Aros a pharcio (238 i 252)
Source: gov.uk (2025-04-10)

Rheolau ar gyfer aros a pharcio, gan gynnwys rheolau am barcio yn y nos a gorfodaeth parcio cyfreithlon.

Cyffredinol (rheol 238)

Rheol 238

Mae’n RHAID I CHI BEIDIO ag aros na pharcio ar linellau melyn yn ystod y cyfnod gweithredu a ddangosir ar blatiau amser gerllaw (neu arwydd mynediad parth os mewn Parth Parcio a Reolir) – gweler ‘Arwyddion traffig’ (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/arwyddion-traffig) a ‘Marciau ffyrdd’ (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/marciau-ffyrdd). Mae llinellau melyn dwbl yn nodi gwahardd aros ar unrhyw adeg hyd yn oed os nad oes arwyddion unionsyth. Mae’n RHAID I CHI BEIDIO ag aros neu barcio, na stopio i ollwng a chasglu teithwyr, ar farciau mynediad i’r ysgol (gweler ‘Marciau fyrdd’ (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/marciau-ffyrdd)) pan fydd arwyddion unionsyth yn dangos gwaharddiad stopio.

Y ddeddf RTRA sects 5 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/5) a 8 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/8)

Parcio (rheol 239 i 247)

Rheol 239

Defnyddiwch fannau parcio oddi ar y stryd, neu gilfachau wedi’u marcio â llinellau gwyn ar y ffordd fel mannau parcio, lle bynnag y bo modd. Os bydd rhaid i chi stopio ar ochr y ffordd:

peidiwch â pharcio yn wynebu’r llif traffig

stopiwch mor agos ag y gallwch at yr ochr

peidiwch â stopio’n rhy agos at gerbyd sy’n arddangos Bathodyn Glas: cofiwch, efallai y bydd angen mwy o le ar y meddiannydd i fynd i mewn neu allan o’r cerbyd

mae’n RHAID i chi ddiffodd y peiriant, prif oleuadau a goleuadau niwl

mae’n RHAID i chi ddefnyddio’r brêc llaw cyn gadael y cerbyd

mae’n RHAID i chi sicrhau nad ydych yn taro neb pan fyddwch yn agor eich drws. Gwyliwch am feicwyr neu draffig arall

lle rydych yn gallu gwneud hynny, dylech agor y drws gan ddefnyddio’ch llaw ar yr ochr gyferbyn â’r drws rydych yn ei agor, er enghraifft, defnyddiwch eich llaw chwith i agor drws ar eich ochr dde. Bydd hyn yn gwneud i chi droi eich pen dros eich ysgwydd. Rydych wedyn yn fwy tebygol o osgoi achosi anaf i seiclwyr neu feicwyr modur sy’n mynd heibio i chi ar y ffordd, neu i bobl ar y palmant

mae’n fwy diogel i’ch teithwyr (yn enwedig plant) fynd allan o’r cerbyd ar yr ochr wrth ymyl y cwrb

rhowch yr holl bethau gwerthfawr o’r golwg a gwnewch yn siŵr fod eich cerbyd yn ddiogel

clowch eich cerbyd.

Cyn defnyddio dyfais llaw i’ch helpu i barcio, mae’n RHAID i chi wneud yn siŵr ei bod yn ddiogel gwneud hynny. Yna, dylech symud y cerbyd i mewn i’r lle parcio yn y ffordd fwyaf diogel, ac yn ôl y llwybr byrraf posibl.

Pan fyddwch yn defnyddio dyfais llaw i’ch helpu i barcio, mae’n RHAID i chi reoli’r cerbyd bob amser. Peidiwch â defnyddio’r ddyfais llaw ar gyfer unrhyw beth arall pan fyddwch yn ei ddefnyddio i’ch helpu i barcio, a pheidiwch â rhoi unrhyw un mewn perygl. Defnyddiwch y ddyfais llaw yn ôl cyfarwyddiadau’r gwneuthurwr.

Wrth ddefnyddio man gwefru cerbyd trydan, dylech barcio’n agos at y man gwefru ac osgoi creu perygl baglu i gerddwyr o geblau sydd yn eu ffordd. Arddangoswch arwydd rhybudd os gallwch chi. Ar ôl defnyddio’r man gwefru, dylech ddychwelyd ceblau a chysylltwyr gwefru yn daclus i leihau’r perygl i gerddwyr ac osgoi creu rhwystr i ddefnyddwyr eraill y ffordd.

Deddfau CUR regs 98 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1986/1078/regulation/98/made), 105 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1986/1078/regulation/105/made), 107 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1986/1078/regulation/107/made) a 110 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/2018/592/regulation/2/made#f00003), RVLR reg 27 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1989/1796/regulation/27/made) a RTA 1988 sect 42 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1988/52/section/42)

Rheol 240

Mae’n RHAID I CHI BEIDIO â stopio na pharcio ar:

y gerbydffordd, ardal argyfwng neu lain galed traffordd ac eithrio mewn argyfwng (gweler Rheolau 270 (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/traffyrdd-253-i-273#rule270) a 271 (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/traffyrdd-253-i-273#rule271))

croesfan i gerddwyr, gan gynnwys yr ardal sydd wedi’i marcio gan y llinellau igam-ogam (gweler Rheol 191 (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/defnyddio-r-ffordd-159-i-203#rule191))

clirffordd (gweler ‘Arwyddion traffig’ (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/arwyddion-traffig))

cilfachau tacsis fel y dangosir gan arwyddion unionsyth a marciau

Clirffordd Drefol o fewn ei oriau gweithredu, ac eithrio i gasglu teithwyr neu eu gollwng (gweler ‘Arwyddion traffig’ (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/arwyddion-traffig)

ffordd wedi’i marcio â llinellau gwyn dwbl, hyd yn oed pan fydd llinell wen wedi’i thorri ar eich ochr chi o’r ffordd, ac eithrio i gasglu teithwyr neu eu gollwng, neu i lwytho neu ddadlwytho nwyddau

lôn dramiau neu feiciau yn ystod ei gyfnod gweithredu

llwybr beicio

llinellau coch, yn achos ‘llwybrau coch’ penodol, oni nodir fel arall gan arwyddion. Caiff unrhyw gerbyd fynd i mewn i lôn fysiau i stopio, llwytho neu ddadlwytho lle nad yw hyn yn waharddedig (gweler Rheol 141 (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/rheolau-technegau-a-chyngor-cyffredinol-ar-gyfer-gyrwyr-a-beicwyr-103-i-158#rule141)).

Deddfau MT(E&W)R regs 7 (https://www.legislation.gov.uk/uksi/1982/1163/regulation/7/made) a 9 (https://www.legislation.gov.uk/uksi/1982/1163/regulation/9/made) fel y’u diwygiwyd gan MT(E&W)(A)(E)R (https://www.legislation.gov.uk/uksi/2015/392/contents/made), MT(S)R regs 6 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1995/2507/regulation/6/made) a 8 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1995/2507/regulation/8/made), RTRA sects 5 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/5), 6 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/6) a 8 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/8), TSRGD schedule 7 parts 2, 3, 4, 6 a 7 (https://www.legislation.gov.uk/uksi/2016/362/schedule/7/made), schedule 9 part 6 (https://www.legislation.gov.uk/uksi/2016/362/schedule/9/made), schedule 14 parts 1 a 5 (https://www.legislation.gov.uk/uksi/2016/362/schedule/14/made)

Rheol 241

Mae’n RHAID I CHI BEIDIO â pharcio mewn mannau parcio a gedwir ar gyfer defnyddwyr penodol, megis deiliaid Bathodyn Glas, trigolion neu feiciau modur, oni bai bod hawl gennych i wneud hynny.

Cyfreithiau CSDPA sect 21 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1970/44/section/21) a RTRA sects 5 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/5) a 8 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/8)

Rheol 242

Mae’n RHAID I CHI BEIDIO â gadael eich cerbyd neu’ch trelar mewn lle peryglus neu lle mae’n achosi unrhyw rwystr diangen i’r ffordd.

Deddfau RTA 1988 sect 22 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1988/52/section/22) a CUR reg 103 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1986/1078/regulation/103/made)

Rheol 243

PEIDIWCH â stopio na pharcio:

ger mynedfa ysgol

unrhyw le y byddech yn atal mynediad i Wasanaethau Brys

ar neu’n agos at safle bws neu dram neu safle tacsis

ar y ffordd ddynesu at groesfan gwastad/tramffordd

gyferbyn neu o fewn 10 metr (32 troedfedd) o gyffordd, ac eithrio mewn man parcio awdurdodedig

ger ael bryn neu bont groca

gyferbyn ag ynys draffig neu (pe byddai hyn yn achosi rhwystr) gerbyd arall wedi’i barcio

lle byddech yn gorfodi traffig arall i fynd i mewn i lôn tram

lle mae’r cwrbyn wedi’i ostwng i helpu defnyddwyr cadeiriau olwyn a cherbydau symudedd modur

o flaen mynedfa tŷ

ar droad

lle byddech yn rhwystro beicwyr rhag defnyddio cyfleusterau beicio

ac eithrio pan orfodir i wneud hynny oherwydd traffig llonydd.

Yn yr Alban RHAID I CHI BEIDIO â dwbl parcio na pharcio yn unrhyw le y mae’r cwrbyn wedi’i ostwng i helpu cerddwyr neu feicwyr. Caniateir eithriadau mewn amgylchiadau cyfyngedig.

Y ddeddf T(Scot)A part 6 (http:/www.legislation.gov.uk/asp/2019/17/part/6/enacted)

Rheol 244

RHAID I CHI BEIDIO â pharcio’n rhannol neu’n gyfan gwbl ar y palmant yn Llundain neu’r Alban. Caniateir eithriadau mewn amgylchiadau cyfyngedig. Ni ddylech barcio’n rhannol neu’n gyfan gwbl ar y palmant yn rhywle arall heblaw bod arwyddion yn caniatáu hynny. Gall parcio ar y palmant rwystro ac achosi anghyfleustra difrifol i gerddwyr, pobl mewn cadeiriau olwyn neu â nam ar eu golwg a phobl â phramiau neu gadeiriau gwthio.

Y ddeddf GL(GP)A sect 15 (http://www.legislation.gov.uk/ukla/1974/24/section/15) a T(Scot)A part 6 (http:/www.legislation.gov.uk/asp/2019/17/part/6/enacted)

Rheol 245

Parthau parcio a reolir. Mae’r arwyddion mynediad i’r parth yn dangos yr adegau y mae’r cyfyngiadau aros o fewn y parth mewn grym. Efallai y caniateir parcio mewn rhai mannau ar adegau eraill. Fel arall, bydd parcio o fewn cilfachau sydd wedi’u harwyddo a’u marcio ar wahân.

Rheol 246

Cerbydau nwyddau. Mae’n RHAID i gerbydau sydd â’u pwysau llwythog o dros 7.5 o dunelli (gan gynnwys unrhyw drelar) BEIDIO â chael eu parcio ar lain ymyl, palmant neu unrhyw dir rhwng cerbydffyrdd, heb ganiatâd yr heddlu. Yr unig eithriad yw pan fo parcio’n hanfodol ar gyfer llwytho a dadlwytho, ac os felly mae’n RHAID I’R CERBYD BEIDIO â chael ei adael heb neb i ofalu amdano.

Y ddeddf RTA 1988 sect 19 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1988/52/section/19)

Rheol 247

Llwytho a dadlwytho. Peidiwch â llwytho na dadlwytho lle mae marciau melyn ar y palmant ac arwyddion unionsyth yn cynghori bod cyfyngiadau mewn grym (gweler ‘Marciau ffyrdd ‘ (/guidance/rheolau-r-ffordd-fawr/marciau-ffyrdd)). Gellir caniatáu hyn lle bo parcio’n gyfyngedig fel arall. Ar lwybrau coch, mae cilfachau penodol ag arwyddion a marciau yn dangos ble a phryd y caniateir llwytho a dadlwytho.

Y ddeddf RTRA sects 5 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/5) a 8 (http://www.legislation.gov.uk/ukpga/1984/27/section/8)

Parcio yn y nos (rheol 248 i 252)

Rheol 248

Mae’n RHAID I CHI BEIDIO â pharcio ar ffordd yn y nos sy’n wynebu cyfeiriad llif y traffig oni bai ei fod mewn lle parcio cydnabyddedig.

Deddfau CUR reg 101 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1986/1078/regulation/101/made) a RVLR reg 24 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1989/1796/regulation/24/made)

Rheol 249

Mae’n RHAID i bob cerbyd arddangos goleuadau parcio pan fyddant wedi’u parcio ar ffordd neu gilfan ar ffordd sydd â therfyn cyflymder yn fwy na 30 mya (48 km/ya).

Y ddeddf RVLR reg 24 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1989/1796/regulation/24/made)

Rheol 250

Caniateir parcio ceir, cerbydau nwyddau nad ydynt yn fwy na 2500 kg o bwysau llawn, cerbydau annilys, beiciau modur a beiciau heb oleuadau ar ffordd (neu gilfan) â therfyn cyflymder o 30 mya (48 km/ya) neu lai os byddant:

o leiaf 10 metr (32 troedfedd) i ffwrdd o unrhyw gyffordd, yn agos at y palmant ac yn wynebu yng nghyfeiriad llif y traffig

mewn lle parcio cydnabyddedig neu gilfan.

Mae’n RHAID i gerbydau a threlars eraill, a phob cerbyd â llwythi sy’n gorhongian, BEIDIO â chael eu gadael ar ffordd yn y nos heb oleuadau ymlaen.

Deddfau RVLR reg 24 (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1989/1796/regulation/24/made) a CUR reg 82(7) (http://www.legislation.gov.uk/uksi/1986/1078/regulation/82/made)

Rheol 251

Parcio mewn niwl. Mae’n beryglus iawn i barcio ar y ffordd mewn niwl. Os nad oes modd osgoi hyn, gadewch eich goleuadau parcio neu oleuadau ystlys ymlaen.

Rheol 252

Parcio ar fryniau. Os byddwch yn parcio ar fryn, dylech:

barcio yn agos at y cwrbyn a rhoi’r brêc llaw ymlaen yn gadarn

dewis gêr ymlaen a throi eich olwyn lywio i ffwrdd o’r cwrbyn wrth wynebu ar i fyny

dewis gêr bacio a throi eich olwyn lywio tuag at y cwrbyn wrth wynebu ar i lawr

defnyddio gêr ‘parcio’ os oes gan eich car focs gêr awtomatig.

Gorfodaeth Parcio wedi’i Ddad-droseddoli (DPE)

Mae DPE yn dod yn fwyfwy cyffredin wrth i ragor o awdurdodau ymgymryd â’r rôl hon. Mae’r awdurdod traffig lleol yn cymryd cyfrifoldeb am orfodi llawer o droseddau parcio yn lle’r heddlu. Ceir manylion ychwanegol am DPE ar y gwefannau canlynol:

Tribiwnlys Cosbau Traffig (http://www.trafficpenaltytribunal.gov.uk) (tu allan i Lundain)

Tribiwnlysoedd Llundain (http://www.londontribunals.gov.uk) (tu mewn i Lundain)