theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
Mzalendo ni mtu anayeipenda nchi yake na yuko tayari kuifia kwa vyovyote vile. Wapo watu wengi tu ambao kwa hakika wamejitolea kuizolea nchi yetu sifa belele lakini huwa hawatambuliwi kama wazalendo na mashujaa. Mifano mizuri ni walimu wanaowatayarisha wanafunzi katika safari ndefu ya kielimu. Madaktari ambao wamekuwa wakiwaokoa wananchi wenzao, wakulima wanaolisha taifa, madereva wapelekao watu kazini na kuwarejesha jioni baada ya wao kuzumbua riziki. Ama kwa kweli ni muhali kuwataja wote.

Ni paruwanja kuwa wote niliwataja na wengine ambao sijawatia katika orodha hii wote kwa namna moja ama nyingine hushiriki katika kulijenga na kuliboresha taifa letu. Kwa kweli, ili taifa lipige hatua, ni sharti pawe na mchango wa kila mwananchi. Licha ya wote hao wenye ari na bidii za kulijenga taifa, wapo wengine wasio na mawazo kama haya ya kizalendo. Wao hutuhumu kuwa maendeleo ya nchi hayawahusu ndewe wala sikio. Kwa kweli hii ni dhana potovu ambayo tunafaa kuizika katika kaburi la sahau. Wanastahili wazinduliwe kuwa taifa ni mfano wa chombo chochote cha usafiri kama vile gari. Kila aliye ndani ya chombo hicho ana wajibu wa kutekeleza ili kuhakikisha kwamba chombo kimefikia hatima yake salama salimini.


Sote tunafaa kujifunga vibwebwe ili kuiendeleza nchi yetu tukufu. Lakini ikiwa basi nia yetu itakuwa hiyo, sharti basi pawe na utengamano. Sote tuwe wa kuchukuliana kama maumbu ili tuweze kuwa na mwingiliano mwema na ushirikiano kwani kinga na kinga ndipo moto uwakapo. Tukiwa na ushirikiano wa kiko na digali basi jambo lolote, hata liwe gumu kivipi, lazima litatekelezwa. Aidha ni vyema kila mmoja awe na juhudi za duduvule katika lolote alifanyalo kuanzia mzazi, mwalimu hadi kwa mwanafunzi. Wafanyakazi wa aina yoyote, awe ni mkulima, mhazigi, tabibu, boi hata mjakazi afanye afanyalo kwa dhati akiwa na fahamu kuwa anajiimarisha mwenyewe na katika kujiimarisha, huliimarisha taifa pia.

Wanaotia fora zaidi ni wale watakao kuvuna wasikopanda. Hawa ni wale wazembe wanaotaka vya bwerere. Mifano yao ni bayana. Hawa ni wanyang'anyi, majambazi, mafisadi na wahalifu wa aina zote. Wengine badala ya kujikaza kwa kufanya lolote litakalomfaidi kama vile biashara, huamua kuwahangaisha watu kwa kuwany'ang'anya vyao vidogo wanavyojitafutia.

Vijana wahimizwe kutumia elimu yao kuendeleza biashara ya kilimo pale mashambani na sera nyingine zinazoweza kuwaletea manufaa. Washiriki katika michezo na uhifadhi wa mazingira kule kijijini kwa kuzoa taka na kupanda miti. 


Question: Ni kina nani hulisha nchi
Answer: Wakulima
Ukosefu wa vyoo wazua hofu ya maradhi Kaunti 

VIONGOZI katika Kaunti ya Marsabit wameelezea hofu yao kuhusu hali duni ya usafi katika eneo hilo kutokana na ukosefu wa vyoo.
Wakazi wengi wamekuwa wakijisaidia vichakani na maeneo ya wazi kwa kukosa vyoo. 
Kulingana na Naibu Gavana katika kaunti hiyo, Bw David Saruni, utafiti uliofanywa majuzi ulionyesha kuwa karibu robo tatu ya wenyeji huwa wanajisaidia katika maeneo ya wazi. 
"Kama ilivyoibuka kwenye mojawapo ya vikao vya kamati za kaunti, kuna haja kubwa kukabili hali hiyo kabla igeuke kuwa janga hatari katika eneo hili," akasema.
Alisikitika kuwa hali duni ya usafi imesalia kuwa kuwa tatizo kuu katika eneo hilo kwa muda mrefu, akiwataka wadau kubuni njia za kutafuta suluhisho kwa matatizo ya maji. Hali hiyo imetajwa kuchangia maradhi kama homa ya matumbo, kipindupindu, kuharisha na kudumaa katika ukuaji miongoni mwa watoto. Alisema kuwa kijumla, hali pia inawaathiri hata kiuchumi kwani watu wengi huwa hawana nguvu kushiriki kwenye shughuli za maendeleo. 
Aliwaomba wahisani kujitokeza kupiga jeki juhudi za kuwasaidia wakazi katika kaunti zilizo katika maeneo kame kama MarsabiT, Isiolo, Tana River na Wajir. Alisema idadi kubwa ya wenyeji hawana vibuyu vya kuchotea maji. Kulingana na Wizara ya Afya, kaunti hiyo 
inakisiwa kupoteza zaidi ya Sh332 milioni kutokana na matatizo yanayohusiana na ukosefu wa usafi. Utafiti huo ulifanywa na mashirika ya Oxfam, PACIDA, Concern Worldwide. Wasda,
Racida, Acted kati ya mengine mengi. 

Question: Nani wamekua wakijisaidia vichakani
Answer: wakazi wengi
Piny Kenya nigi dhoudi mokalo piero ang'wen (40), kendo dhowach achiel ka achiel nigi dhowachne, timbene, kod kweregi mopogore. Dhoudi madongo oting'o Kikuyu (22%), Luhya (14%), Luo (13%), Kalenjin (12%), kod Kamba (11%), to dhoudi matindo kaka Jo-Maasai, Samburu, kod Turkana pod rito timbegi mag kwayo dhok. Dhoudi mang'enygi miyo piny Kenya bedo gi timbe mang'eny kendo dhowache mokalo piero auchiel (60) iwacho kaachiel kod dhowach Kiswahili kod dhowach Ngereze.

Question: Dho-Kalenjin en piero adi e Kenya?
Answer: 12%
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA

Mazingira ni mahali ambapo tunaishi na tupaswa kuwa safi kila mara. Usafi wa mazingira ni jambo la maana kwa wote ambao wanapumua hewa. 

Mazingira chafu huleta picha mbaya kwa maboma yetu. Uchafu huleta madhara ya magonjwa kama vile kipindupindu, malaria na homa ambazo ni hatari kwa maisha ya wanadamu. 

Malaria husababishwa na maji ambayo yamesimama. Mikebe yote inapaswa kuchomwa na kufagia maji yote karibu na makao ya watu. 

Mazingira yapokuwa chafu ni vibaya kwa sababu yanahatarisha maisha ya watu. Tunapaswa kupanda miti na tukomeshe ukataji za misitu kwa sababu ndio inatusaidia kupata mvua na kuzuia mmomonyoko wa udongo. Watu wanakata miti kutoa mbao na kuchoma makaa. Mazingira yanabaki bila miti na upepo mkali ukivuma hubeba mchanga yenye rutuba. Pia mvua ikinyesha, mafuriko husumbua watu sana kwa kubeba vitu vyao na hata watu wanaweza kufa. Tukipanda miti, itatusaidia kwa kuzuia upepo mkali na kuzuia maji.

Moshi ambao hutoka kwenye magari zinapoendeshwa huchafua hewa. 

Hewa inapochafuka, huweza kuleta magonjwa ya kupumua. 

Tunapaswa kuwa safi hata kwa nyumba zetu. Lazima tufagie kila mara hasa kule jikoni ambako tunapika vyakula ambavyo tunakula. Taka taka zote tupeleke kwenye shimo la taka taka ili tusafishe mazingira yetu.




Question: Mvua kubwa husababisha nini wakati hakuna miti?
Answer: Mafuriko
ï»¿Ziara ya Mombasa
Naomi Karimi
Abraham Muzee

Kiswahili

Kim na binamu yake Caro,
wilipanga kwenda
Mombasa kumtembelea
shangazi yao. Siku ya
safari waliamka mapema
kujitayalisha.

Walikuwa wandamane na
mjomba wao Sifa. Saa
mbili kasororobo, mlango
ukabishwa. Kim alikimbia
kuufungua.

"Mjomba Sifa, karibu sana!
Tuko tayari," Kim
alimwamkua.
"Samahani sitaweza
kufunga Safari leo.Nina
Jambo la tharura
sana.Nitawapeleka katika
kituo cha Gari moshi
harafu shangazi wenu
atawasubili stasheni
Mombasa.

Walifika katika stesheni ya
Gari moshi ya Nairobi na
kuabili gari hilo.Baada ya
muda mfupi,garimoshi
liliondoka kwenye stesheni
kwa mwendo wa
Kasi.wakampungia mkono
mjomba wao Tobiko
wakiwa na furaha tele.
Baada ya muda wa masaa
matatu hivi safarini
muhudumu aliwapakulia
chakula cha mchana.Ni
raha iliyoje kuandaliwa
chakula ndani ya
garimoshi.Kim na Caro
walicheza mchezo wa kadi
Safarini huku wakipanga
maeneo watakayozulu
walifika Mombasa.
Walifika Mombasa
jioni.Shangazi yao alikuwa
amewasubili karibu na
lango lakuondoka
stesheni.Shangazi
aliwapeleka nyumbani
kwake.

Kesho yake Baada ya
kuoga waliondoka kuzulu
Fort Jesus ambapo
waliona ngome na vitu za
zamani sana.

Waliona sanamu za
waswahili na kisima cha
zamani kilichotumiwa na
wareno.Pia waliona
chumba mahalumu
kilichotumika kama
ngeleza na wakoloni.

Ilipofika saa saba mchana
walienda kula chamcha
kisha wakaelekea Bamburi
kwa matembezi ya
msituni.Msituni
walimuona kobe mkubwa
sana mwenye miaka zaidi
ya mia moja.wakapigwa
picha naye.Pia waliwaona
pundamilia sungura na
twiga.

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use
the illustrations as long as you attribute in the following way:

Ziara ya Mombasa
Author - Naomi Karimi
Illustration - Abraham Muzee and Rob Owen
Language - Kiswahili
Level - First paragraphs
Â© African Storybook Initiative 2021
Creative Commons: Attribution 4.0
Source www.africanstorybook.org


Question: Kim na Caro walicheza mchezo upi wakiwa safarini
Answer: Mchezo wa kadi
The Great Pyramid of Giza is the largest Egyptian pyramid and tomb of Fourth Dynasty pharaoh Khufu. Built in the 26th century BC during a period of around 27 years, it is the oldest of the Seven Wonders of the Ancient World, and the only one to remain largely intact. As part of the Giza pyramid complex, it borders present-day Giza in Greater Cairo, Egypt. Initially standing at , the Great Pyramid was the tallest man-made structure in the world for more than 3,800 years. Over time, most of the smooth white limestone casing was removed, which lowered the pyramid's height to the present . What is seen today is the underlying core structure. The base was measured to be about square, giving a volume of roughly , which includes an internal hillock.

Question: Kedụ mba a ga-ahụ ndị ike pyramids nke Giza?
Answer: Egypt
JINSI YA KUIMARISHA LUGHA YA KISWAHILI. Lugha ya Kiswahili inaweza kuimarishwa kwa kuifanya lugha mojawapo ya utangazaji katika vituo vya habari. Kupitia kwa hii, lugha ya Kiswahili itaenezwa nchini na hata ulimwenguni. Hivyo basi kuwaleta wananchi pamoja kupitia kwa lugha hii. Pia kwa wale wanaotaka kujikita katika lugha hii watapata msamiati wa Kiswahili ambao utapanua lugha kwa kuwaleta waswahili kwenye vituo hivyo ambavyo wamesoma kiswahili vizuri huku watahamasisha wananchi umuhimu wa kuzungumza kiswahili. Pili, katika shule au vyuo vyote vya elimu, kiswahili kinaweza kuenezwa kwa kufanywa kuwa somo. Hivyo basi,  kiswahili kitakua kielimu na wale wanaokisomea na kuhitimu vyema wanaweza kujikita katika kufunza kiswahili vyuoni hata katika nchi zingine. Tatu, Kiswahili inaweza kuimarishwa kwa kawahimiza waandishi wa makala kuandika hadithi za kiswahili na kuyauza. Kwa hivyo, vitabu hivi vitasomwa na ulimwengu huku lugha ikienea poleple hadi kuwa lugha bora zaidi na kuchaguliwa kuwa lugha ya taifa katika zingine. Nne, serikali inaweza kuweka mikakati ambayo itahimiza lugha ya kiswahili kwa kuweka siku fulani ya kuzungumuza kiswahili. Hii italeta ushirikiano kinchi na pia kibinafsi na pia sera za lugha zitapitishwa na hivyo basi lugha kukua. Tano, lugha inaweza kumaimarishwa kwa kukuza talanta za vijana kwa kuwarusu kujiunga na tamasha za muziki, utunzi wa mashairi na hotuba kwa kiswahili, na michezo mbali mbali kama vile kandanda, na pia kujiunga na kongamano za kiswahili. Kumalizia, tunaweza kukuza kiswahili pia kwa kuifanya mojawapo wa lugha inayotumika katika dini. Biblia na Quran zinaweza kutafsiriwa kwa lugha ya kiswahili ili kusaidia kuimaisha lugha ya kiswahili.

Question: Abanditsi basabwe kwandika mu Giswahili
Answer: hadithi
UMUHIMU WA ELIMU
Mwalimu Mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, wamilu kiranja mkuu, naibu wa kiranja mkuu, viranja na wanafunzi wote kwa jumla, hamjambo? Natumai nyote mwazima na buheri wa afya.
Bila kupoteza nukta wala sekunde hata moja, wacha nilengee mada. Elimu ni muhimu katika maisha ya adinasi yeyote yule. Elimu ni muhimu kwa maeneo kadhaa.
Jambo la kwanza, bila uwezo wa elimu hatungepata teknolojia iliyopo duniani kote vile wenzi wa dawa. Somo la Kemia lina tujuza na kutuelimisha jinsi dawa zinavyotengenezwa ili kupigana na magonjwa sugu.
Elimu pia inatutahadharisha dhidi ya dawa za kulevya na madhara yake. Kwa taarifa hiyo sisi kama wanafunzi wasiopenda kutumia dawa hizi sugu kwa kuwa tunajua madhara yake ni kama kuwa na saratani ya mapafu n.k
Jambo la tatu, elimu inasaidia kukua uburufi wa kila aina, na ujuzi kadhaa maishani. Bila elimu teknolojia iliopo sasa hivi duniani haingekuepo kwa sababu wakuuzaji wa teknolojia hupitia mikononi mwa walimu wawa hawa. Hatuwezi kutumia kifaa kama vile tarakilishi bila kujua jinsi inavyotumika na mafunzo hayo yote ipo shuleni bora tu uwe makini na masomo yako.

Question: Nini muhimu katika maisha ya adinasi
Answer: elimu
SIKU YA MICHEZO
Usiku wote sikupata hata Lepe la usingizi niliwaza na kuwazua namna siku ambayo ilifuata ingekuwa, kwa sababu shuleni tulikuwa na mashindano katika michezo. Asubuhi yake niliamka mapema na kujitayarisha kuenda shuleni. Siku hiyo ilikuwa Ijumaa.
Nilipofika shuleni nilipata imepambwa ikapambika. Tenti zilikuwa zimewekwa, maua pia viti. Nilienda darasani nikapata watu wakijitagarisha kufanya mazoezi kabla michezo hazijaanza, naminikawafuata . Tulianza na mazoezi ya mchezo wa kandanda.
Baada ya hiyo, tulisikia honi ilikuwa shule moja, ambayo tungeshindana nayo. Hatukuweza Kuendelea na, mazoezi kwa sababu wangejua vile tungecheza Mashule ambao tulikuwa tukishindana nao ilikuwa, "Laiser hill", Majuto na Mariakani Wote walifika salama salmini.
     Tulianza na mchezo wa mpira wa wavu na tulishindwa na moja . Pili tulienda kwa mchezo wa kuogelea tulikuwa na watu wawili waliokuwa wakishiriki mchezo huo, licha ya hayo shule yetu ilishinda. Baada ya hizo michezo tulienda kupumzika, darasani. Mchezo wa tatu ulikuwa mpira wa kikapu ,katika huu mchezo hatukupata mshindi kwa sababu tulipata matokeo sawa. Tulich?za tena na shule yetu ilishinda. Tulichukuwa mapumziko tukaenda kula chakua cha mchana. Wapishi walikuwa wameandaa vyakula vingi kama vile pilau, wali wa nazi, mahamri, biryani, chapati, mandazi, na mengineo.
    Baada ya masaa mawili kupita tulirudi kucheza. Tulianza na mchezo wa kukimbia, Wachezaji walikuwa wanakimbia kilomita mbili na kurudi, wa kwanza kurudi ndio mshindi. Walipokuwa wanakimbia, kamera ilikwa ikinawafuata bega kwa bega.Lakini shule nyingine ilitushinda. Tukaenda kwa mchezo wa Raga ambao ni unahitaji wachezaji wenye nguvu ili kufaulu katika mchezo huu.Wachezaji wengi waliumia, lakini shule yetu ilibuka washindi .Baada ya hayo tulienda kwa mchezo wa kandanda , mchezo ninayoupenda sana. Tulicheza kati ya shule zote na tulipata kuibuka washindi . Mwalimu mkuu alihesabu na kutuambia washindi ni Shule yetu. 
    Tulipewa medali kila mtu aliyecheza alipata na kufurahi Shule zingine zilitufurahia Siku hiyo nilirudi nyumbani kama nimejaa uchovu, nilijirusha kitandani na kulala fofofo!.

Question: Mwandishi na darasa lake walianza mazoezi ya mchezo upi?
Answer: Kandanda
LIKIZO MASHAMBANI
Ilikuwa siku ya Alhamisi baada ya sisi kufunga shule nilipopata habari ya kwamba ningeenda kuwatembelea jamaa wangu. Nilijawa na furaha mithili ya kibogoyo aliyeota magego. Siku iliyofuata nilirauka kabla ya jimbi wa kwanza kuwika na kujitayarisha kwenda mashambani Nilipomaliza nilienda kwenye kituo cha basi nakuabiri gari. Baada ya muda si muda niliwasili mashambani. Nilipofika nilikaribishwa kwa furaha teletele. Baada ya muda kukawa usiku na hivyo basi tukala chajio. Tulipomaliza kula babu alitupa hadithi zilizofanya tucheke kwe! kwe! kwe!
Siku iliyofuata tuliamka na kula staftahi kisha kuelekea shambani. Mjomba wangu ndiye aliyetuhimiza kufanya kazi kwa bidii mithili ya mchwa kwani bidii hulipa. Baada ya kufanya kazi tulirudi nyumbani na kujitayarisha kwenda kuwinda chajio. Tulipoenda kuwinda tulihimizwa tusaidiane kwani umoja ni nguvu utengano ni udhaifu. Tulirudi nyumbani kwani tuliweza kunasa sungura wanne kwenye mtego. Tuliambiwa kuwa watoto wa kiume ndio waliofaa kuchinja na wasichana kupika.
Pia na wavulana na wasichana hawakuruhusishwa kucheza pamoja, ili kuzuia mimba za mapema. Siku za kuvuna mahindi na kahawa tulisaidiana kuvuna kisha kupeleka mazao kwenye viwanda.
Huko mashambani wasichana walifundishwa mila za kitamaduni na nyanya au shangazi ilhali wavulana walifunzwa na  babu au wajomba.
Watu waliofanya makosa kwenye kijiji wangetengwa au kufukuza kwenye jamii. Huko wazazi hawakuwa na ubaguzi wa kutopeleka wasichana shuleni.
Pia maendeleo mashambani yaliendelea kutekelezwa na wabunge kila mahala kulikuwa na barabara.

Question: Umoja ni nguvu ilhali utengano ni nini?
Answer: Udhaifu
Dahlia (UK: /ˈdeɪliə/ or US: /ˈdeɪljə, ˈdɑːl-, ˈdæljə/) is a genus of bushy, tuberous, herbaceous perennial plants native to Mexico and Central America. A member of the Compositae (also called Asteraceae) family of dicotyledonous plants, its garden relatives thus include the sunflower, daisy, chrysanthemum, and zinnia. There are 42 species of dahlia, with hybrids commonly grown as garden plants. Flower forms are variable, with one head per stem; these can be as small as 5 cm (2 in) diameter or up to 30 cm (1 ft) ("dinner plate"). This great variety results from dahlias being octoploids-that is, they have eight sets of homologous chromosomes, whereas most plants have only two. In addition, dahlias also contain many transposons-genetic pieces that move from place to place upon an allele-which contributes to their manifesting such great diversity.

Question: indabo zitwa dariya zikomoka he?
Answer: Mexico and Central America
Adie ne Adhoch Maame Adie werɛ howee Bere bi a atwam no, na ade yɛ den. Ɔbarima bi a na ɔwɔ ahoɔyaw nti, Adie wui. Ɔbea baanu. Ɔbea no nko ara na na ɛsɛ sɛ ɔyɛ adwuma nyinaa. Adie ne Adhoch nyaa ne mma. Mmabea baanu, Adie ne Adhoch. Ná wɔn nyinaa dɔ wɔn ho. Adie yɛ ɔyamyefo, na Adhoch ne no kɔ nsu mu. Adhoch yɛɛ nneɛma pii. Adhoch yɛ ɔkwadwo, na na ne ho yɛ no ahi. Adie kɔ nsu mu kɔfrɛɛ ne nuabea Adie. Adie ne ne mfɛfo no kɔyɛɛ sukuu. Adie ani gyee ne sukuu. "Adie wɔ he?" Adie nyaa akyɛde pii ne mmɔdenbɔ. Bere a otiee mmuae a ɛte sɛ nea edi kan no, "Niko Adhoch nnya akyɛde biara wɔ asubɔnten biara mu".

Question: Ni nde wagaragaje ko ari umunyamwete, ugira ubuntu kandi akaba umuntu wita ku bandi?
Answer: di
MADHARA YA UCHAFUZI WA MAZINGIRA
Mazingira ni hali au mambo yanayomzunguka kiumbe katika sehemu anapoishi au maisha yake. Madhara ni uharibifu au athari mbaya ya uchafuzi wa mazingira yetu. Mazingira yanaweza kutoa uchafu kwa njia mbalimbali kama vile utupaji wa uchafu mahali ambapo hapafai na kukosa kukata nyasi zilizo ndefu. Usipo yazingatia hayo tutaweza kuchafua mazingira na tutakuwa wagonjwa kwa kugonjeka magonjwa mbalimbali kama vile kipindupindu, cholera, malaria na mengineo.
Ugonjwa wa cholera husababishwa na maji machafu na dalili zake ni kuendesha, kutapika, joto jingi mwilini na mengine. Pili ni ugonjwa wa malaria ambayo husababishwa na mbu ambaye huishi katika mazingira machafu na yasiyo katwa nyasi. Tatu ni ugonjwa wa kipindupindu ambayo pia husababishwa na maji machafu na kusababisha hali ya kuharisha na kutapika sana.
Watu wengi huaribu mazingira kwa kufanya mambo mbalimbali kama vile kutupa takataka kila mahali na kuyafanya mazingira kuwa machafu sana. Takataka hupaswa kutupwa katika pipa na kuchomoa.
Pia tunapaswa kukata nyasi zilizo ndefu ili kuzuia wanyama ambao wanaweza kututhuru. Wanyama hao ni kama vile nyoka na wadudu wengineo. Tukikata nyasi tutazuia mambo mingi.
sana na tutaweza kulea na mazingira masafi. Kwa hivyo tunapaswa kujihadhari kutokana na uchafuzi wa mazingira kwa jumla.


Question: Madhara ni uharibifu au nini
Answer: Athari mbaya
Nairobi osebedo ka ong'ere kaka "Silicon Savannah" nikech en loka maduong' mar teknoloji e piny Africa. Gima omiyo nyingni dongo en dongo mar kampani mag teknoloji (startups) mokalo 500 mane ochakore Nairobi e kind higni mag 2010 nyaka 2024. Centa maduong' mar nonro kod dongo mbeka (innovation hubs) kaka iHub, mane ochakore e dwe mar Mach 2010, osekonyo jotich teknoloji mang'eny. Bende, sirkal mar Kenya osegero taon manyien mar teknoloji miluongo ni Konza Technopolis manie loka mar Machakos, mane ne oketi lunda mar chapa bilion $14.5. Teknoloji mar pesa (Fintech) e mbeka ma dongo ahinya, ka mbeka manyien mag kadi (agritech) kod thieth (healthtech) bende dongo mapiyo e loka mag Westlands kod Kilimani.

Question: Konza Technopolis yudore e loka mane?
Answer: Machakos
The National Library of Nigeria came into effect in the mid-1960s, with the enactment of the National Library Act of 1964 which was later replaced by Act No. 29 of 1970. Prior to the passage of the National Library act, a series of educational conferences conducted in Ibadan served as the intellectual basis for the creation of a network of libraries funded by the government to provide accessibility of educational materials to Nigerians. A government advisory committee was later created in respect to the necessity to develop a local repository of knowledge. The committee was charged with finding a way to aid the government in bringing to prominence the intellectual foundations of its policies, creation of a national bibliographic center and to provide an arena for the promotion of knowledge. The committee was the first major formal body that called for a National Library as part of its recommendations. The government accepted the demands of the advisory committee and undertook the necessary steps to build a National Library. History and organization.

Question: Ni irihe somero rinini muri Nijeriya?
Answer: The National Library of Nigeria
La route nationale inter-états 5 (RNIE 5) est une route béninoise allant de la frontière togolaise à la frontière nigériane, en passant par Savalou, Glazoué et Savè. Sa longueur est de 106 km.

Question: RNIE tɛ  go sín Benε bo byɔ Togo ?
Answer: route nationale inter-états 5 (RNIE 5)
MANUFAA YA KILIMO NCHINI 
Kilimo ni uti wa mgongo wa nchi mbalimbali. Nchi zinazoshiriki katika kazi ya kilimo zina manufaa mengi. Hapa Kenya kazi ya kilimo inafanyika katika sehemu mbalimbali. Wale wanaofanya kazi hiyo wanaimarisha uchumi wa nchi. Kuwepo kuwa chakula ni njia moja ya kuimarisha uchumi. Hii itaweka usawa kati ya Mwananchi wa chini na wajuu kwa maana uchumi hautakua juu kwa yeyote. Kila mmoja atakua na uwezo wa kuyakidhi mahitaji yake. 
Kutakuwa na upungufu wa njaa katika sehemu mbalimbali za nchi. Hii itatokana tu! na kilimo ambao utaimarisha uchumi wa nchi. Chakula ndicho kitu muhimu cha kwanza ambacho mwananchi akishapata, hata uchumi wa nchi unapanda na hatakuwa na shida yoyote. Kilimo kikienea kote nchini na mazao yake yawe mema, hata gharama ya maisha ambayo iko juu sana wakati huu, utalazimika kurudi chini. Sababu ya hii itatokana na vyakula vya shamba wanavyotumia wanajamii. Vijiji mbali mbali zitapanuka kimaendeleo. Vyakula Vinavyotoka kwa mimea inayopandwa vijijini itasafirishwa na kupelekwa katika miji mbali mbali na itatumiwa na wananchi walio huko. Wao wakipata chakula kwa bei rahisi, uchumi utalazimika kushuka.Hii itawezesha kila mwananchi kuwa na uwezo wa kukidhi mahitali yake yote baada ya bei ya vitu mbalimbali kushuka. 
Kampuni na viwanda mbalimbali zitaendelea na kupanuka zaidi. Mazao yanayotokana na kilimo zitasafirishwa na kupelekwa katika kampuni zilizo karibu ile kutengeneza bidhaa mbalimbali kutokana nayo. Bei ya bidhaa hizi huwa ya chini kidogo ukilinganisha na zile zilizosafirishwa kutoka katika nchi zingine tofauti. Hii huimarisha uchumi wa nchi ambapo nchi inajitegemea na inatumia rasilimali zake.Kilimo huleta ajira kwa vijana ambao hawana kazi.Hii hupunguza idadi ya wale wanaosafiri kutoka vijijini kuenda Mijini kwa Sababu ya kutafuta ajira. Uchumi wa nchi utaimarika wakati idadi ya wale walio na ajira ni kubwa kuliko ile ya wale ambao hawana ajira. Kando na kuimarisha uchumi ajira inayotokana na kilimo hupunguza visa vibovu ambavyo vijana hujungiza ndani .
Biashara nyingi hutegemea kilimo ili kuendelea. Kilimo hueneza biashara kula kupeana bidhaa mbalimbali zinazouziwa wananchi. Bidhaa hizi husafirishwa na kupelekwa katika nchi tofauti tofauti duniani. Baada ya usafirishaji kuna pesa zinazopatikana pamoja na ushuru unaokusanywa kutoka kwa wanabiashara nchini. Hii huleta maendeleo katika nchi na pia kuimarisha uchumi.

Question: Mazao hupelekwa katika kampuni kutengeneza nini
Answer: bidhaa