bikẽnh, me no rã, me akrywã kunĩo mõ”, ane.

Mîrîrî tîpo tîkaraiwarî pia ipoitîrî ennaꞌpoꞌpî. Moropai tamîꞌnawîrî ekaremekîꞌpîiya tîkaraiwarî pîꞌ. Mîrîrî pîꞌ ikaraiwarî ekoreꞌmaꞌpî mararî pra. Moropai taꞌpîiya inîꞌrî: “Kaꞌneꞌ pe atîkî tiaronkon etata inîꞌrî, rua taawîrî cidade poro tîweꞌsanon etata. Moropai tamîꞌnawîrî toꞌ metai toꞌ menepîi manniꞌkan îꞌ ton pînon, moropai maꞌtîkîꞌpankon moropai enkaruꞌnankon, moropai asakoiꞌkon pepînon inkamoro menepîi”, taꞌpîiya.

—Ha kãmãnat nũn put pu', tu yãy xuxyã pu' xuktux, ha' gãy, tu: “Mõg, 'ãmõ'ka'ok, kõmẽn kotit ha mõg, nũy kõmẽn yõg tikmũ'ũn hok xop nũnnã', 'ũk pet tu nũnnã'.” Kaxĩy.

— Imẽneju ibuywatwat'ukat o'jepit jekariwa kay- -peta iwat kay. Taobu'u'uayũ a'õ o'ya'õmuwẽn jekariwa be — Jesus o'e. — Iboap co buje cekariwa itakoma jĩjã o'e. — “Tadaybocayũ juy etojot wepeta kay taobu'u'uayũ dieg̃,” io'e jebuywatwat'ukat pe. “Cexĩg̃xĩg̃ pa'oreayũ juy etojot, taokẽrẽayũ dak, ita'ũmayũ dak,” io'e. “Dao ma eju ikabog̃atka kay,” io'e. “Uk'a ukpibubu dag̃ cuy eju, e dag̃ tak,” io'e. “Soat ip etojot wepeta kay,” io'e cebe — io'e Jesus.

Ti ta karom babaaj hõm kän, tamaherꞌoot mä ta kariw nꞌaa sa kyyh. Tii bä kä, jäm no gana do kawajꞌããn wäd kän sa wë, ti taky hado kän ta karom hã kä: “Nayyw hẽ, ahõm nä. Panang tyw nꞌaa me matsyyd hõm kasꞌuut doo, kꞌyy gedóm doo, ty tsehẽt doo, nabong do sii hẽ”, näng ta hã.

Nxa²ha¹te¹ a²sa³wi³sa²kxai³lu² jau³jau¹xai²na² ain³kxi²sãn²nũ²la² ĩ³xi²nũ²nhai¹. Ĩ³xi²nũ²la² a²wa³kxẽn³yah³la² ĩ³hen³txi³nũ²nhai¹. Nxa²ha¹te¹ a²wa³kxẽn³yah³la²kxai³ ĩ³a̱n³txi³sxã³ ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹: “Sxi²je³na² ã³wa̱³li¹sẽ¹li¹. Nĩn¹kxai²nãn²tu̱³ yen³kxi³txa²te²a² sa²so¹nha²kxai³ yu³kan²ta³kxi²te²a² sa²so¹nha²kxai³ ye³han³te²a² sa²so¹nha²kxai³ a²ha³lxu²ha² ai³te²a² sa²so¹nha²kxai³ nxe³sẽ¹li¹. Wa³su³txi³ ai³txu¹li¹.” Ain¹nũ²nhai¹.

— Hatyaoseta haikoaheta hoka xakaini haxekohase hiye. Hatyaoseta exekohase ehare hoka nexa: “Hihalahare hiyanehena ahotyahonai exahe ahotyahoseranai wenakalati nali hoka hanoloka maoloxaharenai, maetonaneharenai, maxoseharenai, mawaiye netonaneharenai xoaha”, nexa.

Hari. Ija'ari vaipohiki vakadiania aadahaoniha ada honai abono ihinika-ra avaaminavini. Ni-avikhana-ra vanofiki. Vaipohikia vanaabarihi ida ka'da'di athi. Ka'da'di kania joi'aha ada kidihonai abono, binamonihi ida vani'aki.Hari. Ihamahi'aha ada ka'da'di. Kidihonai-ra ni'aha: “Ajihi'a jorakia. Okha'a bana hagihi, sidaji hikia. Va'ora anikha'a adani vakanahinariki, vatonorohaki, vajo'o aba'oronisiagaki, vakamaodorohaki vihiki mahija kodihinika-ra vanakanorivini. Vaibavia va'ora nako'diha'a.” Niha ada ka'da'di.Hari. Ajihi'ianaha ada honai abono, va'ora nako'diha'ianavini adani ija'ari vahoariha.

Iwaze itsumuẽhĩtsa ziksizo. Tamyikahakata bo nitsasobaik. Tamyikahakata ana ziwabykytahi taokaniki. Niytahi tatsumuẽhĩtsa pe niy:“Aidykta! Nanabyitaba sihudikhudikwy taba! Ske buruk tykuru! Sinamybyikitsa siekbyritsa sihyrizikubyitsa pãozikahabyitsa iwahatsa tynasioktyhyryknaha” niy! Hyỹ niy.

Miꞌi hawyi heropat haria teꞌeraꞌaipok i raꞌyn morekuat kape — Yt tõꞌẽ i wyti ewyriaꞌin uhyt teꞌeroꞌe hamo. Miꞌi hawyi toikuap yne raꞌyn iꞌatuꞌe hap — Yt uipohepap i te mesup e haria yn aimikaykay koꞌi iꞌatuꞌe hawyi morekuat ipyꞌahak kahato iꞌatuete hawyi toꞌe tomipoꞌororia pe — Pyno eweiwat i ro wuatꞌi muꞌap wato upi wuatꞌi muꞌap hit koꞌi upi. Miꞌi hap upi eweiꞌatukaykay wuatꞌi hakyꞌeꞌi rakaria hatek takaria uhenuk hap kape e. Waku eweiꞌatukaykay yne tawa wato piaria yt hekat rakaria i yt ipy kahato rakaria i yt ipo kahato rakaria i yt ihapytig i rakaria yt hewyry kuap i rakaria ipiit saꞌag saꞌag nakaria yt uwe mikyꞌe i koꞌi miꞌiria meikowo henuk hap kape eweiꞌatukaykay ro e morekuat teropat haria pe.

—Aukópovo ne ahinoêti xoko pátarauxa, heú kíxoa koyúhopinoa uhá koêti neko koekúti. Yane yupíhova ímaikinovo xanéhiko húpiu neko únae ovokúti. Ina kíxo ahínoe: “Yéhakapu, pihéne ya uhá koeti none ovokúti ya pítivokona ûti, ya koêkuti xe'o ovokúti vékoku xâne. Víyahikapana ne xâne ákoti apeínoati koáne ne isayú'ixovoti poixo'o mûyo, yóko'o ne komítiti, koáne ne mohéveu” kíxoane.

Da'rá ko'tegɨ toháa, wiôgɨpɨre niî pe'tise naâ tohô niî'kere werê pe'okã'sami. Teeré tɨ'ógɨ, wiôgɨ uâ yɨ'rɨgɨ, a'tîro niîsami: “Keêro wa'â bakeo'ya. Makâ dekopɨ, no'ó naâ niirópɨ pahasé kɨorãre, dohôri wi'irãre, sihâ masitirãre, ĩ'yâtirãre pihî wã'katia”, niîsami.

“Lluypis chaynüta nilcamuptinshi: ‘Manam mayanninpis śhamuyta munapäcunchu’ lulaynincunash puydin nil patrunninta niycula. Chayshi sumä-sumä rabyalcul: ‘Jina cacuchun, chaynu captin'a. Aśhwanpa cürriy lil, puśhamuy intiru pläsacunäćhu, cällicunäćhu cä wacchacunacta, wallä maquicunacta, wishtucunacta, aplacunactapis’ nilcul juntuchimü caćhäla.

— Taha wa, te apâ mo romhuri'wa hã, tinhib'apito ma, te te sadawa wasu'u za'ra da. Te te wapari wamhã, ma tô ab'rui pese, ĩsib'apito hã. Taha wa, te ãne tãma tinha: “Ai'aba'ré na dazô 're aimorĩ, 'ri nhi'riti na we danhimroi mono da, ĩsibrob'õ norĩ hã, duré ĩmorĩ wẽ'õ norĩ hã, duré ĩtob'a norĩ hã, duré ĩ'rãtẽire norĩ hã.” Ãne te tãma rob'ru. Taha wa, te ta norĩ zô si mo, we te te simroi mono da.


Mame aporesẽ omipona toytose ipoetory. Mame tooehse ropa tahtao, ynara tykase ynororo otuhtoh esemy a, “Õmipona akene. Enehno toto. Kyryh nykã toto, etuarimaketomo. Yrome pehme pyra ro atapyĩ nase. Naero osa. Naero tõsemy,” tykase ipoetory eya.

Hãmri nhũm kãm àpênh xwỳnhja õ patrãw wỳr tẽ nẽ kãm mẽ harẽ nẽ kãm: “E ate mẽ hã karõ xàta kôt na mẽ ra hkrĩ hpa htã arĩ mẽ hkrĩ xà hkwỳ hkaprỳ.” Anẽ.

Ininiã katimaritika ikamari ikinika auĩtetxi paniãtakiti. “Nikamapekari ikinika pipaniãtakiti, txamari auapanika nipokori. Apakatapanika kãkiti nikini ĩkapani,” itxa.

— Emary idâly myani. Odopâdyly kurâdo âdaunlo modo agâ kulâ. “Idânârâ senetai, ese ugonotobyry modo. Ity tumykebalâ olâ; toenzepa âjipelâ” kely.

Nan kwehe tete umaꞌereko maꞌe uzewyr uzar pe kury. — Aruzar nezeꞌeg kwez kury. Heta we tenaw amo wanupe, heta we temiꞌu no, iꞌi izupe.

— Haꞌe vaꞌe rire hembiguai ou vy aipoeꞌi: “Xepatõ, ajapopa ma rejapo uka vaꞌekue. Haꞌe rami teĩ oĩve teri tenda.”

Niɡ̶idiaaɡ̶idi ja dopitijo niɡ̶ijo niotagi, odaa mee, ‘Iniotagodi, ja jaote ijoatawece ane ɡ̶adiiɡ̶enatakaneɡ̶eco, pida eɡ̶idiwa nimetiidi iiɡ̶otedice.’

—Kotihĩ gapyrive'ga hoi ga nhi'ĩpo'ruavo. Iporia'ive'g̃a pe nhaporemo ga ei: “Hepejijo ji rupi. Pe'u ti jiruvihava'ga pyri.” Nahã ga g̃a nderuri gwuvihava'ga ronga pe g̃a nderovahema g̃a mongiavo ipype. A'ero ga hoi gwuvihava'ga pyri javo: “Aru pa ji g̃a. Ndohygi reki g̃a mesa rehe,” ei ga gwuvihava'ga pe.

Kỹ tóg tĩg mãn mũ, ti camarada ti. Kỹ tóg tá vỹn ke kỹ ã patrão mỹ: “ke kãn inh huri,” he mũ. “Ag tatĩ kãtĩg inh huri, hã ra tóg fór tũ nĩ ver, festa jo ĩn ti,” he tóg mũ, ti camarada ti, ti patrão mỹ.

—Upéi oho jevy hembigwái. Ogwerupa ete rire-ma, heꞌi gwerekwa-pe: “Aha ambovía vaꞌekwe kuri ogwahẽmba-ma” heꞌi. “Ajohu vaꞌe kwéry gwive ogwahẽmba-ma” heꞌi. “Nomboaty hetái joty. Hendarã kwéry neꞌírã vyteri omohynyhẽmba” heꞌi.

Iribi tahe teòdu ròòsera rarybere: —Ibutumy rewinyre wawedu, tahe heto rỹxiõmy rỹire.

—Aꞌerauwe ꞌga awau nũ. Aꞌeramũ ꞌga ꞌgã nerua, kwaiwete. Aꞌere ꞌgã nomatyneemi ꞌga roga. Aꞌeramũ ꞌga wemiayuwa ꞌga mojewyruꞌjapa nũ.

Nhym kam õ àpênh meo bôx ne kam, “Be, ota ga aje imã me arẽnhja ba arỳm meo bôx nhym me kute kikre jaêr kêt rã'ãã”, ane.

Tîîkoꞌmanse mararî ipoitîrîya taꞌpî tîkaraiwarî pîꞌ: “Tamîꞌnawîrî taꞌpîya yawîrî ikuꞌsauꞌya sîrîrî. Tîîse tuꞌke toꞌ pataꞌseꞌ ton moro man”, taꞌpîiya.

—Ha' mĩy, tu hãpxip kutõgnãg 'ĩhã putpu' nũn, tu: “Xate' xat, ha 'ãte' mĩy, pa 'ãmuk xexka punethok.” Kaxĩy.

— O'ju ikabog̃atka kay. Tadaybocayũ o'tojot jekariwa duk'a be.— “Kariwa,” io'e. “Otojot ip a'õbi,” io'e. “Imẽnpit eduk'a be wuydop pun mabuk,” io'e — io'e Jesus.

Ti tabahajaa bä sahõnh hẽ tamejũũ doo, taky hadoo ta kariw nꞌaa hã: “Sahõnh hẽ ỹ bahajaa mamejũũ doo da. Ti hadoo né hẽ, ti anäng nä ta tyng nꞌaa, ti anäng nä ta waa nꞌaa”, näng ta karom kyyh ta kariw nꞌaa hã.

Ye³jen¹nãu³a² a²sa³wi³sa² ĩ³xi²tãu³a² ĩ³ye³kxi²xi²te³nah¹lxi¹: “Txa²hxi²kan¹jah¹lãi³. Wxa²wãn³txa² ĩ³ye³kxi²san¹jau³xin³na² a²yxo²ha³kxa¹ we¹ta³lu²na¹li¹. Yxãn¹ta¹ wxa²sxi²ha² hai³txi³ ne³kxih³xa³wi¹.” Nxe³nũ²nhai¹.

— Hatyaoseta wahehena hoka ewakanehare nexa: “Xekohaseti, koxaka haokitere akereta notyoma, xakore hoka hekotata maisa hihana kaisexe”, nexa.

Va'ora kaboa'ivini naothinia joi'ianaha, bini'a'ianaha ada ka'da'di: “Kodika'da'di, onaaba'iki ida iathini ija'ari-ra va'ora onako'dihavini, kadaihinika-ra oavaaminavini. Ni-ji'bini'iaki kaho ida kanori abono vaibavi.”

Miꞌi hawyi tuwat hawyi taꞌatuꞌatukaykay yne miitꞌin yt iwatoꞌin nakaria i yt uwe mikyꞌe i koꞌi morekuat enuk wato hap kape. Miꞌiria tõꞌẽ tõꞌẽ kahato howawi. Miꞌi hap kaipyi teꞌeraꞌaipok i raꞌyn ihay moherep haria morekuat kape. — Urutunug naꞌyn ni emikyꞌesat ewy mehĩ iꞌatuꞌe. Miꞌi hawyi tõꞌẽ emikaykay koꞌi iꞌatuꞌe. Typyꞌi kahato ti wen enuk hap tote tukupteꞌen mesup maꞌato miꞌi pytkai emiꞌu iwato kahato pote yt taꞌatuꞌu kuap i yne iꞌatuꞌe.

—Koane pihóne. Ikénepoke, hara kíxoa ahínoe: “Unaém, indúkoane ne péhoenonu, itea anéyeiko ivatákokuti” kíxoane.

Kɨ̃ɨ̂ pihîgɨ ehâka be'ro da'rá ko'tegɨ wiôgɨre a'tîro niîsami: “Mɨ'ɨ̂ dutî'karo nohota weeápɨ. Wi'í pe'e mu'mú wee' yuhûpɨ”, niîsami.

Chaynu juntuchimuśhancunaca mana juntaptinshi patrunninta nila: ‘Taytay, juccunapäpis jäcuyanlämi. Manam juntanlächu’ nil.

— We te te danhimroi mono pari, te tinha, tinhib'apito ma: “Apito, wa tô aimreme hã ãma uwaimra, aima. Zahadu da'masisi õ di.” Ãne te tãma tinha.


Mame ynara tykazomose aporesemy eya, “Ytozomoko ropa pata zomye osema tõ ae imehnõ enehtohme oya, pehme ytapyĩ ehtohme,” tykase ropa aporesemy typoetory a.

—Hãmri nhũm kuma nẽ kãm: “Hêxta waa nẽ. Kêt ãm mẽ hkrĩ xàta hipu mex ronhỹx pa omu nẽ ixkĩnh nẽ. No ãm kormã piitã hipu hkêt. Kwa ma krĩ pu hã ri mẽ hapêr o mra. Nẽ nhỹri mẽ hkwỳjê pumu nẽ mẽ haprô nẽ man amnhĩ kôt mẽ o mra kê mẽ hkrĩxà ho hipu hpa.

—Ininiã iuaĩkana, iua auĩtetxi paniãtari sitatxi mapara õtako isini. “Iuaã pakiritana kãkiti inini, naapoko kãkiti xãpokini ĩkapani.

— Aituo myani âty sodo aguely: “Kurâdo iwagueno modo eta, iwerâ yagâ âwinduatomoem. Âpa ezaji, xidadâ iwaguenonra warâ idâ. Idânârâ monhontaynly modoram yagâ âwinduase âetomoem aguekâ. Tâewyseba awylymogue kulâ, eagâmo amyguepa tâiseba olâ ikâ, agâ âewylymo mâentoem. Iety xumydyze urâ kurâdogue” kely tâmaryam.

— Ehem eho taw wi nehe ty, pe rupi nehe ty. Emur kar teko aꞌe pe har wà nehe. Aze tynehem heràpuz nehe, xo aꞌe mehe zo epytuꞌu nehe, iꞌi izar izupe.

— Haꞌe ramo ipatõ ombovai: “Tereo ju tape ikuai vaꞌe rupi, ejapo haꞌe javive ou vy xeropy omonyẽ aguã.

Odaa niɡ̶ijo niotagodi meeta niɡ̶ijo liotagi, ‘Emii iwitece naicoli, naicolawaanaɡ̶a wetice nigotaɡ̶a. Awii me nakatiobece oko digoina iɡ̶eladi nigepaa nolee.

—A'ero garuvihava'ga ei ga pe: “Eho ti cidade hugwi pepukuhua rupi pehe'ia rupi no pevove'g̃a mbuhuruka tuhẽ nhironga pe. Ohygahi ti g̃a nhironga rehe nehẽ.

Kỹ ti patrão tóg ti mỹ: “vẽsỹkã tĩg mãn ge,” he mũ. “Vãnh kãmĩ tĩg, ẽmã kãsir pẽ kãmĩ ke gé, ẽpry ra, ẽmĩn jagma,” he tóg. “Tá ag mỹ tugtónh tĩg. Ag kutãn nĩ, ag kãmũ jé, festa jo ĩn fór jé,” he tóg, patrão ti, ã camarada mỹ,” he tóg, Jesus ti.

—“Aipo ramo ekwa jevy tape tape-rupi tereho. Erejohu vaꞌe gwive erembou hagwã henagwã-rupi ogwapy hagwã. Oĩ rei tenda vaꞌe nhamohynyhẽ hagwã.

Tahe iwedu ixybymy bede riywinyre hãwã‑ribi ibryrary‑ò iny kididykemy: —Aruru‑di bididyke, waheto dori rỹximy rỹirakremy idi watxireri.

—“Ere ajee ewau kwe pe nũ. Kwe pe ekwap pe rupi nũ. Pe rupiwara ꞌgã nerua imajatykau jee. Tejoga ryneem gatu gatua te je afutat”, ꞌjau ꞌga ꞌga upe.—Aꞌerauwe ꞌga ojewya awau nũ. Ojewya awau ꞌgã nupe nũ. Aꞌeramũ ꞌga ꞌgã nerua, kwaiwete nũ. Aꞌeramũ te ꞌga ꞌga roga matyneemi ꞌgã nerua.

Nhym kam õ bẽnjadjwỳrja kum, “Ajte akubyn me'ỳr tẽn prykôt me abej ne purkamdjwỳ ajte me abej, ane. Memã arẽn me pa 'amỳn amrẽ meo mõ. Amrẽ meo mõn meo bôx gê me prĩne inhũrkwã kre jaê”, ane.

Mîîkîrî maimu yuukuꞌpî ikaraiwarîya. “Moriya, atîkî, aminke eꞌma taawîrî toꞌ etata, toꞌ iiꞌtoꞌpe toꞌ mekaꞌnunkai. Maasa pra uyewîꞌ yannîꞌsaꞌ toꞌya aneraꞌmapai wanî sîrîrî.

—Ha' nõy xe mõ'kutnãhã', hu: “Mõg, putat xexka hã mõg, xix putat kutõgnãg hã mõg, nũy tikmũ'ũn xapit, tu nũnnã', pu 'ãmuk xexka xohix mã'.

— “Waram cuy eju tadaybocayũ kay,” io'e cebe. “E dag̃ cuy eju, kog̃ũnpi dag̃ tak. Eg̃uõm ip oduk'a be yamuporan am. ‘Epesot cuy wekariwa epeta be,’ i juy ece cebe ip,” io'e — Jesus o'e.

Ti ta kariw nꞌaa ky hadoo ta hã: “Ahõm panang bahä̃nh. Sahõnh mawꞌyyt do matsyyd. Ỹ karẽn tóp ỹ gabadꞌẽẽ däk.

Nxa²ha¹te¹ a²wa³kxẽn³yah³lai²na² wãn³txi³kxai³lu¹: “Ha³lo²a²nãu³a² ai³txu¹li¹. Ain¹ka³tu̱³ a²nũ²a² ĩ²li³te²na² ĩ³ye³kxai¹nĩ¹nha²kxai³ sa²so¹ai¹nĩ¹nha²kxai³ nxe³sẽ¹li¹. Txa²sxi²ha² ã³ne³kih¹hain¹ju³ta² ten³sa³nhai¹.

— Hoka exekohase nexa: “Nikare atyo hoka hiyanehena ahotyaho kaloahore, ahotisenai aho hoka hahalakoahenerenai hiye hirae, tyoaha maheta ali hoka nohani ekaisetyaha.

Oniaroa, ka'da'dia bihonaria'ianaha ada kidihonai abono: “Ajihi'iana. Ibavi hoariha kagorani hoaraharahakia aadahaoni'a. Va'ora honaria bana adani ija'ari vahoariha vikhana mahija ogorana ji'binivini ija'aria.

Kyze zihitsa ipe niyzo:“Nabo pãozotykta! Ske buruktsa bo tsimy. Hỹbyri mykaranahatsa tuktu tynasioktyhyk. Iwaze kawahoro mynahareknaha” niy. Iwaze itsumuẽhĩtsa sihudikhudikwy taba niparakzo. Iwaze tamyikahakata wahoro bo nasioktyhyryk. Abaka mydyhydyhywytsa tsarawykytsa zuba. Batu iwewehe bara eze tu nikara — niy.

Miꞌi pote morekuat toꞌe — Are pãi e pyno waku eweiwat i ro yne yꞌy hit i koꞌi upiat gupteꞌen haria kape e. Yne tawa hit tawa hit koꞌi kape gaꞌapy piaria kape e. Miꞌiria etiꞌatukaykay meikowo hamo e. Katupono ti atikyꞌesat uiꞌyat pytꞌat nug yne miitꞌin miat hap e. Atikyꞌesat nyti hikꞌe miitꞌin no uiꞌyat hap e.

—Ina kixôa pátarauxa: “Yéhaka víki ya none ovokúti koáne ya kálihunoe xêne. Koêkuti tekópone, pehúka yâkeneye maka ipúhikane ra óvongu.

Teeré tɨ'ógɨ, wiôgɨ kɨ̃ɨ̂re niîsami taha: “Wa'âgɨsa' ma'âripɨ. No'ó mɨ'ɨ̂ boka ehárãre tutuaró me'ra pihî wã'katia. Tohô weekã́, wi'í mu'mûrosa'”, niîsami.

“Niptinshi caćhäla: ‘Chayurá cürriy-ari. Masqui alafirsapis juntumuy mayan talishayquitapis intiru caminupi, intiru ćhaclapi, juc malcacunapïpis. Chay punta ayachimuśhäcunacá jina cacuchun’ nil” nila.

— Taha wa, te ĩsib'apito hã duré asa tãma tinha: “Tane wamhã, dazô airĩtĩ mono pé, bâdâdi na. Da'manhopẽtẽ wamhã, ta norĩ hã te za we ĩsimroi mo, ĩ̱nhorõwa hã da te dasiwi 'masisi da.


Tupime Jezu poetoryme ehtoh poko sero(Mat 10.37-38)Mame ahno imoihme Jezu maro ytõko kynexine. Mame toeramase Jezu toto ẽpataka, toto amorepatohme. Ynara tykase ynororo eya xine,

Mẽ pamã Jejus kĩnh tỳx ã mẽ pamã karõMatêwre 10.37-38 Makre 8.34 Rukre 9.23-25 Juãw 12.26Tã nhũm Jejus mẽ õrkwỹ rũm kato nẽ kormã Jerujarẽ hwỳr mõ nhũm mẽ hohtô rax nẽ hkôt mõ. Hãmri nhũm Jejus xa nẽ mẽ ho hakẽx nẽ mẽ omu nẽ mẽ kãm:

Xesosi Moianari Pininiua(Mateo 10.37-39)Ãti õti itomaneri kãkiti moianatari Xesosi. Ininiã ikirioka sãpireta itxana ia sãkiretxiti:

Jesus eynynonro modo âsenagazeze(Mt 10.37-39)Jesus Jerusalémram idâly ume toenzepa myani kurâdo nhapygue awyly. Aituo âsemyombâdyly. Eyanmo aguely:

Tuwe heremimuꞌe heamutar katu aꞌe wà nehe, iꞌi ZezuzTeko teteaꞌu wata oho waiko Zezuz haikweromo aꞌe wà kury. Uwak Zezuz teko wakutyr aꞌe kury, wanupe uzeꞌeg pà aꞌe kury.

Cristo rupive jaikoxe vy jaejapa aguã re ijayvuagueHeta ete vaꞌe hupive ojeꞌoi ramo ojere vy aipoeꞌi haꞌe kuery pe:

Ica ane yakadi me diotibece Jesus(Mateus 10.37-38)Eliodi oko anodiotece Jesus me diniwiaje, naɡ̶a noletedijo, meetediogi,

Jesus'ga arõheterameahe oko garemimbo'eharamo(Mateus 10.37-39)Aerẽ Jesus'ga hogahoi pehea rupi taho ti ji Jerusalém me javo. Ga rupi he'yjuhuve'g̃a hog̃ahoi. Opyryryma Jesus'ga ei g̃a pe:

Ẽg tỹ ẽg jykre tovãnh(Mt 10.37-38)Kejẽn ũn e ag tóg Jesus nón mũ mũ. Kỹ tóg ag jé vĩrĩn ke kỹ ag mỹ:

Tekotevẽ omoirũ hagwã Hesu-pe(Mt 10.37-38 Mc 8.34 Lc 9.23)Ogwata ramo Hesu heta eterei oho ave hapykwéri. Upéi ojere heꞌi hagwã íxupe kwéry:

Iu sõwemy iny Jesuisi heludumy roire. Tai Jesuisi tamyreny rarybere:

Jejui ꞌga remiayup(Mateu 10.37-38)Anure Jejui ꞌga awau watau akou nũ. Kwaiwete ꞌgã awau ꞌga rupi. Aꞌeramũ ꞌgã awau akou oporogytau pe rupi.

Kute mã me Jejukôt bikamẽnhmã memã arẽnh.(Mat 10.37; Mak 8.34; Ruk 9.23; Dju r 12.26)Ne kam ajte Djeruxarẽ'ỳr krà. Nhym kam me itepato kôt mõ. Kôt mõ: nhym kam me'ỳr akẽx ne memã kum,

Anîꞌ Wanî Jesus Wanîyakon Pe(Mt 10.37-38)Mîrîrî taa tîpo Jesus wîtî tanne arinîkon pemonkonyamîꞌya Jesus wenaimaꞌpî. Inkamoro yeurîmai eeraꞌtîꞌpî moropai taꞌpîiya toꞌ pîꞌ:

Tikmũ'ũn te Yeyox mũtik hãpkumep'ax'Ãmnĩy nõy tu ta hãpkumep, ha tikmũ'ũn punethok te' mũtik hãpkumep, ha' yõkãnãm, tu hãm'ãktux, hu:

Waram pima Jesus o'jekawẽn adeayũ be. Ceweju jekuku'uk osodop ip. O'jekawẽn ceweju ip.

Nyy da ji bawät Jesus hꞌyyb hata ji karẽn bä ji hado bä do ky nꞌaa hahỹỹhHajõk mä Jesus hadꞌaa doo, Jerusarẽnh hẽnh tabahõm bä. Ti mꞌ ta jawén pꞌaa hẽnh taty kawꞌõõd däk, ti mꞌ taky hadoo:

Sũ̱³na² sa³wi³ha³lxi³si¹nhẽ³jau³su² ĩ³yau¹ũ¹nhẽ³jau³su²Nxe²e³ta³lun²nũ²la² a³li³sxã³ ã³nxai³ta¹hxai²hẽ¹la². Nxe³nũ²la² a²nũ²a² ka³lxa¹khaix1nxe³tũ̱³ka̱³txa² ĩ³hi¹txai¹nha²kxai³ ã³yi¹ka³tu̱³ ã³yxo²o³tũ¹xi²sxã³ ĩ³ye³kxi²ta¹hxai²hẽ¹la².

Exakereya Hisaona Hoka Jesus Xaotyakirahare Hisaona(Mateus 10.37-38; Lucas 9.23-24)Hatyaoseta kahare halitinai xanetaha Jesus xema. Terehokoa hoka nehena ihiyeha:

Jesus ipohina hini-ra nofiki varani hini(Mateus 10.37-39)Hari. Oniaroa, ija'ari vaipohiki Jesu-ra vavaipohiha'aha. Roiribani'aha, va'ora nava'isohi'aha:

Aty sa uta katukta babata mozik niy.Kyze myzubaha Sesus tuk niukurunaha. Sesus tasukpe bo iktsa nikara. Nipamykysoko.

Miꞌi hawyi Iesui toto i raꞌyn hawyi typyꞌi rakaria miitꞌin tuwat tuwat raꞌyn hupi. Miꞌi hawyi tuwesaipeꞌok toupiat õꞌẽ haria muꞌe hamo.

Nókone kó'iyea isóneu ne kahá'ati hókea Jesus(Mt 10.37-38; Lk 9.23-24; Xu 12.26)Yoko yupíhova êno xâne hokó'ixoti Jesus koêku yónea. Ina inonéxinova Jesus, hara kíxovokoxoa:

Jesuré siru tuú sĩ'rirã, a'tîro weeró ɨá' niisé niî'(Mt 10.37-38)Jesu bu'ê sihari kurare pãharã́ masá kɨ̃ɨ̂re siru tuúkãrã niîwã. Tohô weégɨ naâre mahâmi ĩ'ya, a'tîro niîkɨ niîwĩ:

Jesusta atiy maynu sasamChayćhümi achca-achca nunacuna Jesusta atipäcula.

Zezusihi zazei'wa, 're ĩnomro mono zé wasu'u(Mateusi 10.37-39)Tawamhã Zezusi norĩ hã si'aba'réi ré, te da'ahâ na ĩsarina ai'aba'ré ni. Tawamhã ma tô Zezusi hã datẽme aipi'ra. Ãne te dama tinha:


—Ypoetoryme oexirykõ se matose repe. Yrome omykõ pyno oehtohkõ motye pyra ypyno pyra awahtao xine, ypoetoryme exipyra ekurehnõko matose. Morararo asakõ pyno, opyxiãkõ pyno, opoenõkõ pyno, ãkorõkõ pyno, ooryxirykõ pyno, oruikõ pyno, mokaro pyno oehtohkõ motye ypyno awahtao xine ypoetoryme exĩko matose. Osepyno oehtohkõ motye roropa ypyno awahtao xine ypoetoryme exĩko matose, tykase Jezu eya xine.

—E kot ka mẽ atõ amã ixkôt amnhĩ xãm prãm nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ. Nẽ amã atõ nẽ atõx nẽ anhĩpêêxà nẽ akatorxà japê htỳx tã kêr ka amã ixkĩnh tỳx o wa mẽ hakrenh pa. Nẽ amã aprõ nẽ akrajê japê htỳx tã kêr ka amã ixkĩnh tỳx o wa mẽ piitã mẽ hakrenh pa. Nẽ amã ixkĩnh tỳx o amã amnhĩ japê jakre. Kêr ka mẽ atõ ixkôt amnhĩ xãm kaxyw nẽ ã amnhĩ nhĩpêx anẽ.

—Nota kinirão moianataka hinakasaaki, apiata hĩtiretanoko nota. Merepanika hĩtiretanoko nota, eereka hĩtiretanako hĩri, hinoro, hĩtaniri, hĩtanoro, hĩtari, hĩtaro, hamarite pakini. Hĩteka apaka poião hĩtiretauako.

— Ynynonroem midyse mataymo, yeinwândyse mataymo, unwânmo, âzemo, âwydymo, âmeombyrymo, âwaigorumo, âukonomo, nhaundumo warâ takaze kehoem ywynedaungâ. Yakadâ âdaunlo kurâdo kulâ mâinwyneguylymo-ro watay, ynynonroemba ise âutulymo. Ize wato aietaungâ, ize matomo takaze.

Aze amo heko wer heremimuꞌe romo nehe, tuwe heamutar katu weraꞌu u wi nehe, uhy wi nehe no, upurumuzàmuzàg wanuwi nehe no, wywyr wanuwi nehe no, wykyꞌyr wanuwi nehe no, weinyr wanuwi nehe no, uzewi nehe no. Aze nuiko kwaw nezewe nehe, nupuner kwaw heremimuꞌe romo weko haw rehe nehe.

— Amongue xea py ouxe teĩ nguu, oxy, guaꞌyxy, guaꞌy kuery, guyvy kuery, gueindy kuery haꞌe guekove ae oayvuve vaꞌe ndaꞌevei xeremimboꞌerã.Mateus 10.37-39 Lucas 9.57-62

“Niɡ̶ina anenagi meetaɡ̶a, ayakadi me niotibici, nige deɡ̶ewi me idemaa caticedi me liciagi me yemaa eliodi, eliodo, lodawa, lionigipi, nioxoadipi, niwaalepodi, codaa miniaaɡ̶ini.

—Po ga uhu ji pyri tako ji neremimbo'eharamo javo. Ji arõheterame po ti ga rekoi nhiremimbo'eharamo nehẽ. Koji'i ti ga tanhiarõ hete gwuva'ga arõa hohe, oyhẽa arõa hohe, g̃wembirekohẽa arõa hohe, gwa'yra'g̃a arõa hohe, oirũ'g̃a arõa hohe, okuvyra'g̃a arõa hohe g̃wendyra'g̃a arõa hohe. Koji'i ji arõheterame g̃a'arõa hohe po ti ga rekoi nhiremimbo'eharamo nehẽ. Koji'i ga g̃a arõrame nhiarõa hohe, namongoi po ti ji ga nhiremimbo'eharamo nehẽ. G̃wemimbotarimo rehe ga rekorame po ti ji namongoi ga nhiremimbo'eharamo nehẽ. Ji rehe jate ti ga toko ji arõheteavo, ei Jesus'ga.

“ha mẽ,” he mũ. “Ũ tỹ inh mré tĩg pẽ han sór mũ jé inh hã to há kãfór nĩ, ã han mũ fag kri, ti prũ fi kri, ti krẽ kri, ti kãke ag kri, ti jãvy ag kri, ti ve fag kri, vẽnh kri ke gé, mỹr, ha mẽ,” he tóg. “Ke tũ nĩ mũ ra tóg inh mré kãtĩg ke tũ nĩ, kỹ tóg tỹ inh mré ke nĩnh ke tũ nĩ gé.

—Xe moirũse ramo ndikatúi xéhegwi erehayhuve avave-pe. Nde ru-pe, nde sy-pe, ne rembireko-pe, nde raꞌy kwéry-pe, nde rajy kwéry-pe, nde rykeꞌy kwéry-pe, nde ryvy kwéry-pe, ne reindy kwéry-pe, ne ména-pe, ne memby kwéry-pe, nde ryke kwéry-pe, nde kypyꞌy kwéry-pe, nde kyvy kwéry-pe ave erehayhuve ramo xéhegwi ndikatúi arã xe moirũ. Xe moirũse ramo ndikatuvéi ne rakateꞌỹ nde rekove-rehe.

—Kaiboho aõbo inatyhymy waluu mahãdumy toite. Tuu tarybeta. Tahe boluu, adiluu, ahãwyyluu, ariòreluu, aseriòreluu, ixiluu ratyre waluuõkeki, wamahãdumy aõkõ boibeke.

—Pẽporomutat pẽẽ pejepytuna ꞌgã nee. Pejey are, pejejuw are, pejejewirer are, pejejenyr are, pejepytun are, pejejee nanẽ nũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe ꞌgã nerawau ꞌgã nerekou pe rupi. —Aꞌere je ꞌi pẽ nupe: Jeremiayuwamũ pejejekoweramũ ki pẽporomutat je ree pejepytuna ꞌgã nee pejeporomutara apyraapa. Je ree pejeporomutaramũ ki pẽẽ mamaꞌe apou jeremifutar imũ je muorypawamũ. “Ereapo awi nanuara ki sa”, ꞌjau nipo pẽpytuna ꞌgã pẽ nupe. Aꞌere kasi eremojerowiat ꞌgã ne. Jejeꞌeg imũ etee futat pẽẽ iapou. Kasi aꞌe pe pẽẽ najeremiayuwa rũi ne— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe ꞌgã nerawau ꞌgã nerekou.

—Dja ga me ajõ mã ikôt abikamẽnh prãm jabej gora amã ijabê tỳxo, amã ikĩnh tỳxo amã anhõbikwa kĩnhja jakrenh mex ne. Dja ga amã abãmmẽ anãmẽ aprõmẽ akramẽ akamymẽ akanikwỳnhmẽ kĩnh kêt ne kam ga amã aminhĩdjwỳ kĩnh kêt ne kam bajbit amã ijabê tỳx ne kam arỳm abê inhõ àpênhkumrẽx.

—Aꞌkî, manniꞌ uyapurînen wanî ya mararî, mîîkîrî wanî eserîke pra awanî upemonkono pe, uwanîyakon pe. Maasa pra tîyun moropai tîsan pînînmaiya ya, moropai tînoꞌpî, moropai tînmukuyamîꞌ, moropai tonpayamîꞌ pînînmaiya ya, moropai kureꞌne tîîwarîrî eetîꞌnînma, uurî pînînma tîuya yentai, mîrîrî yeꞌnen uurî wanîyakon pe eserîke pra awanî —taꞌpîiya.

—Tikmũ'ũn tek mũn mũtik hãpkumep putup, pũyãk putup pax xexkah, tu yãy yõg xape xop putup kutõgnãg. Tikmũ'ũn tek mũn mũtik hãpkumep, pũyã yãy tak putup kutõgnãg, xi' mũg tut, xi' xetut, xik-tok, xi' tutnõy xop, xi' pit xop, xi' hex xop putup kutõgnãg, xix yãy pe'paxex kutõgnãg, nũy 'ũkputup xexkah.

— Oweju eyeku pin pima, okay jĩjã ma juy epesop — io'e. — Eyebay kayap podi ma okay'ũm pima, webekitkin g̃u epe'e, eyxi kayap podi ma dak, eytayxi kayap podi ma dak, eyebekitkit kayap podi ma dak, eywag̃o kayap podi ma dak, eykibit kayap podi ma dak, eykipit kayap podi ma dak. Jewekayap podi ma okay'ũm pima dak, webekitkin g̃u epe'e — io'e.

—Bë karẽn bä hëp ỹ hata bë hado bä, tawꞌããts hẽ bë yb, bë ỹỹn, bë ỹỹm, bë taah, bë hỹỹj, bë ä̃nh bë kamahä̃n do bahä̃nh ỹ bë kamahä̃n. Tawꞌããts hẽ bë kamahä̃n do bë hã bahä̃nh ỹ bë kamahä̃n. Sahõnh hẽ sa bahä̃nh ỹ bë kamanahä̃n bä, dooh bë haja bä hëp ỹ hata bë do bä.

Ĩ³ye³kxi²te³nah¹lxi¹:— Nxe³jah³lxi³sa²lxi¹. A²nũ²a² ã³si³tẽ³kxi²sa²ti³te³nain¹kxai²nãn²tu̱³ kwa²ã³si³tẽ³kxi²sain¹ju³ta² yũ²nxa³lho³li¹. Yxãn¹ta¹ ya²la³tu̱³tain¹kxai²nãn²tu̱³ a²wĩ³na² a²hã³ka³na² a²sxe³xa² a²wẽ³ha³lxa² a²lon³ti³tãu³xa² a²ha³lĩn³ti³tãu³xa² nxain¹sxã³ a³lxi²nyhai¹nhxai²na²hẽ³li¹. Nyhain¹kxan²ti³ txai²na² a³lxi² wa³to²hi²sain¹ju³ta² so¹lxi³ wain³na³li¹. Nxe³kxai²nãn²tu̱³ te²na² so¹lxi³ txa²sa³wit3su² tu¹wi¹.

— Xala xamaniya atyo tyaona nokoamaniye aokowita hoka maisaiya atyo noxaotyakirihare tyaonita, maisa awaiyetyare natyo hanexe, hanityo, haiyanityo, haisaninai, haximarenenai, haximalonenai, exahe hatyota awaiyetyoawitere xahexe hoka.

—Ija'aria binofiki ida oipohina hini, jahaki ida hora vanofivini arafiani. Ija'ari hora nofivini arafiarihi; ni-bikaabokaki ida oipohina hini. Oipohina va'ora nofiki adani kidiabi'i, kidiamia, igamini, kidigamo, kidisai vihiki. Oniani abononi nofihi jaboni ida oipohina. Arafiarihi ida hora nofivini; ni-oipohina hirihi ida ija'ari.

— Aty katukta babata mozihikik zeka. Kaharere humo zinymyrykyta mozik. Atakta kahumo tsimypokzitsiarẽtakta my. Uta tsipikpokzitsiziu zeka uta kino wasani my. Bykyze zuba itukta, izo, ije, ioke, ihyrytsa itukytsa iwatsa mysipokzitsi.

Eweipyhuꞌat teran uipotpoꞌororia uhemiit sese wo miꞌi pote worohoꞌokyꞌesat kahato. Miꞌi pote ahenoi aikotã aikotã eweikupteꞌen uhemiit sese wo hap uimikyꞌesat ewywuat nug hap e. Uhupi ereto hap etikyꞌesat pote eweitoiat yne eimikyꞌesat e. Miꞌi hawyi poꞌog uikyꞌe eiwat eꞌywot kai ety kai eharyꞌi kai eheꞌaito kai eimẽpytꞌin kai eheykeꞌet kai eheywyt kai ehesakiꞌyt kai eikypyꞌyt kai eheinyt kai iꞌewyte eiwekyꞌe hap kai uikyꞌe uimikyꞌesat nug hap poꞌog eimikyꞌesat koꞌi nug hap kai. Miꞌi hawyi eweiꞌe — Uikuꞌuro pote uikuꞌuro maꞌato areto eupi eweiꞌe uhepe miꞌi hawyi miꞌi hap yn waku uhemiit no.

—Uhá koêti xâne kahá'ati hókeonu, konókoti itúkeovo ûndi ako omótovoxo okóvo ya uhá koêti, ínati yusîko itúkeovo ínzikau. Ako yusíka itúkeovo há'a, êno, yêno, xe'éxaxapa, itukovo po'ínuhiko ako omótovoxo okóvo ya undíke, muhíkovamaka unako koêku yara kúveu mêum.

—Yɨ'ɨ̂ bu'esére siru tuú sĩ'rirã, a'tîro weeró ɨá'. Mɨsâ pakɨ sɨmɨá, mɨsâ pakosã́ numia, mɨsâ nɨmosã́ numia, mɨsâ põ'ra, mɨsâ akawerérã nemoró yɨ'ɨ̂ pe'ere ma'í yɨ'rɨ nɨ'karo ɨá'. No'ó mɨsâ katirí ɨmɨ̂koho nemoró yɨ'ɨ̂ pe'ere ma'í yɨ'rɨ nɨ'karo ɨá'. Mɨsâ tohô weetírã, yɨ'ɨ̂ bu'erã́ niî masitisa'.

Chayćhümi Jesus nila: “Mayanpis rasunpa atimayta munäcá, lluymi pictapis caćhaycunman, aśhta mamantapis, taytantapis, walmintapis, chulincunactapis, irmänuncunactapis, panincunactapis. Jinaman'a aśhta quiquin istimäcuynintapis un'aycul atimanman.

— Ãté, ni'wam norĩ hã te za we ĩ̱tẽme ai'aba'ré, ĩ̱zazei'wa, 're nomro mono da. Tawamhã te za te te 're ĩ̱zawi pese za'ra, timama zawi nhipai u, duré tina zawi nhipai u, duré timro zawi nhipai u, duré ti'ra norĩ zawi nhipai u, duré tisisãnawã norĩ zawi nhipai u, duré tihâimanazém nhipai u.


Mame ynara tykase ropa ynororo eya xine,—Tapyi kaetokõ riry se awahtao xine osemazuhme osenetupuhtoko aporo tyritoh poko ipune otinerũkõ waro oehtohkõme.

Mẽ pahte amnhĩ kukamã pajamaxpẽr mex ã mẽ pamã karõNhũm Jejus arĩ mẽ kãm kapẽr nẽ mẽ kãm:—Kwa kêr ka mẽ ixkôt amnhĩ xunhwỳr kaxyw nẽ amnhĩ kukamã ajamaxpẽr mex nẽ. Na htem amnhĩm õrkwỹ rũnh nhĩpêx kaxyw hãmri nẽ hkukamã hamaxpẽr mex nẽ. Nẽ kaxyw krax mã kuhê xà hkukamã hamaxpẽr. Nẽ kaxyw kỳx pê kãm hikwỹ xàja kukamã hamaxpẽr. Nẽ õkwaêja kukamã hamaxpẽr. Nẽ hã pôja kukamã hamaxpẽr. Ã na htem amnhĩm õrkwỹ rũnh nhĩpêx kaxyw hkukamã hamaxpẽr mex anẽ.

—Hinirekiniãri aapokotxi mitari sitatxi auakari atoko hĩkamini, merepanika hĩxinikaroko txineiro aapokotxi kamiko karone. Atxiĩti !apakata hĩtxineirote. Atxiĩti apakata. Ikara atoko hĩxinika merepanika.

— “Jesus eynynonro urâ” myguelymo iraynâ, tâmaenze mawylymo xutuwâdaungâ wao, yeinwâmpyra mipyra mitomoem. Saguhoem kuru âtâ itâni tintâdyly iraynâ, idânârâ âtâ isejiguy nhuduly wao nhekyly tintâdoem. Idânârâ âtâ isejiguy peba-ro watay, âtâ nitâdaymba mâkâ.

— Aze nepurapo wer neràpuz iaiha katu maꞌe ràm rehe nehe, nemaꞌenukwaw putar hekuzar rehe nehe, iapo ꞌym mehe nehe. — Kwa, màràn temetarer amono putar iapo har wanupe nehe, ere putar nezeupe nehe. Aze hekuzar katu nehe, aze heta teteaꞌu neremetarer newe nehe, erezapo putar nehe.

Mbaꞌeta peẽ kuery vaꞌe regua ma torre pejapo ta vy peguapy ranhe ꞌrã peikuaa pota aguã haꞌeve paa pejapopa aguã.

Niɡ̶ina akaamiteloco nige ɡ̶adowoogo mawii ɡ̶adiɡ̶eladi nelegi, odoejegi leeditibige manicooti owoo ane liwokodi yajigo odaa awini migabo mediani.

—Po peapo pota onga jo'ara, a'ero pe peapyna'ẽi pejapyakakatuavo hehe. Pejiyvyteri pe pe ei nehẽ: “Marã? Ohy re po ti hehe nhiitambere'ia ikwepykavamo ji japorame nehẽ? Marã? Ndohygi po ti nhiitambere'ia hehe ikwepykavamo nehẽ?” A'ea pe ei pejapyakakatuavo ikwahava. Ihygame jate po ti pe japoi nehẽ, ei Jesus'ga.

“To jykrén, ũ tỹ ĩn téj han sór mũ ẽn to. Ti tỹ ĩn téj han sór kỹ tóg ã jãnkamy nĩkrén vén ke mũ. Kỹ tóg ĩn kaja to jykrén ke mũ gé sir. Kar kỹ tóg ĩn han sór ke mũ vãhã.

—Amombeꞌu-ta peẽ-my xe moirũse vaꞌe rehegwa nheꞌẽ gwogarã omopuꞌãse vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami.—Kwimbaꞌe omopuꞌãse ramo gwogarã ijyvate vate vaꞌe, opyꞌa ndive onhemongeta porã arã. “Oĩ tipo heta xe plata ajapopa hagwã? Oĩ tipo xe pytygwõharã jajapo porã hagwã? Arekopa tipo ajapopa hagwã xe rogarã?” oporandu arã opyꞌapy-py.

Inyõ heto rarie riwinykemy ratxikeki, juhuu iòwy‑di rõhõtinykre. Inieru rimykeki tahe riwinyke, aõkõkeki tahe riwinyõtyhy.

—Kũimaꞌe ꞌga amũ nipo ꞌog ywate are aparuapoweramũ. Aꞌeramũ ꞌga kaꞌaranũũa raꞌne imojopyrũmũ ꞌũina. “Taesak kaꞌaranũũa iꞌjawe jooa ꞌjau kwy, ꞌoga apoa ꞌjawe jooa ꞌjau kwy”, ꞌjau nipo ꞌga ꞌũina imojopyrũmũ.

—Nà, dja ga me ajõ aje kikreti nhipêx jabej gêdja ga kadjy amikadjwỳnhbê amim 'ã karõ ne amim 'ã pi'ôk kaprĩ jakre kumrẽx ne.

Aꞌkî, anîꞌ esenumenka ya kawînan ton koneka pîꞌ eꞌmaiꞌ pe îꞌ warapo kaisarî tîtînirurî wanî eraꞌmaiya eꞌpai awanî. Yaretîꞌka eserîke awanî epuꞌtîuya ikonekaiya. Mîrîrî epuꞌse eesenumenka eꞌpai awanî.

Xate mĩptut tox mĩy'ax, hu 'ãyũm hãmãxap, nũy yãy yĩkopit, hu: Tayũmak xohix te xĩy yõgnũ'? Kaxĩy. Tu 'õg tayũmak mõ'kupix. Paxpu 'õg tayũmak punethok, 'ãpu, mĩptut mĩy.

— Yaberenat'a muy pin pima, koam kuka yamuyaptei epeg̃uweg̃ũn — io'e. — “Je'e paxi wedinheiro?” i juy epe'e eyewewebe ma.

Ti mꞌ, panyyg gó mꞌ tabaherꞌoot, pooj jé mꞌ baad mä ji hyb nꞌaa newëë, ji haja bä ta hꞌyyb hata ji ado bä. Ti taky hadoo:—Tób pä sꞌëëb haeh do tama doo, pooj jé dó tawꞌããts hẽ tahyb nꞌaa newëë tahaja bä ta wë hanäng do ta säm, sahõnh hẽ tahaja so bä ta tób.

Te²yã¹nxe³ju³kxai³lu² a²nũ²ai²li² sxi²ha² kĩn³thĩ³na² txon³te³lhxã³ ain¹kxai²nãn²tu̱³ ã³si³wxe²nxa³ta̱³lxa¹ ũ³yho³hi²txã³nxa² hau³kot3sã²nhĩ̱³nx2na³li¹. Hã²wxãn³txa³ sxi²ha² kãin²thĩn³su² ta̱³nxa² kãi²nxa³thĩn³su² ta̱³nxa² hxi²ka¹nain¹thĩn³ta³ txo³nhĩ̱³nx2na³li¹.

— Hiyaiya, hatya xinekonitare ahekoita háomane hati wahaharexe tahi hoka tyoka hotohare exahe aimenekotene hoka exaimane waiya, xoana ehekorexe xamani olo.

Hari. Rajomi kavaranihia kavaraniki ada Jesus. Oniaroa, va'ora ni'aha:—Ija'ari ja'di kagorahi namahiki-ra namonahavini-ra nofihi, vithi'imidiahi, bikava'ibodivarani'imidiahi ida amonahani kaidivani, biogaja kaimoni ida kidijiniro arajomani arajomarini.

— Zihyrinymyrykyta my zeka taparaka mytsatyziu tsimaha. Aty wahoro mozukni zeka tapara mytsatyziu my. Kyze maku wahoro jobonita mozukni tsihikik zeka tapara dyhy my iwaze tatuk zuba mytsatyziu mykara. Kaokyrysaro tsizubarẽna zeka. Iokyrysaro izubabyizeka myziakbata zuba iwazeka ba zikymy.

Pyno ahenoi hãꞌãkap wo aikotã waku hap. Pyno so wẽtup ok surara akag tunug neran ywaiti rakat toꞌyat. Tuꞌuka teran itote pywiat hap moryꞌa wywuat hap. Miꞌi hawyi tutunug hap eꞌyianme ti ipotpap kahato miwan ete karania upi miꞌi hap nug hamuat hap ete karania eꞌat temiitꞌin poi hamuat hap ete karania upi nu wato kyiꞌat hap ete karania upi haꞌup nug hap ete sio tekat putꞌokꞌe inug hamo sio yt hap kuap hamo.

Konókoti itúkinoa isóneu xâne inúxotike íteamo hókeonu, áko'o ákoyea, kuteâti koêku áva xepákukenoe kahá'ati koéxepukea éyevoti péti vanúkeke. Ako yusíka itukó kíxea, ákoti itukína isóneu yé'akemoye ésa'i ovâti inúxotike. Konókoti ivátakinoa okóvoxea yé'akemoye ésa'i inúxotike, noixoâti motó'iyeovamo ne tiûketina.

No'ó mɨsâ wa'teropɨ niigɨ́ ɨ'mɨári wi'i ko'tê duhiatihi wi'ire yeê nɨ'ko sĩ'rigɨ, a'tîro weesamí. Wi'iré tu'â eha nɨ'kogɨsari? niîgɨ, yẽ'e nohó me'ra yɨ'ɨ̂ pe'ogɨ́sari? niîgɨ, tií wi'i weeátoho dɨporo besé mɨ'tasami.

Má, mayanpis juc jatu-jatun wasicta lulayta munal'a yaćhaśhanchicnüpis illaynintam puntactá lican camanan ütac mana camananpäpis.

Te duré dama tinha:— 'Ri'wa na, wa za aima ãma romnhimiré'é za'ra wa'wa. Ãté, a norĩ wa'wa hã te za asima ĩ'mairosa'rata 'wa, asima 'mai'ri wa'aba da, rob'madâ'âzéb da. Taha wa, te za a'â ĩ'mairosa'rata 'wa, 'ri wa'âbâzéb da, rob'uiprazé hã, ĩwab zô.


Osenetupuhpyra awahtao xine, otinerũkõ ipune pyra ahtao, tapyi nepuru xikihmãko rokẽ matose. Otyhkara ekurehnõko matose. Mame onyrihpyrykõ eunohnõko imehnõ mana.

Nom kot kaj mẽ hkukamã ajamaxpẽr mex kêt nẽ ãm kaxyw pĩ ho grêre nẽ hakà. Rỳ ra hã axàpênh rax kurê ra amã ho anhỹr kaga nẽ hkaga hpa nẽ hatur xàm mẽnh kêt nẽ. Hãmri nhũm mẽ hkwỳjaja hãnh mra nẽ omu nẽ atã hpẽr o axkẽ.

Ikara maxinikati merepanika !ixinikari, ininiã atxiĩti itakari itsota, ininiã eereka txineiro !auaika, ininiã kona apakata imakinika ikamini. Ininiã apanakini napetari iua.

Âtâ itâdyly nhaguly idânârâ âtâ isejiguy, sary warâ peba kulâ-ro watay, mârâ âtâ nadahuba awyly etaynrim modoram âwankuem âiehoze, âjeileoze warâ. Aguelymo ise:

Aze naheta tete kwaw neremetarer newe nehe, nerepuner kwaw imuhykaw rehe nehe. Aꞌe rupi, aze erezypyrog iapo pà nehe, neremumaw kwaw nehe. Teko upuka putar hexak mehe aꞌe wà nehe.

Haꞌe rami eꞌỹ vy pemboypy rire ndapejapopai rã pavẽ oexa vy pendejojai rei ꞌrã,

Nige doɡ̶owoo ane liwokodi, doidetibige me idioka oeni lipodaɡ̶aladi, pida aɡ̶initawece agoti diimigi. Odaa niɡ̶ina oko anonadi niɡ̶ida niciagi oyame.

—Pejapyakakatue'ymame ikwahave'ymame po ti pe imbovyri okyta tehe japopave'yma nehẽ herekoa'jave'ymame itambere'ia nehẽ. Hepiagame g̃a nhaporemo g̃a e'ie'i pe me pe jaita a'ero nehẽ.

Ti tỹ to hã to jykrén há han tũ ra tóg vẽnhmỹ tĩ. Kỹ tóg ĩn jẽg ken ki kũm kỹ ti króggróg han ke mũ sir. Ti króggróg han kỹ ti jãnkamy tóg tũꞌ henh ke mũ, kỹ tóg tovãnh ke mũ sir, ti tỹ ĩn han ti. Kỹ ti mré ke ag tóg ti to vĩ kỹ ti nynh mũ sir.

Nonhemongeta porãi ramo omopuꞌã rei ramo gwóga moꞌãrã, entéro ohexa vaꞌe opuka vaꞌerã hese hógarã-rehe moꞌã ohexa ramo.

Tii tuu rõhõtinyõkeki, tii ibutelemy riwinykre tahe inieru ituereu, ibutumy iny idi risinykre:

(29,30) “Kasi ꞌgã aꞌe pe ꞌoga je imateepaweꞌemamũ je jai ne kwy”, ꞌjau nipo ꞌga ojeupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe imomeꞌwau ꞌgã nerawau ꞌgã nerekou.—Nan tee futat nipo pẽẽ— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —Aꞌeramũ pẽẽ je rerowiaaramũ pejejemogyau pejejeaꞌaramũ raꞌne. “Aꞌjea futat sipo je rekoi ꞌga rerowiarareteramũ ꞌwei?” ꞌjau ki pẽẽ pejejemogyau pejejeaꞌaramũ raꞌne— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —“Aꞌjea futat sipo je ꞌga porowykya etee futat iapoi ꞌwei”, ꞌjau ki pẽẽ pejejeupe— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe.

Got ga ren 'ã pi'ôk kaprĩ jakre kêt ne ren ipêxo mõ nhym ren kam abê 'ỳr pi'ôk kaprĩ atãk ne. Ga ren kam kum parbit pumjuw. Kum parbit pumjuw ne kam te aje inomã mẽnhmãn kam ren tu katẽri krãta. Nhym kam ren me kàtàmja ajã keket ne ren kam ajaprỳ,

Tîîse mîrîrî tepuꞌse pra mîrîrî kawînan ton koneka tîuya pîꞌ teesenyakaꞌmatoꞌ asaraꞌtîsaiꞌya ya, moropai itînirurî eꞌtîꞌka eesenyakaꞌmatoꞌ ataretîꞌka pra tîîse. Mîrîrî eraꞌma tîuyaꞌnîkon pîꞌ tamîꞌnawîronkon atakoꞌmenka ipîꞌ.

Paxpu mĩptut hãm tu' xup, pa 'õg tayũmak kutõgnãg, puxix mĩptut kuxyã hok, ha' nõy te xa 'ãktux'ax kummuk, hu:

Imuweg̃ũn'ũm pima yamuy epere ba'ore kuka o'e eywebe. Imuweg̃ũn'ũm pima eyedinheiro kuka oi'ũm ipi kayat muy buje. Ipi kayat'a jojoayũ kuka eywaywayway — io'e.

Daap tadu do bä, tanetsén nä bä ta säm, dooh ji hapëë bä ta baa bä tabawäd däk bä, ta säm bahëëj jëng. Tii bä ta wób rawajehëët ta hã:

Hau³ko³txa³ke³la³te²kxai³ sxi²ha² txon³ã³si³wxe³hĩ¹na¹ hxi²kan¹txi³ ta³lu²nhĩ̱³nx2nxa³wi¹. Nxe³ju³tan¹te²kxa³ya̱³lhu² ĩ³wã³ka³si³xai¹nhĩ̱³nx2na³li¹.

Maisaiya nikare tyomita hoka tyomehenene rotitaiya hoka maisaiya aliyakere mematitene, hoka tyotyahaiya waiyaha emamemarene hati hoka koexahaxahenahaiya ekakoa hoka nexahaiya:

Bikava'ibodivaraniravini vani binakama'da'ihi ida gora namahiki-ra namonahavini. A'diahirini kaba'i bikainamoki bana ida kidijiniro, ni-bikaabokaki ida binaa'diahivini. Oniaroa, ija'ari varadahakia vada vani'aki bana ida gora a'diahiriki, vakanavaraniha'aha ada makhira va'i bodinia vara niriki, vaabono vakani'akhama'aha:

Iwaze kytsa sizubarẽtsa wahoro bo iktsa maha zeka pimyijanaha.

Miꞌi hawyi tuwepe toꞌe — Pyno uiweꞌeg wo mesuwat nug hap ete e. Yt naku i atunug wẽtup ipatꞌok yn e. Waku atunug yne e. Maꞌato ahaꞌawynug hap yn mote miꞌi hawyi uhekat yt putꞌokꞌe i raꞌyn hawyi miitꞌin mikyryꞌi areĩneꞌen aru e. Pyno yt atikyꞌesat i miꞌi tã pote waku atikuap saꞌawyꞌi sio uhekat putꞌokꞌe uiꞌyat ywaiti nug hamo e tuwepe.

Vo'oku eneponi uke'é akôe tiûketina, póhutikone poéheve úsexo, ákotineni omotóva úsexea hâxa, yane mani koemóke'eati uhá koeti xâne noixoâti

Tohô weetíkã maa, kɨ̃ɨ̂ kã'ró yeê nɨ'ka pe'o masítikã, teeré ĩ'yârã niî pe'tirã buhíkã'sama.

Sinu'a allaycuycaćhalcul caćhaycüluptinmi juccunaca asipäculcanman

Ãnei õ wamhã, ãté õne haré te za ĩsãna'rata si ĩ'manharĩ 'wa. 'Ri 'rãihâ hã 'mai'uprosi aba õ di za. Da te sabu za'ra wamhã, te za ai'ãma 're dawa'ẽ za'ra wa'wa: “Oro te te 'ri 'ru za, te õne haré za.” Ãne te za ai'ãma 're dawa'ẽ za'ra wa'wa. Ãne, 'ri'wa na te aima ãma ĩsimiré'é za'ra wa'aba zé hã.


—Morararo mã pata esemy typoetoke exikety tuhke 10.000me ipoetory tomo, soutatu tomo. Mame imepỹ oehnõko mana eya esary pynanohse, tosaryme. Mokyro mã oehnõko tuhke typoetoke 20.000me, soutatu tomo. Mame osemazuhme aporo pata esẽ porohnõko mana tõsenetupuhtohme aporo orẽpyra toexiry poko poremãpyra toehtohme. Mame mokyro maro tõsetaparykõ se pyra tahtao, typoetory tõ aropõko mana moe roro ahtao, kure toto oturutohme toto maro, toto ekurematohme.

—Nẽ koja krĩ hõ kamã pahihti nhõ pôristi xohtô nẽ. Nẽ kutã nhãm krĩ hõ kamã pahihti nhõ pôristija grêre. Tã nhũm wa hpijapu kaxyw nhũm krĩ hõ rũm pahihti nhõ pôristi xohtôja mẽ grêreta wỳr mra. Hãmri nhũm kutã krĩ hõ kamã mẽ õ pôristi grêre nhõ pahi nhỹ nẽ tee ri mẽ amnhĩ kukamã hamaxpẽr nẽ hamaxpẽr o: “Kwa koja apu krĩ hõ rũm pôristi xohtô raxja nhũm inhõ pôristi grêreja mẽ axpẽn kutã kuhê nẽ axpu nhũm mẽ inhnê mẽ himex. Nà inhõ pôristi grêre kênã.” Anhỹr o hamaxpẽr. —Hãmri nẽ pahi hõta wỳr õ kôwenatô mẽ. Kormã krĩ hõ rũm mẽ hohtôtaja mẽ htêp kêt nhũm mẽ kutã kumẽ nhũm ma mẽ kutã tẽ. Hãmri nẽ awry hã mẽ hkaxpa nẽ mẽ õ pahihti mã kãm: “E na mẽ inhõ pahihti akutã inhmẽ pa tẽ. Na inhmã: ‘Ma tẽ nẽ mẽ kãm awjarẽ. Kot puj pẽr mẽ papijapu hkêt nẽ. Kwarĩ. Kot puj mẽ tãm axpẽn xunhwỳ.’ Anhỹr o kapẽr nẽ mẽ akutã inhmẽ pa tẽ.” ã mẽ ujarẽnh kot anhỹr. Ja pyrà nẽ na htem mẽmoj kukamã hamaxpẽr mex nẽ rĩ kormã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to.

Ininiã eereka Xesosi sãpiretari ãti sãkiretxi:—Auĩtetxi auari tesi mio sotato. Iua nirekari neenamatxi ikamini ãti auĩtetxikata. Txamari ãti auĩtetxi auari vĩtxi mio sotato. Iua tesi mio sotato auakiti merepanika xinikari, atxiĩti iposota ineenamauatini vĩtxi mio sotatokata? Atxiĩti auĩtetxi vĩtxi mio sotato auakiti xipokari iua? Ininiã apisapanika ixinikari.

— Âseguebyze tâtâly iraynâ, sodadu modo iwymâry saguhoem kuru tuduery agâ tienmaenly, tienmaemba warâ tawyly wao nhutuly. Dez mil kulâ izodadury, vinte mil lelâ iduery izodadury-ro warâ watay, tyangahu odaylâ agueze: “Kienmaen-hoem ton-honre wânkâ ise kurâ âseguebyze?” keze.

Aze tuwihaw uzàmàtyryꞌym amo tuwihaw oho aꞌe nehe, aze weraha 10.000 zauxiapekwer uzeupi aꞌe wà nehe, aze amo ae tuwihaw werur 20.000 zauxiapekwer aꞌe pe aꞌe wà nehe, aꞌe mehe tuwihaw ipy uzepyꞌamugeta putar uzeupe nehe. Hereityk putar nehe, iꞌi putar zepe uzeupe aꞌe nehe.

— Huvixa oiko vaꞌe amboae huvixa re opuꞌã aguã oo ta vy haꞌe rami ae avi ꞌrã oiko, oguapy ꞌrã ranhe oikuaa pota aguã dez mil xondaro reve vy pa vinte mil hovaigua ou vaꞌe re ipoꞌaka ꞌrãa re.

Niɡ̶ina diɡ̶ini inionigi-eliodi anidiwa deez miili niodaɡ̶awadi daɡ̶a doletibige me ideleɡ̶e niɡ̶ini eledi inionigi-eliodi ane iwitideɡ̶eta, nadeegi onokotece ɡ̶odigoti miili iodaɡ̶awadi. Odoejegi ecoɡ̶otace nicotini, doletibige me yowooɡ̶odi migica loniciwaɡ̶a me ideleɡ̶e niɡ̶ini eledi inionigi-eliodi. Nige yakadi ina me daɡ̶a abotege, odaa niboloitee malee leegitege niɡ̶ini eledi, odaa ja imonya liiɡ̶exedi igetece niɡ̶ini eledi inionigi niɡ̶ica ane yemaa eotibige me daɡ̶alee ideleɡ̶e.

—Po huvihavuhu'ga oho pota ojipe'g̃a nduvihavuhu'ga rovatiamo ga rurame otavuka ga pe, a'ero ga apyna'ẽi ojapyakakatuavo hehe. Oyvyteri pe ga ei nehẽ:—“Nhipavẽive'g̃a ko he'yive'g̃a dez milve'g̃a soldados'g̃a. Emo vinte milve'g̃a soldados'g̃a ko gapavẽive'g̃a. Gapavẽive'g̃a he'yjuhu hete nhipavẽive'g̃a hohe reki. Marã po ti nhipavẽive'g̃a g̃a nderekoi g̃a novatiamo g̃a ndurame otavuka ji ve nehẽ? Mara'ngu po ti g̃a g̃a jukavo nehẽ?” ei ga oyvyteri pe.

“Kar pãꞌi mág to jykrén nĩ gé. Pãꞌi ũ tỹ ti mré vẽnh génh sór kỹ tóg ã krẽm ke ag nĩkrén ke mũ gé sir, vẽnh génh ke to hã. “10 mil (ke) ẽg nỹtĩ,” he jé tóg ke mũ. “Ẽg mỹ ag tỹ hẽn ri kenh mũ vỹ?” he jé tóg ke mũ. “20 mil (ke) ag nỹtĩ. Ag mỹ ẽg tỹ tũꞌ he kãn ke tũ nĩ vỹ? Ẽg kãfór ag tóg nỹtĩ. Ẽg hỹn hẽ ri kenh mũ, ag tỹ ẽg tovãnh jé?” he jé tóg ke mũ, pãꞌi ti.

Upéi heꞌi jevy:—Amombeꞌu jevy-ta peẽ-my xe moirũse vaꞌe rehegwa nheꞌẽ mburuvixagwasu onhorairõ vaꞌe rehegwa nheꞌẽ-rami.—Mburuvixagwasu onhorairõ-tama ramo mburuvixagwasu ambue ndive, onhemongeta porã opyꞌapy ndive soldado kwéry-rehe. Dez mil mate ogwereko ramo, ha hese ijaꞌeꞌỹ vaꞌe hetave ogwereko ramo, vinte mil ogwereko ramo, oporandu arã opyꞌapy-py: “Isoldado kwéry imbaraeteve tipo xe soldado kwéry-gwi?” heꞌi arã. “Omeꞌẽ-ta tipo aipeꞌa imburuvixave ramo oikoha íxugwi?” oporandu arã opyꞌapy-py.

Iòlòõ wou riwinykeki, juhuu taaõbinadu mahãdu‑di rariamyhỹre. Idi rõhõtinyre. Ijõ iòlò wawiò mil soldadomy ijõdikeki, tahe tii debòwiò mil ijõdikeki, tahe wou riwinyõtyhy. Juhuu tahe teòdu riteònyre ijõ iòlò‑ò ireheribile tii‑wana wou ixãwidỹỹmy rarybekemy.

—ꞌWyriara ꞌga amũ remiayuwa nipo amaraꞌneramũ ajepeja ꞌwyriara ꞌga remiayuwa ꞌgã nee te. Aꞌeramũ nipo ꞌgã ꞌjau oꞌwyriara ꞌga upe: “Soo ꞌgã apisau ꞌjau” ꞌjau nipo ꞌgã ꞌga upe. Aꞌeramũ nipo ꞌwyriara ꞌga ꞌjau ꞌgã nupe: “Tee. Tene raꞌne. Kwaiwete ꞌga remiayuwa pytuna. Wĩti miu ꞌga remiayuwa pytuna. Jane najanepytuni. Teis miu etee te ꞌã janepytuna. Siapisipap sipo jane ꞌgã?” ꞌjau nipo ꞌga wemiayuwa ꞌgã nupe.—“Tee. Naani nipo nũꞌũ. ꞌGã etee nipo jane apisipap”, ꞌjau ꞌga remiayuwa ꞌgã ꞌga upe. Aꞌeramũ nipo ꞌwyriara ꞌga ojeꞌega raꞌne imonou ajaupe.

Ba me amã ajte 'õdjwỳ jarẽ. Bẽnjadjwỳr ja ne arỳm kurê djwỳnh'ỳr õ àpênh jao mõ. Nhym õ àpênhja krãptĩ ne. Õ àpênh ne kubê 20.000. Nhym kum ỹrja nhõ àpênh ngrêre. Kubê 10.000. Nhym bẽnjadjwỳr ja kute nĩnh 'ỳr õ àpênho mõr ja ne kum ỹr nhõ àpênhja jakrenh mex ne. Nhym kam kum ỹrja bit kurê djwỳnh kutã õ àpênho mõn kam ajte amikam ajkam aman te kurê djwỳnh'ã õ àpênh jakren kam amim, “Ije, mỳj dja ba nẽ? Ije ba me'ỳr inhõ àpênh jano, nĩjar me mõr rã'ãri gê ikàxã mekmã ijã aprã. Bar arek apỹnh nhỹn idjumar mex”, ane. Nãm me ja bit kute me ja'ỳr prõtmãn kam te amikabin amikam ajkam aman tu akubyn akẽx ne.

Moropai taꞌpîiya inîꞌrî: —Aꞌkî, ipîkku pata esaꞌ pe tîweꞌsen rei eseyaꞌnama ya tiaron winîkîi, eesenumenka eꞌpai awanî teeseyaꞌnama rawîrî. Iipia awanî 10.000 kaisaronkon surarayamîꞌ. Tîîse iteyaton pia toꞌ wanî 20.000. Mîîkîrî ereuta eꞌpai awanî esenumenkai toꞌ eseyaꞌnama eserîke awanî epuꞌse, meruntî ke toꞌ wanî epuꞌse. Meruntî ke pra toꞌ wanî ya, attî pepîn epîi. Tîîse mîîkîrî tiaron rei pîꞌ kai tîmaimu yarimaiya namai epîn pe pra man kai, morî pe eꞌnîpai man kai —taꞌpî Jesusya.

Tu xe hãm'ãktux, nũy Topa yõg hãpxopmã'ax yũmmũgã', hu:—Hãpxexka yõg tik te' 'xat'ax, tu xonat xop xohix te 10,000 mõ'pok, nũy hãpxexka nõy yõg xonat xop mũtik yãykix, pa xonat xop nõy xohix te 20,000, yĩy tik te tikmũ'ũn 'xat'ax yũm, nũy yãy yĩkopit hãmãxap, hu: “'Ok yõgnũ xonat xop ka'ok, pe xonat nõy xop ka'ok?” Kaxĩy.

— Wara'at ka kukat eju jenopag̃õg̃õ ojuy bima, ag̃oka kukat koam kuka o'jewawẽ jebureyũ eju- -itaybit cĩcãayũ eju. “Wuyesorarayũ adesũ- -10,000 beayũ,” i kuka o'e cebe ip. “Wuykay itakomaayũ esorarayũ bit ade jĩjã- -20,000 beayũ,” i kuka o'e cebe ip. “O'e paxi wuywebe ixeyũ mu'ũm ãm?” i kuka o'e — io'e.

Hahỹ panyyg see bë maa newëë: Kanebꞌooh do du doo pooj jé, dooh gꞌeeh sa wahë nꞌaa hyb nꞌaa newë, rahaja bä sa majĩĩ hã rajꞌaa ketsë, sa yd jé né paawä ta warahén nꞌaa? 20 miw ta majĩĩ warahén nꞌaa, 10 miw ta warahén tanyy bä?

Te²yã¹nxe³jut3su² ha³lo²a² a²si³yxau³kax3jah³la² sĩ³nã̱³xãn¹jah¹la² su²nhyu¹te³lhxã³ wxã³hĩ̱³nx2na³li¹. Wxã³kxai²nãn²tu̱³ ha³lo²a² wxa²hau³kot3sã²nhĩ̱³nx2na³li¹. In³txi³nãu³xa² ka³lxa¹txi³ 10.000 nxe³tũ̱³ka̱³txa² tẽ³kxai²nãn²tu̱³ ã̱³xa² 20.000 nxe³tũ̱³ka̱³txa² hxi²kan¹txi³ ã³wã³lxĩ³nyhe²nyhain¹kxai²nãn²tu̱³ a³li³sxã³ ne³khau²nyhai¹nhĩ̱³nx2na³li¹. Yxãn¹ta¹ hxi²kan¹txi³ ã³wa³lxĩ³nyhe²nyhai¹nxa³kxai²nãn²tu̱³ a²sa³wi³ha³lxa² hãu²not3si¹hain¹jau³su² ũ³sa²si¹hã³ũ¹nyhai¹nhĩ̱³nx2na³li¹.

— Nikareya hatya xekohaseti, 10.000 sorarenai kakoa xane aisakakoahena hatya hahalakoahare kakoa hoka tyoka hotohare ite hoka ahekohena, xoana kinatere xamaniya aisakakoa hahalakoahare kakoa. Maisaiya kinaterexe hoka axikatyaiya hairaene kakoa hatya xekohaseti ana sekotata hoka axene maheta, xoare xamani aokita hoka halakisaha haxaisakakoaneha maheta.

Hari. Rajomi kavaranihi hoariha kavaraniki ada Jesus. Jesus va'ora ka'ojomo'iki adani ipohina vihina-ra vanofiki vakava'ibodivaranijahakivini afo'imidia vanaabahahavija kaimoni ida Deua bihonariaki. Series([], )

Sesus nipamykysokozo tasoho humo nisihyrinymyryky. Ispehatsa wata mytsatyziutahaktsa! — Kyze aty sodadutsa pehakatsa des miutsa sodadutsa tuk mowatsoronahaze takyriwytsitsa bo maha. Tapara aparakbyitu mytsatyziuty. Sihyrinymyrykytsa pe my:“Mysukyrytsitsa sodadutsa tozeka ja abazuba” my. Sihyrinymyryrẽtsa pehatsa bo motsasonaha zeka:“O mypehakatsa mysukyrytsitsa sodadutsa wĩte miutsa abazubatsa maha. Iwatsahi katsa ba zikwatsoronaha” maha. Iwaze hi ẽryktsa botu takyriwytsitsa bo kytsa mysipehaka. Ispe niaha:“O pão pão byitahaktsa tsimaha” maha. Ba zikwatsoro — iwa Sesus nikara.

Pyno wẽtup iãꞌãkap i ahenoi ehepe e. Pyno saꞌawyꞌi so wẽtup tawa porekuat toꞌe tuwepe — Pyno atimoma teran iraniaꞌin ywania uhewanĩkaptia uhesuraraꞌin wywo e tuwepe tuwanẽtup so e Iesui. Miꞌi hawyi maꞌato yt atikuap i uhesuraraꞌin imoma hamo sio putꞌokꞌe sio yt e so. Katupono uhesuraraꞌin sok 10000 surara yn maꞌato uhesuraraꞌin kai maꞌato uhewanĩkatptia esuraraꞌin 20000 hap ewy tukupteꞌen e. Miꞌi hawyi morekuat tiꞌatukaykay tuwewawi tonãpin hat surara akag iweꞌeg kahato rakat — Waku apo watuwat uhesuraraꞌin nywo uhewanĩkaptia moma hamo e sio apo yt e. Katupono ti uhewanĩkaptia tõꞌẽ kahato ahetawa moma hamo 20000 suraraꞌin wywo maꞌato aiwat ahesuraraꞌin 10000 surara yn tukupteꞌen e. Miꞌi pote atikuap teran waku watuwat sio yt hap e. Maꞌato yt naku i eweiꞌe pote worohoꞌopoꞌoro eipe uhehay wywo iꞌatuewawi iꞌatuporekuaria kape e. Miꞌi hawyi waku watum ahekat aiwoꞌowese hap nug hamuat e so mekewat morekat tesurara akag me e Iesui tehay iãꞌãkap hawe itotiat — Urutuwat teran ehupi e haria pe.

—Kúteanemaka koêku xoko nâti. Ákoni pihó ákoe okótumonexea po'i nâti, anáne, kaha'âti okópea ákoti ivatáka inúxotike, itukínoati isóneu íteamo ya yehí koeti mili húndaruna ne keno'ókinoati okópea omoti vinti koeti mili húndaruna. Vo'oku eneponi inixâ ákoyeamo íta, ya koêku âvoyea malíka ne anáne, mani apêtimo páhoe xokóyoke epemóponoati nókone itúkea motovâti ákoyea isukókoti.

Apêye kẽ'rare a'tîro weé no'o boosa'. Ni'kâ di'ta wiôgɨ apé di'takɨ̃hɨ me'ra a'mê wẽhegɨti niîgɨ, a'tîro weé mɨ'tasami. Kɨ̃ɨ̂ surára pɨámukãsetiri mil kɨosamí. Ãpí apé di'takɨ̃hɨ pe'e vinte mil surára kɨosamí. Yɨ'ɨ̂re naâ me'ra a'mê wẽheta basiósari? niîgɨ, ĩ'yâ bese mɨ'tasami.

“Chaynütacmi juc puydï mandacü gïrranacuyta mañaptin puntactá sumätalä śhun'unta tapucun chay ishcay ćhunca walanga (20.000) cachacuyücäta ćhunca walanga (10.000) cachacullanwan yaycunanpäpis. Chaynu mana atipänanta śhun'unćhu yaćhacul'a manaläpis chay juc puydïnin sircayämuptinmi juc willacüninta amistachimunanpä caćhan.

— Duré apito na, wa za aima ãma simiré'é za'ra wa'wa. Ãté danhib'apito te za dama 're 'manhamra. Ĩsib'a'uwẽ norĩ hã dasi'wapé 'manharĩ'wa norĩ hã te ahâ na 're si'ubumro, 10 miu na ĩhâiba za'ra hã. Tawamhã ma tô apito hâiba amoi wasu'u wapa, danhib'apito hã. Dasi'wapé 'manharĩ'wa hã te we, u, ahâ uptabi na te te simro tinhib'a'uwẽ hã, 20 miu na, u, ĩhâiba za'ra hã. Tawamhã dazô wairébé õ ré, te za a'â nhamra, ĩsib'a'uwẽ hã, dazada siptete za'ra zô. Dazada ĩsiptete za'ra õ na, te te waihu'u za'ra wamhã, te za tinhitob'ru norĩ u da'mazatõ, te te tãma 'mazadawa wasu'u da, ĩsib'apito za'ra ma. Ĩsitob'ru norĩ hã zahadu romhâ ré, te za ĩtẽme da'mazatõ, we dasihutu tõ da, dasi'wapé za'ra tõ da. Ãne, apito na te aima ãma ĩsimiré'é za'ra wa'aba zé hã. Tane ĩ̱zazei'wa, 're anomro aba mono da, marĩ hã asima 're sawi za'ra wa'aba mono õ di za, aipẽ'ẽ 're. Marĩ hã aipẽ'ẽ 're, asima 're sawi za'ra wa'aba mono wamhã, ĩ̱zazei'wa na te 're aiwaihu'u za'ra wa'aba mono õ di za. — Ãne ma tô dama waihu'u, Zezusi hã. Series([], )


Sautu papyry poko popyra toehse ahtao(Mat 5.13 Mak 9.50)—Kure sautu mã repe. Yrome sãme pyra toehse ahtao oty katohme kure? Arypyra, popyra mana. Tupito pona tyrise ahtao popyra mana. Pui ety htaka roropa tyrise ahtao, morararo popyra mana ipunaka. Typahsẽme rokẽ kure mana. (Morararo Ritonõpo poetoryme awahtao xine, yrome opoe xine rokẽ oyoytorykohtao, otara exĩko matou. Arypyra, typahsẽme rokẽ matose.) Mame typanare awahtao xine etãko matose, tykase Jezu eya xine.?

No kot kaj mẽ amnhĩ kukamã ajamaxpẽr kêt nẽ atỳx ri ixkôt amnhĩ xunhwỳr japêr. Hãmri nẽ mẽmo arĩgro hã mẽ kot ixtã tanhmã mẽ ato xwỳnhjê pymaj ra ixkaga mã. Hã kot kaj mẽ te mẽ ate kaxwa punu pyràk o amnhĩ nhĩpêx. Kaxwaja mẽ apkur xà kamã mex. Na htem amnhĩm ho õ xành nẽ kuku. Nom koja mẽhõ kamã pika hkwỳ mẽ nẽ ho ahkà hãmri tanhmã kot mẽ ho nẽ akupỹm ho mex? ãm mẽ kot hkapĩr pix kaxyw koja mex. Ja pyrà nẽ kot ka mẽ atõ ate inhmã tanhmã amnhĩ nhĩpêx to ho apa hã amnhĩ jarẽnh tã gaa nẽ amã ixkôt amnhĩ nhĩpêx prãm nõkati. Hãmri nẽ ra te ate kaxwa punu kapĩr mã tãmta pyràk. E kwa mẽ mẽmoj tã ixujarẽnhja ma nẽ mẽ uràk nẽ amnhĩ kukamã ajamaxpẽr mex nẽ. Anẽ.

Iõkira Matxoato Pirena(Mateo 5.13 Marko 9.50)—Iõkira peerekaro. Omatxoaniã, !otxaika. Aua kãkiti iõkira potxoaro atoko inakani, ininiã erekapitikana ninoa. Apanakini kãkiti iõkira matxoato atoko itxana. !Kakamarena ninoa.

Peku tanepa ityby(Mt 5.13 Mc 9.50)Jesus aguely myani:— Koendonro wâne peku, pyni tâkubâzeânze, podo niwânzeânehomba warâ. Peku, onro agâ on-hoam ityby olâ pyni ikaji ietoem nudupa.

Uzeꞌeg Zezuz xa rehe aꞌe kuryUzeꞌeg wi teko wanupe. Xa ikatu aꞌe. (Aze ximono xa temiꞌu inuromo, aꞌe temiꞌu ikatu weraꞌu zanewe iꞌu mehe aꞌe. Nezewegatete aze peiko teko wainuromo nehe, aꞌe teko ukwaw putar Tupàn ikatu haw aꞌe wà nehe no.) Aze heta ywy xa inuromo nehe, naꞌikatu kwaw temiꞌu rehe imono haw nehe. Ni amo nupuner kwaw ikatu haw imuzewyr kar pà izupe wà nehe.

Mateus 5.13 Marcos 9.50— Juky ma iporã vaipa. Haꞌe rã xapyꞌa rei naeꞌẽvei rire mbaꞌexa ꞌrã tu heꞌẽ ju?

Ica yoci ane deɡ̶ele(Mateus 5.13 Marcos 9.50)Odaa eɡ̶idaa diitigi me dotaɡ̶a Jesus, mee, “Niɡ̶ina yoci eletema inoatawece, pida niganiaditema libayodaɡ̶a, aɡ̶ica ɡ̶onimaweneɡ̶egi daɡ̶a jaoɡ̶atace me bayodi. Odaa aɡ̶aleeɡ̶eletema iiɡ̶o, oteɡ̶exaaɡ̶aɡ̶a eletema me iniboloiteenaɡ̶a, pida idoka eletema me jalataɡ̶a. Ane yemaa me wajipatalo iiɡ̶axinaɡ̶aneɡ̶eco, atacolitece!”

Jukyra ndogwerekokatua'javi mbatera(Mateus 5.13; Marcos 9.50)—Jukyra ko pyry. A'ereki omongo katu mbatera imonemukare'yma jupe. Pyry mbatera a'ero, ei Jesus'ga. Po jukyra ndapyryva'javi, marã po ti ahe imombyryva'javi jukyra a'ero nehẽ? Ahe nombyryva'javi tuhẽ jukyra! ei Jesus'ga.

Sa to comparação(Mt 5.13 Mc 9.50)“Sa vỹ há nĩ. Hã ra sa kãhór tĩn kỹ ẽg tỹ ne tỹ ti tỹ kajãꞌ henh ke tóg tũ tĩ, tỹ saꞌ he mãn ke tũ tóg tĩ,” he tóg. “Ti kãhór tĩn kỹ tóg kórég nĩ, kỹ ẽg tóg fón tĩ. Ẽg pi(jé) ẽg japỹ ki ti fón tĩꞌ, ti tỹ ẽg jakré tỹ háꞌ he tũ nĩn kỹ, sa kãhór ti. Ti fón pẽ han jé ẽg tóg ke mũ. Ri ke ãjag nỹtĩ, ãjag tỹ inh mré mũ pẽ han tũ nĩn kỹ. Jẽmẽ há han nĩ, sỹ ãjag mỹ nén tó mũ tag ti,” he tóg, Jesus ti.

Juky rehegwa nheꞌẽ(Mt 5.13 Mc 9.50)Upéi heꞌi jevy:—Amombeꞌu jevy-ta peẽ-my xe moirũse vaꞌe rehegwa nheꞌẽ juky rehegwa nheꞌẽ-rami.—He porã juky. Ha ndahéi ramo katu, ndikatúi eremoatyrõ jevy. Ndovalevéi-ma. Yvy pygwarã ndovaléiry. Ha ne remimomborã-ma voi vaꞌerã upéa, heꞌi. —Ne aranduse ramo, ejeapysaka porã ko xe nheꞌẽ-rehe, heꞌi Hesu omombeꞌu-vy íxupe kwéry.

Saa heka aõni awi rare. Tatxuberere rexihukeki tahe turibi ixãwike. Tai tahe suurina‑ki ahirana silỹna binakõki awiõhõtidirenykeki boholabenyke warybe‑ò. Suò awiõre, tule ahirana bitòbònykemy awiõre. Urile idi behuke. Kaiboho õhõtidirenykeki, boholabenyke!

—Sãꞌã jukyra resagea futat numiamũ. Aꞌere kumi pype omonoramũ nomẽꞌẽi futari. Aipoa jukyra niaꞌwyri futari. Aꞌea jukyra numiamũ. Aꞌere namuei mamaꞌea. Aꞌeramũ ae imonou imomoa yty apyꞌrarimũ. Nan tee futat je rerowiar awi opoit maꞌe ꞌgã— ꞌjau Jejui ꞌga ꞌgã nupe. —ꞌGa amũ te nipo ajee mamaꞌeaya ojeupe ijesaukaramũ opoit je rerowiar awi. ꞌGã je rerowiaa numiamũ— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe. —Ee pejejeapyoweramũ ki peapyaka katu jejeꞌeg are— ꞌjau ꞌga ꞌgã nupe ꞌgã nerawau ꞌgã nerekou.

Ẽ, kadjwanhĩ. Kadjwanhĩ ne mexri ànhkumrẽx, akrykumrẽx. Nhym bep arỳm tũmkam ành kêt, akry kêt nhym me kute ajte o mex kêtkumrẽx. Me te o ane. Mrãmri tu akry kêt. Mỳj kadjy ne ga ar o aba kajgo? Kajgo mexi.

Pan Inîꞌmîra Tîweꞌsen pîꞌ Jesus Eseurîma(Mt 5.13 Mc 9.50)Tiaron ekaremekîꞌpî Jesusya toꞌ nepuꞌtî ton. Taꞌpîiya: —Pan wanî morî pe, aweꞌtoꞌ yawîrî wanî ya. Tîîse aweꞌtoꞌ yawîrî pra awanî ya, morî pe awanî pepîn. Inîꞌmîra awanî ipoꞌmîra. Morî pe awanî pepîn yapurîtoꞌpe. Îꞌ ton pe rî yapurî eserîke pra awanî. Îꞌ yeꞌrî pînsaꞌ wîꞌnîꞌpannîpîiya eserîke pra awanî. Mîrîrî yeꞌnen ipapo.Sîrîrî etayaꞌnîkon pîꞌ esenumenkatî anetaꞌpîkon pîꞌ —taꞌpî Jesusya. ˻—Mîrîrî warantî awanîkon pe man, tamîꞌnawîrî ayewankon ke uyapurîyaꞌnîkon pra awanîkon ya,˼ —taꞌpîiya tîpemonkonoyamîꞌ pîꞌ, inîꞌmîra pan wanî warantî toꞌ yeseru wanî namai.

'Ãmot XuxpexTu xe hãm'ãktux, hu:—'Ãmot xuxpex mũn max, pa yãy xuxpex nõg, puxix max'ah 'ehe', ha tikmũ'ũn tep-tup nõg, hu hãptopa mõ'yõn. 'Ũg'ãpax, nũy 'ãyĩpkox pi'. Kaxĩy.

— Kawta xipat. Imẽnpit takõ'õm puje, te'e ma kuka atakuk.

Ti mꞌ taky hado kän:—Tawꞌããts hẽ ti jukiir. Ti hadoo né hẽ, tanadahꞌëëd wäd bä, tawꞌããts hẽ nado wäd.Jukiir nadahꞌëëd wät do hadoo, Jesus hã hꞌyy kaꞌeeh do hꞌyy gejë hõm doo.

Sa̱h²ne³ka² a²kah³ju³ta² ha³li³hxan³kxi²jau³su²Te²yã¹nxe³ju³kxai³la¹ sah²ne³ki³su² tẽ³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ yain³txa² ũ³sa²wi²si²ki̱³kxai²nãn²tu̱³ wi¹yain³kxi²ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Yxãn¹ta¹ a²kah³ju³ta² sũ¹nxe³kxi²kxai²nãn²tu̱³ hxi²kan¹txi³ ãh¹lxi³sxã³ ã³kah³nxe³xi²te²sxa³yu²hẽ³li¹. A²nxe³ki³ai²na² tẽ³ki̱³kxai²nãn²tu̱³ hai³sxa²nãu³a² ã³na¹xai³ki̱³kxa²ha³ta̱³nxãn²txi³ hai³txi³ wi¹la³ wen¹si¹te²sxa³yu²hẽ³li¹. Nxe³to³ta¹ hãi¹nxe³sxã³ ha³lo²a² sa²yxu¹kxã³ki̱³te²ju²hẽ³li¹. Nxe³na¹jau³su² ya²la³tu̱³ wi¹ko̱³nyhah¹lxi³ti³ten³nxa²lxin¹kxai²nãn²tu̱³ wi¹lain³kxi¹sah¹lxi³hẽ¹li¹. Je³su²jah³la²kxai³ ta¹hxai²hẽ¹la².

Salo Makexenehare(Mateus 5.13; Marcos 9.50)— Xasemehena, salo atyo waiye, xakore hoka makexeniya hoka maisa atyo saloheta xini. Maisa atyo waikohe niyahare, exahe exawaiyetolisaka niyahare ana hekoti waiyihitita. Hoka kaxawatyakita atyo kolaliti koni.— Xala xamani atyo katanakoakore semakatya maheta hoka maika semehena niraini — nexa Jesus.

Jokira maina karajomihi varani hini(Mateus 5.13; Marcos 9.50)Vara ni'ianaha ada Jesus:—Jahaki ida jokira, 'bai-ra naponiki kaimoni hini. Nahina binajaharihi, ni-ponini jahajanaki. Ija'aria binahokahika'oaki ida jokira jahajanariki, ni-nahina kaimoni hini jahaki. Ni-arajomaki ida jokira jahajanariki 'bai kajokirani kaimoni hini. Jokira fori hiki ida kodipohi, nahina binajahariki bana ida kidihojai; ni-jahajanaki jaboni. Avamorobohahi; mitha vani'a bana hida kodivarani — va'ora ni'aha ada Jesus.

Poro itsarỹkbara soho humo nisispirikpoko. — Zinymyrykyta babata poro waha. Poro titsarakrẽna my. Iwa poro waha tsimahaktsa. Poro itsarỹk byizeka batu tykykyzo my. Batu zik. Poro itsarỹk byizeka wytyk tuktu zeka isapybara mozik. Poro itsarỹk byizeka tsipipaparanaha itsarỹk byizeka istsitsi humo batu isapy iwatahi istsitsi ty batu tyharatoto. Tsipipaparabaiknaha zuba.Ikiahatsa kaharere ty wabyziu ahabyizeka poro itsarỹkbara waha tsimoziknaha, ahamysapybyitsa tsimoziknaha. Iwatsahi ikiahatsa kaharere tsipiwabytoktonaha. Pykyhytu tahaktsa! Tsipiwabyziunaha zeka kaharere bo yhỹ tsimaha. Niahatsahi katuk zinymyrykynahatsa babatsa tsimoziknaha — Sesus nikara. Series([], )

Miꞌi hawyi Iesui toꞌe temiitꞌin me — Ewetum no ehewaure kaꞌa uhepe uiwyriaꞌin e katupono uhehay pywo kahato pe areꞌe ehepe e. Yt uheso i rat eiperia aikotã ukyt ewy eweikupteꞌen uipotpoꞌororia sese eweikupteꞌen hawyi e. Ukyt waku kahato aimiꞌu apopyt no. Miꞌi hawyi hẽꞌẽ kahato waku kahato aimiꞌu mosẽꞌẽ hamo ukyt waku kahato e. Maꞌato toĩneꞌen ukyt yt he rakat i mesuwarote uhemiit yt kan hamo i ewywuat katupono ukyt nop takat ewywuano tukupteꞌen hawyi yt hẽꞌẽ hin i pote yt he i hap ewywuat hawyi yt kat hamo i e. Ukyt yt hẽꞌẽ i rakat ti yt kat hamo i e. Yt naku i wy aimikoi ete katupono aimikoi auka hap topyhuꞌat e. Pyno ukyt nop takat yt kat hamo i miꞌi pote miitꞌin mipugha muꞌap tote ahetama pe hawyi miitꞌin miꞌakit akit no toĩneꞌen muꞌap tote e. Miꞌi hap ewy uhemiit yt he kahato rakat i ewy e. Pyno eiwanẽtup o uhehay mio wuat kape uiwyriaꞌin e. Ehewaure kaꞌa apypok kahato uhehay kape e Iesui toupiat wat haria pe muꞌap upi.

Koeku yúki ákotine uhéko(Mt 5.13; Mk 9.50)—Koati únati koekúti ne yúki, itea enepo auké'e taú'iko, ákonemo oxéne aúkopinokonoa. Yane ákone itúkovoke. Muhíkova eneponi kurikákana poké'eke xoko nonéti, koaneni anahíxakana isiko hó'openo, ákoni itúkovoke. Poéhane kuríkeokono. Koêkuti kamoâti ra yûnzo, ivávaka —kíxovokoxoane Jesus neko xanéhiko.

Jesu moâ okasé pe'tí'ke me'ra werê'ke niî'(Mt 5.13; Mc 9.50)Moâ okaró ba'akã́, ãyú niî'. Okasé pe'tíka be'ro opâturi okakã́ weetá basió wee'. Moâ okâtikã, neê ãyutísa'. Di'tâpɨre, tohô niikã́ nohâ tuuatihi mesapɨ kũukã́ kẽ'rare, wapa marísa'. Tohô kõ'â bahurio no'osa'. Mɨsâ moâ okasé pe'tí'ke weeró noho niîtikã'ya. O'mê peeri kɨorã́ noho a'teré ãyuró tɨ'oyá, niîkɨ niîwĩ.

“Chaynütacmi caćhipis llallayninwan lisichicun caćhi caśhanta.Griego limayćhu'a “Caćhica allinmi” niyanmi. Chay llallaynin chincäluptin'a ¿imawanćha caćhichacuchwan? Manañaćhari wanupäpis nï imapäpis bälinmanñachu. Jinaptinćha wicapäśha jitaycaćhacun'a.“Linliyu cal'a cay nishäta uyalicalcämay” nil.

Dasai warĩrĩzé wasu'u(Mateusi 5.13; Marcusi 9.50)Te duré dama tinha, Zezusi hã:— Sa na hã dasa hã ãma se ti, dasai warĩrĩzé wa. Tane nherẽ, oto 're se si'utõrĩ mono wamhã, niha da te 're 'manharĩ waihu'u mono õ di, apâ se da. Sei õ wamhã, ti'a hã wẽ da, ti'ai wa, da te 're sa'wari za'ra mono õ di za. Duré powawẽ nhana ubumro nhisiwi, da te 're sa'wari za'ra mono õ di za. Taré, te za rob u, da te 're sa'wari za'ra, marĩ dai õ wa oto. Ãne romnhimiré'ézé hã. Asimipari pese za'ra wa'aba wamhã, ma'ãpé ĩ̱wapari pese za'ra wa'aba. — Ãne te Zezusi hã dama si'ru.


Kaneru tahtopõpyry poko sero(Mat 18.12-14 1 Pe 2.25)Mame Jezu a toytose tuhke kowenu tinerũ apoinanomo, pohnõ maro, aomiry etary se toexirykõke.

ôwêhti pikunor jarẽnhMatêwre 18.12-14Tã nhũm mẽ kot pahihti mã hkwỳjê pê kàxpore hkwỳ jamỳnh xwỳnhjê mẽ mẽ kot amnhĩ tomnuj xwỳnhjaja Jejus kapẽr mar kaxyw hwỳr mra.

Soti Auĩte Ereẽkokakari(Mateo 18.10-14)Ãti õti auĩtetxiakori txineirote apakapakani, apanakini maerekati kamakani apaka apotiitaua Xesosi sãkire ikenakotinina ĩkapani. Ninoa kaiãopoko.

Jesus enomedâzemo, kaneru xuzatyby wâgâ aguehobyry(Mt 18.10-14)Impostu epywadobyry emakewâni modo, judeu domodo ezewenry ara aitânry modo warâ saindylymo Jesus iopaji, aguely idase.

Zezuz umumeꞌu àràpuhàràn ukàzym maꞌe kwer rehe maꞌemumeꞌu haw aꞌe kuryAmo ꞌar mehe ur amo teko Zezuz pyr aꞌe wà kury. Amo ur maꞌe kwer aꞌe wà, tuwihaw hemetarer imonoꞌogar romo wanekon aꞌe wà. Amogwer aꞌe wà, hemetarer ꞌym maꞌe romo wanekon aꞌe wà.

Jesus omovaẽague heko vai vaꞌe kueryHaꞌe javive imposto re nhombopaga vaꞌety haꞌe heko vai vaꞌe kuery ma Jesus ayvu oenduxe vy onhemboja okuapy hexe.

Natematigigi waxacoco ananiadi(Mateus 18.12-14)Ica noko eliodi niɡ̶ijo anodibatibigege ninyeelo ninionigi-eliodi romaanotedi, idiaaɡ̶idi ica eledi oko anodi me daɡ̶axa me abeyacaɡ̶aɡ̶a, igotibeci odipegitalo Jesus mowajipatalo latematiko.

Ovelha ika'nhymipyra(Mateus 18.12-14)Aerẽ itambere'ia mono'õhara'g̃a ndug̃anduri Jesus'ga pyri okote'varuhuve'g̃a pavẽi. G̃a uhu pa onhimono'og̃a Jesus'ga pyri tihendu Jesus'ga javo.

Ovelha vãfor to comparação(Mt 18.12-14)Kejẽn ũ tỹ imposto mãg tĩ ag tóg ti to kãmũ mũ, Topẽ vĩ mranh tĩ ag ke gé. Ag tỹ ti vĩ mẽ sór vẽ.

Hembiapo vai vaꞌe ndive Hesu oikoOnhemboja Hesu renda-py plata-py oporombopaga vaꞌety kwéry, gwĩ ojejavy vaꞌe kwéry ave inheꞌẽ rendu-vy.

Idi nieru tarasadu mahãdu sõwemy tamy roholamy doide. Tule ijõ iny òrarudu mahãdu rehemynyre.

Okaꞌjam maꞌea karupaꞌmĩa(Mateu 18.12-14)Anure itywet maꞌe ꞌgã ꞌua Jejui ꞌga renupa ꞌupa. ꞌWyriararete upe kaꞌaranũũ pyykara ꞌgã nanẽ kwaiwete nũ.

Mrykĩ'ãtomti pydji biknor.(Mat 18.12)Nhym kam me kute bẽnjadjwỳr bajtemmã pi'ôk kaprĩo atom djwỳnhmẽ me axwe ajte Jeju'ã akuprõn kuri kumex, me kute kabẽn marmã ne me 'ã akuprõn kuri kumex.

Carneiro Atakaꞌmaꞌpî(Mt 18.12-14)Tuꞌkankon tesanonkon pia toꞌ nîtîrî tîniru yapisî pîꞌ teesenyakaꞌmasanon iipîꞌpî Jesus pia eeseurîma etakonpa. Moropai imakuiꞌsan pemonkonyamîꞌ iipîꞌpî.

Kahnẽn te yãy xaxokHãpxip kutõgnãg 'ĩhã tik xop nũn, nũy Yeyox yĩy 'ãpax, tu gohet pupi tikmũ'ũn yõg tayũmak pop, ha Yoneo yõg tikmũ'ũn te nõm tik xop putup nõg,

G̃ebuje iecug̃ap peam dinheiro bubu'ukayũ o'ju Jesus kay, warara'acayũ ikẽrẽat mujurũg̃rũg̃'ukayũ dak. O'ju ip Jesus ekawẽn com.

Bꞌéé kanapëë wät do panyyg nꞌaa hahỹỹhTi mꞌ Jesus ma metëëk bä mꞌ, sa wahë nꞌaa dajẽẽr gedaag nꞌaa, nesaa do moo hebꞌooh do na-ããj hẽ rabana, Jesus metëëk do ramaa newëë hyb nꞌaa.

O³ve²a² wẽ³sa² ih³sa³tĩ¹kxi²jau³su²Ain¹nxa²ha¹te¹ a²nũ²a²nãu³xa² Je³su²jah³lai²na² wãn²txa² ain³kxi²te³lhxã³ ã³tĩ̱³ain¹ta¹hxai²hẽ¹la². A²nũ²a² ũ³yho³hi²ki³ka² so¹kxi²nẽ³tũ̱³ka̱³txi³su² te²a² ã³tĩ̱³i² ko̱³nxe³ju³ta² kãi³te²su² te²a² ã³tĩ̱³i² nxe³tũ̱³ka̱³txa² ka³lxa¹sxã³ ã³tĩ̱³xain¹ta¹hxai²hẽ¹la².

Kalanero Metene Tahi(Mateus 18.12-14)Haxowaka kahare kalorexe noloxa resebetyaseharenai, exahe haiyaharenai iniyalahare nomaseharenai xoaha kaokaha Jesus ana, semaha maheta iniraine.

Ovilia akamadakikarajomihi hida(Mateus 18.10-14)Hari. Oniaroa, Jesus kania vakaikahi'aha adani imposto gathaniva abono, ija'ari hojai jahariki vakahojaiki vahoariha khama. Vanofiki ida Jesus kavarani-ra vakamithavini. Imposto oniki ida jiniro arabo kaka'da'di kabadani abosini kaimoni. Vakadihojai jaharini vahoariha va'ora vakahibakhiaki adani imposto gathaniva abono.

Hozipyrykza nizarata soho humo nitsasoko.Kyze okyrysaro bykyktsitsa, tahapehatsa tsyhyryze zebykyryknaha. Asahi Sesus bo zumukunaha. Simysapybyitsa nikaranaha niwatihi ibo zumukunaha. Myzubaha Sesus harere ziwaby tsihikiknaha.

MATEU 18.12-14 PIAT EWYWẽtup eꞌat pe putꞌokꞌiꞌatuꞌe kahato Iesui ete yt nakuaria i sese koꞌi. Taꞌatukuap teran ihay haype. Iraniaꞌin tukupteꞌen itote seroꞌokꞌe haria ewywuat katupono miꞌiria muꞌap pyhyp haria. Miꞌiria ti wuatꞌi kaipyi taꞌatukyꞌesat saꞌup ikokaꞌat hap hawyi. Miꞌi saꞌup taꞌatuium morekuaria pe Iuteu ywania ewanĩkaptia pe maꞌato yt taꞌatuium i yne saꞌup katupono saꞌup poꞌog morekuaria mikyꞌesat hap ok tã taꞌatusat miitꞌin kaipyi hawyi taꞌatupatꞌok hawyi saꞌup iwato taꞌatuteroꞌok taꞌatuewanuat. Miꞌi pote yt uwe mikyꞌesat i koꞌi miꞌiria tukupteꞌen.

Kóseana Jesus ne xâne pahukóvoti(Mt 18.12-14)Yoko êno koperáxinoti nâti, enepone ánu'ukenati kóperau, koane enómaka xâne pahukóvoti pihôti xoko Jesus, kamokénoponoati.

Ovelha bahu dutí'kɨkãhase niî'(Mt 18.10-14)Pãharã́ romano masa wiôgɨre niyéru wapa seé basarã, tohô niikã́ yã'âro weerã́ Jesu uúkũsere tɨ'órã nerêkãrã niîwã.

Uwishman, illayman, chuli chincacümanpis tincuchin(Mt 18.10-14)Chayćhu Roma gubirnupä alcabäla mañäcunawan mana allin lulayniyu nunacunam Jesus yaćhachishanta uyaliyta munal payman aśhuycälila.

Pone'ẽrebâ ĩsimanizé wasu'u(Mateusi 18.10-14)Tawamhã Zezusihi u ma tô aihutu ni, da'ahâ na, ĩmreme hã da te wapari za'ra da. Danhib'apito ma, rob'uiprazé ubumroi'wa norĩ hã ma tô duré ĩtẽme aihutu, siwa'ru 're ĩnomro mono norĩ zama.