theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
UVUMILIVU 

Hapo zama za kale paliishi familia moja katika kijiji cha wachochole. Familia hiyo ilikuwa na jumla ya watu watatu, baba, mama na mtoto mmoja aliyeitwa Bidii. Wazazi wa Bidii walikuwa maskini kupindukia kama jina la kijiji chao. Wazazi wa Bidii walifanya yote wawezalo ili wampeleke mwanao shuleni. Bidii alipokuwa miaka saba, alipelekwa katika shule ya Tangamano ambapo alianze masomo yake ya chekechea. Bidii alikuwa mtoto mchangamfu na mwerevu sana kwa kuwa alikuwa na bidi za mchwa wajengao kichuguu kwa mate. 

Wazazi wake waliishi wakimwelekeza kila mara kuwa awaheshimu walimu na watu wengine na atie bidii masomoni. Bidii aliweza kufanya alivyokuwa akielezwa na akasoma hadi darasa la nane. Katika darasa, aliweza kuwa mshindi katika mitihani yote waliyofanya mpaka walimu wake wakawa wanafurahishwa na kazi yake. Alifanya mtihani wake vyema na walipotangaza matokeo ya mtihani wa kitaifa alikua ameibuka kuwa mshindi nchi mzima. Bidii aliitwa katika shule ya upili na kwa kuwa wazazi wake hawakuwa na kipato cha kumpeleka slule hiyo, waliweza kuitisha mchango na wanakiji wakajitolea na kumsaidia mpaka akaenda sluleni.
 
Katika shule ya upili, Bidii aliendelea kutia bidii masomoni, kwa kuwa alikuwa ana tamaa ya kuwa daktari ili awasaidie watu kama yeye kijijini mwao na kuwatoa wazazi wake katika lindi la ufukara. Alipofika kidato cha nne, alifanya mtihani wake wa kitaifa na pia akaibuka wa kwanza nchini. Wazazi wake walijawa na furaha kwa kuwa walijua mwanao atawaokoa kutoka lindi la umaskini. Bidii aliweza kuitwa katika chuo kikuu na Rais wa nchi akajitolea kumlipia karo. Alisomea udaktari kwa miaka sita na baada ya hapo akaajiriwa kama daktari mkuu wa upasuaji nchini. Alipopata mshahara wake, aliweza kutumia kuwasaidia watoto ambao walikuwa wanapitia maisha kama yake kwa kuwapeleka shuleni na kuwanunulia chakula. Pia aliwajengea wazazi wake nyumba la kifahari na kuwafanyia kila kitu walichohitaji pale nyumbani. 

Baada ya mwaka mmoja, Bidii aliweza kujenga hospitali katika kijiji chao ambacho kilikuwa kimedharauliwa kwa sababu ya walalahai. Aliweza kuwahudumia wagonjwa wote waliokuwa pale kjijini kwa kuwa hospitali zilikuwa mbali na hawangeweza kuzifikia na pia walikuwa wanabaguliwa. Aliweza kuwapa wale vijana ambao walikuwa wamehitimu katika chuo kikuu lakini hawakuwa wamepata kazi kama madaktari katika kituo chake ili waweze kujiendeleza kimaisha na wasijihusishe katika matendo maovu. 

Hapo ndipo nilipotambua ya kwamba mchumia juani hulia kivulini. Bidii alikumbana na matatizo chungu nzima kupitia masomo yake tangu utotoni lakini mwishowe akafanikiwa kutokana na bidii aliyokuwa nayo na uvumilivu. Kwa kweli, mtaka cha mvunguni sharti ainame. 

Question: Bidii alipelekwa shule ya Tangamano lini
Answer: alipokuwa miaka saba
SAFARI YA MASHAMBANI
Baada ya kufunga shule nilirejea nyumbani na kumpata mama ameandaa chakula, nilimsalimu na kumparipoti yangu ya mitihani. Baadaye niliketi chini nakuanza kushtaki njaa ambayo ilikuwa imenizidi, harufu ya nyama iliyo kaangwa vizuri ilichokoza pua langu na kupendeza macho yangu. Mama aliniarifu kwamba “kesho utaelekea kumtembelea nyanya na babu yako” maana nilikuwa nimekawia kabla ya kuwaona. Nilikuwa na safiri pekee yangu kwenda nyumbani jambo ambacho sijawahi tangu utotoni mwangu. Nilielekea bafu nikastaki uchafu kwa maji vuguvugu na kurejea katika chumba cha kulala. Niliandaa nguo kadha katika begi na vitu nilivyohitaji zote. Nilielekea kulala na kungoja siku hiyo.
Hatimaye iliwadia na saa kumi nikaamshwa na alama yangu nilijitayarisha na kuelekea kushtaki njaa na baadaye kumuamsha mama anisindikize. Aliubeba begi kwa kichwa na kunisindikiza akinipa mawaidha kwamba nimsaidie nyanya na babu kwa kazi ambazo wangehitaji, ni watii na kuwasikiza. Usiwakasirishe kwa jambo lolote. Tuliwasili na nikaabiri gari lililokuwa kwenye stesheni limeegeshwa kando ya barabara. Nilimpungia mama mkono na kumwambia kwaheri ya kuonana. Gari lilijaa na kuondoka ukielekea Nakuru upande ambao Safari llikua ndefu sana na yakuchosha nili lala na kuamka bado hatujawasili. Tulianza kuskia makelele mbele nikashangazwa kumbe yalikuwa makelele ya wanabiashara waliokuwa wakitafuta riziki. Nilitoa shilingi hamsini na kununua mahindi choma ambayo nilielekea nikila. Kwa muda mchache tulifika na kushuka gari hilo nili ambiri pikipiki na kunifikisha kwa nyanya.
Nilipomuona nyanya nilishikwa na furaha moyoni na kukimbia kumkumbatia. Nilikaribishwa na kikombe cha chai na mahindi iliyokuwa imechemshwa na chumvi. Nilikula na baadaye kuanza kuonyeshwa sehemu hiyo.
Watu wa eneo hiyo walikuwa wakulima wa mahindi. ilikuwa wakati wa kuvuna mahindi. Nilirejea na kuelekea nyumbani mwa babu. Tulikula vizuri na kisha kulala. Kesho yake tuliamka na kwenda shambani kusaidia kuvuna mahindi. Shamba ilikuwa kubwa mno na kazi hiyo ilikuwa ya kuchosha. Baada ya hapo tulielekea ziwani kuchota maji. Mambo hayakuwa rahisi sana lakini niliyazoea. Tulielekea katika msitu uliokuwa karibu na kuchukuwa matunda yaliyopendeza macho. Kwa kweli mambo yalikuwa mazuri sana na yakupendeza.


Question: Baada ya kufunga shule nilirejea wapi
Answer: Nyumbani
NDOA ZA MAPEMA 
Ilikuwa siku ya jumatatu nilienda shuleni kama kawaida yangu. Ilipofika jioni, niliambatana na  rafiki zangu kuelekea nyumbani . Mvua ilianza kunyesha. Ilinibidi kuwaaga marafiki wangu ili nielekee nyumbani kwa sababu kwetu kulikuwa mbali. Japokuwa mkoba ulikuwa mzito nilijitahidi nifike nyumbani kabla ya giza kutanda kabisa.  
Cheloti. Cheloti, nilisikia sauti nijjuayo ikiniita nyuma yangu. Mwanzo niliipuza kwani niliamini kuwa mazimwi yenye sauti uijuayo_huita watu 
Sauti hiyo ilizidi kuita hivyo ilinibidi kutazama. Alikuwa nyanyangu. Nilikimbia alipokuwa na 
kumsalimu. Nyanya alionekana kuwa na huzuni Jambo hili lilinisikitisha sana, nyanya alikuwa kipenzi changu. 
Mawazo mengi yaligonga akili yangu baada ya nyingine : Je nimemkosea nyanya?...., Je kuna msiba?. Kama ni msiba ise kunani?.... Au labda mama aliyekuwa mjamzito amelala mama hawezi kuaga: Mawazo kama haya yaligongana akilini mwangu. Bila ya kugundua, nilibaki nimeduwaa.. 
 Nyanya alianza Kunigonga begani." Mjukuu wangu na kupenda sana," Nyanya alianza_huku akinita : kijuso chake kikionyesha kutofurahia. Nyanya naelewa kuwa wanipenda, japokuwa kipina' Kikucikitishacho.???. Nilimuuliza kwa wasiwasi ? Mjukuu wangu, kimbia, toroka, usiende nyumbani mara yanayo kungoja huyawezi Babako anapanga k u-..-ku-- kukuoza kwa Cherule leo. yuko nyumbani na Zawadi kemkem wanakusuibiri kimbia.  
Lati Machozi yalipenyeza njia mbili usoni pangu huku huzuni ukifunika moyo wangu.  Mvua ilisita kunyesha na jua kutua magharibi, ili kukubalia giza: Nilifikiri kuhusu masomo yangu, ndoto zangu za kuwa daktari wa kwanza kwenye familia yetu Nilifikiri jingi walimo na wanafunzi wenzangu wangechukua habari hii. Nilihisi mwisho wa dunia imefika nilinde Foi nisimwambie yoyote yale nimokuwa napenda sana, haya basi. Ondoka, potea maisha yako yako mbeleni nyanya aliendelea. Maneno ya nyanya yaliongeza uchungu moyoni mwangu. Nilikimbia! bila ya kujua niendako. Yeyote aliyenizungumzia sikumjibu sababu sikuskia yale aliyoyasema. Nilimlaani babangu kwa kupenda  mali. Nilimlaon Bherula kwa kudako a kuangusha maisha yangu _ Baba___ Mungu nakupenda, niokoe niliyatamka maneno hayo bila kutoa sauti. Niliamini kuwa Mungu hamwachia mja. Roho yangu ilidunda bila ya kutulia Mungu hamwachi mja wake. 
. Macho yangu yalikutana na kibanda kilichoonyesha 'HUDUMA CHILDREN HOME? Nilijihami na kuingia kwenye mlango kuu. Nilijichukia japokuwa nilikuwa na matumaini tele kwa ajabu ama bahati nzuri nilimpata mtawa Sofia aliyeahidi kunisaidia Niliungana na watoto, hao wengine na wenye Tumaini mpya.
Jumamosi hiyo ni mtawa si rotia aliniita Sofia nije ofisini mwake.Nilipofika nilimkuta baba amekteti naye Cherule  amewekewa pingu. Mara moja Nilipandwa na mori nikaanza kusonya ,uso lakini baba alianza Kuushika mkono wangu. Baba alibuba, ikua na machozi akani omba msamaha. Niliulizwa iwapo ningerejea nyumbani. Damu ni nzito kuliko maji, nilielekea nyumbani na baba huku Cherula akipelekwa korokoroni. Niliapa kuwa siku zote nitawasaidia wenye shida yoyote Niliamini Mungo si athumani. 

Question: Cheloti alitaka kuwa nani baada ya kumaliza masomo yake?
Answer: Daktari
MADHARA YA UCHAFU WA MAZINGIRA

Mazingira ni hali au mambo yanayomzunguka kiumbe katika sehemu anapoishi au maisha yake. Uchafu ni hali ya kutokuwa safi. Madhara ya uchafu wa mazingira mbaya sana kwa kama vile mangojwa mbalimbali kama: malaria, kipandupindu. Mazingira yetu ya shule yetu ni safi kabisa hadi  kila mahali unakokanyanga ni safi kwa sababu mwalimu wetu alituambia kwamba tuzingatie mazingira yetu kila mara na hata kila dakika. Kuna shule zingine hata watoto wanapata magonjwa kama kipindupindu kwa sababu ya kunywa maji machafu na hata chakula chafu. Si Shuleni tu, bali hata nyumbani tuzingatie usafi.

Kuna watu wanachukulia jambo la usafi na mzaha mwingi. Siku moja. nilikata karatasi darasani tena nikazichukua na kuzitupa chini. Mwalimu wa somo la kiswahili aliingia darasani akazipata zile karatasi zikiwa chini, hata hakakuuliza  ni nani aliyezitupa,nilisikia tu nikipinga magoti mbele ya shule nzima. Nilichapwa viboko ishirini na tano na ndipo nilijua kwamba usafi ni kitu cha maana sana katika maisha yetu. Mazingira lazima yafangiliwe na hata miti lazima imwangiliwe maji kwa sababu miti pia iko katika mazingira kwa sababu bila miti hatungekua na mvua.


Question: Uchafu unaleta nini
Answer: Magonjwa
ï»¿Ndoto ya Graca  

Graca alizaliwa Msumbiji. Nchi yake  ilikuwa maskini sana na hawakuwa  wamepata uhuru.  Watoto hawakuwa na shule nzuri za  kwenda.  Mamake alikuwa na ndoto ya kuwapa  wanawe maisha mazuri. Bila masomo  haingewezekana.  
Mtoto Graca angekuwa mzaliwa wa  sita. Licha ya furaha hii yote kulikuwa  na huzuni kwani babake Graca  alikuwa karibu kufa.  Aliota kuwa mtoto wake mdogo  angeenda shule nzuri. Alijua elimu  ndiyo ingemsaidia mwanawe.  Jamii yake iliapa kutimiza ndoto yake.  
Wiki chache baada ya kifo cha babake,  mtoto alipewa jina kuambatana na  urembo wake. Aliitwa Graca.  Kadri miaka ilipozidi kuyoyoma ndivyo  Graca alizidi kuleta furaha kwao.  Familia iliamua kumpa Graca masomo  mazuri.  
Graca alitia bidii sana shuleni. Alipata  tuzo ambalo lilibadilisha maisha yake.  Alipata ufadhili wa kumwezesha  kusomea shule nzuri kijijni.  Ndoto yake ilikuwa awe mwalimu.  Alitamani watoto wa Msumbiji wajue  kusoma na kuandika. Alitamani wakati  ambapo watoto wote wangeenda  shuleni.  
Graca alitia bidii yake yote kwenye  masomo. Baadaye kidogo alipata tuzo  nyingine la kuhudhuria chuo kikuu  huko Ureno.  Alipata marafiki wengi, akajifunza  lugha nyingi geni na akasoma vitabu  vingi vipya. Akaona ndoto yake ya  kuwa mwalimu ikitimia.  Hii ilimpa furaha kubwa lakini bado  alikuwa na huzuni.  
Watu kule nyumbani kwao, hawakuwa  na uhuru.  Lakini sasa Graca alikuwa na elimu,  ujuzi na matumaini. Pia, alikuwa na  marafiki ambao walikuwa na mawazo  kama yake kuhusu haki ya watoto  kupata elimu.  Alitaka kutumia ujuzi wake na marafiki  zake kuleta mabadiliko kwao  Msumbiji.  
Kupitia usaidizi wa marafiki zake,  hatimaye Msumbiji ilikuwa huru!  
Rais aliyechaguliwa kuiongoza nchi ya  Msumbiji alikuwa rafiki yake Samora.  Walipendana na wakaona.  
Graca alipewa kazi ya kuhakikisha  kuwa watoto wote wamepata elimu  nzuri.  Ilikuwa kazi ngumu kwani watoto  wengi wa nchini Msumbiji hawakujua  kusoma na kuandika.  Alianza kwa kuwapeleka watoto wote  shuleni.  
Graca na Samora walijaliwa kupata  watoto wawili.  Walikuwa na ndoto ya kuwapa watoto  wao na watu wa Msumbiji maisha  mazuri.  Kwa bahati mbaya, Samora alikufa  kwenye ajali ya ndege.  
Graca aliomboleza kifo cha Samora  kwa miaka mingi.  Baadaye Graca alipendana na Nelson  Mandela. Walifunga ndoa, wakafanya  kazi pamoja kuwasaidia watoto wa  Afrika.  

Source www.africanstorybook.org  
 

Question: Nani alikuwa karibu kufa
Answer: babake Graca
In October 2003, Jobs was diagnosed with cancer. In mid 2004, he announced to his employees that he had a cancerous tumor in his pancreas. The prognosis for pancreatic cancer is usually very poor; Jobs stated that he had a rare, much less aggressive type, known as islet cell neuroendocrine tumor.

Question: Wace cuta ce tayi sanadin rasa ran Steve Jobs?
Answer: with cancer
Limo piny (tourism) konyo e dapo mar piny (GDP) mar Kenya maromo piero achiel kuom mia (10%) kendo omiyo ji mokalo tara achiel kod mia achiel (1.1 million) tich e yore mopogore mopogore. E higa mar 2025, Kenya ne oruako welo mokalo tara achiel kod mia aboro (1.8 million) moa e pinje mag loka, gima nyocho ni dapo mar limo piny pod nigi teko. Kuonde monego dhiye limo oting'o Maasai Mara, Amboseli, Tsavo, kod dho-nam, to sani weche mag rito mazingira (eco-tourism) kod romo mag biashara bende omedore nikech Kenya nigi kuonde maber kod gedo maber mag ruako welo.

Question: Hul nying kuonde ariyo mane owuo kuom limo piny e textni.
Answer: Maasai Mara, Amboseli
FAIDA NA MADHARA YA TEKNOLOJIA KATIKA SHULE ZA SEKONDARI
Teknolojia ina manufaa mengi katika shule za sekondari. Kwanza, kupitia teknolojia, walimu wameweza kuingia mtandaoni kufanya uchunguzi zaidi kuhusu watakachoenda kufundisha kwa mfano, somo la Kemia. Walimu huingia mtandaoni na kusoma zaidi kuhusu jinsi kemicali hutengenezwa. Teknolojia pia husaidia katika kuokoa wakati. Vifaa kama tarakilishi hutumiwa na wanafunzi kwa nchi zilizoendelea kusomea. Badala ya kuaribu wakati mtu akitafuta kitu kwa kitabu, mtu anaweza kutafuta kwa tarakilishi kwa muda mfupi.
Katika kuhakikisha kuwa shule zinaendelea salama, lazima teknolojia itumike. Tarakilishi hutumiwa katika kunakili majina ya watu wote kwa shule hiyo. Vilevile watu walio lipa karo wanaweza kuhifadhiwa majina yao, mfano tafakari shule ya watu elfu tatu na wote wana lipa karo na majina yanahifadhiwa kwenye vitabu. Ingekuwa kazi ngumu sana. 
Teknolojia imeshikilia pakubwa katika usalama wa shule. Vifaa kama 'CCTV zimetumika ili kuimarisha usalama wa shule. Vifaa hivyo hunakili kila kitu kinachoendelea hivyo basi ni rahisi 
kumpata aliyefanya hivyo. 
Teknolojia imeimarisha masomo kwani shule nyingi zatumia umeme. Hivyo basi wanafunzi wanapata nafasi ya kusoma mchana na usiku. 
Hata baada ya manufaa yote ya teknolojia, hakuna kizuri kisicho na ila. Teknolojia imefanya walimu wengi kufutwa kazi kwani kuna mitambo inayofanya kazi hiyo. Watu wengi wamefutwa kazi hivyo kuongeza makesi ya wizi na kadhalika. 
Vilevile, teknolojia imefanya wanafunzi kukosa maadili katika mitambo hiyo kwa mfano, tarakilishi. Wanafunzi wanazidi kukosa adabu kwani wanatazama picha na video chafu chafu. Imekuwa sasa ni kawaida kwa wasichana kubeba mimba. Vilevile, imekuwa kawaida kwa 
wanafunzi kutoa mimba kisa ni teknolojia. Ingekuwa si teknolojia madawa maarufu P2 yasingekuwepo. 
Sote tukubaliane, ingawa teknolojia ina umuhimu wake ina madhara yake pia. 

Question: Wanafunzi wanatumia vifaa vipi kusomea
Answer: Tarakilishi
MAZUNGUMZO BAINA YA DAKTARI NA MGONJWA KATIKA HOSPITALI YA MWANZO MPYA  
(Ni saa mbili asubuhi ambapo daktari anawasili kwa hamsini zake kama kawaida. Anampata mgonjwa akiwa amelala kwenye kiti. Daktari anaitwa Teddy na mgonjwa ni Vincent). 

Dkt. Teddy: 		(Huku akifungua mlango wa ofisi na kumtazama mgonjwa aliyekuwa akilala kwenye kiti) U hali gani mgonjwa? 
Vincent : 		Hali yangu si shwari, labda yako. 
Dkt. Teddy: 		Yangu ni shwari namshukuru Mola. Karibu katika hospitali.Nina amini utaweza kupata nafuu. 
Vincent : 		Asanti sana (huku akijikakamua kusimama na kuelekea aliko daktari) 
Dkt. Teddy: 		Mwanzo kabisa, tafadhali eleza majina yako kwa ukamili. 
Vincent: 		Kwa majina naitwa Vincent Vin 
Dkt. Teddy: 		(Huku akinakili chini) Kutoka pande gani hasa? 
Vincent : 		Mimi natoka katika kijiji cha Madongo poromoka. 
Dkt. Teddy: 		Nieleze jinsi unavyougua. 
Vincent: 		Kichwa kinauma, nahisi baridi, tumbo inaguruma, kukohoa kila mara na kuumwa na kifua. 
Dkt Teddy: 		Hali hii ilianza lini? 
Vincent : 		Wiki moja iliyopita.
Dkt Teddy: 		Je, umewaipata matibabu yeyote kwingine? 
Vincent : 		La, bali niliweza kupewa madawa ya kutuliza maumivu mwilini. 
Dkt. Teddy: 		Je, baada ya kutumia ulisihisi vipi? 
Vincent: 		Mwanzo, niljihisi vyema lakini baada ya masaa machache nilikuwa nikihisi maumivu tena.
Dkt. Teddy: 		Dawa ipi hiyo? 
Vincent: 		Kaluma, Panadoli 
Dkt. Teddy: 		Kando na hiyo, ugonjwa gani hatari umewahi kuwa nayo? 
Vincent: 		Homa ya mafua. 
Dkr. Teddy: 		Je, uliweza kupata matibabu yoyote?
Vincent: 		Ndio daktari na nikaweza kupona. 
Dkt. Teddy: 		Huka akielekeaa katika chumba cha kufanya uchunguzi. 
Vincent: 		(Huku akingonja matokeo kutoka kwa daktari akiwa ametulia.) 
Dkt.Teddy: 		(Baada ya muda mchache anawasili huku uso wake ukionyesha ishara ya hatari) Tafadhali Vin songa karibu. 
Vincent: 		(Anamtazama daktari kwa uoga) hali yangu iko vipi? 
D.Kt Teddy: 		Nimewaa kufanya uchunguzi wa damu yako na kupata kuwa homa ya mafua ndio chanzo cha ugonjwa. Nakupa dawa hizi umeze ili upate nafuu. 
Vincent: 		Asanti sana daktari kwa muda wako (anaondoka) 

Question: Chanzo cha ugonjwa wa Vincent kilikuwa nini
Answer: Homa ya mafua
Thirikaari ya kaunti ya Nyeri nĩyumĩrĩtie mbeca njerũ cia kũgũra macini njerũ cia digital greenhouse automation ikũmi na ithano ase omwaka o 2026 nĩgetha crop yields ciandĩke muno kũmotha gĩthaka kũu maeneo ya milimani. Hifadhi hii mpya ya teknolojia inalenga kubadilisha mfumo mzima wa ukulima wa mazao ya kibiashara kwa kuanzisha mbinu zinazotumia vihisi vya kompyuta kupima unyevu wa udongo na kiwango cha joto kiotomatiki bila uhitaji wa nguvu kazi kubwa ya kibinadamu kila siku. Kupitia mfumo huu, usimamizi wa rasilimali muhimu kama vile maji na mbolea utafanyika kwa usahihi wa hali ya juu na kuzuia upotezaji wa rasilimali hizo katika vipindi vya kiangazi.

Wakulima wote sasa wamefurahi kwa sababu miundombinu hii mipya itasaidia kuongeza uzalishaji wa mboga na matunda gweny mar mĩgũnda na kuwawezesha kupata masoko mapya yenye faida kubwa ndani ya miji mikuu kama Nairobi na Mombasa. Maafisa wa ugani kutoka idara ya kilimo wameanza kutoa mafunzo ya kiufundi kwa vijana ili waweze kuendesha na kufanya ukarabati wa mifumo hii ya kiteknolojia pindi inapopata hitilafu ndogondogo. Serikali ya kaunti imeahidi kuendelea kufadhili miradi kama hii katika maeneo yote ya mashambani ili kuhakikisha kuwa sekta ya kilimo inakuwa nguzo kuu ya uchumi na inazalisha nafasi za kazi kwa vijana wengi wasio na ajira.

Question: What automated, sensor-based climate cultivation systems thirikaari ya Nyeri purchased to mitigate open-field climate change risks e higa mar 2026?
Answer: macini njerũ cia digital greenhouse automation ikũmi na ithano
Kosovo, officially the Republic of Kosovo, is a partially recognised state in Southeast Europe. It lies at the centre of the Balkans, occupying an area of , with a population of about 1.8 million. Kosovo unilaterally declared its independence from Serbia on 17 February 2008, and has since gained diplomatic recognition as a sovereign state by 97 member states of the United Nations. It is bordered by Serbia to the north and east, North Macedonia to the southeast, Albania to the southwest, and Montenegro to the west. Most of central Kosovo is dominated by the vast plains and fields of Metohija and Kosovo. The Accursed Mountains and Šar Mountains rise in the southwest and southeast, respectively. Its capital and largest city is Pristina. In classical antiquity, the central tribe which emerged in the territory of Kosovo were Dardani, who formed an independent polity known as the Kingdom of Dardania in the 4th century BCE. It was annexed by the Roman Empire by the 1st century BCE, and for the next millennium the territory remained part of the Byzantine Empire, whose rule was eroded by Slavic invasions beginning in the 6th-7th century CE. In the centuries thereafter, control of the area alternated between the Byzantines and the First Bulgarian Empire. By the 13th century, Kosovo became the core of the Serbian medieval state, and has also been the seat of the Serbian Orthodox Church from the 14th century, when its status was upgraded to a patriarchate. Ottoman expansion in the Balkans in the late 14th and 15th century led to the decline and fall of the Serbian Empire; the Battle of Kosovo of 1389 is considered to be one of the defining moments in Serbian medieval history. The Ottomans fully conquered the region after the Second Battle of Kosovo. The Ottoman Empire ruled the area until the early 20th century.

Question: Kosovo ni ihigu giherereye ku wuhe mugabane?
Answer: Europe
The album was preceded by the lead single, "I'm Sprung", which was released in August 2005 and reached number eight on the "Billboard" Hot 100 and number nine on the Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs chart. The second single, "I'm N Luv (Wit a Stripper)", featuring Mike Jones, was released in December 2005 and reached number five on the Hot 100 and number ten on the Hot R&amp;B/Hip-Hop Songs chart. The third and final single from the album, "Studio Luv", was released in October 2006 but failed to chart.

Question: T-Pain alitoa wimbo mgani wa kwanza?
Answer: I'm Sprung
Makueni yapinga agizo Taveta itoze kodi Mtitoni 

Serikali ya Kaunti ya Makueni, imepinga agizo la mahakama ambalo liliipa Serikali ya Kaunti ya Taita Taveta mamlaka ya kutoza kodi za biashara mjini Mtito Andei.
Kaunti ya Makueni imedai kuwa, mahakama ilipewa habari za kupotosha ndipo ikashawishika kutoa agizo hilo. Agizo hilo lilitolewa kufuatia ombi la mwanaharakati Okiya Omtatah ambaye anataka mahakama iagize Bunge la Taifa na Seneti kuteua tume huru ya kutatua mzozo wa mipaka kati ya Kaunti za Taita Taveta, Kwale na Makueni. 
Mawakili wa Makueni wameambia mahakama kuwa, Bw Omtatah alipotosha mahakama kuhusu hali ilivyo. "Mlalamishi alipotosha mahakama hii kuamini kuwa baraza la mji wa Taita Taveta lililokuwepo kabla serikali ya kaunti, lilikuwa na mamlaka ya kutoza kodi na kupeana leseni za kibiashara mjini Mtito Andei," wakasema mawakili hao. 
Kulingana na Kaunti ya Makueni, baraza la mji wa Mtito Andei ndilo lililokuwa na mamlaka ya kupeana leseni za biashara na kutoza kodi katika mji huo kabla serikali za kaunti kubuniwa. 
Katika hati yake ya kiapo, Msimamizi wa Kaunti Ndogo ya Kibwezi Mashariki, Bw Thomas Tuta, alisema wakazi wa Mtito Andei huwa hawatozwi kodi mara mbili jinsi ilivyodaiwa na mlalamishi. 
"Mlalamishi hajawasilisha ushahidi wowote wa kuthibitisha huduma zozote ambazo Serikali ya Kaunti ya Taita Taveta hutolea wakazi wa mji wa Mtito Andei hadi kaunti hiyo iwe na mamlaka ya kukusanya kodi na mapato," akasema Bw Tuta. 
Kulingana naye, agizo kuwa Taia Taveta ikusanye kodi na kupeana leseni za kibiashara si haki ikiwa haitoi huduma zozote kwa wakazi wa mji huo. 
Serikali ya Kaunti ya Makueni imeomba mahakama iondoe agizo lililoipa Kaunti ya Taita Taveta mamlaka hayo, hadi wakati malalamishi haya mapya yatakaposikilizwa na kuamuliwa. 
Wiki chache zilizopita, Jaji Lucas Naikuni aliagiza Serikali ya Kaunti ya Taita Taveta pekee ndiyo iwe ikitoa leseni za kibiashara na kutoza kodi katika miji ya Mackinon na Mtito Andei, na akaongeza muda wa kutekelezwa kwa agizo hilo Jumatano.
Aliambia kaunti hiyo kuwa pesa zote zitakazokusanywa ziwekwe katika akaunti ya benki itakayofunguliwa kwa pamoja na Serikali ya Kaunti ya Kwale na Makueni, ambazo zinazozania usimamizi wa miji hiyo.
Mwanasheria Mkuu, Seneti na Serikali ya kaunti zimewasilisha ilani za kutaka kupinga mamlaka ya mahakama kusikiliza aina hiyo ya kesi. 
Kulingana na stakabadhi zilizowasilishwa mahakamani, mizozo hiyo imesababisha wafanyabiashara kulazimishwa kulipa kodi mara mbili kwa kaunti tofauti kwa vile hawajui kaunti gani inastahili kusimamia miji hiyo. 
Bw Omtatah anataka mahakama iagize Bunge la Kitaifa na Seneti kuunda tume huru ya kutatua mizozo hhiyo kabla ya miezi mitatu ipite baada ya agizo hilo kutolewa.  Kesi itatajwa Desemba 1.

Question: Nani msimamizi wa kaunti ndogo ya Kibwezi Mashariki
Answer: Bw Thomas Tuta