the-cramer-project/poquad huggingface dataset:
Czołg

Okres międzywojenny to czas prób i udoskonalania istniejących pomysłów. W większości krajów powstały konstrukcje czołgów „szybkich” i „czołgów piechoty” – przeznaczonych albo do niszczenia czołgów nieprzyjaciela i szybkich ataków na tyły wroga (czołg pościgowy), albo do wsparcia piechoty (czołg piechoty). W III Rzeszy oprócz czołgów lekkich (PzKpfw I, PzKpfw II) zaprojektowano dwa czołgi średnie – PzKpfw III (początkowo z armatą 37 mm, w późniejszym czasie z armatami większego kalibru) przeznaczony do zwalczania pojazdów nieprzyjaciela i PzKpfw IV (początkowo z krótkolufową armatą 75 mm) przeznaczonym do wspomagania piechoty. Pierwszymi czołgami uzbrojonymi w armaty „uniwersalne” były radzieckie konstrukcje KW-1 i T-34. Ich długolufowe armaty kalibru 76 mm pozwalały zarówno na używanie skutecznej amunicji przeciwpancernej, jak również odłamkowej lub kruszącej.

Pytanie: Do czego był używany czołg pościgowy?
Odpowiedź: do niszczenia czołgów nieprzyjaciela i szybkich ataków na tyły wroga

Pytanie: Czym wyróżniały się nowe konstrukcje KW-1 i T-34?
Odpowiedź: Pierwszymi czołgami uzbrojonymi w armaty „uniwersalne”

Pytanie: W jakie armaty zostały wyposażone KW-1 i T-34?
Odpowiedź: długolufowe armaty kalibru 76 mm

Pytanie: Czy KW-1 i T-34 to konstrukcje niemieckie?
Odpowiedź: radzieckie konstrukcje KW-1 i T-34

Pytanie: Co umożliwiały armaty kalibru 76 mm?
Odpowiedź: pozwalały zarówno na używanie skutecznej amunicji przeciwpancernej, jak również odłamkowej lub kruszącej
Czołg

Czołg T-34 jest z pewnością najbardziej znanym radzieckim czołgiem II wojny światowej. Podstawowe parametry określające ten skonstruowany w 1940 roku i wyprzedzający swoją epokę o kilka lat czołg średni to: 25 ton masy, armata kalibru 76,2 mm, 55 km/h i zasięg do 300 km dzięki znakomitemu silnikowi Diesla. W 1943 r. udoskonalono go jeszcze bardziej, wymieniono armatę na kalibru 85 mm, co dało mu jeszcze większą siłę i możliwość walki nawet z czołgami ciężkimi typu „Tygrys”. Jeszcze podczas wojny Rosjanie próbowali skonstruować godnego następcę T-34. Powstał więc czołg T-43. Różnił się od T-34 przede wszystkim grubszym pancerzem, jednak nie był to jeszcze czołg jakiego oczekiwali Rosjanie. Tak więc prace nad następcą T-34 trwały nadal i zaowocowały powstaniem czołgu T-44. Rozwinięciem tej konstrukcji był czołg T-54/T-55, który stał się najbardziej rozpowszechnionym na świecie czołgiem podstawowym. Znajduje się on do dziś w armiach kilkudziesięciu krajów świata.

Pytanie: Kiedy został stworzony czołg T-34?
Odpowiedź: w 1940 roku

Pytanie: Ile waży czołg T-34?
Odpowiedź: 25 ton

Pytanie: Jaka część konstrukcji T-34 umożliwia mu zasięg do 300 kilometrów?
Odpowiedź: silnikowi Diesla

Pytanie: Jaka była główna różnica między T-34 a jego następnikiem?
Odpowiedź: grubszym pancerzem
George Russell (kierowca wyścigowy)

Przez cały sezon to Russell wygrywał wewnętrzną rywalizację z Kubicą. Choć żaden z kierowców nie kwalifikował się do drugiej serii kwalifikacyjnej (Q2) to w każdym wyścigu to debiutant Russell startował przed bardziej doświadczonym Kubicą, z kolei w wyścigach tylko dwa razy na 21 startów kończył rywalizację za Polakiem. Szczególnie zacięta rywalizacja pomiędzy Brytyjczykiem i Polakiem miała miejsce podczas Grand Prix Francji, gdzie Kubica wyprzedził Russella. Podobna sytuacja miała miejsce podczas jedenastej rundy mistrzostw w Grand Prix Niemiec na torze Hockenheimring, gdzie kierowcy Williamsa byli najbliżej zdobycia punktów. Choć Russell kilkakrotnie zasugerował swojemu inżynierowi wyścigowemu, że tor jest już wystarczająco suchy i warto jak najszybciej zmienić opony na miękką mieszankę, na tzw. slicki. Williams nie chciał zaryzykować wczesnym pit stopem i nie pozwolił mu na zjazd do alei serwisowej, choć Russell zgłosił, że jadący za nim Stroll również planuje pit stop. Zespół zrobił to dopiero okrążenie po tym, gdy opony zaczęły zmieniać inne zespoły, a Russell został wyprzedzony m.in. przez Strolla. W końcówce wyścigu, na okrążeniu 51., Russell wyjechał zbyt szeroko na zakręcie drugim i został wyprzedzony przez Kubicę. Pierwotnie zajął w tym wyścigu 13. miejsce, ale już po jego zakończeniu okazało się, że dwóch kierowców Alfy Romeo zostało ukaranych i obaj kierowcy Williamsa zyskali dwie pozycje. Kubica był 10. i zdobył jeden punkt, zaś Russell był 11. i nie punktował. Pomimo tego Russell regularnie wygrywał z Kubicą, często z dużą przewagą – w Grand Prix Austrii Brytyjczyk wyprzedził go o ponad minutę. Ostatecznie Russell zajął 20., ostatnie miejsce w klasyfikacji generalnej mistrzostw, ale jego postawa i zdecydowane zwycięstwa nad doświadczonym Polakiem zostały docenione przez środowisko Formuły 1.

Pytanie: Na której pozycji Kubica zakończył wyścig na torze Hockenheimring?
Odpowiedź: 11

Pytanie: Na której pozycji Russell zakończył wyścig na torze Hockenheimring?
Odpowiedź: 10

Pytanie: Ile czasu przed Kubicą Russell dotarł do mety podczas Grand Prix Australii?
Odpowiedź: ponad minutę

Pytanie: Kto objął ostatnią pozycję w końcowym rankingu mistrzostw?
Odpowiedź: Russell

Pytanie: Na którym miejscu Russell zakończył mistrzostwa?
Odpowiedź: 20
Pancerniki typu H

Informacje o uzbrojeniu tych projektów są równie sprzeczne. Oba źródła podają, że uzbrojenie dla H-44 miało stanowić osiem dział kal. 508 mm. Gröner podaje że H-42 i H-43 miały być uzbrojone w osiem dział kal. 480 mm, podczas gdy Garzke i Dulin twierdzą, że projekt H-42 miał zatrzymać działa kal. 420 mm z projektu H-41, natomiast H-42 miał być także uzbrojony w działa kal. 508 mm. Obie prace zgadzają się, że artyleria średniego kalibru miała się składać z dwunastu dział kal. 150 mm L/55 i szesnastu dział kal. 105 mm L/65, jak w poprzednich projektach. Jednak lżejsze uzbrojenie przeciwlotnicze ponownie stanowi problem: Gröner twierdzi, że wszystkie trzy projekty miały być wyposażone w dwadzieścia osiem dział kal. 37 mm i czterdzieści dział kal. 20 mm. Garzke i Dulin twierdzą, że dla projektów H-43 i H-44 przewidywano jedynie szesnaście dział kal. 37 mm i czterdzieści dział kal. 20 mm. H-42 miał być uzbrojony w dwadzieścia cztery działa kal. 20 mm. Oba źródła podają, że każdy z trzech projektów pancerników planowano uzbroić w sześć podwodnych wyrzutni torpedowych kal. 533 mm.

Pytanie: Ile dział wchodziło w artylerię średniego kalibru? 
Odpowiedź: dwunastu

Pytanie: Ile źródeł podawało informacje na temat uzbrojenia typu H?
Odpowiedź: Oba źródła podają

Pytanie: Ile podwodnych wyrzutni miały posiadać pancerniki?
Odpowiedź: sześć

Pytanie: Jakiego kalibru miały być podwodne wyrzutnie torpedowe? 
Odpowiedź: 533 mm
Katastrofa lotnicza w Mirosławcu

28 marca 2008 roku Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego opublikowała Protokół badania zdarzenia lotniczego nr 127/2008/2 – wypadku ciężkiego (katastrofy lotniczej) samolotu CASA C-295M numer 019, zaistniałego w 13 eskadrze lotnictwa transportowego z KRAKOWA, dnia 23 stycznia 2008 r. o godz. 19.07. Komisja stwierdziła w jego treści, że bezpośrednią przyczyną katastrofy było nieświadome doprowadzenie przez załogę do nadmiernego przechylenia samolotu, w wyniku nieprawidłowego rozłożenia wagi w kabinie, powodujące postępujący spadek siły nośnej, co doprowadziło w końcowej fazie lotu do gwałtownego zniżania z utratą kierunku i zderzenia samolotu z ziemią.

Pytanie: Kiedy doszło do katastrofy maszyny?
Odpowiedź: 23 stycznia 2008 r. o godz. 19.07

Pytanie: Jaki samolot rozbił się w 2008 roku?
Odpowiedź: CASA C-295M numer 019

Pytanie: Co stanowiło bezpośredni powód rozbicia się samolotu?
Odpowiedź: nieświadome doprowadzenie przez załogę do nadmiernego przechylenia samolotu

Pytanie: Co przyczyniło się do przechylenia maszyny?
Odpowiedź: nieprawidłowego rozłożenia wagi w kabinie

Pytanie: Do czego ostatecznie doprowadziły błędy wykonane podczas lotu?
Odpowiedź: do gwałtownego zniżania z utratą kierunku i zderzenia samolotu z ziemią
Katastrofa lotnicza w Mirosławcu

Załoga, kontynuując zniżanie z prędkością opadania około 11 m/s, przystąpiła do przygotowań związanych z lądowaniem. Piloci zmienili zakres mocy samolotu i wypuścili klapy w położenie 10° oraz podwozie. Samolot znajdował się 16 kilometrów od początku drogi startowej na wysokości 1800 metrów i w trakcie wykonywania zakrętu przeciął oś podejścia na prawo, co mogło być spowodowane nieprawidłowym wprowadzeniem przez kontrolera samolotu w punkt rozpoczęcia zakrętu na kurs lądowania i nieuwzględnieniem znoszenia samolotu przez wiatr.

Pytanie: Czego skutkiem mogło być przecięcie osi podejścia na prawo podczas przygotowań do lądowania?
Odpowiedź: nieprawidłowym wprowadzeniem przez kontrolera samolotu w punkt rozpoczęcia zakrętu na kurs lądowania i nieuwzględnieniem znoszenia samolotu przez wiatr

Pytanie: Z jaką prędkością opadania poruszał się ten samolot w momencie rozpoczęcia przygotowań do lądowania?
Odpowiedź: 11 m/s
Mery Spolsky

Od 2014 działa pod pseudonimem Mery Spolsky. Wystąpiła na Grechuta Festival, na którym zaprezentowała własną interpretację utworu „Śpij, bajki śnij”, za którą dostała II nagrodę. W marcu 2015 wystąpiła podczas 36. Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu, na którym zdobyła wyróżnienie za wykonanie własnego utworu „Imperium moich czarnych brwi” i interpretację piosenki „Kiedy mnie już nie będzie” z tekstem Agnieszki Osieckiej. 12 czerwca wystąpiła z utworem „Cała jesteś w skowronkach” w koncercie „Debiutów” w ramach 52. Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, na którym zdobyła nagrodę za najlepszy debiut od Stowarzyszenia Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych (SAWP). W październiku została laureatką nagrody głównej i nagrody publiczności podczas festiwalu Pejzaż bez Ciebie, na którym wykonała autorską interpretację utworu Marka Grechuty „W dzikie wino zaplątani”. W plebiscycie „Przebój roku 2015” radia Tok FM zajęła 1. miejsce z piosenką „Kiedy mnie już nie będzie” (cover piosenki Seweryna Krajewskiego).

Pytanie: Jakim przydomkiem posługuje się artystka?
Odpowiedź: Mery Spolsky

Pytanie: Na jakim wydarzeniu pojawiła się artystka w marcu 2015 roku?
Odpowiedź: 36. Przeglądu Piosenki Aktorskiej

Pytanie: Jakie utwory zaprezentowała piosenkarka na festiwalu we Wrocławiu?
Odpowiedź: Imperium moich czarnych brwi” i interpretację piosenki „Kiedy mnie już nie będzie

Pytanie: Jakimi nagrodami została wyróżniona piosenkarka na Pejzażu bez Ciebie?
Odpowiedź: głównej i nagrody publiczności
Tadżykistan

W 1868 roku północna część Tadżykistanu została przyłączona bezpośrednio do Carskiej Rosji. Wówczas dzisiejszy Tadżykistan był wschodnią, najbardziej zacofaną częścią Emiratu Bucharskiego. Związek Radziecki zdołał podporządkować sobie Tadżykistan dopiero w 1921 roku, po toczącym się od 1917 roku tadżyckim powstaniu przeciw władzy rosyjskiej. Komuniści zniszczyli wiele miejscowości i zburzone zostały liczne meczety. Od 1924 roku istniała Tadżycka ASRR w składzie Uzbeckiej SRR. Pięć lat później Tadżykistan jako Tadżycka SRR stał się odrębną republiką radziecką. Poza granicami republiki pozostały jednak tereny w większości zamieszkane przez Tadżyków wraz z miastami Buchara i Samarkanda. Władze radzieckie nie przeprowadziły w Tadżykistanie żadnych znaczących inwestycji i przez cały okres istnienia ZSRR Tadżykistan był gospodarczo dyskryminowany, a poziom życia ludności utrzymywał się na bardzo niskim poziomie. 9 września 1991 roku ogłoszona została deklaracja niepodległości.

Pytanie: Jakie państwo wchłonęło północne tadżyckie tereny w 1868 roku?
Odpowiedź: Carskiej Rosji

Pytanie: W którym roku wybuchło powstanie tadżyckie skierowane przeciw dzisiejszej Rosji?
Odpowiedź: 1917

Pytanie: Na który rok przypisuje się powstanie Tadżyckiej ASRR?
Odpowiedź: 1924

Pytanie: Czy Tadżycka SRR figurowała jako autonomiczna republika związku?
Odpowiedź: Tadżykistan jako Tadżycka SRR stał się odrębną republiką radziecką
Tadżykistan

Po rozpadzie Związku Radzieckiego Tadżykistan znalazł się w gronie najuboższych państw świata. Katastrofy gospodarczej dopełniła wojna domowa, która zniszczyła i tak ubogą infrastrukturę gospodarczą. W 2001 roku Tadżykistan nawiedziła susza, skutkom której nie był w stanie zapobiec przestarzały system irygacji pól. Wszystko to sprawiło, że 80% ludności żyło w przerażającym ubóstwie, a w kraju zapanował głód. Na obszarach wiejskich jedynie jedna trzecia ludności miała dostęp do czystej wody. W kraju rozprzestrzeniał się tyfus, gruźlica, choroby układu pokarmowego. Tragiczne położenie Tadżykistanu powiększał brak większej pomocy ze strony organizacji międzynarodowych. Trwały masowe wyjazdy ludności poza granice kraju. Ogromna rzesza obywateli Tadżykistanu, niektóre źródła mówią nawet o ośmiuset tysiącach, pracuje nielegalnie w Rosji. Dotyczy to nie tylko niewykwalifikowanych robotników, ale także wykształconych ludzi – lekarzy, inżynierów, nauczycieli, których i tak niewielkie zarobki pozwalają przeżyć krewnym w kraju. Średnia pensja nauczyciela czy lekarza w Tadżykistanie wynosiła w 2003 roku zaledwie 10 dolarów amerykańskich.

Pytanie: Jaki konflikt doprowadził do jeszcze dotkliwszego pogorszenia się sytuacji gospodarczej Tadżykistanu?
Odpowiedź: wojna domowa

Pytanie: Czy mieszkańcy tadżykistańskich wsi doświadczyli problemów z dostępnością czystej wody?
Odpowiedź: Na obszarach wiejskich jedynie jedna trzecia ludności miała dostęp do czystej wody

Pytanie: Jakimi chorobami zostali dotknięci mieszkańcy Tadżykistanu podczas katastrofy gospodarczej?
Odpowiedź: tyfus, gruźlica, choroby układu pokarmowego

Pytanie: Do jakiego kraju wyjeżdżają obywatele Tadżykistaniu w poszukiwaniu lepszych zarobków?
Odpowiedź: Rosji
Bitwa o Buna-Gona

8 grudnia, po zaciętej walce wręcz, Australijczycy zajęli wioskę Gona. Tego samego dnia Eichelberger zarządził kolejny atak na Bunę, której ruiny 32 DP wzięła ostatecznie 14 grudnia; Japończycy wycofali się poprzedniej nocy. Generał Clovis Byers został 16 grudnia ranny, co zmusiło Eichelbergera do przejęcia bezpośredniego dowodzenia dywizją. W międzyczasie Japończycy otrzymali uzupełnienia w postaci 1300 żołnierzy przerzuconych na przyczółek z Rabaulu, ale alianci też dostali posiłki (18 BP ze składu australijskiej 7 DP, a także lekkie czołgi M3 Stuart). Nastąpiło to we właściwym momencie, bowiem Australijczycy odkryli właśnie, że na ich odcinku frontu da się przeprowadzić atak piechoty wspieranej przez czołgi. 18 grudnia o godz. 7.00 ruszyło – poprzedzone nawałą artyleryjską z właśnie dostarczonych dział i moździerzy – natarcie na lotnisko i plantację Duropa w kierunku przylądka Endaiadere. Po dziesięciu dniach walk 32 DP, wspierana przez australijską 18 BP i czołgi, przebiła się wzdłuż wybrzeża z plantacji Duropa do misji Buna, zdobywając do 2 stycznia 1943 roku pozostałe pozycje japońskie. Znaleźli tam zwłoki alianckich żołnierzy, którzy zostali schwytani i zjedzeni. W czasie walk na szlaku Kokoda i obrony przyczółka Buna-Gona Japończycy często uciekali się do kanibalizmu. Żaden z żołnierzy alianckich ujętych w tym czasie przez Japończyków nie przeżył: byli torturowani, zabijani w ramach ćwiczenia pchnięć bagnetem, wreszcie zjadani.

Pytanie: Kto zwyciężył w pojedynku z 8 grudnia?
Odpowiedź: Australijczycy

Pytanie: Skąd przybyły posiłki w liczbie 1300 wojskowych, mające wspierać japońskie siły?
Odpowiedź: z Rabaulu

Pytanie: Co stanowiło wsparcie dla 32 DP?
Odpowiedź: australijską 18 BP i czołgi

Pytanie: Co praktykowali Japończycy podczas starć na Kokodzie?
Odpowiedź: kanibalizmu
Bitwa o Buna-Gona

W dzień Bożego Narodzenia, 25 grudnia 1942 roku, osiem kompanii 127 PP uderzyło, po silnym przygotowaniu artyleryjskim, na pozycje japońskie w tzw. „Ogrodach Rządowych” wioski Buna. Oficer dowodzący kompanią C został zabity. Eichelberger napisał później, że „był to desperacki bój, a skutki tej całej beznadziejnej kampanii wątpliwe”. MacArthur, który nigdy nie pojawił się na froncie, przysłał swego szefa sztabu, Richarda Sutherlanda, z listem do Eichelbergera, w którym napisał: „Tam gdzie masz na froncie kompanię, powinieneś mieć batalion; tam gdzie masz batalion, powinieneś mieć pułk. Twoje ataki winny być przeprowadzane nie dwiema czy trzema setkami karabinów, a dwoma lub trzema tysiącami... Twoje straty w ludziach, porównując do ogólnej liczby ludzi jakimi dysponujesz, są niewielkie, a więc masz jeszcze spore rezerwy do wykorzystania”. Eichelberger odpowiedział, że parł naprzód, a jego żołnierze walczyli jak mogli, a sytuacja zmieniała się z każdym dniem. Tymczasem 28 grudnia dostał odpis informacji, jaką MacArthur przesłał do prasy o walkach pod Buna-Gona: „W dniu Bożego Narodzenia nasze działania były ograniczone. Wojsko świętowało”, Nic dziwnego, że taki komunikat go rozwścieczył.

Pytanie: Czy w wyniku ataku z 25 grudnia 1942 pojawiły się jakieś ofiary śmiertelne?
Odpowiedź: Oficer dowodzący kompanią C został zabity

Pytanie: Jak o bitwie o Buna-Gona wypowiadał się Eichelberger?
Odpowiedź: desperacki bój

Pytanie: Kto pełnił funkcję szefa sztabu MacArthura?
Odpowiedź: Richarda Sutherlanda

Pytanie: Czy w mniemaniu Eichelbergera jego żołnierze dali z siebie wszystko?
Odpowiedź: jego żołnierze walczyli jak mogli
Dominika Kulczyk

Angażuje się w działalność charytatywną, w szczególności w projekty związane z pomocą rozwojową. Pomaga krajom dotkniętym przez biedę, klęski żywiołowe i różnego rodzaju katastrofy naturalne. Założona przez nią Kulczyk Foundation w programie telewizyjnym „Efekt Domina” wspólnie ze stacją TVN pokazuje przykłady działań opartych na pomocy rozwojowej, partnerstwie i wolontariacie. Współpracuje również z CNN International przy realizacji filmów dokumentalnych w ramach projektu CNN Freedom Project. Poruszają one problematykę różnych form współczesnego niewolnictwa.

Pytanie: Czy jest zaangażowana w działalność charytatywną?
Odpowiedź: Angażuje się w działalność charytatywną

Pytanie: Jakim krajom pomaga?
Odpowiedź: dotkniętym przez biedę, klęski żywiołowe i różnego rodzaju katastrofy naturalne

Pytanie: Jaką fundację założyła?
Odpowiedź: Kulczyk Foundation

Pytanie: Na antenie jakiej stacji był emitowany jej program?
Odpowiedź: TVN
Smog

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) 36 z 50 miast w Unii Europejskiej o największym stężeniu pyłu PM2,5 znajduje się w Polsce. Najbardziej zanieczyszczonymi miastami w Polsce są kolejno: Opoczno, Żywiec, Rybnik, Pszczyna. W większości tych miejscowości smog powodowany jest tak zwaną niską emisją (znaczne nagromadzenie emitorów o wysokości do 40 metrów nad poziom gruntu, w miejscach o dużej gęstości zabudowy, na małej powierzchni). Smog w Polsce występuje więc głównie w sezonie grzewczym (wrzesień–kwiecień).

Pytanie: Ile polskich miast znalazło się na zestawieniu pięćdziesięciu najbardziej zanieczyszczonych ośrodków według WHO?
Odpowiedź: 36

Pytanie: Które polskie ośrodki miejskie cechują się najwyższym zanieczyszczeniem?
Odpowiedź: Opoczno, Żywiec, Rybnik, Pszczyna

Pytanie: Jak definiuje się niską emisję?
Odpowiedź: znaczne nagromadzenie emitorów o wysokości do 40 metrów nad poziom gruntu, w miejscach o dużej gęstości zabudowy, na małej powierzchni
Smog

Smog prowadzi także do zanieczyszczenia gleby, w tym ziemi uprawnej. Badania tzw. chemizmu gleb ornych wykazały wzrost stężenia rakotwórczych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA) na gruntach wykorzystywanych pod uprawę roślin. Na przykład w Zakliczynie odnotowano stężenie WWA na poziomie 1498,7 μg/kg, co klasyfikuje je jako „gleby zanieczyszczone” (3° zanieczyszczenia). Uprawa roślin na takim gruncie „stwarza pewne niebezpieczeństwo ich skażenia przez WWA”. Grunt zanieczyszczone na poziomie 3° zgodnie z wytycznymi WIOŚ zaleca się „nie przeznaczać nawet na użytki zielone (wypas zwierząt)”. Zanieczyszczenie gleby skutkuje nie tylko skażeniem roślin, ale także produktów pochodzenia zwierzęcego – w 2016 podczas badań prowadzonych przez Politechnikę Krakowską wykazały wysokie stężenia silnie toksycznych dioksyn w jajach z wolnego wybiegu produkowanych w Małopolsce.

Pytanie: Czy smog może powodować skażenie gleb?
Odpowiedź: Smog prowadzi także do zanieczyszczenia gleby

Pytanie: Stężenie jakich związków występujących w glebie może wzrosnąć przez smog?
Odpowiedź: rakotwórczych wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych

Pytanie: Czy na glebach zanieczyszczonych dużymi stężeniami WWA można bez obaw uprawiać rośliny?
Odpowiedź: Uprawa roślin na takim gruncie „stwarza pewne niebezpieczeństwo ich skażenia przez WWA”

Pytanie: Czy na glebach o trzecim stopniu zanieczyszczenia można bez obaw wypasać bydło?
Odpowiedź: Grunt zanieczyszczone na poziomie 3° zgodnie z wytycznymi WIOŚ zaleca się „nie przeznaczać nawet na użytki zielone (wypas zwierząt)”
Nil

Nil Alberta kieruje się niemal prosto na północ wąską doliną Nimule. Po kilkuset kilometrach zatacza łuk i zaczyna płynąć na północny zachód. W tym miejscu wpada do niego jako prawy dopływ Aswa. Rzeka zaczyna płynąć na północ pod nazwą Nil Górski (Bahr al-Dżabal). Na tym odcinku koryto rzeki jest żeglowne dla większych statków. Poniżej miejscowości Dżuba wpływa na teren Kotliny Sudanu Wschodniego, a następnie pomiędzy 7 a 9°N wpada do kompleksu bagien As-Sudd i rozgałęzia się na liczne odnogi. Wysoka temperatura powietrza w porze suchej sprawia, że Nil Górski niemal całkowicie znika z powierzchni ziemi jako samodzielna rzeka. Na tym odcinku Nil Górski traci około 2/3 zasobów wody. W Sudanie Południowym przyjmuje duży lewy dopływ Bahr al-Ghazal. Dzięki niemu staje się potężną rzeką i od tego momentu nosi nazwę Nil Biały (Al-Bahr al-Abjad). Początkowo płynie on równoleżnikowo na wschód. Dopiero po wchłonięciu prawego dopływu Sobat, zaczyna płynąć na północ. Następnie podąża przez wyschniętą równinę stanowiącą wschodni skraj Sahary i dociera do stolicy Sudanu, Chartumu. W Chartumie łączy się ze swoim największym dopływem – Nilem Błękitnym (Al-Bahr al-Azraq). Poniżej ujścia Nilu Błękitnego rzeka aż do ujścia płynie jako Nil. Wkracza na obszar wyżyny Bajuda, gdzie przyjmuje kształt przypominający literę „S”. W miejscu, w którym napotyka skały tarczy saharyjskiej, tworzy katarakty. Na tym odcinku występuje ich sześć, oznaczonych cyframi rzymskimi w porządku rosnącym w górę rzeki. Są one spławne tylko w okresie wysokiego poziomu wody. Ostatnim większym dopływem Nilu jest Atbara. W dalszej części Nil pokonuje ponad 2500 km przez pustynną część Sahary. W dolnym biegu rozszerza się, a przy ujściu do Morza Śródziemnego tworzy rozległą deltę.

Pytanie: Jaki wpływ ma na rzekę wysoka temperatura?
Odpowiedź: Nil Górski niemal całkowicie znika z powierzchni ziemi jako samodzielna rzeka

Pytanie: Jak nazywa się stolica Sudanu?
Odpowiedź: Chartumu

Pytanie: Jaki jest największy dopływ Nilu?
Odpowiedź: Nilem Błękitnym

Pytanie: Czy rzeka przepływa przez Sudan Południowy?
Odpowiedź: W Sudanie Południowym przyjmuje duży lewy dopływ Bahr al-Ghazal