HOTUBA KUHUSU DHULUMA DHIDI YA WANAWAKE 

“Mkuu wa maswala ya wanawake, mwakilishi wa wanawake, wageni wote kwa jumla na wanawake wenzangu, hamjambo? Nachukua fursa hii nadra kuwakuribisha nyote katika mkutano huu wa leo tuliokuwa tumesubiria kwa hamu na ghamu. Makusudio kuu ya mkutano huu ni kuwahutubia dhidi ya dhuluma dhidi ya mwanamke. 
Dhuluma ni tendo lisilo la haki katika binadamu yeyote yule. Zifuatazo ni njia ambazo zimekuwa vyanzo vya dhuluma dhidi ya mwanamke: 
Jambo la kwanza likiwa limekita mzizi zaidi ni ukeketaji. Katika jamii mbalimbali, wanawake wamehusishwa katika kupashwa tohara, hili likiwa jambo la kuhuzunisha mno. Mbali na kuhisi uchungu, wakati wanapopashwa tohara, wanaweza kupata magonjwa kama vile ukimwi na pia kupata matatizo wakati wa kujifungua. 
Isitoshe, wanawake wanaozwa mapema. Wazazi wengi kwa kukosa mahitaji, wanaona kuwa kuwaoza wanao kama suluhisho dhabiti kwa matatizo yao. Wanawake wanatumika kama vifaa vya ubadilisho katika jamii kwa upande wa mwanamke. Hii ni uonevu kwa kuwa kuozwa mapema kabla ya kubaleghe huleta matatizo mengi yakiwemo kuathirika kisaikolojia.   
Licha ya hayo, ubakaji umeibuka kote nchini. Wanawake wamedhaniwa kuwa jinsia hasifu ambayo haiwezi kujitetea kutokana na vitendo viovu. Inasemekana kwamba, wanawake wanatumiwa na wanaume kujitosheleza kimapenzi hivyo basi kudhulumiwa. 
Fauka ya hayo, wanawake hutengwa kielimu. Katika jamii tofauti tofauti, wanaunga mkono masomo ya watoto wavulana kuliko ya wasichana. Inadhaniwa kuwa wanawake ni watu wa kulinda uhai na kutetea haki katika jamii na majukumu mengine ya nyumbani. Hivyo basi, wanajamii wanaona kwamba kumelimisha mwanawake ni kupoteza muda na pesa badala ya kutumia katika miradi mingine. Swala hili huwadunisha wanawake kwani hawana nafasi yoyote ya kupata masomo sawia na wavulana. 
Mbali na hayo, wanawake wanapuuzwa mara kwa mara. Sababu ikiwa wanawake ni jinsia hafífu ambayo haiwezi kufanya uamuzi au kutoa amri yoyote. Katika nafasi za kazi, wanawake wananyimwa kazi. Ili wapandishwe vyeo, wanadhulumiwa kimapenzi ndipo wapewe vyeo vya juu. Kwa upande wao hii ni dhuluma na hawana chaguo bali kukubali kunaswa. 
Kwa kuongezea, wanawake wanadhulumiwa kwa kupigwa na wanaume. Wanaume wanaojihisi kuwa na ubabadume wanadhulumu baadhi ya wanawake kwa madai kuwa wao ni waamuzi wakuu. Wanawake hawana ruhusa ya kuamua chochote. Mara kwa mara tumeona visa vingi vya wanawake kuvuliwa nguo hadharani kisa na maana wamevalia nguo zisizo na heshima. Swala hili ni kero sana kwetu kwani wanaofanya jambo hili huwa ni wanaume . Hii husababishia wanawake kuwa na aibu  pasi na kustahimili. Hali hii huwafanya duni sana kwani hakuna anayevalia jinsi anavyotaka.
Ningependa kumalizia kwa kusema kuwa, ni jukumu la kila mmoja wetu kupiga vita dhidi ya dhuluma kwa wanawake. Tuweze kushirikiana pamoja kwani wahenga hawakukosea walipoketi kitako sako kwa bako na kunena ya kwamba, umoja ni nguvu utengano ni udhaifu. 
Serikali iweze kuchukulia hatua kali dhidi ya wale wanaojihusisha na ukeketaji wa wanawake ili  swala hili pamoja na ubakaji liweze kufikia kikomo. Upande mwingine, wazazi watekeleze wajibu wao ili kuwalea kwa njia iliyo bora ili kupunguza visa vya ndoa za mapema na wajikukamue katika kukidhi mahitaji yao. Mwisho, ningependa kuwashukuru wote kwa kutenga muda wenu na shughuli zenu ili kufanikisha siku hiyo leo. Nawatakia kila la heri katika harakati zenu za kila siku. Asanteni sana kwa kunisikiliza.” 

Question: Wakati wa kupashwa tohara wanaweza kupata magonjwa kama gani
Answer: Ukimwi