Os bydd eich amgylchiadau’n newid
Source: gov.uk (2025-11-24)

Dysgwch beth sydd angen i chi ei wneud pan fydd eich amgylchiadau’n newid. Er enghraifft, ychwanegu ffynonellau incwm neu roi’r gorau iddynt, newid eich meddalwedd neu’ch asiant treth, addasu’ch taliadau ar gyfrif, neu ddiwygio Ffurflen Dreth a gyflwynwyd.

Ar ôl cofrestru ar gyfer y cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, efallai y bydd eich amgylchiadau’n newid.

Bydd angen i chi roi gwybod i CThEF am y newidiadau. Efallai mai mater o roi gwybod unwaith yn unig fydd hyn, neu efallai y byddwch chi’n rhoi gwybodaeth newydd mewn perthynas â newid.

Byddwch yn gallu rhoi gwybod am y rhan fwyaf o newidiadau gan ddefnyddio’r gwasanaethau ar-lein CThEF sydd gennych yn barod. Fel arall, bydd angen i chi gysylltu â’n tîm cymorth penodedig i gwsmeriaid (https://www.gov.uk/guidance/defnyddio-r-cynllun-troi-treth-yn-ddigidol-ar-gyfer-treth-incwm/help-a-chymorth).

Ychwanegu ffynhonnell newydd o incwm o hunangyflogaeth neu o eiddo

Er mwyn cynnwys ffynhonnell incwm newydd, boed yn incwm o hunangyflogaeth neu o eiddo, dylech ei hychwanegu at eich cyfrif gwasanaethau ar-lein CThEF. Os mai asiant ydych chi, gellir gwneud hyn yn yr adran ‘Rheoli manylion Treth Incwm eich cleient’.

Bydd angen i chi roi manylion ynghylch eich ffynonellau incwm o hunangyflogaeth ac o eiddo. Mae hyn yn cynnwys y dyddiad dechrau, os yw’r dyddiad hwnnw o fewn y 2 flynedd ddiwethaf. Ar gyfer ffynonellau incwm o eiddo, dyma’r dyddiad y gwnaethoch chi ddechrau cael incwm rhent. Bydd angen i chi hefyd gadarnhau pa ddull cyfrifyddu y byddwch chi’n ei ddefnyddio, gan y dylai’r un dull gael ei ddefnyddio ar gyfer pob ffynhonnell incwm.

Yna, dylech wirio’ch meddalwedd er mwyn sicrhau bod manylion y busnes wedi’u diweddaru. Efallai y bydd angen i chi adnewyddu hyn yn eich meddalwedd. Yna, gallwch chi anfon diweddariadau chwarterol, a fydd yn cynnwys eich ffynhonnell incwm newydd.

Os na allwch chi gadw cofnodion digidol o’r ffynhonnell incwm newydd, bydd yn dal i fod angen i chi roi gwybod amdani gan ddefnyddio’ch meddalwedd cyn i chi cyflwyno’ch Ffurflen Dreth (https://www.gov.uk/guidance/defnyddio-r-cynllun-troi-treth-yn-ddigidol-ar-gyfer-treth-incwm/cyflwyno-ch-ffurflen-dreth). Os na allwch chi roi gwybod am eich ffynhonnell incwm newydd drwy feddalwedd sy’n cydweddu, bydd angen i chi optio allan o’r cyfnod profi.

Rhoi’r gorau i ffynonellau incwm o hunangyflogaeth neu o eiddo

Gallwch chi ddefnyddio’ch cyfrif gwasanaethau ar-lein CThEF er mwyn dod â ffynhonnell incwm o hunangyflogaeth neu o eiddo i ben. Gallwch chi wneud hyn drwy nodi’r dyddiad y daeth y ffynhonnell incwm i ben.

Ar ôl i chi roi gwybod i CThEF, ni fydd angen i chi anfon unrhyw ddiweddariadau chwarterol ar ôl i’r busnes ddod i ben.

Newid eich meddalwedd

Gallwch chi newid y meddalwedd rydych chi’n ei defnyddio ar gyfer Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, naill ai:
- ar ôl diwedd y flwyddyn dreth, neu
- yn ystod y flwyddyn dreth
Mae’n dal i fod angen i chi gadw eich cofnodion digidol am y cyfnod cywir o amser os ydych chi’n newid eich meddalwedd.

Dylech hefyd sicrhau y gallwch gael mynediad i’ch cofnodion digidol o flynyddoedd treth blaenorol. Er enghraifft, mae’n bosibl y bydd angen i chi allgludo’ch cofnodion digidol o’ch hen feddalwedd, a’u storio’n ddigidol.

Os ydych yn newid eich meddalwedd ar ôl diwedd blwyddyn dreth

Does dim rhaid i chi fewngludo’ch cofnodion digidol o flynyddoedd treth blaenorol i’r feddalwedd newydd.

Mae angen i chi storio’ch cofnodion digidol o flynyddoedd treth blaenorol yn ddiogel, a gallu cael mynediad atynt.

Os ydych yn newid eich meddalwedd yn ystod blwyddyn dreth

Os ydych chi’n defnyddio meddalwedd sy’n gweithio gyda’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm i greu cofnodion digidol, bydd angen i chi wneud y naill neu’r llall o’r canlynol:

mewngludo’ch cofnodion digidol i’ch meddalwedd newydd ar gyfer y flwyddyn dreth bresennol

ail-greu’r cofnodion yn eich meddalwedd newydd

Os ydych chi’n defnyddio meddalwedd sy’n gweithio gyda’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm i gysylltu’ch cofnodion (meddalwedd pontio), bydd angen i chi gysylltu’ch meddalwedd newydd â’ch meddalwedd cadw cofnodion.

Newid eich asiant treth

Os byddwch chi’n newid eich asiant treth, mae angen i chi ofyn am eich cofnodion digidol o flynyddoedd treth blaenorol. Bydd angen i chi storio’ch cofnodion digidol o flynyddoedd treth blaenorol yn ddiogel, a gallu cael mynediad atynt.

Bydd angen i chi sicrhau:

eich bod chi a’ch asiant treth newydd yn defnyddio meddalwedd sy’n gweithio gyda’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm ac, os ydych chi’n defnyddio gwahanol gynhyrchion meddalwedd, bod y rhain yn gweithio gyda’i gilydd i ddiwallu eich anghenion

bod eich asiant treth newydd wedi’i awdurdodi i weithredu ar eich rhan, a defnyddio Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm ar eich rhan

bod gan eich asiant treth newydd fynediad at eich cofnodion blaenorol

Optio allan yn ystod y cyfnod profi

Os ydych wedi cofrestru’n wirfoddol ar gyfer y cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, gallwch chi optio allan ar unrhyw adeg yn ystod y cyfnod profi.

Os byddwch chi’n dewis optio allan, ni fydd angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm mwyach i anfon diweddariadau chwarterol ar gyfer incwm na threuliau o hunangyflogaeth neu eiddo. Bydd diweddariadau rydych chi wedi’u hanfon yn cael eu dileu ar gyfer y flwyddyn dreth rydych chi’n optio allan ar ei chyfer.

Bydd yn dal i fod angen i chi gyflwyno Ffurflen Dreth Hunanasesiad (https://www.gov.uk/ffurflenni-treth-hunanasesiad) yn ôl yr arfer. Dylech chi hefyd fynd ati i gael gwybod a oes angen i chi ddefnyddio’r cynllun Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, a phryd y dylech chi wneud hynny (https://www.gov.uk/guidance/check-if-youre-eligible-for-making-tax-digital-for-income-tax.cy).

Gallwch chi ddefnyddio’ch cyfrif gwasanaethau ar-lein CThEF er mwyn optio allan. Ewch i’r adran ‘Bwrw golwg dros ddyddiadau cau a rheoli sut rydych yn adrodd’ er mwyn rhoi gwybod i ni eich bod chi’n dymuno optio allan.

Os mai asiant ydych chi, byddwch chi’n gallu gwneud hyn unwaith eich bod wedi cael eich awdurdodi a’ch bod yn gallu cael at gyfrif gwasanaethau ar-lein CThEF eich cleient.

Addasu eich taliadau ar gyfrif

Mae taliadau ar gyfrif (https://www.gov.uk/deall-eich-bil-treth-hunanasesiad/taliadau-ar-gyfrif) yn daliadau a wneir ymlaen llaw tuag at eich bil treth (gan gynnwys Yswiriant Gwladol Dosbarth 4, os ydych chi’n hunangyflogedig).

Os ydych chi’n gwybod y bydd eich bil treth yn is na’r flwyddyn ddiwethaf, gallwch chi ostwng eich taliadau ar gyfrif. Gallwch chi wneud hyn yn eich cyfrif gwasanaethau ar-lein CThEF. Ewch i’r adrannau ‘Yr hyn sydd arnoch’ ac ‘Addasu taliadau ar gyfrif’ ar gyfer y flwyddyn dreth.

Diwygio Ffurflen Dreth

Os gwnaethoch chi gyflwyno Ffurflen Dreth gan ddefnyddio’r feddalwedd a ddewiswyd gennych ar gyfer Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, a’ch bod o fewn y cyfnod ar gyfer gwneud diwygiadau, cysylltwch â’r tîm cymorth i gwsmeriaid er mwyn trafod sut i wneud diwygiad.

Os gwnaethoch chi gyflwyno Ffurflen Dreth ar bapur neu ar-lein ar gyfer blwyddyn flaenorol, dilynwch yr arweiniad er mwyn gwneud newidiadau i Ffurflenni Treth Hunanasesiad (https://www.gov.uk/ffurflenni-treth-hunanasesiad/cywiriadau).

Beth i’w wneud os byddwch yn cofrestru yn ystod y flwyddyn dreth

Os byddwch chi’n cofrestru ar ôl i’r flwyddyn dreth ddechrau, gallwch wneud y canlynol:
- dal i fyny nawr ar eich holl gadw cofnodion digidol (https://www.gov.uk/guidance/defnyddio-r-cynllun-troi-treth-yn-ddigidol-ar-gyfer-treth-incwm/creu-cofnodion-digidol) a diwygiadau chwarterol (https://www.gov.uk/guidance/defnyddio-r-cynllun-troi-treth-yn-ddigidol-ar-gyfer-treth-incwm/anfon-diweddariadau-chwarterol)
- dechrau cadw cofnodion digidol o’r dyddiad y byddwch chi neu’ch cleient yn cofrestru, a mynd ati i ddiweddaru cofnodion cynharach yn nes ymlaen
Er enghraifft, gallwch ddewis dal i fyny nes ymlaen os nad ydych chi fel arfer yn troi at y broses o gadw cofnodion tan ddiwedd y flwyddyn dreth.

Mae’n rhaid creu’r holl gofnodion digidol ac anfon yr holl ddiweddariadau chwarterol cyn cyflwyno’r Ffurflen Dreth (y dyddiad cau ar gyfer gwneud hyn yw 31 Ionawr yn dilyn y flwyddyn dreth dan sylw).

Ni fydd y sawl a wnaeth gofrestru’n gynnar ar gyfer y cyfnod profi Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm yn cael unrhyw gosbau ar ddiweddariadau chwarterol hwyr ar gyfer y flwyddyn dreth 2025 i 2026.

Darllenwch ragor am gosbau a fydd yn berthnasol (https://www.gov.uk/guidance/penalties-for-income-tax-self-assessment-volunteers.cy) os ydych yn defnyddio’r gwasanaeth hwn.

Os byddwch yn dewis ‘dal i fyny’ yn nes ymlaen

Gallwch anfon Ffurflenni Treth ‘dim’ ar gyfer cyfnodau diweddaru cynharach a ddaeth i ben cyn i chi gofrestru. Unwaith i chi greu cofnodion digidol, bydd y cofnodion hyn yn cael eu hychwanegu at y diweddariad chwarterol nesaf y byddwch yn ei anfon. Os byddwch yn creu eich cofnodion digidol ar ôl diwedd y flwyddyn dreth, bydd angen i chi ail-anfon eich pedwerydd diweddariad chwarterol.

Os byddwch chi’n newid i fod wedi’ch cau allan o’r byd digidol

Efallai y bydd angen i chi gofrestru os bydd eich amgylchiadau chi’n newid.

At ddiben Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm, mae rhywun sydd wedi’i gau allan o’r byd digidol yn rhywun nad yw’n rhesymol iddo ddefnyddio meddalwedd sy’n cydweddu i gadw cofnodion digidol neu gyflwyno’r cofnodion hyn i CThEF.

Os ydych chi wedi cofrestru oherwydd bod gofyn i chi ddefnyddio Troi Treth yn Ddigidol a’ch bod chi’n credu eich bod chi wedi’ch cau allan o’r byd digidol, dysgwch a allwch chi gael esemptiad rhag Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm (https://www.gov.uk/guidance/find-out-if-you-can-get-an-exemption-from-making-tax-digital-for-income-tax.cy).

Os ydych chi’n gwirfoddoli i brofi Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm

Os byddwch chi’n cofrestru ar gyfer Troi Treth yn Ddigidol ar gyfer Treth Incwm yn wirfoddol ac wedyn yn newid i fod wedi’ch cau allan o’r byd digidol, dylech chi optio allan o ddefnyddio’ch cyfrif gwasanaethau ar-lein CThEF.

Mae gwybodaeth am sut i wneud hyn yn adran ‘Optio allan yn ystod y cyfnod profi’.