DHULUMA DHIDI YA WANAUME

Wanume wengi nchini Kenya na hata tukivuka mipaka ya Kenya
wanadhulumiwa. Wao ni watu ambao hawawezi kusema kwani wengine
watawacheka na kuwaona wadhaifu. Wanachokifanya ni kuvumilia na hakuna
yule ambaye wanaeza kumsilimlia yale yanayowasibu. Mara mingi utaona wao
wamenyong'onyea kwani nyumbani kuna mambo ambayo yanawasubiri. Majuto
kwelikweli. Wanaume hao wanadhulumiwa kwa njia tofauti tofauti. Hakuna
anayeweza kuyasema ayapitiayo hivyo basi wao hubaki tu kuvumilia. Njia
hizi za dhuluma ni kama zifwatazo.

Wanaume kupigwa na wake zao. Kwa kweli baadhi ya wanaume wanapigwa na
wake zao kwa sababu moja au nyingine. Labda kipigo hiki hutokea pale
mume anapojaribu kumwuliza mke wake ni mambo gani anayomtendea. Badala
ya mke kusikiza, yeye humrukia na kuanza kumpiga mithili ya ngoma. Mume
tena anapouliza kwa mfano mbona mke kachelewa kufika kwa nyumba, utapata
yeye hamwelezi bali kumtukanya asiweze kujua la kufanya nini. Hii
hutokea wakati mume hafanyikazi na mke ndio aliye na jukumu la kutafuta
mkate wa kila siku. Muonapo wanaume wengine kwenye suti huku wamefurahia
mchana ni ile hali ya kuficha tu mambo yao. Usiku baadhi wa wanaume
hugeuzwa ngoma ya kukesha na kupigwa.

Dhuluma nyingine ni kukatwa sehemu zao za siri. Hivi majuuzi viza hivo
vimeripotiwa sehemu za kati mno. Wake wamekuwa wakiwakata sehemu za siri
za wanaume wao kwa sababu moja au nyingine. Wanapofanya hivo waume zao
labda wamelewa. Wengine ni sababu ya wao kuchelewa kufika nyumbani.
Imefika wakati hadi mhunzi mmoja akamua kutengeneza chupi ya chuma
ambayo ni ya kufunga. Hii ni kwasababu wanaume wanapolala hawajui kama
wataamka na sehemu zao za siri au la. Alipoanza kutengeza chupi hizo,
watu walimiminika kwake sana na kununua. Walifurahia biashara hiyo kwani
sasa wangeweza kulala. Awali hawakuwa wakilala kwani walilala mithili ya
sungura jicho moja wazi. Visa hivi vya kukatwa sehemu nyeti, yafaa
vifikishwe mwisho. Wanaume wanalia kwani hiyo ni kumwondolea maisha yake
kwa njia ya urahisi hivo. Ina maana kwamba akikatwa sehemu nyeti haezi
hata kuzalisha na hivyo ni kumfanya aishi akiwachukia wake wote.

Wanaume wanadhulumiwa kwa kutofuliwa nguo. Unapata mume mzuri tu mwenye
hadhi yake anakuja kazini na nguo ambayo si safi. Kola za shati lake
zimekunja na kujikunjiana ungedhani zilikuwa zinaliwa na mbuzi. Wanaume
hawafuliwi kwa kuwa huenda labda hawatoshelezi mahitaji yao ya
kinyumbani. Mahitaji haya ni kama chakula, mavazi na kodi za nyumba. Hii
huchangia wake wao kuwakasirikia na kuenda mgomo wa kuwasaidia. Utapata
sasa mume mwenyewe anajukumuika kufanya kazi hizo. Je, akina mama huo ni
ungwana? Mimi nimelelewa kwa maisha ama kwa mila ambayo ni vibaya mume
kufanya kazi wakati mke yupo. Hata tu ikiwa mke ni mgonjwa labda anaeza
kumsaidia ama dadake bwana kumsaidia. Haya yenu ya kusema ni karne
tofauti ndio inachangia waume kufanyishwa kazi. Sisemi punda.

Wanaume huku nje wanachomwa na maji moto. Mwanamke anainjika chungu au
sufuria la maji. Anachemsha sawasawa. Mume akifika tu nyumbani, pwaaa!
Maji moto mwilini. Ni jambo la kushangaza mno. Kwani mume ni kuku? Mbona
ufanye hivo? Borake si umwacha tu na uende uendako. Waume wengine
wanamwagiwa asidi ya betari. Hiyo nayo huwaacha wakiwa si wa maji wala
wa uji. Wanachanuka uso kanakwamba walikuwa wakidonwa na tai. Hiyo ni
hatia kubwa sana. Je, tunaishi na wanyama au watu? Hadi wengine
wameogopa kuoa. Nakumbuka siku moja nikiwa matembezini. Niliweza
kukutana na bwana mmoja. Bwana huyo alikuwa kiziwi. Kwa kuwa mimi
niliweza kuelewa ishara lugha, nilifika pale na tukaanza gumzo. Pale
palikuwepo na viziwi wengine wachapa kazi. Walikuwa wawili mmoja alikuwa
mama na mwingine binti. Ila wote viziwi. Tulipokuwa kwenye gumzo
akanieleza kwamba anibake binti mmoja. Nami nikamwuliza. Wewe umeoa?
Akaniambia la hasha. Nikamwuliza mbona? Akasemwa wanawake ni chanzo cha
msongo wa mawazo. Alinisisitizia kwamba yeye haezi oa kwani wanawake
watamwua. Nilimweleza kwamba kuna baadhi ambao ni wangwana na wenye
upendo. Lakini alisimama kwenye msimamo wake yeye haezi oa. Akanishauri
chukua hawa ukawaoe basi. Nilicheka tu na nikawatakia usiku mwema na
kufumukana kuelekea kwangu.

Ina maana kwamba kulingana na usemi huo wa mwandani wangu kiziwi, kuna
pale aliona wanawake au mwanamke akimdhulumu mume. Hapo hapo, yeye
akaogopa. Wanawake hebu tuwe na mwelekeo mwafaka kwani sisi ndio kioo
cha ndoa changa na hata watoto wetu. Wanaume pia wanadhulumiwa kwa
kunyimwa chakula. Mke anapika chakula na kula na watoto wake tu. Mume
arejeapo na kuuliza hapa mlikula nini? Hamna jibu ila tu kuambiwa aende
ale kule atokako. Inanifanya kukumbuka kule kijijini nitokako ambapo
mume moja ambaye alikuwa akilewa alikuwa ananyimwa na mkewe chakula.
Tabia hiyo iliendelea kwa kipindi kirefu hadi kumpelekea mume huyo kufa.
Watu walipouliza chanzo hawakupata. Ndipo mtoto mmoja akang'amua fumbo
hilo. Mtoto alisema kwamba Mama amekuwa akimteza baba. Hakuna siku
ambayo baba amepata chakula hapa. Waombolezaji walihuzunika mno.

Wanaume pia wanadhulumiwa kwa kunyimwa unyumba. Mume anapohitaji haki
yake ya ndoa mke anamfokea. Hii ndicho chanzo kwa kuanza kuwa na
uhusiano nje ya ndoa. Kwani ni nani asiyetaka kufanyiwa kuzuri pale
aliko? Mume ikiwa anashughulikiwa vizuri chumbani basi huenda akatulia.
Kwa dakika sitini mke anampepeta kwa kipepeo tu. Feni huku imezimwa.
Aisee! Mume atafurahi upeo wa kufurahi. Wake hawa huwanyima unyumba kwa
kulipiza kisasi. Labda wamesikia tu fununu mume wake anatembea na
msichana fulani. Badala ya wake hawa kusikia kwanza upande mbili wao
wanajifanyia uamuzi na kisha kuwagomea mabwana zao.

Wanawake pia wanawadhulumu wanaume kwa kufanyishwa kazi. Kwa mfano mke
atampa mume wake kazi ya kufua. Aendapo kazini akirejea nguo zote ziwe
zimefuliwa. Utapata ameachia mume huyu katoto kachanga. Mtoto huyu yafaa
ampe chakula. Watoto wengine warejeapo shule yafaa wapate chakula cha
mchana kishakuwa tayari. Iwapo atapatwa na mkewe hakufanya kazi fulani,
huenda mume akagombezwa. Kugombeza pia ni dhuluma kwa wanaume. Kimila
mke hafai kumsomea hata mumew lakini karne hii huezi tambua mume ni yupi
na mke ni yupi. Mke anakaa ndicho kichwa cha nyumba. Yeye anakaa huku
akitazama televisheni ilhali bwana anapambana na kukata vitunguu na
kupika. Si semi eti hayo ni mapenzi la hasha. Iwapo mume anafanya kwa
hiari ni sawa. Utapata pia mke kuonyesha yeye ni mbabe na kichwa cha
nyumba, atampikisha mumewe hata kama kuna wageni pale nyumbani. Tabia
iliyo mbaya sana. Atawaambia akina mama wenzake huyu wangu nimemweka
hapa. Kumanisha nimemweka kiganjani. Haoni hata aibu? Mume naye haezi
ongea atanyamazia tu.

Wanawake pia wanawadhulumu wanaume kwa kuwanyima pesa. Kuomba pesa si
kosa bali kuombaomba ndio kosa. Hii hutokea pale ambapo mwanamke ndiye
aliyefanikiwa na kupata kazi ya hadhi kuliko ya bwana. Utapata watoto
wanahitaji pesa na mume anapowatuma angalau wakamwuulize mama yao, mama
huwafokea. "Nendeni mkamwone baba yenu!" Watoto wanabaki kuzungushwa tu
kama tiara. Wasijue la kufanya. Ikiwa una pesa mbona usisaidie? Akina
mama wa aina hii huwa wanataka kuwadhalilisha wazee wao mbele ya mtoto.
Mtoto ajue bila mama yao wao hawawezi endelea. Yafaa tugemee mienendo ya
aina hiyo. Wale akina baba wanaotumia labda sigara, huwa wanataka
angalau wagonge kiu chao na hawana pesa. Wakiomba wake zao wanawapuuza.
Hii huchangia wizi miongoni mwa waraibu hawa. Wakipata nafasi kidogo
wanaiba.

Wake wetu nawaomba kuwa msiwadhulumu waume zenu. Mnapokutana mahali
msianze kuwasema. Mumewangu ni hi na hivi. Mara wangu hana nguvu za
kiume. Wangu naye ni kahaba. La hasha! Haifai. Siku moja atakusaidia
mahali ambapo utamkumbuka milele na milele. Wanaume nanyi mjitokezee.
Mnapodhulumiwa usijifiche. Tuongee. Tuende kwenye vituo za nasaha kupata
mawaidha. Tusinyamaze. Sote tushikane na tupige vita dhidi ya dhuluma
kwa wanaume. Pamoja tutashinda. Kwa kweli mficha uchi hazai. Mwisho
umoja ni nguvu utengano ni udhaifu.


Question: Mhunzi mmoja aliamua kutengeneza nini
Answer: chupi ya chuma