the-cramer-project/poquad huggingface dataset:
Ciąg Fibonacciego

W drugiej połowie XX wieku ciąg Fibonacciego stosowany był przez niektórych kompozytorów do proporcjonalnego porządkowania rytmu lub harmonii. Szczególnie często sięgali do niego kompozytorzy stosujący technikę serialną, np.: Karlheinz Stockhausen Klavierstück IX, Luigi Nono Il canto sospeso, Cristóbal Halffter Fibonacciana. Na ciągu Fibonacciego stosowanym równocześnie w przód i wstecz zbudowane jest Trio klarnetowe Krzysztofa Meyera. Jednostką miary jest w tym utworze ćwierćnuta, a kolejne odcinki różnią się obsadą. I tak np.:

Pytanie: W jakim celu niektórzy twórcy korzystali z ciągu Fibonacciego?
Odpowiedź: do proporcjonalnego porządkowania rytmu lub harmonii

Pytanie: Na czym zostało skonstruowane Trio Meyera?
Odpowiedź: Na ciągu Fibonacciego stosowanym równocześnie w przód i wstecz

Pytanie: Jaką jednostkę miary wykorzystał Meyer w swojej kompozycji?
Odpowiedź: ćwierćnuta

Pytanie: Czym odróżniają się od siebie kolejne odcinki kompozycji Meyera?
Odpowiedź: obsadą
Alianckie środki desantowe w II wojnie światowej

Skonstruowany na zamówienie brytyjskie amerykański LCT(5) o długości 34,8 mm, wyporności 283 t i bez bramy rufowej był zdolny do przewozu 4 czołgów średnich lub 3 ciężkich; powstało ich 500 sztuk. Nieco powiększony LCT(6) natomiast posiadał tylną rampę, umożliwiającą przejazd przezeń czołgów z okrętu LST; zbudowano ich 965. Oba typy jednostek były mniejsze, niż poprzednie, co wiązało się z tym, że mogły być transportowane na górnym pokładzie okrętu desantowego LST i zrzucane na wodę przed załadowaniem na nie personelu i techniki wojskowej. Lądowały one bezpośrednio na plaży, co nie było bez znaczenia podczas lądowania w Normandii. LCT(7) było początkowym oznaczeniem szybszego okrętu desantowego zdolnego do pełnomorskich podróży, oznaczonego ostatecznie LSM (Landing Ship Medium – okręt desantowy średni), o wyporności 520–1095 ton, długości 62 m i zdolności do przewozu 3 czołgów ciężkich lub 5 średnich. LCT(8) był powiększonym brytyjskim projektem (810 ton), lecz nie weszły do służby operacyjnej przed końcem wojny. Do końca wojny zbudowano ponad 4000 LCT wszystkich typów.

Pytanie: Ile egzemplarzy LCT(5) wyprodukowano?
Odpowiedź: 500

Pytanie: Czy LCT(5) posiadał bramę rufową?
Odpowiedź: bez bramy rufowej

Pytanie: Ile ciężkich czołgów mógł przewieźć LCT(5)?
Odpowiedź: 3

Pytanie: Czy LCT(6) był większy od LCT(5)?
Odpowiedź: Nieco powiększony LCT(6) natomiast posiadał tylną rampę
Alianckie środki desantowe w II wojnie światowej

Amfibijne pojazdy wsparcia uzupełniały jeszcze dwa typy jednostek: Barka Desantowa Artyleryjska (ang.: Landing Craft, Gun, w skrócie LCG) oraz Barka Desantowa Rakietowa (ang.: Landing Craft, Tank (Rocket), w skrócie LCT(R)). Budowano je na tych samych kadłubach co LCF, z tym, że uzbrojenie przeciwlotnicze zamieniano na dość silne artyleryjskie (np. działa 120 mm ze starych niszczycieli) lub wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych. LCT(R) mógł zmieścić w dwóch wyrzutniach burtowych tysiąc rakiet, wystrzeliwanych w 24 salwach. Pole rażenia jednej salwy wynosiło 685 × 145 m, jej masa wynosiła 1,7 tony, a zasięg 3,2 km. Wyrzutnie rakietowe nie były przeładowywane w czasie akcji na nowo (trwałoby to zbyt długo), więc po wystrzeleniu ostatniej salwy barka zaczynała działaś jako prom pomiędzy okrętami desantowymi a barkami desantowymi. W czasie wojny zbudowano 23 takie okręty na Pacyfiku i 10 w Europie.

Pytanie: Ile wyrzutni burtowych mieściło się na okrętach typu LCT(R)?
Odpowiedź: dwóch

Pytanie: Ilu salw potrzeba było do wystrzelenia tysiąca rakiet z burt LCT(R)?
Odpowiedź: 24

Pytanie: Jak duże było pole rażenia jednej salwy LCT(R)?
Odpowiedź: 685 × 145 m

Pytanie: Jaką rolę odgrywała barka, po wystrzeleniu ostatniej salwy?
Odpowiedź: prom
Crashgate

W sezonie 2008 tytuł mistrza świata zdobył brytyjski kierowca Lewis Hamilton, a wśród konstruktorów triumfowało Ferrari. Alonso zakończył sezon na piątej pozycji z 61 punktami, a Piquet na dwunastej z dorobkiem 19 punktów. Mimo plotek Piquet nie opuścił zespołu, podpisując kontrakt z Renault na sezon 2009. Po 10 wyścigach sezonu 2009 Piquet nie zdołał uzyskać ani jednego punktu, a 3 sierpnia potwierdził, że został zwolniony z Renault. Po odejściu Piquet ostro krytykował zespół Renault i jego szefa, Flavio Briatore. W zespole Renault na stanowisku kierowcy Piqueta zastąpił Francuz Romain Grosjean.

Pytanie: Jaki zawodnik został mistrzem świata w roku 2008?
Odpowiedź: Lewis Hamilton

Pytanie: Z jakiego kraju pochodzi Lewis Hamilton?
Odpowiedź: brytyjski

Pytanie: Jakie auto okazało się najlepsze podczas wyścigów?
Odpowiedź: Ferrari

Pytanie: Z kim Piquet podpisał nowy kontrakt na rok 2009?
Odpowiedź: Renault
Crashgate

10 września Piquet jr po raz drugi zeznawał przed FIA. W tym samym dniu strona f1sa.com ujawniła zapis pierwszej rozmowy Piqueta z FIA, która miała miejsce 30 lipca. Na pytanie o jej autentyczność Max Mosley odpowiedział: „Nie widziałem niczego, co uważam za fałszerstwo”. Z zapisu wynika, iż Piquet powiedział FIA, że Briatore i Symonds poprosili go o rozbicie się na konkretnym zakręcie. Alonso zaprzeczył, jakoby wiedział o planach Piqueta, powiedział także: „Nie mogę sobie wyobrazić tych rzeczy, tych sytuacji. To coś, czego nigdy mój umysł nie przyjmie”. Nelson Piquet sr stwierdził, że wątpi, by Alonso nie wiedział o spisku. Kwestionując sens startu z niewielką ilością paliwa i tankowania we wczesnej fazie wyścigu, powiedział:

Pytanie: Kiedy odbyła się pierwsza rozmowa Piqueta z FIA?
Odpowiedź: 30 lipca

Pytanie: Kiedy ujawniono nagranie z pierwszej rozmowy między Piquetem a FIA?
Odpowiedź: 10 września

Pytanie: Czy Alonso przyznał się do znajomości planów Piqueta?
Odpowiedź: Alonso zaprzeczył, jakoby wiedział o planach Piqueta

Pytanie: Kto, według Piqueta, poprosił kierowcę o spowodowanie wypadku w konkretnym miejscu toru?
Odpowiedź: Briatore i Symonds
Paraguay (1930)

Banderę na „Paraguayu” i na bliźniaczej „Humaicie” podniesiono 21 stycznia 1931 roku i 23 dni później okręty wyruszyły w rejs do ojczyzny z mieszaną paragwajsko-włoską załogą. „Paraguay” dotarł do Asunción 5 maja i 13 maja oficjalnie wszedł w skład Armada Nacional jako okręt flagowy, na podstawie dekretu No 40.178. Kanonierka została włączona dekretem No 40.220 do Flotilla de Guerra 20 maja 1931 roku. Przed wybuchem wojny zdążyła odbyć jedynie próbny rejs do Puerto Casado. Rozpoczął się on 24 sierpnia 1931 roku. Przebywając drogę powrotną „Paraguay” wszedł na mieliznę w Piquente Cambá, po czym zszedł z niej bez uszkodzeń po 28 dniach. W chwili wybuchu wojny „Humaitá” i „Paraguay” stanowiły nowoczesny trzon paragwajskiej marynarki wojennej.

Pytanie: Dokąd dopłynął „Paraguay” 5 maja?
Odpowiedź: do Asunción

Pytanie: Okrętem flagowym jakiej marynarki stał się „Paraguay”?
Odpowiedź: Armada Nacional

Pytanie: Ile dni „Paraguay” przebywał na mieliźnie?
Odpowiedź: 28

Pytanie: Jaki rejs odbył „Paraguay” zanim rozpętała się wojna?
Odpowiedź: rejs do Puerto Casado
Referendum w Polsce w 1946 roku

Obwieszczenie nie zawierało żadnych wyników szczegółowych (w obwodach, czy poszczególnych województwach), a cenzura komunistyczna uniemożliwiała publikację takich danych cząstkowych w prasie. Jedynym wyjątkiem były podane przez krakowskie pismo Polskiej Partii Socjalistycznej Naprzód prawdziwe wyniki głosowania w Krakowie, gdzie 84% głosujących odpowiedziało „nie” na pierwsze pytanie referendalne, 67% na drugie a 31% na trzecie. Urzędy wojewódzkie, powiatowe i przewodniczący komisji obwodowych wydali zarządzenie zabraniające członkom komisji podawania do wiadomości publicznej wyników głosowania w obwodach pod groźbą surowych kar. Gdy na posiedzeniu Rady Ministrów 5 lipca 1946 wicepremier Stanisław Mikołajczyk (PSL) protestował przeciw zakazowi cenzuralnemu publikacji wyników referendum w obwodach, wicepremier Władysław Gomułka (PPR) odpowiedział: Leć pan na skargę do Churchilla.

Pytanie: Kto nie zezwolił na publikowanie wyników referendum? 
Odpowiedź: cenzura komunistyczna

Pytanie: Jakie jedyne czasopismo podało wyniki referendum?
Odpowiedź: Naprzód

Pytanie: W jakim mieście wydawano czasopismo "Naprzód"?
Odpowiedź: krakowskie

Pytanie: Jaka partia wydawała czasopismo "Naprzód"?
Odpowiedź: Polskiej Partii Socjalistycznej
Referendum w Polsce w 1946 roku

Pytania zostały tak sformułowane, by wymuszać pozytywną odpowiedź na każde z nich. W ten sposób wynik referendum miał udowodnić jedność społeczeństwa i jego poparcie dla nowej władzy. Dlatego też partie tzw. Bloku Demokratycznego (PPR, PPS „lubelska”, SD, SL) rekomendowały głosowanie 3 razy TAK. PSL, zdający sobie sprawę, że gra idzie o zupełnie inną stawkę – a mianowicie niepodległość i niezawisłość Polski od Związku Sowieckiego – wbrew swoim przedwojennym postulatom wezwał do udzielenia negatywnej odpowiedzi na pierwsze pytanie. W kwestii przemian własnościowych ludowcom nie wypadało bowiem głosować na NIE (reforma rolna), zostałoby to z pewnością wykorzystane przez PPR dla ośmieszenia PSL-u wśród polskich chłopów. To stanowisko poparła działająca w podziemiu PPS-WRN, zalecając gło­sować podobnie. Wolność i Niezawisłość oraz SN wzywały do odpowiedzi NIE na pierwsze 2 pytania, zaś NSZ i inne drobniejsze ugrupowania po­dziemne o charakterze skrajnie prawicowym wezwały do głosowania NIE na wszystkie 3 pytania, duża część opowiedziała się za całkowitym bojkotem referendum (w odniesieniu do pkt. 3 był to raczej protest wobec utraty kresów wschodnich na rzecz Związku Sowieckiego niż niechęć do przejęcia Wrocławia, Szczecina czy Gdańska). Wyraźnego stanowiska nie zajęło SP, zalecając swoim sympaty­kom głosowanie według własnego uznania. Hierarchia polskiego Kościoła katolickiego zajęła jedynie stanowisko w sprawie trzeciego pytania, apelując do udzielenia na nie odpowiedzi TAK.

Pytanie: Dlaczego pytania zawarte w tym referendum były ułożone tak, aby na każde z nich trzeba było odpowiedzieć pozytywnie?
Odpowiedź: W ten sposób wynik referendum miał udowodnić jedność społeczeństwa i jego poparcie dla nowej władzy

Pytanie: Do jakiej formy głosowania zachęcała Wolność i Niezawisłość?
Odpowiedź: odpowiedzi NIE na pierwsze 2 pytania

Pytanie: Jakie organizacje zalecały, aby oddać głos na NIE przy wszystkich trzech pytaniach zawartych w referendum?
Odpowiedź: NSZ i inne drobniejsze ugrupowania po­dziemne o charakterze skrajnie prawicowym

Pytanie: Jak w sprawie referendum wypowiadali się przedstawiciele kościoła katolickiego?
Odpowiedź: zajęła jedynie stanowisko w sprawie trzeciego pytania, apelując do udzielenia na nie odpowiedzi TAK
Order Orła Białego

Od wybuchu II wojny światowej order nadawany był rzadko i tylko przez rząd RP na obczyźnie (poza prezydentami RP otrzymującymi go z urzędu, uhonorowano nim 6 Polaków m.in. Tadeusza Tomaszewskiego, Eustachego Sapiehę i Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza oraz 4 cudzoziemców m.in. kard. Carlo Chiarlo), choć oficjalnie w PRL nigdy tego odznaczenia nie zniesiono. Dekret PKWN z 22 grudnia 1944 o orderach, odznaczeniach oraz medalach wymieniał Order Orła Białego jako jedno z odznaczeń państwowych, nadawanych przez Prezydium KRN, lecz nie był on nadawany, a w 1949 jako najwyższe odznaczenie zastąpił go Order Budowniczych Polski Ludowej. Ustawa z 17 lutego 1960 o orderach i odznaczeniach już nie wymieniała Orderu Orła Białego.

Pytanie: Jakie najwyższe odznaczenie państwowe wprowadziły władze PRL?
Odpowiedź: Order Budowniczych Polski Ludowej

Pytanie: Przez kogo nadawany był Order Orła Białego począwszy od 1939?
Odpowiedź: przez rząd RP na obczyźnie

Pytanie: Czy prezydenci RP otrzymywali z racji sprawowania tej funkcji Order Orła Białego?
Odpowiedź: poza prezydentami RP otrzymującymi go z urzędu

Pytanie: Czy Orderem Orła Białego mogli zostać odznaczeni tylko Polacy?
Odpowiedź: uhonorowano nim 6 Polaków m.in. Tadeusza Tomaszewskiego, Eustachego Sapiehę i Michała Tokarzewskiego-Karaszewicza oraz 4 cudzoziemców

Pytanie: W którym roku wprowadzono Order Budowniczych Polski Ludowej?
Odpowiedź: 1949
Order Orła Białego

Ponownie został ustanowiony w 1807 jako najwyższe odznaczenie Księstwa Warszawskiego i później kongresowego Królestwa Polskiego. Po upadku powstania listopadowego w 1831 wraz z Orderem Świętego Stanisława i Orderem Virtuti Militari został zniesiony jako order Królestwa Polskiego ukazem cara. W jego miejsce został ustanowiony Cesarski i Królewski Order Orła Białego. Order ten był nadawany przez carów Rosji w latach 1831–1917 (do rewolucji lutowej i upadku caratu w marcu 1917). Ustanowienie oznaczenia Imperium Rosyjskiego, przejmującego elementy orderu Królestwa Polskiego, było jedną z represji po powstaniu listopadowym, gdy wbrew traktatowi wiedeńskiemu car uznał Królestwo Polskie za terytorium podbite, a nie odrębne państwo, związane jedynie unią personalną z Rosją. Z tego względu nie jest w tej formie i w tym okresie traktowany jako kontynuacja polskiego orderu rycerskiego.

Pytanie: Kto wydał rozkaz o likwidacji trzech odznaczeń po 1831 roku?
Odpowiedź: cara

Pytanie: Jakie dwa inne ordery zostały wycofane po klęsce powstania listopadowego?
Odpowiedź: Świętego Stanisława i Orderem Virtuti Militari

Pytanie: W którym roku po raz ostatni przyznano Cesarski i Królewski Order Orła Białego?
Odpowiedź: 1917

Pytanie: Czy Cesarski i Królewski Order Orła Białego stanowi kontynuację Orderu Orła Białego?
Odpowiedź: nie jest w tej formie i w tym okresie traktowany jako kontynuacja polskiego orderu rycerskiego
Historia Ukrainy

W dniu 18 lipca grupa kierowana przez Ołeksandra Moroza wybrała Łeonida Krawczuka na stanowisko przewodniczącego parlamentu. 24 sierpnia Rada Najwyższa Ukrainy przegłosowała Akt ogłoszenia niepodległości Ukrainy. 1 grudnia 1991 przeprowadzono ogólnoukraińskie referendum dot. niepodległości dotyczące niepodległości Ukrainy zawierające jedno pytanie – „Czy zgadza się Pan/Pani z Aktem ogłoszenia niepodległości Ukrainy?”. Za niepodległością Ukrainy opowiedziało 90,32%(28 804 071 przy frekwencji 84,18% z 31 891 742 ogółu) wyborców. Zgromadzenie Narodowe ogłosiło niepodległość Ukrainy 24 sierpnia 1991. 2 grudnia 1991 nastąpiło uznanie niepodległości Ukrainy przez pierwsze państwa świata (najpierw przez Polskę, pięć godzin później, jako drugie – przez Kanadę).

Pytanie: Kto został przewodniczącym parlamentu Ukrainy? 
Odpowiedź: Łeonida Krawczuka

Pytanie: Jaki pytanie było zadawane ludności podczas ogólnoukraińskiego referendum? 
Odpowiedź: „Czy zgadza się Pan/Pani z Aktem ogłoszenia niepodległości Ukrainy?”

Pytanie: Kiedy Ukraina stała się niepodległym krajem?
Odpowiedź: 24 sierpnia 1991

Pytanie: Ile procent ludności Ukrainy chciało, aby ich kraj był niepodległy?
Odpowiedź: 90,32
Bitwa nad rzeką Tollense

Wedle hipotez ostrożnie formułowanych w oparciu o stan wiedzy z 2017 roku, przebieg bitwy mógł być następujący: liczna grupa uzbrojonych mężczyzn próbowała przeprawić się przez rzekę po grobli i (być może) moście. Zostali oni powstrzymani siłą, a po tym początkowym etapie bitwy pozostały kości ze śladami obrażeń w okolicy drogi. Następnie walka przeniosła się w dół rzeki, a istotną rolę w niej odgrywali łucznicy, o czym świadczą liczne groty strzał znalezione poniżej przeprawy. Jednak walka w podmokłej, grząskiej i porośniętej dolinie rzeki była trudna. Próby przekroczenia rzeki w innych miejscach nie powiodły się, z powodu obrony albo uniemożliwiających to warunków terenowych. Wydaje się, że niektórzy wojownicy zostali zabici w rzece, bądź do niej wrzuceni. Ostatnia faza bitwy rozegrała się na stożku napływowym, będącym dzisiaj stanowiskiem Weltzin 20. Stabilniejszy grunt spowodował, że walka tam była bardzo intensywna, w zwarciu z wykorzystaniem pałek i sztyletów. Wskazuje na to szczególnie duża liczba kości ze śladami śmiertelnych obrażeń. Łucznicy dalej ostrzeliwali walczących, być może także ze wzniesionych brzegów doliny. Ich ofiarami padali także uciekający z pola walki, o czym świadczą liczne rany od strzał zadane z tyłu. Jest możliwe, że stożek ten stanowił ostatnią redutę obrony przegrywających, którzy nie mieli stamtąd gdzie dalej się cofać. W tej okolicy znaleziono większość szczątków koni, ale ich rola jest trudna do ustalenia na podstawie dotychczasowych znalezisk. Są one nieliczne i dotąd nie znaleziono na nich śladów walki.

Pytanie: Gdzie zakończyła się bitwa?
Odpowiedź: na stożku napływowym

Pytanie: Na podstawie czego stwierdzono, że walczący uciekali z miejsca bitwy?
Odpowiedź: liczne rany od strzał zadane z tyłu

Pytanie: Czym walczono pod koniec bitwy, na stożku napływowym?
Odpowiedź: pałek i sztyletów

Pytanie: Czemu przypuszcza się, że stożek mógł być ostatnim punktem obronnym?
Odpowiedź: przegrywających, którzy nie mieli stamtąd gdzie dalej się cofać

Pytanie: Co próbowali zrobić walczący na początkowym etapie bitwy?
Odpowiedź: przeprawić się przez rzekę po grobli i (być może) moście
Bitwa nad rzeką Tollense

Analizy polimorfizmu DNA i zawartości izotopów strontu, węgla i azotu w zębach interpretowano jako wskazówkę, że wielu z poległych najprawdopodobniej pochodziło z obszarów odległych bądź bardzo odległych od Tollense, nawet spoza Niziny Środkowoeuropejskiej. Niektórzy z nich dawali się w ten sposób powiązać z dzisiejszymi południowymi Europejczykami oraz ludźmi mieszkającymi we współczesnej Polsce i Skandynawii. Ostrożniejsza jest późniejsza publikacja, która wskazuje na zróżnicowanie walczących co do pochodzenia i diety. To, że badania wskazują na spożywanie przez niektórych z nich prosa nie traktuje jednak jako dowodu na ich pochodzenie z południa, bo ziarna tego zboża znaleziono w Meklemburgii-Pomorzu Przednim w osadzie z okresu brązu, datowanej na XV w. p.n.e.; znane są także pochówki z tego terenu i okresu z analogicznymi wynikami analiz izotopowych. Zgadza się jednak, w oparciu o samą liczbę walczących, że nie mógł to być czysto lokalny konflikt i proponuje dalsze badania, które powinny rzucić dodatkowe światło na to zagadnienie. Wyniki badań opublikowane w 2019 opierających się na składzie izotopów strontu, ołowiu, tlenu i węgla pozwoliły wyróżnić dwie główne grupy poległych w dolinie Tollense. Grupa lokalna jest raczej jednorodna pod względem proweniencji i diety. Grupa nielokalna wydaje się bardziej zróżnicowana, co sugeruje raczej mieszaną grupę środowisk. Początki grupy nielokalnej są trudne do wyodrębnienia pod względem dostępnych danych izotopowych. Szeroko zmienne sygnatury izotopowe niektórych nielokalnych osób sugerują, że grupa nielokalna obejmowała zróżnicowaną grupę wojowników. Brak wyników stosunku zawartości izotopów 87Sr/86Sr powyżej 0,720 sugeruje, że wojownicy nie pochodzili z Półwyspu Skandynawskiego. Chociaż nie jest możliwe ustalenie pochodzenia nielokalnych poległych, większość dowodów wskazuje na tereny współczesnych Czech jako prawdopodobną lokalizację.

Pytanie: Jakie analizy pomogły w ustaleniu pochodzenia poległych w bitwie nad rzeką Tollense?
Odpowiedź: polimorfizmu DNA i zawartości izotopów strontu, węgla i azotu w zębach

Pytanie: Co wskazuje jednoznacznie, że konflikt nad rzeką Tollense nie był wyłącznie lokalny?
Odpowiedź: liczbę walczących

Pytanie: Na ile grup podzielono poległych po analizie izotopów strontu, ołowiu, tlenu i węgla z 2019 roku?
Odpowiedź: dwie

Pytanie: Jaki teren pochodzenia wojowników nielokalnych udało się wykluczyć na podstawie analiz z 2019 roku?
Odpowiedź: Półwyspu Skandynawskiego
Jan Klimak

W ostatnim rozdziale Drabiny Klimak wymienia inny swój utwór Pouczenia dla pasterza (Lògos pros ton pojména). Powstał on z myślą o igumenie Janie i udziela praktycznych wskazówek dla przełożonych klasztorów. Wzorem dla tego dzieła była dla Klimaka Księga reguły pasterskiej Grzegorza Wielkiego, w zaginionym przekładzie greckim Anastazego II, patriarchy antiocheńskiego (599–609). Jan Klimak jest też autorem Traktatu o powinnościach przełożonego zakonnego. Zachowała się ponadto korespondencja Klimaka i igumena Jana na temat kompozycji Drabiny do raju.

Pytanie: Gdzie pojawia się Pouczenie dla pasterza?
Odpowiedź: W ostatnim rozdziale Drabiny

Pytanie: Jakie informacje pojawiają się w Pouczeniu dla pasterza?
Odpowiedź: praktycznych wskazówek dla przełożonych klasztorów

Pytanie: Kto napisał Księgę reguły pasterskiej?
Odpowiedź: Grzegorza Wielkiego

Pytanie: O czym pisał Klimak do igumena Jana w swoich listach? 
Odpowiedź: kompozycji Drabiny do raju
Jan Klimak

Tytułem do sławy Jana Klimaka jest jego traktat Drabina do raju (Klimáks tu paradéjsu) znany też jako Drabina cnót (Klimáks ton aretòn) albo Tablice (Plákes). Utwór został napisany pod wpływem wizji drabiny ze snu patriarchy Jakuba i był przeznaczony dla mnichów jako pomoc w osiągnięciu duchowej doskonałości, do której trzeba się wspinać, niczym po szczeblach drabiny. Traktat składa się z 30 rozdziałów odpowiadających liczbie lat życia Jezusa w ukryciu i dzieli się na dwie części. Pierwsza przedstawia trudy mniszego życia w codziennej walce z ułomnościami natury ludzkiej (rozdziały 1 do 23), druga omawia sposób osiągnięcia cnót moralnych i teologicznych (rozdziały 24 do 30).

Pytanie: Jakie jest przeznaczenie Drabiny do raju?
Odpowiedź: jako pomoc w osiągnięciu duchowej doskonałości

Pytanie: Kto jest odbiorcą Drabina do raju?
Odpowiedź: mnichów

Pytanie: Ile lat żył Jezus?
Odpowiedź: 30 rozdziałów odpowiadających liczbie lat życia Jezusa

Pytanie: Co jest tematyką drugiej części Drabiny do raju?
Odpowiedź: sposób osiągnięcia cnót moralnych i teologicznych
Gluten

Dokładną procedurę uzyskiwania glutenu podaje m.in. Polska Norma PN-77/A-74041 na oznaczanie ilości i jakości glutenu w mące pszennej, według której z mąki i wody (w stosunku 2:1) zagniata się kulkę ciasta, pozostawia do odleżenia w wodzie, a następnie oddziela się gluten od substancji towarzyszących (skrobi) poprzez wymywanie ich pod bieżącym strumieniem wody, aż do uzyskania negatywnego wyniku w próbie z płynem Lugola (brak fioletowego zabarwienia oznacza całkowite wymycie skrobi). Podobne zjawisko zachodzi podczas żucia dojrzałych ziaren zbóż. Po pewnym czasie żółta masa przypomina gumę do żucia i zawiera głównie gluten.

Pytanie: Do czego podobna jest masa z ziaren zbóż pozbawiona większości substancji oprócz glutenu?
Odpowiedź: gumę do żucia

Pytanie: Jaki odczynnik służy do wykrywania skrobi?
Odpowiedź: płynem Lugola

Pytanie: Zgodnie z Polską Normą, w jakim stosunku należy połączyć ze sobą mąkę z wodą, aby otrzymać gluten?
Odpowiedź: 2:1

Pytanie: W jaki sposób odziela się skrobię od glutenu?
Odpowiedź: poprzez wymywanie ich pod bieżącym strumieniem wody

Pytanie: Jakie zabarwienie płynu Lugola świadczy o obecności skrobii w badanej próbie?
Odpowiedź: fioletowego
Gluten

Ilość oraz jakość otrzymanego glutenu jest ważnym parametrem decydującym o właściwościach technologicznych mąki pszennej. Na wydajność wymywania skrobi z mąki ma wpływ wiele czynników. Jednym z nich jest liczba białek nierozpuszczalnych znajdujących się w mące (im więcej białek, tym ilość glutenu jest większa). Ważny jest także czas odleżenia ciasta, szczególnie gdy mąka użyta do sporządzenia ciasta pochodzi z ziarna uszkodzonego w wyniku działania wysokiej lub niskiej temperatury (dłuższy czas odleżenia wpływa na zwiększenie wydajności wymywania skrobi). Ilość glutenu wyodrębniona z ciasta w czasie procesu zależy również od czasu i sposobu wymywania, rodzaju użytej wody, jej temperatury, pH oraz zawartości i rodzaju soli mineralnych. Najlepsze wyniki uzyskuje się po zastosowaniu wody wodociągowej ze względu na jej prawie obojętny odczyn i stosunkowo niewielką zawartość soli mineralnych. Do wymywania skrobi nie używa się wody destylowanej, gdyż rozpuszczony w niej dwutlenek węgla obniża pH wody, co prowadzi do strat glutenu w wyniku rozpuszczania się gliadyny.

Pytanie: Co wpływa na parametry technologiczne mąki pszennej?
Odpowiedź: Ilość oraz jakość otrzymanego glutenu

Pytanie: Dlaczego woda z wodociągów polepsza wyniki wymywania skrobi z ciasta?
Odpowiedź: prawie obojętny odczyn i stosunkowo niewielką zawartość soli mineralnych

Pytanie: Dlaczego w przypadku wykorzystania uszkodzonego temperaturą ziarna ważne jest przestrzeganie czasu odleżenia ciasta?
Odpowiedź: wpływa na zwiększenie wydajności wymywania skrobi

Pytanie: Jaka jest zależność między ilością białek a glutenem?
Odpowiedź: im więcej białek, tym ilość glutenu jest większa