MJADALA KUHUSU SABABU MBALIMBALI ZA WANAFUNZI KATIKA SHULE ZA UPILI KUPUUZA MASOMO YA KIUFUNDI 
Elimu ni mfumo wa mafunzo yanayopatikana shuleni, vyuoni na maishani. Masomo ni mafunzo ya kutafuta ubingwa wa fani fulani maalumu. Masomo ya kiakademia ni mafunzo yanayotoa elimu au utaalamu maalum. Masomo ya kiufundi ni masomo yanayotumia mikono, nguvu na akili ya mtu. Ni uhodari au ufarisi wa kutenda jambo fulani. Elimu yoyote ile ina umuhimu wake katika maisha ya wanadamu. Maisha ni kama msumeno usipoukata utakukata wewe. Wengi hupuuza masomo ya kiufundi na huwa na sababu zao kun; 
Kwanza kabisa jamii ya Kenya hutilia mkazo katika masomo ya kiakademia kwa sababu hufikiri kuwa masomo ya kiufundi huwa na mapato duni. Mzazi hataka kushuhudia kuwa mwanawe akiwa amepepea angani kuliko kumuona akifanya kazi ya kujengea mahuluki nyumba. 
Pili, masomo ya kiufundi hayatimizwi katika shule nyingi. Hii ni kutokana na ukosefu wa walimu waliohitimu katika taaluma hizi na ukosefu wa vifaa. Pia wanagenzi huishia kuvunjika mioyo yao pale tu wanaposikia kuwa shule nyingi kutokuwa na masomo haya na ndio maana walimu ni haba. 
Tatu, wanajamii wana mtazamo hasi juu ya baadhi ya masomo ya kiufundi kama vile Sayansi kimu, useremala, uhunzi, kilimo na ujenzi. Huona kama ni upotezaji wa nguvu na wakati ilhali malipo yake ni kidogo mno. Hapo ndipo mtu huonekana asome masomo ya kiakademia ili aje awe daktari, rubani au hata nahodha. Hawajui umuhimu wake na asiyekijua hakithamini. 
Fauka ya hayo, kulazimishwa na wazazi kuchukua masomo mengine yasiyo ya kiufundi. Kuna wazazi wengine ambao hawakusoma na wao huamini kuwa masomo ya kiufundi hayana ajira. Endapo mwanagenzi atamaliza kidato cha nne atahitaji mtaji ili kuanzisha biashara juu ya ubunifu wake wengine wana imani kuwa masomo ya kiakademia kama vile Biolojia, Fizikia Jiografia, Historia na mengineo yatampa mtahiniwa kazi kwa urahisi bila kuhangaika. 
Juu ya hayo, utamaduni wa jamii, taasubi ya kiume huona wanawake hawawezi kufanya kazi za kiume. Wanawake hujidharau na kujiona kuwa hawafai au hawawezi kufanya kitu katika jamii. Asichofanya mwanamume mwanamke huweza kukifanya zaidi. 
Licha ya hayo, masomo ya kiufundi yana umuhimu wake katika nchi kwanza, hupunguza visa vya uhalifu kwani vijana hupata vibarua vidogo ambavyo ana ujuzi navyo ili ajikimu 
kimaisha. Pale kijana anapokosa mkono wa kwenda kinwani na huku ana familia inayomgojea, basi hapo huishia kuingia katika genge za uhalifu au kutekeleza ujambazi kama vile kuiba, kuua au hata kutesa wanajamii nyakati za usiku. 
Pili, masomo haya huimarisha maendeleo ya kiuchumi ya kijamii katika nchi. Ufundi huleta vyombo na vifaa maridhawa kutoka nje ambavyo hutumika kukuza nchi kifedha kama vile trekta itumikayo katika kurahisisha kazi.
Tatu, huimarisha ubunifu. Mtu akiwa na maarifa fulani juu ya kitu na akakibuni vizuri, mtu yule huzidi kujua mambo mengi kuhusu. lle kazi aifanyayo huzidi kuwa mbunifu na huweza hata kutengeneza vitu vya hali ya juu zaidi na yenye mapato makubwa. Juu ya hayo, hukuza vipawa vya vijana. Masomo ya kiufundi huzidi kuikuza talanta ya mwanafunzi kama vile mtu akiwa ana talanta ya uchoraji, akajiunga na somo la sanaa na muundo huzidi kunufaika kwani tayari ana maarifa juu ya kile kitu. 
Msimamo wangu ni kuwa ikiwa masomo ya kiufundi yatanawiri lazima basi nchi yetu itaimarika kiuchumi kifulusi na kitaaluma. Talanta ya vijana zitazidi kuimarika na kupata ajira bila kubaguliwa. Wakuu wa kidini na mkurugenzi wa elimu watie fora katika kusomeshwa kwa masomo haya ya kiufundi katika shule na vyuo vikuu. Wanafunzi wenye alama cha waruhusiwe kwenda vyuo vikuu na serikali iongeze ufadhili. Tuwe na mfano bayana utakayoweka wazi umuhimu wa masomo ya Kiufundi. 


Question: Masomo ya kifundi ni yapi?
Answer: Mikono