theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
Ushauri wa Kocha Mulee kwa Harambee Aliyekuwa kocha wa Harambee Stars Jacob 'Ghost' Mulee akizungumza na kikosi cha Ushuru FC mwaka jana. Kocha huyo ametoa mawaidha kwa Harambee inayojifua kwa AFCON. Huku zikiwa zimesalia siku saba tu kabla ya kuanza kwa michuano ya Mataifa ya Afrika (AFCON), kocha wa zamani wa Harambee Stars, Jacob 'Ghost Mulee amewataka vijana wa kikosi hicho watumie jukwaa hilo kubwa kujitengenezea maisha ya baadaye. Mulee ambaye aliongoza kikosi cha mwisho kushiriki michuano hiyo mnamo 2004 ilipofanyika nchini Tunisia alisema ni fursa nyingine ya kimataifa kwa vijana wetu kupata kuonekana hadharani duniani kote. Harambee Stars itakuwa miongoni mwa timu zitakazowania ubingwa huo baada ya kuwa nje kwa kipindi cha miaka 15 baada ya kushiriki kwa mara ya mwisho mnamo 2004. Awali, Stars iliwahi kushiriki katika fainali za 1972, 1988, 1990 na 1992. Alisema, mbali na kutazama kwa televisheni, kuna maskauti wa kila aina ambao tayari wamefika Misri kuzitazama mechi hizo moja kwa moja kwa lengo la kupata wachezaji walio na vipaji ili wajiunge na klabu zao barani Ulaya. "Lazima vijana wetu wakumbuke kwamba sio wanasoka wote wa Kiafrika wameangukiwa na bahati hiyo ya kuonyesha vipaji vyao hadharani, aliongeza. Mulee alitaka yeyote atakayepewa nafasi ajitahidi vilivyo kuridhisha mawakala hao ambao wamezuru Afrika kwa niaba ya klabu zao zinazoshiriki ligi maarufu za Ulaya. AFCON ndiyo mashindano makubwa ya soka barani Afrika kwa kiwango cha kimataifa ambayo awali yameweza kusaidia vijana wengi kutambuliwa na kusajiliwa na klabu za ng'ambo. Kila mchezaji anatamani kupata nafasi ya kushiriki katika mashindano ya kiwango hiki, lakini lazima nchi yake iwe imefuzu, Kuna vijana kadhaa katika kikosi cha kocha Sebastien Migne wanaotarajiwa kuvutia mawakala wengi iwapo watapewa kikosini.

Question: Harambee Stars za su yi fice a tsakanin kungiyoyin da za su fafata
Answer: ubingwa
Nigeria's national basketball team joined FIBA in 1964. Since the mid-1990s, the team has enjoyed unprecedented success, due to an increasing amount of talents from Nigeria as well as an orchestrated recruitment of American college and professional players of Nigerian descent. The D'Tigers (as the team is nicknamed) qualified for the 2006 FIBA World Championship, marking only the second time in the country's history that they qualified to the FIBA World Cup. Team Nigeria usually plays its home games at the 3,000-capacity Indoor Sports Hall in Lagos.

Question: Kedụ aha otu egwuregwu basketbọọlụ Naịjirịa?
Answer: D'Tigers
NCHI YA KENYA

Nchi ya Kenya inapatikana katika bara la Afrika. Ni miongoni mwa mataifa
yalioko mashariki mwa bara hili. Kenya kama taifa ilikuwa chini ya
ukoloni mwa ufaransa. Baadaye nchi hii ikapata uhuru mnamo mwaka wa elfu
Moja mia Tisa sitini na tatu. Taifa hili limekuwa na rais wanne tangu
update uhuru. Hivyo nchi hii ikawa na rais wake wa kwanza. Jomo Kenyatta
kama rais wa kwanza alihudumu Kwa miaka kumi na nne.

Mnamo mwaka wa elfu Moja mia Tisa sabini na nane rais Kenyatta akaaga
dunia. Huu ulikuwa mwaka mgumu Sana. Taharuki ilitanda taifa mzima.
Majonzi nyusoni mwa wananchi. Watu walijawa na simanzi na huzuni tele.
Hatimaye marehemu alizikwa na mzee Moi ambaye alikuwa makamu kawekwa
kuwa rais wa pili wa jamuhuri ya Kenya.

Rais wa pili mzee Moi aliingia mamlakani bila pingamizi lolote. Yeye
kapata kiti cha urais Kwa njia rahisi Sana. Mzee Moi alikuwa dikteta
lakini mnamo mwaka wa elfu Moja mia Tisa tisini na mbili Kenya
ikakumbatia demokrasia. Baadaye rais wa tatu Mwai Kibaki akaingia
mamlakani. Hii ilikuwa mwaka wa elfu mbili na mbili. Katika miaka yake
uongozini rais huyu alifanya mabadiliko chungu nzima. Ndani ya muda wake
kama kiongozi, katiba mpya ilizunduliwa. Nchi ya Kenya ikabadilisha
katiba. Mwaka huu wa elfu mbili na kumi ugatuzi ikazaliwa. Ugatuzi
ukaleta mabadiliko mbalimbali. Kwanza ni muda ambayo rais anafaa kukaa
uongozini kabla ya uchaguzi mwingine. Pili ilikuwa ni ugatuaji wa
mamlaka na rasilimali.

Baada ya ugatuzi tumekuwa tu na rais mmoja. Rais uhuru Kenyatta
ametawala Sasa miaka Tisa na anatoka mamlakani mwaka ujao. Kwa jumla
Kenya imekuwa na Marais wanne.

Kenya ilipopata tu uhuru, kulikuwa na miji mikuu mitatu. Mji wa Nairobi,
Mombasa na Kisumu. Baadaye kukakuwa na mgawanyiko wa nchi hii katika
majimbo minane. Huu mgawanyiko ulifanywa Kulingana na sehemu mbalimbali.
Kutoka mashariki na magharibi Hadi kusini na kaskazini.

Katika siku za hivi karibuni, ugatuzi umekuwa ndio umegawa Kenya. Kenya
imegawanywa katika kata arobaini na Saba. Kulingana na hiyo, Kila kata
kimetengewa fedha maalum na serikali ya kitaifa ili kuweza kutenda
majukumu yake. Vile vile kazi zingine ambazo hapo awali zilifanywa na
serikali ya kitaifa zimeweza kugatuliwa. Mfano huu ni mambo ya kiafya.
Hata hivyo Kila kata kimeweza kuwa na changamoto mbalimbali haswa katika
utendakazi wake. Mambo ambayo yameendelea kukera wananchi wengi wakati
huu ni Yale ya mishahara, kutokuwa na kazi na pia utendakazi duni ya
serikali za kata katika upande wa maendeleo.

Katika upande wa maliasili nchi ya kenya imebarikiwa na maziwa na Mito
pamoja na milima. Halikadhalika Kuna madini mbalimbali ambayo tunaweza
kujivunia kama wakenya. Bahari ya Indian ocean pia ni sehemu kubwa ya
maliasili tuliyopewa na Mungu.

Mwisho Kenya Ina kabila mbalimbali. Kwa jumla nchi hii Ina makabila
zaidi ya arobaini na mbili. Makabila haya huishi kote nchini na hakuna
sehemu maalum iliyotengewa kabila Fulani. Aidha Kuna mikoa maalum ambapo
utapata ni ya kabila Moja ndilo linaishi. Hivyo Kenya ni nchi
inayopendeza mno.


Question: Rais Kenyatta aliaga lini
Answer: Mwaka wa elfu moja mia tisa sabini na nane
KUH: UMUHIMU WA MIUNDO MSINGI NCHINI KENYA 
Miundo msingi ni nyenzo za kimsingi katika maendeleo ya kiuchumi ya nchi. Mifano ya miundo msingi ni hospitali, shule, barabara na kadhalika. Miundo msingi imesaidia sana katika uimarishaji wa nchi kwani imewezesha watu kuokoa muda na kufanya kazi kwa njia nyepesi zaidi.

Nikianzia, miundo msingi imebuni nafasi za kazi katika sekta mbalimbali kama vile shuleni. Watu wengi wamepata kazi shuleni kama ualimu, uoshaji vyoo vya shule na kadhalika. Vilevile kuna sekta nyingine zilizopata watu wa kufanya kazi kama madereva wa reli, nevi na madaktari hospitalini na kadhalika. 
Pili, imeboresha maisha ya adinasi. Ukilinganisha na hapo awali, maisha ya kisasa yamekuwa na afadhali kwani miundo msingi kama barabara imeimarishwa na linawezesha watu kuendeleza kazi zao kwa urahisi kama vile tunaweza kutumia magari na kufika kazini kwa kutumia muda mfupi. 
Vilevile, imesaidia katika kuboresha elimu nchini. Vyuo vingi vimefunguliwa ili wanafunzi waweze kupata elimu. Kuboreka kwa elimu kumepeleka kujengwa kwa maktaba ili ipate kuwasaidia wanafunzi kufanya masomo yao ya ziada na kupata aina ainati ya vitabu. 
Isitoshe imesaidia katika usambazaji wa bidhaa kutoka viwandani hadi mahali vinapohitajika ili vipate kuuzwa. Usafirishaji wa bidhaa hizo sasa hutumia muda mfupi na kuwezesha kuboresha uchumi wa bidhaa kwani bidhaa zifikapo haraka, huuzwa na kuweza kupelekwa kwa sehemu zengine. 
Vilevile, imesaidia kuimarika kwa maeneo duni. Miundo msingi kama vile reli imesaidia kukuza maeneo mbalimbali ambapo reli hiyo hupita. Mahali hapo pameimarika kwani watu watajumuika kwenye eneo hilo ili wapate kuendeleza biashara zao. 
Hali kadhalika, imeweza kuboresha huduma ya jamii. Wananchi sasa wanaweza kupata umeme na maji safi moja kwa moja. Vilevile, serikali imeweza kuwapatia wanajamii huduma bora kwa kujenga hospitali ili waweze kupata matibabu na kuwapatia dawa zifaazo. 
Vilevile, ajali barabarani yamepungua kwani barabara zime imarishwa. Mashimo yamekarabatiwa na vilevile msongamano wa watu na magari barabarani imepungua na kupunguza ajali. Sasa watu wengi wanafwata mambo rahisi na yenye kutumia muda mfupi ili wapate kusafiria. Hivyo basi kupunguza msongamano na ajali barabarani 
Isitoshe usalama umeweza kuimarika kwani kumewekwa taa barabarani na kuwepo kwa kamera ya siri. Tukiangalia maisha ya sasa na yale ya zamani, taa barabarani zimeweza kukomesha uhalifu kama vile wizi. Taa zimewaogopesha wezi wa usiku kwani asilimia themanini wezi hao wanaweza kukamatwa, na upande wa kamera za siri, zimewezesha kuwashika wahalifu na kuwaadhibu hivyo basi kupunguza idadi ya wahalifu nchini.
Naam! Tumeona bayana kuwa miundo msingi ni jambo muhimu katika maendeleo ya nchi kwani imechangia pakubwa katika kukuza uchumi. Kwa hakika, ili nchi ipate kuimarika, serikali inafaa kuwa na bidii ya kuboresha nchi. 

Question: Ni nini kimeweza kukomesha uhalifu kama vile wizi
Answer: taa barabarani
Felicia Adetowun Omolara Ogunsheye (née Banjo; born 5 December 1926) is the first female professor in Nigeria. She was a professor of library and information science at the University of Ibadan. Early life and education.

Question: Onye bụ nwanyị mbụ rụrụ ogo prọfesọ na Naijiria?
Answer: Felicia Adetowun Omolara Ogunsheye
KUIMARISHA LUGHA YA KISWAHILI NCHINI KENYA NA ULIMWENGUNI 
Lugha ya kiswahili ni lugha inayoendelea sana. Leo hii lugha hii inasemwa na watu wote nchini Tanzania, Rwanda, Burundi, na nchini Kenya. Aidha lugha hii ina wasemaji si hapa hata katika kisiwa cha Kipemba. Kwa sasa, lugha ya Kiswahili inamudhu nchi za mashariki vizuri sana. 
Fauka ya maendeko haya kiswahili kinatumika kuwasilisha ujumbe kama vile katika matangazo kutoka nchi za  Afrika Mashariki. Kenya kuna idhaa nyingi za redio za kutangaza habari kwa lugha ya kiswahili ili kila mtu apate mukhtasari kamili wa yanayojiri katika nchi yetu. Katiba mpya ya nchi yetu imapaini kuwa lugha ya kiswahili inafanya vizuri kutoka kabila moja hadi nyingine kama mawasiliano moja kwa moja. 
Lengo lingine ni kuwa lugha hii ya Kiswahili ina manufaa yake muhimu kwa yule anayeitumia ipasavyo kwa ufasaha. Lengo hili ni kuwa wananchi watambue kuwa nchi yetu ya Kenya ndiyo bingwa Afrika mashariki kwa kufunza lugha sanifu ya kiswahi na isimu jamii. 
Azma nyingine ni kwamba lugha hii imepanuka kote kuwa wanafunzi wote ni lazima wajimudu kufundishwa lugha ya kiswahili na kuizungumza kwa ufasaha. Taaluma ya lugha hii imesambaa kote kama biasharani, kidini, siasa na elimu ya nyota. 
Kiswahili kilichukua msamiati mwingi wa kigeni ili kuelezea taaluma hizi mpya. Baadaye ilikuja kushukuiwa kwamba ni lugha ya kigeni bali ni lugha ya kiafrika asilia na kitovu chake ni nchini Kenya. Kwanza kabisa lugha ya Kiswahili sasa itashindania nafasi sawa na ile ya kiingereza katika shughuli za kikazi na hata shuleni. Kwa kifupi ili kusitokee mgongano wa matumizi ya lugha hizi mbili, ni muhamu sana kwa kutunga sera za matumizi ya kiswahili. 
Kwa upande mwingine vyuo vikuu pamoja na taasisi zingine za matunzo zinastahili kutoa kozi ya lazima katika lugha ya kiswahili kwa wanafunzi wanaojiunga navyo ili kuwaandaa wataalamu zaidi wa lugha ya kiswahili. Hawa wanafunzi watahusika katika mafunzo ya kuwafunza wanaohusika na utekelezali wa serikari. Serikali inastahili kutafuta njia ya kuwahimiza wananchi wote kuionea fahari lugha ya kiswahili, waipende na kuielewa vizuri. 

Vile vile, ni muhimu wananchi watambue kuwa nchi yetu ya Kenya ndiyo kitovu cha lugha hii na hivyo basi wafanye kila juhudi kuitumia ipasovyo ili tusionekane kama watumwa katika lugha yetu asili. Kwa hivyo, lugha hii inahitaji viongozi vielelezo nchini ambao wanazungumza kiswahili sanifu kwa ufasaha. 
Kwa hivyo, viongozi wetu wajiepushe na matumizi ya kiswahili isiyovutia ili wananchi wahimizwe kuzungumza kiswahili kwa ufasaha. Ingekuwa bora ikiwa wangepewa kipaumbele katika kupokea mafunzo katika lugha hii.

Question: Ni lugha gani inaendelea sana
Answer: Kiswahili
In 2009, Airtel launched its first international mobile network in Sri Lanka. In June 2010, Bharti acquired the African business of Zain Telecom for $10.7 billion making it the largest ever acquisition by an Indian telecom firm.

Question: Bushe kampani nshi akampani ka artel kapyene?
Answer: Zain
Mazingira ni hali au mambo yanayo mzunguka kiumbe katika sehemu anapoishi au maisha yake. Kila mwanadamu anahitaji mazingira masafi kwa ajili ya afya. zurÃ­. Mazingira machafu yanasababisha magonjwa na maafa mengi. Mazingira machafu yanasababisha magonjwa kama. Kifua kikuu (T.B), kipindupindu, Asma, homa na vinginevyo. 

Viwanda husababisha uchafuzi wa mazingira kwa kutupa mabaki ya kemikali kwenye miili ya maji na kuchafua hewa kwa moshi. Moshi hutoka kwenye viwanda ambapo wanachoma mabaki ya kemikali na madawa yanapochomwa hospitalini. Pia Kuna Viwanda ambavyo hutupa kemikali mtoni ambapo binadamu huteka maji. Binadamu wanapokunywa maji yale wanaadhirika magonjwa kama kipindupindu ambayo husababishwa kwa kukula au kunywa maji taka. 

Magoniwa ya homa ya tumbo na kuhara damu. Kwa kweli si rahisi kudumisha siha njema na usafi katika maeneo hayo yaliyojaa watu na kutapika wengine: Hali ni mbaya zaidi katika vitongoji duni vilivyoshamiri sana Katika maeneo ya mijini na majijini si ajabu kuskia mlipuko wa kipindupindu katika maeneo hayo. 

Hotelini kadhaa pia huchafua mazingira kwa kumwaga mabaki ya chakula, watoto wadogo huokota na kukula na baada ya kukula wanaweza kuugua. Pia tunafaa kufyeka nyasi na kuondoa maji taka ambayo yamezolea kando mwa nyumba zetu ili kuzuia malaria na magonjwa menginevyo.


Question: Mambo yanayomzunguka mtu mahali anapoishi huitwaje?
Answer: Mazingira
On 24 October 1964, Zambia became independent of the United Kingdom and prime minister Kenneth Kaunda became the inaugural president. Kaunda's socialist United National Independence Party (UNIP) maintained power from 1964 until 1991. Kaunda played a key role in regional diplomacy, cooperating closely with the United States in search of solutions to conflicts in Southern Rhodesia (Zimbabwe), Angola, and Namibia. From 1972 to 1991 Zambia was a one-party state with UNIP as the sole legal political party under the motto "One Zambia, One Nation" coined by Kaunda. Kaunda was succeeded by Frederick Chiluba of the social-democratic Movement for Multi-Party Democracy in 1991, beginning a period of socio-economic development and government decentralisation. Zambia has since become a multi-party state and has experienced several peaceful transitions of power.

Question: Kedụ mgbe mba Zambia nwere onye aha?
Answer: 24 October 1964
LIKIZO MASHAMBANI
Ilikuwa siku ya Alhamisi baada ya sisi kufunga shule nilipopata habari ya kwamba ningeenda kuwatembelea jamaa wangu. Nilijawa na furaha mithili ya kibogoyo aliyeota magego. Siku iliyofuata nilirauka kabla ya jimbi wa kwanza kuwika na kujitayarisha kwenda mashambani Nilipomaliza nilienda kwenye kituo cha basi nakuabiri gari. Baada ya muda si muda niliwasili mashambani. Nilipofika nilikaribishwa kwa furaha teletele. Baada ya muda kukawa usiku na hivyo basi tukala chajio. Tulipomaliza kula babu alitupa hadithi zilizofanya tucheke kwe! kwe! kwe!
Siku iliyofuata tuliamka na kula staftahi kisha kuelekea shambani. Mjomba wangu ndiye aliyetuhimiza kufanya kazi kwa bidii mithili ya mchwa kwani bidii hulipa. Baada ya kufanya kazi tulirudi nyumbani na kujitayarisha kwenda kuwinda chajio. Tulipoenda kuwinda tulihimizwa tusaidiane kwani umoja ni nguvu utengano ni udhaifu. Tulirudi nyumbani kwani tuliweza kunasa sungura wanne kwenye mtego. Tuliambiwa kuwa watoto wa kiume ndio waliofaa kuchinja na wasichana kupika.
Pia na wavulana na wasichana hawakuruhusishwa kucheza pamoja, ili kuzuia mimba za mapema. Siku za kuvuna mahindi na kahawa tulisaidiana kuvuna kisha kupeleka mazao kwenye viwanda.
Huko mashambani wasichana walifundishwa mila za kitamaduni na nyanya au shangazi ilhali wavulana walifunzwa na  babu au wajomba.
Watu waliofanya makosa kwenye kijiji wangetengwa au kufukuza kwenye jamii. Huko wazazi hawakuwa na ubaguzi wa kutopeleka wasichana shuleni.
Pia maendeleo mashambani yaliendelea kutekelezwa na wabunge kila mahala kulikuwa na barabara.

Question: Siku gani ndio mwandishi alipata habari kwamba ataenda kutembelea jamaa yake?
Answer: Alhamisi
SIKU AMBAYO NILINUSURIKA AJALI
Siku ilianza vizuri, nilikua najiandaa ili nielekee shuleni. Rafiki zangu walifika nyumbani kwetu ili tuandamane pamoja shuleni. Nilichukua mkoba wangu na tukaanza safari ya kuelekea shuleni. 
Njiani, tulicheza na rafiki zangu. Hatukuona kuwa kuliwa na gari lilokuwa linakuja kwa mwendo wa kasi. Gari lile liliitugonga na kuturusha mbali. Waliokuwa ndani ya gari lile walitupwa nje na gari likanza kubingiria katika mteremeko. 
Mimi na rafiki zangu tulikuwa na majeraha mengi. Hatukuweza kusimama  tulipokuwa na ilibidi tubebwe ili tupelekwe hospitalini. Hospitalini tulitibiwa na madaktari na kisha tukalazwa kwani tulikuwa katika hali mahututi. Nilipokuwa napelekwa katika wadi, niliwasikia madaktari wakisema kuwa kuna rafiki yangu mmoja ambaye aliaga dunia. 
Baada ya siku kadhaa, nilipona na kutoka hospitali. Mimi pamoja na rafiki zangu ambao tuliponea kifo tulienda kuomboleza na familia ya rafiki yetu alieyaga dunia. Siku ya mazishi, tulimzika na kumwombea Mungu ailaze roho yake pahali pema peponi. 


Question: Walimzika rafiki yao lini
Answer: siku ya mazishi
Le kpayo est le nom donné au Bénin à l'essence de contrebande, en provenance du Nigeria voisin, grand producteur de pétrole, où le carburant est fortement subventionné. Kpayo signifie littéralement « non original » en goun, une langue locale. Il ne s'agit pas nécessairement d'un produit frelaté ou de mauvaise qualité. L’essence vendue dans les rues des villes et quartiers du Benin provient généralement des stations installées le long des frontières bénino-nigerianes. La quantité de l’essence de contrebande qui entre au Bénin par moto est infime comparée à celle qui s’y déverse par des camions citernes, et par de grandes embarcations. Le phénomène du kpayo a connu ses débuts dans les années 1980, conséquence de la crise économique qui a secoué le pays. En effet, l’essence au Nigeria coûte à la pompe environ trois fois moins cher qu’au Bénin. Aujourd'hui, l'usage du kpayo connaît une ampleur telle qu’il fait dorénavant partie du paysage géographique, social et économique des villes béninoises et nigérianes. Dans tout le pays, cette essence de contrebande, importée illégalement, acheminée à moto à raison de trois à cinq bidons de cinquante litres par véhicule, est vendue dans de grosses, moyennes et petites bouteilles que l'on trouve partout au bord des routes. Ce commerce qui procure d’énormes bénéfices, comporte en même temps de grands risques, étant donné la précarité des conditions de stockage du produit. On note ainsi de fréquents incendies aux bilans très lourds.

Question: Fi tɛ sánsì nɔ̀n go sín wă Benε ?
Answer: Nigeria
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA Mazingira ni mahali ambapo tunaishi na vitu zote lazima ziwe safi. Usafi wa mazingira ni jambo muhimu wa kufanya. Sisi binadamu tunapaswa kudumisha usafi wa mazingira yetu kwa sababu tusipo, kutakuwa na magonjwa yanayoletwa na uchafu kama vile ugonjwa wa kipindupindu. Tunapaswa kudumisha usafi wa mazingira yetu tukiwa shuleni na nyumbani. Tunapaswa kufyeka nyasi zilizo karibu na nyumba zetu ili kuzuia malaria. Mazingira yakiwa safi hatutagonjeka. Shuleni lazima tudumishe usafi katika chumba cha kulala, msalani na kuokota karatasi na kuchoma. Tunapaswa kudumisha usafi barabarani kwa kutotupa taka ovyo ovyo kwa sababu husababisha ugonjwa unayoletwa na uchafu. Mazingira yetu lazima yawe safi tukianzia nyumbani , mavazi na hata chakula. Mazingira ni jambo muhimu katika maisha ya binadamu. Mazingira yetu ikiwa chafu tutagonjeka mara kwa mara. Wakiaribu miti yetu pia mazingira yetu huharibika zaidi na madhara inakuwa kali zaidi maishani yetu. Katika kijiji chetu sisi sana hupenda kuzingatia usafi wa mazingira. Katika darasa letu, kiranja wetu huambia wanafunzi ni lazima kudumisha usafi wa mazingira.

Question: Ni bani balingile ukulasunga bwino ifikuulwa
Answer: Sisi binadamu
ï»¿Elia na mzee 
Elia aliishi katika nyumba  ya kifahari mjini Ebiba.  Wazazi wake walikuwa  matajiri.  Elia alikuwa na mbwa  aliyeitwa Chita. Alimtunza  Chita vizuri sana.  
Kila siku, baba alimpeleka  Elia shuleni na kumrudishi  jioni.  Alasiri moja walikuwa  njiani kurudi nyumbani.  Baba alienda katika duka  moja kubwa kununua  bidhaa.  
Elia alimwona mzee  mmoja aliyekuwa  amebaba mzigo mkubwa  mgongoni.  Alikuwa amechoka kwa  hivyo alitembea polepole.  Elia aliendelea  kumtazama.  
Mzee yule aliketi chini ya  mti kisha akafungua  mzigo ule.  Alichomoa chupa mbili za  plastiki akaanza  kuzitengeneza viatu.  
Elia aliwaza juu ya mzee  huyo kwa muda mrefu.  Alihuzunika na wala  hakuweza kufurahia  chakula chake.  Aliwaza, "Nitawezaje  kumsaidia?"  
Aliamua kuchukua baadhi  ya fedha zake. Akamwita  Chita halafu akapanda  baiskeli yake na kuondoka.  Alienda hadi kwenye lile  duka ambako babake  alikuwa amenunua  bidhaa.  
Alinunua vitu vingi  akampelekea yule mzee  na kusema, "Hujambo  babu!"  Mzee alimjibu, "Amani iwe  nawe, mwanangu."  
Elia akamwuliza, "Babu,  unatoka wapi?"  Mzee akamjibu,  "Mwanangu, njaa  imenifukuza kutoka kijijini  kwangu. Nipo hapa  kutafuta ajira."  
Elia alimpatia bidhaa  alivyokuwa amenunua.  Mzee yule hakuamini  alipoviona viatu.  Alimshukuru Elia kwa  moyo wake wote.  
Elia alisema, "Sasa lazima  nirudi nyumbani kabla  mamangu hajaanza  kunitafuta."  Elia na mbwa wake  walipoondoka, mzee  aliwapungia mkono.  Alisema kwa tabasamu,  "Barikiwa, mwanangu."  
Elia alipowasili nyumbani,  mamake alimwuliza,  "Ulikuwa wapi?" Mama  alikuwa na wasiwasi.  Elia alimwambia kila kitu.  Mama alimmwonea  mwanawe fahari kubwa  sana kwa kitendo chake  cha ukarimu.  
Baadaye, baba  alimwambia Elia,  "Tunakujivunia,  mwanangu. Lakini, ni  lazima utuambie kabla ya  kuondoka nyumbani.  Shika hizi hela utumie kwa  sababu ulitumia zako  kumsaidia yule mzee!"  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Elia na mzee  Author - Nwanne Felix-Emeribe  Translation - Ursula Nafula  Illustration - Kenneth Boyowa Okitikpi  Language - Kiswahili  Level - First paragraphs  Â© African Storybook Initiative 2018  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Elia aliishi mjini wapi
Answer: Ebiba
HOTUBA
“Mwalimu mkuu, naibu wa mwalimu mkuu, walimu wenzangu na wanafunzi, hamjamboni? Naomba mnipe sikio lenu kunisikiliza kwa sababu nina maneno machache ya kuwaambia na ambayo ni ya muhimu sana.
La kwanza ningependa kuwaambia kuwa elimu ni kitu cha maana sana maishani mwetu. Hutuwezesha kujua madhara za madawa ya kulevya. Mle kijijini wavulana wengi wamekuwa kama wendawazimu kwa sababu ya madawa ya kulevya. Mwalimu akasema mle kijijini wasichana wengi wana ujauzito na hawajafikisha miaka kumi na tisa. Hii ni kwasababu wengi wao walikata kusoma na sasa hivi wanasema ningalijua ningaliendelea na masomo yangu
Ningetaka kuwaambia kuwa masomo ni muhimu maishani mwetu. Tusidanganywe na vijana mle kijijini au wazee kwenye wasichana. Huu ndio huleta ukimwi, kupata ujauzito na hufanya wanafunzi kutoenda shuleni.
Hapo zamani za kale nilipokuwa darasa la sita niliambia wazazi wangu sisomi tena. Walikuwa wanani bembeleza nisome lakini sikuwa sikiliza kamwe. Nilikuwa nalala nje. Nilikuwa sitaki kuambiwa. Siku moja niligundua kuwa niko mjamzito na wakati huo sikuwa nataka kumuona mama yangu kwa sababu alikuwa ananilazimisha masomo. Nilishindwa la kufanya. Nilikuwa nalala chini ya kibanda kwa sababu aliyenipa alinifukuza kwa sabubu alisikia nina ujauzito wake.”

Question: Nani amekuwa kama wendawazimu kwa sababu ya dawa za kulevya
Answer: Vijana
Chama cha wafugaji wa nyuki katika kaunti ya Nyeri kilikuwa na mizinga 3150 ya kisasa kwenye misitu ya milimani kulo nyaka ka-2026. Wakati wa ukaguzi wa msimu, wanakikundi waligundua kuwa mizinga 465 ilikuwa imevamiwa na wanyama wa porini na kuharibika kabisa, huku mizinga 120 ikiwa haina nyuki wowote.

Ili kurejesha uzalishaji nĩgetha crop yields ciandĩke muno kũmotha, idara ya misitu ilitoa msaada wa mizinga mingine 840 mipya iliyotengenezwa kwa mbao ngumu za kienyeji. Watafiti walitakiwa kupata idadi kamili ya mizinga inayofanya kazi sasa.

Question: Nĩ mizinga ĩgana ya kĩgĩrĩro kĩrĩ kĩama kĩa arĩmi a mbeũ kĩarĩ nayo thĩinĩ wa gĩthaka kĩa mĩndĩga mbere ya nyamu cia gĩthaka kũwananga?
Answer: 3150