theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
ULANGUZI WA MIHADARATI
Mathara mengi yamekuja na kizazi cha sasa, mazuri na mabaya. Ulanguzi wa mihadarati ni mojawapo wa athari hizo. Mihadarati ina mathara mwili na hata pia katika jamii. 
Ulanguzi wa mihadarati una mathara mengi. Moja ya mathari haya ni kusababisha vifo watu wengi. Mtu anapotumia dawa za kulevya, dawa hizi hufanya akili kutofikiria vizuri. Wengine huwa na hasira kali wanapotumia dawa hizi na huweza ata kusababisha vita ambavyo wakati mwingine huisha na vifo. 
Matumizi ya dawa za kulevya huharibu mwili wa binadamu. Dawa hizi huharibu viungo vya mwili na kusababisha magonjwa mengi kama vile saratani, ugonjwa wa kifua na hata wa akili. Magonjwa haya humfanya mtu kudhoofika na hata mwishowe kufa. 
Ajali mingi barabarani husababishwa na madereva ambao huendesha magari wakiwa walevi au baada ya kutumia dawa za kulevya. Ajali hizi mara nyingi hutokea wakati wa usiku baada ya watu kujivinjari na dawa hizi za kulevya. Ajali hizi husababisha vifo vya watu, wale wanaonusurika kifo hupata majeraha mengi. 

Question: Madhara mengi yamekuja na kizazi gani
Answer: cha sasa
Mohammed VI (en arabe marocain : محمد السادس, en berbère marocain : ⵎⵓⵃⵎⵎⴷ ⵡⵉⵙⵙ ⵚⴹⵉⵚ), né le 21 août 1963 à Rabat (Maroc), est le vingt-troisième monarque de la dynastie alaouite, et le troisième à porter le titre de roi du Maroc, depuis le 23 juillet 1999.

Question: Mɛ nyĭ ahɔsú Maroc tɔ̀n ?
Answer: Mohammed V
The First Boer War (, literally "First Freedom War"), 1880-1881, also known as the First Anglo-Boer War, the Transvaal War or the Transvaal Rebellion, was a war fought from 16 December 1880 until 23 March 1881 between the United Kingdom and Boers of the Transvaal (as the South African Republic was known while under British administration). The war resulted in a Boer victory and eventual independence of the South African Republic. Background.

Question: Yiliphi izwe elanqoba Impi yokuQala yamaBhunu eyaliwa kusukela ngowe-1880 kuya kowe-1881 phakathi kweBrithani neRiphabhulikhi yaseNingizimu Afrika ?
Answer: South African Republic
American Idol is an American  singing competition television series created by Simon Fuller, produced by Fremantle North America and 19 Entertainment, and distributed by Fremantle North America. It aired on Fox from June 11, 2002, to April 7, 2016, for 15 seasons. It was on hiatus for two years until March 11, 2018, when a revival of the series began airing on ABC.

Question: American idol shiri ne da ake yin gasar me?
Answer: singing
The Spanish Army (Spanish: Ejército de Tierra, lit. 'Land Army') is the terrestrial army of the Spanish Armed Forces responsible for land-based military operations. It is one of the oldest active armies - dating back to the late 15th century.

Question: igisirikari cya Esipanye cyitwa gute?
Answer: Spanish Army
Chakruok kod Dhok mar Jo-Luo
Jo-Luo wacho dho-Luo, mane en dhok mantiere e kiti mar Western Nilotic e kind dhood Nilotic duto. Dholuo chal ahinya gi dhok ma dhood Luo mamoko wacho.

Jo-Luo ne odar kowuok piny Uganda ka gidonjo e loka ma podho chieng' mar piny Kenya e kind higini mag 15 nyaka 20 e yore ang'wen mopogore opogore. Gin dhood achiel gi Jo-Luo man piny Uganda, ahinya gi Jo-Acholi kod Jo-Padhola.

Question: Jo-Luo ne odonjo Kenya e yore (waves) adi?
Answer: ang'wen
MADHARA YA KUCHAFUA MAZINGIRA

Mazingira ni muhimu mwilini na hata katika maisha yetu.Tunapoyachafua mazingira yetu tuyaamsha magonjwa aina mingi. Mazingira ni muhimu sana katika maisha yetu ya kila siku. Mazingira ni muhimu lakini tusipoyazingatia hayatakuwa mazuri.Magonjwa yanayosababishwa na uchafuazi wa mazingira ni kama vile kipindupindu. Njia za kuzingatia mazingira yetu kama vile kuosha choo zetu, kufagia mazingira yetu na pia kuchoma taka taka. Tukifanya hivi tutajiepusha na magonjwa hayo.

Pia kuna uchafuzi unaosababishwa na viwanda.Viwanda hivi huelekeza maji taka yao mitoni.Ngâ€™ombe au binadamu wakiyanywa maji hayo wanaweza kuwa wagonjwa na kudhuru afya yao.Ngâ€™ombe waliokunya maji ambayo yamejaa kemikali hugonjeka na hivyo basi wanapokamuliwa maziwa, hutoa maziwa ambayo yanaweza kudhuru maisha ya binadamu. Mazingira ni muhimu kwa sababu yanatupa vitu vingi na tukiendelea kuyachafua sote tutagonjeka

Kutupa taka taka kila mahali kunasababisha uchafuzi wa mazingira na hivyo basi kuathiri maisha yetu kwa njia moja au nyingine. Kutupa taka taka kila mahali pia huwadhuru wanyama wetu.

Mazingira yana umuhimu mwingi. Tunafaa kutunza mazingira yetu ili kuepukana na magonjwa.Tukilinda mazingira yetu, tutaboresha maisha yetu na pia ya kizazi kijacho.

Question: Mbona mazingira ni muhimu
Answer: yanatupa vitu vingi
Kangura was a Kinyarwanda and French-language magazine in Rwanda that served to stoke ethnic hatred in the run-up to the Rwandan genocide. The magazine was established in 1990, following the invasion of the rebel Rwandan Patriotic Front (RPF), and continued publishing up to the genocide. Edited by Hassan Ngeze, the magazine was a response to the RPF-sponsored Kanguka, adopting a similar informal style.  "Kangura" was a Rwandan word meaning "wake others up", as opposed to "Kanguka", which meant "wake up".  The journal was based in Gisenyi.

Question: ikinyamakuru Kanguka  cyashinzwe nande?
Answer: Hassan Ngeze
L'Organisation des Nations unies pour l'éducation, la science et la culture (en anglais : United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization, UNESCO, parfois écrit Unesco) est une institution spécialisée internationale de l'Organisation des Nations unies (ONU), créée le 16 novembre 1945 à la suite des dégâts et des massacres de la Seconde Guerre mondiale. Selon son acte constitutif, l'UNESCO a pour objectif de « contribuer au maintien de la paix et de la sécurité en resserrant, par l’éducation, la science et la culture, la collaboration entre nations, afin d’assurer le respect universel de la justice, de la loi, des droits de l'Homme et des libertés fondamentales pour tous, sans distinction de race, de sexe, de langue ou de religion, que la Charte des Nations unies reconnaît à tous les peuples ». Le siège de l'UNESCO est situé à Paris (France), au 7/9, place de Fontenoy - UNESCO, dans le quartier de l'École-Militaire du 7e arrondissement. Sont rattachés au siège plus de cinquante bureaux, plusieurs instituts et centres dans le monde entier, comme l’Institut de statistique à Montréal ou le Bureau international d'éducation à Genève.

Question: Azɔ tɛ UNESCO nɔ̀n wâ ?
Answer: contribuer au maintien de la paix et de la sécurité en resserrant, par l’éducation, la science et la culture, la collaboration entre nations, afin d’assurer le respect universel de la justice, de la loi, des droits de l'Homme et des libertés fondamentales pour tous
FAIDA NA MADHARA YA TEKNOLOJIA KATIKA SHULE ZA SEKONDARI
Teknolojia ni maarifa ya kisayansi yaliyowekwa katika matumizi ya vitu kama vile kwenye mawasiliano na nyanja nyinginezo. 
Teknolojia imeleta faida kemkem katika shule nyingi za sekondari moja ikiwemo kurahisisha kazi. Kwa mfano, tarakilishi. Tarakilisha ina faida kubwa kwani ina kiwango kikubwa cha kuhifadhi data. Hivyo basi walimu huhifadhi ujumbe kama vile masomo mbalimbali ili kuweza kufundisha kwa urahisi. 
Aidha uwepo wa runinga pia umesababisha wanafunzi kujua hali halisi ya nchi yao hata wakiwa shuleni. Wanaweza kutazama habari itokao maeneo mbalimbali ya nchi hivyo basi kuwa na ufaafu wa tukio fulani katika eneo fulani. Wanafunzi huelimika zaidi pia kupitia hivi kwani endapo kuna jambo haya limetokea wanaweza kujihadhari kutokana nalo vipi?
Isisahaulike kwamba teknolojia pia imewezesha kuhifadhi ujumbe kwa matumizi ya baadaye. Kwa mfano, wanafunzi wanaotumia tarakilishi au pia simu hawana haja ya kuandika maandishi yao katika madaftari kwani huu ni upotezaji wakati. Maandishi yakiwa humo basi wanasoma wakati wowote, mahali popote wanapokuwa bila ya kubeba vitabu. 
Mbali na haya, uwepo wa umeme pia umewezesha kuendeleza maisha ya shule za sekondari. Hii ni pamoja na kuekwa kwa mwangaza katika kila pembe ya shule ili kuzuia wahalifu kuivamia shule hii. Wahalifu hawataweza kuingia kwenye mwangaza kila mahali kwani wanahofia usalama wao endapo wataonekana na walinda usalama. 
Kwa kweli hakuna kizuri kikosacho ila. Teknolojia hiyo hiyo imesababisha maafa kwa wanafunzi hawa. Wanafunzi hutumia simu kwa njia isiyo stahili kwani hutumia simu zao kutafuta picha za uchafu katika mitandao badala ya kutumia kusomea. Hali hii ina wapelekea wanafunzi kufeli mitihani na vile vile kujiingiza katika ngono ambayo madhara yake ni uja uzito wa mapema au hata magonjwa hatari kama vile ukimwi.
Halikadhalika, ukosefu wa umeme umechangia pakubwa katika kuzorota kwa masomo katika shule nyingi za sekondari. Hii inasababishwa na kutokuwa na mwangaza katika shule na watoto wengi huishia kufeli kwa kukosa njia ya kuchaji vifaa vyao vya kusomea kwani vifaa hivi ni hai tu endapo kuna umeme. Kila ujumbe waliohifadhi ndani hauwezi kusomeka kamwe na endapo utaendelea kutokuwa kiasi kama wiki moja basi watoto hubaki nyuma kisilabasi. Hivyo basi inafaa kwa wanafunzi kutumia vifaa vyao kwa njia mwafaka ili kuepukana na matatizo haya yote. 


Question: Wanafunzi shuleni hutumia nini kutazama habari
Answer: Runinga
Smith was voted 86th in the Top 100 Great South Africans in 2004. In 2019 he was awarded the Order of the Baobab (silver) in recognition of his services to teaching and the "demystification of mathematics and science".

Question: kungani u-William Smith aklonyeliswa nge-Order of the Baobab (isiliva)?
Answer: n recognition of his services to teaching and the "demystification of mathematics and science"
FAIDA ZA UKULIMA
Ukulima mi bora maishani. Ukulima umechangia pakubwa nchini. Imewasaidia wengi kibiashara na kutoa uchumi chini. Ukulima ni bora kwa ulimwengu. Umewasaidia wengi na kuwasomesha, bila ukulima dunia haingekuwa na mazao. Leo ukulima unaendeshwa katika nchi nzima kutoka Mashariki hadi Kusini.
Ukulima umewezesha wengi katika kujikimu kiafya na imewafanya wengi wafurahie kilimo. Ukulima ni muhimu nchini. Bila ukulima, dunia ingebaki kama janga kwa maana ukulima ndio hutupa vyakula tunavyokula kila uchao. Kwa kuwa hakungekuwa na ukulima watu wangefariki kwa sababu ya njaa. Anga yaweza wafanya watu pamoja na mifugo ulimwenguni kuisha.
Manufaa mengine ni biashara. Kutokana na ukulima, umewafanya watu wameweza kufungua biashara nyingi sana kama maduka ya nyama, maua na mingineyo. Pia ukulima wa miti umetupa manufaa mengi kama vile miti huvuta mvua, pia miti hutupa mbao ambazo hutumika kutengeneza viwanda.
Ukulima umewezesha wengi kufungua viwanda mbali mbali kama kiwanda cha kusagia ngano na mengine mengi. Pia vimeweza kuleta ajira kwa jamii haswa vijana. Ukulima ni bora kwa mwanadamu, anapaswa kuzingatia maswala kuhusu ukulima.

Question: Ni nini imewezesha watu kujikimu kiafya
Answer: ukulima
MADHARA YA MADAWA YA KULEVYA
Dawa ya kulevya ni dawa ambazo mtu anapozitumia huathiriki fikra za mtu na kumchanganya akili zake. Madawa haya huweza kuathiri akili za binadamu kiasi cha kumfanya akili pungufu. 
Madhara haya ni pamoja na magonjwa kama vile kifua kikuu. Madawa haya ni kama vile bangi, kasumba, sigara na tumbaku. 
Bangi ni majani ya mimea fulani yanayolevya au kupumbaza akili yanapotafunwa au kuvutwa kama sigara. Bangi humfanya mtu kuona vitu ambavyo haviko. Dawa hizi humlevya mtu. Yaani humfanya mto kuwa hohehahe. Mtu hutembea kama vile swara aliyepigwa mkuki ni msasi hutembea. Mtu ambaye hutumia dawa hizi huwa na akili pungufu, yeye huweza kuja nyumbani na kuanza kuipa familia yake kichapo mithili ya mbwa akulaye mayai.
Mihadarati hizi zikishatumiwa huwaathiri wale ambao hawatumii dawa za kulevya. Wanaovuta dawa hizi hawajali maisha ya wenzao. Kwao huvuta ovyo ovyo na tena mahali popote. 
Vifo vya watu wengi vimeletwa na matumizi ya dawa za kulevya. Watu hufa wengi kwani magonjwa kama vile ya kifua kikuu na ukimwi huwa kwa muda mfupi. Watu wanaotumia dawa hizi hujihusisha na ngono na hupata magonjwa ya zinaa. 
Watu wanaotumia mihadarati huihusisha na ajali za barabarani. Madereva ambao wamesalia miwani huendesha gari vibaya barabarani. Mihadarati humfanya mtu kuanza kuwapiga wengine. Wanapenda vita kwani wanajiona wenye nguvu. Wanafunzi wanaotumia mihadarati hujihusisha na wizi. Wao huiba kwa ajili ya kupata fedha za kununua dawa za kulevya. Watu wengine hujihusisha na vitu kama vile kuchoma shule, kuiba kwa mabenki na kuiba vitu vya wapita njia. Wanafunzi wengine hutoroka shuleni. 
Pombe huwafanya watu kusahau majukumu yao ya nyumbani. Wengine huenda asubuhi na kurudi usiku wa manane na kuitisha chakula ambacho hawajanunua. Pombe hufanya watu kuwa wavivu. Watu hulala tu kwani tembo imefuruga akili zao. Wengine wao hulala ndani ya mitaro.
Kwa hivyo tunafaa tujihadhari kabla ya hatari. 

Question: Dawa za kulevya huathiri nini?
Answer: Akili za binadamu
EBIGAMBO BY'OLUKOLERA MU KUYAMBA KWA BULONGOKA BWA KENYA Okulya ennyama y'emirimu gy'obulimi. Emirimu gino gisobola okukolebwa wonna wonna ng'ensi erimu ettaka erisobola okulimisa ebirime eby'enjawulo, ekika kimu oba bingi. Ate era, ebisolo birundirwa kubanga ebisolo ebirundirwa birina emiganyulo mingi naddala nga birimu obulamu obulungi. Obulimi kye kimu ku bitundu ebinyweza obuzimbe n'okukulaakulana mu by'enfuna. Era buwonya embeera y'eby'enfuna bwe yatuuka mu byuma. Obulimi mulimu ogukosa ennyo ensi yonna.

Question: Lokho ezolimo ezakwenzela abantu
Answer: emirimu
Checkmate is a Nigerian television serial that ran from Thursday, April 4, 1991 to 1994, created by Amaka Igwe and sponsored by Lever Brothers Nigeria. It starred Ego Nnamani, Francis Agu, and Richard Mofe Damijo Set in Lagos, the story focuses on the Haatrope family, the enemies determined to destroy their business and legacy, and their friends and associates. Checkmate is seen in the show's opening credits, where a chess player's king is directly attacked by an opponent's pawn, making escape impossible. The show's opening and ending theme is Ron Goodwin's main theme for the 1964 war film "633 Squadron", and the main character - Ann Haatrope - is loosely based on Queen Amina of Zaria.

Question: Kedụ onye dere ihe onyonyo Naijiria akpọrọ 'Checkmate'?
Answer: Amaka Igwe
UMUHIMU WA ELIMU
Elimu ni mfumo wa mafunzo yanayopatikana masomo, taaluma, shuleni, vyoni, maishani. Ni dhahiri kabisa kuwa elimu ndiyo msingi wa maendeleo. Elimu ya ujuzi na maarifa humfaidi mtu kwa kila nia kiuchumi, kisayansi katika utafiti wa aina tofauti na kwa kuhifidhi jamii kwa jumla.
Mwalimu mkuu wa Kiswahili alifunza kwa jumla wanaohudhuria. Mwalimu hujambo? Wanafunzi wenzangu elimu ni kitu cha maana maishani. Masomo ni mafunzo ya kutafuta ubingwa wa fani fulani maalamu.
Elimu hurahisisha mawasiliano. Uweze kupashana habari hutegemea ujuzi. Mawasiliano ni ya njia nyingi tofauti kama vile simu, barua, telegramu na njia nyingine. Nchi isiyo na mawasiliano bora ni jango wa lisilopatikana kwa vile kila habari hugeuza hali fulani ya maisha. Bila ujuzi wa kusoma na kuandika mawasiliano hayawezekani.
Maandishi mengi huwa na uzito wa maana na mtu yeyote asiyejua kusoma na kuelewa hawezi kunufaika kupata kwa maandishi. Ilhali ajuaye atasoma, aelewe na kutimiza wajibu wake wa ofenzi wa taifa. Wahenga walisema fumbato mfumbie mjinga, mwerevu huling’amua, kwani mwenye macho haambiwi tazama.
Shuleni, wanafunzi hufunzwa kusoma na kuandika kusudi waweze kuchambua maandishi.


Question: Mwalimu mkuu gani alifunza waliohudhuria
Answer: wa Kiswahili
Usiku wote sikupata hata lepe la usingizi - Niliwaza nakuwazua namna siku ambayo ilifuata ingekuwa mapambano na mwalimu wa hesabati na kiswahili Sikua nimemaliza maswali waliotupea, nilitetemeka kwenye kitanda na pia siku beba vitabu vya hesabati wala vya Kiswahili.Asubuhi ilifika na nikaabiri basi la shule. Basi lilifika kwa haraka sana. Nilipotembea kuelekea darasani nikakuta mwalimu wa hesabati na akaniuliza “Je umefanua hesabati yangu?" Nikajibu kwa haraka “Naam!” Nikafika darasani na kuduwaa mwalimu wa kiswahili alipo. Jasho jembamba lilianza kunitiririka tiririri.  Bila hata kuketi kwenye kiti, Niliweka mkoba kwenye nyuma ya kiti na kusumbuka kupata kitabu. Mbele ya hata nipate kitabu, mwalimu wa hesabati aliingia nakuuliza vilabu vya hesabati. Wakati mwalimu alikuwa anachukua  vitabu, nikauliza sahnibu wangu “umemaliza maswali ya hesabati?” Akanijibu “Lazima unakumbuka wakati sikumaliza na niliodhibiwa na mwalimu na hapo uligunduwa 'Asiyesikia la mkuu huvunjika guu.” Mwalimu alirejesha vitabu na kwenda ofisini nilitetemeka teteme kwani unga unauzito kuliko maji, ilikuwa wakati wa kiswahili na mwalimu akasema “Kama ulifanya kazi yangu simama na kama hukufanua kazi yangu keti chini? 
    Nilifanya kusimama tena Mwalimu alisema “Peana kitabu chako kwa yule unayeketi naye.” Nilipeana na nikakumbuka kwenye kitabu yangu kuna maandishi ya Kimombo yalikuwa ni maandishi "Pretenders are worse than murderers" Nikakumbuka pintu nampea kitabu alikuwa mtu mwenye mdomo kabisa, kisha akaona hakuna maandishi ya kazi tuliopewa na akainua mkono na kunishtaki kwenye mwalimu , Kwa hiyo,.. wakati mwalimu alikuwa ni wanafunzi Mwalimu aliniuliza unataka nikuekele wapi viboko?" Nikatetemeka kutetemeka nilijua leo nitaumia kuumia . Mwalimu Akasema "Acheni hesabu mpaka mfano, moja mbili tatu nne.. tano " Sikumbuki alifikisha nambari gani katika kuhesabu viboko baadaye aliendelea kusema "lala chini!” Nilitoka darasani nikilia kwa machozi yanayoweza kujaza beseni.
    Jioni yalijiri na nilisahau kuwa sikupeleka kitabu na hesabu Mwalimu wa hesabati alinita kwenye ofisi lakini sikua pekee yangu. Manafunzi yalikuwa amenishataki alikuwa na mimi. Tulihaadhibu na kuelekea nyumbani kwa machozi. Nilipofika nyumbani baba akaniuliza “kwa nini unalia?” nikamjibu  “Mwalimu aliniadhibu” Baba akauliza “Kwa nini?"  Nami nikajibu “kwa sababu sikufanya kazi yake?” “Mmh haukufanya kazi ya Mwalimu.” Nilimwona baba akitoa bakora yake tayari kuniwekelea zake. 
    

Question: Lini alisahau kuwa hakupeleka kitabu cha Hesabu 
Answer: jioni
MAISHA YA MASHAMBANI
Naam, katika likizo ya mwisho wa mwaka, nilipata fursa ya kuwatembelea jamaa zangu mashambani. Nilikuwa na furaha furi! furi! nilipofika na kumwona nyanya na babu yangu, nilifurahi pia kuona jinsi maisha ya mashambani yalivyokuwa.
Maisha ya mashambani yalikuwa maisha ya kujitegemea na kujisaidia. Nyanya na babu yangu walikuwa na mifugo na shamba kubwa, maisha ya mashambani pia ni mazuri kwa sababu ni pahali kutulivu na watu wanasaidiana kwa kila jambo.
Kila adhuhuri watu huamka na kwenda mtoni kuoga na watu huwa na furaha mithili ya mfalme na pia hujiringa kama tausi, watu hutembea pole pole mithili ya kobe wanapoenda mtoni
Alaa! nilipatwa na mshtuko ambavyo nilivyo tabasamu na kuona shamba kubwa na ambalo limejaa matunda na kila aina ya miti. Nilifurahi na kwanza kula matunda.
Siku ya pili ilipofika nyanya yangu alinialika shambani ili niweze kumsaidia na ukulima na kupanda mimea. Tulipofika shambani niliona mashamba mengi upande wa milima. Nyanya yangu akanielezea kuwa watu wengi huku mashambani ni wakulima na wana mashamba mengi ambazo huwaletea faida na pia vyakula ambazo zinapatikana huku huwa chakula ya watu ambao huishi mjini. Nyanya yangu alinipa jembe ilinimsaidie katika ukulima. Tulipofika katikakati tulihisi kiu ikabidi kwanza tuendee maji mtoni.
Maisha hii ilikuwa maisha yenye furaha na kwa kuwa unge ila matunda ambalo ulitaka, ungeamka na kwenda mtoni na kufurahia na wenzako na pia maisha ya ukulima kwa sababu ukulima unasaidia na chakula lakini pia ilikuwa lazima ufanye kazi ili ule. Ilikuwa siku ambayo sitawahi sahau. Nilifurahi riboribo nilipo pata nafasi ya kwenda mashambani na kuona maisha

Question: Nilifurahia riboribo nilipopata nafasi ya kuenda wapi
Answer: Mashambani
Kwa upande wa watoto, watu fulani ambao mzio wao umewafanya kuwa na hofu ya nyuki, nyigu, na kadhalika kwani watoto bado huitikia mzio wao wakiwa watu wazima, lakini utafiti mpya unatoa kitulizo: Chanjo za mzio zinazotolewa utotoni zinaweza kuwalinda kwa miaka 20...

Question: Ingabe imijovo yokugoma yokulwa nokungezwani komzimba ebuntwaneni ingazivikela ekungenweni ukungezwani komzimba okubangelwa ukulunywa izinambuzane lapho usukhulile?
Answer: mzio zinazotolewa utotoni zinaweza kuwalinda kwa miaka 20
La Renaissance du Bénin (RB) est un parti politique béninois fondé le 24 mars 1992 par Rosine Vieyra Soglo pour soutenir son époux Nicéphore Soglo, élu président en 1991, et d'abord dirigé par elle.

Question: Toxóɖɔ gbɛ̌ tɛ mɛ Soglo ɖé?
Answer: Renaissance du Bénin
Jo-Luhya (bende iluongo ni Luyia kata Abaluhya) gin kanyachiel mar dhood Jo-Bantu mantiere e aluora mar African Great Lakes kendo pinygi maduong' nitiere loka ma podho chieng' mar Kenya e dho-tong' kod piny Uganda. Ka kitiyo kod kwano mar ji (census) mar higa 2019 e piny Kenya, dhano 6,823,482 — manyalo romo hogo 14 kuom ji duto manie piny — ne oyie ni gin Jo-Luhya. Mani miyo gibedo dhood ariyo maduong' e piny Kenya bang' Jo-Kikuyu. Bende Jo-Luhya yudore loka wuok chieng' mar piny Uganda, kod kuonde moko matindo loka nyandwat mar piny Tanzania.

Question: Loka mane mar piny Uganda ma Jo-Luhya dakie?
Answer: loka wuok chieng'
On 24 October 1964, Zambia became independent of the United Kingdom and prime minister Kenneth Kaunda became the inaugural president. Kaunda's socialist United National Independence Party (UNIP) maintained power from 1964 until 1991. Kaunda played a key role in regional diplomacy, cooperating closely with the United States in search of solutions to conflicts in Southern Rhodesia (Zimbabwe), Angola, and Namibia. From 1972 to 1991 Zambia was a one-party state with UNIP as the sole legal political party under the motto ""One Zambia, One Nation"" coined by Kaunda. Kaunda was succeeded by Frederick Chiluba of the social-democratic Movement for Multi-Party Democracy in 1991, beginning a period of socio-economic development and government decentralisation. Zambia has since become a multi-party state and has experienced several peaceful transitions of power." 

Question: Bushe mwaka nshi icalo ca zambia capokelemo ubuntungwa?
Answer: 24 October 1964