CHANGAMOTO ZA JINSIA YA KIKE

Changamoto zinazidi kuwakumba kina mama nchini. Kenya ingawa sasa kuna
katiba mpya. Pamoja na kuwa mwanamke. Amepewa hadhi kubwa ikilinganishwa
na hapo awali. Kumetoka visa vingi vya unyanyasaji wa wanawake. Visa
hivi haviwakati wengi maini. Bali ni vyombo vya kuwazindua viongozi
kuona kwamba hali. Haijafika kiwango cha kuridhisha. Hii ina maana kuwa
ingawa katiba mpya. Ilianza kutekeleza mwaka wa elfu mbili na kumi. Bado
watu wengi hawajabadili mtazamo wao na jinsi . Ya kuhusiana na jinsia ya
kike. Visa vya ubakaji wa watoto wa kike na wazee. Na wakati mwingine
baba zao. Vimetokea katika miaka ya hivi karibuni. Isitoshe akina mama
wengi. Wamekuwa wahasiriwa wa mivua ya makonde kutoka kwa waume zao.
Hata kwa makosa madogomadogo. Hivi majuzi mmoja wa wanawake hawa. Ambao
maisha kwao ni shairi tu. Alichomwa vibaya na mumewe. Kisha na maana
amejitia kujua kuwa kuna siku. Ya wapenzi . Mwanamke huyu. Baada ya
kutoka mashambani kuja. Kujumuika na mumewe kusherehekea siku ya
wapenzi. Alipata sherehe za kuchomwa moto huku. Mumewe akilalamika
kuingiliwa uhuru wake. Mana huyu bado anauguza majeraha. Ya mwili na
moyo.

Mwanamke aliyesoma. Na kupewa fursa ya kufanya kazi. Na ajira ofisini
naye amekabiliwa na changamoto nyingi. Huyu lazima atekeleze majukumu
yake kama mama. Mke na mfanyakazi. Wengi wa wanawake wanaofanya. Kazi
mjini hulalamika wanafanya kazi maradufu ya wanaume. Mwanamke kama huyu.
Kama alivyolalamika mmoja wao ambaye ni afisa. Wa utawala wa mikoa.
Huanza siku yake alfajiri na mapema kuitayarisha familia staftahi. Kisha
kuelekea ofisini ambapo anakabiliwa na migogoro. Mingi ya kusuluhisha.
Arejeapo nyumbani jioni. Hali huwa hiyo hiyo. Kutayarisha chajio.
Kushughulikia kazi za shule za watoto. Na kuichangamsha familia. Maisha
yake huwa hiyo. Siku nenda siku rudi. Utashangaa mja huyu atayabeba
mangapi.

Hali huwa mbaya zaidi kwa wanawake. Ambao wameingia siasa. Hawa mikasa
yao haihesabiki. Mara watupiwe mabezo ya kila aina. Na wanasiasa wenzao.
Mara washutumiwe . Na kutiwa midomoni na wanajamii. Kwa kuonekana
wakichapa. Kazi na kuwa na uhusiano wa Karibu. . Na wazalendo wenzao wa
kiume. Maisha yao hupigwa darubini. Hata nyakati amvazo hayahitaji
kuangazwa.

Mwanamke amekuwa kinyago cha kufanyiwa mzaha. Juzi karibu mbingu
zianguke alipokitokeza . Mwana vitimbi mmoja aliyejitia kufanyia utani
yasiyohitaji. Alimsawiri mwanamke kama aliyechangia. Kukosewa heshima
kwake. Kwa kule kutamani kufanya hivyo. Ingawa wanawake walimshinikiza
mhusika huyu kuomba msamaha. Upayukaji wake haupaswi kuchukuliwa kama
mzaha. Ni ishara ya hisia za ndani za watu wengi kuhusu mwanamke. Kwamba
ingawa wakenya. Wamejitahidi kupigania hazi za wanawake. Baadhi yetu
bado tuna zile fikira za kijadi. Kuhusu wanawake.

Uchumi wa nchi kamwe hauwezi kuendelea. Bila kumhusisha kila mtu. Nchini
humu,baada ya kutambua haya mwanamke amepewa nyathifa mbalimbali katika
serikali. Ingawa kuna baadhi ya wanawake. Waliohusika na kashfa
mbalimbali za kifisadi. Kuna wale ambao wametumia nyadhifa zao kuhifadhi
nchi. Mmoja wa wanawake amejaribu. Kwa jino na ukucha kuyalinda
mazingira dhidi ya mapapa. Nani asiyekumbuka matusi aliyopata mwanamke
huyu. Anayejitoa mhanga kuikinga sehemu fulani za burudani. Dhidi ya
kunyakuliwa na wanaostahili. Hakuyajutia yaliyompata. Aliowatisha
walijaribu kummeza mzimamzima. Mwishowe walisalimu amri. Na kuliacha
eneo hilo. Hiki kilikuwa kitendo cha ujasiri na uzalendo mkubwa. Matunda
yake yamewafaidi wengi. Vijana kwa wazee. Kila mwisho wa wiki huwaona
watu wakimiminika kwenye eneo hili kujipumbaza. Hii si fahari kwake tu.
Bali kwa nchi kwa jumla. Wale waliompinga. Na wale waliomwita punguani
wakati huo. Wamebaki kuinamisha nyuso tu. Bila shaka wamefunzwa mengi.
Wanawake sasa wana haki ya kumiliki mali. Vilevile mashamba. Kutokana na
hili tumeshuhudia ongezeko kubwa la uzalishaji wa chakula. Mashambani na
kwa hivyo kupunguza njaa na umasikini. Biashara ndogondogo
zinazoendelezwa sokoni na mitaani. Kwa kiasi kikubwa. Huhusisha
wanawake. Biashara hizi huchangia pakubwa. Katika kuimarisha uchumi wa
nchi. Kwani hutoa ajira ya kibinafsi kwa maelfu ya watu. Ushuru na
leseni zinazokatiwa biashara hizi huongezea serikali pato la ndani.

Mgala muue na haki umpe. Ni kweli kwamba tumekuwa na visa vya hapa na
pale. Vya ukiukaji wa haki za wanawake. Hata hivyo . Ni dhahiri kwamba
nchi hii imejitahidi mno kuendelea kumkwamua mwanamke kwayo. Hata
mashirika ambayo hapo awali hayakupenda kuwaajiri wanawake. Sasa
yanawapa nafasi sawa na wanaume. Vyuo vikuu vya kibinafsi vimeanzishwa
kuwasajili wanawake. Jijini Nairobi. Mna chuo kikuu cha sayansi cha
wanawake. Aidha kumeanzishwa shule za kuwasajili wasichana. Kutoka
familia masikini kujiunga na kidato cha kwanza. Wasichana hawa watapata
wadhamini. Kutoka mashirika na watu mbalimbali. Ili kujiendeleza
kimasomo.

Kumheshimu mwanamke ni miongoni mwa haki. Za kibinadamu ambazo sharti
zitekelezwe. Hata hivyo. Wanawake wakumbuke hata wanapouliza usawa
kuhusu kupewa haki. Lazima wao pia wajibike. Wao ndio walimu wakwanza wa
wanao. Ikiwa basi wataonekana kwenye vyombo vya habari wakininginia juu
ya magari. Ya wachunga magereza kwa kujitafutia pesa za mayatima. Malezi
bora pia. Watakuwa wanapotosha watoto wao. Wawe watu wa vitendo zaidi ya
upayukaji.


Question: Biashara ndogondogo huendelezwa wapi
Answer: Sokoni na mitaani