4. Andika hotuba kuhusu mada yoyote. 
HOTUBA KUHUSU UZOROTAJI WA USALAMA KIJIJINI . 
“Waziri wa usalama, naibu wa waziri wa usalama, chifu, naibu wa Chifu, walimu, wazazi na wanafunzi wenzangu sabalkheri? Leo hii nimesimama mbele yenu, nimejawa na masikitiko chungu nzima. Biwi la simanzi limetanda na kutamalaki kwote kitongojini humu. Usalama! Usalama! usalama! Hiki kimekuwa kilio kwa wakaazi wa kijiji hiki. si kwa runinga, si kwa redio, si kwa magazeti yote haya tumeyasikia na wengi wetu tumepeshika tamaa kwani hatuna la kufanya. 
kwani si maskini wanyonge? Japo ya kilio hiki, sote tumeamua kutia kinta masikioni mwetu na kupuuza maagizo yanayotolewa na waziri wa usalama. 
wengi wetu tumeamua kuwaficha wezi nyumbani mwetu bila kufikiria kuwa ni kuhatarisha maisha yetu. Tunapaswa kuelewa kuwa sisi insi ni viumbe dhaifu kwa hivyo mwizi anaweza kukata panga wewe unayemficha na kujigonga mbavu, wewe unajidai kuwa wewe ni mzalendo wa nchi hii .Wazee wametokwa na machozi huku wakiwatamkia laana kwa wezi hawa ambao wamekuwa donda sugu katika jamii hii. Ulinzi katika kitongoji hiki kimekuwa kama neno la kawaida kwa kamusi. Mababu wetu waliamba kuwa usipoziba lupa utajenga kuta. 
 Ubakaji katika kijiji hiki pia umekuwa kitu cha kawaida. 
Masikitika kuwaona mabinti wenzangu wakidhuhulumiwa na wengine wao kujinyonga kwani wanataka kutoa uchungu na wengine hawataki aibu. Ndoto za wengi kama vile uhandisi zime didimia. Mbona iwe hivyo? kwa nini adinasi kuwa hayawani jinsi hii? Hatuna hata chembe cha uto?  kesi zimekuwa kama nyimbo za intaani kwa masikio ya wanapolisi na hadi wasasa hakuna suluhisho la kujisaidia sisi kama wancijamii. 
Sote tumeamua kuchukua visa hivi kama vitu vya kawaida kila tuendapo kitu ambacho hakitakubalika kamwe. Tujifikirie,  kizazi kigani tunakuza? kama ni wezi, washo frati au wenye nidhamu na heshima 
Usambazi wa magonjwa kama vile ukimwi umeenea miongoni mwa Vijana wetu. Hii imesababisha watu wengi walini? Adinasi wengi wetu. Hii imesababisha watu wengi kwenda safari ya lazima pasi nauli. Aha! Tulikosea wapi? Na mbona kijiji hiki? Adinasi wengi wametishika kutoka nje wakati wa jioni kwani wanaChan. Magenge haya ya wezi yamo miongoni mwetu kwani Juaryo, kitanda Ukilialiacho hauwajui kunguni wake. 
Wizi wa mifugo pia,limekuwa swala la kutiwa jicho jekundu. Wafugaji wengi wameachwa midomo wazi.na wengine kupigana kila kuchao.wote wanalitilia lawama. Ahmm, methali ndugu ni kufanana na si kufanana ime kosa maana yake. 
Mara kesho utasikia mikuki na damu mingi mno ikitininka kijijini humu. Miili ya watu italala katika vidimbwi vya damu. Yamkini dunia duara, dunia yaisha. 
Ukasaji wa usalama umeletwa na ukosefuuda vaminifu na umaskini mwingi- Mabwenyenye wamekatua kata kata kuwasaidia wanyonge bali wanawarushia maneno makali. Tukumbuke kuwa sisi sote ni ndugu na dada Watu wamejaribu kwa udi na umbari kutafuta kazi Lakini lo! wanaambulia patupu. Matokeo yao ni kuchoka hoi bin tiki! Mungu atukumbuke na atuepushe katika umaskini Luw.sa!! 
Hata hivyo, ningependa kuwatahadhinisha kuwa tunapoendelea kuwaficha wezi hawa miongoni mwetu, basi tutamaliza kijiji chote. Methali tujihadhari kabla ya hatari imekuwa kinyume. sasa hivi ni Imajutonya mjukuu ambayo kamwe huja baadaye al - Tukumbuke kuwa kujenga nchi ni miaka lakini kuibomoa ni kwa siku moja. Ningewasihi wote turipoti uovu wowote. Na kwa njia hii basi tutaimarika na kujengaina kijamii. Mababu walisema kuwa umoja ni nguvu na utengano ni udhaifu. Tufanye bidii na jitihada zetu kutilia maanani methali hii. Tusiwe walegevu kwani ibilisi anatumia udhaifu wetu na kufanya mambo yankutuletea madhara mengi. 
Ninapokunja jamvi, ningependa kuwahimiza kufuata sheria za kijiji hiki hasa kwa wale walegevu, wameonywa kwa miaka na mikaka na wakati huu, serikali itakabaliana na insi aia hao. 
Nawapongeza kwa kunipa masikio yenu na kuyatega ndi! Na pia ninatumaini kuwa huu haujakuwa wimbo wa huzuni ambao umeingilia katika sikio la kulia na kutokea sikio la kushoto.Ahsante na Mola awatunukie neema kemkem." 

Question: Usipoziba ufa utajenga nini?
Answer: Kuta