FAIDA NA HASARA ZA PIKIPIKI

Pikipiki ni mojawapo ya vyombo vya usafiri. Chombo hiki kimechipuka tu katika karne  hii ya ishirini na moja. Zamani binadamu walitumia mara nyingi Wanyama kama vile: punda, ili kusafirisha mizigo yao . Lakini kwa sababu ya uvumbuzi wa teknolojia, usafiri umerahisishwa mno. Ndio maana kuna vyombo hivi k.v pikipiki.

Pikipiki inafaida tena hasara zake.baadhi ya  faida za pikipiki ni kama zifuatazo:
Kwanza, pikipiki zimerahisisha usafiri. Usafiri hasa wa vijijini.pale ambapo magari hayawezi kufika pikipiki hufika huko na kuwabeba watu pamoja na mizigo. Kama si chombo hiki watu wangepata ugumu mno kusafiri kutoka vijijini hadi kwenye barabara kuu . Barabara za vijijini huwa hazijajengwa vizuri, lakini pikipiki hupita tu,,,,hadi kwenye yule anaye hitaji kupata huduma hizo. 

Pili, pikipiki zimetengeneza nafasi za ajira. Kuna watu ambao hutegemea pikipiki ilikujipatia riziki. Pia kuwalipia wanao karo  shuleni. Vijana wengi hasa kwa sasa ambapo ajira imekuwa nadra, wamebahatika kupata mahali pa kujitafutia mkate.  Badala ya vijana hawa kuketi tu bure na kujiingiza katika uovu, angalau wamepata cha kuwashughulisha.

Tatu, wanaoendesha na wanaouza pikipiki hulipa ushuru. Ushuru huu umesaidia katika ujenzi wa taifa. Barabara na miundo msingi zimeweza kutengenezwa na kuboreshwa. Ushuru huu ndio umechangia pia shule, hata hospitali kujengwa na kuletwa karibu na mwananchi.

Nne, Pikipiki zimesaidia katika ukuaji wa biashara,mijini na vijijini. Pikipiki hizi husaidia kusafirisha bidhaa kutoka mashambani hadi sokoni. Bidhaa ambazo huwa za kuharibika haraka, kwa sasa huweza kufika sokoni kwa haraka kupitia usafiri wa pikipiki ambao hauathiriwi  na msongamano wa magari. Wanunuzi na wauzaji pia hutumia pikipiki kusafiri kwenda na kutoka sokoni.

Tano, pikipiki zimeleta utangamano. Waendesha pikipiki huja pamoja maranyingi sana. Wao hushirikiana na kuwa na vyama vya kuwasaida kihela ili wajiendeleze.pia wao hupata nafasi ya kusafiri kwingi na kujuana na watu mbalimbali . Kujuana huku huleta utangamano na ushirikiano baina yao.

 Licha ya pikipiki kuwa na faida nilizo taja hapo juu, pia zina hasara . Kwani hakuna kisichokuwa na doa aushini. Hasara za pikipiki ni kama zifuatazo.
Kwanza, usafiri kwa njia ya pikipiki, umechangia kuwepo kwa ajali tele. Ajali husababishwa na wanaoendesha pikipiki bila kujali. Hasa kama wamelewa. Wengine wao huwa na mapuuza tu. Wao hupuuza sheria za barabarani, kwa madai kwamba wanaharaka. Jambo hili huwafanya wengi kugongwa na magari, au hata kutumbukia shimoni au majini. Hali hii imetufanya wengi kupoteza maisha yao pamoja na wapendwa wetu.

Pili, pikipiki zimechangia kuwepo kwa magonjwa, haswa yanayosababishwa na baridi. Waendesha pikipiki wengi hukosa kuvalia nguo nzito za baridi. Bila kufahamu kwamba chombo hiki huenda kwa kasi sana, jambo ambalo husababisha wao kupigwa na baridi mno. Baridi hii huleta magonjwa ya kifua, ambayo husababisha kifo .

Tatu, zimechangia ongezeko la uhalifu. Licha ya pikipiki kuleta faida vijijini, pia kimetumika kama chombo cha kuwasafisha wezi. Au wenyewe kuwabeba abiria na kuwaelekeza vichochoroni na kuwaibia abiria wao. Wizi huu umewafanya watu kukosa imani tena nao. Si ajabu wengi huogopa kusafiri usiku kwa kutumia pikipiki.

Nne, vijana wengi hukata kauli ya kukatiza masomo yao, ili waingilie kazi hii. Jambo ambalo limechangia idadi ya wavulana walioacha shule kuendelea kuongezeka. Bila wao kufahamu kwamba, pikipiki haitawapa msaada wa kutosha kuendelea kujikimu. Elimu ndio ufunguo wa maisha. Bila elimu maisha hugeuka na kuwa mgumu mno baadaye. Yafaa vijana hawa waelimishwe kuhusu umuhimu wa elimu, na kufanya kazi ya pikipiki si suluhisho.

Tano, Chombo hiki, kimechangia mimba za mapema, na ubakaji. Siku hizi, visa vya ubakaji vimekuwa kila mahali katika vyombo vya habari. Asilimia kubwa ya visa vinavyoripotiwa, uhusishwa na waendesha pikipiki. Ni juzi mmoja aliuawa hapa kwetu kwa mbaka mtoto wa darasa la saba. Si ajabu kwamba wao huwadanganya wasichana wadogo wa shule kwa kuwapa visenti vidogo, ili washiriki ngono nao!. Kitendo ambacho husababisha mimba za mapema. Waathiriwa huacha shule ili kuweza kuwalea wanao kwa dhiki tupu. Wengine huishia kuavya mimba kwa kuogopa wazazi wao. Hata baada ya kuwapachika mimba, wengine huwakana na kukwepa majukumu yao.

Sita , waendesha pikipiki hawa, hutumiwa kwa urahisi na wanasiasa ili kutenda maovu. Wakati mwingine kuzua vurugu. Utawapata wakifunga njia kuwazuia wengi kupita kwa kuhongwa na mwanasiasa fulani. Utawapata pia wakichoma magurudumu barabarani ili kumzuia mpinzani wa yule aliyewalipa kuwahutubia watu. Ni mengi sana maovu yamehusishwa na waendesha bodaboda. Yafaa waonywe au sheria itumike kuwakanya.

Kutokana na hoja nilizojadili. Ni wazi kwamba manufaa ya pikipiki si mengi mno. Badala yake hasara zinaelekea kupiku faida. Yafaa mikakati madhubuti ibuniwe ili chombo hiki kiendelee Kuwa cha manufaa kwetu binafsi na taifa kwa jumla.


Question: Pikipiki zimechangia kuwepo kwa kitu gani
Answer: Magonjwa