the-cramer-project/poquad huggingface dataset:
SMS Radetzky

23 maja 1915 roku, pomiędzy dwoma a czterema godzinami po tym, jak deklaracja o wypowiedzeniu Austro-Węgrom wojny przez Włochy dotarła do głównej bazy morskiej w Puli, „Radetzky” razem z resztą floty wyruszył w celu ostrzelania włoskiego wybrzeża. Głównym celem była ważna baza morska w Ankonie, a następnie wybrzeże Czarnogóry. Bombardowanie Czarnogóry było częścią większej austro-węgierskiej kampanii przeciwko Królestwom Czarnogóry i Serbii, które w pierwszej połowie roku 1915 były członkami Ententy. O godzinie 1:15 „Radetzky” razem z krążownikami SMS „Admiral Spaun” i „Helgoland” oraz niszczycielami SMS „Orjen”, „Lika”, „Csepel”, „Tátra” odłączyły się od głównych sił, i wyruszyły na południe w celu osłony okrętów atakujących miasto. Jako że nie znaleziono w okolicy żadnych wrogich jednostek, okręty ostrzelały Wyspy Tremiti, Vieste, Manfredonię i Barlettę. Po wypłynięciu z Zatoki Manfredonia, zauważono dwa włoskie niszczyciele. W czasie walki jednemu z niszczycieli udało się uciec, ale drugi, „Turbine”, został ciężko uszkodzony. Dopiero po przybyciu większych włoskich sił, austriackie okręty przerwały próby przejęcia uszkodzonego niszczyciela. Poza starciem z „Turbine”, „Radetzky’emu” udało się zniszczyć most kolejowy w pobliżu Fermo, w stronę którego wystrzelił pięć pocisków kal. 305 mm, pięć kal. 240 mm i 17 kal. 100 mm. Zniszczenie mostu znacznie utrudniło ruchy wojsk i zaopatrzenia w tamtym rejonie. O godzinie 8:00 „Radetzky” dołączył do sił głównych i o 10:22 był już z nimi z powrotem w Puli. Zginęło 63 Włochów, żołnierzy i cywilów. Zanim włoskie okręty z Taranto i Brindisi przybyły do Ankony, austro-węgierska flota była już w bazie.

Pytanie: Do jakiego typu okrętów należał SMS "Helgoland"?
Odpowiedź: krążownikami

Pytanie: Co spowodowało zniszczenie przez niego mostu kolejowego?
Odpowiedź: znacznie utrudniło ruchy wojsk i zaopatrzenia w tamtym rejonie

Pytanie: Gdzie w tamtym rejonie w maju 1915 r. znajdowała się główna austro-węgierska baza morska?
Odpowiedź: w Puli

Pytanie: Jakie księstwo miała za zadanie ostrzelać austro-węgierska flota?
Odpowiedź: Czarnogóry

Pytanie: Co spowodowało, że siły austriackie nie przejęły ostatecznie "Turbine"?
Odpowiedź: przybyciu większych włoskich sił
Hale tatrzańskie

Rozwiązanie problemu nadmiernej eksploatacji pasterskiej Tatr stało się możliwe dopiero po II wojnie światowej, gdy stworzono góralom możliwość zastępczego wypasania owiec w rejonach po wysiedlonych Łemkach w Bieszczadach, Pieninach i Beskidzie Sądeckim. Z możliwości tej, mimo że nowe tereny pasterskie przedstawiały dużo większe wartości użytkowe niż hale tatrzańskie, skorzystali jednak tylko nieliczni górale. Górale nie chcieli też stosować się do narzucanych im ograniczeń w użytkowaniu hal, mających na celu ochronę przyrody. Z braku możliwości dobrowolnego porozumienia się z właścicielami hal i wobec postępującego niszczenia przyrody Tatr Rada Ministrów w dniu 8 grudnia 1960 roku podjęła uchwałę o przymusowym wykupie lub wymianie na inne obszary wszystkich prywatnych własności w Tatrach. Dokonano tego w latach 1960–1964. W wyniku wykupów lub przymusowych wywłaszczeń hale oraz ich lasy serwitutowe włączone zostały w obszar Tatrzańskiego Parku Narodowego. Wszystkie hale znajdujące się na jego obszarze zostały wyłączone z pasterstwa i przestały istnieć jako odrębne jednostki terytorialne.

Pytanie: Jakie tereny górskie niegdyś zajmowali Łemkowie?
Odpowiedź: Bieszczadach, Pieninach i Beskidzie Sądeckim

Pytanie: Kiedy Tatry przestały być nadmiernie eksplorowane?
Odpowiedź: po II wojnie światowej

Pytanie: Jak zapobiegano nadmiernej eksploracji Tatr po II wojnie?
Odpowiedź: możliwość zastępczego wypasania owiec w rejonach po wysiedlonych Łemkach

Pytanie: Czy górale chętnie korzystali z przyznanych nowych terenów?
Odpowiedź: skorzystali jednak tylko nieliczni górale

Pytanie: Kiedy upaństwowiono hale w Tatrach?
Odpowiedź: 1960–1964
Naprawa DNA

Nagromadzenie uszkodzeń, zwłaszcza typu pęknięć nici DNA albo wiązania do helisy związków chemicznych, uniemożliwiających prawidłową propagację widełek replikacyjnych, jest jednym ze znanych bodźców stymulujących ogólnokomórkową odpowiedź na uszkodzenie DNA. Ogólnokomórkowa odpowiedź na uszkodzenie DNA jest procesem mającym na celu ochronę komórki i angażującym liczne szlaki naprawy, obejścia uszkodzenia, jego tolerancji albo, gdy inne mechanizmy okażą się nieskuteczne, apoptozy. Wspólnymi cechami tej odpowiedzi jest indukcja licznych genów zaangażowanych w naprawę DNA, mechanizmów kontrolnych cyklu komórkowego oraz mechanizmów transportu, segregacji i degradacji białek. Taka odpowiedź transkrypcyjna jest bardzo złożona i ściśle kontrolowana, przez co umożliwia skoordynowaną całościową odpowiedź komórki na uszkodzenie. Ogromna liczba uszkodzeń komórki stawia ją jednak często w sytuacji wymagającej wyboru między uruchomieniem apoptozy i śmiercią, albo przeżyciem obarczonym kosztem uszkodzonego genomu. Wzrost tolerancji na uszkodzenie może prowadzić do zwiększonej przeżywalności, co pozwoli na coraz większe gromadzenie się mutacji w genomie. Drożdżowe białko Rev1 i ludzka polimeraza η należą do rodziny polimeraz TLS DNA Y, obecnych podczas uogólnionej odpowiedzi na uszkodzenie DNA, i są odpowiedzialne za zwiększoną mutagenezę u eukariontów w przebiegu tego procesu.

Pytanie: W jakich przykładowych przypadkach dochodzi do pobudzenia takiego procesu naprawy DNA?
Odpowiedź: Nagromadzenie uszkodzeń, zwłaszcza typu pęknięć nici DNA albo wiązania do helisy związków chemicznych, uniemożliwiających prawidłową propagację widełek replikacyjnych

Pytanie: Czy proces ten może prowadzić do apoptozy?
Odpowiedź: Ogólnokomórkowa odpowiedź na uszkodzenie DNA jest procesem mającym na celu ochronę komórki i angażującym liczne szlaki naprawy, obejścia uszkodzenia, jego tolerancji albo, gdy inne mechanizmy okażą się nieskuteczne, apoptozy

Pytanie: Do czego w konsekwencji prowadzi apoptoza?
Odpowiedź: śmiercią

Pytanie: Czym finalnie skutkuje zwiększona tolerancja na uszkodzenia DNA?
Odpowiedź: coraz większe gromadzenie się mutacji w genomie

Pytanie: Jakie enzymy odpowiadają u organizmów eukariotycznych za wzmożoną mutagenezę podczas tego procesu naprawy DNA?
Odpowiedź: Drożdżowe białko Rev1 i ludzka polimeraza η
Naprawa DNA

Niekiedy uszkodzenie DNA nie jest naprawiane albo mechanizm naprawy uszkodzeń DNA zawodzi, co powoduje zmianę w sekwencji DNA. Mutacje mogą być przekazane potomnym komórkom, a jeśli zdarzenie nastąpiło w linii komórek generatywnych, mutacja może się znaleźć w genomie gamety i, ostatecznie, we wszystkich komórkach organizmu potomnego. Tempo ewolucji poszczególnych gatunków (a w węższym ujęciu, poszczególnych genów) jest funkcją współczynnika mutacji. W rezultacie, tempo i dokładność mechanizmów naprawy DNA ma wpływ na proces przemian ewolucyjnych.

Pytanie: Czy naprawa DNA następuje zawsze?
Odpowiedź: Niekiedy uszkodzenie DNA nie jest naprawiane

Pytanie: Czy mechanizm naprawy DNA jest niezawodny?
Odpowiedź: mechanizm naprawy uszkodzeń DNA zawodzi

Pytanie: Jaka jest konsekwencja niedokonania się naprawy DNA?
Odpowiedź: zmianę w sekwencji DNA

Pytanie: Jakie komórki muszą zostać objęte mutacją, by dotknęła ona genomu gamety?
Odpowiedź: generatywnych
Pulsoksymetr

Prawidłowy poziom saturacji tlenem wynosi od 95 do 99%. Alarm ostrzegający przed niedotlenieniem powinien być ustawiony na poziom 94%. Pulsyksometry są kalibrowane do pracy na podstawie badań na ochotnikach dla saturacji w zakresie od 80% do 100%, a wartości mniejsze są jedynie ekstrapolowane. Dokładność pomiaru jest mniejsza w przypadku podwyższonych poziomów karboksyhemoglobiny, methemoglobiny lub bilirubiny, a błąd pomiaru jest większy przy niższych wartościach saturacji (do 5%). Błękit metylenowy również obniża poziom mierzonej saturacji, podobnie jak ciemne lakiery do paznokci.

Pytanie: Czym może skutkować korzystanie z tego urządzenia, gdy ma się pomalowane na ciemny kolor paznokcie?
Odpowiedź: obniża poziom mierzonej saturacji

Pytanie: Przy jakim zakresie wartości pomiar wykonany za pomocą tego urządzenia jest obarczony większym błędem: wyższym czy niższym?
Odpowiedź: a błąd pomiaru jest większy przy niższych wartościach saturacji

Pytanie: Wynik pomiaru w jakim zakresie procentowym wskazuje na prawidłową saturację?
Odpowiedź: od 95 do 99%

Pytanie: W jaki sposób kalibruje się te urządzenia?
Odpowiedź: na podstawie badań na ochotnikach dla saturacji w zakresie od 80% do 100%, a wartości mniejsze są jedynie ekstrapolowane

Pytanie: Jakim błędem obarczone są pomiary wykonywane za pomocą tego urządzenia przy niskich wartościach saturacji?
Odpowiedź: do 5%
Dilofozaur

Welles widział w dilofozaurze megalozauroida w 1954, jednak później zmienił zdanie – w 1970, po odkryciu grzebieni. W 1974 Welles i amerykański paleontolog Robert A. Long ulokowali dilofozaura wśród ceratozaurów. W 1984 Welles odkrył u Dilophosaurus cechy zarówno celurozaurów, jak i karnozaurów, dwóch głównych grup, na jakie podzielono teropody, opierając się na rozmiarach ciała, i zasugerował nieadekwatność takiego podziału. Widział Dilophosaurus jako najbliższego tym teropodom, które zazwyczaj włączano do rodziny haltikozaurów, zwłaszcza lilienszternowi.

Pytanie: Czy Welles na początku mylił się w sprawie Dilofozaura?
Odpowiedź: Welles widział w dilofozaurze megalozauroida w 1954, jednak później zmienił zdanie – w 1970, po odkryciu grzebieni

Pytanie: Za jaki typ dinozaura na początku Welles uważał Dilofozaura?
Odpowiedź: megalozauroida

Pytanie: W którym roku Welles odkrył grzebienie Dilofozaura?
Odpowiedź: 1970

Pytanie: Kto współpracował z Wellesem nad Dilofozaurem? 
Odpowiedź: Robert A. Long
Dilofozaur

W 1986 amerykański paleontolog Robert Bakker stwierdził, że Dilophosaurus, z jego masywną szyją i czaszką oraz dużymi zębami szczęki, zaadaptowany był do zabijania dużej zdobyczy i wystarczająco silny, by mógł atakować dużych roślinożerców wczesnej jury. W 1988 Paul zanegował pogląd upatrujący w Dilophosaurus padlinożerny, twierdząc, że wyłącznie padlinożerne zwierzęta lądowe to mit. Stwierdził, że pysk Dilophosaurus był mocniejszy, niż to wcześniej uważano, a wielkie, smukłe zęby szczękowe był bardziej śmiercionośne od pazurów. Paul zasugerował, że dinozaur polował na dużą zwierzynę, taką jak prozauropody, ale też posiadał większe niż inne teropody podobnej wielkości zdolności chwytania małych zwierząt. Paul przedstawił Dilophosaurus odbijające się ogonem podczas potyczek z wrogiem, podobnie jak to się obserwuje u kangurów.

Pytanie: Jakie wnioski na temat tego rodzaju dinozaura wysnuł w 1986 roku Robert Bakker?
Odpowiedź: stwierdził, że Dilophosaurus, z jego masywną szyją i czaszką oraz dużymi zębami szczęki, zaadaptowany był do zabijania dużej zdobyczy i wystarczająco silny, by mógł atakować dużych roślinożerców wczesnej jury

Pytanie: Czy Paul uważał że nie istnieją zwierzęta lądowe, które żywią się jedynie padliną?
Odpowiedź: W 1988 Paul zanegował pogląd upatrujący w Dilophosaurus padlinożerny, twierdząc, że wyłącznie padlinożerne zwierzęta lądowe to mit

Pytanie: Co na temat pyska tego dinozaura uważał Paul?
Odpowiedź: był mocniejszy, niż to wcześniej uważano

Pytanie: Jaki gatunek dinozaurów stanowił pożywienie dilofozaura, według Paula?
Odpowiedź: prozauropody
Barwy ochronne

Barwy ochronne zostały nagrodzone Grand Prix 4. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku; nagroda za scenariusz powędrowała do Krzysztofa Zanussiego, a Zbigniew Zapasiewicz otrzymał również nagrodę za pierwszoplanową rolę męską. Na Międzynarodowym Festiwalu w Teheranie Zanussi zdobył Złotego Koziorożca za reżyserię, a na MFF w Rotterdamie – nagrodę dziennikarzy. W plebiscycie przeprowadzonym przez pismo „Film” Piotr Garlicki został uhonorowany Złotą Kamerą za debiut aktorski. Amerykański reżyser Martin Scorsese uznał dzieło Zanussiego za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii i w 2014 roku wytypował je do prezentacji w Stanach Zjednoczonych oraz Kanadzie w ramach festiwalu polskich filmów Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema.

Pytanie: Jaki aktor grał w filmie "Barwy ochronne" głównego bohatera?
Odpowiedź: Zbigniew Zapasiewicz

Pytanie: Jaką nagrodę otrzymał reżyser "Barw ochronnych" na festiwalu w Teheranie?
Odpowiedź: Złotego Koziorożca

Pytanie: Jaki aktor zadebiutował w filmie "Barwy ochronne"?
Odpowiedź: Piotr Garlicki

Pytanie: Czy Martin Scorsese docenił film "Barwy ochronne"?
Odpowiedź: Amerykański reżyser Martin Scorsese uznał dzieło Zanussiego za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii
Księżyc

Natężenie pola grawitacyjnego (przyspieszenie grawitacyjne) Księżyca zostało wyliczone na podstawie obserwacji sygnałów radiowych wysyłanych przez orbitujące wokół Księżyca sondy. Wykorzystano do tego efekt Dopplera polegający na zmianie częstotliwości sygnałów radiowych odbieranych na Ziemi lub innej sondzie z sondy krążącej wokół Księżyca, gdy oddala lub przybliża się ona do odbiornika, a tym samym i Księżyca. Badanie takie przeprowadzono między innymi z użyciem sondy Lunar Prospector. Ponieważ z powierzchni Ziemi można obserwować tylko jedną stronę Księżyca, natężenie pola grawitacyjnego na jego niewidocznej stronie nie jest dobrze znane.

Pytanie: Czy z Ziemi możemy oglądać obie strony Księżyca?
Odpowiedź: z powierzchni Ziemi można obserwować tylko jedną stronę Księżyca

Pytanie: Dlaczego wartość natężenia pola grawitacyjnego można dobrze zmierzyć tylko z jednej strony Księżyca?
Odpowiedź: Ponieważ z powierzchni Ziemi można obserwować tylko jedną stronę Księżyca, natężenie pola grawitacyjnego na jego niewidocznej stronie nie jest dobrze znane

Pytanie: Jaką sondę wykorzystano przy badaniu wartości tego natężenia?
Odpowiedź: Lunar Prospector

Pytanie: Na bazie czego określono wartość przyspieszenia grawitacyjnego?
Odpowiedź: obserwacji sygnałów radiowych wysyłanych przez orbitujące wokół Księżyca sondy
Noce i dnie (film)

Noce i dnie były adaptacją wydanej w latach 1931–1934 powieści Marii Dąbrowskiej pod tym samym tytułem, która była wielce poczytnym portretem losów ziemiaństwa polskiego od powstania styczniowego do I wojny światowej. W latach 1946–1999 figurowała wśród obowiązkowych lektur szkolnych. Adaptator powieści, Jerzy Antczak, znany był przede wszystkim z kameralnych dramatów teatralnych wyreżyserowanych dla Teatru Telewizji. Antczak zdecydował się zekranizować powieść trudną do adaptacji. Trudność, jak pisał Jerzy Płażewski, „wynikła z introspekcyjności powieści-rzeki, którą należało zorganizować w widowisko o życiu polskim przed rokiem 1914”. Antczak zdecydował się przyjąć punkt widzenia Barbary, koncentrując się nie tyle na sporach ideologicznych będących integralną częścią powieści, ile na udrękach osobiście przeżywanych przez Niechcicową. Ponadto pożar Kalińca posłużył w interpretacji Antczaka jako rama narracyjna, podczas gdy powieść po prostu kończyła się zniszczeniem miasteczka. Prace nad scenariuszem do filmu trwały łącznie trzy lata (od 1969 do 1972).

Pytanie: W jakim okresie dzieci w szkole musiały obowiązkowo czytać lekturę o tym tytule?
Odpowiedź: W latach 1946–1999

Pytanie: Co opisuje powieść Dąbrowskiej o tym tytule?
Odpowiedź: losów ziemiaństwa polskiego od powstania styczniowego do I wojny światowej

Pytanie: Kto postanowił zaadaptować powieść Dąbrowskiej do potrzeb scenariusza filmowego?
Odpowiedź: Jerzy Antczak

Pytanie: Na czym postanowił skoncentrować się adaptator powieści?
Odpowiedź: na udrękach osobiście przeżywanych przez Niechcicową
Schizofrenia

Terapia elektrowstrząsowa nie jest uważana obecnie za leczenie pierwszego rzutu w żadnej postaci schizofrenii, lecz jest zalecana jako metoda drugiego rzutu w schizofrenii katatonicznej, schizofrenii opornej na inne metody leczenia, w złośliwym zespole neuroleptycznym oraz u kobiet w ciąży z rozpoznaniem zaburzeń schizofrenicznych i schizoafektywnych. Przynosi większe korzyści, gdy obecne są objawy katatoniczne i jest zalecana zgodnie z wytycznymi NICE w Wielkiej Brytanii do stosowania w katatonii, jeśli wcześniej była skuteczna, inaczej nie ma zaleceń do użycia w schizofrenii. Psychochirurgia w schizofrenii jest rzadką procedurą i nie jest zalecana do leczenia schizofrenii.

Pytanie: Czy terapia z wykorzystaniem elektrowstrząsów jest aktualnie stosowana jako metoda w leczeniu pierwszego rzutu?
Odpowiedź: Terapia elektrowstrząsowa nie jest uważana obecnie za leczenie pierwszego rzutu w żadnej postaci schizofrenii

Pytanie: W jakich przypadkach zaleca się aktualnie stosowanie takiej terapii w leczeniu drugiego rzutu?
Odpowiedź: schizofrenii katatonicznej, schizofrenii opornej na inne metody leczenia, w złośliwym zespole neuroleptycznym oraz u kobiet w ciąży z rozpoznaniem zaburzeń schizofrenicznych i schizoafektywnych

Pytanie: W jakim przypadku NICE pozwala na stosowanie terapii z wykorzystaniem elektrowstrząsów w UK?
Odpowiedź: w katatonii, jeśli wcześniej była skuteczna

Pytanie: Czy metody psychochirurgiczne mogą być powszechnie wykorzystane w leczeniu tej choroby?
Odpowiedź: Psychochirurgia w schizofrenii jest rzadką procedurą i nie jest zalecana do leczenia schizofrenii
Schizofrenia

Nie istnieją żadne wiarygodne wskaźniki rozwinięcia się schizofrenii, chociaż prowadzi się badania mające ustalić jakie znaczenie rokownicze ma połączenie czynników genetycznych z nieupośledzającymi epizodami przypominającymi psychozę. Osoby spełniające kryteria „stanu psychicznego bardzo wysokiego ryzyka”: wywiad rodzinnego występowania schizofrenii oraz samoograniczającej się psychozy mają 20–40% ryzyko zachorowania na schizofrenię w ciągu roku. Zastosowanie terapii psychologicznych oraz leków okazało się przynosić korzyści w redukcji ryzyka u ludzi, którzy spełniają kryteria „wysokiego ryzyka” wystąpienia pełnoobjawowej schizofrenii. Z drugiej strony, leczenie osób, które mogą nigdy nie zachorować jest kontrowersyjne biorąc pod uwagę efekty uboczne leczenia antypsychotycznego; w szczególności dyskinez późnych oraz rzadkiego, ale potencjalnie śmiertelnego złośliwego zespołu neuroleptycznego. Najpowszechniej stosowaną formą prewencji schizofrenii są kampanie edukacji społeczeństwa, które dostarczają informacje o czynnikach ryzyka, wczesnym rozpoznaniu oraz opcjach leczenia.

Pytanie: Jak duże jest ryzyko zachorowania na schizofrenię osób o „stanie psychicznym bardzo wysokiego ryzyka”?
Odpowiedź: 20–40%

Pytanie: Jakie mogą być skutki uboczne leczenia bez potrzeby?
Odpowiedź: dyskinez późnych oraz rzadkiego, ale potencjalnie śmiertelnego złośliwego zespołu neuroleptycznego

Pytanie: Czego można dowiedzieć się z kampanii informacyjnych społeczeństwa dot. schizofrenii?
Odpowiedź: czynnikach ryzyka, wczesnym rozpoznaniu oraz opcjach leczenia
Wenus

Wenus ma gęstą atmosferę, która składa się głównie z dwutlenku węgla i niewielkiej ilości azotu. Masa atmosfery jest 93 razy większa od ziemskiej, podczas gdy ciśnienie na powierzchni planety jest około 92 razy większe niż na Ziemi i odpowiada ciśnieniu w ziemskich oceanach na głębokości prawie 1 km. Gęstość przy powierzchni wynosi 65 kg/m³ (6,5% gęstości wody). Bogata w dwutlenek węgla atmosfera, w której występują grube chmury dwutlenku siarki, generuje najsilniejszy efekt cieplarniany na planetach Układu Słonecznego, przez co temperatura na powierzchni sięga 460 °C. To sprawia, że powierzchnia Wenus ma wyższą temperaturę niż powierzchnia Merkurego, którego temperatura powierzchni waha się od −220 do 420 °C, mimo że Wenus jest prawie dwukrotnie dalej od Słońca i tym samym otrzymuje 25% energii słonecznej, która dociera do Merkurego. Często mówi się, że powierzchnia Wenus przypomina piekło.

Pytanie: Jaka jest atmosfera, która panuje na Wenus?
Odpowiedź: gęstą

Pytanie: Która planeta ma większe ciśnienie Wenus czy Ziemia?
Odpowiedź: podczas gdy ciśnienie na powierzchni planety jest około 92 razy większe niż na Ziemi

Pytanie: Jaka jest temperatura na Wenus?
Odpowiedź: 460 °C

Pytanie: Ile procent energii słonecznej dociera do Wenus?
Odpowiedź: 25
Mateusz Klich

Klich grał w reprezentacji Polski U-18, w której zaliczył pięć spotkań. W kadrze U-19 wystąpił m.in. w wygranym 1:0 towarzyskim meczu z Litwą, zmieniając na początku drugiej połowy Ariela Borysiuka. Dwa dni później zagrał przez pełne 90 minut w rewanżu, w którym Polacy zwyciężyli 3:0, a on strzelił jedną z bramek. W październiku wystąpił w wygranym 2:1 meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy z Czarnogórą. W listopadzie 2009 został po raz pierwszy powołany – jako zawodnik rezerwowy – do reprezentacji U-21. 5 czerwca zadebiutował w dorosłej reprezentacji w meczu z Argentyną wygranym 2:1. Wszedł w 89. minucie spotkania. Został powołany przez selekcjonera reprezentacji Polski Waldemara Fornalika na mecz towarzyski z Danią. Wyszedł w podstawowej jedenastce i już w 4. minucie strzelił swojego pierwszego gola w reprezentacji.

Pytanie: W meczu przeciwko reprezentacji jakiego kraju zdobył swoją pierwszą bramkę w reprezentacji?
Odpowiedź: Danią

Pytanie: Czy w meczu rozegranym 5 czerwca wyszedł na boisko w podstawowym składzie?
Odpowiedź: Wszedł w 89. minucie spotkania

Pytanie: Ile meczów rozegrał w reprezentacji U-18?
Odpowiedź: pięć

Pytanie: Czy reprezentacja Polski U-19 wygrała mecz z Czarnogórą w eliminacjach do mistrzostw Europy?
Odpowiedź: W październiku wystąpił w wygranym 2:1 meczu eliminacyjnym do mistrzostw Europy z Czarnogórą
Mateusz Klich

26 sierpnia 2016 powrócił do Holandii i podpisał trzyletni kontrakt z FC Twente. W klubie zadebiutował 10 września 2016 w meczu 2. kolejki Eredivisie przeciwko Heerenveen. Pierwszego gola dla Twente zdobył 2 października 2016, skutecznie egzekwując rzut karny w ligowym meczu z Heraclesem Almelo. W Enschede w sezonie 2016/2017 rozegrał łącznie 30 meczów (wszystkie w podstawowym składzie), w których strzelił 6 bramek i zanotował 4 asysty. Ponadto pięciokrotnie wyprowadzał holenderską drużynę na boisko jako kapitan.

Pytanie: Z jakim klubem związał się w sierpniu 2016 roku?
Odpowiedź: FC Twente

Pytanie: Przeciwko jakiemu zespołowi rozegrał swój pierwszy mecz dla FC Twente?
Odpowiedź: Heerenveen

Pytanie: W jakiej roli zagrał pięć meczów dla FC Twente?
Odpowiedź: kapitan

Pytanie: Czy udało mu się zdobyć punkty podczas rzutu karnego, w trakcie meczu przeciwko Heracles Almelo?
Odpowiedź: Pierwszego gola dla Twente zdobył 2 października 2016, skutecznie egzekwując rzut karny w ligowym meczu z Heraclesem Almelo
Kodeks Naniański

Tekst kodeksu nie przynależy do konkretnej podrodziny tekstu bizantyjskiego, w wielu partiach zawiera mieszany tekst bizantyjski, a także lekcje niebizantyjskie. W niektórych partiach, jak np. w Łk 10 przekazuje tekst zgodny z rodziną Kx, jest to jedna z najpóźniejszych rodzin tekstu bizantyjskiego. W Łk 1 i Łk 20 przekazuje mieszany tekst bizantyjski i wykazuje w nich znaczne podobieństwo do minuskułów 974 i 1006. Pod względem tekstualnym stoi też w bliskiej relacji do Kodeksu Bazylejskiego, który należy do rodziny E (Sodena Ki), jednej z najstarszych rodzin tekstu bizantyjskiego, ale nie należy do niej. Jedynie Greelings zaliczał go do tej rodziny, który rodzinę tę pojmował szerzej niż inni krytycy tekstu. Jednak Wisse, a za nim inni krytycy tekstu zaprzeczyli, by można było go uznać za członka rodziny E. Podsumowując, tekst bizantyjski jest nierówny, w jednych partiach przekazuje wczesne jego stadium (wczesnobizantyjski), w innych natomiast późniejsze (standardowy).

Pytanie: Czy tekst kodeksu jest zaklasyfikowany do jednej rodziny tekstów bizantyjskich?
Odpowiedź: Tekst kodeksu nie przynależy do konkretnej podrodziny tekstu bizantyjskiego

Pytanie: Czy tekst kodeksu posiada fragmenty niebizantyjskie?
Odpowiedź: a także lekcje niebizantyjskie

Pytanie: Do jakiej rodziny należy Kodeks Bazylejski?
Odpowiedź: E

Pytanie: Jaki naukowiec nie zgodził się z Greelingsem w sprawie kodeksu?
Odpowiedź: Wisse

Pytanie: Do jakiego kodeksu jest podobny Codex Nanianus?
Odpowiedź: Kodeksu Bazylejskiego