Wakati basi kubwa la bluu lilipochelewa
Ursula Nafula

Kiswahili

Mara moja kwa siku, basi kubwa la bluu
husimama katika kijiji cha akina Bobo
kuwasafirisha watu hadi mjini. Bobo
hajawahi kuliona basi kubwa kama hilo.

Anayahesabu madirisha 9 ya abiria na moja
la dereva. "Lazima kuna safu 9 za viti vya
abiria, kila safu ikiwa na takriban viti 8,"
Bobo anawaza.
Ikiwa ni sawa namna Bobo anavyowaza, je,
basi kubwa la bluu linaweza kuwabeba
abiria wangapi?

Kesho, mamake Bobo atampeleka mjini
kununua sare mpya ya shule. Mama huuza
mayai dazeni moja kwa shilingi 120. Karibu
kila juma, yeye hupata jumla ya shilingi 3600.
Je, ni mayai dazeni ngapi anazohitaji kuuza ili
aweze kupata shilingi 3600? Kwa majuma 4
yaliyopita, aliweka akiba nusu ya fedha zake
ili amnunulie Bobo sare mpya.
Je, unaweza kufanya hesabu ya kiasi cha
fedha alizoweka akiba kwa muda wa
majuma 4?

Takriban miezi mitatu imepita tangu Bobo
asafiri kwa basi. Ana hamu kubwa ya kutaka
kusafiri tena!
Kesho itakuwa siku kubwa. Inapofika saa
moja jioni, Bobo yuko kitandani, lakini hapati
usingizi wowote. Hafikirii jambo jingine ila tu
safari yake ya kwenda mjini. Ni saa tatu na
nusu, lakini Bobo bado hajalala.

Kila asubuhi, mama humwamsha Bobo saa
moja. Lakini leo, Bobo tayari yuko macho
inapofika saa kumi na mbili, ingawa usiku
uliopita, aliweza tu kulala ilipotimia saa tano.
Inapotimia saa moja, Bobo ameoga na
kuvaa, tayari kuondoka. Je, Bobo alipata
usingizi kwa saa ngapi usiku uliopita?

Saa moja kasororobo asubuhi, Bobo na
mamake wanawasili kituoni. Lile basi kubwa
la bluu linastahili kuwasili kituoni inapotimia
saa mbili asubuhi.
Mamake Bobo anaitazama saa yake. Lile
basi kubwa la bluu tayari limechelewa kwa
dakika kumi na tano. "Lakini, kawaida, basi
hili halichelewi. Sijui kuna shida gani?" mama
anasema.

Muda mfupi baadaye, watu zaidi wanajiunga
nao pale kituoni. Wao pia wanazitazama saa
zao na kuuliza kwa nini basi limechelewa.
"Sasa tayari zimetimia saa tatu. Nitachelewa
kufika kazini!" mwanamume mmoja
aliyevalia suti nyeusi, anasema.
Bobo na mamake ndio waliosubiri kwa muda
mrefu zaidi. Bobo anaona kama amesubiri
kwa saa nyingi. Lakini, si saa nyingi. Je,
wamekuwa wakisubiri kwa muda gani?

Bobo ana wasiwasi. "Je, nitaipata sare yangu
kweli?" anamwuliza mamake.
Bobo anahesabu kwamba safari ya kwenda
mjini na kurudi itawachukua saa 4. Saa 1
kufika huko, saa 2 kununua na saa 1 kurudi
nyumbani. "Kuna mpira wa soka saa nane
ambao mimi na marafiki zangu tumepanga
kucheza. Basi lisipofika kwa wakati,
nitachelewa kujiunga na wenzangu kwa
mchezo huo."

Bado wanasubiri. Bobo sasa analia. Watu
wawili walio kwenye foleni, wanaondoka na
kurudi nyumbani. Wengine wanaendelea
kuzitazama saa zao.
"Hebu tuwe na subira. Nina hakika kwamba
basi litakuja hivi karibuni," mamake Bobo
anawaambia. "Ninataka kwenda nyumbani!"
Bobo analia kwa sauti. Mamake anamtuliza,
"Tusubiri kwa dakika kumi tu. Basi lisipokuwa
hapa saa tatu na nusu, tutaenda nyumbani."

Halafu, wanasikia mngurumo wa basi
barabarani. "Si niliwaambia," mamake Bobo
anasema. "Sasa ni saa tatu na nusu kamili.
Tutanunua kwa haraka. Basi likiondoka mjini
kwa wakati, tutafika nyumbani kwa wakati
ufaao nawe utacheza mpira wa soka
ulivyopanga."
Bobo anafuta machozi. Anahisi uchungu
miguuni. Amechoka. Hawezi kusubiri kuliabiri
lile basi.

La kushangaza ni kwamba, basi hili sio lile
kubwa la bluu. Bali ni basi ndogo nyekundu.
Bobo anahesabu madirisha ya abiria 4 pekee
kisha anasema, "Mama, basi hii ni ndogo
sana kuliko lile la bluu. Halitakuwa na nafasi
ya kutosha kuwabeba watu wote
wanaokwenda mjini."
Je, unakubaliana na Bobo? Unaweza kukisia
idadi ya abiria ambao basi hiyo ndogo
itaweza kubeba?

Mamake Bobo anamtania, "Wasiwasi wako
hauna msingi. Angalau sote tunaosubiri
hapa kituoni, tutapata nafasi ya kuketi."
"Hebu tuabiri kwa haraka ili tupate viti vizuri.
Tumekuwa tukisubiri kwa muda mrefu zaidi
ya wote!"

Bobo na mamake wanaabiri basi. Nyuma
yao kuna watu 9 zaidi wanaotaka kuabiri. "Je,
kutakuwa na viti vya kututosha sote?" Bobo
anauliza.
Anaona kwamba kuna safu 4 za viti basini,
upande mmoja ukiwa na viti 2 na mwingine
ukiwa na viti 2 pia. Je, kuna viti vingapi jumla?
Je, watu wote walio kwenye foleni wataweza
kuketi?

Bobo na mamake wanakalia viti 2 vilivyo
mbele karibu na mlango. Wana nafasi kubwa
mbele yao na pia wanaweza kutazama nje
vizuri.
Bobo anahesabu watu 6 wapya wanaojiunga
na wengine kwenye foleni. "Hao wanafanya
jumla ya idadi ya abiria kuwa 17," anawaza.
"Mama, kuna nafasi ya kila mtu," Bobo
anamweleza mamake. "Ni mtu mmoja tu
atakayelazimika kusimama."
Je, Bobo alihesabu sawa?

Basi sasa imejaa. Dereva anaifunga milango
na kuanza safari. Kuna kelele nje. Bobo na
abiria wengine wanatazama dirishani.
Watu zaidi wanakimbia wakitaka kuifikia
basi. Wanapiga mayowe, "Subiri! Subiri!
Tunahitaji usafiri." Lakini wamechelewa.
Bobo na mamake wanawahurumia
walioachwa nyuma.

Mamake Bobo anamwuliza dereva, "Mbona
hukujia lile basi kubwa la bluu?" Dereva
anajibu, "Liliharibika jana. Hii basi ndogo
nyekundu pekee ndiyo iliyopatikana."
"Je, na wale watu wote tuliowaacha nyuma?"
mamake Bobo anauliza. Dereva anasema,
"Usiwe na wasiwasi. Nitakuwa na safari mbili
leo."
Bobo anasikiliza wanavyozungumza.
Mawazo yake yanajaa nambari.

Bobo anahesabu viti tena. "Basi hii
inawabeba watu 20, 16 wakiwa wameketi na
4 wakiwa wamesimama." Anajiuliza, "Basi hii
itaweza kwenda safari ngapi ili iwapeleke
abiria 100 mjini? Na abiria 200 au 150, je?"
Unaweza kulipata jawabu?
Bobo amefurahi. Hivi karibuni, ataipata sare
mpya. Kisha, basi itawarudisha nyumbani
kwa wakati ili acheze soka.

You are free to download, copy, translate or adapt this story and use
the illustrations as long as you attribute in the following way:
Wakati basi kubwa la bluu lilipochelewa
Author - Mecelin Kakoro
Translation - Ursula Nafula
Illustration - Mango Tree
Language - Kiswahili
Level - Read aloud
Â© African Storybook Initiative 2015
Creative Commons: Attribution 4.0
Source www.africanstorybook.org


Question: Nani alifunga mlango wa lile basi nyekundu ilipokua imejaa?
Answer: Dereva