Glade ve Kullanımı
Tags: gui, ux, gtk, design
Published: 2020-09-07 15:38:23

# Glade Nedir?

Kısaca programlama beceriniz/bilginiz olmasa bile [**Grafiksel Kullanıcı Arayüzleri** (GUI)](https://tr.wikipedia.org/wiki/Grafiksel_kullan%C4%B1c%C4%B1_aray%C3%BCz%C3%BC) oluşturabileceğiniz [özgür ve açık kaynaklı](https://tr.wikipedia.org/wiki/%C3%96zg%C3%BCr_yaz%C4%B1l%C4%B1m) bir uygulamadır.

[Glade](https://glade.gnome.org/), [GNU](https://tr.wikipedia.org/wiki/GNU)/[Linux](https://tr.wikipedia.org/wiki/Linux)'un popüler GUI [kütüphanesi](https://tr.wikipedia.org/wiki/K%C3%BCt%C3%BCphane_(bilgisayar_bilimi)) olan [GTK](https://tr.wikipedia.org/wiki/GTK%2B) uygulamalarını hızlı ve görsel bir şekilde hazırlamayı mümkün kılıyor.

Hazırlanan arayüzler [XML](https://tr.wikipedia.org/wiki/XML) dosyası olarak kaydediliyor. Bu XML dosyası; [C, C++, Javascript, Python, Rust](https://www.gtk.org/docs/language-bindings/) gibi birçok [programlama dili](https://tr.wikipedia.org/wiki/Programlama_dili) ile kullanılabiliyor. Glade, hem Windows hem de macOS'da çalışıyor bu platformlarda çalışacak GUI uygulamaları için arayüz tasarlanabiliyor.

# Kullanım Amacı Ne Olabilir?
[Yerel](https://tr.wikipedia.org/wiki/Yerli_kip) GNU/Linux arayüz geliştirme aracı olduğu için, hazırlanan arayüzleri GNU/Linux'un çalıştığı her platformda kullanabilme esnekliği var([Raspberry Pi](https://tr.wikipedia.org/wiki/Raspberry_Pi).) GNU/Linux'un düşük/eski donanım özellikli bilgisayarlarda da çalışabildiği düşünülürse, [canlı](https://tr.wikipedia.org/wiki/Canl%C4%B1_sistem) bir GNU/Linux usb oluşturup, başka bilgisayarlara zahmetsizce geçip, işler aksamadan Glade ile hazırlanan uygulamayı kullanabiliriz. Bu, özellikle pratiklik ve lokallik gerektiren veri tabanı uygulamaları için düşünülmesi gereken bir opsiyon...

# Nasıl Kurulur?

* GNU/Linux:

> Dağıtımınızın paket yöneticisini veya yazılım merkezini kullanarak **glade** paketini kurabilirsiniz.
> [Flatpak](https://flatpak.org/setup/) ile kurmak için terminal komutu: 
>  ```
>  flatpak install flathub org.gnome.Glade
>  ```

* Windows:

> MSYS2 Paket Yöneticisi ile kurabilirsiniz.
> 1- MSYS2'yi [bu linkteki](https://www.msys2.org/#installation) adımları tamamlayarak sisteminize kurun.
> 2- MSYS2'yi çalıştırıp şu komutu girin:
> ```
> pacman -S mingw-w64-x86_64-glade
> ```
> 3- Çalıştırmak için şu komutu girin:
> ```
> glade
> ```

* macOS:

> Homebrew Paket Yöneticisi ile kurabilirsiniz. 
> 1- Homebrew'ü [bu linkteki](https://brew.sh/) adımları uygulayarak sisteminize kurun.
> 2- macOS komut satırına (terminale) şu komutu girin:
> ```
> brew install glade
> ```
> 3- Çalıştırmak için şu komutu girin:
> ```
> glade
> ```

# Nasıl Kullanılır?
Glade'i ingilizce kullanmak için şu komutu girerek başlatın:
```
LANG=C glade
```
**Not:** Eğer Flatpak ile kurduysanız `LANG=C flatpak run org.gnome.Glade` komutu vermeniz gerekebilir.

Glade, 5 ana bölüme sahip: 
{% youtube ZUtY6QBxcng %}

Glade ile GTK için arayüz geliştiriyoruz, haliyle GTK'nin Container(Kapsayıcı) mantığını kullanıyoruz. Her bir [Widget(Bileşen)](https://tr.wikipedia.org/wiki/Widget) bir üst Container Widget(Kapsayıcı Bileşen) içerisinde yer alıyor:

* Container Widget(Kapsayıcı Bileşen)
  * Widget(Bileşen)

Şimdi bir form tasarlayarak bu mantığı iyice kavralayalım. Formumuza şu widgetları ekleyeceğiz:

![Glade Widget Yapısı](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/i/csgdlpg10i16w0f0xdue.png)
{% youtube e3eCpAVQlEQ %}
Dahasını keşfetmek için kurcalayın derim :))