UFAHAMU 2
		
Teknolojia mpya ni tawi la maarifa linalohusiana na sayansi kwa upande mmoja na uhandisi (uinjinia) kwa upande mwingine.  Sayansi ni elimu inayotokana na uchunguzi na majaribio katika maabara.  Nao uhandisi ni ujuzi wa kuunda mitambo.  Maarifa ya sayansi yaapotumiwa kutengeneza vitu viwandani hali hii inakuwa teknolojia.

Zao mojawapo la teknolojia mpya ni simu tamba.  Watu vijijini sasa wanawasiliana na jamaa zao walio mbali.  Akina nyanya wanapopanda njugu, kupalilia migomba, kukama ngamia au kukuna nazi, wanaweza kuzungumza na wajukuu wao walio Uingereza, Uchina au kwingine kule.

Hakuna mahali ambapo hapajafikwa na teknolojia mpya.  Tukitembelea baadhi ya nyumba tutaona vifaa kama vile tanuri la miale au maikrowevu ambalo linapika maharagwe yakaiva kwa dakika chache tu.  Majokofu nayo yanatuwezesha kuhifadhi vyakula bila kuharibika.  Hata maiti na mizoga inaweza kuhifadhiwa kwa miaka mingi kwa ajili ya utafiti bila kuoza katika ufuo au mochari.

Kwa upande wa kilimo, teknolojia imefanya makubwa.  La kustaajabisha ni mtu mmoja kulima eneo kubwa la shamba kwa trekta.  Halafu akapanda kwa tandazi, Kunyunyizia dawa kunyausha magugu, akavuna na kukoboa mahindi akiwa peke yake.  Siku hizi inawezekana kukuza mimea na kufuga wanyama wanaokomaa kwa muda mfupi na kutoa mazao maradufu kwa sababu ya teknolojia mpya.

Teknolojia imewezesha watu kuvumbua aina nyingi za nishati.  Badala ya kutegemea umeme unaotokana na maji tu, sasa watu wanatumia mvuke, nguvu za upepo na nishati ya jua kupata umeme.  Kwa sababu hii hata mababu zetu vijijini wanatazama televisheni bila shida wala wahka.

Kwa upande mwingine, teknolojia ina madhara yake.  Kwa mfano, uundaji wa silaha kali unaendelea kuwaangamiza watu wengi. Mabomu ya kitonoradi yaliyoangushwa Hiroshima na Nagasaki Japan mwaka wa 1945 ni zao la kisayansi.  Haya yaliwaua watu wengi na madhara yake bado yanadhihirika hata leo katika maumbile ya watoto wanaozaliwa na upungufu.  Tena magaidi na wahalifu wa kimataifa wanatumia teknolojia mpya kuimarisha mbinu zao za kutenda maovu.  Isitoshe, inawezekana kutumia teknolojia kuagiza benki kutuma pesa nje ya nchi bila mwenye hazina kujua.

Wahalifu wanaweza kusikiza mawasiliano ya watu kwa simu hata ikiwa ni baina ya polisi.  Kisha matatizo mengi ya kiafya yasemekana yanatokana na vyakula vilivyokuzwa kutumia teknolojia mpya.

Katika usafiri, kuna garimoshi lenye kutumia stima badala ya makaa.  Hili ni zao la teknolojia mpya vile vile.  Ingawa mwendo wake ni wa kasi, kasi hiyo na stima huweza kusababisha ajali mbaya mno.

Ingawa madhara yapo lakini manufaa ya teknolojia ni mengi zaidi kuliko madhara yenyewe.  Faida ni kuwa teknolojia hurahisisha shughuli za watu kama vile kufua na kusafiri.  Pia hufanya matokeo ya shughuli kuwa bora zaidi.  Kazi iliyopigwa chapa kwa kompyuta huwa safi na bora.  Vile vile, vitu vinavyotengenezwa siku hizi ni vidogo na vyepesi lakini ni bora zaidi.  Tukichukua mfano wa magari tunaona kuwa ni madogo lakini yenye muundo wa kuvutia.  Tatizo tu ni ile kasi kubwa ambayo ni moja ya mambo yanayosababisha ajali nyingi.

Gharama ya vitu vinavyotengenezwa kutumia teknolojia mpya ni nafuu.  Teknolojia hii inatumia malighafi ya kisasa na hivyo kuhifadhi madini yetu.  Pia huunda vitu ambavyo matumizi yake hayadhuru mazingira.

Tulisahau kuwa hata hapa kwetu matekinia wa Jua kali wanapiga hatua.  Wanajitahidi usiku na mchana kuunda vitu vya kutuuzia kwa gharama nafuu.  Mitambo ya kusukuma maji sasa inapatikana.  Vyombo vya kusafirisha mizigo, vifaa vya kunyunyuzia maji, tanuri ya kuoka inayohifadhi nishati na vingine vingi, sasa vinaundwa ili kuimarisha sekta hii.  Ikiimarika, Kenya inaweza kuwa nchi yenye uweo wa viwanda.



Question: Uhandisi ni ujuzi wa kuunda nini
Answer: mitambo