MJADALA KUHUSU NAMNA MBALIMBALI ZA KUPUNGUZA AJALI ZA BARABARANI NCHINI KENYA
Ajali ni kadhia lenye madhara mengi na hutokea ghafla. Ajali huwa haitokei kisadfa bali hutokea kwa sababu ya binadamu kupuuza mambo fulani. Ajali za barabarani husababishwa na kutofuata alama za barabarani, kutotia sheria za uendeshaji gari barabarani, kupuuza kwa madereva wengine na uendeshaji gari bila ya vyeti wala tajiriba ya uendeshaji gari. Aidha ajali husababishwa na ubovu wa magari na kutowajibika kwa madereva, watembeaji na waendeshaji pikipiki. Kuna aina nyingi za ajali za barabarani. Mathalani ajali za baiskeli, ajali za malori, ajali za bodaboda , ajali za mikokoteni, ajali za matatu, ajali za gari ndogo na ajali za mabasi. Ajali nyingi hutokea nchini Kenya. Unajua kisa na maana? Hata hivyo, penye nia pana njia, ajali za barabarani nchini Kenya zinaweza kupunguzwa kwa kutumia mikakati ifuatayo: 
Awali kabisa ajali hutokea kwa sababu ya ulevi na matumizi ya mihadarati mengine. Ulevi humfanya binadamu aone vitu mara mbili na kumfanya awe kama amelala yaani mlegevulegevu 
asiyeweza kutoa uamuzi wa dharura. Mambo haya humfanya dereva asababishe ajali aidha agonge gari au binadamu mwenzake au gari lipinduke. Mlevi anapoendesha gari hujipatia ushupavu na ushujaa nadra. Hayo humfanya dereva awe na mwendo kasi wa ajabu. 
Mwendokasi ni sababu kuu nchini Kenya ya kutokea kwa ajali. Watu wengi hupenda kusema kuwa wanaharaka na haraka zao huwapeleka jehanamu pasi na kujua kuwa mwendokasi 
wakati mmoja. Mwendo kasi unaweza kuthibitiwa kwa kueka vituo vya ukaguaji wa ratiba za magari ya abiria. 
Vilevile kutofuata alama za barabarani ni sababu nyingine inayopandisha idadi ya ajali barabarani. Wizara ya uchukuzi na miundo msingi imeweka mabango barabarani kuonyesha kasi inayofaa au jihadhari na utelezi wa barabara ilhali watu hawafuati haya hupunguza idadi hizi magari yote sharti yatiwe yadhibiti mwendo na wizara ya uchukuzi ihimizwe iwe ikiyakagua kila kuchao. 
Vyombo vya chakavu kutokana na hali ngumu ya maisha limechangia sehemu kubwa kwa sababu ya ajali nchini. Mtu anaweza kupeleka gari lake gereji na kulipa pesa kidogo na mekanika hao wamwekee vyombo chakavu kwa kuwa amewalipa pesa kidogo. Baada ya ajali watu wengi husema kuwa breki ya gari hilo ilikuwa imekataa kufanya ndiposa ajali ikatokea. Kwa kuepuka hili serikali ipunguze bei ya bidhaa za magari. 
Katika nchi yetu ya Kenya kila mahali pana barabara mbovu si Machakos, si Kiambu, si Nakuru, si Naivasha wala Mombasa. Barabara huwa na mabonde na huwa zina mashimo na kusababisha ajali. Barabara hizi huwa na kasoro hizi maana hazijakarabitiwa kukaa muda mrefu. Serikali inaweza kupunguza ajali kukikarabati kila mara na kuweka matuta katika kila barabara. 
Hata pia barabara kuwa finyu husababisha ajali barabarani maana magari huwa mengi na pia kila mmoja huwa na haraka zake. Kila mtu atataka kuwania na kusababisha mgongano wa magari na vifo kutokea. Lazima barabara zipanuliwe kwa sababu za kupunguza msongamano wa magari. Jambo lingine linalosababisha ajali na wasimamia sheria kutotaka ushirikiano. Wasimamia sheria hufika muda na kugoma kufanya kazi mpaka wapewe hongo au bakshishi. Jambo hili linaweza kusababisha upitaji wa vifaa haramu na hata pia madawa ya kulevya. Serikali inaweza kupunguza hili kwa kutuma wachunguzi wa kuwafuatilia wasimamizi wa sheria wanaotaka hongo na kuadhibiwa vikali na hata pia kufutwa kazi. 
Vilevile udereva bila mafunzo ya taaluma ya kuendesha magari husababisha ajali. Watu wengi huona kuwa wanaweza kuendesha gari bila mafunzo, hujiona kuwa wameshakuwa bingwa ilhali hajui mambo mengi ya barabarani. Nchini Kenya kuna vyuo vikuu vinavyo fundisha taaluma hii kama UNIK, NDOVU, AA, ISTIQAMA na BUDGET mtu kujisajili huona ni upotevu wa muda. Kuepuka ajali madereva wasome taaluma ya uendeshaji wa magari kwa lazima. 
Hata hivyo pia giza usiku husababisha ajali. Magari huwa na taa za mbele na nyuma lakini huwa hazikidhi haja vizuri. Baada ya saa kumi na mbili jioni hujulikana kuwa duniani huwa mna giza totoro. Basi giza hilo linaweza kusababisha ajali kubwa. Kutotaka kutokea kwa ajali serikali itengeneze mataa makubwa barabarani ili kuepuka vifo vya watu wasio na hatia. 
Kubeba abiria zaidi ya kiwango cha kawaida pia hueza kusababisha ajali. Hasahasa katika daladala wakati huu wa uviko wa Covid 19, watu au abiria wanafaa wasizidi zaidi ya wanane ilhali daladala kadhaa zinaweza kubeba zaidi ya wanane ili wapate pesa kiurahisi bila ya kujua au kupuuza kuwa wanasambaza uviko huu wa covid-19. Serikali inaweza kupunguza ajali kwa kueka usimamizi wingi na kuwaeka kila kituo ili kuangalia magari yanayokiuka sheria hiyo. Kabla ya kalamu yangu kuisha wino ningependa kuwaambia serikali kuzikarabati barabara kila mara, kuzifanya barabara kuwa kubwa, kuzifanya alama za barabarani kuonekana, kujenga matuta barabarani na kuwalipa wasimamia sheria wakati mwafaka. Vile vile madereva wapewe sheria zinazokataza ulevi, kutoendesha kwa mwendo wa kasi, wafuate alama za barabarani , madereva wa pikipiki na abiria wake wote wavae helmeti na kutoendesha magari usiku· Abiria pia wasikimbilie magari, wafunge mishipi wakiwa safarini na wanaotembea kwa miguu wajengewe vipitio vya juu.

Question: Ni nini sababu kuu ya ajali Kenya
Answer: mwendokasi