theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
The Ghana Broadcasting Corporation (GBC) was established by law in 1968 with a triple mandate as a State Broadcaster, Public Service Broadcaster, and a Commercial Broadcaster in Ghana. Headquartered in the capital city, Accra, it is funded by grants, broadcasting television commercials and the levying of a television licence, costing 36 cedis and 60 cedis for one or more TV sets in the same house every year. TV set repairers and sales outlets are to pay an annual sum of between 60 cedis to 240 cedis.

Question: Afe bɛn mu ɔtee Ghana dawurubo kuw GBC?
Answer: 1968
Johnson was born in El Cajon, California, and began racing motorcycles at the age of four. After graduating from Granite Hills High School he competed in off-road series. He raced in Mickey Thompson Entertainment Group (MTEG), Short-course Off-road Drivers Association (SODA), and SCORE International, winning rookie of the year in each series. In 1998, Johnson and his team, Herzog Motorsports, began stock car racing. He moved to the national American Speed Association (ASA) series for late model touring cars, and won another rookie of the year title. In 2000, he switched to the NASCAR Busch Series (now Xfinity Series).

Question: Jimmie Kenneth Johnson amashuri ye yayize he?
Answer: Granite Hills High School
South Africa has eleven official languages that are mostly indigenous. Due to limited funding, however, the government rarely produces documents in most of the languages. Accusations of mismanagement and corruption have been leveled against the Pan South African Language Board, established to promote multilingualism, to develop the 11 official languages, and to protect language rights in the country.

Question: Iyiphi inhlangano emele ukugqugquzela ulimimningi eNingizimu Afrika?
Answer: Pan South African Language Board
Mohammed VI (Arabic: محمد السادس) is the King of Morocco. He belongs to the 'Alawi dynasty and acceded to the throne on 23 July 1999, upon the death of his father, King Hassan II.

Question: umwami wa Maroc yitwa nde?
Answer: Mohammed VI
Apple yana sanya kayan aikin gyara a cikin kwandon kwandon kayan aikin gyara bidiyo na ƙwararru sun haɗa da sabon software na tasirin Motion.

Question: Ètò ìtòlẹ́sẹẹsẹ tuntun wo ló wà nínú ìtòlẹ́sẹẹsẹ àwọn ohun èlò tó ń ṣe fídíò?
Answer: software na
The kilometre (SI symbol: km; /ˈkɪləmiːtər/ or /kɪˈlɒmətər/), spelt kilometer in American English and Philippine English, is a unit of length in the International System of Units (SI), equal to one thousand metres (kilo- being the SI prefix for 1000). It is now the measurement unit used for expressing distances between geographical places on land in most of the world; notable exceptions are the United States and the United Kingdom where the statute mile is the main unit used.The abbreviations k or K (pronounced /keɪ/) are commonly used to represent kilometre, but are not recommended by the BIPM. A slang term for the kilometre in the US, UK, and Canadian militaries is klick

Question: Je ni mita ngapi zimo kwa kilomita moja?
Answer: one thousand
Uyu mugani uvuga ko umuntu wese udakunda kumvira abakuru be amaherezo azagira ibyago bigatuma yicuza ubuzima bwe. Iyi mvugo ishobora kuba ihuriyeho n'ivuga ko umuntu utamenyerewe na nyina yigishwa n'isi. Koko rero, aho ni ho umuco n'imigenzo byavuye ku mukobwa wo mu gace k'iwabo ka Mwemakweli mu mujyi ukize. Uwo mukobwa yitwa Kazuri kandi yari ameze nk'uko izina rye ribigaragaza. Mu by'ukuri, imvugo ntiyakomeje kubaho nk'uko abahanga babivuga. Uyu mukobwa nk'uko izina rye ryari riri, yari mwiza cyane afite ishusho y'igishushanyo, nta n'ubwo yigeze yumva ukuri ku nkota n'urukoza.

Question: Nani ta kasance da ƙwazo a makaranta duk da mummunar halin da take ciki
Answer: Kazuri
ï»¿Akadeli abahatika 

Siku moja Akadeli, Lucia,  Acharait na Maria  walienda msituni kutafuta  matunda.  Walishikana mikono  wakavuka mto mkubwa.  
Waliufikia mti uliojaa  matunda mabivu.  Walikubaliana kuukwea  mti ule kuyachuma  matunda.  Sharti lilikuwa wayafumbe  macho yao wakifanya  hivyo.  
Hata hivyo, Lucia, Acharait  na Maria hawakuyafumba  macho yao.  Akadeli pekee alifanya  hivyo alipokuwa akichuma  matunda.  
Ilipofika wakati wa  kuyafumbua macho,  Akadeli alikuta kwamba  alikuwa ameyachuma  matunda mabichi pekee.  
Lucia, Acharait na Maria  walimcheka Akadeli kisha  wakaondoka kwenda zao  nyumbani.  Akadeli aliyatupa  matunda yale mabichi  akaanza kuchuma  mabivu.  
Muda mfupi baadaye,  Akadeli alikijaza kikapu  chake kwa matudna  mabivu.  Alianza kuuvuka mto ule  mkubwa peke yake. 
Akadeli alipokuwa katikati,  kikapu chake  kilimponyoka na  kuanguka majini.  Alikasirika sana akaanza  kulia. 
Kabla hajavuka ng'ambo,  Akadeli alimwona samaki  ukingoni mwa mto.  Alimchukua. 
Alipokuwa amembeba  samaki yule, mwewe  alimnyang'anya akaruka  naye juu. 
Akadeli aliona unyoya  mmoja mrefu uliokuwa  umeachwa na mwewe.  Ingawa alikasirika,  aliuchukua ule unyoya na  kuendelea na safari yake.  
Akadeli aliwapita watu  wakisherehekea harusi ya  kitamaduni.  Wachezaji walivalia nyasi  vichwani badala ya  manyoya kama ilivyokuwa  desturi.  Waliuchukua ule unyoya  wakampatia fahali  mkubwa!  
Akadeli alifika nyumbani  na fahali wake. Wazazi na  jamaa zake walifurahi  sana.  Lucia, Acharait na Maria  walisikitaka kumdanganya  Akadeli. Ilikuwa siku ya  bahati kwa Akadeli!  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Akadeli abahatika  Author - Simon Ipoo  Illustration - Rob Owen  Language - Kiswahili  Level - First paragraphs  Â© African Storybook Initiative 2016  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Akadeli alinyang'anywa samaki na ndege yupi
Answer: Mwewe
Kubugia ni kutia kinywani mfululizo kitu cha ungaunga 
Vyombo vya habari hulitumia neno bugia kwa maana ya kunywa hususan pombe. Maana ya muktadha ambayo vyombo hivyo hudhamiria kuiwasilisha vinapolitumia neno hilo ni unywaji kwa wingi vileo haramu na kwa kukiuka sheria zilizowekwa. 
Kabla ya kueleza kwa nini matumizi ya neno hilo kwa maana ya kunywa kwa aina yoyote ile kwa maoni yangu - yanamushkeli, ni muhimu kutaja kwamba kuna tabia na aina mbalimbali za ulaji. 
Kwa mfano, ulaji ovyo ovyo bila mpango maalumu ni ubuge. Tabia hii imepigiwa msemo: Mbuge hawezi nyumba. Msemo huu huibua taswira ya mtu aliyeshindwa kuitimizia aila mahitaji ya msingi kwa sababu ya kukosa kanuni mwafaka za kula.
Neno dukia nalo lina maana ya kuvizia na kula chakula bila stahili. Kitendo hiki pia huelezewa kwa dhana doea. 
Aina nyingine za kula huelezewa kwa vitenzi mbalimbali. Kwa mfano, kung’wafua kuna maana ya kung’ata na kunyofoa. Hapa unajitokeza mzunguko wa maana ambapo msamiati fulani ambao maana ambapo msamiati fulani ambao maana yake si wazi unatumiwa kufafanua msamiati mwingine. Kung’ata ni kuuma kwa meno hasa ya mbele. Ni kutokana na neno hili ambapo yamkini kiongozi mashuhuri kutoka nchi- tumiwa sana na vyombo vya mawasiliano kwa maana ya ashakum si matusi kukata sehemu nyeti za mwanamume lina maana ya kuachanisha kitu hasa chororo kwa kuvuta na kukata.
Msamiati ng’wafua umetumiwa katika methali ‘uking’wafua mnofu, kumbuka kuguguna mfupa. Katika methali yenyewe, lipo neno guguna ambalo lina maana ya kutafuna tafuna kitu kilichoshikamana kwa meno ya mbele jinsi afan-  wa makala haya tulieleza kwamba hutumiwa kwa maana ya kunywa pombe kwa wingi lina maana ya kutia mdomoni mfululizo kitu cha ungaunga.
Hii ndiyo maana asili ya neno hilo inavyojitokeza katika toleo la awali la Kamusi ya Kiswahili Sanifu. Maana hiyo aidha inajitokeza katika Kamusi Elezi ya Kiswahili. Haupo ushahidi ulio wazi unaoelezea kuwa dhana bugia imepanua maana na kujumuisha kitendo cha kunywa kwa wingi kitu cha majimaji.

Question: Kuvizia na kula chakula bila stahili ni nini
Answer: dukia
Wenyeji wa kitongoji cha Kibwareng wana umoja mithili ya siafu. Wao hushirikiana bega kwa bega wakati wa shida na wakati wa raha. Mmoja wao anapocheka, hucheka naye pamoja, anapolia pia hulia naye. Huo ndio undugu wa kufaana sio kufanana. Wanaaminiana na kudhaminiana kwa hali na mali. Wanaelewa fika maana ya methali kuwa kidole kimoja hakivunji chawa. Ole wako ikiwa utafika kijijini humo ukiwa na nia mbaya au azma ya kumhujumu mmoja wao. Hii itakuwa sawa na kutia kichwa chako kinywani mwa simba. 

Ulikuwa usiku wa manane, usiku tulivu na shwari wenye giza la kaniki. Ungepita pale kijijini, kile ungesikia tu ni misono na mikoromo ya waliokuwa wakifurahia lepe lao la usingizi baada ya kuchapa kazi mchana kutwa. Lau isingalikuwa hiyo miforoto, ungelidhani sehemu hiyo ni ganjo. 

Ni wakati kama huu ambao wale wanaopenda kuvuna wasipopanda hutekeleza yao. Ghafia bin vuu, kamsa zilizohanikiza hewani kutoka upande wa nyumba ya Mzee Magongo ziliwaalika wenyeji kwa kasi ya umeme. Kufumba na kufumbua, walikuwa wamezingira nyumba hiyo huku wamejihami kwa kila aina ya silaha ili kukabiliana na nduli barabara. Humo ndani genge la majambazi lilikuwa katika pilka pilka za kuvikusanya vyombo vya thamani vya mzee Magongo. Magongo na mkewe walikuwa wamelala twa. Jambazi moja liliwasimamia likiwa na sime mkononi. Wakaanza kuona kwamba kamba yao ya uhai inatishia kukatika. 

Punde tu majambazi walipotoka, walikutana ana kwa ana na kikosi cha wanajeshi. Vita vikali vikazuka baina ya wanajeshi na majambazi hao. Majambazi walizidiwa nguvu wakasalimu amri. Wale ambao hawakuwa na bahati walifumwa mishale na mikuki na hivyo kuenda jongomeo. Maiti hao walipelekwa hadi makafani. Waliotoroka walinaswa na kutiwa mbaroni. Ama kwa kweli, umoja ni nguvu utengano ni udhaifu. 


Question: Nani walikuwa wamelala twa
Answer: Magongo na mkewe
ASIYESIKIA LA MKUU HUVUNJIKA GUU Maana ya methali hii ni kwamba asiyefuata ushauri wa waliomtangulia hufikwa na mambo magumu. Methali hii hutumiwa kuwashauri watu umuhimu wa kufuata ushauri wa wazazi wao au walio wazidi maarifa na umri. Bahati alikuwa mtoto mzuri katika kijiji cha Mtopanga. Bahati alikuwa mtoto mrembo hadi wengi walimsifia. Bahati alikuwa mtoto aliyeumbwa akaumbika. Macho yake makubwa kama gololi, weupe wake kama embe dodo. Kiuno chake kilicho pangika ungedhani amejiumba mwenyewe. Hakukuwa na msichana mwingine katika kijiji  hicho aliye na urembo kama wa Bahati. Kwa kweli alikuwa mrembo utadhani ni malaika wa Mungu. Licha ya kuwa na urembo huo wote, Bahati alikuwa msichana aliyekuwa na tabia mbaya. Hakuwa na heshima kwa wazazi wake hata watu wengine. Urembo wake ulimdanganya, hakutaka kusikia la mwadhini wala mteka maji msikitini. Bahati alikuwa malaya mkubwa ambaye alicheza na wanaume karibia wote katika kijiji chao. Wazazi wake Bahati walimkanya lakini aliwaambia kuwa ni maisha yake.  Kuna wakati pia wazazi wake walipata kumchapa, naye alitaka kupigana nao. Wazazi hao walifikia wakati wakachoka na kumuachia dunia. Hawakukosea wahenga waliposema kuwa kisifiwacho sana hakidumu na ngoma ikipigwa sana haidumu. Bahati alifanya vituko vyake bila kujali.  Baada ya muda si mrefu, Bahati alipata maradhi ya ukimwi. Bahati alizificha habari hizo kwa wazazi wake kwani hakujua vipi atawaelezea.  Mwishowe, Bahati aliamua kuwaambia wazazi wake habari hizo kwani mambo yalizidi kuwa mabaya. Wazazi wake hawakuwa na la kufanya kwani tayari Bahati alikuwa ashaathirika kwa muda mrefu, kilichokuwa kimebaki ni kungojea siku yake ya kuondoka duniani. Hadithi hii ni funzo kwa wale ambao hawafuati mafunzo ya wavyele wao. Tunatakiwa kuwaheshimu na kufuata mafunzo yao.

Question: Menene ya burge wannan labarin?
Answer: Urembo wake
Kamilisha insha hii kwa kuifanya iwe ya kusisimua zaidi.

Mwalimu wa zamu alipomwita rafiki yangu, nilijua njama yetu ilikuwa imegunduliwa. Tulikuwa na mazoea ya kuwaibia wanafunzi wenzetu vitabu na kalamu zao
Kwa kweli siku za mwizi ni arobaini - Mwalimu alipomwita sahibu yangu nilishikwa na wasiwasi wa mwasi. Tulipenda kuiba vitabu' nå Kalamu za wanafunzi, wenzetu wakati wanafunzi wanacheza. Tulikuwa tumeonywa na watu wengi bali tulikuwa tumetia masikio yetu nta: sahibu yangu ndiye aliyekuwa akiniongoza kile tunapoenda kuiba. Alipoitwa na Mwalimu wa zamu, moyo ulidunda du du du. Niliwaza na kuwazua wanafunzi waliteta kuwa vitu wa vikipotea Walilalamika na kunifanya nitetemeke tem tem! 
Baada ya sekunde mbili nikamwona sahibu yangu kwa umbali akitoka kwa ofisa ya mwalimu mkuu. Alipofika nilipokuwa nilimuuliza kilichokuwa kinaendelea. kwanza alinyamaza ji mithili ya maji ya mtungi. Alitazama juu chini pande zote kisha akaniambia kuwa alikuwa akihojiwa na walimu kama ni yeye amekuwa na makono mrefu bali alijitetea na kusema yeye ni mwaminifu kama malaika. Nilifurahi mithili ya kibogoyo alieota magego siku ya kula nyama choma kwa kuwa hakufichua njama yetu. 
Siku moja, tulipokuwa kwenye pilka pilka ya kuiba maembe katika shamba la mzee Bahati, nilisikia jani Limeniangukia begani bali sikumwona mtu yeyote. 
Jasho jembamba lilintiririka tiriri. Tulikuwa tumetamani maembe hayo kwa siku nyingi. Tuljawa na hamu na dukuduku kwa kuwa tulidhani tumepata nafasi ya
kuiba katika shamba la mzee Bahati.
Muda si muda maswali chungu nzima zilikuwa zimejaa akilini. Nilikumbuka maneno ya mama aliponikataza kuwa rafiki ninaye sio mzuri ataniongoza pabaya, lakini niliyatupilia mbali.
Tulijadiliana kidogo kisha akaenda akaniacha nikidua Moyo ulidunda dududu, kwa kweli wahenga na wahenguzi hawakuenda segemnenge waliponadi Mola hamwachi mia wake.
Niliweza kusifugua na kutoka mbio kama mja aliyeona mavini Niliweza kupotea na kufika nyumbani salama salmini. Wavyele na ndugu zangu walikuwa na furaha mithili ya mfungwa aliyewachiliwa huru kabla ya kifugu chake kuisha.
Niliwasimulia kilichoendelea Walimshukuru Rayani kwa kunirudisha nyumbani nikiwa mzima. Tangu hiyo siku nilijua Wahenga hawakukosea waliponadi Kikulacho kimo nguoni mwako. Hapo ndipo nilijua kuwa, hata rafiki yako anaweza kukudhuru.


Question: Tulikuwa na mazoea ya kuwaibia wanafunzi wenzetu nini
Answer: Vitabu
Àmàlà is a local indigenous Yoruba food, native to the Yoruba ethnic group. It is made out of yam and/or cassava flour, or unripe plantain flour. Tubers of Yams are peeled, sliced, cleaned, dried and then blended into flour, it is also called èlùbọ́. Yams are white in colour but turn brown when dried. This gives àmàlà its colour. Àmàlà is consumed by the Yoruba people in Nigeria. Amala is native food to indigenous people of the Southwestern part of Nigeria. It could be served with a variety of ọbẹ (soups), such as ẹ̀fọ́, ilá, ewédú, ogbono, and or gbẹ̀gìrì (black-eyed beans soup).

Question: Ͻman bεn so aduane ne Amala?
Answer: Nigeria
Djibouti (also called Djibouti City and in many early English texts and on many early maps, Jibuti; Arabic: مدينة جيبوتي, French: Ville de Djibouti, Somali: Magaalada Jabuuti, Afar: Gabuutî Magaala) is the eponymous capital of Djibouti, and has more people than the rest of Djibouti combined. It is located in the coastal Djibouti Region on the Gulf of Tadjoura.

Question: Kurow bεn ne Djibouti ahenkurow?
Answer: Djibouti
The Palacio de Miraflores (Spanish for Miraflores Palace) is the official residence of the President of Venezuela. It is located on Urdaneta Avenue, Libertador Bolivarian Municipality in Caracas.

Question: Perezidansi ya Venezuwela  yubatse he?
Answer: Urdaneta Avenue
Ugbo na-eme ka akụ na ụba Kenya sie ike n'ụzọ ndị a: Ugbo na-eme ka ọtụtụ ụmụ amaala Kenya nwee nri ha na-eri kwa ụbọchị. Ugbo na-eme ka ọtụtụ ndị mmadụ nwee ego ha nwere ike iji kwụọ ụgwọ akwụkwọ ụlọ akwụkwọ na ọbụna rụọ ọrụ ndị na-eme ka akụ na ụba Kenya sie ike. Ugbo na-enyekwa aka hụ na nri na-ezuru ụmụ anụmanụ. E nwekwara ebe ndị dị iche iche na-emepụta nri dị ka Turkana nke na-adabere na ọrụ ugbo iji nweta nri. Ugbo na-enyekwa aka na-eme ka akụ na ụba Kenya dị elu. Ọtụtụ ndị na-azụ anụ na-enweta ego site na mmiri ara ehi na mmiri ara ehi. A na-ejikwa mmiri ara ehi na-eme ka ndị ọrụ ugbo na-enweta ego site na ego ha na-enweta site na mmiri ara ehi na-eme ka ndị ọrụ ugbo na-enweta ego site na mmiri ara ehi na-eme ka ndị ọrụ ugbo na-enweta ego site na mmiri ara ehi na-eme ka ndị ọrụ ugbo na-enweta ego site na mmiri ara ehi na-eme ka ndị ọrụ ugbo na-enweta ego site na mmiri ara ehi na-eme ka ndị ọrụ ugbo na-eme ka ndị ọrụ ugbo n'ime obodo na-enweta ego site na-eme ka ndị ọrụ ego na-eme ka ndị ọrụ ugbo n'ime obodo na-eme ka ha na-eme ka ha na-eme ka ha na-eme ka ha na-eme nke ọma.

Question: Kí ni iṣẹ́ ẹja pípa ń ṣe láti mú kí ètò ọrọ̀ ajé túbọ̀ lágbára?
Answer: Kenya
MAZUNGUMZO BAINA YA DAKTARI NA MGONJWA 

(Ni katika hospitali ya afya bora ambapo daktari bwana Mabonga anamkaribisha mgonjwa ambaye anaonekana kuwa na hofu) 
Mabonga: 		Hujambo kaka? 
Mago: 			Sijambo sana daktari. 
Mabonga: 		Karibu kiti tafadhali. (Huku akimsogezea kiti ili akaketi) 
Mago: 			Ahsante sana. 
Mabonga: 		Naomba nikusaidie vipi? 
Mago: 			Daktari, nimekuje hospitali ili kupata matibabu kwa ajili ya kumwa na kichwa. 
Mabonga: 		Kuumwa na kichwa? 
Mago: 			Naam daktari 
Mabonga:		Kwani ulianza kuumwa lini? 
Mago: 			likuwa majuzi baada ya kunyeshewa na mvua kali iliyokuwa ikinyesha pamoja na upepo. 
Mabonga: 		Basi hiyo ndiyo chanzo cha wewe kuwa mgonjwa. Na ulikuwa umevaa nguo nzito angalau kujikinga kutokana na upepo ule kweli? 
Mago: 			La hasha! 
Mabonga: 		Basi inaonekana una malaria mwilini mwako na umeweza kupata matibabu mahali pengine popote au kumeza tembe zozote? 
Mago: 			La hasha! Sijaweza kumeza tembe zozote zile wala kuhudhuria daktari yeyote.  
Mabonga: 		Basi itabidi nikupime kiwango cha joto mwilini mwako ili niweze kujua jinsi ambavyo nitaweza kukusaidia. (anachukua kipimajoto na kuweka kwenye mkono wa Mago) 
Mabongo: 		Inaonekana una malaria kwani kiwango cha joto mwillini mwako kiko juu sana. Kwa hivyo unahitaji matibabu ya haraka. 
Mago: 			Daktari naomba unitibu ili niweze kupata afeni na kuendelea na mipango yangu ya kila siku. 
Mabonga: 		Usijali kwa kuwa na kuhakikishia utakuwa sawa iwapo tu utaweza kufuata maelekezo ambayo nitakupa. 
Mago : 		Nitashukuru sana. 
Mabonga: 		Basi naomba tafadhali uingie kwenye chumba hiki ili niweze kukupimana kujua jinsi nitaweza kukusaidia ili upate afueni haraka. (daktari anamsaidia Mago kuamka kutoka kwenye kitu na kumwelekeza katika chumba cha kuwatibu wagonjwa)
Mabonga: 		Naomba tafadhali baada ya kutoka hapa uende upumzike na kisha utakapoamka usikose kumeza tembe hizi. 
Mago: 			Daktari nakuahidi kuwa nitafuata maelekezo unayonipa ili niweze kupata afueni haraka iwezekanavyo. 
Mabongo: 		Kwaheri na urudi kesho kwa maelekezo zaidi. 
                              (Mago anaondoka na kuagana na daktari) 

Question: Mago alianza kuugua baada ya nini
Answer: kunyeshewa
MAKALA haya yanachambua mafunzo kumi kwa aliyekuwa Naibu Rais Rigathi Gachagua kufuatia matokeo ya uchaguzi mdogo wa Mbeere Kaskazini. Mgombea wake, Newton Kariuki, alipata kura 15,308 dhidi ya 15,802 za mshindi. Licha ya hayo, wabunge kama Njeri Maina wa Kirinyaga na Wanjiku Muhia wa Kipipiri wamemtetea wakisema ameonyesha nguvu mpya. Mshauri wake wa zamani, Ngunjiri Wambugu, amemshauri kujikita katika masuala ya msingi badala ya kuhutubia mazishi. Uchambuzi huu unamulika safari yake kuelekea uchaguzi mkuu wa 2027.

Question: Njeri Maina ni Mwakilishi wa Wanawake wa kaunti gani?
Answer: Kirinyaga
The Gishwati Area Conservation Program (GACP) began in 2007 with the collaboration of Rwandan president, Paul Kagame, and Great Ape Trust, founded by philanthropist Ted Townsend. The initiative began with the idea of creating a national conservation park in Rwanda to protect the biodiversity of the Gishwati Forest area and stop some of the rapid degradation. In 1930 the Gishwati Forest covered 70,000 acres but lost about 90 percent of its cover, this initiative aimed to restore the dramatic loss the area has seen over the last decade and therefore named the site the Forest of Hope. In 2011, the GACP was succeeded by a Rwandan non-governmental organization known as the Forest of Hope Association, which is currently managing the Gishwati Forest Reserve (GFR).

Question: niryari ishyamba rya gishwati na mukura ryagizwe parike nkuru y'u rwanda?
Answer: in 2007
MANUFAA YA KILIMO NCHINI KENYA 
Kilimo ni ufugaji wa wanyama na mimea. Katika nchi ya Kenya wakaazi wengi ni wakulima ambao hufuga wanyama na kupanda mimea mbalimbali. Mimea hii ni kama vile maua, mikahawa, majani chai na pamba. Pia katika ufugaji wa wanyama kuna ng’ombe, mbuzi, ufugaji wa nyuki, kuku na hata samaki.
Kilimo kina manufaa mengi katika uimarishaji wa uchumi wa Kenya. Kwanza, kilimo kimesaidia sana katika maongezeko ya kazi kwa vijana na wananchi. Ongezeko hili la kazi limesaidia sana kuondoa maovu katika jamii kama vile uporaji na ubakaji wa watoto kwa sababu vijana wanajihusisha na kazi wakati wowote. 
Pili, kilimo kinasaidia sana katika kuleta utangamano mwema katika mataifa mbalimbali kote ulimwenguni. Hii ni kutokana na bidhaa ambazo husafirishwa kutoka nchi hii ya Kenya hadi nchi zile nyingine. Bidhaa kama vile pamba, asali, majani chai husafirishwa na nchi ya Kenya. Fedha ambazo hutokana na bidhaa hizi hutumiwa kuendeleza uchumi wa taifa hili la Kenya 
Tatu, kilimo kimesaidia sana serikali kupata ushuru ambao unasaidia kujenga taifa na kuimarisha miundo msingi nchini kama vile kuimarisha barabara, kujenga hospitali na kujenga shule. Pia wakulima huweza kupata mapato yao kutokana na kuuza bidhaa hizi za kilimo na huweza kuimarisha maisha yao.
Nne, kilimo pia husaidia sana katika maendeleo ya viwanda nchini Kenya. Hii ni kutokana na 
kuvitolea bidhaa mbalimbali kama vile matunda ambayo yanatumiwa kuunda sharubati na 
Ngozi za wanyama ambazo hutumiwa kuunda nguo. Bidhaa hizo huuzwa kwa nchi jirani na kupata pesa ambazo zinaimarisha uchumi katika nchi. 
Mwisho, kilimo kinasaidia katika kuimarisha uchumi kutokana na kutolea nchi chakula. Wananchi wa Kenya wanapata chakula bora, wataweza kuwa na afya bora kwa hivyo wataweza kufanya kazi zao kwa bidii. Wananchi wanapofanya kazi kwa bidii wataweza kuimarisha uchumi wa nchi hii ya Kenya. 
Kwa hivyo, kilimo ni chanzo kikuu cha kuimarisha uchumi wa nchi ya Kenya na kila mja yafaa akitilie maanani. 

Question: Bidhaa zipi husafirishwa nje ya nchi kutokana na kilimo?
Answer: Chai