theophilusowiti/AfriQuAD huggingface dataset:
The Lebanese pound ( "līra Libnāniyya"; French: "livre libanaise"; sign: £L or L.L. in Latin, in Arabic, ISO 4217: LBP) is the currency of Lebanon. It was formerly divided into 100 piastres (or "qirsh") but because of high inflation during the Lebanese Civil War (1975-1990) the use of subdivisions was discontinued. The plural form of lira, as used in relation to the currency, is either "lirat" (ليرات "līrāt") or invariant, whilst there were four forms for "qirsh": the dual "qirshān" (قرشان) used with number 2, the plural "qurush" (قروش) used with numbers 3-10, the accusative singular "qirshan" (قرشا) used with 11-99, and the genitive singular "qirshi" (قرش) used with multiples of 100. The number determines which plural form is used. Before World War II, the Arabic spelling of the subdivision was غرش ("girsh"). All of Lebanon's coins and banknotes are bilingual in Arabic and French.

Question: Gini bụ aha ego ndi Lebanon?
Answer: Lebanese pound
Louise Mushikiwabo (born 22 May 1961) is the fourth and current Secretary General of Organisation internationale de la Francophonie. She previously served as the Minister of Foreign Affairs and Cooperation of Rwanda from 2009 to 2018. She also served as Government Spokesperson. She had previously been Minister of Information.

Question: niryari Mushikiwabo yinjiye muri guverinoma?
Answer: 2009
FAIDA NA MADHARA YA TEKNOLOJIA KATIKA SHULE ZA SECONDARI 
Teknolojia ni mfumo wa kisasa ulio rahisisha mambo katika dunia hii ya leo. Mfumo huu umeleta faida na pia madhara yake kwani wale wengi wamefaidika nayo na wengine kwenda hasara nayo.
Teknolojia hii imeleta faida nyingi katika shule za sekondari kwa wanafunzi wanaosoma. Vile vile kuna madhara ambayo pia yamewekwa na teknolojia hii kwa mashule haya. Faida ya teknolojia moja wapo ni katika kusoma masomo yao. Kunao wale wanafunzi ambao wanasoma masomo yao kupitia tarakilishi ambazo ni mojawapo ya teknolojia. Wamerahisishiwa mambo kwani hakuna tena kuandika kila ubao bali wanatumia tarakilishi zao. 
Faida nyingine ya teknolojia ya kisasa ni pale Serikali iliwapatia mashule tofauti tofauti mashine za kuchapisha makaratasi ya mtihani bila ya kwenda mbali kuchapisha makaratasi yale. Hili limerahisisha mambo sana hasa kwa wanafunzi na walimu kwani wanafunzi hupata mtihani wao kwa muda muafaka. 
Faida nyingine ni pale majibu au rekodi za wanafunzi zimehifadhiwa katika tarakilishi hizo ambayo huwa haileti mchanganyiko wakati mwanafunzi fulani na matokeo yake yanatafutwa. Imerahisisha mambo bila kuchelewesha. Nyingine ni pale wanafunzi wameagizwa vikokotoo vya kufanya mtihani wa hesabu. Hii huwasaidia kupata majibu kwa haraka iwapo swali ni ngumu.
Vikokotoo hivi hasa hupatikana na wanafunzi. Wanafunzi pia hutumia simu au tarakilishi za walimu wao ili kufanya utafiti wa masomo fulani kama vile Biologia wa kujua mambo. Utafiti hufanywa kwa mitandao ya kijamii kama Yahoo, You Tube na kadhalika. 
Vile vile kunazo hasara ambazo pia zimeletwa na teknolojia hii ya kisasa. Nayo mojawapo ni ile ambayo wanafunzi wa sekondari wamefikia umri wa kutumia simu hadi wanatumia simu hizo kuangalia picha mbaya mbaya za uchi na matusi. Wanafunzi hao huathirika sana na picha hizo za matusi na kuwafanya kudorora katika masomo yao kwa kufikiria picha ile. 
Hasara nyingine nayo ni pale tarakilishi zetu zinapotumiwa vibaya na watu walio na ufuneli wa kutumia kusaka pesa kwa akaunti za watu na pesa kwa kutumia njia ya udanganyifu. Watu wale hujulikana kama majambazi. Hutumia tarakilishi hizi kuibia watu na kuwatia hasara. Hawa huwa watu waliokuwa na elimu nyingi ya kutumia tarakilishi.
Hasara nyingine ni kule kwa wanahabari wanatumia patakilishi hizo kutangaza habari zilizopokea nchini. Hili imeleta hasara na faida kwani hasara yake ni pale wanahabari wamekua na uvivu wa kuandika habari zao kwenye karatasi na ametegemea patakilishi zao Kurekodi habari zao humo ndani. Faida yake imerahisisha mambo kwa wanahabari mno. Wanahabari hawa kwani huanza mazoezi wakiwa katika shule za secondari mashuleni mwao, 
Hasara nyingine ni pale tarakilishi au simu zinapotumiwa na watoto kucheza michezo ipatikanayo humo ndani ili kupitisha muda. Wanatokea kupenda kucheza michezo hiyo ni wanahini ambao bado wanasoma. Michezo hiyo huwazubaisha na kuwafanya kudhoora katika masomo yao kwani muda mwingi hupitisha na michezo hiyo ambayo huwa haiwapi faida zozote kwao.

Question: Wanahabari wanatumia nini kurekodi habari
Answer: Patakilishi
NYENZO YA TEKNOLOJIA
UTANGULIZI
Ulimwengu wa sasa wa utandawazi umesababisha kuzagaa kwa matumizi ya teknolojia ya habari na mawasiliano hususan kompyuta na vitumi vyake. 

UAMILIFU WA TEKNOLOJIA
Teknolojia inaweza kuonekana, kusema au kusikika karibu popote ulimwenguni bila ya kujali asili yake. Inaweza kusema kuwa teknolojia ya mawasiliano ndio sababu ya matokeo ya utandawazi.
Hii pia imesababisha ubadilishanaji wa lugha ambayo umeongeza maarifa ya lugha tofauti pamoja na ile ya asili na kuifanya iwe kawaida kuwa ya watu kuwa kwenye lugha mbili, lugha tatu.
Maendeleo ya kiteknolojia katika usafirishaji pia yamenufaisha mawasiliano haswa kwa wakati unaochukua kuenda au kutumia kitu kutoka sehemu moja kwenda nyingine ambayo imepungua haswa katika miaka ya karibuni.
Masomo tofauti kama vile ya kimuziki, densi, sinema, sanaa ya kuona na maonyesho, fasihi, lugha ya dini, umefanya mkoa mmoja ujulikane na na mwingine.
Utamaduni mbalimbali umeweza kusambaa na kusababisha utamaduni mpya. Kuenea kwa mawasiliano na utandawazi kunaongeza utalii wa kikanda ya kimataifa. Kategoria moja ya utalii ni wa muziki ambao unasababishwa na kuandaa tamasha la muziki, kategoria nyingine ni utalii wa mazingira kama ukusanyaji wa taka. Upesi wa mawasiliano na ujifunzaji wa lugha pia umewezesha ubadilishaji wa maarifa na mbinu za utafiti kote ulimwenguni. Hii imeruhusu maendeleo kuharakishwa katika maeneo kama vile afya, mazingira na unajimu, kati na zingine. Katika nyanja ya uchumi, kuna mazungumzo mengi juu ya kutoweka kwa mipaka kwani tofauti za nchi imekoma kuwa kikwazo kuwa faida wakati wa kufanya biashara ya kila aina katika nyanja ya kibinafsi na kati ya serikali.
Teknolojia huweza kuandamana na michoro/picha wakati wa kuwasilisha ujumbe hivyo basi kufunza masomo ya kisayansi kupitia teknolojia yamekuwa rahisi kufunzwa mashuleni. 
MAREJELEO
Kamusi ya lugha ya Uhispania" (2018) Katika Royal Academy
Fanjul,E “Utandawazi ni nini” huko iberglobal. 

Question: Katika uchumi kuna mazungumzo ya utowekaji wa nini
Answer: mipaka
SOKO LETU
Soko ni eneo kubwa ambalo linajadiliana na watu, wachuuzi na wanunuaji bidhaa. Soko letu lina vitu kadha wa kadha kama vile nyanya, vitunguu, mayai na mengineyo. Kwa kweli wasemavyo wahenga likikatika moyo uhudi si pato. Wanunuaji bidhaa huja sokoni mwetu kununua vitu kadhaa. Mimi hushirikiana na mama yangu kuuza bidhaa kwa kweli, "umoja ni nguvu utengano ni udhaifu,” katika kukusanya pesa ndipo mimi hushiriki na mamangu. Wanaonunua bidhaa huja na vikapu kwa vile kupima vitu na kuhesabu pesa ni kazi inayohitaji maarifa cha kuzingatia unapoibiwa kama muuzaji ni kwamba wanapotoroka mbio za sakafuni huishia ukingoni. Kwa siku, sisi huuza zaidi ya nyanya ishirini kwa maana sisi hupata shilingi mia mbili. Shamba 
tunalotoa haya matunda lina rotuba nzuri lakini bali si zuri kama halaika. 
Muuzaji nyama hupata faida nyingi kutokana na wanunuzi wengi. Viazi huchongwa na kupika chipsi. Chipsi huleta faida nyingi hata kama ni hatari. Kinachomfurahisha mama yangu kama kibogoyo aliyeota meno ni wanunuzi ambao ukiwahimiza kwa kitu wao hawapingi.
Chambilecho wahenga, kuwa mgagaa na upwa hali wali mkavu. Macho hayana pazia kwa kweli, wale huweza kuiba bila mtu kufahamu kuwa siku za mwizi ni arobaini. 
Kabla bidhaa kuuzwa, kabla mama kuwasili mimi huchunguza bei kwanza kabla kumwuzia kitu chochote kwa mtu yeyote. Mama anaweza kuniacha nikauze kwa vile anajua mimi ni mwaminifu kama mchana na kwa vile mpole kama mwanakondoo. 
Mama huniadhibu ninapowapa watu waende na vitu ovyo. Ninafaa kutii jamaa yangu kwa kuwa nisipo asiyefunzwa na mamaye hufunzwa na ulimwengu. Ni vibaya kumkasirikia kwa kuwa amekuadhibu ni vyema kuona na kujirekebisha tabia. Tumeweka kiambaza kikubwa katika kuzingira soko letu. Chambilecho wahenga vyote ving’aavyo si dhahabu.

Question: Yeye huchunguza nini kabla ya kumuuzia mtu chochote
Answer: Bei
Loka mar Rift Valley nigi gode mag mach (volcanoes) mang'eny, moko pod muoch to moko osetimo mang'ich, oting'o Got Longonot (mane omuoch hike higni mag 1900), Got Suswa, kod gode mag Menengai kod Paka. Gode mag machgi konyo piny Kenya yudo teko mar geothermal (geothermal energy) kendo gichueyo ranyisi maber mag piny mane ywayo welo kod joma timo nonro. Muoch mag machgi bende osekelo lowo maber (Andisols) manyalo dongo cham, moloyo e gode mag Rift Valley kama dongo mang'eny mar chiemo mar piny Kenya timoreie.

Question: Gode mag mach iluongo ni nade e Dholuo kaka ondiki?
Answer: volcanoes
Like the rest of Central America, Costa Rica never fought for independence from Spain. On 15 September 1821, after the final Spanish defeat in the Mexican War of Independence (1810-1821), the authorities in Guatemala declared the independence of all of Central America. That date is still celebrated as Independence Day in Costa Rica even though, technically, under the Spanish Constitution of 1812 that had been readopted in 1820, Nicaragua and Costa Rica had become an autonomous province with its capital in León.

Question: Asaasepᴐn bεn so na Costa Rica wᴐ?
Answer: Central America
kamoro amaramai nitie jahera mar lolwe tv amosi ni misawa karwakii ni machiegni e chendo mar pur gi kwan ka wan kamoro ni aveppo smart fam ei bohr siaya county nying a millicent adhiambo arwakii ni machiegni ochendwa ma kawuono mondo omi wapuonjre kokadho kwom pith kod pur mago mopogore opogore ka bende an gi wendo ma bende dwa puonjowa kaendi kokadho kwom kit pith kata pur motimo machiegni wendona ma kawuono agoyo erokamano kani lelwe t v jisembo kawuono nyinga en julius okoth an japur sea akaunti ka kendo an ma maneja avepo smart fam erokamano ee watimo pur ee avepo smart fam watimo pur kendo watimo puonjo ji gik kaka ipuro pidho nyanya pidho sukuma pidho alode ma opogore opogore kod kit lony ma nyasani ginyalo tiyo go yor medo yuto mag tich mag pur ma kindeni koro kama wantieni iluongo ni avepo smart fam ka wan boro kama iluongo ni obembi ka endi nyocha wabire koso ka wan ka e gi dweche ang'wen ka wadwaro mondo waekstend wach mar pur koni wach ma okwongo ma duong' ma watimo ka en mar nyanya ka achiel kod sukuma kaka ing'eyo ma berni jopur ose bedo gi chandruok e weche mag nyanya koro wanwang'o ni nyanya ma ng'eny sani koro wuok e bamba ka luwore ni tuono obiro kama iluongo ni bakterial welit ma go nyanya ose tamo joma ng'eny pur kendo jopur ma ng'eny ose weyo nyanya koro gima wan watimo en odwoko chuny jopur e tich ka luwore gi gima giparo ni ok nyalore mondo gine ni nyalore ka ineno fam ka e ma an go ni en nyanya ma ose chako flower kendo ose chako golo bols en nyanya ma iluongo ni tolerant en onyalo staimili tuoche ma oneno ose tamo nyanya ma ng'eny thurwa ka omiyo jopur omiyo jopur ma ma pidho ma ose weyo pidho nyanya ka luwore ni tuoche kaka bakterial wil to ose gologi e tich wan ka mondo gine ni gini nyalore thurwa ka kendo ma en nyanya ma podi onge tuo ma ose goyo kata achiel bedo ni opidhe e thurwa kae miyo gima watimo kae en jiwo tich mar pur ka achiel gi pidh yor demonstreson mondo jopur nyaka ma nyithindo ma kijende ma a piny one ni tije gi nyalore kendo ni kod pesa ka ing'iyo ka watimo teknoloji ma opogore opogore namba achiel wan kod drip irigeson bedo ni en ekspensiv kendo en garama ma malo lakini ka ing'iyo kaka ineno time gi ming'a to iyudo yot e yor olo pi ka ok itiyo gi pesa ma ng'eny nikech puodhoni kaka oromni ka watimo olo pi kod paip tielo ka tielo nyalo kawo seche ma ng'eny kendo kawo ji ma ng'eny

Question: Tuoche mane ma goyo nyanya kendo tamo jopur mang'eny?
Answer: bakterial welit
ASIYESIKIA LA MKUU HUVUNJIKA GUU
Methali hii ina maana yakwamba asiyofuata ushauri 
      Ya waliomtangulia hufikwa na mambo magumu. Methali hii ina Usawa na asiyesikia la mkuu hufikiwa na makuu 
Methali hii hutumiwa kuwashauri watu umuhimu wa kufuata ushauri wa wazazi na waliozidi maarifa. 
       Pia hutumiwa kutunasihi tuyathamini mashauri tupewayo.
       Palikuwa na msichana kutoka kitongoji cha Duza aliyekuwa mtundu. Alitumia madawa ya kulevya kila uchao na kuenda klabu kila kukicha.Wazazi wake walimuonya hata majirani pia lakini hakusikia lolote.
       Siku moja katika ziara zake za klabu  alilewa chakari na wala hakujielewa wala kujitambua na akijikojolea na kulowa mkojo tepetepe. Wakati wa kurudi nyumbani alipatikana na vijana wawili njiani na akanajisiwa. Juhudi zake za kujiokoa ziliambulia patupu.Asubuhi ilipofika aligundua kuwa alikuwa na damu katika sehemu zake za siri.Alijikokota na kuelekea hospitalini ili kupata matibabu.Kurudi nyubani wazazi wake walighadhabishwa na kumfukuza .Hapo ndipo alipogundua kuwa  asiyesikia la mkuu huvunjika guu. Kwani msiba wakujitakia hauambiwi pole 

Question: Methali hii hutumiwa kushauri umuhimu wa kufuata nini
Answer: ushauri
BURUDANI

Burudani ni sanaa ambayo wengi wameilenga. Hapa duniani, maadam mtu huwa
na njia moja ambayo humfurahisha sana. Hivyo hilo jambo anapolitekeleza,
anaishi umuhimu wa maisha. Hata hivyo njia hizi ni mingi sana. Basi vile
wanadamu hutofautiana, pia basi aina za burudani hutofautiana.

Katika karne hii, njia minji zimeonekena kama njia za kujipa burhdani.
Hata hivyo wakati na nyakati huwa zinatofauna. Aina za burudani
hutofautiana kulingana na mtu. Burudani inaweza kuwa kwa kudensi nyimbo
au kusikiza. Wengine huthamini kusoma ili wajipe furaha. Hata hivyo,
michezo pia imeonekana kuwa na wafuasi wengi. Bila kusahau televisheni
nao ikisheeni kwenye familia nyimgi, mathumuni yakiwa burudani.

Hata hivyo, kuna burudani ambazo humnufaisha unayeburudika. Kwa upande
mwingine, zingine hazina manufaa hata kidogo. La kustaajabisha ni
kwamba, wanadamu hupendelea zile ambazo hazina manufaa. Zina ambazo zina
manufaa huonekana kama majukumu na si ya kujiburudisha.

Lazima tukabali kwamba kile ukipandacho ndicho utavuna. Katika karne
hii, burudani imebadilishwa na kuwa potovu. Hii imepalia kutokea kwa
watu ambao hawana maadili hata kidogo. Watu wameacha kuwa na ubinadamu
na kuwa wenye kiburi na walawiti kwenye jamii.

Nikipigia mfano televisheni. Hiki ni chombo ambacho kumetumika vibaya
kikiwaburudisha wapenzi watazamaji. Mara nyingi kimeonekana kikionyesha
picha ambazo zilikuwa adimu enzi za mababu wetu. Picha za watu wakiwa
nusu-uchi zimepeperushwa bila kujali anayetazama. Kutia kidonda makaa,
visa vya watu kupiga busu ovyoovyo hata kufanya tendo la ndoa
zinapeperushwa tu. Japo mara kwa mara tahadhari hutolewa, bado watoto
wadogo hupata wakati kutazama. Matekeo yake ni kwamba kazi hiki kina
mtazamo tofauti kuhusu mapenzi. Kazazi hiki kimeathirika kwa kishindo
kikibwa kikijaribu kuwa kama wale waigizaji.

Pili, televisheni imefanya wengi kuwa wavivu. Itabainika wazi kuwa
vipindi vinavyopeperushwa hewani huwa na mvuto uliyo wa ajabu. Si ajabu
kupata mtazamaji akiketi kitako siku mzima mbele ya runinga. Kwake
kupitwa na kipindi fulani ni hatia ambao hawezi jisamee. Ukweli ni
kwamba muda huu ungetumika kufanya jambo la maana maishani. Madhara haya
huwa bayana pale mtazamaji hujipata hajui pa kumalizia wala pa kuanzia
anapozungukwa na mambo anahitaji kufanya. Mjuto ni mjukuu. Hata hivyo,
mtazamaji huanza kufanya vitu kwa papara. Pia hili si jambo jema. Si
ajabu kupata makosa mengi kwenye kazi zilizofanywa kwa papara.

Runinga yafaa iwe sehemu ya kujifunza. Mara nyingi maisha ya watu
wanaoigiza huonekana yakifuata mweelekeo fulani. Hata hivyo maagizo yao
huwa kioo cha jamii. Lakini la kushangaza ni kuwa, wengi wa watazamaji
huwa wanayoana kama maagizo tu. Ikiwa hizi vipindi havitatugeuza ili
tuwe watu tofauti, basi hatuna budi kuachana nazo. Yafaa tujifunze
kutokana na hayo maigizo.


Question: televisheni imefanya wengi kuwa nini
Answer: wavivu
Wizara ya kilimo katika kaunti ya Murang'a imezindua miradi mitatu mikubwa ya mifumo ya umwagiliaji maji mashambani nĩgetha crop yields ciandĩke muno kũmotha ase omwaka o 2026 gĩthaka kũu maeneo kame ya kaunti. Miundombinu hii inajumuisha uwekaji wa mabomba makubwa ya kusafirisha maji kutoka kwenye mito ya milimani hadi kwenye mashamba ya wakulima wadogo walioko mabinguni ambao wamekuwa wakitegemea mvua pekee kwa kilimo chao. Kwa kuanzishwa kwa mifumo hii, wakulima sasa wana uwezo wa kupanda mazao yao mara tatu kwa mwaka bila kusubiri msimu wa mvua za masika jambo ambalo litaongeza pakubwa kipato chao cha kila mwezi.

Abalimi duto sani nĩmakenete muno nchere banyore faida kubwa kupitia vikundi vya ushirika ambavyo vinaratibu uuzaji wa mazao ya mboga na matunda moja kwa moja kwa wasindikaji wa vyakula viwandani bila kupitia kwa madalali wa kati. Serikali ya kaunti imeweka pia mikakati ya kutoa mafunzo kuhusu usimamizi bora wa rasilimali za maji ili kuzuia migogoro kati ya watumiaji wa juu na wa chini wa mito hiyo. Kila mradi wa umwagiliaji unasimamiwa na kamati maalum iliyochaguliwa na wanajamii wenyewe ili kuhakikisha uendelevu na matengenezo ya mara kwa mara ya miundombinu hiyo ya thamani kubwa.

Question: How many public gravity-fed agricultural water piping infrastructure networks wizara ya kilimo implemented inside Murang'a sub-counties ase omwaka o 2026?
Answer: miradi mitatu mikubwa ya mifumo ya umwagiliaji maji
Pur mar ngano e piny Kenya nigi pek kuom kudni (pests). Wheat aphids chuodo pi lwedo cham kendo gikelo sooty mold kod tuwo mar virus; ispraygi gi KINGCODE ELITE (10ml) kata PRESENTO 200 SP (4g) e pi lita 20. Thrips pondo e bwo ite (flag leaf) kendo ihinyogi gi PROFILE 440EC (30ml). Nematodes kelo kuot (galls) e tiend cham kendo idrench gi ALONZE 50EC (10ml). Cutworms ng'ado tiend cham e bwo lowo kendo idrench gi LOYALTY 700 WDG (10g). Stalk borers donjo e i lere cham kendo ispraygi gi OCCASION STAR 200 SC (3ml). Winy bende chamo ngano ma osegweny, omiyo japur nyalo tiyo gi "bird scarer" kata lokro kinde pido.

Question: Ang'o ma cutworms timo ne cham matindo?
Answer: ng'ado tiend cham e bwo lowo
Le virus de l’immunodéficience humaine (VIH), responsable du sida , a une prévalence variable d’un pays à l’autre.  La liste ci-dessous répertorie les taux de prévalence chez les adultes de différents pays, sur la base de données provenant de diverses sources, notamment du CIA World Factbook,,.  En 2015, on estime à 36,7 millions le nombre de personnes infectées par le VIH dans le monde. La pandémie de VIH est la plus grave en Afrique australe.  Plus de 10% de toutes les personnes vivant avec le VIH / sida résident dans la région.  La prévalence du VIH chez l'adulte dépasse 20% à Eswatini (Swaziland) , au Botswana et au Lesotho , tandis que six autres pays signalent une prévalence du VIH chez l'adulte d'au moins 10%.  En dehors de l'Afrique, le taux de prévalence le plus élevé est observé aux Bahamas (3,3%). En chiffres absolus, l'Afrique du Sud (7,1 millions), le Nigéria (3,2 millions) et l'Inde (2,1 millions) avaient le nombre le plus élevé de cas de VIH / sida à la fin de 2016,. Alors que la forte population de personnes séropositives en Afrique du Sud est attribuable à sa prévalence élevée de la maladie (18,9%, l'une des plus élevées au monde), celle du Nigéria est inférieure à 2,9%, tandis que le taux de prévalence en Inde est de 0,3%.  Cependant, des pays tels que le Nigéria où l'ONUSIDA a des taux de VIH élevés, supérieurs à 1%, sont classés dans la catégorie épidémies généralisées de VIH (GHE), tandis que la prévalence de l'Inde est bien inférieure à ce seuil, avec une prévalence inférieure à celle de l'Amérique et à peu près identique à celle de la France . À l'autre extrémité du spectre, Svalbard n'aurait aucun cas de VIH / sida, tandis que le Bhoutan aurait une population beaucoup plus nombreuse, mais ne représenterait encore que 246 cas jusqu'en 2011.

Question: Tò tɛ mɛ gbɛ nɔ̀n tɔ supkɔ bɛ SIDA?
Answer: Botswana
ï»¿Nkanu aambukizwa kipindupindu  

Hii ni Shule ya Nakivale.  Ilitokea kwamba  mwanafunzi mmoja  aliyeitwa Nkanu,  aliambukizwa ugonjwa wa  kipindupindu. Ilisemekana  kwamba maambukizi  hayo yalisababishwa na  uchafu.  Wakati wa kwenda  nyumbani ulipofika,  wanafunzi walianza  kwenda. Nkanu aliruka  kwa furaha kwa sababu  wakati alioupenda ulikuwa  umefika.  Nkanu alikuwa ameweka  vitu vyake kwenye begi  ndogo aliyoibeba kila siku.  Alipofika nyumbani,  Nkanu hakutulia hata  kidogo. Alikwenda  kuchezea udongo mchafu.  Baadaye, mvua ilianza  kunyesha. Nkanu  hakujikinga na mvua hiyo.  Aliendelea kucheza bila  kujali kwamba alikuwa  akilowa.  Nkanu alipofika  nyumbani, hakunawa  mikono yake. Wakati wa  kula ulipofika, alienda kula  hivyo hivyo kwa mikono  michafu.  Nkanu alipomaliza kula,  alienda barabarani  kutembea. Alimwona mtu  aliyekuwa na ndizi. Nkanu  alimwomba yule mtu ndizi.  Alipoipokea ile ndizi, aliila  hivyo hivyo kwa mikono  michafu.  Hiyo ndiyo iliyokuwa tabia  ya Nkanu ya kila siku.  Baada ya siku chache,  Nkanu alianza kuhisi  maumivu. Kumbe alikuwa  ameambukizwa  kipindupindu.  Nkanu alitapika na  kuendesha. Alitamani  achezee tope tena lakini  hakuwa hata na nguvu ya  kuweza kusimama.  Alikuwa mnyonge kweli  kweli.  Nkanu alikumbuka  makosa aliyoyafanya.  Alitaka kujua ni lini hasa  alipoambukizwa viini vya  kipindupindu. Alisema  moyoni, "Heri ningejua,  ningenawa mikono yangu  kabla ya kula."  

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use the illustrations as long as you attribute in the following way:  Nkanu aambukizwa kipindupindu  Author - gabriel dibwe  Illustration - Gabriel Dibwe  Language - Kiswahili  Level - First paragraphs  Â© African Storybook Initiative 2018  Creative Commons: Attribution 4.0  Source www.africanstorybook.org 

Question: Nani aliambukizwa ugonjwa wa kipindupindu
Answer: Nkanu
Kwaphela izinyanga isibhakabhaka somile. ULomongin, umdali wemvula odumile, wakhuluma nonkulunkulu. Abantu babuthana ngaphandle kwenqaba yakhe. Balinda ngokulangazela nangokungabaza isigijimi sethemba. Waqinisekisa abantu ukuthi uMdali uzobanika imvula maduze. Bazohlwanyela izitshalo zabo. Izingane zadlala ngaphandle ngenkathi silinde imvula. Kamuva ngalolo suku, sabona amafu amhlophe empumalanga. Ngangazi ukuthi amafu emvula. Abantu babesayicabanga imvula. Umama wamemeza, "Kulungile! Amafu amnyama. Woza manje". Imvula yaphinde yanetha. Sasilinde izinsuku eziningi! Ekuqaleni, sasithokozile. Amanzi ayengasebenzi. Sasisanda kuhlanganisa zonke izindlu zethu. Sasingekho ibhuloho. Sasingakwazi ukuhlangana nomunye umuntu. Manje sasingafuni ukuyothenga imvula.

Question: Igihe twari tumaze dutegereje imvura
Answer: izinsuku eziningi
TEKNOLOJIA YA KISASA NA MANUFAA YAKE 
Teknolojia tangu upataji wa uhuru umerahisishwa kwa asilimia zaidi ya hamsini. Teknolojia mwanzoni mwa miaka ya elfu moja na kumi na nane ndipo ilianza kuimarishwa. Kwa sasa, teknologia imeimarishwa na inasaidia binadamu kwa njia nyingi mno. 
Ukuzaji wa simu ya mkononi, inavyojulikana na wengi rununu imerahisisha mazungumzo kwa asilimia kubwa. Watu ulimwengu mzima wanaweza kuzungumza kwa kidude tofauti na hapo awali. Simu inawezesha kusafirisha habari kwa mitandao ya kijamii kwa kubonyeza tu. 
wa 
lelanolojia pia imewezesha kupeperusha kwa hahan kwa watu wengi lawa wakati mmoja kutumia runinga na redio. Kwa njia hii haban inaweza kusambaa kwa umbali wowote. Imewezesha kueneza maneno yanayotokea kwote duniani na kuwezesha ufahama. 
Teknolojia pia imewezesha kuimarika kwa viwanda mbalimbali kama mbinu mojawapo ya kuongeza uzalishaji wa bidhaa kemkem kutoka kwa viwanda vya elektroniki, matunda au bidhaa zote za kilimo. Viwanda hivi vimewezesha kueneza kwa bidhaa bora kote duniani. 
Teknolojia pia imewezesha kutengenezwa kwa nguvu za umeme ambayo imesaidia kukuza kwa viwanda mbalimbali. Umeme unatumiwa kuimarisha uchumi wa nchi kwa njia marudufu. Pia umeme unatumiwa kama mwangaza wakati wa usiku. 
Licha ya hayo teknolojia imesaidia kwa kukuza nafasi za kazi kwa vijana. Vijana wameweza kupata nafasi za kazi katika viwanda. Teknolojia imeimarisha maisha ya watu kwa njia hii. Imepunguza umaskini kwa asilimia kubwa sana. 

Question: Tekinolojia imesaidia kukuza nafasi za nini
Answer: Kazi