techiaith/legislation-gov-uk_en-cy huggingface dataset:
A local authority must take reasonable steps to make the arrangements made under this section, sections 68 (avoidance and resolution of disagreements) and 69 (independent advocacy services) known to -
Rhaid i awdurdod lleol gymryd camau rhesymol i wneud y trefniadau a wneir o dan yr adran hon, adrannau 68 (osgoi a datrys anghytundebau) a 69 (gwasanaethau eirioli annibynnol) yn hysbys i -
children and young people in its area,
plant a phobl ifanc yn ei ardal,
parents of children in its area,
rhieni plant yn ei ardal,
children it looks after who are outside its area,
plant y mae'n gofalu amdanynt sydd y tu allan i'w ardal,
governing bodies of maintained schools in its area,
cyrff llywodraethu ysgolion a gynhelir yn ei ardal,
governing bodies of institutions in the further education sector in its area,
cyrff llywodraethu sefydliadau yn y sector addysg bellach yn ei ardal,
case friends of children in its area, and
cyfeillion achos plant yn ei ardal, ac
any other persons it considers appropriate.
unrhyw bersonau eraill y mae'n ystyried eu bod yn briodol.
Where the governing body of a maintained school is informed of arrangements under subsection (3), it must take reasonable steps to make the arrangements known to -
Pan fo corff llywodraethu ysgol a gynhelir wedi ei hysbysu am drefniadau o dan is-adran (3), rhaid iddo gymryd camau rhesymol i wneud y trefniadau yn hysbys i -
its pupils and their parents, and
disgyblion yr ysgol a'u rhieni, a
case friends of its pupils.
cyfeillion achos y disgyblion.
Where the governing body of an institution in the further education sector is informed of arrangements under subsection (3), it must take reasonable steps to make the arrangements known to its students.
Pan fo corff llywodraethu sefydliad yn y sector addysg bellach wedi ei hysbysu am drefniadau o dan is-adran (3), rhaid iddo gymryd camau rhesymol i wneud y trefniadau yn hysbys i fyfyrwyr y sefydliad.
CHAPTER 2 INDIVIDUAL DEVELOPMENT PLANS
PENNOD 2 CYNLLUNIAU DATBLYGU UNIGOL
Preparing and maintaining individual development plans
Llunio a chynnal cynlluniau datblygu unigol
10 Individual development plans
10 Cynlluniau datblygu unigol
For the purposes of this Act, an individual development plan is a document that contains⁠ -
At ddibenion y Ddeddf hon, dogfen sy'n cynnwys y canlynol yw cynllun datblygu unigol -
a description of a person's additional learning needs;
disgrifiad o anghenion dysgu ychwanegol person;
a description of the additional learning provision which the person's learning difficulty or disability calls for;
disgrifiad o'r ddarpariaeth ddysgu ychwanegol y mae anhawster dysgu neu anabledd y person yn galw amdani;
anything else required or authorised by or under this Part.
unrhyw beth arall sy'n ofynnol neu sydd wedi ei awdurdodi gan neu o dan y Rhan hon.
11 Duty to decide: maintained schools and further education institutions
11 Dyletswydd i benderfynu: ysgolion a gynhelir a sefydliadau addysg bellach
Where it is brought to the attention of, or otherwise appears to, the governing body of a maintained school in Wales that a child or young person who is a registered pupil at the school may have additional learning needs, it must decide whether the child or young person has additional learning needs, unless any of the circumstances in subsection (3) apply.
Pan fo'n cael ei dwyn i sylw corff llywodraethu ysgol a gynhelir yng Nghymru neu pan fo'n ymddangos iddo fel arall y gall fod gan blentyn neu berson ifanc sy'n ddisgybl cofrestredig yn yr ysgol anghenion dysgu ychwanegol, rhaid iddo benderfynu a oes gan y plentyn neu'r person ifanc anghenion dysgu ychwanegol, oni bai bod unrhyw un neu ragor o'r amgylchiadau yn is-adran (3) yn gymwys.
Where it is brought to the attention of, or otherwise appears to the governing body of an institution in the further education sector in Wales that a young person enrolled as a student at the institution may have additional learning needs, it must decide whether the young person has additional learning needs, unless any of the circumstances in subsection (3) apply.
Pan fo'n cael ei dwyn i sylw corff llywodraethu sefydliad yn y sector addysg bellach yng Nghymru neu pan fo'n ymddangos iddo fel arall y gall fod gan berson ifanc sydd wedi ymrestru'n fyfyriwr yn y sefydliad anghenion dysgu ychwanegol, rhaid iddo benderfynu a oes gan y person ifanc anghenion dysgu ychwanegol, oni bai bod unrhyw un neu ragor o'r amgylchiadau yn is-adran (3) yn gymwys.
The circumstances are -
Yr amgylchiadau yw -
the governing body has previously decided whether the child or young person has additional learning needs and the governing body is satisfied that -
bod y corff llywodraethu wedi penderfynu o'r blaen a oes gan y plentyn neu'r person ifanc anghenion dysgu ychwanegol a bod y corff llywodraethu wedi ei fodloni -
the child or young person is a registered pupil or an enrolled student at another institution (that institution being a school or an institution in the further education sector) and a local authority is responsible for him or her;
bod y plentyn neu'r person ifanc yn ddisgybl cofrestredig neu'n fyfyriwr ymrestredig mewn sefydliad arall (a bod y sefydliad hwnnw yn ysgol neu'n sefydliad yn y sector addysg bellach) a bod awdurdod lleol yn gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc;
If the governing body decides that the child or young person does not have additional learning needs it must notify the child or young person and, in the case of a child, the child's parent of -
Os yw'r corff llywodraethu yn penderfynu nad oes gan y plentyn neu'r person ifanc anghenion dysgu ychwanegol rhaid iddo hysbysu'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, rhiant y plentyn am -
This section does not apply to a child who is looked after by a local authority (see section 17 (duty to refer a matter to an authority that looks after a child, unless the child is in the area of a local authority in England.
Nid yw'r adran hon yn gymwys i blentyn sy'n derbyn gofal gan awdurdod lleol (gweler adran 17 (dyletswydd i atgyfeirio mater i awdurdod sy'n gofalu am blentyn, oni bai bod y plentyn yn ardal awdurdod lleol yn Lloegr.
12 Duties to prepare and maintain plans: maintained schools and further education institutions
12 Dyletswyddau i lunio a chynnal cynlluniau: ysgolion a gynhelir a sefydliadau addysg bellach
If a governing body decides under section 11 that a child or young person has additional learning needs, it must -
Os yw corff llywodraethu yn penderfynu o dan adran 11 fod gan blentyn neu berson ifanc anghenion dysgu ychwanegol, rhaid iddo -
prepare an individual development plan for him or her, unless any of the circumstances in subsection (2) apply, and
llunio cynllun datblygu unigol ar ei gyfer, oni bai bod unrhyw un neu ragor o'r amgylchiadau yn is-adran (2) yn gymwys, a
maintain the plan, unless the circumstances in paragraph (b) or (d) of subsection (2) apply.
cynnal y cynllun, oni bai bod yr amgylchiadau ym mharagraff (b) neu (d) o is-adran (2) yn gymwys.
the governing body considers that the child or young person has additional learning needs -
bod y corff llywodraethu yn ystyried bod gan y plentyn neu'r person ifanc anghenion dysgu ychwanegol -
that may call for additional learning provision it would not be reasonable for the governing body to secure,
a all alw am ddarpariaeth ddysgu ychwanegol na fyddai'n rhesymol i'r corff llywodraethu ei sicrhau,
the extent or nature of which the governing body cannot adequately determine, or
na all y corff llywodraethu bennu eu graddau neu eu natur yn ddigonol, neu
for which the governing body cannot adequately determine additional learning provision,
na all y corff llywodraethu bennu darpariaeth ddysgu ychwanegol ar eu cyfer yn ddigonol,
and the governing body refers the child's or young person's case to the local authority responsible for the child or young person to decide under section 13 (1);
a bod y corff llywodraethu yn atgyfeirio achos y plentyn neu'r person ifanc i'r awdurdod lleol sy'n gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc i'r awdurdod benderfynu yn ei gylch o dan adran 13 (1);
the plan is about a young person and the young person does not consent to the plan being prepared or maintained;
bod y cynllun yn ymwneud â pherson ifanc ac nad yw'r person ifanc yn cydsynio i'r cynllun gael ei lunio neu ei gynnal;
the governing body requests a local authority in England to secure an assessment under section 36 (1) of the Children and Families Act 2014 (c. 6) and, by virtue of the request or otherwise, the authority is responsible for the child or young person (within the meaning given by section 24 (1) of that Act);
bod y corff llywodraethu yn gofyn i awdurdod lleol yn Lloegr sicrhau asesiad o dan adran 39 (1) o Ddeddf Plant a Theuluoedd 2014 (p. 6) a bod yr awdurdod, yn rhinwedd y cais neu fel arall, yn gyfrifol am y plentyn neu'r person ifanc (o fewn yr ystyr a roddir gan adran 24 (1) o'r Ddeddf honno);
Where a governing body of a maintained school has been directed to prepare and maintain, or to maintain, an individual development plan for a person under section 14 (2) (b), 14 (4) or 27 (6) (a), the governing body must prepare and maintain, or maintain, the plan (as the case may be), unless the circumstances in paragraph (b) or (d) of subsection (2) apply.
Pan fo corff llywodraethu ysgol a gynhelir wedi ei gyfarwyddo i lunio a chynnal, neu i gynnal, cynllun datblygu unigol ar gyfer person o dan adran 14 (2) (b), 14 (4) neu 27 (6) (a), rhaid i'r corff llywodraethu lunio a chynnal, neu gynnal, y cynllun (yn ôl y digwydd), oni bai bod yr amgylchiadau ym mharagraff (b) neu (d) o is-adran (2) yn gymwys.
Where a governing body of an institution in the further education sector has agreed to a request under section 36 (2) to become responsible for maintaining an individual development plan for a young person, or where the Welsh Ministers have determined under section 36 (4) that the governing body should maintain the plan, the governing body must maintain the plan unless the circumstances in paragraph (b) or (d) of subsection (2) apply.
Pan fo corff llywodraethu sefydliad yn y sector addysg bellach wedi cytuno i gais o dan adran 36 (2) i ddod yn gyfrifol am gynnal cynllun datblygu unigol ar gyfer person ifanc, neu pan fo Gweinidogion Cymru wedi penderfynu o dan adran 36 (4) y dylai'r corff llywodraethu gynnal y cynllun, rhaid i'r corff llywodraethu gynnal y cynllun oni bai bod yr amgylchiadau ym mharagraff (b) neu (d) o is-adran (2) yn gymwys.
If, following a request under subsection (2) (c), the governing body is notified by the local authority in England that it is not required to secure an EHC plan for the child or young person, the governing body must prepare and maintain an individual development plan for the child or young person, unless the circumstances in paragraph (b) or (d) of subsection (2) apply.
Os yw'r corff llywodraethu, yn dilyn cais o dan is-adran (2) (c), yn cael ei hysbysu gan yr awdurdod lleol yn Lloegr nad yw'n ofynnol iddo sicrhau cynllun AIG ar gyfer y plentyn neu'r person ifanc, rhaid i'r corff llywodraethu lunio a chynnal cynllun datblygu unigol ar gyfer y plentyn neu'r person ifanc, oni bai bod yr amgylchiadau ym mharagraff (b) neu (d) o is-adran (2) yn gymwys.
A governing body that prepares or maintains an individual development plan for a child or young person must -
Rhaid i gorff llywodraethu sy'n llunio neu'n cynnal cynllun datblygu unigol ar gyfer plentyn neu berson ifanc -
A governing body must -
Rhaid i gorff llywodraethu -
secure the additional learning provision described in an individual development plan it maintains under this Part, and
sicrhau'r ddarpariaeth ddysgu ychwanegol a ddisgrifir mewn cynllun datblygu unigol y mae'n ei gynnal o dan y Rhan hon, a
13 Duty to decide: local authorities
13 Dyletswydd i benderfynu: awdurdodau lleol
Where it is brought to the attention of, or otherwise appears to, a local authority that a child or a young person for whom it is responsible may have additional learning needs, the authority must decide whether the child or young person has additional learning needs, unless any of the circumstances in subsection (2) apply.
Pan fo'n cael ei dwyn i sylw awdurdod lleol neu pan fo'n ymddangos iddo fel arall y gall fod gan blentyn neu berson ifanc y mae'n gyfrifol amdano anghenion dysgu ychwanegol, rhaid i'r awdurdod benderfynu a oes gan y plentyn neu'r person ifanc anghenion dysgu ychwanegol, oni bai bod unrhyw un neu ragor o'r amgylchiadau yn is-adran (2) yn gymwys.
the local authority has previously decided whether the child or young person has additional learning needs and it is satisfied that -
bod yr awdurdod lleol wedi penderfynu o'r blaen a oes gan y plentyn neu'r person ifanc anghenion dysgu ychwanegol a'i fod wedi ei fodloni -
section 11 (1) applies and the local authority is satisfied that the question of whether or not the child or young person has additional learning needs is being decided under that section;
bod adran 11 (1) yn gymwys a bod yr awdurdod lleol wedi ei fodloni bod penderfyniad ynghylch pa un a oes gan y plentyn neu'r person ifanc anghenion dysgu ychwanegol ai peidio yn cael ei wneud o dan yr adran honno;
the decision is about a young person who -
bod y penderfyniad yn ymwneud â pherson ifanc -
is an enrolled student at an institution in the further education sector in Wales, and
sy'n fyfyriwr ymrestredig mewn sefydliad yn y sector addysg bellach yng Nghymru, a
is not also enrolled as a student at another institution in the further education sector or a registered pupil at a school,
nad yw hefyd wedi ymrestru'n fyfyriwr mewn sefydliad arall yn y sector addysg bellach neu'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol,
and no request in respect of the young person has been made to the local authority under section 12 (2) (a).
ac na wnaed cais mewn cysylltiad â'r person ifanc i'r awdurdod lleol o dan adran 12 (2) (a).
If the local authority decides that the child or young person does not have additional learning needs it must notify the child or young person and, in the case of a child, the child's parent of -
Os yw'r awdurdod lleol yn penderfynu nad oes gan y plentyn neu'r person ifanc anghenion dysgu ychwanegol rhaid iddo hysbysu'r plentyn neu'r person ifanc ac, yn achos plentyn, rhiant y plentyn, am -
This section does not apply to a child who is looked after by a local authority (see sections 17 (duty to refer a matter to an authority that looks after a child) and 18 (duty to decide whether a looked after child has additional learning needs.
Nid yw'r adran hon yn gymwys i blentyn sy'n derbyn gofal gan awdurdod lleol (gweler adrannau 17 (dyletswydd i atgyfeirio mater i awdurdod sy'n gofalu am blentyn) ac 18 (dyletswydd i benderfynu a oes gan blentyn sy'n derbyn gofal anghenion dysgu ychwanegol.
14 Duties to prepare and maintain plans: local authorities
14 Dyletswyddau i lunio a chynnal cynlluniau: awdurdodau lleol
The duty in subsection (2) applies if a local authority is responsible for a child or young person and -
Mae'r ddyletswydd yn is-adran (2) yn gymwys os yw awdurdod lleol yn gyfrifol am blentyn neu berson ifanc ac -
in the case of a child the local authority decides under section 13 that the child has additional learning needs,
yn achos plentyn, os yw'r awdurdod lleol yn penderfynu o dan adran 13 fod gan y plentyn anghenion dysgu ychwanegol,
in the case of a young person who is a registered pupil at a maintained school in Wales or enrolled as a student at an institution in the further education sector in Wales, the local authority decides under section 13 that the young person has additional learning needs, or
yn achos person ifanc sy'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir yng Nghymru neu sydd wedi ymrestru'n fyfyriwr mewn sefydliad yn y sector addysg bellach yng Nghymru, os yw'r awdurdod lleol yn penderfynu o dan adran 13 fod gan y person ifanc anghenion dysgu ychwanegol, neu
in the case of any other young person, the local authority -
yn achos unrhyw berson ifanc arall, os yw'r awdurdod lleol -
decides under section 13 that the young person has additional learning needs, and
yn penderfynu o dan adran 13 fod gan y person ifanc anghenion dysgu ychwanegol, a
decides in accordance with regulations under section 46 that it is necessary to prepare and maintain a plan under this section for the young person to meet his or her reasonable needs for education or training.
yn penderfynu yn unol â rheoliadau o dan adra 46 fod angen llunio a chynnal cynllun o dan yr adran hon ar gyfer y person ifanc i ddiwallu ei anghenion rhesymol am addysg neu hyfforddiant.
The local authority must -
Rhaid i'r awdurdod lleol -
prepare and maintain an individual development plan for that child or young person, or
llunio a chynnal cynllun datblygu unigol ar gyfer y plentyn hwnnw neu'r person ifanc hwnnw, neu
if the child or young person is, or is to be, a registered pupil at a maintained school in Wales and the authority considers it appropriate -
os yw'r plentyn neu'r person ifanc yn ddisgybl cofrestredig, neu i fod yn ddisgybl cofrestredig, mewn ysgol a gynhelir yng Nghymru a bod yr awdurdod yn ystyried ei bod yn briodol -
prepare an individual development plan and direct the governing body of the school to maintain the plan, or
llunio cynllun datblygu unigol a chyfarwyddo corff llywodraethu'r ysgol i gynnal y cynllun, neu
direct the governing body of the school to prepare and maintain a plan.
cyfarwyddo corff llywodraethu'r ysgol i lunio a chynnal cynllun.
But the duty in subsection (2) does not apply if the plan is about a young person and the young person does not consent to the plan being prepared or maintained.
Ond nid yw'r ddyletswydd yn is-adran (2) yn gymwys os yw'r cynllun yn ymwneud â pherson ifanc ac nad yw'r person ifanc yn cydsynio i'r cynllun gael ei lunio neu ei gynnal.
A local authority that maintains an individual development plan for a child or young person who is a registered pupil at a maintained school in Wales may direct the governing body of the school to maintain the plan.
Caiff awdurdod lleol sy'n cynnal cynllun datblygu unigol ar gyfer plentyn neu berson ifanc sy'n ddisgybl cofrestredig mewn ysgol a gynhelir yng Nghymru gyfarwyddo corff llywodraethu'r ysgol i gynnal y cynllun.
A local authority that prepares or maintains an individual development plan for a child or young person, or reconsiders a plan under section 27, must -
Rhaid i awdurdod leol sy'n llunio neu'n cynnal cynllun datblygu unigol ar gyfer plentyn neu berson ifanc, neu sy'n ailystyried cynllun o dan adran 27 -
If the reasonable needs of a child or young person for additional learning provision cannot be met unless a local authority also secures provision of the kind mentioned in subsection (7), the authority must include a description of that other provision in the plan.
Os na ellir diwallu anghenion rhesymol plentyn neu berson ifanc am ddarpariaeth ddysgu ychwanegol oni bai bod awdurdod lleol hefyd yn sicrhau darpariaeth o'r math a grybwyllir yn is-adran (7), rhaid i'r awdurdod gynnwys disgrifiad o'r ddarpariaeth arall honno yn y cynllun.
The duty in subsection (6) -
O ran y ddyletswydd yn is-adran (6) -
If the duty in subsection (6) applies to a local authority, it may not give a direction under subsection (2) (b) or (4).
Os yw'r ddyletswydd yn is-adran (6) yn gymwys i awdurdod lleol, ni chaiff roi cyfarwyddyd o dan is-adran (2) (b) neu (4).
Where a local authority maintains an individual development plan for a child or a young person, the authority must -
Pan fo awdurdod lleol yn cynnal cynllun datblygu unigol ar gyfer plentyn neu berson ifanc, rhaid i'r awdurdod -
secure any other provision described in the plan in accordance with subsection (6), and
sicrhau unrhyw ddarpariaeth arall a ddisgrifir yn y cynllun yn unol ag is-adran (6), ac
Additional learning provision for looked after children
Darpariaeth ddysgu ychwanegol ar gyfer plant sy'n derbyn gofal
15 Key terms
15 Termau allweddol
A child is looked after by a local authority if he or she -
Mae plentyn yn derbyn gofal gan awdurdod lleol -
is not over compulsory school age and is looked after by a local authority for the purposes of Part 6 of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014 (anaw 4) ("the 2014 Act"), and
os nad yw'n hŷn na'r oedran ysgol gorfodol ac os yw'n derbyn gofal gan awdurdod lleol at ddibenion Rhan 6 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 (dccc 4) (" Deddf 2014 "), a
is not a detained person.
os nad yw'n berson sy'n cael ei gadw'n gaeth.
Regulations may prescribe categories of looked after child who are not to be treated as looked after by a local authority for the purposes of this Act.
Caiff rheoliadau ragnodi categorïau o blant sy'n derbyn gofal nad ydynt i gael eu trin fel pe baent yn derbyn gofal gan awdurdod lleol at ddibenion y Ddeddf hon.
"Independent reviewing officer" means the officer appointed under section 99 of the 2014 Act for a child's case.
Ystyr "swyddog adolygu annibynnol" yw'r swyddog a benodir o dan adran 99 o Ddeddf 2014 ar gyfer achos plentyn.
"Personal education plan" means the plan that is included in the care and support plan maintained for a looked after child under section 83 (2A) of the 2014 Act.
Ystyr "cynllun addysg personol" yw'r cynllun sydd wedi ei gynnwys yn y cynllun gofal a chymorth a gynhelir ar gyfer plentyn sy'n derbyn gofal o dan adran 83 (2A) o Ddeddf 2014.
16 Amendments to the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014
16 Diwygiadau i Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014
Section 83 of the Social Services and Well-being (Wales) Act 2014 (anaw 4) (care and support plans) is amended as follows.
Mae adran 83 o Ddeddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant (Cymru) 2014 (dccc 4) (cynlluniau gofal a chymorth) wedi ei diwygio fel a ganlyn.
" (2A) A care and support plan for a child must include a record of the arrangements made to meet the child's needs in relation to education and training (a "personal education plan").
" (2A) Rhaid i gynllun gofal a chymorth ar gyfer plentyn gynnwys cofnod o'r trefniadau a wneir i ddiwallu anghenion y plentyn mewn perthynas ag addysg a hyfforddiant ("cynllun addysg personol").
But subsection (2A) does not apply to a child if he or she is within a category of looked after child prescribed in regulations, for whom no personal education plan is to be prepared.
Ond nid yw is-adran (2A) yn gymwys i blentyn os yw o fewn categori o blentyn sy'n derbyn gofal a ragnodir mewn rheoliadau, nad oes cynllun addysg personol i gael ei lunio ar ei gyfer.
a child has additional learning needs, and
oes gan blentyn anghenion dysgu ychwanegol, a
the child's care and support plan includes a personal education plan,
yw cynllun gofal a chymorth y plentyn yn cynnwys cynllun addysg personol,
any individual development plan maintained for the child under section 19 of the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Act 2018 must be incorporated within the personal education plan.
rhaid cynnwys unrhyw gynllun datblygu unigol a gynhelir ar gyfer y plentyn o dan adran 19 o Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018 yn y cynllun addysg personol.
a "child" means a person not over compulsory school age (within the meaning given by section 8 of the Education Act 1996 (c. 56;
ystyr "plentyn" yw plentyn nad yw'n hŷn na'r oedran ysgol gorfodol (o fewn yr ystyr a roddir i "compulsory school age" gan adran 8 o Ddeddf Addysg 1996 (p. 56;
"additional learning needs" has the meaning given by section 2 of the Additional Learning Needs and Education Tribunal (Wales) Act 2018. "
mae i "anghenion dysgu ychwanegol" yr ystyr a roddir gan adran 2 o Ddeddf Anghenion Dysgu Ychwanegol a'r Tribiwnlys Addysg (Cymru) 2018. "
In subsection (3), for "under review the plans that it maintains under this section" substitute "a care and support plan under review."
Yn is-adran (3), yn lle "y cynlluniau y mae'n eu cynnal o dan yr adran hon" rhodder "gynllun gofal a chymorth".
In subsection (4), for "plan," the first time it appears, substitute "care and support plan."
Yn is-adran (4), yn lle "cynllun", y tro cyntaf y mae'n ymddangos, rhodder "cynllun gofal a chymorth".