the-cramer-project/poquad huggingface dataset:
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna

Katastrofa Columbii 1 lutego 2003 roku, której konsekwencją było wstrzymanie lotów wahadłowców, rzuciła cień na przyszłość ISS. Najważniejsze moduły stacji, jak np. w pełni gotowe europejskie laboratorium Columbus, były zbyt ciężkie, aby mogły zostać wyniesione na orbitę za pomocą innych pojazdów czy rakiet. Wymiana załóg odbywała się wyłącznie za pomocą statków kosmicznych Sojuz, zaś wyposażenie dostarczały wyłącznie niewielkie statki Progress, co wymusiło ograniczenie stałej załogi ISS do dwóch osób.

Pytanie: Do czego doprowadził wypadek Columbii?
Odpowiedź: wstrzymanie lotów wahadłowców

Pytanie: Z jakich jednostek korzystano do wymiany załóg?
Odpowiedź: statków kosmicznych Sojuz

Pytanie: Jaki model zajmował się transportem wyposażenia? 
Odpowiedź: Progress

Pytanie: Do ilu osób musiała być zredukowana załoga stacji?
Odpowiedź: dwóch
Stanisław Sojka

Również w 1995 wydał dwa albumy. Pierwszy, retrospekcja. koncert. Kraków, był albumem koncertowym, ale zawierał dodatkowo dwa premierowe nagrania studyjne, w tym hit „Są na tym świecie rzeczy”. Był to ostatni album firmowany z Yaniną. Na drugim Soyka przedstawił swoje nowe muzyczne oblicze, bo związane z nurtem muzyki poetyckiej. Nagrał album Sonety Shakespeare, na który skomponował muzykę do wybranych sonetów Williama Shakespeare’a i zaśpiewał je w języku polskim. Płytę promował przebój „Im mocniej cię kocham, tym na pozór słabiej”. Jeden egzemplarz osobiście podarował w 1996 goszczącej w Polsce angielskiej królowej Elżbiecie II. Za album był nominowany do Fryderyków jako wokalista roku i za najlepszy album z muzyką poetycką. Cztery lata po polskiej wersji, ukazała się również anglojęzyczna wersja tego albumu, Soyka Sings Shakespeare's Sonnets. W 1997 wystąpił z utworem „Uciekaj moje serce” w koncercie „Zielono mi” w hołdzie Agnieszce Osieckiej podczas 35. KFPP w Opolu.

Pytanie: Ile krążków muzyka ukazało się w 1995 roku?
Odpowiedź: dwa

Pytanie: Jaki tytuł nosi płyta artysty z muzyką poetycką?
Odpowiedź: Sonety Shakespeare

Pytanie: Co znalazło się na płycie Sonety Shakespeare?
Odpowiedź: muzykę do wybranych sonetów Williama Shakespeare’a
Mniejsze zło (opowiadanie)

Na podstawie opowiadania powstał komiks o tym samym tytule, wydany w czasopiśmie Komiks w roku 1993 nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka (ISSN 0867-1338), a w 2001 w wersji książkowej (ISBN 83-7337-023-4). Autorami scenariusza są Andrzej Sapkowski i Maciej Parowski, a rysunków Bogusław Polch.
Fabuła opowiadania została zaadaptowana przez Michała Szczerbica w scenariuszu wyreżyserowanego przez Marka Brodzkiego filmu Wiedźmin, a także dziesiątego odcinka powiązanego z nim serialu. Geralta zagrał Michał Żebrowski, Renfri – Kinga Ilgner oraz Weronika Pelczyńska (jako młoda Renfri), a Stregobora – Olgierd Łukaszewicz.

Pytanie: Czy powstał komiks pod tytułem "Mniejsze zło"?
Odpowiedź: Na podstawie opowiadania powstał komiks o tym samym tytule

Pytanie: Jakie wydawnictwo wydało komiks "Mniejsze zło"?
Odpowiedź: Prószyński i S-ka

Pytanie: Kto stworzył rysunki do komiksu "Mniejsze zło"?
Odpowiedź: Bogusław Polch

Pytanie: W jaką postać wcielił się Żebrowski?
Odpowiedź: Geralta
Ziarnopłon wiosenny

Preferuje miejsca słabo nachylone, na stokach utrzymuje się tylko w pobliżu wypływów wód. W pełni sezonu wegetacyjnego stanowiska ziarnopłonu wiosennego często są silnie zacienione, przy czym cieniste miejsca preferuje podgatunek typowy (rozmnażający się głównie wegetatywnie tetraploid), podczas gdy zachodnioeuropejski diploidalny podgatunek płodny rośnie zarówno w miejscach latem ocienionych, jak i w miejscach nasłonecznionych. Niektóre podgatunki, jak calthifolia, preferują nawet siedliska nasłonecznione takie jak murawy stepowe i widne zarośla. Rośliny rosnące w miejscach lepiej nasłonecznionych kwitną obficiej i mają lepiej rozwinięty system korzeniowy. Gleba na stanowiskach ziarnopłonu jest zróżnicowana, w szerokich zakresach odczynu pH, składu chemicznego i mechanicznego. Podgatunek płodny (zachodnioeuropejski subsp. fertilis) dobrze rośnie jednak na glebach lekko zakwaszonych (od 4,4 do 6,9 pH), podczas gdy podgatunek wegetatywny (środkowoeuropejski subsp. verna) preferuje gleby obojętne i lekko zasadowe (od 6,5 do 7,9 pH), zasobne w węglan wapnia. Podgatunek ten na glebach zakwaszonych wytwarza mniej i mniejsze bulwy korzeniowe i zmniejsza liczbę powstających bulwek w kątach liści. Oba najbardziej rozpowszechnione podgatunki preferują siedliska wilgotne i mokre lub zalewane okresowo. Ziarnopłon kusy (subsp. calthifolia) rośnie często z kolei w miejscach suchych i na glebach zasolonych. W okresie spoczynku letniego rośliny nawet rozwijające się wiosną w miejscach wilgotnych dobrze znoszą susze. Zaczynając rozwój jeszcze w miesiącach zimowych ziarnopłon cechuje się dużą odpornością na mróz (młode liście przeżywają co najmniej –9,5 °C).

Pytanie: W jakich miejscach można spotkać odmianę calthifolia?
Odpowiedź: siedliska nasłonecznione takie jak murawy stepowe i widne zarośla

Pytanie: Na jakich glebach zasiedla się odmiana płodna?
Odpowiedź: lekko zakwaszonych

Pytanie: Jakie gleby preferuje odmiana wegetatywna?
Odpowiedź: obojętne i lekko zasadowe

Pytanie: Występowanie jakiego związku chemicznego sprzyja rozrostowi odmiany wegetatywnej?
Odpowiedź: węglan wapnia

Pytanie: Gdzie występuje ziarnopłon kusy?
Odpowiedź: w miejscach suchych i na glebach zasolonych
Kosmiczny mecz: Nowa era

Po sukcesie Kosmicznego meczu w 1996 roku Warner Bros. zaplanowało kontynuację zatytułowaną Space Jam 2, ponownie reżyserowany przez Joego Pytkę, w którym postacie z Looney Tunes miały odbyć mecz baseballa z nowym przeciwnikiem o imieniu Berserk-O! zaprojektowanym przez Boba Campa na wzór Mela Brooksa, który miał również podkładać głos postaci. Jednak występujący w Kosmicznym meczu w roli głównej Michael Jordan nie był zainteresowany udziałem w kontynuacji i projekt został anulowany. Następnym pomysłem był Spy Jam, w którym główną gwiazdą miał być Jackie Chan. Studio planowało także Race Jam, z udziałem Jeffa Gordona. Pytka w wywiadzie dla Mr. Wavvy’ego powiedział, że po sukcesie filmu planowano kontynuację, gdzie główną gwiazdą miał być Tiger Woods, zaś Jordan miał wystąpić w cameo. Pytka powiedział także, że pomysł nikomu się nie spodobał i ostatecznie go zarzucono.

Pytanie: Jaki tytuł miał pierwotnie nosić sequel Kosmicznego meczu?
Odpowiedź: Space Jam 2

Pytanie: Kto stoi za reżyserią Kosmicznego Meczu?
Odpowiedź: Joego Pytkę

Pytanie: Jaka sylwetka była inspiracją dla postaci Berserk-O!?
Odpowiedź: Mela Brooksa

Pytanie: Kto miał wystąpić w głównej roli realizacji Spy Jam?
Odpowiedź: Jackie Chan
Maja Włoszczowska

Karierę zaczęła w małym klubie kolarskim KS Śnieżka Karpacz w 1997, a już dwa lata później zdobyła tytuł mistrza Polski juniorów w kolarstwie górskim w barwach klubu PTS CCC Piechowice. W 2000 trafiła do kadry narodowej pod kierownictwem trenera Andrzeja Piątka, wkrótce zdobyła srebrny medal w kategorii juniorek na mistrzostwach świata w Sierra Nevada. W 2002 startowała w zawodach w barwach drużyny CCC Polsat, jednak bez większych sukcesów. Od 2003 ścigała się w Zawodowej Grupie Kolarskiej LOTTO. W 2004 brała udział w Igrzyskach Olimpijskich w Atenach i zajęła tam 6. miejsce.

Pytanie: W którym roku rozpoczęła swoją przygodę z kolarstwem zawodowym?
Odpowiedź: w 1997

Pytanie: Do jakiego zespołu należała, gdy zdobyła mistrzostwo juniorów?
Odpowiedź: PTS CCC Piechowice

Pytanie: Do jakiego zespołu należała kolarka w 2002 roku?
Odpowiedź: CCC Polsat

Pytanie: W którym roku dołączyła do zespołu LOTTO?
Odpowiedź: 2003
Awaryjne wodowanie lotu US Airways 1549

Pilotom przekazano drogą radiową instrukcję lądowania na lotnisku Teterboro, używanym przez ruch lotnictwa ogólnego, zlokalizowanym w hrabstwie Bergen w graniczącym z miastem Nowego Jorku stanie New Jersey.
Piloci uznali, że są na zbyt małej wysokości, aby doszybować do jakiegokolwiek portu lotniczego, w tym drogi startowej na Teterboro. Zdecydowali się na zakończenie lotu kontrolowanym lotem szybowcowym z lądowaniem awaryjnym na szerokiej tafli rzeki Hudson, na odcinku, na którym nie ma mostu. Ostatnie słowa wypowiedziane w powietrzu przez kapitana zaadresowane były do pasażerów: „Brace for impact.” („Przygotować się na zderzenie”).

Pytanie: Kto korzysta ze stacji Teterboro?
Odpowiedź: ruch lotnictwa ogólnego

Pytanie: W jakim hrabstwie znajduje się baza Teterboro?
Odpowiedź: Bergen

Pytanie: Na jakiej rzece zdecydowali się wylądować piloci?
Odpowiedź: Hudson

Pytanie: Co pilot przekazał pasażerom tuż przed lądowaniem? 
Odpowiedź: „Brace for impact.”

Pytanie: Czy w miejscu, w którym wylądował samolot, znajdował się most?
Odpowiedź: Zdecydowali się na zakończenie lotu kontrolowanym lotem szybowcowym z lądowaniem awaryjnym na szerokiej tafli rzeki Hudson, na odcinku, na którym nie ma mostu
Izabela Skrybant-Dziewiątkowska

W roku 1960 ukończyła liceum muzyczne we Wrocławiu. W latach 1961–1964 była solistką Operetki Wrocławskiej. W 1964 roku zadebiutowała na dużym ekranie, grając u Wojciecha Hasa w Rękopisie znalezionym w Saragossie. Żona zmarłego w 2002 roku Zbigniewa Dziewiątkowskiego – założyciela i gitarzysty Tercetu Egzotycznego. Pomimo śmierci męża Izabela Skrybant-Dziewiątkowska nie rozwiązała zespołu i zaprosiła do współpracy dwóch nowych muzyków – basistę bluesowego Włodzimierza Krakusa i gitarzystę jazzowego Janusza Konefała. Wraz z zespołem po krótkiej przerwie ponownie wyruszyła w trasę koncertową, odwiedzając m.in. w USA i Wielką Brytanię. W 2006 roku, z okazji 40-lecia zespołu, ukazała się składanka Greatest Hits z największymi przebojami w nowych wersjach. W zespole śpiewają i tańczą jej dwie córki: Anna Dziewiątkowska Trębska i Katarzyna Dziewiątkowska Mleczko.

Pytanie: Jaką szkołę średnią ukończyła?
Odpowiedź: liceum muzyczne we Wrocławiu

Pytanie: Jakie stanowisko zajmowała od 1961 do 1964 roku?
Odpowiedź: była solistką Operetki Wrocławskiej

Pytanie: Na jakim instrumencie grał Zbigniew Dziewiątkowski?
Odpowiedź: gitarzysty

Pytanie: Czy koncertowała za granicą?
Odpowiedź: Wraz z zespołem po krótkiej przerwie ponownie wyruszyła w trasę koncertową, odwiedzając m.in. w USA i Wielką Brytanię
Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi wchodził do diety społeczności łowiecko-zbierackich i znajdowany był w osadach mezolitycznych. Spożywali go Celtowie i Starożytni Rzymianie. Znalazł się wśród czterech różnych gatunków czosnku wspomnianych przez Dioskurydesa, opisany jako roślina o właściwościach odtruwających. Był rośliną użytkową dla wczesnośredniowiecznych Słowian, o czym świadczyć ma znajdowanie go często na ich grodziskach. Karol Wielki wymienił czosnek niedźwiedzi w swoim Capitulare de Villis imperialibis. Gatunek wzmiankowany jest przez Hieronymusa Bocka, a Johannes Lonicerus przypisywał mu większe walory niżeli czosnkowi pospolitemu.

Pytanie: Jakie właściwości posiada według Dioskurydesa?
Odpowiedź: odtruwających

Pytanie: Ile gatunków czosnku opisał Dioskurydes?
Odpowiedź: czterech

Pytanie: Czy był użytkowany przez wczesnośredniowiecznych Słowian?
Odpowiedź: Był rośliną użytkową dla wczesnośredniowiecznych Słowian

Pytanie: W jakim swoim dziele Karol Wielki wymienił czosnek niedźwiedzi?
Odpowiedź: Capitulare de Villis imperialibis
Michał Wiśniewski

W 2003 wraz z Jackiem Łągwą i wytwórnią Universal Music Polska został pozwany przez Piotra Bogdanowicza o bezprawne wykorzystanie fragmentów jego wierszy i aforyzmów w tekście piosenki „Jeanny – End of the Story”. Po koncercie zespołu Ich Troje w 1998 w Zakładzie Karnym w Potulicach autor miał wręczyć maszynopisy Wiśniewskiemu, jednak nie zgodził się na ich wykorzystywanie, a chciał jedynie, by wokalista je przeczytał i ocenił. W lipcu 2007 adwokat Wiśniewskiego przedstawił artykuł prasowy sugerujący, że to Bogdanowicz popełnił plagiat, inspirując się w tekstach twórczością Józefa Barana, który potwierdził informację. Wiśniewski złożył wniosek od wyroku Sądu Okręgowego do Sądu Apelacyjnego, jednak został on oddalony. Sąd Apelacyjny podkreślił, że Wiśniewski wykorzystał utwory Bogdanowicza w zmienionej formie i treści, nie uzyskując jego zgody. Zgodnie z wyrokiem z 10 grudnia 2008, członkowie zespołu i wytwórnia zostali zmuszenia do wypłacenia 70 tys. zł i 2,9 tys. zł kosztów procesowych Bogdanowiczowi za naruszenie praw autorskich. Wiśniewski nie przyznał się do winy.

Pytanie: O co zostali oskarżeni artyści w 2003 roku?
Odpowiedź: o bezprawne wykorzystanie fragmentów jego wierszy i aforyzmów w tekście piosenki „Jeanny – End of the Story”

Pytanie: Gdzie odbył się koncert formacji muzycznej w 1998 roku?
Odpowiedź: w Zakładzie Karnym w Potulicach

Pytanie: Jakie założenie przyjął adwokat muzyka w artykule z 2007 roku?
Odpowiedź: że to Bogdanowicz popełnił plagiat

Pytanie: Jaka kara została nałożona na muzyków z Ich Troje i Universal Music Polska?
Odpowiedź: zostali zmuszenia do wypłacenia 70 tys. zł i 2,9 tys. zł kosztów procesowych Bogdanowiczowi za naruszenie praw autorskich

Pytanie: Czy Wiśniewski potwierdził, że dokonał plagiatu?
Odpowiedź: Wiśniewski nie przyznał się do winy
Betlejem

W 614 roku do Betlejem weszli Persowie, a w 637 kalif Umar ibn al-Chattab, który obok kościoła wybudował meczet. W 1099 roku Betlejem zajęli krzyżowcy, z bazyliki usunięto greckich duchownych, miasto otoczono murem, a w XII wieku bazylika została rozbudowana przez krzyżowców. Pod nią znajduje się Grota Narodzenia. W latach 1187–1229 miasto ponownie znalazło się w rękach muzułmanów, w 1250 zburzono mury miejskie. Grota Narodzenia przeszła pod wspólną kontrolę prawosławnych, katolików i Ormian, a współcześnie pod kontrolę prawosławnej cerkwi greckiej i kościoła katolickiego.

Pytanie: W którym roku Betlejem zostało zajęte przez krzyżowców? 
Odpowiedź: 1099

Pytanie: Jaki lud rozbudował bazylikę w XII wieku?
Odpowiedź: krzyżowców

Pytanie: Jakie społeczności sprawowały kontrolę nad Grotą Narodzenia? 
Odpowiedź: prawosławnych, katolików i Ormian

Pytanie: W którym roku zburzono mury otaczające Betlejem? 
Odpowiedź: 1250
Betlejem

W 1995 miasto przekazano Palestyńczykom. W 2002 roku Bazylika Narodzenia Pańskiego była zajmowana przez kilkudziesięcioosobową grupę bojowników palestyńskich, którzy schronili się tam w czasie akcji policyjnej wojsk izraelskich – po 5-tygodniowym oblężeniu zawarto porozumienie, na mocy którego część bojowników została odesłana do Gazy, a kilkunastu deportowano do krajów europejskich. Po uwolnieniu kościoła znaleziono w nim kilkadziesiąt założonych ładunków wybuchowych. Betlejem znajduje się od tej pory pod zaostrzoną kontrolą – blokada dróg i okresowe wprowadzanie godziny policyjnej.

Pytanie: Jaka grupa przejęła Betlejem w 1995 roku?
Odpowiedź: Palestyńczykom

Pytanie: Podczas jakich działań mających miejsce w 2002 roku, w Bazylice Narodzenia Pańskiego odnalazło schronienie kilkudziesięciu palestyńskich bojowników?
Odpowiedź: akcji policyjnej wojsk izraelskich

Pytanie: Jakie przedmioty odnaleziono w Bazylice Narodzenia Pańskiego po tym, jak opuścili ją palestyńscy bojownicy?
Odpowiedź: kilkadziesiąt założonych ładunków wybuchowych

Pytanie: Jakie środki bezpieczeństwa wprowadzono w Betlejem po tym, jak tamtejsza świątynia zajmowana była przez palestyńskich bojowników?
Odpowiedź: blokada dróg i okresowe wprowadzanie godziny policyjnej
Radzimir Dębski

W 2015 skomponował oprawę muzyczną do czołówki programu informacyjnego Wiadomości Programu 1 Telewizji Polskiej, a także nagrał album we współpracy z Miłoszem „Miuoshem” Boryckim i Narodową Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia, zatytułowany 2015, na której znalazł się zapis koncertu nagranego w połowie marca w siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach. W trakcie koncertu zagrał m.in. medley przebojów hip-hopowych, którą opublikował w czerwcu 2015 pod nazwą Historia Hip-hopu. Nagranie zostało docenione za granicą, słowa pochwały dla kompozytora wyrazili m.in. amerykański aktor Ashton Kutcher oraz amerykańscy muzycy M.O.P., Prodigy oraz Pharoahe Monch.

Pytanie: Z jakim artystą współpracował przy albumie 2015?
Odpowiedź: z Miłoszem „Miuoshem” Boryckim

Pytanie: Zapis z jakiego wydarzenia umieszczono na płycie 2015?
Odpowiedź: koncertu nagranego w połowie marca w siedzibie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia w Katowicach

Pytanie: Jaki pseudonim artystyczny przyjął Miłosz Borycki?
Odpowiedź: „Miuoshem”

Pytanie: Jak zatytułował składankę utworów hip-hopowych, którą opublikował w 2015?
Odpowiedź: Historia Hip-hopu
Cerkiew św. Apostoła Jana Teologa w Terespolu

Cerkiew pozostawała czynna do końca II wojny światowej. W 1945 biskup lubelski Tymoteusz zwrócił się do nowych władz komunistycznych z prośbą o pozostawienie w Terespolu czynnej cerkwi jako jednej z siedmiu świątyń prawosławnych w województwie lubelskim. Faktycznie cerkiew w Terespolu nie została zamknięta i pozostawała czynna także po wywózkach ludności ukraińskiej wyznania prawosławnego w ramach Akcji „Wisła”. Należała do dekanatu bialskiego, w którym do czterech świątyń łącznie uczęszczało 1490 wiernych. W 1969 liczbę prawosławnych w Terespolu szacowano na 169 osób.

Pytanie: Ile świątyń prawosławnych było czynnych na Lubelszczyźnie w czasie rządów komunistycznych?
Odpowiedź: siedmiu

Pytanie: Jak nazywała się akcja podczas której wywożono ludność ukraińską?
Odpowiedź: „Wisła”

Pytanie: Ile osób wyznania prawosławnego mieszkało w Terespolu w 1969 roku?
Odpowiedź: 169
Angelo Sodano

Wraz ze śmiercią Jana Pawła II (2 kwietnia 2005) utracił stanowisko sekretarza stanu, ale został ponownie mianowany przez kolejnego papieża Benedykta XVI. Przed konklawe w 2005 wymieniany był jako jeden z papabili. 27 kwietnia 2005 został dziekanem kolegium kardynalskiego i trzy dni później otrzymał związaną z tym stanowiskiem podmiejską diecezję Ostii (kardynałem biskupem Ostii był przed wyborem na papieża Joseph Ratzinger). 21 grudnia 2019 zakończył decyzją Franciszka pełnić funkcję dziekana kolegium kardynalskiego i odtąd nosi tytuł emerytowanego dziekana kolegium kardynalskiego.

Pytanie: Kiedy doszło do zgonu Jana Pawła II?
Odpowiedź: 2 kwietnia 2005

Pytanie: Jaką posadę objął duchowny 27 kwietnia?
Odpowiedź: dziekanem kolegium kardynalskiego

Pytanie: Kto zarządzał diecezją, zanim zaczął pełnić urząd papieski?
Odpowiedź: Joseph Ratzinger

Pytanie: Jakim tytułem aktualnie posługuje się duchowny?
Odpowiedź: emerytowanego dziekana kolegium kardynalskiego
Ojcze nasz

W liturgii przyjął się zwyczaj dodawania na końcu modlitwy doksologii. Didache (8,2) dodaje doksologię w formie: „Bo Twoja jest potęga i chwała na wieki”. Pochodzące z końca IV wieku Konstytucje apostolskie (7,24,1) dodają na początku doksologii słowo „Królestwo” (Bo Twoje jest Królestwo i potęga i chwała na wieki) i ta wersja zyskała największą popularność. Tekst bizantyński po słowie „chwała” dodaje jeszcze formułę: „Ojca, Syna i Ducha Świętego” (Bo Twoje jest Królestwo i potęga i chwała Ojca, Syna i Ducha Świętego na wieki). Mszał Rzymski zaś rozwija ostatnią prośbę modlitwy w perspektywie „oczekiwania błogosławionej nadziei” a po niej następuje albo aklamacja wypowiadana przez wiernych albo powtórzenie doksologii w wersji znanej z Konstytucji apostolskich.

Pytanie: Co dodaje się na koniec modlitwy?
Odpowiedź: doksologii

Pytanie: Jak brzmi dyksologia dodawana na koniec modlitwy przez Didache?
Odpowiedź: „Bo Twoja jest potęga i chwała na wieki”

Pytanie: Jakie słowo dodają Konstytucje Apostolskie do dyksologii? 
Odpowiedź: „Królestwo”
Brabham BT46

Brabham BT46 charakteryzował się nadwoziem samonośnym ze stopu aluminium, posiadającym trapezowaty przekrój, jak większość konstrukcji Murraya z lat 70. Poszycie nadwozia samonośnego BT46 początkowo wykonane było z materiałów kompozytowych, później używano do tego celu nitowanych i sklejanych ze sobą blach aluminiowych. Rozwiązanie to zwiększyło sztywność konstrukcji i w efekcie właściwości trakcyjne bolidu. Samochód wyposażono w podnośniki pneumatyczne zasysające sprężone powietrze, co pozytywnie wpływało na przyczepność. W BT46 zastosowano wczesną wersję hamulców wykonanych z włókien węglowych, było to nowatorskie rozwiązanie zaczerpnięte z lotnictwa. Była to pierwsza taka konstrukcja w historii Formuły 1.

Pytanie: Z jakiego materiału wykonano nadwozie modelu pojazdu?
Odpowiedź: ze stopu aluminium

Pytanie: Jaka była zaleta wykorzystania połączonych blach z aluminium do poszycia?
Odpowiedź: Rozwiązanie to zwiększyło sztywność konstrukcji i w efekcie właściwości trakcyjne bolidu

Pytanie: Jakie podnośniki zostały zamontowane w pojeździe?
Odpowiedź: pneumatyczne zasysające sprężone powietrze

Pytanie: Jakiego materiału użyto do konstrukcji układu hamulcowego bolidu?
Odpowiedź: włókien węglowych

Pytanie: Z jakiego przemysłu zaczerpnięto inspirację do wykorzystania włókien węglowych w układzie hamulcowym?
Odpowiedź: lotnictwa
Starożytność

Koniec II tysiąclecia p.n.e. (czyli początek epoki żelaza) przyniósł gwałtowne wydarzenia (ich pełny obraz jest obecnie nie do końca jasny i zrozumiały), które zasadniczo zmieniły sytuację na Bliskim Wschodzie. W XIII wieku p.n.e. na terenach zachodniej Anatolii sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu, prawdopodobnie na skutek zmian klimatycznych i głodu. W ostatnich latach tego stulecia inwazja tzw. Ludów Morskich (jak nazywali ich Egipcjanie) doprowadziła do upadku imperium Hetytów oraz królestw Arzawy i Kizzuwatny w Anatolii. Najeźdzcy zniszczyli także potężne miasta syryjskiego wybrzeża: Ugarit, Byblos, Tyr, Sydon oraz liczne ośrodki w głębi lądu, takie jak Karkemisz i amoryckie Amurru. Zostali powstrzymani dopiero ok. 1190 p.n.e. w Palestynie przez Ramzesa III, który zwyciężył także ich flotę w delcie Nilu. Jednak w wyniku inwazji Egipt utracił większość swoich posiadłości poza Afryką, a po śmierci Ramzesa pogrążył się w kryzysie. Część najeźdźców osiedliła się na podbitych obszarach, jak np. Filistyni na wybrzeżu Lewantu, i prowadziła politykę ekspansywną. Osłabienie miast-państw w wyniku najazdów oraz spowodowany nimi kryzys ekonomiczny ułatwiły ekspansję na poły koczowniczym ludom semickim, które rozpowszechniły się w Syrii od XII wieku p.n.e.: Hebrajczycy zajęli sporą część Palestyny (wdając się w długie walki z Filistynami), a Aramejczycy (osiedlający się w ciągu II tysiąclecia na obrzeżach i oazach Pustyni Syryjskiej) zaczęli w XI wieku p.n.e. przenikać do Syrii i północnej Mezopotamii, mieszając się lub zastępując tamtejszą ludność hurycką i hetycką. Powstałe państewka aramejskie przeżywały największy rozkwit w X wieku p.n.e., rozszerzając swoje wpływy na teren osłabionej Asyrii, później jednak sytuacja się odwróciła i Aramejczycy stopniowo ulegali rosnącej potędze państwa nowoasyryjskiego.

Pytanie: Na kiedy przypadają narodziny epoki żelaza?
Odpowiedź: Koniec II tysiąclecia p.n.e.

Pytanie: Jaki władca powstrzymał Ludy Morskie w Palestynie?
Odpowiedź: Ramzesa III

Pytanie: Kiedy wystąpił najlepszy okres dla państw aramejskich?
Odpowiedź: w X wieku p.n.e.