translation.az: və son olaraq gələcəyə istiqamətli çabalardan bəhs edək , qaranlıq maddə və qaranlıq enerjiyə istiqamətli suallara cavab verəcək teleskoplar inkişaf etdirilir . bunlar yer kürəsində . ayrıca rəqabət halında , qaranlıq maddə və qaranlıq enerjini araşdırmaq üçün kosmosa göndəriləcək üç dənə daha teleskop var .
translation.en: and finally , for future endeavors , there are telescopes being designed specifically to address the questions of dark matter and dark energy — ground-based telescopes , and there are three space-based telescopes that are in competition right now to be launched to investigate dark matter and dark energy .