theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
ï»¿Mtoto wa  miujiza  

Hapo kale aliishi mzee  mmoja aliyeitwa Lotum.  Mkewe aliitwa Akiru.  Lotum aliwafuga mbuzi,  ngamia, ng'ombe na  punda.  
Waliishi kwa muda mrefu  bila kujaliwa mtoto.  Baadaye, Akiru  alijifungua mtoto mrembo.  Lotum alifurahi na  kujivunia mkewe.  
Siku moja, Akiru  alimwacha mtoto  nyumbani pekee ili aende  kuwakama ng'ombe.  Kwa kawaida, alimwachia  kibuyu cha maziwa.  
Kila alipoachwa nyumbani,  mtoto angeamka na  kunywa maziwa yote kisha  aanze kulia.  Mamake angekimbia  chumbani kumtuliza.  
Kila wakati Akiru alikipata  kibuyu cha maziwa kikiwa  kitupu.  Alishangazwa sana asijue  ni nani aliyeyanywa  maziwa yote.  
Baada ya muda, Akiru  alimjulisha mumewe  Lotum mambo hayo.  Lotum akaamua  kupeleleza.  
Lotum alijificha chumbani  humo. Mara alimwona  mtoto akibugia kibuyu cha  maziwa mdomoni.  Alishangaa kumwona  mtoto akiyanywa maziwa  na kuyamaliza.  
Lotum na mkewe  waligundua haya.  Waliamua kuondoka usiku  mtoto alipokuwa amelala.  
Walimwachia mtoto wao  ng'ombe mmoja, ngamia  mmoja na mbuzi mmoja. 
Mtoto alipoamka  alishangazwa na jinsi  nyumba ilivyokuwa tulivu.  Akawaona wanyama  alioachiwa.  Alikasirika na kuwaua  ngamia na mbuzi.  Hatimaye, alijitosa  tumboni mwa ng'ombe.  
Siku moja ng'ombe akiwa  malishoni, mwanamume  mmoja alimwona,  akafikiria, "Nitamchinja  ng'ombe huyu nipate  kitoweo."  
Mara akachomoa mkuki  na kumfuma tumboni  akafa.  Alipokuwa akimchuna  ngozi, alisikia sauti kutoka  tumboni mwa ng'ombe,  "Usiniumize, nimo humu!"  
Mtoto huyo alitoka  tumboni mwa ng'ombe na  kujinatisha kwenye kichwa  cha mwanamume huyo.  Mwanamume alijawa na  hofu akatoroka kabla ya  kuila ile nyama.  
Walipofika nyumbani,  mtoto alijinasua na kukaa  mwambani. Mwanamume  alimchinjia mtoto kondoo  dume aliyenona.  Mtoto yule alikula,  akashiba, akafurahi.  
Usiku huo alitoweka  asionekane tena.  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Mtoto wa miujiza  Author - Simon Ipoo and Jackline Akute  Translation - Alice Edui  Illustration - Wiehan de Jager  Language - Kiswahili  Level - First paragraphs  Â© African Storybook Initiative 2015  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Nani aliyemwaga maziwa kibuyuni
Answer: Mtoto
ï»¿Basi kubwa la  bluu  

Kulikuwa na basi  moja tu katika kijiji  cha akina Ebei.  Lilikuwa basi  kubwa lenye rangi  ya bluu.  Lilinguruma sana.  
Siku moja mamake  Ebei alisema,  "Kesho tutaenda  mjini kununua sare  yako ya shule."  
Ebei alifurahi sana.  Kumbe atasafiri  katika lile basi  kubwa la bluu!  Usiku huo  hakupata lepe la  usingizi.  
Mamake alipoenda  kumuamsha, Ebei  alikuwa tayari  amevaa. 
Ebei na mamake  walienda kwenye  kituo cha basi.  Walisubiri lile basi  kubwa la bluu. Basi  halikufika. 
Watu wengine  walifika pale  kituoni. Wote  walilalamika kuwa  basi lilichelewa.  Mmoja aliuliza,  "Basi limetuacha?"  
Ebei alikuwa na  wasiswasi.  "Tusipokwenda  mjini, sitapata sare  yangu ya shule,"  aliwaza.  
Baadhi yao  walikata tamaa  wakarudi  nyumbani.  Ebei alilia akakataa  kurudi. "Tutasubiri  zaidi," mamake  alimtuliza.  
Ghafla, walisikia  mngurumo.  Wakaona vumbi  hewani.  Basi lilikuwa  linakuja kwa kasi.  
Basi halikuwa la  bluu wala halikuwa  kubwa. Basi lile  lilikuwa dogo na  jekundu.  Waliosubiri  waliliangalia tu na  hawakuingia  ndani.  
Dereva aliwaita,  "Ingieni! Ingieni!  Tumechelewa sana  leo."  
Ebei na mamake  walikuwa wa  kwanza kuingia.  Mara wote  waliingia ndani ya  basi lile dogo  jekundu.  
Ebei alichungulia  dirishani.  Aliwaona watu  wengi zaidi  wakiingia ndani ya  basi.  
Mara basi  likaondoka. Ebei  aliwaona watu  wengine  wakikimbia  kulifikia basi.  Walikuwa tayari  wamechelewa.  
Mamake Ebei  alimwuliza dereva,  "Liko wapi basi  kubwa la bluu?"  Dereva alimjibu,  "Basi la bluu  liliharibika.  Linatengenezwa.  Kesho litakuja."  
Ebei hakujali rangi  wala ukubwa  wa basi.  Alifurahi kuwa basi  lile lilikuwa  linawapeleka mjini.  Hatimaye,  atanunuliwa sare  ya shule.  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Basi kubwa la bluu  Author - Mecelin Kakoro  Translation - Brigid Simiyu  Illustration - Mango Tree  Language - Kiswahili  Level - First sentences  Â© African Storybook Initiative 2015  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Basi lilikuwa na rangi ipi
Answer: Bluu
UMUHIMU WA ELIMU
Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, walimu na wanafunzi, hamjamboni? Suala ningependa kuongelea ni umuhimu wa elimu. Ni muhimu wanafunzi wenzangu ningependa kuwaambia ya kwamba elimu ni muhimu maishani. Basi usiposoma kwa bidii basi utakuwa ukienda dukani na shilingi hamsini.
Matokeo yetu darasani hasa huwa na hurdistan mojawapo ya sababu ya matokeo haya darasani ni ukosefu wa nidhamu Moja wapo ya vitendo vinavyoleta ukosefu wa nidhamu ni kupiga kelele darasani. Kiranja amelalamika suala hili sana. Wanafunzi wengine wanapastahili kusoma huwa wanapiga kelele. Hali hii huadhiri kwa kiasi suala hii sana ndio maana leo nimesema ya kuamba nitaongelea haya kwa pumu. Kukikosa umuhimu wa elimu kila mtoto angekuwa kijijini wakiokota uchafu na hawswangekuwa wanajuwa kuandika jina lao na hata kuandika jina ya wazazi wao. Ninatumaini yangu kuwa wanafunzi watawajibika na kutenda wanayostahili kutenda.

Question: Ukosefu wa nidhamu ni kupiga kelele wapi
Answer: Darasani
ASIYESIKIA LA MKUU HUVUNJIKA GUU. 
Methali hii humaanisha kuwa mtu anapopewa mawaidha alafu akose kuyatilia maanani, mwishowe hujuta. Methali hii inawiana na ile ya mbio za sakafuni huishia ukingoni. Methali hii hutumiwa kwa wale ambao huambiwa mambo na wavyele wao na kisha kuwabeza kwa bezo. Ndipo hapo wanajipata pabaya, wanaona yao hayawaendelei. 

Bijuma alikuwa msichana mrembo, mwenye macho ya mapozi, sauti ya kumtoa nyoka pangoni, mwenye mwendo wa madaha na kiuno cha nyigu. Aliishi katika kijiji cha Mamboleo, alikuwa ni wa kipekee. Alikuwa ni msichana msomi na mwenye bidii. Kila msichana kijijini kwao alitamani kuwa kama yeye kwa sababu ya hulka zake. 
Alipokuwa shule ya msingi alikuwa mpole kwa kila mtu na mwenye haya hata ungekutana naye njiani ungemmezea mate. Walimu na wanafunzi wenzake walimpenda  sana hata kuliko wazazi waliosema walibarikiwa na malaika. 
Alipomaliza shule ya msingi na kujiunga na kidato cha kwanza, tabia yake ilianza kubadilika kwani shule aliyokuwa akisoma ya upili ilikuwa ya kutwa. Akaanza tabia ambayo hakuwa nayo kamwe. Kutoka shule kwake si kwa kawaida. Alikuwa akichelewa shuleni mara anaaga kwenda shuleni halafu haendi huko.
Siku moja, alitoka nyumbani kwenda shuleni kwa kuungana na wanake kujumuika kusoma. Lakini hatima yake haukuwa ya kwenda shuleni kwa sababu alijiona na kujikuta na pia alikuwa akisumbuliwa na mwanamume mmoja ambaye alikuwa ni mwalimu shuleni mwao. 
Hapo alifunga safari yake kwenda nyumbani kwa huyo mwalimu akashinda kutwa huko usiku hakurudi nyumbani. Akaanza kutafutwa na wazazi wake ila Bijuma hakupatikana  popote. Asubuhi alirudi nyumbani na kujitayarisha na kwenda shuleni. 
Alipofika shuleni walimu walimhoji na walimwona kwa mtazamo wake alikuwa amebadilika, si yule Bijuma mpole. Basi alionywa na walimu wake ila hayakumwingia kwa sababu alikuwa hasikii la mwadhini wala la mteka maji msikitini. 
Tabia hiyo aliendelea nayo mpaka akawa uwanja wa  majaribio. Kwake yeye, aliona sawa kwa kuwa alikuwa akipata pesa hapo. Siku moja alipata jibaba moja. Hapo alipatikana akiwa mahututi. Wazazi wake walishangaa ni vipi Bijuma alipataka kwenye jumba la starehe iwapo wao walijua kuwa alienda shuleni.
Alikuwa amepigwa kwa chupa kichwa na akashikwa na kizunguzungu. Alijaribu kuvuka barabara na akashindwa na kugongwa na gari na akafa hapo kwa hapo. Angeyasikia yale ailiyokuwa akiambiwa asingefikia hapo.

Question: Nani walimuonya Bijuma
Answer: Walimu
Sultan ben Salmane ben Abdelaziz Al Saoud (en arabe : سلطان بن سلمان بن عبد العزيز آل سعود), né le 27 juin 1956, est membre de la famille royale saoudienne, fils du roi Salmane et petit-fils d'Abdelaziz, fondateur du royaume d'Arabie saoudite. Il est le premier astronaute saoudien, arabe, musulman ou membre d'une famille royale à aller dans l'espace. Il reste à ce jour, le seul Saoudien à être allé dans l'espace.

Question: Mɛ nyĭ astronaute malεnu nukɔnnukɔntɔn tɔ̀n ?
Answer: Sultan ben Salmane ben Abdelaziz Al Saoud
ASIYESIKIA LA MKUU HUVUNJIKA GUU
    Methali hii inamaanisha kuwa mitu anayefanya maovu na kukanyua o mara kadhaa bila kusikia muishout Hujuta Rei kukanyua na ulimwengu. Methali Hii ni samce na Methali isemayo "majuto ni mjukuu Huja baadaye." Methali hii hutumika kumkanya mtu aliyezoea kufanya makosa fulani .Palikuwa na msichana mmoja aliyeitwa Mwanakombo. Mwanakombo
alikuwa anaishi na wazazi wake pamoja na bibi yake. 
Wazazi wa Mwanakombo walimpenda na kumfundisha mtoto wao adabu njema na heshima Wazazi Mwanakombo walisafiri na kwenda Kutafuta Kibarua ili waweze kumfundisha mtoto wao. Mwanakombo aliachwa , nyumbani. Pamoja na bibi yake. Pundo tu baada ya Muda mwezi mmoja tabia Za Mwanakombo Lilianza kubadilika .Mwanakombo alikuwa akitoka shuleni kuchelewa na kutoka nyumbani bila ya kuaga bibi yake. Tabia zake zilianza kusemwa kwa ubaya mtaani kila aliye muambia Mwanakombo Kuhusu kubadili tabia zake, alimjibu kwa dharau na kuongeza maneno ya matusi juu. 
Mwanakombo hakutaka kusikia la muadhini wala la mteka maji msikitini.Bibi yake alianza kupata habari kuwa Mwanakombo alikuwa na tabia ya kutembea na wavulana na hata kwenda katika nyumba zao. siku moja bibi yake aliamua kumpiga moyo wake konde na kumuuliza mjukuu wake alichokuwa akiambiwa 
Mwanakombo alikatataa katakata na kumficha bibi yake. Bibi naye hakukata tamaa bali aliendea kumuuliza mjukuu wake na kumkanya juu ya tabia hiyo. Mwanakombo alizidiwa na maneno haya na kuanza kumjibu bibi yake maovu. 

Bibi yake alitulia tuli na kunyamaza kimya. Baada ya miezi Miwili hivi, Mucina kombo alionekana kudhohofika afya yako. Alianza Kukohoa kohoa na kutapika pia Bibi yake alimuuliza Kuma alikuwa na matatizo gani. Mwanakombo alimficha bibi yake siri Alfajiri moja bibi yako aliandamana na wanawake wengine mtaani kumpeleka Mwanakombo Hospitalini - Mtabibu alimpima na kupata pia anaugua ugonjwa hatari wa ukimwi na pia alikuwa mjamzito Mwanakombo alipojifunza kuwa asiyesikia la mkuu huvunjika guu. 


Question: Mwanakombo aliishi na nani
Answer: wazazi wake
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA

Mazingira ni hali au mambo yanayomzunguka kiumbe katika sehemu anayoishi au maisha yake. Tunafaa kuwa wasafi ili kuzuia maradhi kama vile kipindupindu na korona. Tunafaa kuzingatia mazingira yetu. Pia tunafaa kuwa wasafi kimwili. Usafi unafaa kufanyika pahali.

Kuna madhara mangi ambayo yanatokana na uchafuzi wa mazingira. Wengi wetu hatuzingatii mazingira inavyostahili. Uchofu ni kitu kibaya sana. Unapokuwa na uchafu, roho yako huwa chofu pia. Tunapokuwa wasafi, nchi yetu hutembelewa na watalii wengi kutoka nchi za kigeni.

Shuleni, huwa tuna viranja wa mazingira ambao huzingatia mazingira ya shule kuwa safi.Watu wanaopatikana wakichafua mazingira wanafaa kuchukuliwa hatua. Tunapokosa kuzingatia mazingira, nchi yetu huonekana yenye uchafu ikilinganishwa na nchi zingine.

Uchafuzi wa mazingira umewafanya watu wengi kupoteza maisha yao na kuwafanya watoto kubaki mayatima, na kukosa wa kuwavisha na kuwalisha. Wananchi wameweza kuelimishwa kuhusu madhara ya uchafu wa mazingira.

Tunafaa kuilinda nchi yetu kwa vyovyote vile na pia kuirembesha. Tukizingatia hayo, nchi yetu itaweza kupata pesa nyingi kutokana na utalii.

Tunafaa kuchoma taka taka ambazo ziko katika mazingira yetu. Hatufai kutupa taka taka ovyo ovyo tu, tunafaa kutupa katika pipa za taka taka ili ziweze kuchomwa.

Tunafaa kumwaga maji machafu mahali ambapo panafaa ili kuzuia ugonjwa wa malaria na magonjwa mengine yanayohusiana na mazingira machafu.

Tuwaelimishe watoto wetu ili watilie maanani umuhumu wa kutunza mazingira. Tunafaa kuwa safi kila wakati na tutunze mazingira yetu.

Question: Ugonjwa upi huzuka kutokana na mazingira kuwa machafu
Answer: Kipindupindu
Wuoth maduong' mar le higni ka higni, ma en achiel kuom gik malich mosembi e piny, neno ka le kaka amung' tara achiel kod nus, hongo elufu mia tano, kod punda miliech elufu mia ariyo wuok Serengeti manie Tanzania kochomo Maasai Mara manie Kenya e kind dwe mar abiriyo kod dwe mar apar. Wuothni luwo yo mane kweregi tiyo godo chon kendo oting'o loka lweny maduong' mar ng'ado Aora Mara, kama le mang'eny nwang'ore kod nyang' manie pi. Wuothni bende konyo le maduong' machiego kaka sibuor, kuach, kod mbidhi, gima miyo wuothni bedo gima lich kabisa e piny mang'ima.

Question: Le mane manie aora manyalo chamo lego?
Answer: nyang'
Mitambo ya kompyuta imeleta mapinduzi makubwa sana katika utendaji kazi
kote duniani. Mitambo hii inaweza kufanya mengi. Kwanza, mitambo hii
inaweza kuhifadhi habari nyingi sana na kuzitoa zinapohitajika. Badala
ya kuweka faili nyingi ofisini, ni jambo la kawaida siku hizi kuhifadhi
habari kwenye mitambo ya kompyuta. Kwa mfano, inawezekana kuhifadhi
habari za watu binafsi wanaofanya kazi viwandani, mathalani habari
zinazohusu kazi wanazofanya, vyeo vyao, mishahara yao, umri wao pamoja
na habari za familia zao kama vile idadi ya watoto wao na kadhalika.

Miongoni mwa manufaa makubwa ya mitambo hiyo yanahusu uhifadhi wa habari
za siri. Mtu anaweza kuhifadhi habari fulani kwa kutumia silabi fulani
za siri ambazo anazijua yeye mwenyewena ambazo watu wengine huenda
wasizifahamu. Kwa hivyo, mbali na uwezo wa kuhifadhi habari nyingi
ajabu, kompyuta zinaweza kuweka siri za watu binafsi na makampuni na
faida zao na takwimu zao muhimu.

Pili, kompyuta zinaweza kufanya mambo mengi ambayo hayawezi kufanywa na
mashini za kawaida za kupiga chapa. Mfano, zinaweza kutumiwa kupiga
chapa bora makala za aina tofauti na hata tasnifu za watu wanaosomea
shahada ya juu. Manufaa ya kompyta huonekana hasa sio tu tu katika
kuhifadhi taarifa, lakini wakati wa kuhariri mhariri anapotumia
kompyuta. Anaweza, kwa mfano, kuamrisha aya moja nzima au aya nyingi
kuhama kutoka mwishoni mwa makala hadi mwanzoni au katikati au popote
pale.

Kompyuta zina herufi au hati aina aina kama vile za mlazo, nyingine
kubwa, ndogo hata zenye weusi uliokolea. Kompyuta pia zinaweza kutumiwa
kufanyia hesabu ngumu ambazo zingemchukua mtu hodari saa nyingi
kuzifanya. Zinaweza pia kuchora michoro inayoonyesha takwimu mbalimbali
kama vile michoro ya pai na grafu mbalimbali.

Kompyuta pia zinaweza kutafuta neno,sentensi au sehemu anayotaka kusoma
mtu au kufanyia masahihisho. Jambo hilo linaweza kufanywa kwa kuimarisha
kompyuta itafute neno fulani au maandishi fulani katika taarifa.
Isitoshe mitambo ya kompyuta inaweza kusahihisha hijai au maendelezo ya
maneno.


Question: Kompyuta zinaweza hifadhi nini kando na habari
Answer: Siri za watu binafsi na makampuni
Nakaaya Sumari (born September 3, 1982 in Arusha, Tanzania) is a Tanzanian singer and rapper. She is the eldest of five children. Her younger sister, Nancy Sumari, was Miss Tanzania 2005 and Miss World Africa.

Question: Je,Nakaaya Abraham Sumari alizaliwa lini?
Answer: 1982
SIASA ZA MIGAWANYIKO NA ATHARI ZAKE 
Naam baadhi ya mambo yanayoathiri amani ya kijamii ni siasa, hasa siasa za 
magawanyiko. Zina athari kubwa sana kwa jamii baadhi ya athari hizi ni,
Uharibifu wa mali ya jamii. Siasa hizo za migawanyiko zinapoitawala taifa, watu watajihusisha na vita hivyo basi kuharibu mali zao na za wengine kama nchi kadhaa za kiafrika. Hii basi inaathiri maendeleo ya kijamii kwa ujumla. Siasa hizi pia zinapochochewa baadhi ya wananchi hupoteza maisha yao. Sababu ni kuwa kuna wahuni watakaojaribu kuyaangamiza maisha ya wengine mfano mzuri ni nchi ya DRC ambayo siasa zilifanya watu wakauana kinyama. 
Kuzorota kwa uchumi hasa mali za pesa nyingi zinapoharibiwa, hii inapelekea uchumi wa nchi kuzorota na kuifanya miradi ya nchi kufifia maana wawekezaji wataogopa kuwekeza miradi yao nchini.
Mighairi ya hayo siasa za migawanyiko hupelekea wananchi kukosa amani miongoni mwao sababu ni kuwa wanaishi kwa hofu ya kuingiliwa na baadhi ya wananchi wao hivyo basi hawawezi kuishi kwa amani. 
Siasa mbaya hupelekea nchi na wananchi kukosa kazi. Hii ni sababu kazi zinafungwa au nafasi za kazi kuadimika au kupewa kwa watu wa kabila moja au nyingine. Hii inapelekea watu kukosa kazi.
Sasa hizi hupelekea kuongezeka kwa ufisadi miongoni mwa wananchi hivyo basi nafasi za kazi na huduma nyingine zinapoadimika huenda watu wakatumia hongo kupata nafasi hizi na 
huduma nyingine. 

Question: Siasa zilifanya watu wakauwana kinyama wapi
Answer: nchi ya DRC
Ugali, mane en nyuka mar mogo mar bando, e chiemo maduong' mar piny Kenya kendo chiemoni oriwo jopiny duto, ka ichieme kuom dhoudi duto kod ji mag ng'itho mopogore mopogore. Loso ugali oting'o liedo mogo mar bando e pi moalo nyaka obed motegno kendo machalo gi mogo mopa mane nyal mako gi lwet kendo chieme gi dek, alode, kata ring'o. Chiemoni miyo tara mang'eny mag Jo-Kenya teko mar dhano (carbohydrates) pile, kendo nigi dhum maler moloyo chiemo kende, nikech pile oting'o weche mag ruako welo kod riwruok mar dala e kinde chiemo.

Question: Hul gik adek manyalo dhi kanyachiel gi ugali.
Answer: dek, alode, kata ring'o
Neema ta sayi zaren Wannan shi ne Neema. Neema ta yi sutura. Neema ta yi sutura. Neema ta yi amfani da zaren don yin sutura. Wurin ya ƙare. Neema na bukatar ƙarin zaren. Neema na bukatar kuɗi don sayan zaren. Ta yaya za ta samu kuɗin? Neema ta ga wani itace kusa. Itacen yana son 'ya'yan itace. 'ya'yan itacen ita ce papaya. Neema ta nemi sanda. Ta yi amfani da ita wajen sa papaya. Neema ta isa kasuwa. Neema ta ɗauki papaya a kan hanyar da za ta je. Tana so ta sayar da papaya. Mutumin ya sayi burodi. Mutumin ya ba shi kuɗi. Neema ta sayar da papaya da yawa.

Question: Nani aleshitisha insalu
Answer: Mutumin
David R. Malpass, né le 8 mars 1956 à Petoskey (Michigan), est un économiste et un homme politique américain, fondateur d'Encima Global LLC. Il est président du Groupe de la Banque mondiale depuis 2019.

Question: Mɛ nui nukɔntɔ́ Banque Mondiale tɔ̀n ?
Answer: David R. Malpass
Ramadan ( ; also spelled Ramazan, Ramzan, Ramadhan or Ramathan) is the ninth month of the Islamic calendar, observed by Muslims worldwide as a month of fasting ("sawm"), prayer, reflection and community. A commemoration of Muhammad's first revelation, the annual observance of Ramadan is regarded as one of the Five Pillars of Islam and lasts twenty-nine to thirty days, from one sighting of the crescent moon to the next. Fasting from dawn to sunset is "fard" (obligatory) for all adult Muslims who are not acutely or chronically ill, travelling, elderly, breastfeeding, diabetic, or menstruating. The predawn meal is referred to as "suhur", and the nightly feast that breaks the fast is called "iftar". Although "fatwas" have been issued declaring that Muslims who live in regions with a midnight sun or polar night should follow the timetable of Mecca, it is common practice to follow the timetable of the closest country in which night can be distinguished from day.

Question: Yini i-Ramadan?
Answer: ninth month of the Islamic calendar, observed by Muslims worldwide as a month of fasting ("sawm"), prayer, reflection and community
Ifikuulwa fya maka filafwa pa kupanga icalo conse. E ico ukuwamya ififulo fya maka kwalicindama sana kabili fimo ifyo tufwaya sana ni filya fine tufwaya ukukwata. Ifikuulwa fya maka nga fyabikwa mu misumba, abantu kuti baibaka nelyo ukupeelako ififulo fimo pa mulandu wa nsambu sha kwikalapo. Na kabili ififulo fya maka filakula pantu abapanga ifikuulwa balapeela abantu indalama sha kutandala nelyo ukulasakamana ififulo fya maka, kanshi abantu bambi balafwaya ukuwamya ififulo fya maka, e ico balafwaya no kutungulula ififulo fya maka.

Question: Uko ubukungu bukura
Answer: pa mulandu wa
ï»¿Wangari  Maathai  

Kulikuwa na  msichana mdogo  aliyeitwa Wangari.  
Wangari alipanda  mbegu katika  bustani yao.  
Jioni, Wangari  alirudi nyumbani.  
Wangari  alipofikisha umri  wa miaka saba,  alienda shule.  
Wangari alifanya  vyema shuleni.  Alialikwa kwenda  Marekani  kuendeleza  masomo yake.  
Alisomea sayansi  ya viumbe, hasa  mimea.  
Hakusahau nchi  yake ya Kenya.  
Wangari aliporudi,  Kenya ilikuwa  imebadilika.  Miti mingi ilikuwa  imekatwa.  
Wangari  aliwafundisha  wanawake  kupanda miti.  Waliiuza na kupata  pesa.  
Ujumbe wa  Wangari ulienea  Afrika nzima.  
Wangari alipewa  Tuzo la Amani la  Nobel.  
Alikuwa  mwanamke wa  kwanza wa Kiafrika  kutuzwa.  Alifariki mwaka  2011.  

Maswali: 1. Wangari alianza shule alipokuwa na  miaka mingapi? 2. Wangari alienda Marekani  kufanya nini? 3. Aliporudi Kenya, alikuta mabadiliko  gani? 4. Wangari alipewa tuzo lipi? 5. Wangari  Maathai alikuwa maarufu sana kwa kupanda miti  na kutunza mazingira. Je, wewe unataka kuwa  maarufu kwa kuchangia nini duniani?  


Source www.africanstorybook.org 

Question: Jioni Wangari alirudi wapi?
Answer: Nyumbani
Nhleko Scores As Burn Beat MetroStars 1-0 (AP) AP - Toni Nhleko a ɔyɛ reserve forward no bɔɔ ɔfã bi wɔ bere a wɔagyae no mu, na ɔde Dallas Burn dii nkonimdi 1-0 wɔ MetroStars a na wodi kan no so Kwasida.

Question: Nani alifunga bao la ushindi kwa ajili ya Dallas Burn?
Answer: Toni Nhleko
Ndụmọdụ ọjọọ Kombe na Juma bụ ndị agbata obi dara ogbenye. Ha na-eme ihe niile n'onwe ha. Ha chọrọ inwe ịnyịnya ibu. Ịnyịnya ibu ga-eburu ha ibu. Kombe sịrị, "Ka anyị zụta ịnyịnya ibu ọnụ". Ha nwere obi ụtọ maka ihe a ha mere. Mgbe nna Kombe nwụrụ, Kombe bara ọgaranya. O chefuru Juma. Kombe chọrọ ka o nye nkịta ya anụ ịnyịnya ibu. Juma chọrọ ịnyịnya ibu. Ọkàikpe ahụ gwara ha, sị, "Onye ọ bụla n'ime unu nwere ike ịnara ọkara ịnyịnya ibu". Kombe gburu ịnyịnya ibu ahụ. Juma buuru ihe ndị ahụ gaa ebe ọzọ. Kombe chọrọ ka a gbaa ụlọ ya ọkụ ka o wee wuo nke ọhụrụ.

Question: Ohun tí wọ́n ń fẹ́
Answer: Ịnyịnya ibu
Mathieu Kérékou, né le 2 septembre 1933 à Kouarfa,  au Bénin  (ex-colonie du Dahomey), et mort le 14 octobre 2015 à Cotonou (Bénin), est un homme d'État béninois. Proclamé après un coup d'État président de la République du Dahomey, puis de la République populaire du Bénin du 26 octobre 1972 au 1er août 1990, et enfin président de la République du Bénin du 1er août 1990 au 4 avril 1991 et du 4 avril 1996 au 5 avril 2006, date à laquelle il cède démocratiquement le pouvoir. Il a également été pasteur pentecôtiste.

Question: Hwé tɛ nù tógan Mathieu Kerekou kú ?
Answer: 14 octobre 2015
The Federal Capital Territory has a landmass of approximately 7,315 km2, and it is situated within the savannah region with moderate climatic conditions.

Question: Mene ne yankin ƙasar Abuja a Najeriya?
Answer: 7,315 km2