ASIYESIKIA LA MKUU HUVUNJIKA GUU 

Katika kijiji cha Madeya paliishi msichana mmoja kwa jina Lyaroga. Lyaroga alikuwa msichana mzuri mwenye tabia njema na aliwaheshimu wote, wakubwa kwa wadogo wake. Alipendwa na kila mtu katika kijiji chao. Kwa kweli wahenga na wahenguzi hawakukosea waliponona kuwa kizuri chajiuza na kibaya chajitembeza. Alijulikana kwa sifa zake nzuri. 

Alipofika umri wa miaka sita, alipelekwa shuleni na kujiunga na shule ya msingi ya Waluka, iliyokuwa karibu na kijiji chao. Aliyahudhuria masomo yake vyema na kuipita mitihani yoyote iliyotokea. Walimu pamoja na na wazazi wake walifurahia tabia yake Lyaroga. 

Alipofika umri wa miaka kumi na miwili, tabia zake zilianza kubadilika na kuzorotoka. Alijiunga na wanafunzi ambao walikosa maadili mema na hawakufaulu vyema masomoni. Alianza kuanguka mitihani yake. Walimu na wazazi wake walijaribu kumwonya kwa tabia hizo alizokuwa amezianza, lakini wapi, maneno yao yalikua kama sauti za chura isiyomzuia ngombe kunywa maji. 

Pindi siku zilivyoendelea kusonga, tabia zake zilizidi kuzorotoka na kisha akaachana na masomo. Alishauriwa jinsi maisha yalivyokuwa magumu bila masomo lakini wapi, alikuwa ametia komango masikioni. 

Alipofika umri wa miaka kumi na saba, alitoroka nyumbani kwao. Wakati huo alikuwa anatumia mihadharati ya kila aina. Si pombe, si bangi, si miraa na kadhalika. Bila kupoteza muda, Lyaroga aliamua kuolewa. Aliolewa na Bwana mmoja kwa jina Babji, aliyekawa amemtaliki mke wake. Babji alikuwa ameachiwa watoto wawili, wa kike na wa kiume. Babji alikuwa tajiri wa kiasi cha juu.

Lyaroga alianza maisha na familia hiyo ya Babji. Aliwahudumia watoto hao kama mama yao ingawaje hakupenda kuitwa mama kabla hata ya kijifungua mwanawe mwenyewe. Baada ya muda wa miaka miwili, Lyaroga alipata ujauzito wa kwanza. 

Alipokuwa akihudhuria kliniki, aliambiwa na daktari kuwa anashida na sehemu zake za uzazi na hangeweza kuzaa mtoto aliye na afya njema. Huzuni iliyoje? Machozi yalimdondoka. Aliambiwa kuwa chanzo cha ugonjwa huo kilikuwa na utumiaji wa mihadarati. Hakuwa na la kusema wala kufanya. Kwa kweli, majuto ni mjukuu huja baadaye. 

Upande mwingine, Babji alikuwa ameanza kuwa na macho ya nje. Alikuwa hawashugulikii wanawe na majukumu yote yakabakia kuwa ya Lyaroga. Ulipofika wakati wa Lyaroga kujifungua, alipitia shida mno. Alifanyiwa upasuaji  uliomwacha na ndonda ndugu huku wana wa Babji wakiugua kwa kukosa chakula mwilini.  
Lyaroga alipojifungua, mwanawe aliaga dunia, na kumwacha na huzuni. Lyaroga alikonda mithili ya ng’oda. Mtoto wa kike wa Babji aliaga dunia. Lyaroga hakuwa na msaidizi yeyote. Mtoto huyo alizikwa na kumwacha nduguye akiwa mdhaifu mno, hakuchukua muda mrefu na pia yeye akaaga dunia. Lyaroga alibaki hana mbele wala nyuma. Alibaki kujitegemea mwenyewe. 

Baada ya muda wa miezi mitatu, Babji alirudi nyumbani huku akiwa anaugua ugoniwa wa Ukimwi. Huzuni ulioje. Babji alianza kuuguzia nyumbani pamoja na Lyaroga. Hakuna wakasaidia mwenzake.  

Ugonjwa wa Babji ulizidi. Alikonda na kukondeana, yalikuwa maisha ambayo hayaambiliki. Babji hakuchukua muda mrefu, alipiga dunia teke na kumwacha Lyaroga peke yake.. Lygroga alishindwa aende wapi. Wazazi wake hawakufikirii kama kweli Lyaroga yupo bado duniani. 

Siku moja, msamaria mwema alimtembelea Lyoroga, aliloyaona hakuamini. Lyaroga alikuwa na maisha magumu ambayo yalimfanya atamani dunia ipasuke na kummeza akiwa mzima. Alikimbizwa hospitalini lakini wapi, wakati wake ulikua umeisha, basi akaaga dunia. Kwa kweli wahenga na wahenguzi hawakukosea waliponena kuwa asiyesikia la mkuu huvunjika guu. 

Question: Alikuwa ametia nini masikioni
Answer: komango