the-cramer-project/poquad huggingface dataset:
Bartosz Jurecki

Dla reprezentacji „odkrył” go Bogdan Wenta, bowiem w seniorskiej kadrze narodowej zadebiutował dopiero mając 25 lat i 11 miesięcy – 27 grudnia 2004 w przegranym 29:33 towarzyskim meczu przeciwko Czechom w Zlinie podczas Turnieju Bożonarodzeniowego. Bardzo szybko stał się podstawowym kołowym „biało-czerwonych”. W 2006 wziął udział w swej pierwszej wielkiej imprezie międzynarodowej – Mistrzostwach Europy w Szwajcarii, na którym biało-czerwoni zajęli 10 miejsce. W 2007 wywalczył srebrny medal Mistrzostw Świata w Niemczech, za co 5 lutego 2007 został odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Złotym Krzyżem Zasługi) oraz Superpuchar. W lutym 2008 zajął 7 miejsce Mistrzostw Europy w Norwegii, a w maju – podczas wrocławskiego turnieju kwalifikacyjnego – wywalczył przepustkę do Igrzysk Olimpijskich w Pekinie (przegrana w ćwierćfinale z Islandią i ostatecznie 5 miejsce). W lutym 2009 zdobył brązowy medal Mistrzostw Świata w Chorwacji, a w styczniu 2010 pomógł wywalczyć 4 miejsce Mistrzostw Europy w Austrii. W roku 2015 ponownie wywalczył brązowy medal na Mistrzostwach Świata w Katarze. Po nich został odznaczony przez prezydenta Bronisława Komorowskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Pytanie: Jak nazywała się głowa państwa, która przyznała graczowi Krzyże Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski?
Odpowiedź: Bronisława Komorowskiego

Pytanie: Podczas jakiego wydarzenia biało-czerwoni odpadli tuż przed półfinałami? 
Odpowiedź: Igrzysk Olimpijskich w Pekinie

Pytanie: Kto włączył do kadry narodowej młodego piłkarza?
Odpowiedź: Bogdan Wenta

Pytanie: Jakie wyróżnienie przyznał zawodnikowi prezydent Kaczyński?
Odpowiedź: Złotym Krzyżem Zasługi
Kolej dużych prędkości w Polsce

Począwszy od grudnia 2014 jazda z prędkością 200 km/h jest możliwa na odcinku Olszamowice – Zawiercie, który jako pierwszy otrzymał zezwolenie Urzędu Transportu Kolejowego na prowadzenie przewozów z tą prędkością. Taką prędkość maksymalną wprowadzono na odcinku od km 125,200 do km 212,200 (czyli na szlaku Olszamowice – Zawiercie) z wyłączeniem km 151,900–155,430 (stacja Włoszczowa Północ) i km 142,850–149,500 (znajdują się tam przejazdy w poziomie szyn). Łączna długość odcinków z dozwoloną prędkością 200 km/h wynosiła 76,820 km. 12 marca 2017 rozpoczęły się prace modernizacyjne na stacjach Olszamowice i Włoszczowa Północ, w związku z którym skrócono odcinek z dopuszczoną prędkością 200 km/h do 58 km (km 156,496–214,800). 10 grudnia 2017 na odcinku Grodzisk Mazowiecki – Idzikowice (80 km) wprowadzono prędkość 200 km/h.

Pytanie: Jaką maksymalną prędkość można rozwinąć jadąc na trasie do Zawiercia?
Odpowiedź: 200 km/h

Pytanie: Od którego kilometra wyznaczono 200 km/h jako ograniczenie?
Odpowiedź: 125,200

Pytanie: Na jakich odcinkach trasy nie można poruszać się z prędkością 200 km/h?
Odpowiedź: km 151,900–155,430 (stacja Włoszczowa Północ) i km 142,850–149,500

Pytanie: Ile łącznie kilometrów można było pokonać rozwijając prędkość pojazdu do 200 km/h?
Odpowiedź: 76,820

Pytanie: Na jakiej trasie można rozwinąć prędkość do 200 km/h od grudnia 2017 roku?
Odpowiedź: Grodzisk Mazowiecki – Idzikowice
Kolej dużych prędkości w Polsce

30 maja 2011 roku PKP Intercity podpisało z firmą Alstom Transport umowę na dostawę 20 pociągów Alstom EMU250 Pendolino o maksymalnej prędkości 250 km/h. Obejmowała również budowę zaplecza technicznego i utrzymanie techniczne pociągów przez 17 lat. 14 grudnia 2014 pociągi Pendolino rozpoczęły kursowanie w zakresie nowej kategorii pociągów Express InterCity Premium, obsługującej relacje łączące Warszawę z Gdynią, Katowicami, Krakowem i Wrocławiem. 13 grudnia 2015 wydłużono trasy części pociągów do Bielska-Białej, Gliwic i Rzeszowa, a 29 kwietnia 2016 jeszcze do Jeleniej Góry i Kołobrzegu.

Pytanie: Ile według umowy PKP zamówiło pociągów od Alstom w 2011 roku?
Odpowiedź: 20

Pytanie: Jaki tym pociągów PKP zamówiło w 2011 roku?
Odpowiedź: EMU250 Pendolino

Pytanie: Jaką prędkość miało osiągnąć Pendolino zakupione w 2011 roku przez PKP?
Odpowiedź: 250 km/h

Pytanie: Czy pociągi Pendolino jeździły w klasie PKP Intercity?
Odpowiedź: Express InterCity Premium
ORP Foka (1958)

Na początku lat 50. w Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Sztabie Generalnym Wojska Polskiego zapadły decyzje o rozpoczęciu licencyjnej budowy okrętów w polskich stoczniach, w tym trałowców. W styczniu 1953 roku dotarła do Polski dokumentacja techniczna trałowca projektu 254K. Projekt, pod oznaczeniem „Trałowiec 500 ton”, „Projekt 4” i „B 4”, 8 lutego 1954 roku zaaprobowany został do seryjnej budowy przez specjalną komisję Dowództwa Marynarki Wojennej. Początkowo planowano, że budowa prototypowego trałowca rozpocznie się jeszcze w 1953 roku, jednak problemy gdańskiego Centralnego Biura Konstrukcji Okrętowych nr 2 z adaptacją dokumentacji licencyjnej do polskich norm spowodowały, że prace zaczęły się w połowie 1955 roku. Kolejne opóźnienie nastąpiło po otrzymaniu we wrześniu 1955 roku polecenia budowy trałowców w nowszej wersji 254M, jednak z powodu rozpoczęcia prac stoczniowych (i zakupionego w ZSRR wyposażenia) postanowiono pierwsze trzy okręty (późniejsze „Żubr”, „Tur” i „Łoś”) ukończyć w pierwotnej konfiguracji. Dokumentacja techniczna wersji M dotarła do Polski w marcu 1956 roku, lecz zmian w niej dokonywano i później, co spowodowało kolejne opóźnienia programu budowy. Główne zmiany w stosunku do wersji K polegały na wzmocnieniu uzbrojenia (w miejsce czterech podwójnych stanowisk 2M-1 wkm kal. 12,7 mm zamontowano dwa podwójne zestawy działek automatycznych 2M-3M kal. 25 mm i dwa zdwojone stanowiska 2M-7 wkm kal. 14,5 mm, a miotacze bomb głębinowych typu BMB-1 zastąpiły nowsze BMB-2) oraz instalacji nowocześniejszego wyposażenia trałowego (trały kontaktowe MKT-1, akustyczne BGAT i elektromagnetyczny TEM-52M). Okręty miały też inny kształt rufy i związaną z tym większą o 1 metr długość kadłuba. Plany zakładały budowę serii liczącej aż 27 jednostek projektu 254, jednak zawirowania z wersjami i odwilż październikowa sprawiły, że poprzestano na 12 trałowcach (trzech proj. 254K i dziewięciu proj. 254M).

Pytanie: Dlaczego prace nad konstrukcją trałowca nie rozpoczęły się w 1953 roku?
Odpowiedź: problemy gdańskiego Centralnego Biura Konstrukcji Okrętowych nr 2 z adaptacją dokumentacji licencyjnej do polskich norm

Pytanie: Ile okrętów typu 254 miało powstać zgodnie z założeniami?
Odpowiedź: 27

Pytanie: Czy zrealizowano plan konstrukcji ponad 20 trałowców?
Odpowiedź: poprzestano na 12 trałowcach

Pytanie: Jaka jednostka podjęła decyzję o rozpoczęciu budowy trałowców?
Odpowiedź: Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i Sztabie Generalnym Wojska Polskiego
Kamienie na szaniec

Zaproponowany przez Jana Rossmana i Tadeusza Zawadzkiego tytuł Kamienie na szaniec nie odpowiadał Aleksandrowi Kamińskiemu, który swoją pracę zatytułował Życie i śmierć. Dał się jednak przekonać do jego zmiany. Jan Rossman twierdził, że ani on, ani Aleksander Kamiński nie znali książki Karola Koźmińskiego z 1937 pod tym samym tytułem. Z kolei wiadomo, że była ona jedną z ulubionych książek Jana Bytnara, którego ojciec Stanisław był żołnierzem I Brygady Legionów Polskich. Zdaniem Barbary Wachowicz gdyby Kamińskiemu była znana praca Koźmińskiego, użyłby tego zapewne jako argumentu przeciw zasugerowanej zmianie tytułu jego książki. Z drugiej strony, mógł on także zgodzić się na powtórzenie tytułu, uznając to za podkreślenie ciągłości losów Polaków.

Pytanie: Jak pierwotnie miało był zatytułowane dzieło Kamińskiego?
Odpowiedź: Życie i śmierć

Pytanie: Kto był autorem obecnego tytułu dzieła Kamińskiego?
Odpowiedź: Jana Rossmana i Tadeusza Zawadzkiego

Pytanie: Co Barbara Wachowicz uważa za dobry argument Kamińskiego przeciwko tytułowi "Kamienie na Szaniec"?
Odpowiedź: praca Koźmińskiego

Pytanie: Jaką interpretację zgody na pozostanie przy tytule "Kamienie na Szaniec" proponuje Barbara Wachowicz?
Odpowiedź: podkreślenie ciągłości losów Polaków
Serena Williams

Sezon 2010 zaczęła od występu w turnieju w Sydney, gdzie awansowała do finału po bardzo ciężkim półfinale z Aravane Rezaï, w finale przegrała z Jeleną Diemientjewą 3:6, 2:6. Na Australian Open jechała jako obrończyni tytułu. w I rundzie wygrała z Urszulą Radwańską 6:2, 6:1. W następnym meczu spotkała się z Petrą Kvitovą wygrywając takim samym wynikiem. W III rundzie spotkała się z Carla Suárez Navarro, gdzie wygrała 6:3, 6:0. W IV rundzie spotkała się z faworytką gospodarzy z Samantha Stosur i wygrała 6:4, 6:2. W ćwierćfinale przegrywała już 4:6, 0:4, ale wygrała 4:6, 7:6, 6:2 z Wiktoryją Azaranką. W półfinale spotkała się z Chinką Li Na wygrywając 7:6, 7:6. W finale wygrała z Justine Henin 6:4, 3:6, 6:2. W tym samym turnieju w parze z Venus Williams wygrały również turniej deblowy. W czasie turnieju Australian Open doznała kontuzji, która wykluczyła ją z turnieju w Dubaju, Indian Wells i Miami. Serena zapowiedziała swój powrót na turniej w Rzymie. Kolejny start we French Open nie przyniósł większych sukcesów w grze pojedynczej, Serena odpadła w ćwierćfinale przegrywając z Samantha Stosur 2:6, 7:6, 6:8. W deblu odniosła Serena wraz z siostrą Venus Williams zwycięstwo, pokonały w finale Kveta Peschke i Katarina Srebotnik. Tym samym, Amerykanki zdobyły niekalendarzowego Wielkiego Szlema. Na trawiastych kortach Wimbledonu pokonując m.in. Anna Czakwetadze, Dominika Cibulková, Mariję Szarapową, Li Na, Petre Kvitovą dotarła do finału w którym wygrała z Wierą Zwonariową 6:3, 6:2. Musiała zrezygnować z występu w czwartym wielkoszlemowym turnieju w sezonie – US Open – z powodu urazu prawej stopy, którego nabawiła się 7 lipca (tuż po zakończeniu turnieju w Wimbledonie) w Monachium. Otóż podczas wizyty w restauracji nastąpiła na rozbite szkło i zraniła stopę na tyle poważnie, że wymagało to interwencji chirurgicznej, a w konsekwencji wyeliminowało ją ze wszystkich (po Wimbledonie) letnich turniejów na kortach twardych, w tym z US Open.

Pytanie: Czy Williams brała dział w zawodach w Sydney?
Odpowiedź: zaczęła od występu w turnieju w Sydney

Pytanie: Jaka zawodniczka wgrała zawody w Sydney?
Odpowiedź: Jeleną Diemientjewą

Pytanie: Czy Radwańska wygrała z Williams?
Odpowiedź: w I rundzie wygrała z Urszulą Radwańską

Pytanie: Jaki był wyniki starcia Williams z Radwańską?
Odpowiedź: 6:2, 6:1
Rewolucje w Rosji 1917 roku

9 listopada 1917 na otwartym II Zjeździe Rad zawiadomiono o utworzeniu Rady Komisarzy Ludowych składającą się tylko z działaczy bolszewickich. Pozostałe ugrupowania socjalistów – mienszewicy i eserowcy oskarżyły bolszewików o zamach stanu i hipokryzję. Twierdzili oni iż kryzys w Rosji rozwiązać należy metodami pokojowymi i powinien zostać powołany rząd koalicyjny złożony z przedstawicieli wszystkich partii socjalistycznych. W proteście przeciwko radykalnym działaniom bolszewików, mienszewicy i eserowcy wycofali się z obrad II Zjazdu Rad i wraz z kadetami utworzyli Komitet Ocalenia Ojczyzny i Rewolucji. Za koalicją z bolszewikami na ich warunkach opowiedzieli się tylko lewicowi eserowcy, którzy w grudniu założyli nową partię, która otrzymała miejsca w Radzie Komisarzy Ludowych. Na Zjeździe zniesiono karę śmierci na froncie i przekazano władzę w terenie w ręce rad. Zjazd powołał nowy Wszechrosyjski Centralny Komitet Wykonawczy składający się z 101 członków (62 bolszewików i 29 eserowców lewicowych).

Pytanie: Kto wchodził w skład Rady Komisarzy Ludowych?
Odpowiedź: działaczy bolszewickich

Pytanie: Kto oskarżył bolszewików o zamach stanu?
Odpowiedź: mienszewicy i eserowcy

Pytanie: Co mienszewicy zarzucali bolszewikom? 
Odpowiedź: zamach stanu i hipokryzję

Pytanie: Jaki organ został utworzony przez mienszewików i eserowców? 
Odpowiedź: Komitet Ocalenia Ojczyzny i Rewolucji
Cerasinops

Kość udowa mierzy 352 mm. Kość piszczelowa liczy 344,6 mm, podobnie jak kość udowa, a kość strzałkowa – 333 mm. Podobny wymiar kości udowej i piszczelowej cechuje także montanoceratopsa, różniąc ten rodzaj i Cerasinops od leptoceratopsa i protoceratopsa o dłuższej piszczeli oraz Ceratopsidae o dłuższej kości udowej. Głowa kości udowej Cerasinops sięga długiego krętarza większego, kończącego się brzusznie do niej. Krętarz mniejszy jest krótszy, krętarz czwarty natomiast duży i nierówny, sięgając dystalnie sześcioma centymetrami trzonu i zaginając się lekko bocznie. Kość kończy się kłykciami, przy czym boczny jest większy od przyśrodkowego.

Pytanie: Jakiej długości jest kość udowa?
Odpowiedź: 352 mm

Pytanie: Jakie jest położenie kości udowej?
Odpowiedź: Głowa kości udowej Cerasinops sięga długiego krętarza większego, kończącego się brzusznie do niej. Krętarz mniejszy jest krótszy, krętarz czwarty natomiast duży i nierówny, sięgając dystalnie sześcioma centymetrami trzonu i zaginając się lekko bocznie

Pytanie: Czy właściwości kości posłużyły do rozróżniania gatunków dinozaurów?
Odpowiedź: Podobny wymiar kości udowej i piszczelowej cechuje także montanoceratopsa, różniąc ten rodzaj i Cerasinops od leptoceratopsa i protoceratopsa o dłuższej piszczeli oraz Ceratopsidae o dłuższej kości udowej

Pytanie: Czy kość strzałkowa jest krótsza od kości piszczelowej?
Odpowiedź: Kość piszczelowa liczy 344,6 mm, podobnie jak kość udowa, a kość strzałkowa – 333 mm
Wieczernik

Górą Syjon nazywano także w Biblii miejsce, w którym swój pałac i świątynię wzniósł syn Dawida, Salomon. Taką lokalizację Syjonu znaleźć można w Księdze Izajasza (Iz 60,14) oraz w 1 Księdze Machabejskiej (1 Mch 4,37-60; 1 Mch 5,54; 1 Mch 7,33). Z kolei po zburzeniu Jerozolimy przez wojska Tytusa w 70 r. n.e. pojawiła się opinia, że za górę Syjon należy uznać zachodnie wzgórze, czyli to, na którym znajduje się Wieczernik. Informację o tym, że Syjon to zachodnie wzgórze znaleźć można również u Flawiusza. Pixner wyjaśnia, że rzekomy grób Dawida na parterze budynku, w którym lokalizowany jest Wieczernik, został w rzeczywistości zbudowany przez Krzyżowców, jako symboliczne miejsce wspomnienia króla Dawida. Krzyżowcy wybudowali pusty sarkofag, który – najpierw przez Żydów, a później przez muzułmanów – został uznany za miejsce spoczynku Dawida.

Pytanie: Jakie wydarzenie miało miejsce na Górze Syjon?
Odpowiedź: pałac i świątynię wzniósł syn Dawida

Pytanie: Jak miał na imię syn Dawida?
Odpowiedź: Salomon

Pytanie: Co o górze Syjon myślano po zburzeniu Jerozolimy?
Odpowiedź: za górę Syjon należy uznać zachodnie wzgórze, czyli to, na którym znajduje się Wieczernik

Pytanie: W tekście jakiego autora można napotkać się na informacje o górze Syjon określanej jako zachodnie wzgórze?
Odpowiedź: Flawiusza
Wieczernik

W IV wieku istniał w tym miejscu mały dom modlitw (domus ecclesiae), nazywany „małym domem Pana”. Pielgrzym z Bordeaux, który odwiedził Jerozolimę w 333 twierdził, że na Syjonie nie widział żadnego kościoła. W swoim opisie Itinerarium Burdigalense określał widziany na Syjonie budynek jako synagogę, jednak mimo iż jako Europejczyk mógł łatwo rozpoznać religijny charakter, to różnice kulturowe stylu architektonicznego kręgów judeochrześcijańskich mogły sprawić, że nie identyfikował budowli jako świątyni chrześcijańskiej. Warto także wspomnieć, że dekret Hadriana zabraniał „wszystkim osobom obrzezanym wjazdu i przebywania na terytorium Aelia Capitolina, a każda osoba, która by naruszała ten zakaz winna być skazana na śmierć”. Orygenes i Pielgrzym z Bordeaux potwierdzają, że zakaz ten obowiązywał także w III i w początku IV wieku. Teoretycznie nie powinna istnieć tam żadna działająca synagoga. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest założenie, że owa budowla nie została wzniesiona jako kościół, ale jako dom modlitw wspólnoty judeochrześcijańskiej. Przed legalizacją chrześcijaństwa granica ta nie była zbyt jasna. Archeolog Bargil Pixner OSB potwierdza, że miejsca, w których żydowscy chrześcijanie spotykali się w celach liturgicznych były zwane synagogami. Teorię tę potwierdza relacja Euzebiusza z Cezarei, że na górze Syjon funkcjonował przerobiony z synagogi kościół Apostołów, w którym pod przewodnictwem biskupa Szymona gromadziła się wspólnota judeochrześcijan. Ta judeochrześcijańska synagoga stała się znana jako „kościół Apostołów”.

Pytanie: Co mogło być przyczyną tego, że Burdigalense nie rozpoznał małego domu modlitw jako kościoła?
Odpowiedź: różnice kulturowe stylu architektonicznego kręgów judeochrześcijańskich

Pytanie: Czy Burdigalense zorientował się, że mały dom modlitw jest świątynią chrześcijańską?
Odpowiedź: Pielgrzym z Bordeaux, który odwiedził Jerozolimę w 333 twierdził, że na Syjonie nie widział żadnego kościoła

Pytanie: Jaka grupa ludzi nie miała wstępu na obszar Aelia Capitolina, zgodnie z dekretem Hadriana?
Odpowiedź: wszystkim osobom obrzezanym

Pytanie: Czy, zgodnie z relacjami Burdigalense'a, na przełomie trzeciego i czwartego wieku nie można było przebywać na terytorium Aelia Capitolina będąc obrzezanym?
Odpowiedź: Orygenes i Pielgrzym z Bordeaux potwierdzają, że zakaz ten obowiązywał także w III i w początku IV wieku
Krasnoborowik ceglastopory

Sytuacja taksonomiczna tego gatunku jest skomplikowana. Oryginalny opis Boletus erythropus Pers. odnosił się do Suilellus queletii, podczas gdy Boletus luridus β erythropus (Pers. : Fr.)Fr. odnosił się do obecnego rozumienia Neoboletus erythropus. Autorzy którzy preferują oryginalny opis Boletus erythropus używali nazwy Boletus luridiformis (oraz Neoboletus luridiformis) do opisu tego taksonu. Po odkryciu gatunku Boletus xanthopus, siostrzanego do B. erythropus, część taksonomistów stwierdziła, że jest on synonimem B. luridiformis, po czym odnalazła stary takson Boletus praestigiator jako odpowiadający B. erythropus. Odmiana żonkilowa (Boletus luridiformis Rostk. var. junquilleus (Quél.) Knudse) czasem jest wyróżniana jako odrębny gatunek krasnoborowik żonkilowy (Neoboletus junquilleus (Quél.) Gelardi, Simonini & Vizzin).

Pytanie: Jaki gatunek jest bliźniaczym do B. erythropus?
Odpowiedź: Boletus xanthopus

Pytanie: Czy wyróżnia się odrębny gatunek krasnoborowika żonkilowego?
Odpowiedź: zasem jest wyróżniana jako odrębny gatunek krasnoborowik żonkilowy

Pytanie: Jak nazywają się badacze pracujący nad B. erythropus?
Odpowiedź: taksonomistów
Krążowniki pancernopokładowe typu Eclipse

Stępkę okrętu położono w Fairfield Shipbuilding and Engineering Company w Govan 30 stycznia 1895 roku, wodowanie odbyło się 27 czerwca 1896 roku, a do służby wszedł 10 maja 1898 roku. Nazwę „Isis” otrzymał jako piąty z kolei okręt w brytyjskiej marynarce wojennej. Koszt budowy okrętu wyniósł 252 067 £. Na początku służby krążownik stacjonował w Chinach, w grudniu 1901 roku okręt powrócił do metropolii, a na początku 1902 roku włączono go do Floty Rezerwowej jako jednostkę ratowniczą. Następnie, w maju 1902 roku, krążownik był okrętem zaopatrzeniowym Royal Naval College w Dartmouth. Od 1907 roku krążownik stacjonował na Bermudach, a w latach 1909-1910 służył w 1. Eskadrze Okrętów Liniowych Home Fleet. W latach 1911–1914 okręt wchodził w skład 4. Eskadry Krążowników. W kwietniu 1914 roku krążownik zderzył się ze statkiem handlowym, który zatonął. W momencie wybuchu I wojny światowej „Isis” wchodziła w skład 11. Eskadry Krążowników. 5 sierpnia 1914 roku wspólnie z „Doris” okręt zatrzymał i zdobył niemiecki statek handlowy. W 1916 roku krążownik ponownie przeniesiono do Ameryki Północnej, gdzie operował z baz w Halifaksie i na Bermudach do końca wojny. W 1919 okręt powrócił do metropolii, stacjonując w Invergordon w Szkocji. Sprzedano go na złom 26 lutego 1920 roku.

Pytanie: W którym roku "Isis" osiadł na wodzie?
Odpowiedź: 1896

Pytanie: Gdzie trafił okręt w 1907 roku?
Odpowiedź: Bermudach

Pytanie: Z czym zderzył się krążownik w 1914 roku powodując katastrofę?
Odpowiedź: statkiem handlowym

Pytanie: Jak zakończyła się służba "Isis"?
Odpowiedź: Sprzedano go na złom
RBMK

Ogromną wadą rdzenia był wzrost reaktywności przy zwiększeniu ilości pary (zmniejszenie ilości wody ciekłej) w rdzeniu. W reaktorach typu BWR po odparowaniu części wody dochodzi do zmniejszenia reaktywności reaktora, ale w RBMK głównym moderatorem jest grafit, który jest lepszym moderatorem od wody ponieważ nie pochłania neutronów, woda w stanie ciekłym pochłania więcej neutronów niż para wodna więc w przypadku zmiany chłodziwa w parę szybkość reakcji rośnie, wytworzona temperatura może doprowadzić do reakcji cyrkonu z wodą, co może doprowadzić do rozszczelnienia się kanałów i prętów paliwowych.

Pytanie: Jaką słabością cechował się reaktor RBMK?
Odpowiedź: wzrost reaktywności przy zwiększeniu ilości pary (zmniejszenie ilości wody ciekłej) w rdzeniu

Pytanie: Co spada po odparowaniu partii wody w BWR?
Odpowiedź: grafit

Pytanie: Dlaczego grafit jawi się korzystniejszym moderatorem niż woda?
Odpowiedź: reaktywności reaktora

Pytanie: Czy para wodna pochłania mniej neutronów niż woda w postaci cieczy?
Odpowiedź: woda w stanie ciekłym pochłania więcej neutronów niż para wodna
RBMK

Blok pracuje z pojedynczym obiegiem, ciepło odbierane jest przez dwa układy chłodzenia, każdy połączony z jednym turbogeneratorem. W kanałach paliwowych woda pod ciśnieniem odbiera większość ciepła wygenerowanego w trakcie reakcji. Jej część odparowuje, w separatorach pary następuje oddzielenie wody z mieszaniny parowo-wodnej wychodzącej z reaktora. Uzyskana para nasycona (o temp. 284 °C i ciśnieniu 6,5 MPa, w ilości średnio 5780 t/h) doprowadzana jest do turbogeneratora o mocy elektrycznej 500 MW każdy. Po przejściu przez turbiny i skropleniu w kondensatorze kierowana jest z powrotem do reaktora. Sprawność elektrowni wynosi 31%. Rdzeń jest wyposażony w układ awaryjnego chłodzenia reaktora uruchamiany, jeśli obieg chłodziwa zostanie poważnie zaburzony.

Pytanie: Jakie mechanizmy odbierają ciepło z tego urządzenia?
Odpowiedź: dwa układy chłodzenia

Pytanie: Oddzielenie od siebie jakich substancji zachodzi w częściach nazywanych separatorami pary?
Odpowiedź: wody z mieszaniny parowo-wodnej wychodzącej z reaktora

Pytanie: Jakie właściwości posiada para nasycona pozyskana dzięki separatorom pary?
Odpowiedź: temp. 284 °C i ciśnieniu 6,5 MPa

Pytanie: W jakich okolicznościach może dojść do aktywacji awaryjnego układu chłodzenia?
Odpowiedź: jeśli obieg chłodziwa zostanie poważnie zaburzony
Ołów

Znanych jest kilka nieorganicznych związków ołowiu na IV stopniu utlenienia, istnieją one jedynie w silnie kwaśnych roztworach. Utleniany dalej tlenek ołowiu(II) przechodzi w tlenek mieszany, Pb3O4 określany jako tlenek ołowiu (II, IV), bądź zapisywany wzorem 2PbO·PbO2. Jest to najlepiej poznany związek ołowiu o mieszanej wartościowości. Dwutlenek ołowiu ma silne właściwości utleniające, potrafi utlenić kwas solny do gazowego chloru. Dzieje się tak, ponieważ oczekiwany produkt reakcji PbCl4 jest niestabilny i spontanicznie rozpada się do PbCl2 i Cl2. Analogicznie do PbO dwutlenek ołowiu zdolny jest do przechodzenia w aniony ołowianowe. Siarczek ołowiu(IV) i jego selenek stanowią związki stabilne jedynie przy wysokich ciśnieniach. Tetrafluorek ołowiu to żółty krystaliczny proszek, stabilny, aczkolwiek mniej od dwufluorku (fluorku ołowiu (II)). Chlorek ołowiu(IV), żółta ciecz, rozkłada się w temperaturze pokojowej. Bromek ołowiu(IV) jest jeszcze mniej stabilny, a istnienie tetrajodku ołowiu w ogóle podlega dyskusji.

Pytanie: Gdzie występują związki Pb o IV stopniu utlenienia?
Odpowiedź: w silnie kwaśnych roztworach

Pytanie: W jaki sposób opisać można Pb3O4?
Odpowiedź: tlenek ołowiu (II, IV), bądź zapisywany wzorem 2PbO·PbO2

Pytanie: Jaką wartościowością charakteryzuje się Pb3O4?
Odpowiedź: mieszanej

Pytanie: Jaką barwę przyjmuje tetrafluorek ołowiu?
Odpowiedź: żółty