SIASA NA MIGAWANYIKO Nchi yetu inaitwa Kenya. Kenya inapatikana ndani ya Afrika. Nchi yetu iliupata uhuru wake mwaka wa elfu moja mia tisa sitini na tatu. Wakati huo, hatukuwa na uongozi wa aina yoyote isipokuwa ule wa waguberu, waliona Kenya kama nchi iliyovamiwa na umaskini kama vile nzinge wavamiavyo shamba la mihogo. Raha kwa wengi ilikuwa neno lililotiwa kwenye kamusi kimakosa. Wakati huo waguberu walikuwa na uongozi, uhuru kwetu ulikuwa fumbo lililohitaji kufumbuliwa, basi tuliungana mikono kwani kidole kimoja hakivunji chawa. Viongozi tuliokuwa nao hawakufurahishwa namna tulivyoelekezwa na wakoloni kwani tungeanya kazi mchana kutwa na usiku kucha na kulipwa njenje zisizoweza kukidhi mahitaji yetu.Waguberu hawa walipoingia nchini, walichukua shamba zote zenye matapo bora huku wakitutupa kwenye shamba zisizo na rutuba. Chakula ikaanza kuadimika mithili ya mzizi ya mawe. Dau yetu iliyumbayumba na kuzama katika bahari ya umaskini iliyojaa mawimbi na matatizo. Ingawa kila mmoja alijikaza kisabuni kila kucheo kupanda ng kupalilia. yote yaliambulia patupu. Hii ikaanza kutuweka katika hali ya kutatanisha na kuwategemea hawa maguberu. Tulipogundua kuwa wangeaga dunia, hadi harusi zilianza kupangiwa. Sote tulielewa fika kwamba maguberu hawa walikuwa na ala za vita za hali ya juu. Wanajamii walitafuta mbinu zote na kupata ile ya Hit and run. Tuliwaangamiza wakoloni hawa mmoja baada ya mwingine. Hivi tuliweza kupunguza idadi yao na kupata mashamba yetu. Tuliishi kwa furaha, yaani maisha ya Sultan bi jerere, tukipata mavuno mema. Maguberu waliobaki walirejea nchini mwao. Hivyo ndivyo tulivyopata uhuru wetu. Hapo, wakenya wote waliungana na kumchagua Mzee Jomo Kenyatta kama rais wa nchi yetu. Kwa vile alifanya juhudi zote kuhakikisha tumepata uhuru. Mzee Jomo Kenyatta aliongoza nchi yetu kwa muda wa miaka kumi na tano na kisha akaaga dunia mwaka wa elfu moja mia tisa sabini na nane. Hayati Daniel Moi alichukuwa jukwaa na kutuongoza kwa muda wa miaka ishirini na nne. Hapo ndipo uongozi ulirejea nchini mwetu. Sasa kila atakaye kuwa kiongozi anaweza kuwa. Humu nchini tuna uchaguzi baada ya miaka mitano. Rais wetu anaitwa Uhuru Muigai Kenyatta. Siasa imejulikana kote kama pesa. Tunuendeleza shuleni na hata katika jamii. Tunazo chama mbalimbali kama vile Jubilee, ODM  na kadhalika. Siasa zimekuwa mchezo wa paka na panya humu nchini. Kiongozi anaweza fanya atakacho bila kupewa masharti. Ukabila na utamaduni umepewa kipaumbele. Kiongozi huendesha miradi katika kabila lake na kutupa makabila mengine katika kaburi la sahau bila kuwajali kuwa walimpa kura zao. Siasa imefanya vijana wengi kuacha shule na kufuata viongozi ili kuwapa hela. Katika harakati hizi za kutafuta pesa, vijana  wengi huumia na wengine hata kuaga dunia. Vijana hawa wanatumiwa na viongozi kuendesha miradi yao ya kuwanufaisha wenyewe. Utamaduni nao umeathiri sana maendeleo kwani tamaduni zingine haziambatani, zimegawanyika kama ardhi na mbingu. Wanasiasa nao wanafuatilia haya husan wanatumia hii kama mbinu ya kupata kura. Vita ipo baina ya wakenya kwani wanasiasa hawapeani huduma inayofaa kwa wananchi. Wanapotaka kura, wanatupa ahadi za uwongo wakiahidi maendeleo katika nchi yetu. Nao wahenga na wahenguzi hawakulamba kisogo waliposema kuwa ahadi ni deni.

Question: Wanda ya riƙi dukan gonaki
Answer: waguberu