the-cramer-project/poquad huggingface dataset:
Gorączka neutropeniczna

U chorych z ryzykiem pośrednim gorączki neutropenicznej (ocenionym na 10–20%) profilaktyka czynnikami wzrostu jest wdrażana na podstawie indywidualnych wskazań, jednak nie rutynowo, jak u chorych z wysokim ryzykiem. W ocenie wskazań uwzględnia się ryzyko rozwoju neutropenii, następstwa powikłań infekcyjnych oraz konsekwencje redukcji dawki cytostatyków, szczególnie u chorych leczonych z intencją wyleczenia. Przy kwalifikacji chorego do profilaktyki uwzględnia się także wiek chorego ≥65 lat (u chorych na raka piersi ≥59 lat), zaawansowane stadium choroby, wcześniejsze wystąpienie gorączki neutropenicznej oraz brak profilaktyki antybiotykowej podczas neutropenii (rola takich czynników ryzyka: płeć żeńska, zły stopień sprawności, zły stopień odżywienia, stężenie hemoglobiny <12 g/dl, poważne choroby przewlekłe nerek lub wątroby jest słabiej udokumentowana jako czynnik predykcyjny). U chorych leczonych paliatywnie z założeniem terapeutycznym wydłużenia przeżycia lub kontroli objawów choroby nowotworowej decyzja jest trudna i profilaktyka pierwotna jest rzadziej stosowana. Stosowanie profilaktyki za pomocą czynników wzrostu granulocytów jest uzasadnione, gdy neutropenia wynika przede wszystkim z czynników ryzyka związanym ze stanem chorego. Z kolei gdy neutropenia wynika głównie ze zbyt nasilonej toksyczności szpikowej leczenia, to uzasadniona jest redukcja dawek lub zmiana programu leczniczego, o ile zmiana intensywności leczenia oferuje zbliżone korzyści terapeutyczne.

Pytanie: Co jest słabo opisanym czynnikiem predykcyjnym gorączki neutropenicznej?
Odpowiedź: płeć żeńska, zły stopień sprawności, zły stopień odżywienia, stężenie hemoglobiny <12 g/dl, poważne choroby przewlekłe nerek lub wątroby

Pytanie: Kiedy gorączkę neutropeniczną leczy się za pomocą zwiększenia granulocytów?
Odpowiedź: gdy neutropenia wynika przede wszystkim z czynników ryzyka związanym ze stanem chorego

Pytanie: W jakim przypadku można zredukować leki przy nasilonej toksyczności szpikowej?
Odpowiedź: o ile zmiana intensywności leczenia oferuje zbliżone korzyści terapeutyczne

Pytanie: Czy profilkatyka pierwotna przy gorączce neutropenicznej jest częściej stosowana dla pacjentów leczonych paliatywnie?
Odpowiedź: U chorych leczonych paliatywnie z założeniem terapeutycznym wydłużenia przeżycia lub kontroli objawów choroby nowotworowej decyzja jest trudna i profilaktyka pierwotna jest rzadziej stosowana

Pytanie: Czy wiek powyżej 65 roku życia powinien być oceniany jako czynnik istotny dla gorączki neutropenicznej?
Odpowiedź: Przy kwalifikacji chorego do profilaktyki uwzględnia się także wiek chorego ≥65 lat
Pingyuan (1889)

Po usunięciu w stoczni wykrytych usterek, „Pingyuan” został 16 maja 1890 roku włączony w skład najsilniejszej chińskiej Floty Beiyang. Wziął udział w wojnie japońsko-chińskiej w latach 1894-1895, jego dowódcą był wówczas Li Helian. Przed wybuchem wojny, w czerwcu 1894 roku okręt wraz z innymi krążownikami osłaniał transporty wojsk chińskich do Korei i wysadzenie ich w zatoce Asan. 16 i 17 września 1894 roku osłaniał wysadzenie wojsk u ujścia Jalu, wraz z kanonierką torpedową „Guangbing”, dwoma małymi kanonierkami typu Rendel i dwoma torpedowcami („Fulong” i „Zuodui”), na skutek którego doszło do bitwy u ujścia Yalu z japońską flotą. „Pingyuan” z okrętami swojego zespołu nie został początkowo włączony do głównego zespołu adm. Dinga z uwagi na niską prędkość, po południu jednak dopłynął z nimi na pole bitwy i wziął następnie aktywny udział w jej drugiej fazie. Ich pojawienie się na kursie 1. Lotnej Eskadry udaremniło japoński zamiar okrążenia prawego skrzydła chińskich sił głównych pod koniec pierwszej fazy bitwy. Pod koniec bitwy „Pingyuan” został uszkodzony licznymi trafieniami dział japońskich krążowników pancernopokładowych 1. Lotnej Eskadry, głównie „Yoshino”, które spowodowały liczne pożary. Otrzymał około 200 trafień, w sumie jednak uszkodzenia nie były ciężkie. Podczas bitwy, trafił krążownik „Matsushima” z działa 260 mm, lecz pocisk nie wyrządził wiele szkód, gdyż okazał się ćwiczebny, wypełniony cementem (zginęło jedynie 4 ludzi). „Matsushima” z kolei uszkodził jego główne działo. Na okręcie zginęło 14 i zostało rannych 25 członków załogi. Po bitwie, „Pingyuan” był naprawiany z innymi okrętami chińskimi w Port Arthur, po czym pozostawał w bazie Weihai. Uczestniczył od końca stycznia 1895 roku w obronie bazy Weihaiwei.

Pytanie: Kto dowodził Pingyuanem między 1894 a 1895?
Odpowiedź: Li Helian

Pytanie: Czy 16 i 17 września 1894 Pingyuan działał samodzielnie?
Odpowiedź: 16 i 17 września 1894 roku osłaniał wysadzenie wojsk u ujścia Jalu

Pytanie: Dlaczego początkowo wykluczono Pingyuan z udziału w bitwie z flotą japońską?
Odpowiedź: niską prędkość
Coco Chanel

Coco Chanel była uzależniona od narkotyków, a przez całe dorosłe życie wielokrotnie podkreślała swoje antysemickie poglądy. Pod koniec lat 30. zaangażowała się nawet w wydawanie periodyku o profilu narodowo-antysemickim (Le Temoin). Z kolei w trakcie wojny prowadziła starania mające na celu odebranie majątku jej dotychczasowym wspólnikom – żydowskiej rodzinie Wertheimerów – na mocy wprowadzonych przez nazistów ustaw antyżydowskich. Podejrzewana była również o działanie na rzecz niemieckiego wywiadu w 1945 roku. Zadeklarowała się pośredniczyć w negocjacjach między III Rzeszą a Wielką Brytanią w celu zawarcia separatystycznego pokoju na zachodzie.

Pytanie: Czy Coco Chanel była antysemitką?
Odpowiedź: przez całe dorosłe życie wielokrotnie podkreślała swoje antysemickie poglądy

Pytanie: Wydawanie jakiej gazety wspierała Coco Chanel?
Odpowiedź: Le Temoin

Pytanie: Przeciw komu działała Coco Chanel w trakcie wojny?
Odpowiedź: żydowskiej rodzinie Wertheimerów
Cerkiew św. Antoniego Pieczerskiego i św. Męczennicy Paraskiewy w Holi

W 1941 cerkiew ucierpiała w pożarze; w latach 1943–1944 została odnowiona przez miejscowych wiernych. Przy odbudowie dachu nie zachowano jego pierwotnej formy. Hola stała się ponownie siedzibą parafii prawosławnej. W 1947 do cerkwi w Holi i Sosnowicy uczęszczało łącznie 1422 wiernych. Działalność placówki duszpasterskiej zamarła po wywózkach prawosławnych Ukraińców w ramach Akcji „Wisła” i wywózek do ZSRR. Cerkiew była przez trzy kolejne lata otwierania jedynie w czasie świąt wielkanocnych. W 1953 metropolita warszawski i całej Polski Makary zwrócił się do Urzędu ds. Wyznań z prośbą o zgodę na restytucję parafii w Horostycie z równoczesnym otwarciem cerkwi w Holi jako filialnej. Jego prośba została pozytywnie rozpatrzona 31 marca tego samego roku. Wydanie pozytywnej decyzji poprzedził spór między Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we Włodawie i Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie. Jak twierdziło PPRN we Włodawie, świątynie w Horostycie i w Holi były w istocie kościołami katolickimi, które były użytkowane przez katolików przed II wojną światową, a w ręce prawosławnych przeszły jedynie dzięki poparciu okupacyjnej administracji niemieckiej. W ocenie władz wojewódzkich stanowisko to było efektem agitacji duchowieństwa katolickiego. Dlatego uznano za stosowne usunąć ze stanowiska przewodniczącego Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Wołoskowoli (szczególnie niechętnego otwarciu prawosławnych świątyń), a same cerkwie przywrócić do użytku liturgicznego. W 1962 nieznani sprawcy zniszczyli zabytkowy mur cerkiewny. W 1969 łączną liczbę wiernych w parafii w Horostycie, razem z filią holeńską, szacowano na 700 osób.

Pytanie: Czy przeszła remont jeszcze w trakcie II wojny światowej?
Odpowiedź: w latach 1943–1944 została odnowiona przez miejscowych wiernych

Pytanie: Dlaczego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we Włodawie było niechętne ponownemu otwarciu cerkwi w Horostycie i Holi?
Odpowiedź: Jak twierdziło PPRN we Włodawie, świątynie w Horostycie i w Holi były w istocie kościołami katolickimi, które były użytkowane przez katolików przed II wojną światową, a w ręce prawosławnych przeszły jedynie dzięki poparciu okupacyjnej administracji niemieckiej

Pytanie: Dlaczego władze wojewódzkie nie chciały poprzeć stanowiska Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we Włodawie odnośnie ponownego otwarcia cerkwi w Horostycie i Holi?
Odpowiedź: W ocenie władz wojewódzkich stanowisko to było efektem agitacji duchowieństwa katolickiego

Pytanie: Jakie działania zdecydowano się podjąć wobec sprzeciwu w kwestii ponownego otwarcia cerkwi w Horostycie i Holi?
Odpowiedź: uznano za stosowne usunąć ze stanowiska przewodniczącego Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w Wołoskowoli (szczególnie niechętnego otwarciu prawosławnych świątyń), a same cerkwie przywrócić do użytku liturgicznego

Pytanie: Czy po zniszczeniu w 1941 roku cerkiew została odbudowana tak, by wyglądała identycznie jak przed pożarem?
Odpowiedź: Przy odbudowie dachu nie zachowano jego pierwotnej formy
Bolko II Mały

Po zawarciu pokoju w Namysłowie w 1348 roku dotychczasowa wybitnie antyluksemburska polityka Bolka straciła rację bytu. Książę świdnicki rozpoczął więc proces zbliżania się do Karola IV, nie rezygnując przy tym z dobrych stosunków z Kazimierzem Wielkim i Ludwikiem Węgierskim. 13 grudnia 1350 roku, nie mając męskiego potomka, Bolko II zadecydował się wydać swoją bratanicę Annę (córkę Henryka II) za mąż za syna cesarza, zobowiązując się po swojej bezpotomnej śmierci przekazać całość swojego dziedzictwa potomstwu młodych oblubieńców (z zachowaniem jednak dożywocia w formie oprawy wdowiej żonie Bolka, Agnieszce Habsburżance). Umowa wobec rychłej śmierci syna Karola IV stała się jednak nieaktualna. Mimo to cesarz postanowił nie rezygnować z próby pokojowego zawładnięcia dziedzictwem Bolkowym, proponując siebie jako kandydata na małżonka Anny. Do zawarcia umowy ślubnej doszło na zjedzie monarchów w Wiedniu w 1353 roku i jeszcze tego samego roku Anna została koronowana na królową czeską i cesarzową rzymską.

Pytanie: Po jakim wydarzeniu antyluksemburskie działania tego władcy przestały mieć sens?
Odpowiedź: zawarciu pokoju w Namysłowie w 1348 roku

Pytanie: Jakie tytuły otrzymała Anna Habsburżanka w 1353 roku?
Odpowiedź: królową czeską i cesarzową rzymską

Pytanie: Jaki propozycję przedstawił Bolkowi II Karol IV po śmierci jego syna?
Odpowiedź: proponując siebie jako kandydata na małżonka Anny
Emil Rauer

Emil Rauer miał przewodzić Polskiej Organizacji Faszystowskiej, niewielkiej partii powstałej w 1925 roku, która w momencie największego rozwoju w kwietniu 1926 liczyła około 100 członków w Warszawie, ale nie zdołała zmobilizować się do czynnego udziału w walkach przewrotu majowego. W 1927 jej działalność zamarła. Emil Rauer w styczniu 1925 został także komendantem Straży Ładu i Porządku, organizacji ultraprawicowo-narodowej wedle ówczesnych ocen policji. Jej liczebność także oceniano na ok. 100 członków, pochodzących ze środowisk wojskowych (hallerczycy, dowborczycy) i sportowych.

Pytanie: Od początku 1925 roku pełnił funkcję komendanta jakiego organu?
Odpowiedź: Straży Ładu i Porządku

Pytanie: Z jakich kręgów pochodziły osoby zaangażowane w działalność Straży Ładu i Porządku?
Odpowiedź: wojskowych (hallerczycy, dowborczycy) i sportowych

Pytanie: Dlaczego nie został ostatecznie przywódcą Polskiej Organizacji Faszystowskiej?
Odpowiedź: nie zdołała zmobilizować się do czynnego udziału w walkach przewrotu majowego

Pytanie: Jak nazywało się założone w 1925 roku ugrupowanie, któremu miał przewodzić?
Odpowiedź: Polskiej Organizacji Faszystowskiej
Reprezentacja Polski w skokach narciarskich 2012/2013

Pierwsze zawody w lotach narciarskich w tamtym sezonie odbyły się w Vikersund. Najwyższe, piąte, miejsce zajął Stoch. Po pierwszej serii był trzeci, jednak w drugiej spadł w klasyfikacji mimo wyrównania rekordu Polski (232,5 m). Jedno miejsce niżej uplasował się Piotr Żyła, punktował także Kot (16.) i Miętus (25.). W drugim konkursie najwyżej z Polaków sklasyfikowano Stocha (był siódmy). Żyła był 10., Kot – 14., Miętus – 22., a Kubacki – 28. Po tych konkursach Stoch awansował na piąte miejsce w klasyfikacji generalnej, wyprzedzając Andreasa Koflera. W klasyfikacji lotów szóste miejsce zajmował Stoch, ósmy był Żyła.

Pytanie: W jakim mieście w tamtym sezonie zorganizowano pierwszy konkurs lotów narciarskich?
Odpowiedź: Vikersund

Pytanie: Jakie rezultaty uzyskali Polacy w drugim konkursie lotów narciarskich w tamtym sezonie?
Odpowiedź: najwyżej z Polaków sklasyfikowano Stocha (był siódmy). Żyła był 10., Kot – 14., Miętus – 22., a Kubacki – 28

Pytanie: Jak zmieniła się pozycja Stocha w klasyfikacji generalnej Pucharu Świata po dwóch konkursach w Vikersund?
Odpowiedź: awansował na piąte miejsce

Pytanie: Kto oprócz Stocha znalazł się w pierwszej trzydziestce pierwszego konkursu lotów narciarskich w tamtym sezonie?
Odpowiedź: Piotr Żyła, punktował także Kot (16.) i Miętus (25.)
Michael Jordan

Kolejny sezon był nieco spokojniejszy, Byki skończyły go wynikiem 69-13, a Jordan oddał tytuł MVP Karlowi Malone, z którym potem spotkał się w finale ligi. Jako król strzelców po raz pierwszy nie osiągnął granicy 30 punktów na mecz – zdobywając 29,6 pkt. Został za to wybrany do pierwszej piątki ligi oraz pierwszej piątki obrońców. Na uwagę zasługuje także triple-double osiągnięte przez Jordana w Meczu Gwiazd – było to pierwsze takie osiągnięcie w historii (drugie triple-double zanotował LeBron James w 2011, w meczu gwiazd w Los Angeles), które mimo to nie przyniosło mu tytułu MVP tych zawodów. W serii pojedynków finałowych z silnymi Utah Jazz, emocjonujący był zwłaszcza mecz nr 5, kiedy Jordan poprowadził swoją drużynę do zwycięstwa mimo poważnego osłabienia z powodu gorączki i odwodnienia organizmu po infekcji wirusowej. Po zdobyciu 38 punktów, w tym decydującego rzutu za 3 niecałą minutę przed końcem, został zniesiony przez kolegów z boiska. Całą serię Byki wygrały 4-2, a „Air” po raz piąty został okrzyknięty MVP finałów.

Pytanie: W jakich rankingach znalazł się Jordan w tym sezonie?
Odpowiedź: pierwszej piątki ligi oraz pierwszej piątki obrońców

Pytanie: Podczas jakiej rozgrywki udało mu się zdobyć pierwsze triple-double w historii koszykówki?
Odpowiedź: Meczu Gwiazd

Pytanie: Dlaczego podczas piątego meczu przeciwko Utah Jazz Michael Jordan był osłabiony?
Odpowiedź: z powodu gorączki i odwodnienia organizmu po infekcji wirusowej

Pytanie: W jaki sposób opuścił boisko podczas piątego meczu przeciwko Utah Jazz?
Odpowiedź: został zniesiony przez kolegów
Estonia na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 2010

W styczniu 2010 roku Estoński Komitet Olimpijski oficjalnie zatwierdził narodową kadrę olimpijską. Poza trzydziestoosobową kadrą sportowców w skład delegacji weszło 33 członków sztabu szkoleniowo-przygotowawczego. Medaliści z Turynu – Šmigun-Vähi i Veerpalu byli wymieniani jako główni estońscy pretendenci do zdobycia medali olimpijskich w Vancouver. Przed rozpoczęciem igrzysk byli estońscy olimpijczycy – Taivo Kuus, Priit Narusk, Raul Olle, Janno Prants, Silja Suija, Hillar Zahkna i Aivo Udras – przewidywali, że Estończycy zdobędą co najmniej trzy medale olimpijskie.

Pytanie: Kto decydował o składzie reprezentacji olimpijskiej Estonii?
Odpowiedź: Estoński Komitet Olimpijski

Pytanie: Kiedy ostatecznie wyznaczono zawodników do reprezentacji Estonii podczas IO w Vancouver?
Odpowiedź: styczniu 2010

Pytanie: Ilu sportowców reprezentowało Estonię podczas IO 2010?
Odpowiedź: trzydziestoosobową

Pytanie: Ile osób z zakresu sztabu szkoleniowo-przygotowawczego Estonii pojechało na IO 2010?
Odpowiedź: 33
Hajle Syllasje I

Po wyzwoleniu kraju w 1941 roku (przez wojska brytyjskie i etiopskich partyzantów) ponownie objął rządy. Wprowadzał dalsze reformy społeczne, gospodarcze i edukacyjne. Dążył do stopniowego unowocześnienia i europeizacji kraju, zachowując przy tym poszanowanie rdzennej kultury i tradycji. Jednocześnie wzmacniał swoją własną pozycję poprzez centralizację i pozbawianie gubernatorów przywilejów i samodzielności. Prowadził aktywną politykę zagraniczną, był przeciwnikiem łączenia się z blokami politycznymi i wojskowymi oraz jednym ze współzałożycieli Organizacji Jedności Afrykańskiej. Brał udział w mediacjach w konflikcie między Marokiem i Algierią oraz interweniował po stronie rządu Nigerii, gdy od tego kraju odłączyła się Biafra. W 1952 roku włączył w skład kraju Erytreę (wcześniej znajdowała się ona pod zarządem brytyjskim) jako republikę autonomiczną. W 1955 roku doprowadził do przyjęcia nowej konstytucji. W 1960 roku przeciwko jego rządom miał miejsce nieudany wojskowy zamach stanu. Od tego czasu narastała opozycja przeciwko jego rządom (szczególnie pośród wykształconych na europejski wzór wojskowych i cywilów). Cesarz obwiniany był o gospodarczy chaos i utrzymywanie feudalnych struktur władzy. Sytuację skomplikowała decyzja cesarza z 1962 roku. Pozbawił wówczas autonomii Erytreę i zaanektował ją, co wywołało walki partyzanckie w regionie i przyczyniło się do narodzenia tendencji separatystycznych w pozostałych miejscach państwa. W 1974 nastąpił duży kryzys polityczny spowodowany skutkami kilkuletniej suszy. Kryzys przyczynił się do wojskowego zamachu stanu w czerwcu tego samego roku. W jego wyniku władzę objął Komitet Koordynacyjny Sił Zbrojnych, tzw. Derg z Amanem Mikaelem Andomem jako przewodniczącym. We wrześniu tego samego roku wojsko zdetronizowało cesarza. Do końca życia przebywał w areszcie domowym w swoim dawnym pałacu.

Pytanie: Co chciał zachować Hajle Syllasje I unowocześniając kraj?
Odpowiedź: rdzennej kultury i tradycji

Pytanie: Jakich środków używał Syllasje I do ugruntowania własnej pozycji?
Odpowiedź: centralizację i pozbawianie gubernatorów przywilejów i samodzielności

Pytanie: Mediatorem między jakimi krajami był Syllasje I ?
Odpowiedź: Marokiem i Algierią

Pytanie: W którym roku Erytrea stała się częścią Etiopii?
Odpowiedź: 1952
Szlachta w Polsce

Pierwsze dokładniejsze informacje na temat podziału polskiego społeczeństwa na stany pochodzą z tzw. spisów pogłównych. W 1520 roku pogłówne zróżnicowano w zależności od stanowisk, wyróżniając prawie 200 różnych grup podatkowych. Upraszczając zagadnienie, wyróżniono 6 stanów: duchowieństwo, urzędnicy koronni, szlachta, ludność wiejska, miejska i Żydzi, przy czym w grupie określonej jako szlachta znaleźli się zarówno bogaci właściciele ziemscy, jak i drobna szlachta, a wreszcie osoby im podległe – sołtysi. Jednakże ówczesny historyk Marcin Kromer dzielił społeczeństwo polskie jeszcze prościej, na duchowieństwo i świeckich, a tych ostatnich na szlachtę i ludzi niskiego pochodzenia. Cała szlachta polska, przeciwnie niż szlachta zachodnia, była równa wobec prawa i cała miała takie same obowiązki. Szlachectwo przysługiwało szlachetnie urodzonym, czyli wywodzącym się od rodziców o takim samym pochodzeniu (od 1505 roku przynajmniej ojciec musiał być szlachcicem), lub nobilitowanym (uszlachconym) w uznaniu jakichś szczególnych zasług, w odróżnieniu od pospólstwa.

Pytanie: Co dostarcza informacji o podziale polskiego społeczeństwa z XVI wieku?
Odpowiedź: spisów pogłównych

Pytanie: Ile grup podatkowych wyróżniał spis pogłówny?
Odpowiedź: prawie 200

Pytanie: Czy Żydzi byli oddzielną kategorią podatkową według spisu pogłównego w Polsce?
Odpowiedź: Żydzi
Eli Cohen

Aresztowano go 18 stycznia 1965 i po torturach postawiono przed trybunałem wojskowym, pod zarzutem szpiegostwa. Mossad, który przejął prowadzenie Cohena od Amanu dwa lata wcześniej, próbował bezskutecznie wpłynąć na Syryjczyków, by wymienili szpiega na własnych agentów. 31 marca 1965 specjalny sąd wojskowy w Damaszku skazał go na karę śmierci, a wyrok podano do wiadomości publicznej 8 maja 1965. Rząd Izraela próbował za pośrednictwem Francji wykupić Cohena za milion dolarów i uwolnienie 11 pojmanych szpiegów, co spotkało się z przewidywaną odmową. O uwolnienie Cohena apelował nawet papież Paweł VI. Skazany wyraził życzenie napisania listu do rodziny i spotkania z rabinem, na co wyrażono zgodę. W krótkim liście prosił swoją żonę o wybaczenie, modlitwę, zapewnienie dobrego wykształcenia ich dzieciom oraz ponowne zamążpójście, by dzieci miały ojca. Do celi sprowadzono Nissima Andabo – naczelnego rabina Damaszku. Towarzyszył on skazanemu przez całą drogę na szafot. W nocy z 18 na 19 maja 1965 Cohen został powieszony publicznie na placu Marjeh (Męczenników) w centrum Damaszku, przy aplauzie dziesięciotysięcznego tłumu. Do ciała przyczepiono dużą płachtę z wypisanym wyrokiem. Jego egzekucję relacjonowała na żywo telewizja syryjska. Prawdopodobnie stracono także ok. 17 oficerów armii syryjskiej, którzy utrzymywali z Cohenem najbliższe kontakty.

Pytanie: Co zarzucono Kohenowi w 1965?
Odpowiedź: szpiegostwa

Pytanie: Kiedy opinia publiczna dowiedziała się o wyroku na Kohena?
Odpowiedź: 8 maja 1965

Pytanie: Jaką karę otrzymał Kohen w 1965 roku?
Odpowiedź: śmierci

Pytanie: Czy Izraelowi udało się wykupić Kohena?
Odpowiedź: Rząd Izraela próbował za pośrednictwem Francji wykupić Cohena za milion dolarów i uwolnienie 11 pojmanych szpiegów, co spotkało się z przewidywaną odmową

Pytanie: Jaką śmiercią zginął Kohen?
Odpowiedź: został powieszony
Laurens Janszoon Coster

Po raz pierwszy przypisano Costerowi wynalezienia druku w drugiej połowie XVI wieku, w dziele Batavia autorstwa Hadriana Juniusa (1511–1575), wydanym w Lejdzie w roku 1568 lub 1588 roku. Wedle zawartej tam relacji, Holender z Haarlemu opracował nowy sposób powielania tekstu w ciągu 1440 roku. Początkowo, biegły w drzeworytnictwie, dla zabawy swoich wnucząt wycinał drewniane czcionki z literami do odbijania na papierze. Z czasem zaczęły im służyć jako „pomoce” w nauce czytania i pisania. Następnie Coster przeszedł od tego do ksylografii, by w niedługim czasie zacząć wykonywać czcionki z ołowiu i ostatecznie z cyny. Korzystając z nich rozpoczął drukowanie, udoskonaliwszy jeszcze z zięciem Tomasem Pieterszoonem atrament, a jego pierwszą książką, powieloną nową metodą, było Spiegel ouzer behoudnisse (łac. Speculum humanae salvationis). Od tego momentu Coster zaczął ściągać kupców po książki oraz robotników do powiększonego warsztatu, bowiem sam nie mógł podołać wydawaniu kolejnych tekstów. Jednak jego pomocnik, Johannes Faustus z Moguncji, w Wigilię Bożego Narodzenia 1440 roku, ukradł mu wszystkie czcionki. Uciekł do Amsterdamu, stamtąd zaś przeniósł się do Kolonii, a ostatecznie osiadł w rodzinnym mieście. Tam założył drukarnię, wydając Doctrinale, podręcznik gramatyki łacińskiej Aleksandra de Villa Dei, i Tractatus Piotra Hiszpana. W ten sposób miał rozpowszechnić się wynalazek Holendra. Junius podał, że całą opowieść przekazali mu nauczyciel Nicolaus Gaal i burmistrz Haarlemu, Quirinus Thalesius, ci zaś poznali ją od osiemdziesięcioletniego Cornelisa, księgarza i introligatora, w młodości pracownika Costera, który znał też Faustusa.

Pytanie: Co robił Coster, żeby zapewnić rozrywkę swoim wnukom, zgodnie z treścią dzieła Batavia?
Odpowiedź: wycinał drewniane czcionki z literami do odbijania na papierze

Pytanie: Kto pomógł Costerowi w ulepszaniu atramentu?
Odpowiedź: Tomasem Pieterszoonem

Pytanie: Dlaczego Holender zaczął sprowadzać do swojego warsztatu robotników?
Odpowiedź: sam nie mógł podołać wydawaniu kolejnych tekstów

Pytanie: Jakie teksty wydrukował w Amsterdamie były pomocnik Costera?
Odpowiedź: Doctrinale, podręcznik gramatyki łacińskiej Aleksandra de Villa Dei, i Tractatus Piotra Hiszpana
Układ Słoneczny

Orbitalny ruch ciał niebieskich obiegających Słońce opisał Jan Kepler, formułując prawa ruchu planet. Według I prawa Keplera każde ciało krąży (w przybliżeniu) po elipsie, a Słońce leży w jednym z ognisk tej elipsy. Im bliżej Słońca znajduje się ciało, tym szybciej się porusza. Orbity planet są zbliżone do okręgu, jednak wiele komet, planetoid i obiektów Pasa Kuipera krąży po silnie wydłużonych elipsach, a ich odległość od Słońca zmienia się w trakcie obiegu. Maksymalne zbliżenie do Słońca nazywane jest peryhelium, a największe oddalenie – aphelium.

Pytanie: Kto jest autorem opisu orbitalnego ruchu planet?
Odpowiedź: Jan Kepler

Pytanie: Jak brzmi pierwsze prawo sformułowane przez Jana Keplera?
Odpowiedź: każde ciało krąży (w przybliżeniu) po elipsie, a Słońce leży w jednym z ognisk tej elipsy

Pytanie: Czy, zgodnie z opisem Keplera, planeta znajdująca się dalej od Słońca będzie poruszała się wolniej od planety okrążającej Słońce w mniejszej odległości?
Odpowiedź: Im bliżej Słońca znajduje się ciało, tym szybciej się porusza

Pytanie: Jaką nazwą określa się największe oddalenie od Słońca?
Odpowiedź: aphelium