theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
Un port sec (ou dry port) est un terminal intermodal directement connecté par route ou par chemin de fer à un port maritime, et fonctionnant comme un centre de transbordement de cargaisons maritimes vers des destinations à l'intérieur des terres. En plus de leur rôle de transbordement des cargaisons, les ports secs peuvent aussi inclure des installations de stockage et de regroupement des marchandises, des centres de maintenance pour les transporteurs routiers ou ferrés et des services de dédouanement. L'emplacement de ces installations au niveau d'un port sec permet de gagner de l'espace pour le stockage et les services douaniers au niveau du port maritime lui-même.

Question: E tɛ nyi port sec ?
Answer: terminal intermodal directement connecté par route ou par chemin de fer à un port maritime
Nigeria is the most heavily populated and one of the most economically developed nations on the African continent. However, the concentration of high-rise buildings and ongoing mega-projects is significantly localized around Lagos, Abuja and Eko Atlantic; these key marginal cities have experienced rapid growth recently. At , The Nigerian External Communications (NECOM) building is the tallest building in Nigeria, with a total of 32 floors. Tallest buildings.

Question: Kedụ ụlọ kacha ogologo na Naijiria?
Answer: The Nigerian External Communications (NECOM) building
ASIYESIKIA LA MKUU HUVUNJIKA GUU 
Maana ya methali hii ni mtu asiyekiliza ushauri wa anayemzidi maarifa hufikwa na balaa au hupatwa na matatizo. Methali hii hutumiwa kutusir tu ya thamani  mashauri tupewayo na wanaotuzidi maarifa 
Kulikuwa na msichana mrembo kwa jina la chaurembo Msichana huyo aliumbwa akaumbika, hodari wa akili, Aliongoze shuleni mpaka walimu walimtolea mfano kwa wanafunzi wengine. Wazazi wake nao walimsifu kwani mavazi yake yalivutia kwa kuwa yalikuwa ya kujistiri. 
Hakukuwa na kesi yeyote shuleni au malalamishi yeyote Kutoka kwa majirani anaoishi nao. upole ndio hulka yake. Heshima na adabu hazikufichika kwani aliewa heshimu wakubwa na wadogo bila kuchagua  Siku ziliendelea hivyo mpaka ikafika siku moja ambapo chaurembo kuomba ruhusa mzazi wake Bibi, Chapakazi ili aweze kutoka na marafiki zake kwendo kuzuru nje  
Mzazi wake Bichapakazi alikataa katakata. chaurembo alizidi kusisitiza lakini na Bi chapakazi. alizidi kukataa Hatimaye chaurembo aliamua atamgonja mamake na babake waelekee kazini baada ya hapo ataenda kuzuru marafiki zake.. 
Chaurembo alianza safari yake pindi tu wazazi wake wallpoondoka kwenda kazini safari ilianza na chaurembo na marafiki Take walitembea arte arte huku wakiwa wamevalia nguo za kapendeza na kuvutia. Chapla bin Vau, langa likatokea Chaurembo pamoja na Marafiki zake walivamiwa na Majambazi ambao thellimvamia waliwanajisi na kuwatu kuwaacha vichakani baada ya utafiti na Kütafutwa na Asikari walipatikana na kutibiwa chaurembo alisikitika Sana na kuahidi kutorudia tena. Hakika aliumia na laiti angesikia asinge athirika Ni vizuri kusikiza maneno ya wakubwa wanaoongoza vizuri 

Question: Msichana mrembo anayezungumiwa aliitwa nani
Answer: Chaurembo
UMUHIMU WA KILIMO NCHINI.
Kilimo ni kazi iliyokuwa tangu zamani za mababu zetu. Kilimo ni mojawapo ya sekta muhimu humu nchini. Maisha ya mwanadamu hutegemea mimea ili kupumua na kupata hewa safi. Kilimo kinaweza kufanywa na mtu wa umri wowote awe mtoto, mzee, kijana na hata wamama wana haki ya kufanya kilimo na kuimarisha maisha yao.
Mtu mwenye mawazo ya kijinga na kipumbavu anayefikiri kuwa kilimo ni cha watu wasio na masomo, basi amenoa na kujidanganya. Bila kilimo, hakuna chochote kinachoweza kuwa na uhai. Sisi binadamu tunategemea mimea ili kuvuta pumzi.
Mtu anaye mdharau mkulima na kumshusha hadhi, basi ni mpuzi. Bila mkulima, hakuna chakula wala maji, maana maji au mvua huvutwa na miti ambayo mkulima hupanda. Hata uwe tajiri kiasi kipi, lazima tu utamhitaji mkulima au kilimo. Sababu ni kuwa, unaweza kuwa na kiasi kikubwa cha pesa lakini bila mkulima hauwezi kufaulu maishani.  
Pia tukifanya kilimo twaweza kufurahia matunda na kazi ya mikono yetu, maana hatuta kosa chakula na maji. Tutakuwa taifa linalotoa vyakula vya misaada na taifa ambalo lina watu wenye afya bora na wenye nguvu zaidi. 
Kilimo ni utamaduni wa taifa hili. Tukiwacha tofauti zetu na kuziweka kando na kushikamana na kuanza ukulima, bila pingamizi tutakuwa taifa lenye amani, upendo na afya njema.

Question: Tukifanya kilimo tutaweza kufurahia matunda na nini
Answer: Kazi ya mikono yetu
Jonah is the central character in the Book of Jonah, in which God commands him to go to the city of Nineveh to prophesy against it ""for their great wickedness is come up before me,"" but Jonah instead attempts to flee from ""the presence of the Lord"" by going to Jaffa (sometimes transliterated as ""Joppa"" or ""Joppe""), and sets sail for Tarshish. A huge storm arises and the sailors, realizing that it is no ordinary storm, cast lots and discover that Jonah is to blame. Jonah admits this and states that if he is thrown overboard, the storm will cease. The sailors refuse to do this and continue rowing, but all their efforts fail and they eventually throw Jonah overboard. As a result, the storm calms and the sailors then offer sacrifices to God. After being cast from the ship, Jonah is swallowed by a large fish, within the belly of which he remains for three days and three nights. While in the great fish, Jonah prays to God in his affliction and commits to giving thanks and to paying what he has vowed. God then commands the fish to vomit Jonah out." 

Question: Bushe ninshiku shinga Yona apwile munda ya cisabi?
Answer: three days
ï»¿Safari ya  Mombasa  

Tulisafiri kwa treni ya SGR  kutoka mji mkuu wa  Nairobi kuelekea mji wa  Mombasa.  Ndani ya treni tuliweza  kununua chai na vitafunio.  Usafi wa treni ulikuwa wa  hali ya juu na huduma  kwa wateja ilipendeza.  Njiani tuliona miji midogo  midogo treni iliposimama  kupokea abiria na  kuwashusha wengine.  Niliona miji kama Voi,  Mtito Andei n.k.  Tulipofika Mombasa  tulishuka treni na kupokea  mizigo yetu. Nje nilipigwa  na mshangao kwani  kulikuwa na joto nyingi  sana. Nilianza kutokwa na  jasho ingawa kulikuwa  jioni. Tulichukua gari ya  tuktuk hadi hoteli  tuliyokuwa tumepangisha.  Ndani ya hoteli  tulijiburudisha kwa  madafu baridi. Feni zote  zilifunguliwa ili kupata  nafuu kotokana na joto.  Asubuhi iliyofuata tulienda  kuiona bahari ya hindi.  Tulienda upande wa ufuko  wa Serena.  Mchanga wake mweupe  ulipendeza sana.  Tuliogelea majini  yaliyokuwa na joto kiasi na  kutembea mchangani.  Wachuuzi wa bidhaa  mbalimbali walituzingira  wakitaka tununue.  Tuliamua kulipa mashua  moja itupeleke ndani  kidogo tukawaone samaki  na wanyama wengine wa  bahari.  Tuilingia ndani ya mashua  na kwenda kuwaona  samaki wa baharini.  Vijana walioongoza  mashua walimwaga  chakula majini kuwalisha  samaki. Samaki wa rangi  ya nili, rangi ya chungwa,  wa manjano na nyeusi  walitokea kula.  Tulichangamka kweli  kweli!  Mashua ilitia nanga juu ya  kisiwa kimoja kidogo sana.  Hapo tulimwona kiti cha  pweza tukamshika na  kupigwa picha naye.  Tulipewa vifaa mbali vya  kuvaa halafu tukaingia  majini kuogelea na samaki  wa aina na rangi tofauti.  Nilijaribu kuwashika lakini  waliponyoka kila  nilipofikiri nimefaulu.  Siku iliyofuata tulienda  kuiona ngome ya kristo  iliyojengwa mwaka wa  1593.  Ndani ya ngome tuliviona  vitu vingi vya zamani  kama ngoma, vichana,  mashua na silaha za vita.  Katika mji wa zamani  tuliona milango spesheli  iliyoundwa kwa ustadi. Pia  tuliona barabara za  zamani zilizokuwa  nyembamba kupindukia.  Mombasa kuna joto kwa  hivyo mavazi yao ni  mepesi na ya kulegea.  Mama yangu alinunua  vazi liitwalo dera. Naye  baba akanunua kanzu.  Minazi ilikua kwa wingi na  nazi ziliuzwa kila pahali.  Tulinunua nazi nyingi  pamoja na madafu na  chipsi za muhogo.  Baadaye tulijiburudisha  kwa soda za aina tofauti  na tukala biriani kwa  mchuzi wa mbuzi.  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Safari ya Mombasa  Author - Njeri Wachira  Illustration -  Language - Kiswahili  Level - First paragraphs  Â© African Storybook Initiative 2021  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Mbona mavazi ya Mombasa ni mepesi
Answer: kuna joto
On 11 July 1960 France agreed to Niger becoming fully independent. The French Fifth Republic passed a revision of the French Community allowing membership of independent states. On 28 July the Nigerien Legislative Assembly became the Nigerien National Assembly. Independence was declared on 3 August 1960 under the leadership of Prime Minister Diori. Subsequently, in November 1960 Diori was elected to the new position of President of Niger by the National Assembly.  During his presidency, Diori's government favored the maintenance of traditional social structures and the retention of close economic ties with France. He was re-elected unopposed in 1965 and 1970.

Question: A wace shekara Nijar ta samu yanci kai?
Answer: 1960
Teko mar Oganda: Yore mag SACCO. E chuny mar adier mar Kenya, yore mag pesa ma nigi teko moloyo kinde mang’eny biro kuom tiyo kanyachiel. SACCO kaka UNAITAS kod Harambee chiwo mathoth moloyo mana omwom - gichiwo kanyakla mar jopur ma konyore e dongruok mar nyawadgi. Kinde mang’eny, kwan mar pesa ma giyudo ng’eny moloyo bengi mag ohala, kendo ng’eyo ma gin-go kuom pek mag pur ok nyal pimre. Loso Puoth Mari mondo obed ma nyasani kokalo kuom chiwo pesa mag mwandu. Par ane wachni: Puoth mari nigi yore mag pidho pi ma sani, kodhi mabeyo, kod masinde ma tiyo maber. Chiwo pesa mag mwandu miyo geno ma kamano bedo mayot. Kembe machalo kaka John Deere riwre kod kende mag omwom mag alwora mar chiwo chenro mayot mag chudo mag gige tich. Kata maber moloyo, chenro gi kinde ka kinde luwore gi kinde mag keyo cham, ma miyo chudo bedo mayot.

Question: SACCO nigi rieko mane mopogore gi bengi mag ohala?
Answer: ng’eyo ma gin-go kuom pek mag pur
ï»¿Rangi ya  chungwa  

Siku moja, mimi na  babangu tulisafiri katika  gari letu kwenda mjini.  Tulisimama kwenye  mzunguko tukisubiri taa  zigeuke kijani.  
Nilimwona mwanamke  akitembea pembeni mwa  barabara.  Alivaa nguo ya kuvutia ya  rangi ya chungwa.  
Alikuwa amefunga kiunoni  mshipi mkubwa  mwekundu.  Alipita katikati ya mvulana  na mama aliyembeba  mtoto mgongoni.  
Alikipakata kibeti cha  rangi ya chungwa.  Alipita karibu na  machungwa mengi  yaliyokuwa yakiuzwa.  
Miguuni, alivivaa viatu vya  rangi ya chungwa vyenye  visigino virefu.  Nilitamani kuwa na viatu  kama vyake.  
Alikutana na msichana  mdogo aliyekuwa  akimtembeza mbwa wake.  Alishtuka na kuzigusa  nywele zake. zilikuwa  zimefungwa kwa kibano  cha rangi ya chungwa.  
Alipokuwa akirekebisha  kibano cha nywele, kibeti  chake kilimponyoka.  "Uuu," nilimhurumia.  
Mwanamke huyo aliinama  kukiokota kibeti chake.  
Alipokuwa akikifuta kibeti  chake vumbi, niliviona  vipuli virefu vikubwa  vyenye rangi ya chungwa.  Sikuwa nimeviona vipuli  maridadi kama hivyo!  
Wakati huo, taa ziligeuka  kijani nasi tuliendelea na  safari yetu.  Hata hivyo, mimi nilizidi  kutazama nyuma.  
Baba alipogundua,  alitabasamu akaniuliza,  "Ni nini unachotazama?"  
Nilimjibu, "Mwanamke wa  rangi ya chungwa."  Nilikumbuka kwamba  nguo yangu vilevile ilikuwa  ya rangi ya chungwa.  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Rangi ya chungwa  Author - Ursula Nafula  Illustration - Catherine Groenewald  Language - Kiswahili  Level - First paragraphs  Â© African Storybook Initiative 2015  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Mwanamke aliyeonekana na msimulizi alizivalia nguo za rangi gani
Answer: Rangi ya chungwa
Kanu was named African Footballer of the Year for the second time in 1999. In the 1999-2000 season he scored 17 times in 50 matches for the Gunners, including a hat-trick in fifteen minutes against Chelsea in October 1999 to turn a 2-0 deficit into a 3-2 victory. In August 2001, Arsenal rejected a bid from Fulham of around £7m for Kanu. However, Kanu's appearances for Arsenal gradually became less frequent, particularly after the emergence of Thierry Henry as Arsenal's first choice striker with Kanu being mainly used as a substitute. Kanu then won the 2003 FA Cup with Arsenal. Along with other famous players, such as Henry and Robert Pires, Kanu is a member of the "Invincibles", the Arsenal side that finished the 2003-04 season of the Premier League undefeated. He played 197 games for Arsenal, scoring 44 goals. In the summer of 2004, after his contract with Arsenal ended, he moved to West Bromwich Albion on a free transfer. In 2008, Kanu was voted 13th in the "Gunners' Greatest 50 Players" poll.

Question: A wace shekara ce dan wasan kwallon kafan Nigeria Kanu ya bar kungiyar Arsenal?
Answer: 2004
ï»¿Mbio kuhimiza umoja wa Afrika  

Kadogo na Juma ni  marafiki.  Wanapenda kukimbia  pamoja kila siku.  
Siku moja, Juma alisema,  "Tukimbie kwa ajili ya bara  letu, tuhimize umoja wa  Afrika!"  "Sawa, twende!" Kadogo  alikubaliana naye.  
Waliamua kuibeba kurunzi  ya umoja kwenye safari  yao.  Walianzia mbio hizo katika  upande wa kusini jijini  Cape Town.  
Kutoka Afrika Kusini,  walielekea kaskazini  kupitia magharibi mwa  bara. Walipitia Namibia,  Angola, Kongo na  Cameroon.  Waliamua kupumzika jijini  Abuja.  
Wakimbiaji kutoka Afrika  Magharibi walijiunga nao  nchini Nigeria.  Waliendelea pamoja  wakiufuata Mto Niger.  
Walipofika Mali,  walikumbwa na upepo  mkali. Juma aliwashinda  wote kwa nguvu.  Alijitwika jukumu na  kuwaongoza salama.  
Walipofika pwani ya  Guinea, jijini Conakry,  walikuwa wamejaa vumbi.  Walienda kuogelea  baharini.  Baadaye waliamua  kuendelea na mbio zao  kwenda Morocco kupitia  Senegal na Mauritania.  
Jijini Casablanca,  wakimbiaji waliungana na  vijana wenzao wakacheza  ufukoni.  Halafu, wakaelekea Afrika  Kaskazini.  
Walikimbia kupitia Algeria  na Libya wakapumzika  Misiri ili wazitembelee  piramidi.  Baadaye, waligeuka kusini  wakaufuata Mto Nile  kuelekea Uganda.  
Walipita kwenye jangwa  na mbuga za kitaifa.  Vijana zaidi walijiunga nao  jijini Kampala.  Kutoka Kampala, kikundi  hicho kilielekea pwani ya  Kenya.  
Walipofika jijini Mombasa,  waliketi ufukoni wakala  wali wa nazi kwa samaki.  Juma alisema, "Hebu  tuipeleke kurunzi ya umoja  Mlimani Kilimanjaro."  
Hata hivyo, Juma alikuwa  amechoka. Walipokuwa  njiani wakielekea  Tanzania, alianguka chini.  Wakimbiaji wenzake  walizikatiza mbio zao  wakarudi nyuma  kumsaidia Juma.  
Juma alimpokeza Kadogo  kurunzi akisema, "Ibebe  kurunzi hii hadi Mlimani  Kilimanjaro. Hakikisha  umewasha mwale wa  umoja wa Afrika."  
Watu waliwashangilia  wakimbiaji wakisema,  "Ninyi ni mashujaa wetu."  Baada ya kuwasha mwale  wa umoja Mlimani  Kilimanjaro, walirejelea  mbio kuelekea kusini mwa  Afrika.  
Walipofika Malawi,  walikatiza mbio zao.  Wakaenda kuogelea  katika Ziwa Malawi.  Kadogo alimwambia Juma,  "Tumekimbia kutoka  kusini hadi kaskazini,  mashariki hadi magharibi.  Safari yetu inakaribia  kukamilika."  
Hatimaye, wakimbiaji wa  umoja waliibeba kurunzi  yao hadi nchini Zimbabwe.  Umati wa watu  ulikusanyika pale  kushuhudia jambo hilo.  "Mbio zimefana kweli!"  Alisema Juma huku  akitabasamu.  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Mbio kuhimiza umoja wa Afrika  Author - Ursula Nafula  Translation - Ursula Nafula  Illustration - Brian Wambi  Language - Kiswahili  Level - First paragraphs  Â© African Storybook Initiative 2016  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Juma na Kadogo walibeba nini
Answer: Kurunzi
Olunloyo-Oshinowo was educated at St Anne's Grammar school and the International School in Ibadan before attending Obafemi Awolowo University. She graduated in 1990. She was a senior aide to the former Speaker of the House, Alhaji Aminu Waziri Tambuwal, before switching from the Peoples' Democratic Party (PDP) to the All Progressive Congress (APC).

Question: Kedụ Parti ndọrọ ndọrọ ọchichi Folake Oshinowo nọ na ya?
Answer: All Progressive Congress (APC).
MANUFAA YA KILIMO KATIKA UIMARISHAJI WA UCHUMI WA KENYA

Kilimo imeweza kuchangia sana katika uimarishaji wa uchumi wa Kenya kwa sababu kilimo imechangia pakubwa sana katika ukuaji wa nchi hii. Kilimo pia imeweza kuwekwa kama somo amabayo wanafunzi wanafunzwa ilinwaweze kujua umuhimu wake katika jamii na nchi yote kwa ujumla.

Kuna njia mingi sana ambayo kilimo imeimarisha uchumi wa Kenya kwa asilimia kubwa sana. Humu nchini shughuli nyingi za kilimo zimechangia kuimarisha uchumi wa taifa kama vile upanzi wa maua katika sehemu mbalimbali nchini; mfano Nakuru, ambapo kilimo ya maua imeinua  uchumi wakati yanauzwa kwa nchi zingine.

Majani chai ambayo inapandwa nchini kule Kericho imeweza kuimarisha uchumi kwa sababu majani hii inapotengenezwa kisha kuuzwa katika sehemu mbalimbali nchini na pia nje ya taifa letula Kenya. Inachangia pakubwa katika kuimarisha uchumi wa Kenya na kukua kwa nchi. Majani chai hii inauzwa mikahawani, madukani na hata sokoni.

Upanadaji wa mboga tofauti tofauti shambani kwa mfano kabeji, sukumawiki, mboga za kienyejikama vile managu na matunda kama vile nyanya, maembe na mengineyo zinapokuzwa na kuuziwa watu nchini na pia nje ya nchi. Jambo hili huchangia kwa uimarishaji wa uchumi.

Kilimo pia imeweza kuleta kujiajiri miongoni mwa vijana  ambapo bidhaa  zao za kilimo wanapozipanda na kisha zinapokuwa tayari zinauziwa watu mbalimbali katika vijiji na pia sokoni hivyo kuwanufaisha vijana na pia nchi kwa ukubwa.

Ukulima wa miwa ambayo inapandwa katika sehemu mbalimbali nchini kwa mfano Mumias, Nzoia zinachangia utengenezaji wa sukari ambayo inauzwa nchini kwa asilimia kubwa sana na pia kusafirishwa na kuuziwa pia kwa nchi jirani inachangia kuimarisha uchumi wa nchi kwa asilimia kubwa sana.

Kwa kweli kilimo ina manufaa mingi katika jamii na nchio kwa jumla hivyo basi kila mkenya aweze kujitambua umuhimu wake na pia wawajibike katika kufanya kilimo ili kuimarisha uchumi wa nchi yetu ya Kenya kwa asilimia kubwa sana.



Question: Kilimo kimeweza kuchangia katika kuimarisha nini
Answer: Uchumi wa nchi
Before her current appointment, Ingabire was the Head of the Kigali Innovation City initiative. Prior to that, she held the position of Head of ICT at the Rwanda Development Board.

Question: nihe Paula Ingabire yabonye imirimo akirangiza kaminuza?
Answer: Rwanda Development Board
USIKU WAKUTISHA
    Ulikuwa usiku wa manane niposikia mayowe. Undwee huo ulikua ukiloka kwenye jumba la mzee mmoja aliyeitwa Mzee Tumbojoto Nilikimbia wanguwangu nikikumbuka mbiu ya mgambo ikilia kuna jambo . Niupata, umati wa watu umesanyika kwenye lango kuu Mzee Tumbojoto pamoja na mkewe aliyeitwe Asha walikuwa ndani ya jumba hilo Zainabu bintiye tumbojoto alikuwa ndani ya chumba.
    Nilisindria kwenye umati wa watu kutaka kuona kilichokuwa kikiendelea. Nilipokaribia nili waona baraza la wazee ndani humo wakiongea kuhusu kisa kilichokuwa kikiendelea kaka yangu Muski aliwasili na kunuliza kilichokuwa kikiendelea Bi Asha alitoka nje ya jumba, mama yangu alitembea asteaste! Kumuulizo, kilichokuwa kikiendelea Bi Asha alimwita mama kando na kumwelezea kilichokuwa kikiendelea. Walipomaliza mama ashutuka kwa mshangao Muski akamuuliza mama “ Mama nini kinacho endelea” Mama akakimya kwa sekunde moja. Mama alipotuambio, tulipigwa na butwaa Tuliangaliana kwa macho, za huruma
    Nilipata nafasi kuingia katika jumba hilo umiliona Kuwa Mzee Tumbojoto alikuwa na kidonda kubwa iliyonifanya nihisi uchungu. Nilimuhurimia bawabu huyo, bila shake hipokuwa nikiangalia aangalia niliambiwa nisiende kwenye chumba Kilichokuwa na mlango jeupe kama theluni. Niliambiwa chumba hicho kilukuwa na joka Kubwa aina ya Anakonda Nilishuka kama mja aliyemwona, Osama mwenye huasana usickoma hadi siku yakiama Shahibu, wangu Zainabu lalikuwa na wasiwasi kama mwasi aliyetoroka waasi wenye
    Nilijaribu kumrai, rafiki yangu lakini alimeza mshumari. Mama alijaribu kumdekeza bi Asha kwa majonzi aliyo nayo. Mzee Tumbo joto alikuwa akilala usingizi.
wa pono, aliposikia kitu kikimguza miguuni akaona joka jeusi tititi kikitaka kumuuma alipiga unyende lakini joka hilo lenye sumu lini muuma kwenye paja lake. Alishiwa na nguvu Bi Asha alipokuwa akingia kumpelekea mumewe maji akanywe aliona joka hilo mayowe akisema Saidia Saidia!
Mzee Jumbojoto alibaki kwenye giza totoro ndani ya chumba Mwana mumu mmoja alijitokeza kwenda kumwokoa mzee Tumbojoto alienda kwa utaratibu hali kwenye lango la chumba hilo aliufungua akaakisha kuruna kumulika akaliona joka hilo. likuwa limejikunja chini ya kitanda ambacho mzee Tumbojoto  alikua analala. Joka lilikuwalimetulia, mwanamune huyo alienda akambeba mzee Tumbojoto kwenye bega na kutoka naye punde si punde alipoenda kufunga mlango joka lilimuuma kwenye mkono wake wakulia Mamaye, Zanabi aliwaita wagungo wawili waje wamtibu mumewe. Mwanamume yule alikuwa msamaria mwema Asha akaniambia kwa machozi. Mzee Tumbojoto alitibiwa akini alipiteza goko yake .

    

Question: Mzee Tumbojoto na Asha walikuwa na binti aliyeitwa nani
Answer: Zainabu
Sauti ya Mkereketwa. 
Visa tele vya uhitaji wa karo kwa wale wanaoingia kidato cha kwanza vinatisha.
Katika muda wa wiki hizi mbili usajili wa wanafunzi wa kidato cha kwanza unaendelea katika shule mbalimbali za upili nchini. Katika usajili huu, vyombo vya habari vinaendelea kuangazia visa mbalimbali vya wanafunzi wenye uhitaji kwelikweli ambao yaelekea wakikosa kusaidiwa, huenda wakaishia kutojiunga na shule za upili kabisa. Inasikitisha kwamba katika huu uhitaji, kumekuwa na wazazi ambao kabisa hawakuweza hata kugharamia sare za watoto. Ninawashukuru Wakenya ambao kama kawaida wamejitokeza kutoka sehemu mbalimbali kuwaisaidia watoto hawa. Kusema la kweli, hali hii inaibua maswali mengi sana.
Hivi je, ni hali ya umaskini ambayo imeongezeka sana nchini? Wazazi wa watoto hawa ambao wamekuwa nao miaka hiyo yote wakashuhudia watoto wao wakielekea kufanikiwa katika mitihani, walikuwa wanajipanga kivyovyote kwa ajili ya elimu ya watoto wao? Kisha je, sasa hivi kuna mashirika mengi ya kudhamini elimu ya watoto kutoka kwa familia zisizojiweza, inawezekanaje kwamba watoto hawa wote walio na uhitaji wa wazi, visa vyao havikuweza kuchukuliwa kwa uzito na mashirika haya? Na mwisho je, mbona wazazi wa watoto hawa wasihiari kuwaruhusu watoto wao kusomea katika shule za kutwa za karibu na nyumbani ambazo asilimia kubwa ya karo inashughulikiwa na serikali?
Hali hii bila shaka inapaswa kuufikirisha sana uongozi wa taifa hili kuhusu mustakabali wa elimu nchini. Mambo ni tofauti kabisa na yalivyokuwa enzi za kusoma kwetu. Mzazi alijua kwamba lilikuwa jukumu lake kumsomesha mwanawe. Kwa maana hii, angejikakamua kadiri ya uwezo wake kuhakikisha kwamba mwanawe alikuwa shuleni hata kama ni kumtafutia ya kutwa karibu na nyumbani. Sijui kama mio wa mashirikika na udhamini wa aina mbalimbali umechangia katika kulegea kwa wazazi katika kuyatekeleza majukumu haya yao. Ikiwa hali hii ni zao la ongezeko maskini, serikali ina kazi hata zaidi kuhakikisha ongezeko la mapato katika maisha ya wazazi wa watoto hawa. Isitoshe, ni lazima mashinka haya yanayodhamini elimu ya watoto yabadili mbinu za kuwasajili watoto wa kusaidiwa, ili visa vinavyostahili viwe ndivyo vinavyoshughulikiwa,
Hivi sasa kampeni zimeshika kasi za kuhakikisha kwamba wanafunzi wote waliofanya mtihani wa KCPE wanajiunga na kidato cha kwanza. La kusikitisha hata hivyo ni kwamba, shule nyingi hazijawa na miundombinu ya kutosha kuwapa wanafunzi hawa wote nafasi. Hii ndiyo sababu, lile azimio lililoanzishwa na serikali la kuweka vitengo vya kutwa katika baadhi ya shule za kitaifa na kimaeneo lingetiliwa maanani sana. Angalau lingepunguza tatizo mbalo linadhihirika la idadi kubwa na nafasi finyu katika mabweni.

Question: Azimio lilianzishwa na nani la kuweka vitengo vya kutwa katika baadhi ya shule za kitaifa
Answer: Serikali