SSD TARİHİ VE GELİŞİMİ
Tags: ssd, disk, depolama, taşınabilirlik
Published: 2024-05-18 14:53:51


 

 SSD TARİHİ VE GELİŞİMİ SÜRECİ

Uzun süreli veri depolama alanında flash bellek kullanılması 1950'li yıllara kadar dayanmaktadır. 1980'li yılların başında yavaş yavaş piyasaya sürülmeye başlanan SSD belleklerin 20MB kapasitelisi ortalama 1000 dolara satılmakta iken sonrasında çok hızlı gelişmesi sayesinde her eve girmeye adım adım başlamıştır. HDD'ler her geçen gün yerini SSD'lere bırakıyordu ve popülerliği azalıyordu. Günümüze geldiğimizde ise artık HDD yavaştan tarihin tozlu raflarına kaldırılırken yüksek TB ve okuma hızına sahip SSD'lerin popülerliği tavan yapıyor. SSD'ler yüksek hız, güvenilirlik, sessiz çalışma, hafif, kullanım alanı çeşitliliği ile gelecek ve şu an için fazlasıyla önemlidir. 

Peki bu yükselişin sırrı ne? SSD nasıl çalışır? Arkasındakiler kimler? HDD neden geride kaldı? Nerelerde ağırlıklı olarak kullanılır? Neden böyle bir teknolojiye ihtiyaç duyuldu? 
 
**
Bildiğiniz üzere HDD bellekler içlerinde yüksek hızlarda dönen manyetik plakalar bulunur ve bu plakalar veri okuma-yazma için sürücü kafaları denilen hareketli parçalar içerirler SSD bellek ise böyle bir parçaya ihtiyaç duymaz. İçindeki tüm parçalar sabittir ve bilgiler flash bellek yongalarında depolanır. 


Şimdi biraz ayrıntılara girelim, SSD'lerin varoluşu:
SSD, "Solid State Drive" kelimelerinin kısaltmasıdır ve Katı hal sürücüsü anlamına gelmektedir. Geleneksel sabit sürücülere kıyasla, SSD'ler çok farklı bir çalışma prensibine sahiptir.  Geleneksel sürücüler bilgiyi dönen bir manyetik disk üzerinde saklarken SSD'ler herhangi bir hareketli parça içermezler ve bu bilgileri çiplerinde saklarlar. 


 SSD belleklere neden ihtiyaç duyuldu? 

SSD teknolojisi ilk defa 1950'li yıllarda ortaya çıktı, fakat o dönemde kullanılan bellekler daha çok yeniydi ve maliyetide çok yüksekti, 1000 dolar civarındaydı. modern SSD formuna geçiş 1980'li yıllarda başlamıştır. SSD'ler mekanik arızalarda HDD'ye göre daha güvenli olduğundan ötürü Askeri ve endüstriyel alanda kullanımı artmaya başlamıştır.


İlk SSD ne zaman üretildi?
1991 yılında SanDisk Tarafından üretilmiş. 20 MB kapasiteye sahip olan SSD, İBM tarafından Thinkpad laptop'ta kullanılmıştır.


Kimler tarafından üretildi?
1980'li yıllarda SSD teknolojisine öncülük eden şirketler IBM, StorageTek ve Texas Memory Systems gibi şirketlerdi. Özellikle IBM'nin 9345 sabit disk sürücüsü ilk SSD'lerden biri olarak kabul edilir.



![Image description](https://dev-to-uploads.s3.amazonaws.com/uploads/articles/u0vlw46gc72vba72s6cc.jpeg)

1980'lerden yavaştan yaygılaşmaya başlasada halen istenilen seviyede değildi çünkü pahalı ve kapasitesi düşüktü. Ve 1987'de Toshiba'nın NAND flash belleği icat etmesiyle çok hızlı şekilde yaygınlaşmaya başladı. 
NAND flash bellek, elektronik olarak saklayıp dönen bir bir disk kullanmadığı için oldukça hızlıdır.

NAND Flash Türleri
Şu anda beş tür NAND flash bellek depolama alanı vardır ve her tür arasındaki fark, her hücrenin depolayabileceği bit sayısıdır. Her hücre veri depolayabilir; SLC NAND için hücre başına bir bit, MLC için hücre başına iki bit, TLC için hücre başına üç bit, QLC için hücre başına dört bit ve PLC için hücre başına beş bit. Bu beş NAND türü, çeşitli fiyat noktalarında farklı düzeylerde performans ve dayanıklılık özellikleri sunar

 SSD Üreticileri: 

- Bigboy Technology,
-  Kingston Technology
-  Samsung
-  Corsair
-  Toshiba
-  Intel
-  Mtron
-  OCZ
-  Transcend
-  Patriot
-  Supertalent
-  A-Data
-  STEC
-  Team Group
-  SanDisk
-  WD

SSD'yi etkileyen faktörler ?

Sıcaklık: Sürekli soğutulan bir SSD daha uzun dayanacaktır, yüksek sıcaklıklar hücrelere zarar verebilir ve ömrünü kısaltabilir.

Kullanım: İş yükünüze göre ömrü kısalabilir veya uzayabilir.

Yazma-Silme İşlemleri: Belirli bir yazma işlemine dayanabilen SSD'ler yüksek terabayt veri yazma-silme işlemine dayabilir.



SSD Nasıl çalışır?

NAND flash bellek yongaları, denetleyici, arayüz gibi kısımlardan oluşan SSD'lerde NAND flash bellek, verileri saklayan ana bileşendir. NAND hücreleri belli bir yazım-silim işlemine dayanabilirken denetleyici, bu yazımların nasıl okunacağını vs. denetler. SATA ve NVMe ise arayüz görevi görerek bilgisayara bağlanmasını sağlar. 

Yükseliş dönemi
SSD'ler her geçen gün geliştirilirken 2000'li yılların başında popülerliği logaritmik şekilde artışa geçti ve 2006 yılında Samsung 32 GB'lık ilk tüketici SSD'sini piyasaya sürdü. 2010 yılında SSD'ler HDD'nin yerini almaya başlayan ve bilgisayarları önemli ölçüde hızlandıran parçalardan biri haline geldi. Zaten yükselişte olan SSD'ler NVMe Teknolojisi sayesinde Veri aktarım hızında önemli bir artış yaşandı ve SSD'lerin potansiyeli bu arayüzler sayesinde dahada kendini gösterir hale geldi.


Piyasanın hakimi olduğu dönemler(Şuan)
HDD'ye göre daha hızlı, daha güvenli, daha hafif, daha az enerji harcayan, hareketli parçası bulunmayan, daha dayanıklı, bilgileri dönen plakalarda değil hücrelerde saklayan SSD'ler Şu alanlarda faaliyet göstermiştir: 

1. Veritabanı sunucusu olarak. Hızlı erişim için, veritabanını ve veritabanı motorunu bir arada barındırma.

2. Katmanlı bir ağ depolama arşivinde “sıcak” verinin depolanmasında. Sıklıkla erişilen veri kullanıcılara daha hızlı sunulur ve yeniden daha hızlı yazılır.

3. Fiziksel darbelerin olası olduğu zorlu şartlar. HDD sürücülerin kullanılması sistem güvenilirliğini olumsuz etkileyecektir.

4. Saliseler içinde Okuma-Yazma işlemleri yapabildiği için oyunlarda daha kısa tepki sürelerine yol açar ve oyuncuyu 1 değil 10-0 öne geçirir.

5. Dizüstü bilgisayarlarda daha uzun pil ömrü, daha hızlı önyükleme, daha hızlı dosya erişimi.

6. Sunucularda daha hızlı veri işleme, daha iyi genel performans.

7. Veri depolama alanında daha hızlı veri kümeleri işleme, yedekleme ve kurtarma işlerini daha hızlı yapması, Veri analizi ve makine öğrenimi uygulamarını hızlandırma. 

Üstte saydığımız birçok desteğinin yanında sayamadığınız yüzlerce önemli işlevi sayesinde çok uzun bir süre piyasanın hakimi olarak kalan SSD bellekler halen piyasanın hakimi olsada durmuyor ve kendini geliştirmeye devam ediyor. 

SORULAR

SSD'lerin HDD'lere göre üstün yönleri nelerdir?

Hız: Veri okuma-yazma işlemlerinde HDD'ye göre daha hızlıdır, ayrıca sessizdir.
Güvenilirlik: Hareketli parça olmaması sebebiyle daha az mekanik arza çıkartır ve daha dayanıkldır.
Hafiflik: SSD'ler HDD'ye göre daha hafiftir ve bu 1-0 öne geçirir.
Enerji Tüketimi: SSD'ler daha az enerji tükettiği için laptoplarda daha yüksek pil ömrü sağlar.

----------------------------------------------------------------

NAND flash bellek nedir ve türleri nelerdir?

SLC (Single-Level Cell): Her hücre başına 1 bit veri depolar.
MLC (Multi-Level Cell): Her hücre başına 2 bit veri depolar.
TLC (Triple-Level Cell): Her hücre başına 3 bit veri depolar.
QLC (Quad-Level Cell): Her hücre başına 4 bit veri depolar.
PLC (Penta-Level Cell): Her hücre başına 5 bit veri depolar.

----------------------------------------------------------------

İlk SSD hangi yılda üretilmiştir?

A) 1985
B) 1991
C) 1987
D) 1995

Doğru Cevap: B) 1991, SanDisk tarafından üretilmiştir.

----------------------------------------------------------------

Aşağıdaki NAND flash bellek türlerinden hangisi hücre başına en fazla veri depolama kapasitesine sahiptir?

A) SLC
B) MLC
C) TLC
D) PLC
Doğru Cevap: D) PLC

----------------------------------------------------------------

SSD'ler, mekanik parça içermedikleri için HDD'lere göre daha hızlıdırlar.

DOĞRU, MEKANİK PARÇA İÇERMEDİKLERİ İÇİN DAHA HIZLIDIRLAR.

----------------------------------------------------------------

SSD'ler, verileri dönen manyetik diskler üzerinde saklar.

Yanlış. SSD'ler, verileri manyetik diskler yerine flash bellek yongalarında saklarlar.



 KAYNAKÇA:

- https://tr.wikipedia.org/wiki/Katı_hâl_sürücüsü#:~:text=Katı%20hâl%20sürücüsü%20(İngilizce%3A%20Solid,kullanan%20bir%20veri%20depolama%20aygıtıdır.
- https://www.nethouse.com.tr/blog/icerik/ssd-nedir
- https://www.incehesap.com/blog/m2-ssdlerin-avantajlari-ve-dezavantajlari-nelerdir
- https://blog.bilendenal.com/rehberler/ssd-depolamanin-kisa-tarihi/
- https://www.kingston.com/en/blog/pc-performance/nand-flash-technology-and-ssd