MJADALA KUHUSU NAMNA MBALIMBALI ZA KUPUNGUZA AJALI ZA BARABARANI NCHINI KENYA 
Barabara! Duru yangu imenijuvya ya kwamba ajali ni tukio lenye madhara linalotokea ghafla bin vuu na haina kinga wala kafara. Ama kweli farasi huenda mbio hujulikana katika mashindano na katika ajali, ajali ya barabarani ndiyo ina peleka wengi kuzimuni. Nishawahi kuona mandhari hayo amelilikuwa na wenzangu katika kituo cha mabasi. Matwana moja ilipita ikiyumba yumba kwa kusheheni mizigo na abiria. 
Gari hilo halikufika mbali ila lilianguka na kubiringika kwa kishindo kikubwa ajabu. Sauti ya kite ilisikika na damu kuenea kila mahali. Ambulesi ilifika na mahututi kupelekwa hospitali. Insi waliokuwa wameipa dunia mkono wa buriani walibebwa kiholelaholela na kupelekwa mochari. Ajali kama hizi twaweza kuzipunguza kwa mambo yafuatayo: 
Awali, madereva wasiruhusiwe kupeleka magari yao wakiwa wametumia ulevi wa aina yoyote. Kwani madereva hawa wakiingia barabarani wakiwa walevi watakuwa hawana mawazo mazuri na hata hawataweza kuamua vizuri ikitokea lolote barabarani. Madereva wenye kula mirungi huku wakiendesha magari watakuwa hawana makini yoyote ya kuendesha gari hilo hali watakuwa katika harakati ya kula nyasi hizo kama mbuzi mwenye jaa ya wiki. Ama kweli kila chombo na wimbile. 
Aidha kithibiti mwendo ni muhimu mno kwani magari yenye kwenda kasi bila ya kuthibiti kasi hiyo yanauwezo kuleta ajali kama iliyofanyika Sultan Mahmood mnamo tarehe ishirini na tisa, mwezi wa Disemba ambapo gari ilikuwa ikielekea Nairobi. Kwanza kulikuwa usiku na dereva aliendesha basi lake kwa kasi mno ambapo lilipishana na lori na kujikuta limelasa mbavu chini. Sauti ya kite ilisikika na ambulesi kufika bila kupoteza muda na kuwapeleka majeruhi hospitalini. Haya yalitokea kwa kuwa dereva hakujali kuwa ni usiku na usiku ina giza hata kama mataa yatakua lakini hakutokuwa kama mchana pia dereva hauthibiti mwendo kwani alikuwa akipeleka kwa kasi mno hadi ajali ikatokea. Haya yasingetokea ikiwa serikali itapunguza safari za usiku na kuweka mikakati mikali na adhabu kuchukuliwa dhidi ya kuthibiti muendo. Ama kwa hakika kinga ni bora kuliko dawa. 
Hali kathalika, magari mabovu yaondolewe barabarani kwani heri nusu shari kuliko shari kamili. Magari haya ni bora yakatengenezwe kuliko yasababisha ajali barabarani na watu wengi kuipa dunia kisogo. Magari ambayo hayana taa za mbele na nyuma wala hayana kioo pembeni yanaweza kuingia gizani wakati wa usiku ya yasiweze kuona mbele na wala kuna nyuma kama kuna gari lengine ambalo linafuatana na gari hilo na ajali kufanyika.
Inna, ni muhimu kwa madereva kuchukua leseni mpya kila baada ya wakati fulani kwani kuna madereva ambao wanafanya leseni ghushi na kuingia barabarani bila ya ujuzi wa kutosha wa kupeleka magari, tuktuk na pikipiki, na hawafanyi lengine ila husababisha ajali barabarani. Ningependa wizara ya uchukuzi na miundo msingi kashughulikiye jambo hili. Wahakikishe hakuna mtu atafanya ghushi katika leseni angawa wachukue adhabu kali kwa wenye leseni ghushi. 
Vilevile, madereva wanafaa wafundishwe na wayaelewe dini vizuri ingawa pia abiria wanafaa kuyajua haya kwani wakati wa Disemba huwa kuna kafara nyingi ambazo zinafanyika kupitia ajali barabarani. Ajali hizi za Disemba huwa nyingi na kawaida watu wengi waipa dunia kisogo na kuelekea kuzimuni na wengine hupotea hata miili yao zisionekane ilipotokomea. 
Licha ya hayo, ningependa kuwashauri wenzangu ama washawe na shirika za ukulima nchini Kenya warudi mashamba wakalime. Kenya iwe na rai bora na afya bora kuliko waje mjini ambapo kutakuwa na msongamano wa watu barabarani kwa wale waliokosa ajira na kuishia kwa mabasi, magari na hata pikipiki ambapo yatawasafirisha jongomeo bila nauli au kuhatarisha maisha yao kwa kuwa hospitalini mahututi. 
Fauka ya hayo, watu wapunguze safari za msimu wa masika na madereva ikiwa wataendesha magari yao wakati wa masika basi wawe makini na wasiendeshe kwa kasi kwani kuna ajali ambayo nilishuhudia wakati wa Disemba mwaka elfu mbili na kumi na tisa nilipokuwa naelekea nyumbani, hamu. Ilikuwa jumamosi ya tarehe ishirini na nne iliabiri basi la Tawakal saa moja na
tukang’oa nanga kuelekea Lamu. Tulipopita witu karibu na mkurubwi mvua nyingi ilikuwa ikinyesha naye dereva aliendesha gari lake kwa kasi mno. Ghafla bin vuu tulijikuta mchangani. Alhamdullilahi hakuna aliyekufa lakini wengi wetu tulikuwa majeruhi nikiwa mmoja wao. Haya yalinipelekea kutia nadhiri kutosafiri tena wakati wa masika. Na ningependa pia madereva na wapunguze kasi zao wakati wa mvua na watu  mno ambapo lilipishana na lori na kujikuta limelaza mbavu chini. Sauti ya kite ilisikika na ambulesi kufika bila kupoteza muda na kuwapeleka majeruhi hospitalini. Haya yalitokea kwa kuwa dereva hakujali kuwa ni usiku na usiku kuna giza. Hata kama mataa yataekwa lakini hakutokuwa kama mchana pia dereva hana thibiti mwendo kwani alikuwa akipeleka kwa kasi mno hadi ajali ikatokea. Haya yasingetokea ikiwa serikali itapunguza safari za usiku na kuweka mikakati mikali na adhabu kuchukuliwa dhidi ya kuthibiti mwendo ama kwa hakika kinga ni bora kuliko dawa. 
Hali kathalika, magari mabovu yaondelewe barabarani kwani heri nusu shari kuliko shari kamili. Magari haya ni bora yakatengenezwe kuliko yasababishe ajali barabarani na watu wengi kuipa dunia kisogo. Magari ambayo hayana taa za mbele na nyuma wala hayana kioo pembeni yanaweza kuingia gizani wakati wa usiku na yasiweze kuona mbele wala nyuma kama kuna gari lingine ambalo linafuatana na gari hilo na ajali kufanyika.
Inna, ni muhimu kwa madereva kuchukua leseni mpya kila baada ya wakati fulani kwani kuna madereva ambao wanafanya leseni ghushi na kuingia barabarani bila ya ujuzi wa kukesha wa kupeleka magari, tuktuk na pikipiki, na hawafanyi lingine ila husababisha ajali barabarani. Ningependa wizara ya uchukuzi na miundo msingi kushughulikia jambo hili. Wahakikishe hatuna mtu atafanya danishi katika leseni ingawa wachukuliwe adhabu kali kwa wenye leseni ghushi.
Kabla sijamaliza na kutia nanga mchangani ningependa kuikumbusha serikali kuwa ajali barabarani husababisha mara nyingi na msongamano wa watu na magari barabarani. Serikali inaweza kujenga na kupanua barabara kisha watenganishe baina ya barabara ya watu na barabara ya magari kwani hata Hillary amethibitisha haya na kusema kuwa ajali ya watembea kwa miguu barabara imeongezeka kwa asilia mia 9-4 kutoka mwaka wa elfu mbili na kumi na tisa hadi mwaka wa elfu mbili ishirini ambapo watu elfu tatu, mia sita, sitini na watatu walienda kuzimuni. Nikiiyacha kalamu yangu ninasema kuwa ajali barabarani za nchi hii yetu ya Kenya zitafika mwisho kama mapendekezo yangu haya yatatiliwa maanani.

Question: Walikuwa wapi na wenzake
Answer: kituo cha mabasi