USHAWISHI WA DINI NA BURUDANI

Haiwezekani kuzungumzia zaidi ya vipengele vinne au vitano vya uvutano
wa dini. Hii nu juu ya maisha ya mwanadamu katika makala fupi juu ya
jambo kubwa kama hilo. Na, bila shaka, hizi lazima zihusishwe na dini
kuu za ulimwengu. Isipokuwa imani na mazoea ya zamani, ya uhuishaji.
Hizi zinaweza kupatikana katika jamii za zamani zaidi ulimwenguni. Dini
zimeathiri kila kipengele cha maisha ya mwanadamu. Iwe ni Ubuddha,
Ukristo, Uislamu, Uhindu, Ukonfyushasi, au Uyahudi.

Dini haikuongozwa tu na serikali, bali pia ilikuwa ni utawala miongoni
mwa Wayahudi wa awali. Palestina. Ilitawaliwa na 'Makuhani-Wafalme' hadi
karne ya 8 K.K., ambao walidai kibali cha kimungu kwa maamuzi yao yote.
Ilikuwa ni ibada ya kidini iliyowaleta pamoja.

Na hii imefahamisha zaidi au kidogo dhana ya Magharibi ya ufalme tangu
wakati huo. Nadharia ya 'Haki ya Kimungu ya Wafalme' ilipendekezwa
rasmi. Katika karne ya 16 huko Uingereza, kwa msingi wa falsafa ya
kijamii ya Agano Jipya. Ingawa ilikataliwa rasmi, imeunda uhusiano wa
kifalme katika nchi nyingi tangu wakati huo. Hadi siku za Konstantino,
Ukristo uliishi kwa upinzani zaidi au kidogo. Dhidi ya Milki ya Kirumi
kwa miaka 300 ya kwanza ya uwepo wake. Akawa mfalme wa kwanza wa
Kikristo wa Dola Takatifu ya Kirumi mnamo 325 A.D. Kazi za kidunia na za
kiroho za serikali, kwa upande mwingine. Zilikuwa zimetenganishwa kwa
muda mrefu kati ya Papa na Mfalme, Mfalme na Askofu Mkuu.

Mahusiano kati yao yamepitia misukosuko yote. Haya ni ambayo mtu
angetarajia katika historia inayofuata. Nchi nyingi kwa sasa
zinaendeshwa kwa misingi ya kidemokrasia. Mfalme anabaki na 'ushawishi'
mkubwa tu. Na vile vile mamlaka ya kuidhinisha na kura ya turufu. Kwa
hiyo, dini imekuwa na fungu kubwa katika sera ya taifa ya mambo ya nje.
Katika hili, dini ya Kiislamu na Kikristo ni mifano katika uhakika.
Imeruhusiwa siku zote kwa Mwislamu mcha Mungu kuchukua bunduki ili
kuilinda dini yake au kuendeleza kazi yake. Kwa sababu hiyo, vita dhidi
ya Wayahudi na Wakristo vimezuka. Katika Enzi za Kati, Wakristo, pia,
waliona kuwa ni wajibu wao kuwafukuza Waturuki Waislamu kutoka 'Mahali
Patakatifu' pa Palestina.

'Misalaba' ya muda mrefu ilikuwa matokeo, na kugharimu pande zote mbili
katika suala la wafanyikazi, rasilimali, na nia njema. Tunapoangalia
sababu za migogoro mingi barani Ulaya na Mashariki ya Kati kuanzia Enzi
za Kati hadi karne ya 17, tunagundua kwamba dini ilikuwa sababu kuu,
kama vile kati ya Wakristo na Saracens huko Ulaya. Mara kwa mara
ilitumika kama sanda ili kuficha vita vya kisiasa au kiuchumi. Pia
ilitumika kama kibali kuruhusu vita vya uchokozi kuendelea ikiwa madai
ya kisheria yangeweza kuthibitishwa (Henry V, Charles VI wa Ufaransa).
Mapigano hayo mara kwa mara yalikuwa juu ya suala la kidini, kama vile
Uprotestanti dhidi ya Ukatoliki wa Roma. Kama sehemu ya kupinga
marekebisho, Baraza la Kuhukumu Wazushi la Uhispania liliwageuza kwa
nguvu wafungwa Waprotestanti kuwa Wakatoliki.

Hili lilifanyika kwa manufaa ya mwisho ya nafsi zao! Zamani, mauaji ya
kidini yalikuwa yameenea sana nchini India. Inazungumza mengi kuhusu
tabia ya kidemokrasia ya New Malaysia. Leo, Wakristo, Waislamu na
Wahindu wanaweza kuishi pamoja kwa amani. Wale wa desturi za kijamii za
nchi, miongoni mwa mambo mengine, wamekuwa na athari kubwa. Jumapili ya
Kikristo, iliyochukua nafasi ya Sabato ya Kiyahudi, inatoa msingi wa
'mwisho-juma' wa Magharibi. Jumatatu ya Pasaka na Jumatatu ya White, kwa
mfano, ni sikukuu za kidini. Vile vile, sherehe za Wachina na Wahindi,
kuanzia Mwaka Mpya wa Kichina, hufuata muundo sawa. Hata hivyo, dini ina
athari kubwa zaidi kwa desturi za kijamii.

Ingawa kwa kiasi kikubwa iliwajibika kwa mfumo wa tabaka nchini India na
mfumo wa kitabaka huko Uropa, Uhindu na Ukristo leo hukataa migawanyiko
hii ya kiholela kati ya watu binafsi. Dhana za ndoa na tabia ya jumla
katika maisha ya kijamii pia zinatokana na mafundisho ya ulimwengu-dini
husika. Hizo zimekuwa sehemu isiyoweza kutenganishwa ya njia ya maisha
katika maeneo ambayo zinatumika. Ushawishi muhimu zaidi wa dini ni juu
ya maadili. Misingi ya sheria ya kisasa ni mchanganyiko wa sheria ya
Kirumi na kanuni za kidini. Ina mamlaka kama kibali. Sheria ya maadili,
ambayo ni msingi wa mifumo ya kisheria ya kitaifa na kimataifa, ina
kibali cha mwisho cha Mapenzi ya Mungu.

Katika suala hili, kila dini ya ulimwengu imechangia jumla ya maadili ya
kimataifa kwa njia yake ya kipekee. Hii ni pamoja na ukweli kwamba wote
wanazingatia kanuni sawa za maadili. Tukiitazama imani ya Kiislamu,
tutapata fundisho la kupendeza kuhusu kujitia nidhamu, na tukiitazama
imani ya Kihindu, tutapata fundisho la kupendeza kuhusu nidhamu.
Inafundisha kutokuwa na ukatili; kwa imani ya Kikristo, upendo; kwa
imani ya Buddha, kutafakari; na kwa Confucianism, majukumu ya kijamii na
familia. Sehemu muhimu zaidi ya mafundisho inayokubalika ulimwenguni
kote ni kwamba tunapaswa kuwa na tabia kwa wengine kama tunavyopaswa
kutamani watutendee sisi. Dini kuu sio tu kwamba zina athari kubwa sasa,
lakini pia ni, (na zitabaki) kipengele muhimu katika maisha ya
mwanadamu.

Katika historia, watu wametafuta burudani. Misiba na vichekesho vilikuwa
maarufu katika Ugiriki ya kale, navyo viliigizwa katika kumbi za michezo
za wazi. Wachezaji wasumbufu na 'wachezaji wanaotembea' wa Enzi za Kati
walikaribishwa katika ukumbi na jumba ndogo. Hata sasa, maonyesho ya
vivuli na bandia kutoka Mashariki yanaweza kuvutia umati mkubwa wa
wanakijiji. Matokeo yake, imekuwa na daima itakuwa katika kila nchi
kwenye sayari.

Neno 'burudani' linaonyesha kuwa hadhira haihusiki. Mechi ya kandanda
inaweza kuwa ya kuburudisha hadhira, lakini ni mchezo kwa wachezaji, na
tunapofikiria burudani, ni lazima tuache "shughuli" kama vile michezo ya
ndani, michezo ya kadi, kete, mchezo wa kutwanga mpira wa kumbi, na hata
ukumbi wa michezo wa wanariadha. Hii ni kwa sababu madhumuni yote ni
kwamba tunatayarisha burudani yetu wenyewe. Ni lazima turidhike kutazama
na kusikiliza ili 'kuburudishwa.'

Burudani ya kisasa imebadilika na kuwa tasnia iliyopangwa vizuri. Safu
ya kuvutia ya chaguzi zinazopatikana katika nchi nyingi za kisasa. Kila
ladha inayofikiriwa inaweza kuridhika katika jiji kubwa. Kutoka kwa
cabaret hadi ballet, redio na televisheni hadi opera na sarakasi. Kutoka
ukumbi wa 'moja kwa moja' hadi 'Pop Ground,' kutoka kwa sinema hadi
uigizaji wa aina mbalimbali. Inaweza kupatikana. Inaweza pia kupatikana
popote kutoka kwa mcheshi hadi tukio la symphonic. Katika maeneo ambapo
watu wa makabila mengi huishi Pamoja. Mfano kama vile Singapore,
maonyesho ya kitamaduni ya Wachina, Wahindi, na Wamalai yanaweza
kuongezwa kwenye mchanganyiko huo.

Na huo ni ulimwengu wenye kupendeza kama nini. Hasa kwa vijana! Yote ina
mng'ao fulani na mng'ao juu yake ambayo huifanya kuvutia. Nyota'
mashuhuri wa leo, hasa nyota wa 'pop', wanaabudiwa sana na vijana
wanaobalehe. Ambao huiga mavazi, tabia, na mitindo yao ya nywele. Ndoto
za kuwa maarufu na tajiri ni miongoni mwao. Kwa ujumla, hii inabaki kuwa
ndoto, na kazi za kawaida za maisha ya kila siku lazima zikamilike. Hata
hivyo, kumekuwa na matukio ambapo vijana wenye vipaji 'wameonekana' na
wakuzaji. Wanabadilishwa kuwa watu maarufu, matajiri karibu mara moja.
Matokeo yake, vijana wanaendelea kuota.

Kuna wachache kati yao ambao, kwa sababu ya talanta yao. Wanajaribu
kuingia kwenye tasnia ya burudani. Ni asilimia ndogo tu kati yao
hufaulu. Ukweli ni kwamba wengi wa vijana wanaotarajia watakatishwa
tamaa. Lakini wengine watavumilia. Kuna wateule wachache ambao sio tu
wana talanta. Lakini pia wana bahati nzuri ya kuangaliwa.' Hii, hata
hivyo, sio hitimisho la hadithi. Suala la kweli si kujiingiza katika
burudani. Bali kudumisha nafasi yako ndani yake. Hii inajumuisha sio tu
kuwa na msingi thabiti. Lakini pia kuwa na ubunifu wa kuunda vitu vipya
mara kwa mara.

Waandishi wanapogundua kwa gharama yao. Televisheni ni "mtukutu"
asiyeshibishwa wa michezo ya skrini. Na hakuna mcheshi anayeweza kumudu
kujirudia.

Jambo la msingi ni kwamba watu wengine hupata mafanikio ya haraka. Na
ikiwa unataka kuwa na kazi ya muda mrefu katika tasnia ya burudani.
Utahitaji kutoa mafunzo. Ni kweli iwe uko katika shule ya drama au
ballet, chuo cha muziki, au unafanya kazi na timu ya kitaalamu ya
uandishi wa hati. Kwa mtaalamu, hakuna njia za mkato. Kwa hiyo, wasanii
wengi wa kitaalamu wanashangazwa na pesa nyingi zinazolipwa kwa 'vikundi
vya pop' visivyo na uzoefu. Walakini, idadi kubwa ya hawa hufa kifo cha
asili. Washiriki wa kikundi wanarudi kwenye kazi za kawaida ambazo
walitoka.

Tofauti ya malipo ni chanzo kingine cha hasira kwa wataalamu. Hii
inahusiana na umaarufu wa mwigizaji, sio kiwango cha mafunzo na utaalamu
alionao.

Mwanamuziki katika okestra atalipwa mapato madogo lakini thabiti. Mpiga
gitaa katika bendi ya pop anaweza kulipwa mara mia zaidi. Mwigizaji wa
jukwaa aliyefunzwa atalipwa kidogo sana kuliko nyota wa filamu
anayevutia. Lakini asiye na kipaji kidogo. Mtu anapofikiria mtaalamu wa
kawaida wa burudani. Mtu anashangaa kwamba yuko tayari kuendelea hata
kidogo. Hali yake ni kwamba hakuna mtu asiye na kazi katika tasnia ya
burudani angeweza kufikiria maisha yake.

Atafanya kazi nyakati fulani, na atalipwa vizuri. Lakini pia atapumzika'
nyakati fulani. Kwa mfano, mtu akipoteza kazi yake. Anaweza kukosa
kupata chakula na makao. Zaidi ya hayo, anapokuwa na pesa za kutosha.
Atawasaidia wafanyakazi wenzake wasiobahatika. Tamthilia ni rundo la
kutoa. Umri hatimaye utampata. Hatakuwa akipokea pensheni. Wale
wanaopata pesa nyingi wanapendelea kuzitumia, na watu wachache tu
wanaweza kustaafu kwa ustawi.

Zaidi ya hayo, watumbuizaji wa kitaalamu hukumbwa na vishawishi
mbalimbali vya kimaadili. Ambavyo wengi wetu hatuko. Ikiwa yeye (au
yeye) atakuwa huru kutokana na ushawishi mbovu wa baadhi ya wafanyakazi
wenzao. Yeye (au yeye) lazima awe na tabia dhabiti. Kwa sehemu kubwa,
kuna mateso na misiba chini ya glitz na fahari. Wakuzaji, wasimamizi, na
wafadhili hawawi masikini kamwe. Wakati taswira ya umma ya mburudishaji
inapotea, anakuwa tegemeo kwao kwa huzuni. Licha ya hili, bado tuna na
daima tutakuwa na wataalamu. Hii ni kwa sababu tasnia ya burudani ina
mambo mengi yasiyoisha na ya kuvutia. 'Onyesho lazima liendelee!'
anasema msimulizi.


Question: Kando na serikali, nani waliongoza dini zama za kale?
Answer: Wayahudi