Bộ Xây dựng
Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 04/2004/CT-BXD
Hà Nội, ngày 02 tháng 7 năm 2004

Chỉ thị của Bộ trưởng Bộ Xây dựng

về việc tăng cường chỉ đạo và tổ chức thực hiện các biện pháp

đảm bảo an toàn lao động trong ngành Xây dựng

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của đất nước, ngành Xây dựng đã áp dụng rộng rãi công nghệ xây dựng và máy móc, thiết bị thi công hiện đại làm cho tiến độ thi công và năng suất lao động được nâng cao, điều kiện lao động của người lao động được cải thiện, công tác đảm bảo an toàn-vệ sinh lao động-phòng chống cháy nổ đã đạt được những kết quả nhất định. Tuy nhiên, trong năm 2003 và 6 tháng đầu năm 2004, tình hình tai nạn lao động, đặc biệt là tai nạn lao động chết người xẩy ra vẫn còn nhiều. Nguyên nhân là do các đơn vị chưa thực hiện đầy đủ, nghiêm túc pháp luật về bảo hộ lao động cũng như các văn bản chỉ đạo của Ngành; còn thiếu sự quan tâm chỉ đạo, kiểm tra về an toàn-vệ sinh lao động; công tác huấn luyện, tuyên truyền, giáo dục, phổ biến về bảo hộ lao động cho người lao động chưa được tiến hành thường xuyên; bộ máy làm công tác bảo hộ lao động chưa được kiện toàn; chế độ thống kê báo cáo chưa nghiêm túc; Việc sử dụng lao động thời vụ, không qua đào tạo, thiếu kinh nghiệm còn khá phổ biến nên ý thức tổ chức kỷ luật và nhận thức về công tác bảo hộ lao động của người lao động còn nhiều yếu kém; tình trạng chạy theo tiến độ hoặc khoán trắng công việc còn xẩy ra ở nhiều nơi.

Để chấn chỉnh tình trạng trên và để tăng cường công tác an toàn-vệ sinh lao động, đề cao trách nhiệm của các đơn vị đối với tính mạng, sức khoẻ người lao động, Bộ trưởng Bộ Xây dựng chỉ thị Thủ trưởng các đơn vị trong Ngành phối hợp chặt chẽ với Ban Chấp hành Công đoàn cùng cấp tập trung thực hiện những việc sau đây:

1. Kiện toàn Hội đồng bảo hộ lao động của các Tổng công ty, Công ty; có phân công, phân cấp trách nhiệm cụ thể cho mỗi thành viên trong Hội đồng.

Các Tổng công ty nhà nước và Công ty nhà nước độc lập có sử dụng từ 1000 lao động trở lên phải thành lập Phòng hoặc Ban An toàn lao động; đơn vị có dưới 300 lao động phải bố trí ít nhất 01 cán bộ chuyên trách bảo hộ lao động; các đơn vị có từ 300 đến dưới 1000 lao động hoặc doanh nghiệp thi công trên nhiều địa bàn phải bố trí ít nhất từ 2 đến 3 cán bộ làm công tác bảo hộ lao động. Cán bộ làm công tác bảo hộ lao động phải có hiểu biết về kỹ thuật, quy trình công nghệ trong thi công xây lắp (trong doanh nghiệp xây lắp), sản xuất vật liệu xây dựng (trong doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng), được đào tạo chuyên môn hoặc bổ túc chuyên môn, kỹ thuật bảo hộ lao động, có am hiểu pháp luật, chế độ chính sách về bảo hộ lao động.

2. Phải tổ chức khám sức khoẻ cho người lao động theo đúng quy định: Khám sức khoẻ khi tuyển dụng, khám sức khoẻ theo định kỳ. Đối với người làm công việc nặng nhọc, độc hại, nơi nguy hiểm (làm việc trên cao, dưới hầm sâu...) trước khi làm việc phải khám sức khoẻ, sau đó cứ 06 tháng phải tổ chức khám lại 01 lần. Trên cơ sở phân loại sức khoẻ, người sử dụng lao động bố trí công việc phù hợp với sức khoẻ người lao động. Tuyệt đối không được sử dụng lao động không đủ sức khoẻ, lao động hợp đồng theo vụ, theo việc, lao động không qua đào tạo nghề vào làm việc ở những vị trí nguy hiểm (tháo lắp giàn giáo, làm việc trên cao, nơi cheo leo, nguy hiểm các công trình cao tầng, hầm sâu, giếng chìm...).

3. Trong ký kết hợp đồng lao động, phải ký hợp đồng lao động trực tiếp giữa người sử dụng lao động với người lao động; trong đó quy định đầy đủ, rõ ràng các nội dung của hợp đồng lao động: tiền lương, bảo hiểm xã hội, bảo hộ lao động... nhằm nâng cao trách nhiệm của người sử dụng lao động và người lao động trong quan hệ lao động, trong đó có trách nhiệm về công tác an toàn lao động.

4. Thường xuyên tổ chức tuyên truyền, giáo dục, phổ biến cho người lao động về công tác bảo hộ lao động nhằm nâng cao hiểu biết, nhận thức của người lao động trong công tác này bằng nhiều hình thức phù hợp với tình hình, đặc điểm của đơn vị, nâng cao chất lượng trong tổ chức thực hiện phong trào "xanh, sạch, đẹp, bảo đảm an toàn-vệ sinh lao động" tại đơn vị.

5. Trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân đảm bảo chất lượng, phù hợp với công việc của từng người lao động, đồng thời bắt buộc người lao động phải sử dụng trong khi làm việc.

6. Phải có biện pháp đảm bảo an toàn lao động chi tiết đối với từng loại công việc, được cấp có thẩm quyền phê duyệt, đồng thời phải tổ chức huấn luyện cho người lao động trước khi giao việc.

Tại những vị trí nguy hiểm như: xung quanh khu vực đang thi công ở trên cao, khu vực cần trục đang hoạt động, hầm, hào, hố, kho bãi chứa vật liệu có yếu tố độc hại, vật liệu dễ cháy, nổ, các lỗ trống trên sàn, chu vi mép sàn, mái phải có biển báo chỉ dẫn và lan can rào chắn an toàn, ban đêm phải có điện chiếu sáng.

Đối với những công trình sử dụng giàn giáo, sau khi lắp dựng xong phải nghiệm thu mới đưa vào sử dụng. Khi tháo dỡ cốp pha, giàn giáo phải lập biện pháp cụ thể. Khi thi công những công trình cao tầng phải có lưới bảo vệ xung quanh công trình.

Phải có đầy đủ sổ theo dõi công tác huấn luyện an toàn lao động, sổ giao việc, nhật ký công tác an toàn lao động, sổ theo dõi trang cấp phương tiện bảo vệ cá nhân, sổ giao ca... và phải được ghi chép chặt chẽ, hàng ngày tại công trình đang thi công (do đội hoặc ban chỉ huy công trình trực tiếp quản lý).

Nơi làm việc của người lao động phải đảm bảo vệ sinh, phòng vệ sinh đủ nước sạch. Các công trình xây dựng trên cao phải bố trí nơi vệ sinh phù hợp đặt tại mỗi tầng làm việc.

Đối với các công trình có nhiều nhà thầu phụ cùng thi công phải thành lập Ban chỉ huy thống nhất và xây dựng quy chế phối hợp trong công tác an toàn -vệ sinh lao động; đồng thời thực hiện chế độ tự kiểm tra, báo cáo tình hình đảm bảo an toàn lao động tại công trình hàng ngày cho Ban chỉ huy thống nhất.

7. Tất cả các loại máy, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động phải được kiểm định trước khi đưa vào sử dụng, đồng thời phải xây dựng nội quy vận hành an toàn niêm yết tại vị trí máy, thiết bị.

8. Phải tổ chức huấn luyện cho người lao động về nội quy, quy trình, quy phạm an toàn lao động theo quy định: huấn luyện định kỳ, huấn luyện lại, huấn luyện khi tuyển dụng, trước khi giao việc, khi chuyển từ công việc này sang công việc khác, sau khi huấn luyện phải tiến hành kiểm tra, sát hạch; chỉ những người đạt yêu cầu mới được bố trí công việc và cấp thẻ.

9. Xây dựng và nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới an toàn-vệ sinh viên tại các công trình, có chế độ phụ cấp cụ thể để động viên khuyến khích những người làm công tác này.

10. Thủ trưởng đơn vị phối hợp với Ban Chấp hành Công đoàn cùng cấp tăng cường công tác kiểm tra, tự kiểm tra đánh giá tại cơ sở, có chế độ khen thưởng, động viên kịp thời những tập thể, cá nhân thực hiện tốt, xử phạt những trường hợp vi phạm trong công tác bảo hộ lao động. Kiên quyết đình chỉ, xử lý nghiêm những cán bộ quản lý, người lao động không thực hiện đúng, thực hiện không đầy đủ theo trình tự quy trình, biện pháp an toàn đã được duyệt. Mỗi vụ tai nạn xẩy ra cần làm rõ trách nhiệm của người quản lý, người lao động trong thời gian ngắn nhất.

11. Thủ trưởng đơn vị chịu trách nhiệm về chế độ báo cáo, thống kê tình hình tai nạn lao động của đơn vị theo quy định hiện hành; các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng phải báo cáo ngay về Bộ Xây dựng và Công đoàn Xây dựng Việt Nam.

Vụ Tổ chức Cán bộ phối hợp với Ban Chính sách-Kinh tế Xã hội công đoàn Xây dựng Việt Nam tổ chức kiểm tra việc thực hiện chỉ thị của Bộ về công tác an toàn-vệ sinh lao động tại các đơn vị; tổ chức các lớp tập huấn về bảo hộ lao động đối với cán bộ quản lý và cán bộ chuyên trách an toàn lao động. Các Sở thuộc ngành Xây dựng căn cứ nội dung Chỉ thị này chỉ đạo việc tổ chức thực hiện tại địa phương.

Thủ trưởng các đơn vị phối hợp với Ban chấp hành Công đoàn cùng cấp tổ chức thực hiện tốt Chỉ thị trên đây nhằm đảm bảo an toàn, ngăn chặn tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; bảo vệ, nâng cao sức khoẻ cho công nhân viên lao động trong toàn Ngành.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng

(Đã ký)

Nguyễn Hồng Quân