the-cramer-project/poquad huggingface dataset:
Inkwizycja w Polsce

Końcowy okres istnienia trybunałów inkwizycyjnych na ziemiach polskich jest najsłabiej zbadany. Nie sporządzono do tej pory krytycznego katalogu papieskich inkwizytorów z XVI stulecia. Nie ulega jednak wątpliwości, że na początku tego wieku władze zakonne nadal regularnie wyznaczały inkwizytorów, a ci pełnili swoje funkcje, np. w 1508 roku krakowski inkwizytor Mikołaj ze Żnina skazał na stos żyda oskarżonego o bluźnierstwo, a rok później Johann Tetzel z konwentu głogowskiego otrzymał nominację na inkwizytora polskiej prowincji. Co więcej, obszar działania polskich inkwizytorów rozszerzył się na Wielkie Księstwo Litewskie, gdzie w 1507 roku działał jako inkwizytor przeor wileński Piotr z Sochaczewa. Mimo to, gdy po 1517 roku w wielu regionach kraju zaczęły się szerzyć idee Marcina Lutra, główny ciężar walki z nimi wzięli na siebie biskupi. Uchwały synodów prowincjonalnych z lat 1527, 1532, 1542 i 1551 wzywały do podjęcia zdecydowanych kroków przeciw herezji, ale powierzały jej zwalczanie wyłącznie inkwizycji biskupiej. W 1539 roku w Krakowie sąd biskupi skazał na spalenie Katarzynę Weiglową za zaprzeczanie dogmatowi o Trójcy Świętej i przyjęcie judaizmu.

Pytanie: Jaki inkwizytor skazał na śmierć bluźniercę?
Odpowiedź: Mikołaj ze Żnina

Pytanie: Kim był Piotr z Sochaczewa?
Odpowiedź: przeor wileński

Pytanie: Czyje tezy stały się popularne w 1517 roku?
Odpowiedź: Marcina Lutra

Pytanie: Czy polscy inkwizytorzy działali także na Litwie?
Odpowiedź: obszar działania polskich inkwizytorów rozszerzył się na Wielkie Księstwo Litewskie
Inkwizycja w Polsce

Rozporządzenia papieskie z lat 1318–1327 miały prawdopodobnie charakter prewencyjny i nie wiązały się ze wzrostem aktywności heretyków na ziemiach polskich. Prześladowania śląskich waldensów przeprowadzone przez sądy biskupie w 1315 roku najprawdopodobniej były skuteczne i nie wymagały wsparcia papieskiej inkwizycji. Przemawia za tym także fakt, że dominikański prowincjał nie spieszył się z mianowaniem nowych inkwizytorów na miejsce Peregryna z Opola i Mikołaja Hospodyńca. Nowy inkwizytor krakowski został mianowany najwcześniej w 1328 roku, a wrocławski w 1330 roku. W latach 30. XIV w. mianowani zostali także inkwizytorzy dla Wielkopolski, która nie była objęta jurysdykcją inkwizytorów mianowanych w 1318 roku, oraz dla państwa zakonu krzyżackiego, gdyż Prusy należały do polskiej prowincji zakonnej dominikanów.

Pytanie: Jaka grupa społeczna była prześladowana w Polsce na tle religijnym na początku czternastego wieku?
Odpowiedź: śląskich waldensów

Pytanie: Jaki fakt sugeruje, że polskie sądy biskupie nie potrzebowały pomocy papieskiej inkwizycji?
Odpowiedź: dominikański prowincjał nie spieszył się z mianowaniem nowych inkwizytorów na miejsce Peregryna z Opola i Mikołaja Hospodyńca

Pytanie: Dlaczego w latach trzydziestych czternastego wieku mianowano osobnego inkwizytora dla państwa zakonu krzyżackiego?
Odpowiedź: gdyż Prusy należały do polskiej prowincji zakonnej dominikanów

Pytanie: Jaka instytucja odpowiedzialna była za prześladowania śląskich waldensów, które miały miejsce w 1315 roku?
Odpowiedź: sądy biskupie
Elżbieta wrocławska

Pochodząca z ok. 1285 Kronika polska podaje, że Elżbieta była zakonnicą w klasztorze cysterek w Trzebnicy, skąd została uprowadzona przez brata Bolesława Rogatkę, który wydał ją za mąż za księcia wielkopolskiego Przemysła I. Niektórzy historycy uznali tę relację za wiarygodną. Według jednego poglądu przesłankami przemawiającymi za jej prawdziwością są przywileje Przemysła I na rzecz trzebnickiego zgromadzenia, które można odbierać jako wyraz ekspiacji, a także – być może jako wynik ślubów Elżbiety po opuszczeniu klasztoru – wstąpienie do niego jednej z córek. Źródła jednak nie są zgodne co do okoliczności porwania. Żywot św. Jadwigi przekazuje, że Bolesław uprowadził z klasztoru dwie siostry, przy czym wymienia imię tylko jednej z nich – Agnieszki, natomiast Jan Długosz w swoich Rocznikach podaje, że Elżbieta nie złożyła ślubów zakonnych. Wobec rozbieżności źródeł w relacjach o uprowadzeniu Henrykówien przez brata istnieje w literaturze koncepcja, zgodnie z którą opisy te są wymysłami wyrosłymi na tle kultu św. Jadwigi. Według niektórych historyków Elżbieta przebywała w klasztorze trzebnickim na czas wychowania bez zamiaru zostania zakonnicą, pozostając pod wpływem prowadzącej świątobliwy żywot babki Jadwigi Śląskiej.

Pytanie: Według którego źródła Elżbieta została porwana przez brata?
Odpowiedź: Kronika polska

Pytanie: Co, według niektórych źródeł, przemawia za autentycznością historii o porwaniu Elżbiety?
Odpowiedź: przywileje Przemysła I na rzecz trzebnickiego zgromadzenia

Pytanie: Czy źródła historyczne przedstawiają tę samą historię uprowadzenia Elżbiety?
Odpowiedź: Źródła jednak nie są zgodne co do okoliczności porwania

Pytanie: Jak nazywała się świątobliwa krewna Elżbiety?
Odpowiedź: Jadwigi Śląskiej
Elżbieta wrocławska

Ślub Elżbiety i Przemysła I odbył się w 1244. Małżeństwo to zostało zawarte z powodów politycznych. Przemysł I, wykorzystując osłabienie Śląska i śmierć Henryka Pobożnego w wyniku najazdu mongolskiego w 1241, podjął akcję rewindykacji ziem wielkopolskich utraconych przez ojca na rzecz Henryków śląskich: Henryka Brodatego i Henryka Pobożnego. W wyniku wojny z ich sukcesorem Bolesławem Rogatką odzyskał południową Wielkopolskę (1241), Międzyrzecz i Zbąszyń (1242), a także ważny strategicznie Santok (1244). Mariaż Przemysła z Elżbietą umacniał ugodę między zwaśnionymi stronami, a samego księcia wielkopolskiego zabezpieczał przed odwetem ze strony Bolesława Rogatki, dzięki czemu mógł skierować się przeciw Władysławowi opolskiemu, który z postanowienia Henryka Brodatego sprawował rządy w Rudzie i Kaliszu. Małżeństwo z Elżbietą nie zapewniło jednak pokoju między szwagrami, gdyż już w 1246 doszło do zbrojnego konfliktu między nimi.

Pytanie: Kiedy zostali małżeństwem?
Odpowiedź: w 1244

Pytanie: Kto zabrał ziemie ojcu męża Elżbiety?
Odpowiedź: Henryka Brodatego i Henryka Pobożnego

Pytanie: Gdzie władał Władysław opolski?
Odpowiedź: w Rudzie i Kaliszu

Pytanie: Kim był dla Przemysła I Bolesław Rogatka?
Odpowiedź: szwagrami

Pytanie: Jakie ziemie odzyskał Przemysł I?
Odpowiedź: południową Wielkopolskę (1241), Międzyrzecz i Zbąszyń (1242), a także ważny strategicznie Santok (1244)
Hera

Najważniejsze ośrodki kultu Hery znajdowały się na wyspach Samos i Argos, a także na Peloponezie i w Olimpii, gdzie co pięć lat odbywały się na cześć Hery igrzyska dziewcząt. Kult Hery był rozwinięty w wielu miastach: w Mykenach, Argos, Sparcie, Samos. Tam też były najpiękniejsze świątynie. Wizerunki Hery były w starożytności dziełami: Fidiasza (metopy Partenonu), Polikleta (posąg Hery z chryzelefantyny z drugiej połowy V w. p.n.e.), Praksytelesa. Bogini była też przedstawiana w malarstwie wazowym (Waza François). Najbardziej znane zabytki sztuki plastycznej to: Głowa Hery z Olimpii, Hera z Samos, Hera Farnese (głowa), Hera Barberini, Hera Ludovisi, Hera Barghese. Hera była też tematem sztuki nowożytnej, między innymi malowali ją Peter Paul Rubens, Francesco Solimena, Antonio Allegri da Correggio, Giovanni Battista Tiepolo. Świątynie poświęcone Herze nazywano Herajon: w Olimpii z VII wieku w. p.n.e., na Samos wybudowana przez Rojkosa ok. 560 r. p.n.e., spalona przez Persów, odbudowana przez Polikratesa ok. 525 r. p.n.e., w pobliżu Argos ze słynnym posągiem Hery dłuta Polikleta(niezachowany). Święta ku czci Hery nazywano Heraje. Najuroczyściej obchodzone co 5 lat w Argos. W odległości 8 km od miasta znajdowała się świątynia Hery. Tam udawali się Argejczycy w uroczystej procesji, składali hekatombę, spożywali ucztę ofiarną, na stadionie odbywały się igrzyska. Pierwotnie jej wizerunkiem był prosty słup lub belka. Później przedstawiano ją jako poważną, dostojną matronę, z owocem granatu w ręce (symbolem płodności) lub z lilią. Według Parandowskiego Hera na głowie nosiła diadem z gwiazd. Często przedstawia się Herę na rydwanie zaprzężonym w pawie (z kukułką na ramieniu), którym powozi Iris, według mitologii jej pokojówka . Oprócz pawi częstym atrybutem Hery jest krowa (Homer często nazywa boginię "krowiooką" lub wolooką chwaląc w ten sposób jej wielkie, brązowe oczy).

Pytanie: Z jakim kwiatem często była przedstawiana Hera?
Odpowiedź: lilią

Pytanie: Jacy starożytni artyści stworzyli znane do dziś dzieła przedstawiające Herę?
Odpowiedź: idiasza (metopy Partenonu), Polikleta (posąg Hery z chryzelefantyny z drugiej połowy V w. p.n.e.), Praksytelesa

Pytanie: Jak nazywały się uroczystości poświęcone Herze?
Odpowiedź: raje

Pytanie: Co znajdowało się na głowie bogini zgodnie z mitologią Parandowskiego?
Odpowiedź: adem z gwiazd
Pelé

Pelé zadebiutował w reprezentacji Brazylii w wieku zaledwie 17 lat w meczu rozegranym 7 lipca 1957 w Rio de Janeiro przeciwko Argentynie. Zdobył w tym meczu gola, ale Brazylia przegrała 1:2. Był to zarazem jedyny występ w barwach „canarinhos”, w którym strzelił bramkę i zszedł z boiska pokonany. Mimo młodego wieku został zabrany na mistrzostwa świata w 1958 roku w Szwecji. Początek tych mistrzostw Brazylia z Pelém na ławce rezerwowych grała słabo. Wtedy trener Feola postanowił zaryzykować i wystawił go do pierwszego składu. Jego gra wprawiła kibiców w zachwyt, zaś Brazylia wygrała mistrzostwa. W nagrodę za występ dostał od miasta nowy samochód. Po mistrzostwach, jako gwiazda Santosu zdobywał mistrzostwa stanu São Paulo.

Pytanie: Ile lat miał piłkarz, gdy rozegrał debiutancki mecz?
Odpowiedź: 17

Pytanie: Czy Pelé strzelił bramkę w swoim debiutanckim meczu?
Odpowiedź: Zdobył w tym meczu gola

Pytanie: W jakim kraju odbywały się mistrzostwa w 1958 roku?
Odpowiedź: w Szwecji

Pytanie: Jaka była reakcja kibiców na grę Pelé podczas mistrzostw?
Odpowiedź: Jego gra wprawiła kibiców w zachwyt
Mikel Arteta

Arteta początkowo zaczął grać jako numer 10 w młodzieżowym systemie Barcelony, a później został przeniesiony na pozycję defensywnego pomocnika, ponieważ uważano go za gracza na wzór Pepa Guardioli. Został oceniony jako szósty najskuteczniejszy zawodnik w Premier League w latach 2006-07 przez oficjalny system oceny zawodników Actim Index. Arteta wrócił do swojej pierwotnej, "głębszej" roli pomocnika w Arsenalu, w którym wyróżniał się jako rozgrywający swojego zespołu dzięki swojej technice, umiejętnościom, wizji, podawaniu, świadomości i inteligencji taktycznej. Jego łączne 12 ligowych asyst w sezonie 2006-07 oznaczało, że zajął pod tym względem trzecie miejsce za Cescem Fàbregasem i Cristiano Ronaldo. Ze 100 faulami popełnionymi przeciwko niemu w tym samym sezonie, był najbardziej faulowanym graczem w Premier League.

Pytanie: Jaki numer miał na koszulce Arteta w drużynie juniorów?
Odpowiedź: 10

Pytanie: Z jakiego powodu Artetę przeniesiono na stanowisko pomocnika defensywnego?
Odpowiedź: ponieważ uważano go za gracza na wzór Pepa Guardioli

Pytanie: Co to jest Actim Index?
Odpowiedź: oficjalny system oceny zawodników

Pytanie: Czy Arteta grał w klubie Arsenal FC?
Odpowiedź: Arteta wrócił do swojej pierwotnej, "głębszej" roli pomocnika w Arsenalu
Mikel Arteta

W kwietniu 2010 roku, na 4 kolejki przed zakończeniem sezonu w angielskiej Premier League Mikel Arteta, będący wtedy piłkarzem Evertonu, wbił palec w oko pomocnika Blackburn Rovers, Mortena Gamsta Pedersena. Sędzia Andre Marriner nie widział dokładnie całej sytuacji i widząc nerwową reakcję Pedersena ukarał obu piłkarzy żółtymi kartkami. Po meczu Arteta przeprosił za swoje zachowanie i dodał, że w kilku ostatnich meczach z udziałem Pedersena Norweg złośliwie go faulował. Hiszpan nie został dodatkowo ukarany po meczu, gdyż zgodnie z przepisami obowiązującymi w angielskiej lidze jeżeli piłkarz w trakcie meczu zostanie ukarany kartką za faul Federacja nie ma prawa zaostrzyć kary

Pytanie: Jakiego ataku dokonał ten piłkarz na boisku w pierwszej połowie 2010 roku?
Odpowiedź: wbił palec w oko pomocnika Blackburn Rovers, Mortena Gamsta Pedersena

Pytanie: Czy Morten Gamst Pedersen otrzymał żółtą kartkę po tym, jak Mikel Arteta Amatriain wbił mu palec w oko?
Odpowiedź: Sędzia Andre Marriner nie widział dokładnie całej sytuacji i widząc nerwową reakcję Pedersena ukarał obu piłkarzy żółtymi kartkami

Pytanie: Dlaczego Mikel Arteta Amatriain nie poniósł żadnych dodatkowych konsekwencji za wsadzenie palca w oko Pedersena?
Odpowiedź: gdyż zgodnie z przepisami obowiązującymi w angielskiej lidze jeżeli piłkarz w trakcie meczu zostanie ukarany kartką za faul Federacja nie ma prawa zaostrzyć kary

Pytanie: Czy Mikel Arteta Amatriain przeprosił kiedykolwiek za zaatakowanie Pedersena?
Odpowiedź: Po meczu Arteta przeprosił za swoje zachowanie
Jacek Bartosiak

Twórczość Bartosiaka spotyka się z krytyką niektórych członków środowiska naukowego i eksperckiego. Zarzuca się mu, iż w swojej publicystyce ma wybiórczo dobierać fakty w celu przedstawiania swojego światopoglądu, a nie naukowo dążyć do poznania prawdy. Michał Lubina publicystykę Bartosiaka określa geopolityzmem, który definiuje jako „postrzeganie wszystkich sfer życia politycznego przez nadrzędny pryzmat geopolityki”. Zwraca się uwagę na braki warsztatowe i w bibliografii, błędy faktograficzne i w chronologii (pokonanie Napoleona przez Rosję następuje przed rozbiorami Polski, zaś pucz Janajewa – po rozpadzie ZSRR), jednostronne oparcie się na źródłach oraz pobieżne i wybiórcze cytowanie wybranych autorów, np. Jana Sowy czy Immanuela Wallersteina. Zdaniem Karola Kaźmierczaka na krytyczny odbiór publicystyki Bartosiaka ma wpływać także stawianie szczegółowych, oderwanych od faktów tez, na podstawie których wysnuwa daleko idące wnioski oraz, według Lubiny i Piotra Wójcika, przedstawianie samej geopolityki jako wiedzy niemal tajemnej i skrywanej przed laikami, ocierając się niekiedy o teorie spiskowe. Podobnie Andrzej Kohut zarzuca, że w tym celu Bartosiak posługuje się hermetycznym językiem, którym opakowuje uproszczone wnioski. Dodatkowo często powołuje się na wiedzę pochodzącą z rozmów z niewymienianymi z nazwiska „ważnymi ludźmi”, co utrudnia jej weryfikowanie. Bartosiak ma też bazować na społecznej niechęci do rodzimych elit oraz kompleksu do Zachodu.

Pytanie: Jakie środowiska krytykują teksty Bartosiaka?
Odpowiedź: naukowego i eksperckiego

Pytanie: Jak nazywa teksty Bartosiaka Lubin?
Odpowiedź: geopolityzmem

Pytanie: Jakie fakty historycznie nie zgadzały się w tekstach Bartosiaka?
Odpowiedź: pokonanie Napoleona przez Rosję następuje przed rozbiorami Polski, zaś pucz Janajewa – po rozpadzie ZSRR

Pytanie: Kogo cytował Bartosiak?
Odpowiedź: Jana Sowy czy Immanuela Wallersteina
Władysław I Łokietek

Niedawne niepowodzenia i zagrożenie ze strony Wacława II skłoniły w styczniu 1293 Przemysła II i Władysława, dotychczasowych konkurentów do tronu krakowskiego, do spotkania w Kaliszu w celu wypracowania strategii likwidacji rządów czeskich. Do pogodzenia przeciwników doszło na skutek zabiegów arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki (przy tej okazji arcybiskup otrzymał obietnicę dużych dochodów z żup solnych po zdobyciu Małopolski). Tajna umowa zawarta 6 stycznia 1293 zobowiązała książąt (w układzie uczestniczył również Kazimierz II łęczycki) do wzajemnego wspierania się w wysiłkach zmierzających do odzyskania Krakowa. Zawarto też wtedy zapewne układ o przeżycie, który miał gwarantować wzajemne dziedziczenie w razie odzyskania Krakowa. Przy okazji tego zjazdu doszło prawdopodobnie do zawarcia małżeństwa Władysława Łokietka z córką Bolesława Pobożnego, stryja Przemysła II, Jadwigą.
Plany zatwierdzone w Kaliszu, trzeba było zrewidować już w 1294, kiedy w walce z Litwinami zginął książę łęczycki Kazimierz II, a jego księstwo zostało połączone z dzierżawami Łokietka.
26 czerwca 1295 sprzymierzeniec księcia kujawskiego Przemysł II koronował się za zgodą papieża na króla Polski. Nie znamy reakcji na ten fakt Władysława Łokietka. Z koronacji nowo kreowany król cieszył się jednak tylko siedem miesięcy, gdyż już 8 lutego 1296 Przemysł II został zamordowany z inspiracji margrabiów brandenburskich.

Pytanie: Działania jakiego władcy bezpośrednio doprowadziły do spotkania Przemysła II i Władysława w 1293 roku?
Odpowiedź: Wacława II

Pytanie: Po co Przemysł II i Władysław spotkali się w Kaliszu?
Odpowiedź: wypracowania strategii likwidacji rządów czeskich

Pytanie: Kto doprowadził do pogodzenia się Przemysła II i Władysława?
Odpowiedź: Jakuba Świnki

Pytanie: Czego dotyczył układ o przeżycie, ustanowiony 6 stycznia 1293?
Odpowiedź: wzajemne dziedziczenie w razie odzyskania Krakowa
I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Funkcjonowanie placówki w przedwojennym systemie organizacyjnym jako Gimnazjum i Liceum im. Karola Marcinkowskiego wznowiono 15 lutego 1945 roku, jeszcze w trakcie walk o miasto. Była to pierwsza szkoła w Poznaniu, która po II wojnie światowej wznowiła swoją działalność. Powołano wówczas przedwojennego polonistę (pracującego w Marcinku oraz Gimnazjum św. Marii Magdaleny) Czesława Latawca na stanowisko pierwszego dyrektora. Pełnił tę funkcję do swojego przeniesienia do Kuratorium 30 kwietnia 1945. Informację o wznowieniu nauki rozwieszano na ręcznie pisanych kartkach, rozwieszanych w mieście przez uczestników tajnych kompletów w czasie wojny. W ciągu pierwszych kilku dni zgłosiło się około 700 kandydatów, z czego ostatecznie przyjęto 509 osób. Początkowo, ze względu na funkcjonowanie szpitala radzieckiego w gmachu przy ul. Bukowskiej, lekcje odbywały się w budynkach kolejno przy ulicach Jarochowskiego, Matejki, Mylnej i Różanej.

Pytanie: W jakich placówkach uczył Czesław Latawiec?
Odpowiedź: w Marcinku oraz Gimnazjum św. Marii Magdaleny

Pytanie: Dlaczego Czesław Latawiec przestał być dyrektorem placówki?
Odpowiedź: przeniesienia do Kuratorium

Pytanie: Ilu kandydatów wyraziło chęć nauki w placówce?
Odpowiedź: 700

Pytanie: W kwaterach przy jakich ulicach odbywały się początkowo lekcje?
Odpowiedź: Jarochowskiego, Matejki, Mylnej i Różanej
I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

1 kwietnia 1919 Komisariat Naczelnej Rady Ludowej mianował Antoniego Borzuckiego na pierwszego dyrektora Państwowego Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego. Miesiąc później, 1 maja zainaugurowano pierwszy rok szkolny. Tę datę oraz symboliczne rozbicie przez polskich uczniów czarnego orła pruskiego, znajdującego się nad bocznym wejściem do budynku od strony boiska uznaje się za oficjalne rozpoczęcie działalności polskiej placówki. Podobnie jak jej poprzedniczka, pozostała ośmioletnią szkołą męską. Naukę rozpoczęło wówczas 358 uczniów narodowości polskiej i 299 – niemieckiej. Mniejszość niemiecka została wówczas podzielona na osiem jednolitych i trzy mieszane klasy. Z 31 niemieckich nauczycieli okresu rozbiorów na stanowiskach pozostało zaledwie siedmiu, przez co początkowo część zajęć odbywała się jeszcze w języku niemieckim. Część pierwszych polskich profesorów sprowadzana została przez polskie władze oświatowe z terenów Galicji. Uroczysta inauguracja roku szkolnego 1919/1920 nastąpiła 1 września 1919 w auli szkolnej. Naukę wznowiło wówczas 677 osób (zajmując tym samym drugie miejsce po gimnazjum Marii Magdaleny, od 1928 roku – pozycję czołową). Pierwsze matury odbyły się w grudniu 1919. Do polskiego egzaminu przystąpiło wówczas zaledwie trzech uczniów, a w kolejnym roku – czterech. Niemieccy uczniowie i nauczyciele ostatecznie opuścili mury szkoły z początkiem roku szkolnego 1920/21. Wtedy też liczba zdających egzamin polskojęzyczny gwałtownie wzrosła.

Pytanie: Z czyjego ramienia Borzucki został dyrektorem Państwowego Gimnazjum im. Karola Marcinkowskiego?
Odpowiedź: Komisariat Naczelnej Rady Ludowej

Pytanie: Kiedy rozpoczął się debiutancki rok szkolny w Gimnazjum im. Marcinkowskiego?
Odpowiedź: 1 maja

Pytanie: Jaki symboliczny gest uczynili uczniowie szkoły, by zainaugurować jej polskość?
Odpowiedź: rozbicie przez polskich uczniów czarnego orła pruskiego

Pytanie: Czy w Gimnazjum im. Marcinkowskiego mogły uczyć się dziewczęta?
Odpowiedź: Podobnie jak jej poprzedniczka, pozostała ośmioletnią szkołą męską
Haiti

1 stycznia 1804 roku proklamowano niepodległość Saint-Dominque jako Haiti. Dessalines ogłosił się cesarzem i bezskutecznie próbował zająć wschodnią część Hispanioli. Wewnątrz Haiti doszło do konfliktu pomiędzy Murzynami a Mulatami. W trakcie buntu mulackich właścicieli ziemskich w 1806 roku cesarz został zamordowany. Po śmierci Dessalinesa na północy powstało Państwo Haiti (od 1811 Królestwo Haiti) rządzone przez Henriego Christophera (król Henryk I) i wojskowo-ziemiańskie elity Murzynów. Na południu i zachodzie z kolei funkcjonowała mulacka Republika Haiti (urząd prezydenta sprawowali kolejno Alexandre Pétion i Jean-Pierre Boyer). W 1820 roku, po buncie wojska i arystokracji w Królestwie Haiti połączonym z samobójstwem króla Henryka I, Boyer zjednoczył Haiti. W 1822 roku zajął nadto wschodnią Hispaniolę (obecna Dominikana). Francja uznała niepodległość kraju w zamian za wysokie odszkodowania dla byłych ziemian. Konieczność spłaty odszkodowań skłoniła prezydenta Boyera do przywrócenia wpółniewolniczego systemu wielkoplantacyjnego - spotkało to się z powszechną dezaprobatą społeczną. W całym Haiti wybuchły antyrządowe zamieszki w efekcie których zniesiono reformy prezydenta. Od tego czasu w kraju utrwaliła się drobnotowarowa gospodarka chłopska.

Pytanie: Jakie grupy społeczne pochłonął spór po wstąpieniu Dessalinesa na urząd władcy?
Odpowiedź: Murzynami a Mulatami

Pytanie: Kiedy doszło do zabójstwa Dessalinesa?
Odpowiedź: w 1806

Pytanie: Jaką nazwę przyjęło Haiti w 1811 roku?
Odpowiedź: Królestwo Haiti

Pytanie: W którym roku Boyer dokonał unifikacji Haiti?
Odpowiedź: W 1820
Haiti

W 1844 roku od Haiti politycznie odłączyła się Dominikana. Dwa lata później prezydentem został generał Faustin Soulouque (od 1849 roku cesarz Faustyn I). Oparł on swoje rządy na elitach murzyńskich. Jego zbrojne próby przyłączenia Dominikany doprowadziły do osłabienia państwa. Po obaleniu Soulouque w 1859 roku, przywrócono republikę. Kraj sparaliżowała anarchia i konflikty polityczno-rasowe. Nieciekawa była również sytuacja gospodarcza, kraj pozostawał uzależniony od obcych kapitałów. Chaos utrzymywał się do 1915 roku. W 1915 roku wojska amerykańskie zbrojnie zajęły kraj (pod pretekstem zabezpieczenia spłat haitańskiego zadłużenia). Do 1934 roku kraj pozostawał pod okupacją Stanów Zjednoczonych. Po wycofaniu się amerykańskiej armii władza należała głównie do mulackich elit zarządzających krajem w dyktatorski sposób.

Pytanie: Czy po zakończeniu okupacji USA Haiti stało się od razu krajem demokratycznym?
Odpowiedź: Po wycofaniu się amerykańskiej armii władza należała głównie do mulackich elit zarządzających krajem w dyktatorski sposób

Pytanie: Kto znalazł się u władzy po zakończeniu okupacji USA?
Odpowiedź: głównie do mulackich elit

Pytanie: Co w czasie rządów Soulouque osłabiło ten kraj?
Odpowiedź: Jego zbrojne próby przyłączenia Dominikany

Pytanie: Czy Soulouque stracił władzę po przegranych wyborach?
Odpowiedź: Po obaleniu Soulouque w 1859 roku, przywrócono republikę

Pytanie: Czy powrót do ustroju republikańskiego po okresie rządów Soulouque uspokoił sytuację w kraju?
Odpowiedź: Kraj sparaliżowała anarchia i konflikty polityczno-rasowe
Nandrolon

Specyfik ten wykrywano również u polskich sportowców, m.in. u długodystansowca Antoniego Niemczaka – w 1986 roku po zajęciu II miejsca w maratonie nowojorskim i ciężarowca, dwukrotnego wicemistrza olimpijskiego Szymona Kołeckiego. Obydwaj sportowcy twierdzili, że nandrolon został im zaaplikowany bez ich wiedzy w lekach podczas rekonwalescencji (u Niemczaka po operacyjnej ekstrakcji zęba, a u Kołeckiego po operacji kręgosłupa). W 2006 podczas gali MMA w Stanach Zjednoczonych nandrolon wykryto u mistrza olimpijskiego w judo z Atlanty, Pawła Nastuli.

Pytanie: Czy Niemczak zażywał tą substancję?
Odpowiedź: Specyfik ten wykrywano również u polskich sportowców, m.in. u długodystansowca Antoniego Niemczaka

Pytanie: Czy Niemczak stanął na podium w nowojorskim maratonie?
Odpowiedź: w 1986 roku po zajęciu II miejsca w maratonie nowojorskim i ciężarowca

Pytanie: Czy Kołecki zdobył medal podczas olimpiady?
Odpowiedź: dwukrotnego wicemistrza olimpijskiego Szymona Kołeckiego

Pytanie: Czy sportowcy potwierdzili zażywanie nandrolonu?
Odpowiedź: Obydwaj sportowcy twierdzili, że nandrolon został im zaaplikowany bez ich wiedzy w lekach podczas rekonwalescencji