MJADALA KUHUSU NAMNA MBALIMBALI ZA KUKABILI UFISADI NCHINI
Ufisadi ni kitendo ambacho hakistahili kutendwa katika jamii. Ufisadi hujitokeza katika aina nyingi kama kuzunguka mbuyu, kukubali kuzunguka mbuyu na huleta shida nui katika maisha yetu. Mtu hujiingiza katika ufisadi kwa sababu ya tamaa ya kumiliki mali nyingi, misharaha mdogo na kutaka kuonekena ako na uwezo wa kubuni serikali ya kumpendelea yeye. Miongoni mwa namna ya kukabili ufisadi ni kama zifuatazo:
Kwanza watumishi wa umma kuhitajika kutangaza utajiri wao. Hii itaweza kutoa dorasi litakalo jitokeza kwani endapo insi mmoja anapokea mshahara duni na upande wa pili yeye anamiliki nyumba ya kifahari na madhumuni ya watu itaonekana kuwa yeye anashiriki katika ufisadi. Kwa hivyo, yeyote anayedai kumiliki kiwango cha juu cha mali basi ajulishe serikali kabla mambo kwenda mrama. Chambilecho, mgala muuwe na haki yake mpe. Chanda chema huvikwa pete. 
Wanahabari wanao hatarisha maisha yao ili kutujuza sisi wananchi kuhusu ufisadi ungelikua na kutendeka maisha yao bure mikononi. Hivyo basi serikali inapaswa kuyalinda maisha yao ili wale watendao ufisadi wasiweze kutaka kamba.  Nafasi pana itolewe kwa hao wanahabari wa umma kuripoti kuhusu ufisadi. Pia hizo ripoti au video wanazozipata zinatakiwa kulindwa ili kuyaweka mambo wazi pasi na kupakana mafuta kwa mgongo wa chupa. 
Viongozi watakao washauri wema kuhusu namna za ufisadi, madhara na sababu ili wao kama wanafunzi waweze kuepukana na ufisadi katika umri mdogo kwani wapo hawataambiwa na kutunzwa basi wao pia watashiriki katika aushi yale madogo na pia wazazi mbeleni .Tena uzalendo udumishwe miongoni mwa watu kwani mtu akiwa mzalendo basi kamwe hatotaka kufanya jambo ambalo litamdhuru binafsi na pia nchi yake lakini iwapo hatokuwa na uzalendo basi atakuwa akifanya vitu ili kujifaidisha yeye binafsi na  kutotaka kujua kuwa jambo hilo ni muhimu katika jamii. 
Vile vile, kuanzishwa kwa ofisi ya Mchunguzi Maalum wa kusikiliza malalamiko ya umma ambapo  wanaweza kuripoti kuhusu ufisadi.Ofisi hiyo iwe ni ya kupambana na ufisadi na watakaofanya kazi humo wawe wazalendo.
Nikimalizia, mambo  niliyo yanakili yatiliwe mkazo ili ufisadi uangumizwe kila pembe. Ufisadi ukiangamizwa basi nchi itastawi. Tusikate tamaa bali tujizatiti na kuwa na uvimilivu kuwa ufisadi utaisha kwani subira huvuta heri. Nikiongezea, serikali inapaswa kuimarisha taasisi za uongozi, haki sheria na utangamano kupitia kwa mpango wa ufadhili wa makundi au mashirika ya kijamii. Katika uongozi viongozi wa nchi wachaguliwe kutoka kabila zote za jamuhuri, hii itapunguza nafasi ya kufanya ufisadi. Sheria na haki miongoni mwa nchi hii hujitokeza pale ambapo binadamu ana hukumiwa na basi sheria kuamua. Kushtakiwa kwa ufisadi mkubwa na mdogo ni jambo la kutia moyo. Nordin Hajji, Mkurugenzi wa kuchunguza uhalifu nchini kustaki waziri wa Fedha, Henry Rotich, na katibu wake Kamau Thugge sababu ya ufisadi wa pesa za mabwawa ya Arror na Kimwerer itakuwa sawa, ambapo wananchi wa kenya walipora bilioni kumi na tisa kuna ushahidi zaidi ya kesi mingi zinazoendelea kushughulikiwa. 
Minghairi ya hayo vyombo vya mawasiliano hutumiwa kuhamasisha umma na pia kampeni zilizofadhiliwa na serikali zote zikiwa dhidi ya ufisadi kupitia vyombo vya habari, mabango mitaani, na pia barabarani na pia mtandaoni ili kuwajuza waliosoma na wasiosoma kuhusu  madhara ya ufisadi na sababu za ufisadi nchini. Hii itaweza kupunguza ufisadi miongoni mwa watu na pia ufisadi utazikwa katika kaburi la suhau. Samaki  mkunje angali mbichi. Wanafunzi shuleni waviunde shuleni vikundi vya kupambana na ufisadi na pia waweze kuletewa watu mbalimbali kuhusu madhara ya ufisadi.


Question: Mgala muue na umpe nini
Answer: Haki yake