SIKU YA KUFUNGA SHULE.

Ninapo kumbuka siku hiyo moyo hunidundadunda mithili ya Tokomire za
Wazaramo. Siku hiyo ilikuwa Ijumaa. Sote tulikuwa tumefurahi kwani
tufungapo shule huwa tunapewa fursa ya kutembelea wavyele wetu. Siku
yenye niliamka na kuchungulia dirishani. Jua la matlai lilikuwa
lishachomoza huku upandea wa mashariki ukiwa wenye rangi ya machungwa.
Nilitoka nje. Nje jua lilikuwa limesabahi nchi kwa miale yake ya zari.
Umande nyasini ulikuwa ukicheza danedane. Nyuni angani hawakuwachwa
nyuma. Walikuwa wakiimba nyia zao kuashiria siku mpya. Kwa kweli siku
njema huonekana bukrata.

Nilijitoma jikoni na kutafuta maji angalau ninawe miguu yangu. Maji
yalipatikana na nikajiunga bafuni kushtaki uchafu wa usiku kucha.
Nilinawa miguu kwa haraka kwani mwalimu wa zamu alikuwa simba. Nilienda
jikoni na kuchukua kikombe angalau ni gonge kiu cha njaa ya asubuhi.
Kwani nilikuwa mraibu wa majani chai. Ningekosa kunywa ningeripotiwa
kwenye matangazo ya vifo. Usistaajabu hayo. Ukiona ya Firauni huenda
ukakosekana duniani. Nilikimbia chumbani mwangu na kuvalia sare yangu ya
shule. Kwa kawaida ifikapo Ijumaa sare zetu huwa zimechakaa na kufanana
chokoraa. Mimi angalau nilikuwa safi kidogo. Mama yangu alikuwa adui wa
uchafu. Angeniona kama nimechafuka, hiyo siku chakula kwangu sipati.

Niliondoka kwa haraka kuelekea shuleni. Njiani nilikutana na wanafunzi
wengine wakielekea shuleni. Nilijiunga nao na tukaanza kupiga domo
kwenda shuleni. Tulipofika shuleni tuliwapata wanafunzi wengine
wakifanya kazi za hapa na pale. Wanafunzi walikuwa wanaokota uchafu na
wasichana kupanguza madarasa. Kwa kweli shule iliokana kila mtu
anajishughulisha. Tukisafisha shule tulikuwa tukipiga hadithi. Tulijua
kwamba huenda tukashinda muda mrefu bila ya kuonana. Tulichukua fursa
hiyo tena kutangamana na wale waliotoka sehemu za mbali. Rafiki wangu
Kadzo huyo alitoka sehemu za Ukambani na huenda nikamkosa kwa muda
mrefu. Yeye alikuwa akiishi kwa shangaziye Ayuma. Ayuma alikuwa mmoja
wapo wa bodi simamizi ya shule. Alipenda masomo sana. Shuleni alikuwa
akija mara kwa mara. Basi tulimaliza shule na ya mgambo ikalia. Sote
tulifahamu fika kwamba kuna jambo. Tulikimbia haraka hadi gwarideni.
Wanafunzi hawakuweza kuficha furaha yao usoni. Walionekana wenye hamu ya
kwenda makwao. Kadzo pia yeye kila mara alisema kwamba angepeta kuonana
na dada zake. Ilikuwa ni muda mrefu bila kuonana.

"Ningependa sote tuende kwenye chumba cha maamkuli. Tutakaa huko kwa
sababu mawingu yameshaanza kutanda. Ukweli dalili ya mvua ni mawingu, "
mwalimu wa zamu alinena. Nasi sote tukatimbua mbio huku wingu la vumbi
likisherehekea kuondoka kwetu. Tulifika kwenye chumba cha maamkuli na
sote tukaketi kitako. Nilikaa mkabala na Kadzo rafiki wangu. Tulikaa
sehemu ya mwisho karibu na mlango. Wanafunzi walikuwa wakifanya kelel
mithili ya parapanda. Ungedhani hata hiyo kelele ingewafanya viziwi
kusikia. Walimu walianza kuingia mmoja baada ya mwengine. Walikuwa
wamebeba matokeo ya mtihani. Wengine walibeba zawadi za kuwatunuku
wanafunzi bora. Kadzo alikuwa miongoni mwa wale wanafunzi bora. Mimi pia
nilikuwa najaribu kushindana nao.

Walimu wote walifika na kisha ukumbi ukabaki kimya hata ungesikia mdundo
wa sindano ukiangushwa. Walimu walianza kunena baada ya mwengine.
Walijua kwamba mwezi wa Desemba huwa na sherehe kadha wa kadha. Ingekuwa
vyema kuwashauri wanafunzi hao kutumisha heshima kule nyumbani na hata
kufanya kazi ya ziada wafikapo nyumbani. Zamu ya mwalimu mkuu ilipofika
tulifahamu kwamba siku ya kumla ndovu ilikuwa imefika. Mwalimu mkuu
alikuwa akimaliza kuongea, tunapata matokeo na zawadi vile vile.
Tumalizapo hapo, huelekea madarasani na kupewa ripoti tukapeleke
nyumbani. Kufunga shule ilikuwa sasa karibu.

Mwalimu mkuu alinyanyua kipasa sauti na kuanza. "Naibu wa mwalimu mkuu,
mwalimu mwandamizi, walimu pamoja na wanafunzi hamjambo? Leo hii
ninafuraha kochokocho. Tulianza muhula vizuri hadi saa hii tunafunga
shule vyema. Kwa kipindi hicho chote, hatujaweza kupoteza mmoja wetu.
Walimu wote na wanafunzi tumekuwa salama. Sifa kwa Rabana. Tumpigie
bwana makofi. Asanteni. Basi muendapo nyumbani mtiini wazazi wenu.
Msikuwe wasichana na wavulana watundu. Wale ambao wanasafiri,
tuwao....."

Kabla mwalimu kufika hata katikati ya hotuba yake Kadzo alitoka nje
kwani alikuwa amekazwa. Mimi naye kwa sababu nilikuwa mkia wake,
nilimfwata kule nje. Kadzo alikuwa mkamba. " Kuna mti fulani wa mwembe
huko karibu na shangazi yangu. Mara kwa mara nikipita huko huwa natamani
sana, " Kadzo alisema. Tulikubaliana kwa kauli moja na tukaamua kutoroka
shule kupitia ua la shule. Tulijua hu walimu wote walikuwa kwenye ukumbi
kule. Kwenye majilisi hapakuwa na yeyote. Tulifanikiwa kutoka nje ya
shule na kuelekea kule kondeni. Njiani tulipitana na kadamnasi. Wasijue
lengo letu lilikuwa nini haswa. Baada ya muda mfupi tuliweza kufikia
lile konde. Lilikuwa limepandwa miembe mingi sana. Kwa umbali
lilionekama rangi ya mayai.

Aiiisee! Nilishangaa. Tulipiga macho huku na kule kisha tukapenyeza hadi
kule kwenye mwembe mmoja. Tulikaribishwa na harufu tamu tamu. Kadzo
alipenda maembe sana. Usiniulize mbona. Labda kwa sababu yeye ni Mkamba.
Hayo siyajui lakini Kadzo alikuwa anapenda maemba sana. Tuliparamia mti
huo na tulipofika juu, tulianza kusherehekea maemba yale. Lo! Kwa kweli
maemba yale yalikuwa matamu mno. Sherehe zilinokea na hata tukasahau
tulikuwa na muda mchache tu na turejee shuleni. Tulikula maemba na
kushiba ndi! Hatukuwa na haja ya kubeba mengine. Tungefanya hivo
tungejulikana. Tuliamua sasa tushuke.

Kabla hatujaanza kuteremka niliona joka kubwa aina ya Omweru. Joka huyo
alikuwa amepanua mdomo kubwa. Nilishtuka na hata pumzi za kupiga nduru
ziliiniishia. Nilijua tu mimi siku yangu humu dunia imefika kikomo.
Kadzo pia aliona. Kwa kuwa Kadzo alikuwa mwenye nguvu kama Samson,
alivunja jiti kubwa. Alieza kurusha ndani ya domo la lile joka. Joka
lile likavamia lile jiti. Liliumauma na kumeza. Lilipokuwa likipambana
kumeza sisi tulitoka mbio ungedhani tulikuwa tunafukuzwa na pepo mchafu.
Hatukuwa na ufahamu hata tulikuwa tunakimbia tunaenda wapi. Sisi
tulikuwa tu mguu niponye.

Tulipokuwa tunakimbia kwa bahati mbaya nilianguka shimoni. Nilijua
kwamba nitakuwa sawa. Nilianza kupumua kwa kazi. Huku nimetulia tu.
Nilipokuwa nimetulia humo ndani, nilipitisha mguzo kwenye kitu fulani.
Nilitetemeka mno. Doo! Yalikuwa mayai ya nyoka. Nilijua kwa kweli sikuwa
na langu. Nilipokuwa tu nimezama kwenye fikra, nilihisi matone ya damu.
Ilikuwa damu baridi sana. Kuangalia juu, lilikuwa lile nyoka. Sijui
nifanye nini wala nitende nini. Kumbe shimo hilo lilikuwa makaazi ya
joka lile. Moyo wangu ulianza kunidunda na kunitwigatwiga mithili ya
kiwambo cha msondo. Joka hilo lilianza kuingia. Lilikuwa joka mrefu
ajabu na la kutisha. Lilipofika katikati liliweza kusafiri jongomea bila
nauli wala matwana. Kipande cha kijiti kile kililisakama koo.
Nilimshukuru Mola.

"Fuliza! Fuliza!" Nilisikia sauti ya Kadzo. Akufaye kwa dhiki ndio
rafiki eti? Kadzo alirudi na kamba na kunivuta. Kwa bahati mzuri
alinivuta na nikatoka salama salmini. Tuliweza kumsukuma nyoka yule
kwenye lile shimo na sisi tukaondoka kuelekea shuleni. Baada ya muda
mchache tu, tulifika shuleni na tukapata ni mahame. Kila mtu alikuwa
amejiendea zake. Nilishindwa nitapeleka nini nyumbani? Sina ripoti.
Kadzo vile vile alishangaa. Alijua tu akifika nyumbani atageuzwa ngoma
ya kukesha. Shangazi yake alikuwa simba marara.

Tulielekea nyumbani tukishindwa ni nini kinatungoja kule nyumbani.
Nilijilaumu kwa kufwata Kadzo. Niliahidi sitakuwa pendera ya kufwata tu
upepo.


Question: Nani hawakuwachwa nyuma
Answer: nyuni