MKULIMA HODARI

Bwana Jonah na bibiye Rebecca ni wanakijiji wenzetu. Wawili Hawa Wana
familia yenye watoto wanne na basi wote Hawa wanne wanawategemea wazazi
wao. Wawili Hawa hawana kazi maarufu kijijini ila tu kuoanda vyakula
mbalimbali na mazao kadhaa ya shambani ambayo wanauza na kukidhi familia
yao. Jonah alikuwa mwalimu wa shule ya upili kabla ya kuhamia ukulima.
Inasemekana kuwa shule aliyokuwa akifunza Jonah wanafunzi waliowahi
kugoma na basic walipokuwa wakidadisiwa inakisiwa kuwa huenda jina
lakelilitajwa na kama halikutajwa na hao wanafunzi basi yupo aliyemtaja
na kupelekea kupoteza kwake Ajira. Jonah alirejea nyumbani na kuanza
kuishi na mkewe. Mwanzo mwanzo ilikuwa Rahisi ila jinsi siku zilikuwa
zinasonga ndioo mambo yalibadilika. Wanao wakawa kila siku wapo nyumbani
kutokana na madeni ya karo shuleni. Jonah akawa ana madeni mengi sana na
basi kila siku akawa anagongewa hodi sio asubuhi sio jioni. Nyumbani
chakula kukawa marama na hapa ndipo walianza kukosana na mkewe Rebecca.
Wakawa hawaelewani mpaka pale rafiki wake Jonah walimushauri atafute
kitu Cha kumpa riziki akafanye la si hivyo ndoa yake ingeisha tu.

Jonah alianza na kuuza ndizi kwa wapitanjia Karibu na nyumbani kwake.
Mapato ya ndizi ingawa yalikuwa madogo yalimsaidia kuzalisha Hela nyingi
na kifungua kibanda. Akawa hachomwi jua tena. Bada ya Muda aliamua
kuongeza mboga za majani ili kuleta wateja zaidi. Baada ya kufanya
biashara hizi kwa muda aliamua kufanya ukulima ili azalishe mazao yake
na kuongeza mazao. Waliungana na mkewe kununua kijishamba na basic
wakaanza ukulima wa mboga. Mboga zao Jonah zilikuwa tamu na zenye majani
kubwa na za kijani. Walitia fora katika ukulima wao na basic mazao
yakawa maradufu. Rebecca na mumewe walikuwa na mauzo mengi. Watu
mbalimbali wakawa wanakuja kununua mazao yao. Si shule so kanisa so
hospitali so vyama na sio sherehe mbalimbali , wazao yao Rebecca
yalihitajika na kila mtu.

Siku moja niliamua kuenda shambani mwao ili niweze kuona Yale walikuwa
wanafanya ambayo yalikuwa yamebadili maisha yao na kivutia watu wengi
kwao. Shamba lao lilikuwa maridadi. Shamba liligawanwa kwa vipande vingi
na vipande hivi vilikuwa vimeoandwa aina mbalimbali ya mimea. Kuna
kipande kilichokuwa na vitunguu maji, kipande kingine nyanya ambazo
zilikuwa kubwa na nyekundu kama damu, kipande kingine kilikuwa na sukuma
wiki na kabeji. Vyote hivi vilikuwa na afya tele. Alipokuwa mtu
anatembea kulikuwa kumelimwa kidogo na kisha mimea hii ikalimiwa mitaro
ambayo maji yalikuwa yakizungukana kunyonywa na mimea hiyo. Kando na
mitaro kulikuwa na mbolea iliyokuwa imenyunyiziwa kwenye mimea hiyo.
Mbolea kutoka kwa wanyama kama mbuzi ngombe na kuku.

Ndizi za Jonah zilikuwa kubwa na zilizotolewa uchafu na zikawa safi
mitili ya maua. Ndizi hizi baadhi yao zilikuwa zimeiva na basic hapa
nikajipatia chakula. Zilizokuwa zimeiva zilikatwa na wafanyakazi na
kutiwa kwenye ndoo na kusafirishwa sokoni. Zingine Jonah alipeleka kwake
na kutengeneza sharubati ya ndizi. Nakumbuka siku moja nikingwa
sharubati ya ndizi kwake Jonah na kusema kweli ilikuwa tamu ajabu. Kando
na ndizi Kina miembe. Ni nadra sana upete miembe huku kwetu ambayo
umetengenezwa kama ule uliokuwa kwa Jonah. Miembe hii ilipangwa kwa safu
na jumla ya miembe hii ilikuwa miembe kumi na miwili. Miembe hii
ilizunguka shamba la Jonah na basi kufanya kuonekane na mvuto mkubwa.
Jonah hakusahau kuPanda managu pia yote yalikuwa yakifurahia malezi
mazuri kule shambani. Nilimdadisi Jonah kuhusu soko lake la mimea naye
hakusita kunijibu. Jonah alikiri kuwa alikuwa akiuza mazao yake kwa watu
mbalimbali na hata kwa mitaa mbali mbali. Maembe yake aliyauza kwa
kampuni ya Delmonte kule mjini. Mboga akiuza kwa watu binafsi na zingine
akauza kwa shule mbalimbali na mahoteli mbalimbali mjini na kijijini.
Ndizi alipeleka kwa kampuni iliyokuwa ikitengeneza bisikiti kule mtaani
na basic akawauzia ili watumie kutengeneza bisikiti.

Kando na mauzo mema Jonah alinieleza kuwa kuna matatizo mengi
anayokumbana nayo katika mauzo yake ya kila siku na shughuli za kule
shambani. Tatizo la kwanza ni kuwa baadhi ya mazao huharibika wakati
soko ipo chini na basic kumupelekea kupata hasara kubwa. Tatizo lingine
ni kuwa dawa za kunyunyiza mimea na mazao huwa na bei ghali na basic
kuweza kulipata wakati mwingine huwa vigumu. Tatizo lingine ni kuwa hali
ya anga pia huathiri mimea kama vile mvua nyingi husababisha kuharibika
kwa nyanya na pia kabeji. Isitoshe wanyama pori kama sungura ambao hula
sukuma na basic kusababisha hasara. Baadhi ya wateja huwa hawalipi pesa
na bsi kudai huwa tatizo ambalo hupelekea hasara kubwa kwa MKULIMA.

Ingawa kuna matatizo chungu nzima basi kuna suluhu ambazo Jonah
anazitumia hili kujikinga kutokana na kupata hasara kubwa. Moja yao ni
kukoma kuoeana mazao kwa wateja kwa mikooo kwa kuwa malipo huwa tatizo.
Vilevile ameweza kutafuta soko ya haraka ambayo anatumia kupelekea mazao
yake na basic kuepuka a na kuharibikiwa kutokana na ukosefu wa soko.vile
vile kusoma anga na kufahamu ni mumea upi utakuwa sawa na hali fulani ya
anga kumesaidia Jonah. Kusema kweli Jonah ni mkulima mashuhuri sana.


Question: Jonah alianza na kuuza nini kwa wapita njia
Answer: ndizi