theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
Kamilisha insha hii kwa kuifanya iwe ya kusisimua zaidi.

Mwalimu wa zamu alipomwita rafiki yangu, nilijua njama yetu ilikuwa imegunduliwa. Tulikuwa na mazoea ya kuwaibia wanafunzi wenzetu vitabu na kalamu zao
Kwa kweli siku za mwizi ni arobaini - Mwalimu alipomwita sahibu yangu nilishikwa na wasiwasi wa mwasi. Tulipenda kuiba vitabu' nå Kalamu za wanafunzi, wenzetu wakati wanafunzi wanacheza. Tulikuwa tumeonywa na watu wengi bali tulikuwa tumetia masikio yetu nta: sahibu yangu ndiye aliyekuwa akiniongoza kile tunapoenda kuiba. Alipoitwa na Mwalimu wa zamu, moyo ulidunda du du du. Niliwaza na kuwazua wanafunzi waliteta kuwa vitu wa vikipotea Walilalamika na kunifanya nitetemeke tem tem! 
Baada ya sekunde mbili nikamwona sahibu yangu kwa umbali akitoka kwa ofisa ya mwalimu mkuu. Alipofika nilipokuwa nilimuuliza kilichokuwa kinaendelea. kwanza alinyamaza ji mithili ya maji ya mtungi. Alitazama juu chini pande zote kisha akaniambia kuwa alikuwa akihojiwa na walimu kama ni yeye amekuwa na makono mrefu bali alijitetea na kusema yeye ni mwaminifu kama malaika. Nilifurahi mithili ya kibogoyo alieota magego siku ya kula nyama choma kwa kuwa hakufichua njama yetu. 
Siku moja, tulipokuwa kwenye pilka pilka ya kuiba maembe katika shamba la mzee Bahati, nilisikia jani Limeniangukia begani bali sikumwona mtu yeyote. 
Jasho jembamba lilintiririka tiriri. Tulikuwa tumetamani maembe hayo kwa siku nyingi. Tuljawa na hamu na dukuduku kwa kuwa tulidhani tumepata nafasi ya
kuiba katika shamba la mzee Bahati.
Muda si muda maswali chungu nzima zilikuwa zimejaa akilini. Nilikumbuka maneno ya mama aliponikataza kuwa rafiki ninaye sio mzuri ataniongoza pabaya, lakini niliyatupilia mbali.
Tulijadiliana kidogo kisha akaenda akaniacha nikidua Moyo ulidunda dududu, kwa kweli wahenga na wahenguzi hawakuenda segemnenge waliponadi Mola hamwachi mia wake.
Niliweza kusifugua na kutoka mbio kama mja aliyeona mavini Niliweza kupotea na kufika nyumbani salama salmini. Wavyele na ndugu zangu walikuwa na furaha mithili ya mfungwa aliyewachiliwa huru kabla ya kifugu chake kuisha.
Niliwasimulia kilichoendelea Walimshukuru Rayani kwa kunirudisha nyumbani nikiwa mzima. Tangu hiyo siku nilijua Wahenga hawakukosea waliponadi Kikulacho kimo nguoni mwako. Hapo ndipo nilijua kuwa, hata rafiki yako anaweza kukudhuru.


Question: Nani alimwita rafiki yangu
Answer: Mwalimu wa zamu
The earliest ceramics made by humans were pottery objects (pots or vessels) or figurines made from clay, either by itself or mixed with other materials like silica, hardened and sintered in fire. Later, ceramics were glazed and fired to create smooth, colored surfaces, decreasing porosity through the use of glassy, amorphous ceramic coatings on top of the crystalline ceramic substrates. Ceramics now include domestic, industrial and building products, as well as a wide range of materials developed for use in advanced ceramic engineering, such as in semiconductors.

Question: Me ne ne babban abinda ake amfani dashi wurin hada tangaran din da ake kwalliyar gida dashi?
Answer: clay
Tyler Perry was born Emmitt Perry Jr. in New Orleans, Louisiana, to Willie Maxine Perry (née Campbell) and Emmitt Perry Sr., a carpenter. He has three siblings. Perry's childhood was described in retrospect as a "living hell". In contrast to his father, his mother took him to church each week, where he sensed a certain refuge and contentment. At age 16, he had his first name legally changed from Emmitt to Tyler in an effort to distance himself from his father

Question: Kinni orukọ iya to bi oṣere Tyler Perry?
Answer: Willie Maxine Perry
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA
Mazingira ni hali au mambo yanayomzunguka kiumbe katika sehemu anapoishi au maisha yake.
Tunafaa watu wote kuishi mazingira safi ndio tupate afya safi na tujilinde tusishikwe na magonjwa mbalimbali. Mazingira safi hupendeza kila mtu. Usafi huzuia magonjwa mengi. Pia watu wasafi watapata marafiki wengi kulingana na usafi wao. Watu hupenda mahali safi, watu wasafi huwaa wanachangamka sana na akili zao zitafikiria vizuri.
Mtu msafi huwa anafanya kila kitu akitumia dakika chache sababu kichwa chake iko safi. Pia mtu msafi hana marafiki wowote wabaya akili yake iko poa. Ni ngumu sana mtu msafi ashikwe na magonjwa. Mwili wake hupendeza pia.
Unafaa kuwa msafi kwa njia hii, unafaa kupiga mswaki kila asubuhi, kuoga mwili wako kila siku, kunawa mikono kila unaposhika vitu tofauti tofauti ili ukule maamkuli. Watu wengi wako na uzembe hivyo ndivyo watu hufanya mazingira iwe chafu. Mtu huchafua mazingira kwa vitu nyingi. Kuna watu hawana vyoo sasa hukimbilia msitu na huchafua. Wakati wa mvua maji hubeba uchafu yote ndani ya mto, watu hupokea kwa kuchota.
Tena watu hutupa makaratasi kwa mazingira badala ya kuzichoma, tunafaa kuwa na biwi la taka ili tuzuie uchafu katika mazingira yetu na tuwe na vyoo ili tusipatwe na ugonjwa.
Mazingira yetu tunafaa tusafishe kila wakati yaani kufagia na kuokota matakataka kila siku. Watu hupenda kuchafua mazingira kwa Kutupatupa vitu chafu ovyo ovyo, tunafaa kuwacha kama makaratasi tunazichoma ili tuzingatie uchafu katika mazingira yetu. Pia kuna vitu nyingi huchafua. Usipopanda maua katika mazingira itakuwa mbaya, tunafaa kuzipanda miti na kuzipanga mistari vizuri ili mazingira yetu ing’are. Mazingira machafu huwa na hewa chafu.


Question: Mswaki hupigwa wakati gani
Answer: Asubuhi
Le Pays-Adja  est la région habitée par les Adja dans le Couffo au Bénin et dans le moyen-Mono au Togo, Afrique de l'Ouest. Le pays a été créé au XIIe siècle autour de la ville capitale Tado, capitale du royaume du même nom. Dans son âge d’or, qu’on peut situer entre le XIVe et le XVe siècle, le Pays d’Adja-Tado s'apparentait à une confédération couvrant un espace allant du royaume de Hogbonou (frontière Nigériane) jusqu'à la volta au Ghana. Dans cette fédération se trouvaient les royaumes de Hogbonou, d’Allada, d’Abomey, de Notsé et de Tado. Il s'agit donc d'un pays multi-ethnique où vivaient ensemble tous les descendants de Tado: les Adja, Fon, Ewe, Gen, Phla-phleda et Goun. Vers 1800, le pays se disloque à la suite de rivalités entre les clans et des attaques multiples des Yorubas et des Akan.

Question: fí tɛ adjanù lɛɛ ɖé ɖo Benε  ?
Answer: Couffo
ASIYESIKIA LA MKUU HUVUNJIKA GUU
Maana ya methali hii ni kwamba mtu asiyesikia la mkubwa huenda akavunjika guu. Methali hii iko sawiya na asiyefunzwa na mamaye hufunzwa na ulimwengu. Pia huwaonya wale binadamu ambao wakiambiwa maneno huingia na sikio hili na kutoka kwa lengine. Hutumika kuwasuta wale waliombiwa na wavyele na kujifanya sikio la kufa lisilosikia dawa. 
Katika kijiji kimoja cha Bagamoyo paliondokea msichana mmoja aliyefahamika kama Pendo. Pendo alitoka kwenye aila iloyofahamika kwa ukwasi wao waliobarikiwa na Rabuka. Pendo alisomea katika shule ya mseto ya Marembo Bidii Academy. Msichana huyu alikuwa mtoto wa kipekee katika aila yao, wazazi wake walimtunza kama mboni ya jicho na walimpenda kama chanda na pete. Kwa uhakika Pendo alipewa chochote atakacho na wavyele wake.
Kama ilivyokuwa desturi yake, aliamka alfajiri na mapema kabla ya bwana shamsi kuchomoza. Alijitayarisha kuelekea shule ili kuwahi mapema bila kuchelewa kwa maana chelewa chelewa utapata mwana si wako. Alipokaribia shule alikuwa na furaha na bashasha mithli ya tasa aliyekopoa pacha, kuongoza elimu zaidi kwa kuwa elimu ni bahari. Ilipofika  jioni alirudi nyumbani akiwa na rafiki zake guu mosi guu pili hadi langoni mwao. 
Siku mmoja  alipokuwa anaelekea shuleni, kama kawaida yake, alikutana ana kwa ana na ghulamu mmoja aliyeonekana akimtazama kwa tabasamu. Alisimama wima mbele ya Pendo na kisha kumsalimu kwa kuelekezea mkono wake. Pendo alimwambia ampishe kwamba mwenyewe alikuwa anawahi shule. Ghulamu huyo alisimama kidete na kusema salamu kabla ya maneno na kwamba alitokea kupenda kwa uzuri, umbo na tabia zake alipokuwa akimtazama kwa muda mrefu. Kwa hakika, pendo alikasirika kwa maneno hayo kwani alihofia maisha yake kuharibika kwa wavulana, nina yake alikuwa akimwelezea kila kukicha na kushika njia hadi shuleni. 
Alipokuwa anarudi kutoka shule, ghulamu huyo alimsubiri palepale na kumshawishi. Licha ya matusi aliyompa, bado alikuwa na msimamo huo huo. Ghulamu huyo alijikaza kisabuni hadi Pendo akaingia kwenye mstari sambamba naye. Kwa kweli, Pendo aliamini kuwa anampenda kiuhakika kuelekea naye kupenda pia.
Pendo alianza kuwa mdanganyifu kwa wazazi wake mara kwa mara. Lakini wazazi wake na hawakumtuhumu, walimwamini kabisa. Pendo alianza kuwa mtovu wa nidhamu. Wazazi wake walipogundua hivi walijaribu kumkataza lakini hakusikia la mwadhini wala la mteka maji msikitini. Alikuwa sikio la kufa lisilosikia dawa. Masomoni alianza kuanguka kila mara. 
Punde si punde, Pendo alianza kuugua homa kali kila mara na katapika hadi wazazi wake wakampeleka hospitali. Baada ya vipimo walikaa kusubiri majibu ya mwanao. Walishangaa na kupigwa na butwaa waliposikia Pendo amepatikana na ujauzito na pia alikuwa na virusi vya ukimwi. Wavyele wake walilia bila kujua kilio si dawa na hatimaye mbiu ya mgambo ililia na kusema ukipanda pantosha utavuna pankwisha.  

Question: Msichana katika kijiji cha Bagamoyo aliitwa nani
Answer: Pendo
The authors proposed that HIV-1 originated in the area of French Equatorial Africa in the early 20th century (when the colonial abuses and forced labor were at their peak). Later research established that these theories were mostly correct: HIV-1 groups M and O started to spread in humans in late 19th-early 20th century. In addition, all groups of HIV-1 descend from either SIVcpz or SIVgor from apes living to the west of the Ubangi River, either in countries that belonged to the French Equatorial Africa federation of colonies, in Equatorial Guinea (then a Spanish colony), or in Cameroon (which was a German colony between 1884 and 1916, and then fell to Allied forces in World War I, and had most of its area administered by France, in close association with French Equatorial Africa).

Question: Bere bɛn na HIV ayaresa fii ase?
Answer: in late 19th-early 20th century
A microbiologist (from Greek ) is a scientist who studies microscopic life forms and processes. This includes study of the growth, interactions and characteristics of microscopic organisms such as bacteria, algae, fungi, and some types of parasites and their vectors. Most microbiologists work in offices and/or research facilities, both in private biotechnology companies as well as in academia. Most microbiologists specialize in a given topic within microbiology such as bacteriology, parasitology, virology, or immunology. Duties.

Question: Ogini ka ndi gụrụ microbiology na-enyocha?
Answer: microbiologist
Hoja ya kuzima uuzaji muguka. 
Kaunti yaibua maoni mseto 
Watafunaji muguka Kaunti ya Lamu watalazimika kusafiri hadi nje ya eneo hilo ili kutafuta bidhaa hiyo, endapo hoja ya kupiga marufuku uraibu huo itapitishwa na Bunge wa Kaunti ya Lamu wiki hii. 

Diwani wa Wadi ya Mkunumbi, Bw. Paul Kimani Njuguna, ambaye pia ni Naibu Spika katika Bunge la Lamu, alisema anapanga kuwasilisha hoja bungeni katikati ya wiki inayopendekeza marufuku kwa usambazaji, uuzaji na ulaji muguka kote Lamu.                                                                     

Kulingana na Bw. Njuguna, bidhaa hiyo imesababisha maisha ya vijana wengi Lamu kuharibika kwa kuwa wamejitosa katika uraibu huo na kukosa kuwajibikia masuala ya ujenzi wa taifa na maendeleo. Bw Njuguna pia alilaumu desturi ya utafunaji muguka kwa kuchangia idadi kubwa ya wanafunzi wanaoacha shule na kupotelea katika uraibu huo. 

Alisema ni kupitia marufuku ya muguka ambapo pia talaka nyingi zinazoshuhudiwa Lamu kila kuchao zitapungua. 

Alisema familia nyingi zimezongwa na umaskini kutokana na kwamba wanaostahili kuziinua wamepotelea katika katika utafunaji wa muguka. 

Alisema anaamini madiwani wenzake katika bunge hilo watamuunga mkono kwa kauli moja ili kuona kwamba muguka unapigwa marufuku Lamu ili kuokoa na kizazi cha siku zijazo. 

“Nimejiandaa kuwasilisha hoja Bungeni Lamu juma hili. Hoja hiyo inapendekeza muguka kupigwa marufuku, ambapo hautaruhusiwa kuingizwa, kuuzwa au kutafunwa eneo hili. Haya yote ni kutokana na athari mbaya ambazo umeleta kwa jamii yetu," alisema 

Akaongeza, “Vijana, wakiwemo wanafunzi wa shule wamepotelea katika utafunaji wa muguka kutokana na kwamba ni rahisi kuupata. Isitoshe, wanaume na hata akina mama hawawajibikii vilivyo familia zao. Kila pesa wanazopata wako mbioni kununua muguka. Umaskini umekithiri miongoni mwa familia nyingi hapa Lamu kwa sababu ya muguka," akasema Bw Njuguna.

Baadhi ya wafanyabiashara wa miraa na muguka, Kaunti ya Lamu aidha wamepinga vikali mpango wa huo wakidai ni njama ya kuwaharibia biashara yao.
Mwenyekiti wa Jamii ya Wameru, Kaunti ya Lamu, Bw Jacob Muroki, alisema hoja hiyo pia inalenga jamii husika ya Wameru ambao ndio waliojikita katika biashara ya miraa na muguka.
Alipinga madai kwamba miraa inauziwa watoto wadogo, akisisitiza kuwa ipo haja ya wazazi wenyewe kuwajibikia  malezi ya watoto wao badala ya kuwan yoshea wafanyabiashara kidole cha lawama.
“Kwanza miraa na muguka inakubaika kikatiba. Inakuaje leo hili bunge la Lamu linataka kupiga marufuku ulaji muguka. Hiyo ni njama ya kufungia nje jamii ya Wameru ambao wamejikita sana biashara ya muguka,” akasema Bw Muroki.

Kauli yake iliungwa mkono na Bw John Kirea ambaye ni muuzaji mashuhuri wa muguka mjini Lamu aliyesisitiza kuwa muguka huuziwa watu wazima pekee wala si watoto.

Naye mwenyekiti wa wafanyabiashara wa Miraa, Kaunti ya Lamu, Bw Ibrahim Kamanja, alilitaka bunge la kaunti ya Lamu kujadili hoja zinazoleta manufaa kwa wananchi na hata kuwajenga badala ya kuwabomoa. 
 



Question: Nini kimefanya familia nyingi kuzongwa na umaskini
Answer: utafunaji wa muguka
Kuishi kwa programu ya fittest Darwin inaweza kufanya kazi katika gorofa biashara programu soko - kuunganishwa na upatikanaji wanatarajiwa kuongeza nguvu ya makampuni ya kuongoza.

Question: Ṣé àwọn ìdàpọ̀ àti ìkópa-sí-ní-ìkópa yóò mú kí àwọn iléeṣẹ́ tó ń mú ipò iwájú nínú ọjà àwọn ẹ̀rọ tó ń ṣe àwọn ohun èlò fún àwọn ilé iṣẹ́ tí kò ní ìkópa-sí-ìkópa-ní-ìkópa pọ̀ sí i?
Answer: kuongeza nguvu ya makampuni ya kuongoza
MAZUNGUMZO BAINA YA DAKTARI NA MGONJWA KATIKA HOSPITALI YA KATI WAKIJADILIANA KUHUSU MAGONJWA TOFAUTI TOFAUTI 
(Daktari Kiho na mgonjwa Rukia wako ofisini kwa daktari, wamekaa wakiangaliana na mezani pale kuna kompyuta na vifaa vya kupimia wagonjwa. Wanajadiliana kuhusu magonjwa tofauti tofauti.) 
Rukia: 			(Anaingia taratibu ofisini) Habari yako daktari? 
Daktari Kiho: 		Naam, karibu na unaweza kukaa. 
Rukia: 			Asante sana.(Huku akikaa kwenye kiti cha wagonjwa) 
Daktari Kiho: 		Unaitwa nani? 
Rukia: 			Naitwa Rukia Mbone. 
Daktari Kiho: 		Unajiskiaje? 
Rukia: 			Ninahisi kuumwa na kichwa, ninatapika na kuendesha na pia mwili wangu una maumivu makali. 
Daktari Kiho: 		Pole sana Rukia, mambo yote yanaenda kuwa sawa ilimradi umefika hapa kwa muda. 
Rukia: 			Asante, nina imani na newe. 
Daktari Kiho: 		(Huku akichukua kifaa fulani mezani) Nitakuchukua vipimo kadhaa tujue ni nini tatizo. 
Rukia: 			Sawa, hakuna shida. 
Daktari Kiho: 		(Kabla ya kuchukua vipimo anakaa kwanza) Lakini kulingana na hizo ishara zako, hii inaweza kuwa malaria au homa kali sana. 
Rukia : 		Lo! Tafadhali nisaidie daktari.
Daktari Kiho: 		Usiwe na shaka. (Huku anasimama. Anamdunga Rukia sindano na kuchukua kiasi cha damu ili kufanya vipimo). 
Rukia: 			Sindano hii ni uchungu sana (huku akionekana kuwa na uchungu kwenye mkono). 
Daktari Kiho: 		Usijali, utapona tu. (Anaondoka na kwenda katika chumba cha vipimo na kuchukua muda na kurudi baadaye kidogo). Haya nimemalizia vipimo yako. 
Rukia: 			(Huku akionekana kuwa na wasiwasi) Naam daktari.
Daktari Kiho: 		Kama nilivyosema awali, imebainika unaugua malaria. 
Rukia : 		(Akishtuka) Lo! Sasa ugonjwa huu nitakuwa nimeupata wapi? 
Daktari Kiho: 		Kujizuia kupata malaria, unafaa kulala ndani ya neti iliyotibiwa, mazingira yako yanafaa kuwa safi, nyasi ndefu pia inafaa kukatwa.
Rukia: 			Naam daktari. Mimi ni kwa muda sasa nimekuwa silali ndani ya neti. Labda hii ndio inaweza kuwa sababu ya mimi kupata malaria. Nitajikaza na kulala ndani ya neti. 
Daktan Kiho: 		Hakikisha unakula chakula kilicho safi na pia kula matunda mara kwa mara.
Rukia: 			Sawa daktari, nitafanya hivyo. 
Daktari Kiho: 		(Anasimama na kuchukua dawa na kupima) Hizi ni dawa zitakazokusadia. Kuna zile ambazo utakunywa  moja mara tatu kwa siku na hizi zingine moja mara mbili kwa siku.
Rukia:			 (Akipokea dawa) Sawa daktari, nitafuata hayo.
Daktari Kiho: 		Hakikisha unapotumia dawa hizo, unapata chakula cha kutosha na matunda kwa wingi ili kuimarisha afya yako. Naamini ukinywa dawa hizi vizuri utaweza kupona. 
Rukia: 			Nitajikaza kumaliza dawa hizi daktari.  
Daktari Kiho: 		Haya, nimemaliza na waweza kwenda. 
Rukia: 			(Akisimama) Asante sana daktari, kwaheri. 
Daktari Kiho: 		Kwaheri ya kuonana . 
(Rukia anatoka na kufunga mlango wa chumba kile cha daktari Kiho. Daktari anabaki akitabasamu huku akitumia taratilishi.) 

Question: Daktari atamchukua Rukia nini
Answer: Vipimo
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA

Mazingira ni mambo ambayo yanatuzunguka katika sehemu tunayoishi kama vile miti, nyumba, mimea, maduka na vitu vinginevyo. Tunafaa kuweka mazingira yetu yawe safi ili, tukomeshe magonjwa  kama malaria, kipindupindu na magonjwa mengine.

Ugonjwa wa malaria ni ugonjwa ambao ni mbaya kwa watoto na pia kwa watu wazima. Malaria ni ugonjwa ambao ni mbaya sana kwa wazee na watoto wachanga.Malaria inaletwa na mdudu mmoja tu! Mbu.

Mbu huuma pahali popote mwilini kisha kukuwacha na maradhi ya malaria mwilini..Lazima tuweze kukata nyasi ndefu manyumbani, ili wadudu ambao wanaoitwa mbu wasipate makao. Usiku wakati watu wanapoenda malazini kupumzika, lazima walale chini ya chandarua ili wakomesha ugonjwa wa malaria.

Watu wanafaa kuweka juhudi zaidi katika kurokota karatasi na takataka zozote sakafuni au barabarani. Nchi na shule yetu lazima iwe yakupendeza na kuvutia.Shuleni lazima tuwe wasafi ili tuwe na afya bora.

Kipindupindu ni ugonjwa hatari sana kwa maisha ya mwanadamu. Kipindupindu imeweza kuuwa watu wengi kama millioni moja. Watu wote lazima waweze kuoga mikono wakitoka msalani. Tutie bidii katika kuziosha vyoo vyetu ili tusipate magonjwa kwenye sehemu zetu za siri. Tukinunua vitu dukanilazima tuyaoshe ili tukule au tupike. Lazima tuweke mazingira yetu iwe safi na ya kupendeza i tuzingatie, magonjwa na vifo kwa wanainchi. Watu wote lazima wajifunze usafi . Wazee na vijana wetu lazima wajifunze usafi ili watoto na madada wakuwe 
safi nyumbani.



Question: Malaria huletwa na mdudu gani
Answer: mbu
Moses Nyamori na George Munene waliripoti kuhusu mpasuko wa kisiasa unaonukia katika eneo la Mlima Kenya, ukilenga kulitenganisha eneo la Mashariki na Magharibi kwa mara ya kwanza tangu 1992. Eneo la Mlima Kenya Mashariki linajumuisha kaunti za Embu, Meru, na Tharaka-Nithi, huku Magharibi ikijumuisha Kirinyaga, Nyeri, Nyandarua, Murang’a, Kiambu, Laikipia, na Nakuru. Waziri wa Utumishi wa Umma, Geoffrey Ruku, na Gavana Cecily Mbarire wanashinikiza eneo la Mashariki kumuunga mkono Naibu Rais Kithure Kindiki na Rais William Ruto katika uchaguzi wa 2027. Hii inapingana na aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua anayelenga kuunganisha kura zote, akisaidiwa na wanasiasa kama Kiongozi wa DP Justin Muturi na Mbunge wa Manyatta Gitonga Mukunji. Historia inaonyesha mgawanyiko wa kura kama huu ulitokea mwisho 1992 kati ya Mwai Kibaki na Kenneth Matiba. Katika uchaguzi mdogo wa hivi majuzi wa Mbeere Kaskazini, mgombea wa UDA Leo Muthende alimshinda Newton Karish wa DP, ushindi uliotajwa kama ishara ya nguvu ya kambi ya Kindiki.

Question: Kiongozi wa chama cha DP ni nani?
Answer: Justin Muturi
ï»¿Sungura na  Kobe (Tena!) 

Je, unakumbuka Mbio Kuu zilizokuwa  kati ya Sungura na Kobe?  Kwa muda mrefu, hakuna yeyote  katika miliki ya wanyama aliyeweza  kuongea juu ya jambo tofauti ila zile  Mbio Kuu na wapinzani wake wawili.  
Inajulikana kwamba Sungura  alishindwa kwa kuwa mvivu na  mwenye kujiamini zaidi.  Vilevile, inajulikana kuwa Kobe  alishinda kwa mwendo wake wa  polepole na kwa kuwa imara.  Wanyama wa pori walijua hili na  wakaendelea kuwaheshimu wanyama  hao wawili kwa kiwango sawa.  
Kobe na Sungura waliendelea kuwa  marafiki.  Kobe hakujivunia ushindi wake.  Sungura, akifahamu kuwa alikuwa  ameshindwa kwa uwazi, hakumshikia  Kobe kisasi.  
Miezi mingi ilipita. Mfalme wa pori  ambako Sungura na Kobe waliishi  alikuwa na jambo muhimu alilotaka  kujadiliana na mfalme wa pori jirani.  Lakini mfalme wa kwanza hangeweza  kuondoka pale wakati huo. Badala  yake, aliwatuma Sungura na Kobe  kumwakilishi kwa yule mfalme  mwingine.  
Mmoja wenu angalau, atalazimika  kwenda kwa ufalme jirani," aliamrisha  mfalme wakati Sungura na Kobe  walikuja mbele zake.  "Ninataka mjadili mambo muhimu na  mfalme wa huko, halafu mniletee  ripoti kuhusu maoni na mawazo yake  juu ya mambo hayo. Sasa, nendeni!"  Alisema alipomaliza.  
Walipokuwa wakiondoka, aliongeza,  "Kumbukeni, mna siku moja tu ya  kukamilisha kazi hiyo."  
Barabara ya kwenda kwa ufalme jirani  haikuwa laini wala rahisi. Ilijaa miiba.  
Vilevile, walilazimika kuvuka mito  miwili iliyokuwa na mawe makubwa.  
Baada ya kuwaza kiasi, Sungura na  Kobe waligundua kwamba hakuna  mmoja wao ambaye angeweza  kuitimiza ile kazi peke yake.  Walilazimika kusafiri pamoja.  Mpango ulikuwa kwamba Sungura  ambebe Kobe watakapokuwa wakipita  sehemu yenye miiba. Naye Kobe  ambebe Sungura wakati  watakapoavuka mito.  
Siku iliyofuata, walikusanya jumbe  tofauti kutoka kwa mfalme wao na  kujitayarisha kuondoka.  Sungura alitembea kwa hatua refu  refu akakamilisha mwendo wa kupita  sehemu ya miiba kwa kasi.  Kobe alijishikilia asije akaanguka na  kupoteza maisha yake.  
Walipofikia mto, walibadilishana na  Sungura akampanda Kobe mgongoni.  Kobe aliogelea kutoka upande mmoja  wa mto hadi mwingine kwa wepesi.  Baada ya kuvuka mito yote miwili,  haikuwachukua muda mrefu kufika  katika ule ufalme jirani.  
Baada ya kujadiliana na yule mfalme  jirani kwa urefu mambo yote kutoka  kwa mfalme wao, Sungura na Kobe  walikuwa tayari kuondoka.  
Safari ya kurudi ilikuwa nyororo na  nyepesi kuliko ya kwenda kwani wote  wawili walijua la kufanya.  Sungura na Kobe walikuwa  wamefanya kazi pamoja kwa  maelewano makubwa hata  wakamfikia mfalme wao mapema!  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Sungura na Kobe (Tena!)  Author - Venkatramana Gowda and Divaspathy Hegde  Translation - Brigid Simiyu  Illustration - Padmanabha  Language - Kiswahili  Level - Longer paragraphs  Â© Pratham Books 2014  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org  Original source www.prathambooks.org 

Question: Sungura na Kobe walipewa siku ngapi kukamilisha kazi?
Answer: Moja
Crime levels have been attributed to poverty, problems with delivery of public services, and wealth disparity. The Institute for Security Studies also highlighted factors beyond poverty and inequality, particularly social stress from uncaring environments in early childhood and subsequent lack of guardianship. South Africa's high crime rates, recidivism and overburdened criminal justice system have been described as a crisis which will require a radical rethink of crime and punishment in young people.

Question: Bushe mu Afrika calo fyalo nshi ukwafula imisoka na bumpula mafunde?
Answer: South Africa
IFYO BENGAFWA KU KULYA AMALYA Ifya mu mipashi ya mu mushi fyaba fye nga filya fine abantu bacita ku menshi, ku menshi, ku mabemba, na ku menshi. Ica kubalilapo, abantu e balenga abantu ukonaula amenshi. Abantu abengi batontonkanya ukuti abantu e balenga abantu ukonaula amenshi. Lelo, abantu abengi bamona kwati ukonaula amenshi kwalicindama sana.

Question: Wnayama wanakufa kwa kukosa nini
Answer: amenshi