theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
Idara ya mifugo katika kaunti ya Migori imenunua na kusambaza chanjo mpya elfu hamsini za kuzuia magonjwa ya mifugo kulo nyaka ka-2026 ili kusaidia wafugaji wa maeneo ya mipakani kulinda wanyama wao dhidi ya magonjwa hatari ya kuambukiza. Kampeni hii kubwa ya matibabu inatolewa bila malipo yoyote kwa wakulima wote.

Jopur duto openy neitashe dukuya e ranch management nchere eitubulu omwando mueshikhulio kwa sababu afya bora ya ng'ombe na mbuzi itahakikisha kuwa wanapata soko zuri la kuuza nyama na maziwa kwa bei ya juu ndani na nje ya nchi yetu.

Question: Mane large-scale livestock veterinary prophylactic immunization packages idara ya mifugo distributed across cross-border sub-counties kulo nyaka ka-2026?
Answer: chanjo mpya elfu hamsini za kuzuia magonjwa ya mifugo
Sarkodie's collaborative album recorded with Jayso, titled T.M.G, earned him an award at the 2013 4Syte TV Music Video Awards, as well as a nomination at the 2013 Ghana Music Awards. He won Best African Act at the 2013 Nigeria Entertainment Awards. The release of Sarkology in 2014 earned Sarkodie several awards, including four Ghana Music Awards, one MTV Africa Music Award, one Independent Music Award, four 4syte TV Music Video Awards, one Headies Award, and one Ghana Music Honor. He also received a nomination at the 2014 BET Awards and was nominated four times at the 2014 World Music Awards. Sarkodie won Best West African Act at the 2013 Caribbean American and African Nations Music Awards. Moreover, he won Best Rap Act at the 2014 African Muzik Magazine Awards. He was honoured by the organizers of the Afrobeats Music Awards for his outstanding contribution to the growth and development of African music globally. Sarkodie also won two awards for the singles "Love Rocks" and "Enemies". and base on his consistency in Ghana music Sarkodie won artiste of the decade award in the just ended Vodafone Ghana music awards 2019. In November 2020, Sarkodie won his first award at the Ghana DJ Awards for the DJs' Song of The Year category with his 2019 hit, Oofeetsor featuring Prince Bright of Bukbak fame

Question: Mprɛ dodow ahe na Sarkodie wɔadi nkonim wɔ BET?
Answer: four
FAIDA NA MADHARA YA TEKNOLOJIA KATIKA SHULE ZA SEKONDARI
Ni dhahiri kwamba kila kitu hasa kinachobuniwa na binadamu mara nyingi huleta faida. Lakini tusisahau kuwa hata faida inapokuwa nyingi hadi kufikia kiwango cha kufurika bado hasara itatafuta nafasi na kunyemelea.
Ukweli huu unajidhihirisha hasa katika teknolojia ya kisasa. Hii ni miongoni mwa yale mambo ambayo yalivumbuliwa na binadamu na. Ambaye alikuwa na malengo tofauti tofauti yatakayotekelezwa na teknolojia hii.
Sio kwamba teknolojia ni kifaa tu pekee, bali ni malengo tofauti tofauti yanayolengwa kwa kuyaendeleza maisha ya binadamu na hata kuyageuza ili kuyatofautisha na yale ya zamani. Hivyo basi inafahamika fika kwamba teknolojia inalenga kuendeleza maisha katika maeneo tofauti tofauti kama vile hospitalini, mijini, viwandani, shuleni n.k. 
Shuleni imeweza kuleta faida nyingi hasa katika shule za sekondari, zikiwemo; Matumizi ya kompyuta, hiki ni kifaa ambacho ni muhimu na mara nyingi hutumika na walimu hata pamoja na wanafunzi kifaa hiki kimetekeleza majukumu mengi sana kama vile kulipa karo. Njia hii ya kulipa karo kutumia kompyuta hupunguza matatizo ya kupotea kwa pesa. Pia wanafunzi wanaweza kusomea kwa urahisi kinyume na kuandika ambako kungewapotezea muda mwingi. 
Kifaa kingine ni tarakilishi. Hii pia hutekeleza majukumu tofauti tofauti ambayo hukaribiana na yale ya kompyuta. Pia kuna uvumbuzi wa umeme ambao umeenea katika shule tofauti tofauti. Umeme huu ni kama moyo ambao hutekeleza majukumu mengi na kukosekana kwake basi shughuli nyingi zinazotekelezwa na vifaa tofauti tofauti husimamishwa. 
Vile vile pia teknolojia imeleta madhara mengi. Baadhi ya madhara ni, matumizi mabaya ya mitandao. Wanafunzi wanapofikia kiwango cha sekondari, wengi wao hutumia vifaa vya 
teknolojia kama vile simu, runinga tarakilishi na kadhalika. 
Wengi wao hutumia vifaa hivi katika njia inayowapotosha, kama vile kuona picha na video ambazo baadhi yao, zinahusisha sana masuala ya kimapenzi ambayo hutishia 
kuyadororesha matokeo yao shuleni.


Question: Wengi wa wanafunzi hutumia vifaa hivi kwa njia gani
Answer: Inayowapotosha
Tiaty is a constituency in Kenya. It is one of six constituencies in Baringo County.

Question: Mansini bɛn na Tiaty wɔ mu wɔ Kenya?
Answer: Baringo County
Augustine Azuka "Jay-Jay" Okocha was born in Enugu, Enugu State. His parents lived in Iwo local Government, Osun State, Nigeria. The name Jay-Jay was passed down from his elder brother James, who started playing football first; his immediate elder brother, Emmanuel was also called Emma Jay-Jay, but the name stuck with Okocha instead. He began playing football on the streets just like many other football stars, usually with a makeshift ball.

Question: Akurow pɔtɛɛ bɛn na Jay-Jay Okocha fri?
Answer: Enugu
Rukwa Region is one of Tanzania's 31 administrative regions with a postcode number 55000 . The regional capital is the municipality of Sumbawanga. According to the 2012 national census, the region had a population of 1,004,539. For 2002-2012, the region's 3.2 percent average annual population growth rate was tied for the third highest in the country. It was also the twentieth most densely populated region with 44 people per square kilometer. The region is bordered to the north by the Katavi Region, to the east by the Mbeya Region, to the south by Zambia, and to the west by Lake Tanganyika, which forms a border between Tanzania and the Democratic Republic of the Congo. 

Question: Bushe Rukwa Region ni kwisa isangwa?
Answer: Tanzania
Pélagie Gbaguidi, née en 1965 à Dakar, est une artiste peintre contemporaine  d'origine béninoise, diplômée de l'École des beaux-arts Saint-Luc (Liège) en 1995. Lors de l'édition 2006 de la Biennale de Dakar, elle est remarquée pour un ensemble de sept toiles intitulé Le Code noir, évoquant la violence de l'esclavagisme et ses séquelles au fil des générations.

Question: Azɔmɛ xwé tɛ Pélagie Gbaguidi yì ?
Answer: École des beaux-arts Saint-Luc
MADHARA YA DAWA ZA KULEVYA 
Kwa hakika dawa za kulevya huleta madhara mengi. Dawa hizi huleta madhara kwa jamii, nchi, dunia na hata kwa serikali ya nchi yetu na nchi zingine. Dawa hizi ni kama vile sigara, bangi na dawa zingine.
Dawa hizi huleta madhara kwa vijana wa miini au hata wa nyumbani. Vijana hawa heshimu dawa hizi za kulevya ambazo huwafanya kukosa adabu na wao huanza kuwapokonya watu vitu vyao wanapotembea barabarani. Hii huwafanya wavulana hawa kukamatwa na kupelekwa gerezani kwa sababu ya wizi. 
Mja anapotumia dawa hizi, yeye huweza kufanya mambo yasiyo na utu. Dawa hizi huwafanya waja kufanya matendo ya ubakaji ambao husababisha gonjwa la ukimwi. Lo! Kumbe wahenga na wahenguzi wetu hawakutia kiwi kwenye macho waliposema kuwa "jihadhari kabla ya hatari na pia asiyesikia la mkuu huvunjika guu.” Mja anapoambiwa kuwa hafai kutumia dawa za kulevya wao hukataa kufanya wanavyo ambiwa na mwishowe wao hufungwa gerezani. 
Madawa haya ya kulevya yamefanya familia mingi kuvunjika. Wazazi wanapoanza kutumia dawa za kulevya wanafanya familia kuvunjika kwa sababu watoto hutegemea wazazi wao. Watoto hao wanaweza enda mjini kutafuta kazi au waende mjini na kuanza kutumia 
dawa hizi za kulevya. Pia wanaweza kuwafuata wazazi wao na watumie dawa za kulevya. 
Wazazi wanapotumia dawa za kulevya, watoto huchukuliwa na wizara ya watoto wasiojiweza na huchukuliwa na watu tofauti ili kuwalea watoto hao. Hii huwafanya watoto kuenda nchi tofauti na hii hufanya familia nyingi kuvunjika. Watoto wengine wengine huchukuliwa wakiwa wachanga na kupelekwa kwingine na hii husababisha watoto wengi kutojuana. Watu wanapotumia dawa za kulevya hurukwa na akili au huwa na akili pungufu wao huweza kupigana na mja mwingine bila sababu kwa kuwa wanatumia dawa nyingi za kulevya. Watu hawa wanaweza kurukwa na akili hadi wanaweza kuwa watu wa kurandaranda mitaani. Wao huweza kufanya vitu ambazo si za utu.Vitu hivi ni kama vile ubakaji na vitu vingine. 
Waja hawa wanaotumia dawa za kulevya hukosewa heshima kwa sababu watu huwaona kuwa watu wasio na maana katika nchi yetu. Alah! kumbe mtoto anaweza kumtupia mtu anayelewa matusi kwa sababu wao huwa matajiri wa mifupa na maskini hohe hahe wa nyama. 
Pesa ambazo watu hawa hutumia kununua dawa za kulevya huharibiwa kwa sababu watu hawa hutumia dawa hizi vibaya badala ya kuzitumia kununua vitu vya maana kama vile chakula cha kila siku na zinginezo. 
Kwa hivyo ninawaomba waja waache kutumia dawa za kulevya au wajaribu kufundisha waja wengine kuhusu dawa za kulevya. 

Question: Watu wanapotumia dawa za kulevya hurukwa na nini
Answer: Akili
Le désert du Kalahari, situé entre les bassins versants des fleuves Zambèze et Orange, couvre une large partie du Botswana et s'étend vers la Namibie et l'Afrique du Sud sur une superficie d'environ 900 000 km2.

Question: Fi tɛ gbèxólóló Kalahari ɖò té ɖo ?
Answer: Namibie et l'Afrique du Sud
ï»¿Mbuni na Simba  

Mbuni na Simba  walikuwa marafiki  sana.  Kila mmoja alikuwa  na watoto  wachanga.  
Mbuni aliwalisha  watoto wake vizuri.  
Watoto wa Simba  hawakupata  chakula cha  kutosha.  
Simba  aliwaangalia  vifaranga na  kuwaza, "Hawa ni  wazuri! Natamani  wangekuwa  wangu!"  
Wakati Mbuni  alikuwa hayupo,  Simba aliwachukua  watoto wa Mbuni  akaenda nao  nyumbani kwake.  
Mbuni alirudi na  kupata watoto wa  Simba nyumbani  kwake.  Alifadhaika na  kujiuliza, "Watoto  wangu wako  wapi?"  
Mbuni alikimbia  nyumbani kwa  Simba.  Aliwapata wanawe  wakiwa na Simba.  
Simba alikataa  kuwarudisha  watoto wa Mbuni.  Alisema, "Hawa ni  wangu sasa.  Unaweza  kuwachukua  wangu."  
Mbuni alikasirika  sana.  "Nitafanyaje ili  niwapate watoto  wangu?" alijiwazia.  
Halafu alifikiri,  "Ninajua  nitakachokifanya.  Nitawaita  wanyama wote  kwa mkutano."  
Wanyama  walikubali  kukutana.  
Tembo aliwauliza  Mbuni na Simba  kuzungumza.  
Wanyama wengi  waliogopa  kumlaumu Simba.  
Mwishowe,  Kichakuro  alisimama na  kusema, "Watoto  ambao  wanafanana na  ndege ni wa Mbuni.  Watoto ambao  wana mikia ni wa  Simba."  
Kichakuro  alitorokea tunduni.  Wanyama wote  walishangilia.  
Simba alikasirika  sana.  Alienda nyumbani  na watoto wake.  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Mbuni na Simba  Author - Daniel Nanok  Translation - Susan Kavaya  Illustration - Brian Wambi  Language - Kiswahili  Level - First sentences  Â© African Storybook Initiative 2016  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Kichakuro alitorokea wapi
Answer: Tunduni
JINSI YA KUIMARISHA LUGHA YA KISWAHILI 

Lugha ya Kiswahili inaweza kuimarishwa kwa kufanywa lugha mojawapo ya utangazaji katika vituo vya habari. Kupitia kwa hili, lugha ya Kiswahili itaenezwa nchini na hata ulimwenguni. Hivyo basi kuwaleta wananchi pamoja kupitia kwa lugha hii. Pia, kwa wale wanaotaka kujikita katika lugha hii, watapata misamiati ya kiswahili ambayo itaipanua lugha kwa kuwaleta waswahili kwenye vituo hivyo. 

Pili, katika shuleni au vyuo vyote vya elimu, kiswahili kinaweza kuenezwa kwa kufaywa kiwe somo. Hivyo basi, kiswahili kitakua  kielimu kwani wale wanaosomea na kuhitimu vyema wanaweza kujikita kwa kufunza kiswahili vyuoni hata katika nchi zingine ili watalii wanaopenda lugha hii waje na kujifunza mengi. 

Tatu, Kiswahili kinaweza kuimarishwa kwa kawahimiza waandishi wa makala kuandika hadithi za kiswahili na kuuza. Kwa hivyo, vitabu hivi vitasomwa na ulimwengu huku lugha ikienea pole pole hadi kuwa lugha bora zaidi na kuchaguliwa kuwa lugha ya taifa katika nchi zingine. 

Nne,serikali inaweza kuweka mikakati ambayo itahimiza lugha ya kiswahili kwa kutenga siku fulani za kuzungumza kiswahili. Kwa hivyo, italeta ushirikiano na pia sera za lugha kupitishwa naa hivyo baasi lugha kukua.

La nne, lugha inaweza kuimarishwa kwa kukuza talanta ya vijana kwa kuwaruhusu kujiunga kwa tamasha za muziki, hotuba kwa kiswahili, michezo mbali mbali kama vile kandanda, pia kujiunga na kongamano za kiswahili. 

Kumalizia, Kiswahili kinaweza kukuzwa kwa kufanywa kuwa mojaowapo wa lugha zinazotumika maabudini. Hili llitaleta ushirikiano baina ya wakristo na hata kuweza kukuza maarifa yao. 

Question: Vijana wanaweza kuza Kiswahili kupitia nini?
Answer: Talanta
FAIDA NA MADHARA YA TEKNOLOJIA KATIKA SHULE ZA  SEKONDARI 
Teknolojia ni hali ambayo vitu vipya huundwa au kuongezwa ubora kwa jambo au kitu fulani. Mpaka sasa,  teknolojia imeweza kusaidia katika sekta mbali mbali kama vile nyumbani, kazini, maofisini na hata pia katika sekta ya elimu. 

Katika sekta ya elimu, teknolojia imeweza kusaidia katika njia mbali mbali ili kuwezesha ubora wa kupata elimu kwa njia ya urahisi.  Wazazi na walimu na hata pia serikali imewezesha utumizi wa teknolojia katika masomo. Hii inatumika haswa katika shule za sekondari. 

Walimu wengi wa shule za sekondari wanajikita sana katika utumiaji wa teknolojia ili kuendeleza masomo, kwa mfano walimu wanaweza kutumia simu zao ili waweze kufanya utafiti wa swali fulani ambalo labda linaleta utatanishi. Hii inaweza kuwasaidia wanafunzi kwani maswali yao yanaweza kujibiwa kwa njia rahisi. Walimu pia wanaweza kuwasilisha namba zao za simu kwa wanafunzi wake ili pindi kuzukapo maswali ndani au kipindi cha likizo waweze kujibiwa. 

Wazazi wenye uwezo wameweza kuwanunulia wana wao tarakilishi ambazo wanaweza kuzitumia pindi wanapotaka kusoma. Wanafunzi wanaweza kufuatilia masomo mitandaoni tofauti tofauti kama vile kuangalia vitabu kama vile kigogo. 

Mbali na masomo wanafunzi pia wanaweza kukuza talanta kupitia mitandao. Wengine wanaweza kukuza akili zao. Mwanafunzi anaweza kupata habari tofauti kutoka sehemu tofauti tofauti ambazo pengine zinaweza kumsaidia wakati wa mbeleni. 
        
Teknolojia haijasaidia tu kwani pia kuna madhara mengi ambayo imeweza kuleta. Madhara haya yanaweza   kuathiri wanafunzi moja kwa moja au kupitia njia zingine. Kupitia idadi ya wanafunzi  wanao athirika na teknolojia inasemekana kuwa wengi ni wanafunzi wa sekondari. 

Katika teknolojia kuna mitandao ya aina tofauti ambayo huleta madhara, kwani mwanafunzi hususan wa jinsia ya kike anaweza kuharibu maisha yake. Hii inaweza kuwa kwa kupachikwa mimba. Wanafunzi wanaweza kupata marafiki kupitia mitandao ambao pengine wanaweza kuwa hawana nia nzuri kwao. 

Wanafunzi walio na simu zilizo na mitandao watakuwa wakitumia muda mwingi mitandaoni. Wengine wanaweza kulala wakiwa wamechelewa ilhali muda huo wangetumia  kudurusu vitabu vyao. 

Wanafunzi hawaharibiwi tu na simu, televisheni pia njia ya kiteknolojia inayowafanya wanafunzi wa sekondari kutazama vipindi visivyo vya umri wao. Hii itawafanya kuiga tabia za waigizaji wa vipindi hivi. Wazazi wanafaa kuangalia mienendo ya watoto wao.

Question: Ni wanafunzi gani wameathirika zaidi na teknolojia
Answer: wa sekondari
Mazingira ni hali au mambo yanayo mzunguka kiumbe katika sehemu anapoishi au maisha yake ni muhimu sana kutunza mazingira kwa sababu ndio kitu cha maana sana katika maisha yetu.
- Mazingira ina faida zake na madhara yake kwa mfano kutupa takataka ni madhara kwa sababu kunaharibu mazingira. Mazingira yakiwa safi huzui magonjwa mengi sana kwa sababu usafi ndio kitu cha maana katika maisha. Mazingira yakiwa machafu pia nawe utakuwa mchafu kwa sababu hauwezi kukaa pahali palipo na uchafu nawe uwe msafi lazima uwe msafi na mazingira yawe masafi.
kwa maana usafi ndio kitu cha maana sana katika kila kitu.Ukiwa mchafu watu wa karibu watakutoroka kwa sababu utakuwa ukinuka na kukuza wadudu mwilini kama vile chawa,kunguni na zinginezo. Huenda ukakosa afya kwa sababu unakula chakula kisicho kisafi hauoshi matunda wala sukuma wiki .
 Maji ni muhimu kwa sababu hutusaidia kwa namna nyingi sana kwasababu yakiwa machafu huthuru watu wengi sana na watu kuugua na kupata ugonjwa wa kipindupindu na malaria. Humo ndani ya maji ndimo wadudu kama vile mbu huishi na kutaga mayai yake. Pia kukata miti ni kuthuru mazingira kwa sababu mvua itakosa kwa mda mrefu kwa sababu miti huvutia mvua. Hata pia kutupa takataka pahali pasipofaa huthuru mazingira .Takataka hizi huleta harufu mbaya na huthuru mazingira na afya ya wanainchi.

Question: Ni muhimu sana kutunza nini
Answer: Mazingira
Wabed jo adier - yudo pesa ok yot kinde duto. Mae e kaka inyalo loyo pek ma pile: Bedo gi geno – Jogo mang’eny ma chiwo hola dwaro ni ng’ato obed gi oboke mar piny kata mwandu mamoko kaka gik ma onyalo rito, ma jopur matindo thothne ongego. Gima nyalo konyo: Jopur nyalo ng’iyo pesa mag SACCO, pesa ma sirkal siro, kata yore mag pesa mag grup ma dwaro pesa matin ahinya. Ong’eyo weche mag pesa matin – Jopur moko ok ong’eyo yore mag yudo loan ma nitie kata gitemo matek gi yore mag oro kwayo. Gima konyowa: Ndiko nying’ e chenro mag puonjruok mag pur kata tiyo kanyakla gi riwruoge mag teknoloji mag pur kaka Apollo pur nyalo medo ng’eyo weche mag omwom. Oboke ma malo – Moko kuom yore mag chiwo hola mag simu kod hola mag ohala biro gi oboke ma malo, ma miyo gibedo gi nengo maduong’. Gima nyalo konyo: Jopur onego opim kinde mag hola, oyier SACCO kata program ma sirkal chiwo kony, kendo gilos chenro mar chulo hola ka nyalore. Kinde machuok mag chudo – Yore mang’eny mag dwoko pesa nigi kinde mag chudo ma ok luwore gi kinde mag pur, ma kelo pek mag chudo. Gima nyalo konyi: Many loan ma ochung’ne weche mag pur ma nigi yore mag chulo pesa mag pur, kaka ma wuok kuom riwruok mar pesa mag pur (AFC).

Question: Pek mane ma nitie ka japur onge gi mwandu mar rito?
Answer: Bedo gi geno
Sekta mar lornjo kod rito mwandu omedore maber koa tije 77,066 e higa mar 2020 nyaka 91,386 e higa mar 2024, nikech tije mag chiwo mwandu, lornjo mag ndira, kod tije mamoko mag konyo lornjo omedore. Tije mag rito mwandu e udi mag chiwo mwandu e ma nigi dongruok maduong' ahinya, koa 13,272 nyaka 21,054, ma nyiso kaka pinyno lokore ka ochung'ne weche mag lornjo kod chiwo mwandu nikech ohala mag simu kod ohala mag alwora medore.

Question: Higa mane ma kwan mar tije ne odonjo e 91,386?
Answer: 2024
E mbeka mar pur kod lwedo bungu (forestry), dongo ne nitie matin chakre ji 322,294 nyaka ji 351,156. Gima nomedo dongo ni ahinya en pur mar cham mag nengo kaka chai kod kofe.

Question: Cham mag nengo mage ariyo mane omiyo mbeka mar pur odongo?
Answer: chai kod kofe
MASHEIKH WATAKA VIJANA WAFUNZWE KUHUSU NDOA 
Wahubiri wa dini ya Kiislamu wamesema kuwa warsha za kutoa mafunzo kuhusu ndoa na ngono zitawatayarisha vijana kabla kuoa au kuolewa ili kupunguza kesi za talaka. 
Hii ni baada ya ripoti kutoka kwa mahakama ya Kadhi kuonyesha kuwa eneo la Pwani limekuwa na zaidi ya talaka 5,000 kutoka Januari hadi Septemba mwaka huu. 
Akizungumza katika warsha iliyoandaliwa na shirika la Ta'alluful Quloob katika kituo cha jamii cha Mewa mjini Mombasa, Sheikh Yusuf Abdi alisema vikao hivyo ni majukwaa muhimu vya kuandaa vijana vyema kabla ya kuingia kwenye ndoa.
Hata hivyo Sheikh huyo aliongeza kuwa mafundisho hayo yanapaswa kuendana na mafunzo ya dini. 
"Mafundisho kama haya yanapaswa kutolewa kwa vijana ambao wana miaka 18 na zaidi," Sheikh Abdi alisema.
Waliohudhuria ni zaidi ya vijana 200 kutoka sehemu mbali mbali za kaunti ya Mombasa waliokuwa na umri wa miaka 18 na zaidi na walipata mafunzo kuhusu ndoa na ngono kutoka kwa wanasaikolojia na walimu wa dini. 
Sheikh Abdi alibaini kuwa sababu kubwa ya visa vya talaka kuongezeka ni kwa sababu wahusika wengi hujitosa katika ndoa bila ya kuelewa muungano wenyewe unahusisha nini. "Kabla ya kuingia kwenye ndoa, mtu anapaswa kufanya utafiti wa kina juu ya suala ndoa. Pia, wote wawili wanapaswa kuelewa haki na majukumu yao,”alisema Sheikh Abdi. 
Alipinga dhana kuwa swala la mahari lilichangia talaka huku wakisema lilichangia tu vijana kuchelewa kuoa. 
Pia aliwataka wakwe kujua mipaka yao wakati wa kushughulikia maswala yanayohusu ndoa ya watoto wao kwa sababu baadhi yao wamehusishwa na kuvunjika kwa ndoa za wanao. 

Question: Nani wanafaa kujua mipaka yao kuhusu ndoa
Answer: Wakwe
UKIMWI 
Ukimwi ni ugonjwa inayoleta kifo. Ukimwi ni upungufu wa kinga mwilini. Ukimwi husababishwa na virusi. Mtu anaweza kupata ukimwi kwa kupigana busu ovyo ovyo, kufanya ngono na mtu aliye na ukimwi, mtu anayotumia kisu kilichomkata mtu wa ukimwi.
Ukimwi huwa na dalili lake. Dalili la kwanza ni mtu akipimwa huonyesha kwamba hana ukimwi na hii ndilo dalili hatari sana. Dalili la pili ni mtu huanza kuonyesha maumivu mwilini. Dalili la tatu, mtu hupima na huonyesha kwamba ana ukimwi, mtu huenda kukonda na hana nguvu lolote mwilini. 
Dalili ya nne na ndilo la mwisho, mtu huisha kabisa na mwili umeshindwa kujikinga katika 
ugonjwa huu. Sasa mtu hufa. Madhara ya ukimwi kwa familia ni hufanya mtu kufutwa kazi, hufanya mtoto kuacha shule na humaliza mtu nguvu za mwili. 
Madhara ya dawa hizi kwa taifa ni hufanya watu kupata ajali, huleta ngono na husababisha kifo. Munaweza kujikinga kwa dawa hizi kwa kuzuia ngono, kuwa msafi wakati wote, kujulisha watu kwa ugonjwa wa ukimwi ni ukweli na ni hatari, kuzuia kuwekewa damu wa mtu aliye na ukimwi. 
Licha ya hayo, gharama ya maisha hupanda maadamu mhasiriwa huitaji kununuliwa au kununua dawa za kupunguza makali ya ukimwi na vyakula vyenye lishe bora. Isitoshe, mgonjwa anaweza kuwa mzigo wa jamaa au jamii kwa sababu wakati mwingine inabidi ategemee wengine kuitimiza mahitaji yake ya kimsingi. 
Vilevile hospitalini utanda huadimika kwa sababu wa msongamano wa wagonjwa wa ukimwi. Vitanda hivi vinaweza kutumiwa na wagonjwa wengine. 
Ukimwi ni hatari maishani. Sasa jaribu kuzuia na kujikinga kwa Ukimwi. Ukimwi una madhara yake na huharibu maisha yako. Jaribu kuzuia ukimwi ili uwe na maisha bora kwa sababu usafi ndio maisha bora. 
Tufanye juu chini ili kuepuka ugonjwa huu. Jikinge kwa ugonjwa huu kwa sababu ugonjwa hauna kinga. Ukipatana na ukimwi enda hadi kwenye hospitali kabla mambo yaende mrama. Ukimwi ni mwisho wa maisha. 

Question: Ukimwi ni ugonjwa unaoleta nini
Answer: Kifo
Afari-Gyan was born on 18 June 1945 at Anyimon in the Brong Ahafo Region of Ghana. He attended Achimota School and Adisadel College for his A Level and also graduated from the University of Ghana in 1967 with a BA degree in Philosophy. He went on to attain a MA degree in African politics in 1969 from the same university. He also studied in the United States where he was awarded a Ph. D. in political science from the University of California, Santa Barbara in 1974.

Question: Ɛhe na wɔwoo Afari Gyan?
Answer: Brong Ahafo Region