theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
Rihanna has named Madonna as her idol and biggest influence. She said that she wanted to be the "black Madonna" and praised her ability to reinvent herself throughout her career. She noted, "I think that Madonna was a great inspiration for me, especially on my earlier work. If I had to examine her evolution through time, I think she reinvented her clothing style and music with success every single time. And at the same time remained a real force in entertainment in the whole world."

Question: ubani u-Rihanna amqambe njengesithixo sakhe nogqozi?
Answer: Madonna
ï»¿Mbuzi, mfalme bandia  

Hapo zamani, kulikuwa na  mbuzi aliyeitwa Ibego.  Ibego alikuwa mfalme wa  mifugo na ndege. Aliishi  maisha mazuri.  Siku moja, Ibego aliwaita  mifugo wote na ndege  mkutanoni.  
"Rafiki zangu, nimewaita  kwa sababu niliota ndoto,"  Ibego alisema.  Mifugo wote na ndege  walimsikiliza mfalme wao  kwa makini.  
"Niliota kuwa kulikuwa na  njaa na ukosefu wa maji  katika nchi yetu. Wengi wa  jamaa zetu walifariki!"  Mfalme alisema.  Mifugo na ndege  waliposikia ndoto ile,  walijawa na hofu.  "Tutafanyaje?" Paka  aliuliza.  
Kuku na Bata walikuwa na  wazo. Walisema, "Kila  mmoja wetu alete chakula  kiwekwe katika hifadhi ya  mfalme."  Mifugo wote na ndege  walikubaliana na wazo  hilo.  
Mfalme alitoa sharti moja.  Alisema, "Yeyote  atakayekosa kuleta  chakula, mtamfunga  mumlete kwangu."  
Wakati wa mfalme Mbuzi  kustaafu ulifika. Mifugo  wote na ndege walikutana  kumchagua mfalme mpya.  Paka alichaguliwa kuwa  mfalme wao mpya.  
Mbuzi hakumtambua  Paka kama mfalme.  Alisema, "Mimi ndiye  mfalme na hakuna  mwingine. Siwezi kumtii  mwingine yeyote."  
Mifugo walipeleka chakula  katika hifadhi ya mfalme  wao mpya. Mbuzi  hakupeleka chochote.  Ng'ombe alisema, "Mbuzi  alipokuwa mfalme,  tulimtii. Hataki sasa kumtii  mfalme wetu mpya.  Tufanyeje?"  
Mifugo wote na ndege  walikasirika. "Kwani  anadhani yeye ni tofauti  nasi?"  Walinung'unika.  
Mbwa alisema,  "Nilimsaidia alipokuwa  mfalme. Sikuwa nikilala  usiku. Kila wakati nilikuwa  naye, tayari kumsaidia."  
Kondoo alisema,  "Nilimpatia sufu yangu ili  awafunike wanawe."  
Nguruwe naye alisema,  "Alipokuwa mfalme,  aliwaambia marafiki zake  kuwa mimi ni mlafi. Lakini  nilitumia muda mwingi  kuitunza bustani yake na  kupalilia mawele na  mahindi."  
Kondoo aliuliza, "Eti  alisema nini? Kwamba  wewe ni mlafi? Alifikiri  kuwa atakuwa mfalme  milele?  Lazima afahamu kuwa  yeye si mfalme tena. Hata  sijui kwa nini anafikiri  kuwa yeye ni muhimu  sana."  
Mifugo wote walicheka na  kukubaliana kwamba  lazima Mbuzi apeleke  chakula kwa mfalme  mpya.  Mfalme Paka alimwamuru  Mbuzi aende kwake.  
Mifugo walipoenda,  walimkuta Mbuzi  akistarehe.  "Siendi kwa Paka. Hakuna  mfalme mwingine ila  mimi. Ukiwa mfalme,  unasalia mflame," Mbuzi  alisema kwa kiburi.  
"Basi tutakufunga kwa  kamba tukupeleke kwa  mfalme mpya," Kondoo  alisema.  
Ng'ombe alimfunga Mbuzi  akamvuta na kumpeleka  kwa mfalme.  Kondoo, Bata, Mbwa,  Nguruwe na Jogoo  walimshangilia Ng'ombe  wakisema, "Mpeleke huyu  mbuzi kaidi kwa mfalme  mpya!"  
Tangu wakati huo, kila  mbuzi hukataa kusonga  anapovutwa.  Hufikiri kuwa anapelekwa  kwenye mahakama ya  mfalme.  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Mbuzi, mfalme bandia  Author - Alice Nakasango  Translation - Brigid Simiyu  Illustration - Marleen Visser  Language - Kiswahili  Level - First paragraphs  Â© Text: Uganda Community Libraries Association (Ugcla) Artwork: African Storybook Initiative 2015  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org  Original source http://ugcla.org 

Question: Ibego alikuwa mfalme wa nini
Answer: mifugo na ndege
A chụrụ onye nkuzi bọọlụ Nicholls State Daryl Daye n'ụbọchị Sọnde n'ihi ebubo nke wayo agụmakwụkwọ metụtara ndị egwuregwu na onye inyeaka. Daye enweghị aka na wayo a na-ebo, mana nyocha chọpụtara na ọ nweghị ike "ịnọgide na-achịkwa" onye inyeaka, ụlọ akwụkwọ Southland Conference kwuru.

Question: Lwaki Daryl Daye yagobwa ku mulimu gw'okutendeka omupiira mu ssaza lya Nicholls?
Answer: ebubo nke wayo agụmakwụkwọ metụtara ndị egwuregwu na onye inyeaka
USAFI 
Usafi ni utunzaji, mazoea au mbinu zinazotumika kwa uhifadhi wa afya na kinga ya magonjwa. Usafi wa mwili ni bora zaidi kwa sababu humfanya mtu kuonekana bora na hata kujisikia ako sawa. Katika usafi wa mwili, ni lazima nguo ziwe safi, za ndani na za nje. Ili usafi uweze kuimarishwa ni sharti kuwe na maji safi. 
Tukiimarisha usafi, tutaepuka magonjwa kama vile kipindupindu. Magonjwa yanayotokana na kukosa kuimarisha usafi yanaweza sababisha vifo vya watu wengi.  Tuanstahili kuosha matunda na mboga kwa maji safi kabla ya kula au kupika. 
Mwanafunzi anapoimarisha usafi wake shuleni na nyumbani ataonekana nadhifu na hata kupendwa na kila mtu. Masomo yake yataendelea vizuri na kupendwa na walimu na kusaidiwa kusoma ili apite mitihani. Anapofaulu katika masomo, kupata kazi itakuwa rahisi iwapo bado atakuwa msafi. 
Tukitimiza usafi, tutaweza kushikilia nafasi zetu za kazi na kwendelea nazo. Pale hospitalini, usafi lazima uonekane kwa wauguzi na madaktari ili waweze kuwahudumia wagonjwa. Iwapo mgonjwa atakuwa ana majeraha au vidonda, basi yafaa usafi udumishwe ili aweze kupona. Iwapo atakaye mhudumia atakuwa mchafu, ugonjwa utazidi na kuleta madhara mengine. 

Mazingira yetu yanafaa kuwa safi ili yaweze kuvutia. Tukikaa katika mazingira ambayo ni machafu, tunaweza kupatwa na magonjwa.  Tunatakiwa kuzingatia usafi hata chooni ilikuzuia uenezaji wa magonjwa mengi na hata kuzuia ueneaji wa uvundo. 

Pia kwenye matatu, ni lazima utingo na dereva waweze kuzingatia usafi ili waweze kupata abiria na hata abiria kufurahia kusafiri kwenye gari lao. Wenye bodaboda pia ni sharti watimize usafi ili biashara yao iendele vyema. Soko lazima liwe na maji ya kutosha ili kuimarisha mazingira safi na bidhaa bora zinazovutia.

Ni lazima tuweze kutimiza usaji ili kuepuka matatizo madogo madogo kama binadamu ili kuishi maisha bora na ya furaha. 

Question: Hospitalini usafi lazima uonekane miongoni mwa kina nani?
Answer: Madaktari
UIKITAKA CHA MVUNGUNI SHARTI UINAME

Maana ya nje ya ulimbi huu ni kuwa mtu akitaka kitu mnvungini sharti ainame. Maana na ndani ya ulimbi huu nayo nikuwa mtu anayetaka kitu kwa hamu. na ghamu itabidi afanye bidii ili aweze kukipata.Methali hii inanikumbusha sahibu yangu Eliza. Eliza alikuwa msichana mcheshi sana, lakini katika masomo alikuwa nambari ya mwisho katika kila mtihani tulioifanya. Siku moja alikua kwangu akaniambia kuwa alitaka kuwa tabibu akiwa mkubwa. Ni Kamuuliza swali kwa upole na nikamwomba anijibu "Ukitaka kuwa tabibu itabidi ujue sayansi, Kiingereza na hisabati, je, wewe unajua masomo hayo"Naye akanijibu akiniambia kuwa Lahajui masomo hizo lakini iliakuwe tabibu ataanza kusoma  masomo hayo kwa hamu na ghamu.

Punde si punde alianza kuja kwangu ili nikamfunze hisabati. Angefanya maswali karibu mia moja kila siku na kumpelekea mwalimu wa hisabati akamfunze zile ambazo amekosa na kumsahihishia zile ambazo amepata. Akaanza Kufanya hivyo hivyo katika masomo yote, naakaanza Kupita mtihani. Alikuwa anafanya kila kitu kwa nafsi yake iliaweze kuwa tabibu akiwa mkubwa.

Tulipofika darasa la nane tulijitayarisha kufanya mtihani wetu wa kitaifa, Eliza alikuja kwangu na kuniomba tukasome sayansi naye. Nilikubali na kukitoa kitabu changu cha Sayansi iliniweze kukisoma .Eliza alishangaa kama shangazi wangu  wa shanga alipo shangaa baada ya kupoteza shanga zake za dhahabu kule tanga na akaniuliza â€œkwa nini unasoma kitabu badala ya sisi kuulizana maswali" Nilimjibu kwa kumwambia kwamba mtu huwa anasoma vitabu vyake iliaweze kuyapata majibu yake kwa urahisi,

Tuliumaliza mtihani wetu wa kitaifa na akakuwa nambari ya pili na alama mia nne sitini na nne. Sasa, ukimwona mahali amefika mwezngu Eliza unawezajiuliza huyu ni Eliza niliyemjua tukiwa darasa la saba au ni mwingine. yeye ni tabibu hodari kule Marekani akifanya kazi katika hospitali kubwa ambayo inajulikana dunia mzima.. Ninamshukuru mola kwa kumsaidia afikehapo.

Methali hii inahimiza wale watu ambao wanataka kitu waanze kukipanda sahii ilianze Kuvuna matunda mapema. Methali hi pia hufanana na methali inayosema mchumia juani hulia Kivuli.




Question: Mtu akitaka kitu kwa hamu na ghamu itabidi afanye nini
Answer: Bidii
ASIYESIKIA LA MKUU HUVUNJIKA GUU

Ama kweli lisemalo lipo na kama halipo li njiani laja wazee wenye busara walilonga.

Hapo zamani aliishi mwanamwali aliyekuwa akiitwa Raha. Raha alikua mkembe mcheshi, mtanashati na mwenye uso wa haiba. Hulka zake hazikuwa za kupendeza. Wazazi wake walijaribu kumpa nasaha lakini yeye aliwaona chira waropokao maneno shelabela . Baba yake aliyekuwa simba alijaribu kisu mara bakora, lakini wapi! Raha alibaki imara kwenye tabia zake mbaya. Kwa kweli sikio la kufa halisikii dawa. Rika lake lilimwimbia wimbo mui ambao hauimbiwi mwana. Kwa yakini udongo upatilize ungali maji.

Raha alikata shauri kwenda kuishi mjini. Alifunganya virago vyake kutokomea. Hakufahamu kuwa mkataa pema pabaya pamwita. Alianza kuishi laazizi yake walioshibana lau kupe na mkia wa bakari. Wahenga na wahenguzi hawakuwa juha bin zuzu waliponena kuwa mwenda pate harudi, kirudicho ni kilio. Mambo yalianza kwenda segemnege. Muhibu wake aliugua uwele usiosikia dawa. Baada ya yaumu kadhaa rafikiye alifarakana na dunia.

Raha akawa hana mbele wala nyuma. Akaanza kujitegemea kwa hali na mali. Raha alikuwa hapiki hapakui, kwani hakuwa na pesa za kununua vyakula . Siku moja Raha alikata shauri kuiba ili apate angalau maakuli. Raha alijikakamua vilivyo na kunyapanyapa kwenye duka moja ambalo lilikuwa karibu na mastaki yake. Alizoea kulifilisi kwa macho tu. Aliuvunja mlango na kujitoma ndani na kuaza kung'ang'ana papatu papatu na bidhaa. Nguruwe aliendealo ndilo afanyalo. Wazee wa jadi hawakutupaka mafuta kwa mgongo wa chupa walipotafakari kuwa mwenye nguvu mpishe. Raha alizidiwa nguvu. Alijipigisha ukutani.

Aliezekwa kofi moja lililomfanya aone vimulimuli na kuwaona wahenga wahenguzi wakiwa wameketi chini kitako barazani wakitafakari fani za lugha. Majuto ni mjukuu huja kinyume. Raha akawa regerege kama aliyepooza kwa kiungo. Polisi walipashwa habari ambapo waliwasili mahali pale kwa mwendo matiti. Alibebwa hobelahobela, ima fa ima na kurushwa kama gunia la mboga kwenye karandinga lao. Kituoni mwa polisi aliinuliwa juu juu hangahanga na kurush korokoroni. niliamini kuwa asiyesikia la mkuu hupatwa na makuu.

Raha alistaajabu ya Musa kabla ya kuona ya Firauni. Raha alipokuwa huko korokoroni alikumbuka vile nina yake alikuwa akimwonya. Kwa kweli Raha aliona cha mtema kuni, bin kilichomtoa kanga manyoya. Aliunga mkono msemo kuwa ziba mwanya usipite panya kwa kuyatia masikio yake nta na kuwa na kichwa kikubwa. Ndipo aligundua kuwa asiyesikia la mkuu huvunjika guu.

Question: Mwanamwali aliitwa nani
Answer: Raha
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA 

Mazingira ni mahali panapotuzunguka na tunapoishi. Mazingira yanafaa kuwa safi kila wakati. Tunazo madhara ya kuchafua maziingira yetu.

Njia moja ya kuchafua mazingira ni kumwaga maji chafu kila mahali. Maji hayo huletea watu magonjwa kama vile kichocho, kipindupindu na magonjwa mengineo. Uchafuzi wa mazingira hufanya mahospitali yetu kujaa furifuri kwa sababu ya magonjwa. 

Lingine ni kuwa hatu hutupa taka taka kila malali na kufanya mazingira yasiwe ya kupendeza hata kidogo. Kama vile mjini Nairobi, watu hutupa taka taka kila mahali.Wale vijani wanaoshi barabarani hutafuta chakula kwenye mapipa ya taka taka, mara nyingi watoto hawa huugua magonjwa ya tumbo kwa sababu ya kula chakula kichafu.
 
Watu hutumia vyoo vibaya na pia kunao wale ambao huenda haja misituni ama nyuma ya nyumba zao na hapo panaponyesha,maji ya mvua hubeba kila aina ya uchafu na kuelekeza mitoni. Tukitumia maji hayo kunywa au kupikia, mara nyingi tunakua wagonjwa. 

Sisi binafsi tunapaswa kuwa wasafi ili tusiwe na magonjwa yasiyo kua tiba. Pia tunahimizwa tusikate miti ili kusikue na ukame. Kunao wanyama ambao hutengemea mazingira safi ili kuishi. 

Mambo tunayopaswa kufanya ili kuboresha mazingira yetu ni kupanda miti. Pia, tuchome taka taka ili isitapakae kila mahali.  Tukiwa nyumbani tunapaswa kusafisha mazingira ili  kuboresha afya zetu.

Maringira yanapokua safi,  tunaboresha afya zetu  na pia hospitali zetu huwa na watu wachache wanaotaka huduma.  Tunapotunza maisha yetu, tutakua na maisha marefu duniani. Pia tukiwa wasafi, tutakua karibu na Mungu, kwani Mungu huwapenda walio wasafi. Mazingira yawe safi kila wakati. 



Question: Kutupa chakula ovyo ovyo huchafua nini
Answer: Mazingira
Andika insha ya kusisimua ukianzia kwa maneno yafuatayo:

Siku tuliyoingoja kwa hamu na ghamu hatimaye ilifika. Ilikuwa ni siku ya... kwenda kumwona nyanya yangu. Tuliamka asubuhi na mapema wakati ndege walikuwa wakimba nyimbo zao tamu za kukaribisha siku. Kweli wahenga na wahenguzi hawakukosea waliposoma, siku njema huonekana asubuhi.
Nilienda hamamuni mwendo wa aste aste, kutoa uchafu wa bahari mwilini. Nilipoenda chumbani mwangu, nilipata yaya amepiga nguo pasi zikanyooka twa. Niliziivaa na kwenda sebuleni. Yaya alikuwa sebuleni akitengeneza kiamsha kinywa.

Nilimsaidia kutayarisha. Nilienda nikawamsha ndugu zangu na wazazi wangu. Tulienda sebuleni kula kiamsha kinywa, kilikuwa kitamu kama asali. Ndugu zangu na wazazi wangu walipaswa wajitayarishe, nilimsaidia yaya kuondoa vitu sebuleni.

Tulianza safari yetu saa mbili na dakika kumi. Baada ya dakika arobaini baba alisimamisha gari kando ya soko. Nina alienda sokoni kununua bidhaa za kumpelekea nyanya. Tuliendelea na safari yetu kwa nyanya. Nilipokuwa njiani, niliona funda mlia na nyani.

Niliboeka sana safarini, nilimwomba mama simu yake nime vidio kwenye youtube. Niliangalia simu mpaka nika lala. Nilipoamka bada tulikuwa safarini, nilimwambia Nina aninunulie kitu cha kula. Nilikuwa na njaa, Nina alitupa chakula alichobeba. Safari hiyo ilikuwa ndefu sana, tulichukuwa masaa mane, na dakika ishirini.

Tulipofika kwa nyanya, tulipata amemaliza kutayarisha chakula. Mjomba, shangazi na wanao walikuwa wamefika mbele yetu. Tulipeleka virago vyetu chumbani cha kulala. Sote tulienda sebuleni kula chakula cha mchana. Kilikuwa kitamu kwa kweli, chakula cha nyanya nikitamu kuliko chakula cha mama.

Tulipomaliza  kula, tulienda nje kucheza mchezo wa kandanda. Tulicheza mpaka tukachoka, sitasahau hiyo siku.


Question: Nilienda nikawaamsha kina nani
Answer: Ndugu zangu
FAIDA NA MADHARA YA TEKNOLOJIA KATIKA SHULE ZA SEKONDARI 
Teknolojia imetukuzwa mno katika karne hii ya leo. Watu wengi mno nchini wanatumia ama hupenda kutumia au kufanya mambo yao kutumia teknlojia.Teknolojia ni maarifa ya sayansi na matumizi yake katika mitambo, vyombo na zana katika viwanda, kilimo, ufundi na njia za mawasiliano. Bila kusahau, hakuna chema kilichokosa ubaya au hasara ndani yake. Technolojia ina faida na hasara zake. 
Shuleni wanafunzi wengi hutumia teknolojia ili kuendeleza masomo yao kupitia teknolojia mbalimbali kama vile tarakilishi au kompyuta ili kutafiti maswala mbalimbali. Shuleni, mwanafunzi anapopewa fursa ya kutafiti inamwezesha kuwa na elimu ya ziada kupitia mitandao mbalimbali kama vile google chrome na kadhalika. 

Vilevile, somo la kompyuta shuleni linamwezesha mwanafunzi kweza kujua kutumia tarakilishi. Mambo mengi au kazi nyingi humu nchini watu huendeshwa kutumia tarakilishi kama vile masoko makuu, ofisini na baadhi ya hospitali. Katika somo la kompyuta shuleni, mwanafunzi anaweza kuifanya kazi yeyote inayotakan na  ufundi wa tarakilishi. 
Shule nyingi za humu nchini zimewekwa CCTV ambayo huwanasa wanafunzi au walimu au yeyote anayefanya uhalifu na kuzembea shuleni. Wanafunzi wengi wanapata adhabu wanapofanya mambo yao kwani, habari humfikia mwalimu mkuu iwapo kuna mushkili wowote. 
Utumiaji wa mbolea za kisasa katika kilimo shuleni kwa wanafunzi wanaosoma kilimo huwanufaisha mno kwani mimea hukua na kunawiri kwa haraka. Matumizi ya vyombo vya kilimo vya kiteknolojia husaidia katika uboreshaji wa kilimo. 

Kuna masomo ya kiufundi ambayo shule nyingi hufunza kando na masomo ya kawaida. Watu hufunzwa kuchora michoro mbalimbali kutumia runinga. Hivyo basi, teknolojia imeimarisha ufundi shuleni na kukuza vipaji.   

Vile vile, kwenye teknolojia kuna madhara kama vile huwafanya watu kusahau tamaduni zao kwa kuzingatia sana mambo ya kisayansi. Aidha, utumiaji wa teknolojia sana huweza kumpotosha mwanafunzi kwani kwenye mitandao kuna mambo machafu au picha chafu ambazo hupotosha jamii.

Question: Ni nini immewekwa shuleni kuwanasa wahalifu
Answer: CCTV
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA

Usafi ni kitu cha muhimu katika maisha yetu ya sasa. Kila jambo tulifanyalo ni lazima liwe safi, waam tukipuuza kidogo, mengi na makubwa yatatukumba. Mazingira yetu ni kitu tunayofaa kutunza na kuyaweka safi kila sekunde. Kudumisha usafi ni jambo muhimu kwa sababu hufanya maisha ya binadamu kuwa bora zaidi na yakupendeza kabisa.

Ila kwa bahati mbaya au nzuri, wananchi wengi wameweza kupuuza ushauri uliotolewa na wizara ya afya na hata wizara ya mazingira kuhusu umuhimu wa kua mazingira safi na ya kupendeza.

Uchafuzi wa mazingira umeleta madhara mengi kama vile maafa chungu nzima katika maisha tunayoishi sasa. Magonjwa mengi yameweza kutokea kila muda na kuwasababisha watu kutumia pesa nyingi hospitalini wakati hali ya  uchumiikizidi kuzorota. Kuchafuka kwa mazingira kumekuwa pigo kubwa kwa wanyama wetu mwituni na wa nyumbani.

Njia nyingine ya kuchafua mazingira ni kutupa uchafu au takataka kila mahali bila kuzingatia kanuni zinazofaa. Kwa kutupa uchafu kila mahali mazingira yetu yanaanza kuwa chafu na tunakosa hewa safi. Jambo muhimu tunalofaa kufanya ni kuweka mapipa ya kuwekea uchafu na kuchimba shimo za kuchomea takataka. Tukifanya hivo tutaweza kukaa mahali pasafi kila wakati. 

Ni Jambo muhimu sana kuwacha kumwaga maji chafu kila mahali kwani maji haya hunuka.  Tunaweza kukosa mahali pa kupumzika wakati jua liko utosini kwani kila mahali pamechafuka na kusababisha magonjwa mengi sana. 

Maafa tumeweza kupata ni kwa sababu ya magonjwa wa kila aina,tumeweza kupoteza wapendwa wetu na watoto kubaki mayatima,bila mtu wa kuwalisha au kuwavisha. Uchafuzi wa  mazingira umetufanya kukumbwa na janga hili la korona lisilo sikia dawa yoyote na kutetemesha dunia nzima huku wengine wakiachwa bure bilashi.

Balaa bin beleua imetokea kutokana na utovu wa usafi. Ukosefu pia wa vyoo vya kutosha pia husababisha magonjwa kama vile kuendesha mara kwa mara na ugonjwa wa kipindupindu. 

Mambo tunayofaa kufanya ili kupunguza uchafu wa mazingira ni kunawa mikono mara kwa mara ili tweze kuondoa huu ugonjwa wa Korona. Jambo lingine ni kusafisha mazingira kwa kupanda miti na kuondoa takataka kila sehemu itayokuwepo. Vyoo na nyumbani kwetu kuwe safi  Tujihadhari kabla ya adhari ili tuweze kupata tabasamu nyusoni mwetu kwa maisha ya usoni.



Question: Magonjwa yametufanya kupoteza nani
Answer: wapendwa wetu
Wasan Chess da kuma hakkin iyali Akwai wani yaro mai suna Rodney. Yana zaune da iyalinsa. Mahaifiyarsa Jemima ne, mahaifinsa Mike. 'Yan'uwansa mata Suzy da Lola. Rodney jariri ne. Rodney yana son wasan chess. Yana son shi sosai ko da yake yana wasa, ba ya magana. Wata rana, Rodney yana wasa a makaranta. Ya gano cewa wasan chess zai iya kwatanta shi da iyalinsa. Mike Sarki ne. Jemima Sarauniya ce, domin tana da ƙarfi. Suzy da Lola sarakuna ne da kuma bishops. Rodney ɗan karamin karami ne domin yana da ɗan ƙarami. Bayan ya gano hakan, Rodney ya tafi gida don ya bayyana wa iyalinsa. Da farko, duk sun yi dariya. Amma daga baya, Rodney ya bayyana musu hakkinsu da abin da yake so.

Question: Kí ni bàbá rẹ̀
Answer: Sarki
Wauzaji vitabu walia wanapata hasara  

Wamiliki wa maduka ya vitabu mjini Mombasa wameitaka serikali iwaepushie hasara inayotokana na kubadilishwa kwa vitabu hivyo mara kwa mara. 
Walisema miaka ya sasa wizara ya elimu imekuwa na mazoea ya kubadilisha vitabu kabla ya shehena ya vitabu waliyonunua kuuza kumalizika madukani mwao. 

Bw Abbas Mohammed anayehudumu katika duka la vitabu la Coastal Emporium, alisema mara kwa mara huwa wanasalia na rundo la vitabu visivyokua na umuhimu. 

“Tunanunua shehena lakini baada ya kuuza vitabu vichache unasikia kuwa vitabu vipya vimetolewa jambo linalotufanya kuuza vitabu tulivyonavyo kwa bei ya kutupa au kuvipeana bure kwa shule waweke kwa maktaba zao,” akasema. 

"Tunashangaa kwa sababu daima moja ukiongeza moja ni mbili hakuna siku itabadilika sasa iweje kila uchao vitabu vipya kutoka kwa watunzi tofauti vinapendekezwa kisha baada ya muda vinatolewa,"alisema. Kilio chake kiliungwa mkono na Amina Patel anayehudumu katika duka la vitabu la Salmanji, ambaye alieleza kuwa mbeleni hawakuwa na wasiwasi shehena ya vitabu viliposalia kwa sababu walijua wataviuza mwaka unaofuata. 

“Sielewi kama kinachoangaliwa ni ubora wa kitabu au tu kufanya biashara," alisema. Bi Patel alieleza kufuatia hali hiyo wamiliki wengi wa maduka ya vitabu wamelazimika kupunguza shehena wanayochukuwa na wengine wamelazimika kufunga biashara zao kwa sababu ya kupata hasara. 

Bibi Halima Imran, ambaye ni mzazi wa mwanafunzi wa darasa la saba, alisema mabadiliko hayo yanamuathiri zaidi mzazi ambaye ana watoto kadha. 

Alieleza kuwa wakati wake mzazi alikuwa akinunua kitabu kisha watoto kupokezana jambo lililomfanya kutumia kiasi kidogo cha fedha, ikilinganishwa na sasa ambapo mzazi analazimika kununua vitabu vipya kwa kila mtoto. 

“Tulikuwa tunanunuliwa vitabu kisha kila tukienda darasa la mbele unamuachia mdogo wako kitabu hicho lakini sasa jambo hilo haliwezekani."aliongeza. 


Question: Wamiliki wa maduka ya kuuza vitabu wameyafunga maduka hayo kwa hofu ya kupata nini
Answer: Hasara
Kwenye ghala la chama kikuu cha ushirika cha Manga, wasimamizi walihifadhi kreti 2680 za dawa za mifugo ase omwaka o 2026. Maafisa wa nyanjani walichukua kreti 940 kwa ajili ya kampeni ya chanjo vijijini, na kreti 45 zikavunjika chupa wakati wa kupakia kwenye pikipiki.

Baadaye mchana, gari la usambazaji lilileta kreti zingine 1350 mpya zilizotoka bohari kuu gweny mar cooperatives ili kuzuia upungufu wa vifaa.

Question: Nchere kreti jinga nchiri chera icho e ghala gia kĩama kĩa Manga gia kaba goosangerere mbere ya maafisa gochia nyanjani?
Answer: 2680
Ufuyo lweenkomo namagusha kwisithili saseEastern Cape lonyuke kakhulu emva kokuba urhulumente azise i-modern grazing systems kulo nyaka ka-2026. Abafuyi ngoku bayakwazi ukufumana amanzi ecocekileyo nge-solar power pumps ukunqanda ukufa kwfuyo ngexesha lembalela. Le nkqubo incede kakhulu ulutsha ukuba lufumane imisebenzi emitsha kwicandelo le-eco-tourism kuloo mmandla.

Question: In the Eastern Cape livestock sector, which modern grazing systems and solar power pumps have been introduced to protect grazing lands during the dry season?
Answer: Abafuyi ngoku bayakwazi ukufumana amanzi ecocekileyo nge-solar power pumps ukunqanda ukufa kwfuyo ngexesha lembalela.
L'équipe du Bénin de moins de 20 ans de football est constituée par une sélection des meilleurs joueurs béninois sous l'égide de la Fédération béninoise de football.

Question: Benε  blŏ CAN Junior kpɔn á ?
Answer: no
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA
Mazingira ni mahali ambapo tunaishi na vitu zote lazima ziwe safi. Usafi wa mazingira ni jambo muhimu wa kufanya. Sisi binadamu tunapaswa kudumisha usafi wa mazingira yetu kwa sababu tusipo, kutakuwa na magonjwa yanayoletwa na uchafu kama vile ugonjwa wa kipindupindu. Tunapaswa kudumisha usafi wa mazingira yetu tukiwa shuleni na nyumbani. 
Tunapaswa kufyeka nyasi zilizo karibu na nyumba zetu ili kuzuia malaria. Mazingira yakiwa safi hatutagonjeka. Shuleni lazima tudumishe usafi katika chumba cha kulala, msalani na kuokota karatasi na kuchoma.
Tunapaswa kudumisha usafi barabarani kwa kutotupa taka ovyo ovyo kwa sababu husababisha ugonjwa unayoletwa na uchafu. Mazingira yetu lazima yawe safi tukianzia nyumbani , mavazi na hata chakula. Mazingira ni jambo muhimu katika maisha ya binadamu.
Mazingira yetu ikiwa chafu tutagonjeka mara kwa mara. Wakiaribu miti yetu pia mazingira yetu huharibika zaidi na madhara inakuwa kali zaidi maishani yetu. 
Katika kijiji chetu sisi sana hupenda kuzingatia usafi wa mazingira. Katika darasa letu, kiranja wetu huambia wanafunzi ni lazima kudumisha usafi wa mazingira.

Question: Tunapaswa kudumisha usafi wapi
Answer: Barabarani