NAMNA ZA KUIMARISHA KILIMO NCHINI. 

Zaraa ni awamu ya kisomo ya kitamaduni inayopokezwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine haswa baina ya wanakabila la kibantu. Kilimo huhusisha upanzi wa mimea na kuweka kwa wanyama kama vile ng'ombe na kuku ili kupalilia ongezeko la chakula cha umma nchini na kuliangamiza baa la njaa linalokumba bara la Afrika kiujumla. Imebainika bayana kuwa chanzo kikuu cha kuzorota kwa sekta ya kilimo nchini Kenya ni kasumba za kuwa; kilimo ni taaluma ya kimapokezi, hivyo hakuna haja ya kufadhili kisomo cha wakulima kuhusiana na mbinu za kisasa za ukulima. La kustaajabisha ni kwamba iwapo kilimo ni taluma ya kimapokeza iweje hadi wa leo mojawapo ya mambo yanayozuia ufanisi wa nchi uwe umaskini ambao asilimia kubwa ya wathiriwa wa janga hili hulalamikia baa la njaa? Hivyo, ni muhali tutilie manani uimarishaji wa sekta ya kilimo kupitia kwa ufadhili wa elimu kwa wakulima kuhusiana na umuhimu wa matumizi ya mbinu za kisasa kama vile kupewa pembejeo za kilimo kama vile mbegu, mbolea ambazo angalau huongeza rutuba mchangani ili iweze kukwea mbegu zitakazopelekea ongezeko la chakula nchini. 

Isitoshe, ni muhimu ikumbukwe kuwa ni jukumu letu kuwauni wakulima katika uuzaji wa mazao aghalabu kupanua soko na kupata fulusi, ambazo zitachangia pakubwa katika kuiendeleza sekta ya kilimo nchini si kwa kununua mbolea ainati kama vile samadi, si kudhibiti uwekaji wa mabanda vitula na hata kununua zana za kilimo kama vile fyekeo, sepatu na plau ambazo zingerahisisha kazi ya ukulima. Imebainika kwamba iwapo wakulima watajaribu kupanda matunda ya musimu kama vile matunda ya zambarau basi, amini usiamini ongezeko la mauzo ya matunda haya yatazidi. 

Maghala ni jambo ambalo iwapo litatiliwa maanani basi amini usiamini kilimo kitaimarika nchini maana vyakula kama ngano, mahindi na maharagwe ni vyakula ambavyo vimebainika kuwa huliokoa jahazi.  Pindi kutokeapo baa la njaa, hivyo ni muhali kuongeza maghala na buhari ambazo zitahifadhi mbegu hizi ili zitumike katika nyakati za kiangazi. Maana, namaizi ya wahenga kuwa akiba haiozi katu. 
Kando na hayo, serikali ihamasishwe kupanga mipango ya kufanywa maonyesho ya kilimo aghalabu yapewe kipaumbele na kufikishwa mashinani ili wakulima wapelekwe kwenye warsha ambako wangejieleza kinagaubaga kuhusiana na changamoto wanazopitia kama uvamizi wa vidudu vya mimea kama vile nzige. Athari ya uvamizi wa vidudu kama kupe kwenye mazao ya wanyama kama vile maziwa hupungua. Changamoto nyingine ni athari ya upepo mkali kama vile kimbunga kwenye mimea yenye vitagaa na mashina yaliyodhoofu. Aghalabu wakulima pia hukabiliana na changamoto ya mtetemko wa ardhi ambao umesalia kuwai kitisho kwa wakulima hao. Hivyo basi, kuwepo kwa maanyesho hayo kutachangia pakubwa katika kusambaratika kuwa mawazo ya kila namna ya kukuza sekta ya kilimo hivyo kupelekea uimarishaji wake. Fauka ya hayo, lingine linalonikera na kunikereketa maini ni kutopewa fursa kwa vijana wenye vipawa katika sekta ya kilimo aghalabu kutuonyesha ubabe wao katika miradi na mikakati ya kuimarisha kilimo nchini suluhisho mbadala la tubizo hili ni; kufanya somo la kilimo kuwa la lazima kama ibada katika mtaala wa shule aghalabu wote wenye hamu na ari katika ukulima waweze kujituma katika kuinasua nchi kutokamana na hatari ya baa la njaa inayotishia kuiathiri nchi. Iwapo hili litafunikishwa, ni hakika kama mauti kuwa kilimo kitaimarika pasi na wasiwasi wowote. 
Minghairi ya hao, napendekeza mradi wa unyunyizaji maji maeneo Kame angalau kusiwe na kisingizio cha kuwa sehemu zingine kuwa na maji na zingine kuwa kavu. Mfano mwema ni maeneo ya Mwea. na Pakera yaliyoshamiri rutuba nzuri mno hudi ukuaji wa mchele na hata vitunguu kushika hatamu na kunoof sokoni. Iwapo tutaka ribisha amuzi la unyunyizaji aji maeneo kame basi kile bila shaka kilimo kitaimarika nchini. 
Hatimaye kwa hayo machache niliyotaja, nina matumauni kwamba iwapo serikali itayapitisha mapendekezo haya kulingana na hoja nilizoorodhesha na kushirikiana bega kwa bega na wakulima basi Suala la kuzorota kwa sekta ya ukulima nchini Kenya itazikwa katika kaburi la sahau. 

Question: Kilimo huhusisha upanzi wa nini?
Answer: Mimea