JINA LA MWANAFUNZI FATMAH MOHAMMED
JINA LA MWALIMU BENSON NJOROGE
SHULE 		UPILI AL-FARSY
PWANI		86209 MOMBASA
      0702880134
BARUA PEPE al-farsyict@gmail.com
FORM 1N	ADM NO: 2081

MJADALA KUHUSU ATHARI ZA SHUGHULI ZA KISIASA NCHINI
Siasa hutokea mahali popote ambapo binadamu huchagua kiongozi. Humpa fursa wananchi 
kumchagua kiongozi atakayeleta maendeleo katika maisha yake na kuikuza nchi kiuchumi, ajira, 
kujenga mtangamano wa masoko ya kifedha, kuongeza mzunguko wa watu, uimarishaji wa 
ushirikiano katika bidhaa za umma, ushirikiano kwa ajili ya ustawi wa uchumi wa nchi na 
kuboresha hali ya mapato. Hata hivyo, siasa ni kama moto unatumika kupikia na unaweza 
kutuchoma. Kwa vile siasa ina uzuri na ubaya wake, nitazingatia yote.
Kwanza, ahadi za uongo kutoka kwa wanasiasa. Watu huahidiwa vitu mbalimbali kama vile 
kutengenezwa kwa mifereji itakayotoa maziwa, kupewa kwa maziwa ya kuku kwa kila 
mwananchi na kujengewa kivukio kitakacho muezesha mtu kufika angani. Wanafunzi kuahidiwa 
vipakatalishi na hata kujengewa visima vya kuogelea shuleni. 
Pili, Ufisadi. Siasa pia huchangia sana katika ufisadi. Viongozi hufanya biashara haramu kufuja 
mali ya umma kwa ajili ya kufanya kampeni. Maafisa wa ngazi ya juu kupokea rushwa kutoka 
kwa wanasiasa. Wanasiasa wengine kuwahonga watu fulusi ili wampe kura zao. Hata maafisa 
wengine wanasimamia uchaguzi. Pia huhongwa na kuiba kura za viongozi wanaopaswa kushinda 
na kumpa yule aliyewahonga.
Tatu, watu hujeruhiana na kuuana kwa siasa. Hii hutokea sana katika siku za kupiga kura. 
Wananchi kuandamana barabarani huku wakichoma magurudumu, wengine kurushiana mawe, 
kutoleana mapanga na hata kuharibu mali za wengine. Kila mtu anataka kuonyesha ubabe wake.
Hapo ndipo hutokea vurugu ya mwananchi kwa askari. Hali hii hupelekea kwa watu kwenda 
jahanamu.
Nne, katika mikutano na maandamano ya kisiasa, wanasiasa hurushiana cheche za matusi na 
kuitana majina ya kukejeliana. Wanasiasa hung’ang’ania mikrofoni na wengine hata kuzua 
magombano mikutanoni. Hii hupelekea kwa wananchi kutowaheshimu na kuwasikiliza viongozi 
Tano, watu kupoteza wakati wao kuwasikiliza wanasiasa. Mahuluki wengi hufunga maduka, 
wengine kuacha kazi zao maalum ili waende kumsikiliza mwanasiasa fulani. Mwanafunzi pia 
hutoroka shuleni kwa sababu ya kwenda kuona na kusikiliza gavana au mbunge fulani huku 
akiwa ameacha masomo yake shuleni yatakayomletea ufanisi huko mbeleni katika maisha yake 
yajayo.
Sita, kudorora kwa uchumi wa nchi. Nakisi ya urari wa biashara ya nje inaleta madhara kwa 
ukuaji wa uchumi kwa kipindi kirefu. Mawasiliano na uchukuzi huharibika. Uchumi unapokuwa 
chini basi dola nayo hushuka. 
Saba, shughuli za kisiasa huleta maambukizi ya ugonjwa wa Corona. Wanasiasa wanapokuwa 
katika shughuli hizo, hawafuati taratibu sahihi za kiafya. Kuvaa barakoa, kuosha mikono kwa 
maji yanayotiririka na sabuni na kukaa umbali wa mita moja na nusu kutoka kwa mwenza ili 
kuepuka ongezeko la ugonjwa huu. Uviko 19 unaweza kupeleka w?tu ahera. Marathi haya 
hayajali wakembe au wakongwe. Huu ni wakati wa kuhepa mikutano ya kisiasa ili kulinda afya 
za wengine. 
Siasa ina uchawi na utabibu wake. Hebu tuangazie utabibu wake. Kwanza, ujengaji wa hospitali, 
barabara na shule. Hivi vyote binadamu hufaidika kwani angalau anapougua, anapahali 
pakwenda kutibiwa. Kusaidika kwa usafiri na watoto kwenda kupata elimu shuleni. Hali ya 
usafiri kutoka mahali fulani hunyanyuka.
Pili, watu kupata ajira hasa mafundi wa nguo yaani washonaji nguo hujipatia riziki zao kutoka 
kwa wanasiasa wanapotaka washoneshewe fulana yenye makundi fulani ya kisiasa. Wengine 
hupewa kazi ya kusafisha na kuboresha kwa kuokota takataka na hata uchoraji wa picha 
barabarani zinazo wavutia watalii wanapozuru nchi yetu.
Tatu, katika makundi ya kisiasa, wanasiasa hutoa pesa za misaada kwa wakongwe wasiojiweza, 
wanafunzi wasio na uwezo wa kulipa karo ya shule na familia maskini wasio na mbele wala 
nyuma.Mayatima pia husaidika kutokana na fedha hizo.
Mathalan, shughuli za kisiasa husaidia katika kupiga jeki kwa matumizi ya mihadarati kama vile 
bangi, pombe, miraa na heroin. Dawa hizi huathiri sana afya ya adinasi. Wateja huishia 
kuathirika au hata kwenda jongomeo. Wanasiasa huwapa vijana hawa ajira kama ya kuchukua 
taka kutoka kwa kila nyumba ili wajipatie riziki yao ya siku. Wanasiasa walafi hununua dawa 
hizo na kuziuza na hapo ndipo wanapopata hela haramu. Yakini, wakenya tumekuwa na siasa 
tangu zamani. Watu wameanza kung'ang’ania ubunge, udiwani, ugavana na useneti. 
Wanasiasa wameshaanza kampeni ya mwaka elfu mbili ishirini na mbili ambapo tutakuwa na 
uchaguzi mkubwa humu nchini. Kila mwanasiasa anadhamiria kutwaa taji. 
Katika kumalizia ninawaomba wanasiasa kudumisha amani hasa huu wakati mgumu wa 
uchaguzi· Askari wakae macho muda wote. Pia haki itendeke na sio kudhulumu wengine. 
Wananchi hao lazima wawe watulivu wapige kura kwa amani kisha wasubirie matokeo na sio 
kuleta vurugu. Watu wakikosa kuwa watulivu basi polisi wafanye kazi yao. Amani haiji ila kwa 
ncha ya upanga. Lazima kura ya mwaka ujao liwe zoezi la amani kabisa. 



Question: Nani huchagua kiongozi 
Answer: mwananchi