MJADALA KUHUSU ATHARI ZA SHUGHULI ZA KISIASA NCHINI
Aghalabu binadamu hawezi kuishi bila uchumi, jamii na siasa· Vigezo hivi vyote hutegemeana kwa ufanisi. Siasa ni utaratibu kuhusu utawala wa nchi unaotumika kuleta maendeleo nchini na wanasiasa wakishirikiana na raia. Katika siasa za Kenya, kuna aina nyingi za vyeo ambavyo wanasiasa hupigania. Baadhi yake ni udiwani, useneta, ubunge, ugavana na urais. Shughuli za kisiasa ni kama kisu chenye makali, leo utakitumia kukatia nyama lakini kesho kitakukata. Siasa ina umalaika na ushetani kwani hakuna masika yasiyokuwa na mbu. Umalaika wake ni:
Kwanza kabisa shughuli za kisiasa huleta maendeleo nchini. Kwa yakini kila mbwa hubweka kwao. Wanasiasa wanapokuwa katika harakati za kutafuta kura, wao huwatembelea wananchi na hapo ndipo baraste hufagiliwa, hunyunyuziwa maji na kukarabatiwa. Mbali na baraste kukarabatiwa shule na zahanati hujengwa katika kaunti mbalimbali kama vile Lamu na Marsabit. Pia wanasiasa hutoa ghawazi zinazotumiwa kujenga hospitali za umma. 
Pili, vijana hupata ajira. Wanasiasa wanapotafuta kura kwa wananchi, vijana huajiriwa kama walinzi wanaolinda wanasiasa wanapowatembelea wananchi. Pia wakati wa kuhesabu kura, vijana huajiriwa kuhesabu kura kama walivyofanya Matungu katika kaunti ya Kakamega na Kabuchai katika kaunti ya Bungoma. Vijana hawa hupata fedha zinazowahifadhi aushini mwao. 
Tatu, katika kipindi cha siasa, wanasiasa hutoa misaada tofauti tofauti kwa mayatima, wanagenzi na wananchi. Wao huwapa wanagenzi vitabu vya viada na ziada. Pia, mayatima hupewa fedha, hununuliwa nguo, vyakula na bidhaa muhimu mathalani unga wa sima na ngano, chumvi ,sukari, maharagwe na mchele· Maji hupelekwa kwa malori sehemu kame kama vile Turkana.
Mbali na misaada kupatikana, siasa pia hukuza uchumi. Wanasiasa wengi katika harakati za kutafuta kura hutaka kujionyesha na hapo ndipo adinasi hupata fursa ya kuuza maji ya kukata kiu, barakoa, barafu na sharubati. Wanasiasa pia huinua kampuni tofauti tofauti kwa mfano, wanapopeana unga wa taifa kwa raia, kampuni inayotengeneza unga huo hupata faida kubwa. Vilevile shughuli za kisiasa huchangia mikahawa hela chungu nzima. Katika harakati za kisiasa, wanasiasa huhitaji pahali pa kula, kulala, kupumzika na kuhutubia wanahabari. Nao huenda katika mikahawa mbalimbali kama vile Whitesands katika kaunti ya Mombasa. Mikahawa hii hupata faida inapokuwa mwenyeji wa warsha midahalo na kongamano za kisiasa. 
Pia, wanahabari hupata taarifa ya kuzungumzia katika habari. Katika mikutano ya kisiasa ambapo wanasiasa wananuia kugeuza baadhi ya vifungu vya katiba, wanahabari hupata fursa ya kuwauliza maswali hasa yanayohusiana na mipango yao ya kufanya maendeleo nchini. Kupitia njia hii, wananchi hujua mipango ya viongozi hawa kupitia taarifa za habari katika matangazo ya Citizen, NTV na KTN. 
Kwa yakini, kila chombo kwa vimbile. Kama nilivyosema hapo awali shughuli za kisiasa inaweza kumithilishwa na mvua kubwa, yaani ni tamu hurutubisha makonde na inaweza kusomba kila kitu na kukipeleka baharini. Ningependa kuzungumzia upande wake wa el-nino. Kwanza kabisa ufisadi huenea nchini. Wanasiasa wengi hutoa mrungura kwa wapiga kura, huwapa nguo au leso na bidhaa muhimu mathalani mchele, unga na chumvi. Wanaohesabu kura pia hupigwa konde la nyuma kwa hela. Badala ya viongozi hawa kumaliza ufisadi nchini, wao huendeleza ufisadi nchini.
Pili, wanajamii huahidiwa ahera na kupelekwa jehanamu. Si baraste, si shule, si hospitali zote huahadiwa wanajamii katika mikutano ya kisiasa. Wazee kwa vijana hushangilia kwa vifujo na nderemo huku wakisubiri falau mgonjwa anavyosubiri kupona huku wakijua afikaye kisimani mbele hunywa maji maenge.
Tatu, mikutano ya kisiasa husababisha chuki ya kikabila kidini na hata kiukoo. Kwa mfano, mwaka wa elfu mbili na saba kulitokea machafuko nchini. Kuna sababu ya mikutano ya kisiasa baina ya vigogo wawili wasiotajika kwa muktadha huo. Baadhi ya waja walienda jongomeo, wengine walijeruhiwa vibaya na kulazwa hospitalini na wengine walilemazwa. 
Waja wengi huamini kuwa amani haiji ila kwa nchi ya panga. Katika mikutano ya kisiasa adinasi hujeruhiana kwa mawe na mapanga kwa sababu ya kutoelewana kwa makundi mawili ya kisiasa. Kwa mfano, mwezi wa nne huko Matunqu, kulikuwa na fujo kwa sababu ya mikutano ya kisiasa baina ya makundi mawili yenye mirengo ya kisiasa. Wanasiasa na wafuasi wao walipigana na kujeruhiana na baadhi yao walitiwa mbaroni. Maafa yao huleta taharuki. Adinasi hukosa amani na kuhofia kuvamiwa na kuuliwa. 
Tupilia mbali kujeruhiana ikiwa sababu ya kisiasa, kuna upotezaji wa wakati. Adinasi wanapoandamana na wanasiasa katika mikutano kama nzige, huwa kama bendera inayofuata upepo. Wakati huu ungetumiwa na waja kujikuza kimaendeleo kwa kufanya biashara tofauti tofauti za kuwanyanyua kimaendeleo. Je, ni wakulima wangapi waliopoteza wakati kwa vigelegele badala ya kung'oa magugu madeni mwao? 
Vilevile shughuli za kisiasa huleta uharibifu wa mali na mazingira. Kwa yakin,i adui wa mtu ni mtu. Katika harakati za majumba ya watu, maduka makuu, makampuni na vibanda hubomolewa na kuchomwa. Matendo hayo huleta udororaji wa iktisadi nchini. Mazingira pia huharibiwa kwa mfano, miti hukatwa na kuchomwa. 
Pia wanasiasa wanapokutana mazishini au katika mikutano ya kisiasa, wao hueneza ugonjwa wa uviko-19. Kwa mfano katika mikutano ya kisiasa ambapo wanasiasa wananuia kugeuza baadhi ya vifungu vya katiba, wanasiasa na wafuasi wao husongamana kwa maeneo madogo. Msongamano huo ni kitovu cha uviko-19. 
Mbali na ugonjwa wa uviko-19 kusambaa kwa sababu ya mikutano ya kisiasa katika shughuli za kisiasa, wanasiasa hutumia mikutano yao kudai kuun wameibiwa kura zao. Nao hujitangaza washindi hadharani na huwaomba wapinzani wao wayapinge matokeo ya 
uchaguzi. Wanasiasa hawa wanaodai kuibiwa kura huandamana na wafuasi wao falau nzige na kuvamia bunge la seneti na kuharibu shughuli zao.  
Kwa yakini chenye mwanzo hakikosi mwisho. Nikivunja jamvi la mjadala huu, ningependa kusema kuwa ijapokuwa siasa zina athari hasi duniani. Ina athari chanya nyingi kama vile maendeleo nchini, ajira kwa vijana, misaada kwa mayatima na wanagenzi, ukuzaji wa fedha na uchumi kwa wafanyabiashara mikahawani. Aidha wanahabari hupata shughuli au mambo za kutangaza katika habari kuhusu shughuli za kisiasa. Chambilecho wahenga wa kuandika kwa hakika, barabara ndefu lazima ijipinde.

Question: Utaratibu unatumika kuletea maendeleo unaitwaje
Answer: Siasa